Your Federal Quarterly Tax Payments are due April 15th Get Help Now >>

YILLIK_RAPOR_2007 by 6w86y9

VIEWS: 11 PAGES: 47

									            T.C.
  KOPENHAG BÜYÜKELÇİLİĞİ
    TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ




DANIMARKA'NIN GENEL
 EKONOMİK DURUMU
         VE
    TÜRKİYE İLE
  EKONOMİK-TİCARİ
     İLİŞKİLERİ




      MAYIS 2007
İÇİNDEKİLER                                                                                                                              Sayfa No

BÖLÜM I ............................................................................................................................................ 1
 1    GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1
 2    SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER........................................................................ 2
   2.1 ÜLKE KİMLİĞİ .................................................................................................................. 2
   2.2 SOSYAL GÖSTERGELER ................................................................................................. 3
   2.3 EKONOMİK GÖSTERGELER .......................................................................................... 4
 3    ÜLKE HAKKINDA GENEL BİLGİLER ............................................................................... 6
   3.1 Ülkenin Kısa Tarihçesi......................................................................................................... 6
   3.2 Siyasi ve İdari Durum .......................................................................................................... 6
   3.3 Coğrafi Bilgiler ve Nüfus ..................................................................................................... 7
 4    GENEL EKONOMİK DURUMU ........................................................................................... 8
   4.1 Genel durum ......................................................................................................................... 8
   4.2 Tarım .................................................................................................................................... 9
   4.3 Sanayi ................................................................................................................................... 9
   4.4 Ulaştırma ve Telekomünikasyon ....................................................................................... 11
   4.5 Ticaret ................................................................................................................................ 11
   4.6 Hizmetler (Bankacılık, Turizm, Sigortacılık, Diğer Hizmetler) ....................................... 11
   4.7 Enerji .................................................................................................................................. 12
   4.8 Doğal Kaynaklar ve Madencilik ........................................................................................ 12
   4.9 Para ve Sermaye Piyasaları ................................................................................................ 12
   4.10 Son Yılda Ekonomiyi Etkileyen İç ve Dış Olaylar ........................................................... 12
 5    EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER ................................................................................. 13
   5.1 Genel Durum ...................................................................................................................... 13
   5.2 Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri ....................................................................... 14
   5.3 Yıl İçinde Alınan Ekonomik Önlemler ve Uygulamalar ................................................... 14
   5.4 Dış Ticaret .......................................................................................................................... 15
   Dış Ticaret İstatistikleri ............................................................................................................... 17

BÖLÜM II.......................................................................................................................................... 22
 1    TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİN GELİŞİMİ................................. 22
   1.1 Ekonomik İlişkilerin Genel durumu .................................................................................. 22
   1.2 Ticari İlişkilerin Genel Durumu ......................................................................................... 23
   1.3 Dış Ticaret İstatistikleri (Ülkenin istatistiklerine göre, Dolar bazlı) ................................. 25
   1.4 Ticari İlişkilerde Bilinmesi Gerekli Genel Konular ........................................................... 27
   1.5 Yıl İçinde Açılan Fuarlar ................................................................................................... 29
   1.6 Belli başlı Ekonomik ve Ticari kuruluşlar (Bulunabilirse bunların WEB Siteleri) ........... 30
 2    SORUNLAR, GÖRÜŞLER VE ÖNERİLER ........................................................................ 31
   2.1 Sorunlar .............................................................................................................................. 31
   2.2 Görüş ve Öneriler ............................................................................................................... 31

EKLER :.......................................................................................................................................... 33
 EK 1 ................................................................................................................................................ 34



                                                                                                                                                        i
   EK 2 ................................................................................................................................................ 36
   EK 3 ................................................................................................................................................ 40

KAYNAKÇA : ................................................................................................................................... 43




