Your Federal Quarterly Tax Payments are due April 15th Get Help Now >>

Inference ? ?????????? ????? by 9Q1057zw

VIEWS: 27 PAGES: 9

									                                                                                                     :Random
                                                              ี
                                             ประเภทของวิธการสุ่มตัวอย่าง
วิธีการสุ่มตัวอย่างประชากร จาแนกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้
ก.             ก า รสุ่ มตั ว อ ย่ า ง โ ด ย อ า ศั ยห ลั ก ค ว า มน่ า จ ะ เ ป็ น (Probability             sampling)
เป็ น การสุ่ ม ตั ว อย่ า งโดยค านึ ง ถึ ง ความน่ า จะเป็ น ของแต่ ล ะหน่ ว ยประชา กรที่ จ ะได้ รั บ การเลื อ ก
ซึ่งจะเป็นไปในแบบสุ่มไม่เฉพาะเจาะจง เพื่อนาผลไปใช้สรุปอ้างอิง (Inference) ถึงประชากรเป้าหมาย
ข. การเลื อ กตั ว อย่ า งประชากรโดยไม่ อ าศั ย หลั ก ความน่ า จะเป็ น (Non-probability sampling)
เป็ น การสุ่ ม ตั ว อย่ า งโดยไม่ ค านึ ง ถึ ง ความน่ า จะเป็ น ของประชากรแต่ ละหน่ ว ยที่ จ ะได้ รั บ การเลื อ ก
จึ ง เ ป็ น ก า ร เ ลื อ ก ตั ว อ ย่ า ง ป ร ะ ช า ก ร แ บ บ เ จ า ะ จ ง (Purposive                         sampling)
ห รื อ ก า ร เ ลื อ ก ตั ว อ ย่ า ง ป ร ะ ช า ก ร แ บ บ มี เ จ ต น า
ส่ ว น ม า ก ใ ช้ ใ น ก า ร ศึ ก ษ า ที่ ไ ม่ ส า ม า ร ถ จ ะ ก า ห น ด ข อ บ เ ข ต ข อ ง ป ร ะ ช า ก ร ไ ด้ แ น่ น อ น
มี เ วลาและสิ่ ง อ านวยความสะดวกจ ากั ด อาศั ย การตั ด สิ น ใจตามความสะดวกของผู้ วิ จั ย เป็ น หลั ก เช่ น
การศึกษาผู้ติดยาเสพติด คนป่วยทางโรคจิตประสาท การเลือกศึกษาเฉพาะนักเรียนโรงเรียน ก. ห้อง ข. เป็นต้น
จึงไม่คานึงถึงการนาผลไปใช้อ้างอิงถึงประชากรเป้าหมาย

วิธีการสุ่มตัวอย่างโดยอาศัยหลักความน่าจะเป็น
           ในที่ นี้ ข อกล่ า วถึ งเฉพาะวิธี สุ่ม ตั ว อย่ า งโดยอาศั ย หลัก ความน่ า จะเป็น (Probability sampling)
อันเป็นวิธีการสุ่มตัวอย่างที่ยอมรับกันโดยทั่วไปในงานวิจัยซึ่งนิยมใช้กัน 5 วิธี ดังต่อไปนี้
           1.                 วิ ธี สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ ง่ า ย (Simple                random                    sampling)
เ ป็ น ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง จ า ก ห น่ ว ย ย่ อ ย ข อ ง ป ร ะ ช า ก ร ที่ มี ลั ก ษ ณ ะ ใ ก ล้ เ คี ย ง กั น
โ ด ย เ ปิ ด โ อ ก า ส ใ ห้ ห น่ ว ย ย่ อ ย ข อ ง ป ร ะ ช า ก ร ทุ ก ห น่ ว ย มี สิ ท ธิ์ ไ ด้ รั บ ก า ร เ ลื อ ก เ ท่ า ๆ กั น
อาจมีบัญชีรายชื่อของประชากรทุกหน่วยแล้วทาการจับสลากหรือใช้ตารางเลขสุ่ม (Random number table)
หรือใช้คอมพิวเตอร์สร้างเลขสุ่มจนได้กลุ่มตัวอย่างประชากรครบตามต้องการ
                         วิธีจับสลาก นิยมใช้กับประชากรขนาดเล็ก โดยนาสลากแบบเดียวกันมีหลายเลขกากับ
ตามหน่ ว ยย่ อ ยของประชากร ตั้ ง แต่ ห มายเลข 1 ถึ ง N แล้ ว ท าการสุ่ ม จั บ สลากขึ้ น มาที ล ะใบ
จนครบตามขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ต้องการ ดังตัวอย่าง

