Hoe schrijf je een boekbespreking

Document Sample
Hoe schrijf je een boekbespreking Powered By Docstoc
					                         Hoe schrijf je een boekbespreking

Een standaard boekbespreking bestaat steeds uit een aantal elementen en een aantal
stappen die zeker niet overgeslagen mogen worden. Om een goede bespreking te maken,
volg je deze werkwijze:

Algemene informatie
Van elk boek dat een waardige bespreking zal krijgen, dienen volgende gegevens genoteerd
te worden: titel, auteur, uitgeverij, jaar, druk, ISBN-nummer en aantal pagina's
Het is noodzakelijk dat andere lezers precies weten over wélke versie van het boek je
gesproken hebt.

Verder besteed je best ook wat tijd aan de biografie en bibliografie van de auteur. Door
meer over de auteur te weten te komen, kom je misschien ook meer te weten over
onderliggende thema's in de roman. Onbedoelde insinuaties, vergelijkingen of menings-
uitingen kunnen op deze manier mee verklaard worden.


Eerste deel
De bespreking begint eenvoudig. Steeds zal er iemand een korte inhoud of samenvatting
verzorgen. Een korte inhoud vind je gemakkelijk op de omslag van het boek of op een
willekeurige boekensite. De samenvatting is iets uitgebreider: daarin staan ook plot-
wendingen, belangrijke stappen en verhaallijnen opgesomd; vaak wordt ook gewoonweg het
einde verteld. Het is immers bedoeld voor mensen die het boek reeds uitgelezen hebben.

De eerste echte oefening waaraan je je waagt, is de titelverklaring. Vaak is dit vrij voor de
hand liggend, maar het gebeurt al eens dat de titel van een roman ver gezocht of symbolisch
is. Soms moet je hier later, na verdere analyse, zelfs op terug komen.

Daarna maak je voor jezelf uit in welke categorie het boek valt. Doe een uitspraak over het
genre van je boek. Het kan zijn dat het boek te plaatsen valt in meerdere genres - liefst
zelfs. Probeer steeds uit te leggen waarom dit genre en niet een ander. Verzin desnoods een
nieuw genre. (drama, komedie, epos, psychologisch, heimat, filosofisch,...)


Tweede deel
Je maakt een lijst op van alle belangrijke personages. Het is niet altijd even gemakkelijk
om te bepalen welke personages belangrijk zijn voor het verhaal en welke niet. Er zijn
(bijna) altijd de protagonisten (de hoofdrolspelers) en de antagonisten (de tegenstanders).
Er zijn familieleden van personages, buren, vrienden, collega's... Bespreek in de groep welke
personages triviaal zijn en welke bepalend voor het verhaal.

Bespreek hun invloed op het verhaal, hun karakters en de 'boog' die ze doorheen het verhaal
meemaken (veranderen ze, worden ze gelouterd?).

Perspectief. Vanuit welk oogpunt wordt het verhaal verteld. Zijn er meerdere standpunten?
Verschillen ze? Is er een alwetende verteller? Als er één is: kondigt hij de gebeurtenissen
aan, praat hij met achtergrondkennis?
Schenk ook even aandacht aan tijd en plaats. Vaak zijn deze twee gegevens niet bijster
relevant, maar in sommige gevallen zijn ze cruciaal.

Derde deel
Nu komt het moeilijke gedeelte. Je moet je nu op zoek gaan naar dingen die je niet zomaar
vindt. Elk goed boek heeft een aantal lagen en gaat verder dan het (vaak) oppervlakkige
verhaal dat je in eerste instantie leest.

Thema's
Thema's zijn de fundamentele en vaak universele ideeën die in het werk verkend worden.
Het gaat hier regelmatig over leven of dood; ook liefde, haat, jaloezie, fantasie; afhanke-
lijkheid, wraak, eerzucht of vriendschap... Zoek altijd wat verder en je zult zien dat een goed
boek zeker meer dan vijf thema's behandelt. Probeer ze zoveel mogelijk te doorgronden.

Motieven
Motieven zijn repeterende structuren, contrasten of literaire elementen die de grote thema's
uit het verhaal meehelpen te ontwikkelen. Aangezien ze zich doorheen het boek herhalen,
vallen ze je op als je erop let. Zo gaat het hier vaak om licht of muziek: zij luiden een
bepaalde sfeer in of verklaren de gemoedsrust van een personage. Geweld, drankzucht, seks
of sport kan dit ook doen. Politieke boodschappen of het mijmeren over de kindertijd...

Symbolen
Symbolen zijn objecten, personages, figuren of kleuren die doorheen het verhaal gebruikt
worden om abstracte ideeën of concepten te vertegenwoordigen. Symbolen zijn het
moeilijkst van al te vinden, en inderdaad, sommige goede boeken zullen ze niet bevatten (of
je moet het een beetje 'forceren'). Voorbeelden van symbolen (maar het kan echt eender
wat zijn): schaduwen, uitroepen, de titel van een song, een huisdier, de naam van een land,
kaas, wijn, een bloem,...


Structuur
Om een tekst volledig te doorgronden, moet je een overzicht krijgen, het geheel bevatten.
Bespreek opbouw en structuur.
Is het verhaal chronologisch opgebouwd of wordt er al eens in de tijd gesprongen? Is er dan
sprake van een flash-back of van een flash-forward? Probeer de opbouw schematisch op te
stellen, vermeldt de verschillende verhaallijnen en stappen die ondernomen worden.
Langzaam maar zeker kom je zo tot de structuur van het boek. Misschien zijn er twee
structuren die elkaar overlappen (de gebeurtenissen van twee afzonderlijke personages);
misschien komt alles op het einde bij elkaar? Zijn er parallellen?

Turning point en outcome
Deze Engelse termen (er is geen bevredigende Nederlandstalige vertaling voor) gaan over
het plot. We houden ons niet bezig met een mogelijke catharsis of loutering, maar we
zoeken naar het moment waarop zich een ommekeer voordeed. Iets dat bepalend was voor
het einde van het verhaal, voor de afloop... Wat stelde het in het werk, hoe gebeurde het,
waarom moest het zo gebeuren en wat was het gevolg?
Einde
Om af te sluiten bespreek je zo objectief mogelijk de taal en de schrijfstijl van de auteur.
Indien je een vertaling gelezen hebt, hou hier dan rekening mee en geef desnoods je
mening over het vertaalde werk.

Originaliteit. Had je alles al eens elders gelezen of was dit boek verbazend vernieuwend?
Hoe was de aanpak? Waren de personages een cliché? Hoe doet dit boek het in vergelijking
met gelijkaardige werken uit het genre?

Bespreek mogelijke bijzondere passages (hou deze bij tijdens het lezen van het boek -
welke stukken raken je het meest), geef een persoonlijke beoordeling en probeer
uiteindelijk tot een algemene conclusie te komen. Geef desnoods punten op 10.


Kort samengevat
Bestudeer het volgende:
  titel en auteur
  uitgeverij, jaar, druk, ISBN
  aantal pagina's
  biografie en bibliografie auteur
  samenvatting
  titelverklaring
  genre
  perspectief
  tijd en plaats
  thema's, motieven en symbolen
  opbouw en structuur
  turning point en outcome
  taal en schrijfstijl
  originaliteit
  bijzondere passages
  persoonlijke beoordeling
  algemene conclusie

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:70
posted:3/26/2012
language:Dutch
pages:3