                                                                                                                                                         ii
METİN İÇİNDEKİ TABLOLAR LİSTESİ

Tablo                                                                                                                                                       Sayfa No
Tablo 1 Nüfusun cinsiyete ve yaşa göre dağılımı ............................................................................................................... 7
Tablo 2 Üretim miktarları ................................................................................................................................................. 10
Tablo 3 Danimarka`nın dünya ticaretindeki yeri ........................................................... Error! Bookmark not defined.15
Tablo 4 Yıllara Göre Dış Ticaret Değerleri .................................................................................................................... 17
Tablo 5 Başlıca Ülkelerin Dis Ticaretindeki Payi ........................................................................................................... 17
Tablo 6 Ülke Gruplarına Göre Dış Ticaret (1000$) .......................................................................................................... 18
Tablo 7 Danimarka’nın 2006-2007 yıllari İtibariyle İthalatındaki İlk 20 Ürün ............. Error! Bookmark not defined.18
Tablo 8 Danimarka’nın 2006-2007 yıllari İtibariyle İhracatındaki İlk 20 Ürün ............................................................... 19
Tablo 9 İthalat ve İhracatta En Büyük Firmalar ............................................................................................................... 20
Tablo 10 Türkiye-Danimarka Dış Ticareti (milyon $) ...................................................................................................... 25
Tablo 11 Danimarka’nın Türkiye’ye İhracatında İlk 25 Ürün .......................................................................................... 25
Tablo 12 Danimarka'nın Türkiye’den İthalatında İlk 25 Ürün ......................................................................................... 26
Tablo 13 2007 Yılında Danimarka'da Gerçekleştirilen Fuarlar ........................................................................................ 29
Tablo 14 Resmi Tatil Günleri ........................................................................................................................................... 34




                                                                                                                                                                           iii
BÖLÜM I

   1 GİRİŞ
         Bu raporda Danimarka'da ekonomi, ticaret, sanayi, tarım, hizmetler, enerji gibi alanlarda
meydana gelen iç ve dış gelişmeler hakkında bilgi ve değerlendirmelere yer verilmekte, Danimarka
ile Türkiye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerde yaşanan son gelişmeler, bu bağlamda ikili
ticaret hacmi, yapılan ekonomik ve ticari içerikli ziyaretler, yatırım alanındaki faaliyetler ve yeni
işbirliği olanakları ele alınmaktadır.




                                                                                                   1
   2 SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER
   2.1 ÜLKE KİMLİĞİ
Devletin Adı                           Danimarka Krallığı

Başkenti                               Kopenhag

Yönetim Biçimi                         Meşruti krallık, parlamenter demokrasi

Resmi Dili                             Danca, Faroece

Dini                                   Evanjelik Lutheran 95%, diğer Protestan ve Roman
                                       Katolik 3%, Müslüman 2%
Para Birimi                            Danimarka Kronu (DKK)

Üyesi olduğu uluslararası kuruluşlar   AfDB, Arctic Council, AsDB, Australia Group, BIS,
                                       CBSS, CE, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA, EU,
                                       FAO, G- 9, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt,
                                       ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO,
                                       ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU,
                                       MIGA, MONUC, NATO, NC, NEA, NIB, NSG, OAS
                                       (gözlemci), OECD, OPCW, OSCE, Paris Club, PCA,
                                       UN, UN Güvenlik Konseyi (geçici), UNCTAD,
                                       UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNMIL,
                                       UNMOGIP, UNOMIG, UNTSO, UPU, WCO, WEU
                                       (gözlemci), WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC
Yıllık Ortalama Döviz Kuru             1 USD=5.4 DKK

Yüzölçümü                              43,094 km2
Nüfus                                  5,411,405
  Kadın/Erkek                          0-14 yaş: 18.6 % (erkek 520,669/kadın 494,228)
                                       15-64 yaş: 66.1% (erkek 1,817,757/kadın 1,792,974)
                                       65 yaş ve üstü: 15.2% (erkek 363,828/kadın 478,664)
Yıllık nüfus artışı (%)                0.31
Nüfus Yoğunluğu (km2/kişi)             126
Mesai Saatleri ve Günleri              Pazartesi-Cuma 09 00-17 00
Büyük Kentler, (Varsa Limanlar)        Kopenhag, Aarhus, Aalborg, Odense (kentler)
                                       Kopenhag, Aarhus, Esbjerg (limanlar)
Türkiye ile Saat Farkı                 -1 saat (GMT+1)
Haftalık Çalışma Saati (Ortalama)      37 saat
Resmi Tatil Günleri                    EK 1
Uluslararası Telefon Kodu              45