     1              9               17              25    
     2              10              18              26    
     3              11              19              27    
     4              12              20              28    
                                                                      จับสลาก          02  11  19  28 
     5              13              21              29    
                                                                                       07  14  23  31 
     6              14              22              30    
     7              15              23              31                                           กลุ่มตัวอย่าง
     8              16              24              32    

                                ประชากร
                                      ี
                                ภาพวิธการสุ่มตัวอย่างแบบง่ายโดยการจับสลาก

                    วิธีใช้ตารางเลขสุ่ม นิยมใช้รับประชากรขนาดใหญ่ ที่มีบัญชีรายชื่อทุกหน่วยย่อยของ
ประชากรไว้แล้ว มีวิธีการดังนี้
                            1. กาหนดหมายเลขประจาหน่วยย่อยของประชากรจาก 1 ถึง N
                            2. กาหนดกฎเกณฑ์การใช้ตารางเลขสุ่ม เช่น สุ่มหลัก (Column) และ แถว (Row)
ของตัวเลขเริ่มต้น แล้วอ่านจากซ้ายไปขวา เมื่อจบแถวให้ขึ้นแถวใหม่ต่อไปตามลาดับ เป็นต้น
                            3.       ท า ก า รสุ่ ม ห ม า ย เ ล ข ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง ต า ม ก ฎ เ ก ณฑ์ ที่ ก า ห น ด
ถ้าได้หมายเลขซ้าก็ตัดออก จนได้จานวนตัวอย่างครบตามที่ต้องการ ดังตัวอย่าง



                หลัก
                          1-4      5-8 9-12 13-16 17-20 21-24 25-28 29-32 33-36 37-40
  แถว
           1            64   75   58   38   85   84   12   22   59   20   17   69   61   56   55   95   04   59   59   47
           2            10   30   25   22   89   77   43   63   44   30   38   11   24   90   67   07   34   82   33   28
           3            71   01   79   84   95   51   30   85   03   74   66   59   10   28   87   53   76   56   91   49
           4            60   01   25   56   05   88   41   03   48   79   79   65   59   01   69   78   80   00   36   66
           5            37   33   09   46   56   49   16   14   28   02   48   27   45   47   55   44   55   36   50   90

          6             47   86   96   70   01   31   59   11   22   73   60   62   61   28   22   34   69   16   12   12
          7             39   04   04   27   37   64   16   78   95   78   39   32   34   93   24   88   43   43   87   06
          8             73   50   83   09   08   83   05   48   00   78   36   66   93   02   95   56   46   04   53   36
          9             32   65   34   64   74   84   06   10   43   24   20   62   83   73   19   32   35   64   39   69
          10            97   59   19   95   49   36   63   03   51   06   62   06   99   29   75   95   32   05   77   34

          11            74   01   23   19   55   59   79   09   69   82   66   22   42 40 15 96 74 90 75 89
          12            56   75   42   64   57   13   35   10   50   14   90   96   63 36 74 69 09 63 34 88
          13            49   80   04   99   08   54   83   12   19   98   08   52   82 63 72 92 92 36 50 26
          14            43   58   48   96   47   24   87   85   66   70   00   22   15 01 93 99 59 16 23 77
          15            16   65   37   96   64   60   32   57   13   01   35   74   28 36 36 73 05 88 72 29

                                                      ตัวอย่างตารางสุ่ม
         สมมติ ว่ า มี ก ารก าหนดหมายเ ลขประจ าหน่ ว ยย่ อ ยของประชากรจาก 01                                  ถึ ง 32
และต้ อ งการสุ่ มตั ว อย่ า งจ านวน 8 หน่ ว ย เมื่ อ ทาการสุ่ ม ตั ว เลขเริ่ ม ต้ น ได้ ห ลั กที่ 11 แถวที่ 6 ดั ง นั้ น
หมายเลขของกลุ่มตัวอย่างจึงประกอบด้วย 31 , 59 ตัดออก เพราะไม่ได้อยู่ในกรอบประชากร 11 , 22 , 73
ตัดออก ดาเนินการจนถึงหน่วยตัวอย่างที่ 8 ซึ่งเป็นหน่วยสุดท้าย คือ หมายเลข 27



   1             9              17             25   
   2             10             18             26   
   3             11             19             27          ตารางเล
   4             12             20             28          ขสุ่ม
                                                                                02  11  19  28 
   5             13             21             29   
                                                                                07  14  23  31 
   6             14             22             30   
   7             15             23             31                                       กลุ่มตัวอย่าง
   8             16             24             32   

                            ประชากร
                                ภาพวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่ายโดยใช้ตารางเลขสุ่ม

                  วิธีใช้คอมพิวเตอร์ วิธีการนี้ใช้คอมพิวเตอร์สร้างเลขสุ่มขึ้นมาโดยการเขียนโปรแกรม
คาสั่งระหว่างหมายเลข 1 ถึง N ให้ได้หมายเลขสุ่มตามจานวนที่ต้องการ

          2.           วิ ธี สุ่ มตั ว อ ย่ า ง แ บ บ เ ป็ น ระบ บ (Systematic  random           sampling)
เป็นการสุ่มตัวอย่างจากหน่วยย่อยของประชากรที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน แบบสุ่มเป็นช่วง ๆ โดยดาเนินการดังนี้
                      1). กาหนดหมายเลขประจาหน่วยตามบัญชีรายชื่อของประชากร (Sampling frame)
                      2). คานวณช่วงของการสุ่ม (n/N)
                      3). ทาการสุ่มหาตัวสุ่มเริ่มต้น (Random start)
                      4). นับหน่วยของตัวอย่างนับไปตามช่วงของการสุ่ม (Random interval)
          เช่น ต้องการสุ่มนักเรียน 200 คน จากนักเรียนทั้งหมด 1,000 คน ดังนั้นจึงสุ่มทุก ๆ 5 คน เอามา 1 คน
สมมติเมื่อสุ่มผู้ที่ตกเป็นตัวอย่างประชากรคนแรกได้หมายเลข 003 คนที่สองที่ตกเป็นตัวอย่างได้แก่หมายเลข
008 สาหรั บ คนที่ ส ามและคนต่ อ ๆ ไป จะได้ ห มายเลข 013 , 018 , 023 , … , 998
รวมกลุ่มตัวอย่างประชากรทั้งสิ้น 200 คน เป็นต้น
     1             9               17             25   
     2             10              18             26   
     3             11              19             27          สุ่มแบบ
     4             12              20             28          มีระบบ
                                                                                   02  11  19  28 
     5             13              21             29   
                                                                                   07  14  23  31 
     6             14              22             30   
     7             15              23             31                                        กลุ่มตัวอย่าง
     8             16              24             32   

                              ประชากร
                                          ภาพวิธีสุ่มตัวอย่างแบบเป็นระบบ

ส ม ม ติ ว่ า ป ร ะ ช า ก ร มี 32           ห น่ ว ย ต้ อ ง ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง 8  ห น่ ว ย
โดยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบช่วงของการสุ่มจึงเป็น 32/8 เท่ากับ 4 ถ้า 4 หน่วยแรกสุ่มได้หมายเลข 3
หมายเลขกลุ่มตัวอย่างถัดไปจะเป็น 7 , 11 , 15 , … และ 31 ตามลาดับ