                                                                                             2
    2.2 SOSYAL GÖSTERGELER

Ortalama Ömür (yıl)                                                  77.96

       Kadın                                                         80.41

       Erkek                                                         75.65

Okuma Yazma Oranı (%)                                                  100

Yüksek Öğretim Okul Sayısı (adet)                                       17

Yüksek Öğretimdeki Öğrenci Sayısı (adet)                            58.452

Hastane Sayısı (adet)                                                  286

Doktor Başına Düşen Kişi Sayısı (1000 kişi için)                       3.66
Bin kişiye düşen
                                                                         -
       Otomobil
                                                                       671
       Telefon
                                                                         -
       Televizyon
                                                                       889
       Mobil Telefon
                                                                       577
       Bilgisayar
                                                                       660
       Internet Bağlantı Sayısı
Gelen Turist Sayısı (milyon, 2004 yılı)                                22.3

Giden Turist Sayısı                                                       -

Eğitim Harcamaları / GSMH                                              %8

Sağlık Harcamaları / GSMH                                            % 8,4

Karayolu Uzunluğu                                                71,950 km

Otoyol Uzunluğu                                                    1032 km

Demiryolu Uzunluğu                                                2,628 km

Kişi Başına Yıllık Elektrik Tüketimi (KWH/Kişi)    31,68 milyar kWh(toplam)

Asgari Ücret (uygulama varsa)                             Uygulama yoktur.




                                                                              3
     2.3   EKONOMİK GÖSTERGELER

                                                          2005      2006      2007
GSMH (yerel para birimi) (milyon DKK)                   1,551,967 1,637,603 1,696,200
GSMH (milyar $, piyasa fiyatları)                             269       283       314
GSMH (SAGP göre) (milyar dolar)                             188,1     191,7     203,3
 Reel GSMH Artış Oranı (%)                                     3,1       3,2       1,8
 Kişi Başına GSMH ($)                                      47,906    50,965    55,603
Enflasyon Oranı
      Toptan Eşya Fiyat İndeksindeki Yıllık Artış (%)            -         -         -
      Tüketici Fiyat İndeksindeki Yıllık Artışı (%)            1,8       1,9       1,7
İşgücü (faal nüfus)                                     2.759.392 2.875.000 2.900.000
İşsizlik oranı (%)                                             5,7       4,5       3,2
Yurt Dışında Çalışan İşçi Sayısı                                 -         -
Sabit Sermaye Yatırımları (milyar DKK)                      302.7     345.8     369.4
Kamu                                                         26.7      31.1      26.9
Özel                                                        184.8     212.3     235.6
İnşaat sektörü (konut)                                       91.3     102.4     106.9
Dış Ticaret (milyar $)
  İhracat                                                    86,8      91,5     102,7
  İthalat                                                    77,1      85,2      99,7
  Denge                                                       9,7       6,9       3,0
Dünya Ticareti İçindeki Payı (%)                             1,62      1,69      1,68
Türkiye ile Ticaret (milyon $)
     İhracat                                                 334        398       512
     İthalat                                                 784        855     1,016
     Denge                                                  -450       -528      -504
Ülke Toplamı İçinde Türkiye’nin Payı (%)
     İhracat                                               0.38%     0.36%      0.50%
     İthalat                                               1.02%     0.99%      1.02%
Cari İşlemler Dengesi (milyar $)                              7,4       6,8        3,4
Borç Stokları
     İç Borç Stoku (milyar$)                                89,4       78,5       74,4
     Dış Borç Stoku (milyar $)                              15,7       13,8        9,3
Sabit Yabancı Sermaye Yatırımları (milyar $)                  14          5        9,4
Emisyon Hacmi (mahalli para)(M1) (milyar kron)             643.5      729.8
Seçilmiş Oranlar (%)
   İhracat/İthalat                                           112        108       103
   İhracat/GSMH                                                32         33        33
   İthalat/GSMH                                                29         31        32
   Cari İşlem Dengesi/GSMH                                    2,8        2,6       1,1
   Dış Borç/GSMH                                                6          5         4
   İç Borç/GSMH                                                33         28        24




                                                                                         4
Kaynaklar:
Statistics Denmark-www.dst.dk
DanskeBank-www.danskebank/danskeresearch
Danimarka Ulusal Bankası www.nationalbanken.dk
DanskIndustri-Danimarka Sanayi Konfederasyonu-www.di.dk
Danimarka Ekonomi Bakanlığı
Danimarka Dışişleri Bakanlığı www.denmark.dk
AB istatistik veri tabani-www.europa.eu.int




                                                          5
   3 ÜLKE HAKKINDA GENEL BİLGİLER
       3.1   Ülkenin Kısa Tarihçesi

        Danimarka, 9-11 inci yüzyıllar arasında merkezi Jutland adasında olan güçlü bir Viking
krallığıyla tarih sahnesinde ilk olarak ismini duyurmuştur. Kral Canute yönetimindeki bu
imparatorluk İngiltere'yi 30 yıl kadar egemenliği altına almıştır. Viking akınları Hıristiyan dininin
tanınmasını sağlamış ve bu din 12.nci yüzyıldan itibaren İskandinavya'da yayılmaya başlamıştır.
13.ncü yüzyıldan itibaren asillerle hanedan arasında çatışmalar başlamıştır. Asiller giderek
güçlenmiş ve Danimarka'nın ilk yazılı anayasası sayılan Magna Carta benzeri bir belgeyi Kral'a
imzalatmışlardır. Ancak bu anlaşmazlık 14. yüzyıla kadar sürmüştür. Kraliçe I. Margerethe
yönetiminde Danimarka 16.ncı yüzyılda Norveç, İsveç, İzlanda, Faroe Adaları, Schleswig-Holstein
ve Grönland'ı elinde bulunduran büyük bir güç durumuna gelmiştir. Krallık 1600'lerden itibaren
çöküşe geçmiştir. 1658'de İsveç, 1814'de Norveç ayrılmıştır. İzlanda ise yalnızca sembolik olarak
Taç'a bağlı kalmış, 1944’te bağımsız olmuştur.

         Bu arada Avrupa genelinde olduğu gibi Danimarka'da da Liberal hareket ortaya çıkmış ve
bunun giderek güçlenmesi neticesinde 1849'da, mutlak monarşiye son verilmiş ve meşruti krallığa
geçilmiştir. 1864 yılında Schlesswig-Holstein'ı Prusya'ya kaybeden Danimarka 1920'de I. Dünya
Savaşını takiben güney Jutland'da bir kısım toprağı, içerdiği Alman azınlıkla birlikte, geri almıştır.
Tarihindeki iniş çıkışlara ve büyük toprak kayıplarına rağmen 1000 yıldır bağımsızlığını
koruyabilen ülke İkinci Dünya savaşında Almanya'nın işgaline uğramıştır. Kraliçe Margrethe II
1972'den beri dünyanın en eski krallığının başında bulunmaktadır. Danimarka, tarihi, ekonomik ve
coğrafi nedenlerle hem Nordik, hem Avrupa Birliği ülkeleriyle yakın ilişkiler içinde olmuş, bununla
birlikte büyük komşularının arasında bir denge arayışının doğal sonucu olarak transatlantik
ilişkilerin de güçlü bir savunucusu olmuştur. Ülke 1973 yılından beri Avrupa Birliği üyesidir.

       3.2     Siyasi ve İdari Durum

       Yasaları, Hükümet ve Millet Meclisi yapar. Hükümet ve kamu idaresi yasaları uygular.
Sözgelimi yurttaşların kendi aralarındaki anlaşmazlıklarda, ya da yurttaşlarla özel şirketler
arasındaki anlaşmazlıklarda, veya yurttaşlar ile devlet makamları arasındaki anlaşmazlıklarda,
yargılama ve ceza verme yetkisi mahkemelerindir. Mahkemeler, Şehir Mahkemeleri, Adliyeler ve
Yargıtay’dan oluşmaktadır.

       3.2.1 Yasama

        Ulusal parlamento “Folketinget”, Millet Meclisi, değişik politik partilere mensup 179
üyeden oluşmaktadır. Milletvekilleri dört yıl için seçilirler. Millet Meclisi’nin 2 üyesi
Gronland’dan, 2 üyesi de Faroe adalarından seçilmektedir. Halk idaresinin en önemli belirleyicisi,
saydam ve anlaşılır olmasıdır. Bundan ötürü Millet Meclisi’ndeki görüşmeler kamuya acıktır.
Politik sistem, seçmenler tarafından eş zamanlı olarak, basın aracılığı ile denetlenir ve eleştirilir.