           3.            วิ ธี สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ แ บ่ ง ชั้ น (Stratified        random                 sampling)
เ ป็ น ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง ป ร ะ ช า ก ร แ บ บ จั ด ป ร ะ ช า ก ร อ อ ก เ ป็ น พ ว ก ห รื อ ชั้ น (Stratum)
การแบ่งประชากรเป็นพวกหรือชั้น ยึดหลักให้มีลักษณะภายในคล้ายกันหรือเป็นเอกพันธ์ (Homogeneous)
มากที่ สุ ด แต่ จ ะแตกต่ า งกั น ระหว่ า งชั้ น มากที่ สุด จากนั้ น จึ ง ท าการสุ่ ม จากแต่ ล ะชั้ น ขึ้ น มาท าการศึ ก ษา
โดยใช้สัดส่วนของกลุ่มตัวอย่างประชากรที่สุ่มขึ้นมาเท่ากัน หรือไม่เท่ากันก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความเหมาะสม
1      9        17  25 
2        10       18  26                                                          สุ่ม
                                                                                                        
                                                                 
3       11        19  27                                                          สุ่ม
4       12        20  28                                                                       
                                                 จัดกลุ่มปร
5      13       21  29                                                            สุ่ม
                                                 ะชากร                                             
6       14        22  30            
                                                                 
7       15        23  31                                                              สุ่ม
                                                                                                   
8       16        24  32            
                                                                   กลุ่มประชากร                   กลุ่มตัวอย่าง
             ประชากร
                                           ภาพวิธีสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น

          4.                        วิ ธี สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ ก ลุ่ ม (Cluster                      sampling)
เ ป็ น ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง ป ร ะ ช า ก ร แ บ บ ที่ ป ร ะ ช า ก ร อ ยู่ ร ว ม กั น เ ป็ น ก ลุ่ ม ๆ (Cluster)
โดยแต่ละกลุ่มมีลักษณะภายในกลุ่มที่หลากหลายหรือมีความแตกต่างในทานองเดียวกันแต่ระหว่างกลุ่มมีความ
คล้ า ยคลึ ง กั น เช่ น กลุ่ ม เกษตรในหมู่ บ้ า น กลุ่ ม นั ก เรี ย นในห้ อ งเรี ย น เป็ น ต้ น จ านวนของกลุ่ ม ต่ า ง ๆ
จะถูกสุ่มขึ้นมาทาการศึกษา เมื่อสุ่มได้กลุ่มใดก็จะนาสมาชิกที่อยู่ในกลุ่มนั้น ๆ ทั้งหมดมาทาการศึกษา เช่น
การศึ ก ษาเกี่ ย วกั บ ครั ว เรื อ นในประเทศไทย เราอาจแบ่ ง ครั ว เรื อ นออกเป็ น กลุ่ ม โดยใช้ ต าบลเป็ น หลั ก
แล้วทาการสุ่มตาบล เมื่อสุ่มตาบลแล้ว ก็ทาการเก็บรวบรวมข้อมูลจากทุกครัวเรือนที่อยู่ในตาบลที่ สุ่มได้นั้น ๆ
เป็นต้น ถ้าการจัดกลุ่มของประชากรเป็นกลุ่มย่อย ๆ โดยใช้ท้องที่ทางภูมิศาสตร์ (Geographic subdivision)

    1                    
    2                    
    3                                        สุ่มกลุ่ม             3    
    4                                                              7    
    5                                                                  กลุ่มตัวอย่าง
    6                    
    7                    
    8                    
เป็นหลัก การสุ่มตัวอย่างประชากรโดยวิธีนี้ ก็มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Area sampling
                                      ภาพวิธีสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม




          5.                วิ ธี สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ ห ล า ย ขั้ น ต อ น (Multi-stage                    sampling)
เป็นการสุ่มตัวอย่างประชากรโดยแบ่งประชากรออกเป็นลาดับชั้นต่าง ๆ แบบลดหลั่น เช่น ภาค จังหวัด อาเภอ
ต า บ ล ห มู่ บ้ า น เ ป็ น ต้ น โ ด ย ท า ก า ร สุ่ ม ป ร ะ ช า ก ร จ า ก ห น่ ว ย ห รื อ ส า ดั บ ชั้ น ที่ ใ ห ญ่ ก่ อ น
จากหน่ว ยที่ สุ่ม ได้ ก็ท าการสุ่ม หน่ วยที่ มีลาดั บใหญ่ รองลงไปที ละชั้น ๆ จนถึง กลุ่ มตั วอย่า งในชั้ นที่ ต้อ งการ
การสุ่มแบบนี้จึงมีลักษณะการกระจายเป็นร่างแหที่ขยายออกไปเรื่อย ๆ จนถึงหน่วยที่ต้องการเก็บรวบรวมข้อมูล