       3.2.2 Yürütme

        Hükümet bir veya bir kaç partiye mensup bakanlardan oluşur ve başbakan tarafından
yönetilir. Millet Meclisi’nde bulunan bir çoğunluk, hükümete güvensizlik duyuyorsa, bu durumda




                                                                                                    6
hükümet istifa etmek veya seçimlere gitmek zorundadır. Bakanlar Başbakan tarafından belirlenir.
Bakanlar, belediyeler ve eyalet belediyeleri ile birlikte yürütme gücünün bir parçasıdır. Hükümetin
ve bakanlıkların en önemli görevi, yasaları hazırlamak ve düzenlemektir.

      Genelde koalisyonlarla yönetilen ülkede 1909 yılından beri tek parti hükümeti
kurulmamıştır.

       Halihazırda yürütme görevi, Başbakan Anders Fogh Rasmussen başkanlığında, Danimarka
Halkın Partisinin desteklediği Liberal Parti ve Muhafazakar Parti koalisyon hükümeti tarafından
sürdürülmektedir.

       3.2.3 Yargı

     Yargı bağımsızdır. Danimarka’da bir adet Yargıtay, iki adet Adliye ve 82 adet Şehir
Mahkemesi bulunmaktadır. Ayrıca belirli dava alanları için özel mahkemeler de vardır.

       3.3   Coğrafi Bilgiler ve Nüfus

       3.3.1 Coğrafi Konumu, Yer Şekilleri, Akarsular ve Göller, İklim-Bitki Örtüsü

       Danimarka, Almanya'nın kuzeyindeki Jutland yarımadası ile 406 adadan oluşan 43.094 km
kare büyüklüğünde bir ülkedir. Sadece Almanya'yla ortak kara sınırı bulunan Danimarka, kuzey ve
doğusundaki Baltık Denizi'yle İsveç ve Norveç'ten ayrılmaktadır. Başkenti Kopenhag, ülkenin
doğusundaki Zealand adasında olup, deniz kıyısında bulunmaktadır. Danimarka'ya bağlı olan
Grönland ve Faroe Adaları, özerk yönetime sahiptir.

       3.3.2 Nüfus (Nüfus yapısı, nüfus artışı, yaşlara göre dağılımı, ülke içi dağılımı)

        Toplam nüfus 5,427,459 kişi olup yıllık nüfus artışı % 0,31’dir. Nüfusun en yoğun olduğu
şehirler Kopenhag, Aarhus, Odense ve Aalborg`dur.

       Son 35 yılda, nüfusu 500.000 kişi artan Danimarka`da, bu artışın yarısı dışardan gelen göç
kaynaklıdır. Nitekim, göçmenler ve onların çocukları bugün nüfusun % 8,5´ini oluşturmaktadır.
60.000`e yaklaşan nüfusuyla Türk göçmenler, ülkedeki en büyük azınlığı oluşturmaktadır.

       Tablo 1 Nüfusun cinsiyete ve yaşa göre dağılımı
       Yaş Grubu                   Yüzde                     Erkek/Kadın
       0-14 yaş:                   18.6%                     erkek 520,669/kadın 494,228
       15-64 yaş:                    66 %                    erkek 1,817,757/kadın 1,792,974
       65 yaş ve üstü:               15.4 %                  erkek 363,828/kadın 478,664

       3.3.3 Çalışma ve İşgücü

       Yaklaşık 5.4 milyon olan toplam nüfusun 2.7 milyonu iktisadi olarak aktif nüfus grubuna
(16-66) katılmaktadır. Nüfusun geri kalan 2.3 milyonunun yaklaşık %50’si çocuk veya öğrenci,
%40’i emekli veya erken emekli ve %10’u da devlet yardımı alan ve işgücü piyasasına katılmayan
vatandaşlardan oluşmaktadır. İşgücüne katılım oranı son 50 yılda %51’den %54’e çıkmıştır.




                                                                                                 7
       Çalışma yaşındaki vatandaşların %79.9’u çalışmaktadır ki bu oran dünyadaki en yüksek
oranlardan birisidir. Danimarka’nın bu konudaki performansının temel nedeni olarak kadınların
işgücü piyasasına aktif katılımı gösterilmektedir.

        Danimarka’daki işgücü son 60 yılda yaklaşık %50 artmış olmasına rağmen yıllık izin
süresinin 3 haftadan 5 haftaya çıkarılması sonucu haftalık çalışma saati 48 saatten 37 saate düşmüş
dolayısıyla da toplam çalışılan saat miktarı aynı oranda artmamıştır.