             ประชากร
   ขั้น 1 จังหวัด           ขั้น 2 อาเภอ              ขั้น 3 ตาบล            ขั้น 4 หมู่บ้าน           ขั้น 5 เกษตรกร

ถ้าใช้การสุ่ม 2 ครั้ง ก็เรียก Two-stage sampling ถ้า 3 ครั้ง ก็เป็น Three-stage sampling เป็นต้น

                                           ภาพวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน
           ภาพวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอนนี้แสดงการสุ่มตัวอย่างแบบ 5 ขั้นตอน (Five-stage sampling)
โดยขั้ น ที่ 1      สุ่ ม จั ง หวั ด ของแต่ ล ะภาค จากจั ง หวั ด ที่ สุ่ ม ได้ ท าการสุ่ ม ขั้ น ที่ 2   สุ่ ม อ าเภอ
จากอ าเภอที่ สุ่ ม ได้ ท าการสุ่ ม ขั้ น ที่ 3 สุ่ ม ต าบล จากต าบลที่ สุ่ ม ได้ ท าการสุ่ ม ขั้ น ที่ 4 สุ่ ม หมู่ บ้ า น
จากหมู่บ้านที่สุ่มได้ทาการสุ่มครั้งที่ 5 สุ่มเกษตรกร เช่นสุ่มเกษตรจานวน 20 คน จากทุกหมู่บ้านที่สุ่มได้ ดังนั้น
จากตัวอย่างนี้ จะได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างเกษตรกรทั้งประเทศจานวน 4 (จังหวัด) * 2 (อาเภอ) * 2 (ตาบล) * 2
(หมู่บ้าน) * 20 = 640 คน เป็นต้น
วิธีการสุ่มตัวอย่างโดยอาศัยน้าหนักความน่าจะเป็นทั้ง 5 วิธีที่กล่าวมานี้ มีข้อดีและข้อจากัดพอสรุปได้ดังตาราง
      วิธีการสุ่ม                   ลักษณะการสุ่ม                                        ข้อดี                                     ข้อจากัด
 1. วิธีสุ่มแบบง่าย          สุ่มจากหน่วยย่อยของประชากร                    วิธีการไม่สลับซับซ้อน                       ต้องมีบัญชีรายชื่อสมาชิกทุกหน่วย
                             ท า ก า ร สุ่ ม โ ด ย ก า ร จั บ ส ล า ก      ปฏิบัติได้ง่าย                               ของประชากร
                              ใช้ตารางเลขสุ่มหรือใช้คอมพิวเตอ                                                            ถ้าประชากรขนาดใหญ่ใช้เวลาดาเ
                              ร์                                                                                          นินการมาก และมีค่าใช้จ่ายสูง
                                                                                                                         อาจเกิดความคลาดเคลื่อนได้มาก

 2.                          สุ่มจากหน่วยย่อยของประชากร                    วิธีการไม่สลับซับซ้อน                       ถ้าบัญชีรายชื่อของประชากรจัดเรี
 วิธีสุ่มแบบเป็นระบบ         ท า ก า ร สุ่ ม ตั ว เ ริ่ ม ต้ น             ป ฏิ บั ติ ไ ด้ ง่ า ย                       ย ง อ ย่ า ง เ ป็ น ร ะ บ บ
                              และสุ่มตัวอย่างถัดไปตามช่วงของ                 และสะดวกแม้จะไม่มีรายชื่อสมาชิ               อาจทาให้เกิดความลาเอียงในการ
                              การสุ่ม                                        กทุกหน่วยของประชากร                          สุ่ม
                                                                            ถ้าประชากรจัดเรียงไว้อย่างสุ่มวิธี          ถ้าหน่วยของประชากรมีการเปลี่ย
                                                                             นี้จะมีประสิทธิภาพสูงกว่าวิธีสุ่มแ           นแปลงขึ้ น ลงเป็ น วงจรหรื อ ช่ ว ง
                                                                             บบง่าย                                       อาจได้ตัวอย่างที่ลาเอียง
 3. วิธีสุ่มแบบแบ่งชั้น      มี ก ารแบ่ ง ประชากรเป็ น ชั้ น /พวก          วิธีนี้ช่วยควบคุมตัวแปรแทรกซ้อนไ            การแบ่งประชากรเป็นประชากรย่อ
                              หรือประชากรย่อยที่มีลักษณะภาย                  ด้                                           ย อ า จ ป ฏิ บั ติ ไ ด้ ย า ก
                              ใ น ชี้ น ค ล้ า ย ค ลึ ง กั น                กลุ่มตัวอย่างที่ได้มีความเป็นตัวแท           ขาดขอบเขตที่ชัดเจน
                              แต่มีความแตกต่างกันระหว่างขั้น                 นประชากรย่อย                                การประมาณค่าพารามิเตอร์มีควา
                             สุ่มตัวอย่างจากแต่ละชั้นหรือประช              สามารถเลือกใช้วิธีการสุ่มที่แตกต่า           ม ส ลั บ ซั บ ซ้ อ น
                              ากรย่อย                                        งกันไนแต่ละชั้น                              ถ้าแต่ละชั้นใช้วิธีสุ่มแตกต่างกัน
                                                                            มีประสิทธิภาพสูงในเชิงการวิเครา
                                                                             ะห์ทางสถิติ
 4. วิธีสุ่มแบบกลุ่ม         หน่วยย่อยของประชากรอยู่รวมกัน                 ป ฏิ บั ติ ไ ด้ ง่ า ย แ ล ะ ส ะ ด ว ก      ยากที่จะหากลุ่มที่มีลักษณะความ
                              เ ป็ น ก ลุ่ ม                                 แม้จะไม่มีรายชื่อสมาชิกทุกหน่วยข             หลากหลายภายใน
                              ซึ่งมีความหลากหลายภายในกลุ่ม                   องประชากร                                    และมีความเท่าเทียมกันระหว่างกลุ่
                              แต่มีความคล้ายคลึงกันระหว่างกลุ่              สามารถสุ่มโดยใช้พื้นที่เป็นหน่วยข            ม
                              ม                                              องการสุ่ม                                   ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ จ ะ ต่ า
                             สุ่มกลุ่มขึ้นมาทาการศึกษาทั้งกลุ่ม            ประหยัดค่าใช้จ่ายในการศึกษาจา                ถ้าระหว่างกลุ่มมีความแตกต่างกัน
                                                                             กกลุ่มตัวอย่างที่อยู่รวมกัน                  มาก
 5. วิธีสุ่มแบบหลาย          ประชากรแบ่งเป็นลาดับชั้นแบบลด                 ใช้ได้ดีกับประชากรขนาดใหญ่ที่แบ่            มีค่าใช้จ่ายสูงในการติดตามกลุ่มตั
    ขั้นตอน                   หลั่น                                          งเป็นลาดับชั้นลดหลั่น                        วอย่างที่อยู่อย่างกระจัดกระจาย
                             สุ่ ม ต า ม ล า ดั บ ชั้ น                    สามารถประมาณค่าพารามิเตอร์ต                 การประมาฯค่าพารามิเตอร์จะสลับ
                              จนถึงหน่วยย่อยของประชากรที่ต้อ                 ามลาดับชั้นจนเป็นภาพรวมได้                   ซับซ้อนถ้ามีจานวนชั้นของการสุ่ม
                              งการศึกษา                                                                                   มาก
ที่มา : หนังสือสถิติประยุกต์สาหรับการวิจัย (Applied Statistics To Behavioral Research) , รองศาสตราจารย์
       ิ
ดร.ศิรชัย กาญจนวาสี หน้า 123 –131.

								
To top