       Diğer bir çok Avrupa ülkesinden farklı olarak Danimarka’daki temel çalışma kuralları
kanunlarla değil, işçi ve işveren örgütleri arasındaki anlaşmalar ile düzenlenmektedir. Bu
anlaşmalar asgari ücret, grev hakkı ve izin süreleri gibi konuları da kapsayacak kadar geniş bir
içeriğe sahiptir. Danimarkalı çalışanların %80’i sendikalıdır. İşçi ve işveren arasındaki
anlaşmazlıklar “Sanayi Mahkemeleri”nde çözümlenmektedir.

        Ülke bazında bir asgari ücret uygulaması bulunmayan Danimarka’da imalat sanayinde
çalışan (18 yaşından büyük ve mesleki eğitimde olmayan) bir işçinin işverene maliyeti İLO
(Uluslararası Çalışma Örgütü) verilerine göre 222.23 kron/saat’tir (2003). Bu da saat başına
maliyetin yaklaşık 30 Euro olduğu anlamına gelmektedir. Haftalık ortalama çalışma saatinin 37 saat
olduğu dikkate alındığında bir işçinin aylık maliyetinin 4400 Euro olduğuna işaret etmektedir.
İLO’nun bahse konu tahmini Danimarka İstatistik Kurumu tarafından 4 yılda bir yapılan “İşgücü
Maliyeti Anketi”ne dayanmaktadır. İşçinin işverene maliyeti içinde maaş, fazla çalışma ücreti,
sosyal sigorta primi, ikramiye, ayni katkı (gıda vb.), işgücü maliyeti olarak değerlendirilebilecek
vergiler (gelir vergisi vb.) yer almaktadır.

       3.3.4 Eğitim ve kültür

       Okuma yazma oranının %100 oldugu Danimarka`da eğitim alanındaki kamu harcamaları,
AB’nin birçok ülkesine göre oldukça yüksek düzeydedir. GSYİH’nın %8’i, kamu harcamalarının da
% 15’i eğitime yöneliktir.

       3.3.5 Sosyal Güvenlik

        Danimarka refah sisteminin temel özelliği, tüm vatandaşların sosyal güvenlik alanında eşit
haklara sahip olmasıdır. Bu sistem çerçevesinde vatandaşlar sağlık ve eğitim hizmetlerinden
ücretsiz yararlanmaktadır. Devlet bütçesi tarafından finanse edilen söz konusu harcamalar bütçenin
% 26 sına denk gelmekte, bu durum da Danimarka’yı dünyadaki vergi düzeyi en yüksek ülkelerden
biri konumuna getirmektedir

   4 GENEL EKONOMİK DURUMU
       4.1    Genel durum

       4.1.1 Genel Ekonomik Yapı

       Tüm sanayileşmiş ve teknolojik açıdan gelişmiş ülkelerde olduğu gibi Danimarka ekonomisi
de hizmet sektörünün öne çıktığı bir yapı arz etmektedir. 1990lı yıllarda gelişen hizmet sektöründe
en önemli faaliyet alanları bankacılık ve finans ile bilgi ve haberleşme teknolojileri olup
önümüzdeki yıllarda da anılan sektörlerin ekonominin lokomotifi olma konumunu sürdürmeleri
beklenmektedir. Halihazırda ülke nüfusunun yarısı hizmet sektöründe istihdam edilmektedir. Ancak




                                                                                                 8
tarım ve sanayi alanları da önemini korumaya devam etmektedir. 1930lara kadar sahip olduğu
büyük tarım alanları ve sınırlı kaynakları ile bir tarım ekonomisi görüntüsü sergileyen
Danimarka’da hayvan hastalıklarının kontrolü konusunda var olan kararlılık ve gelişmiş hayvancılık
teknolojilerinin uygulamaya konulması, 19 uncu yüzyılda hayvancılığa dayalı bir sanayinin
kurulması sonucunu doğurmuştur. Bugün bile et ve süt ürünleri ihracatta önemli ürünler olmayı
sürdürmektedir. Tarım ürünlerinin GSYİH içindeki payı % 2,1 olmasına karşın ihracattaki payı %
9,7’dir.

        Sanayileşme 1960larda hız kazanmış, 1970lerde Kuzey Deniz’indeki petrol ve doğal gaz
rezervlerinin işletilmeye başlamasıyla birlikte sanayi ürünleri ihracattaki en önemli sektör
konumunu almıştır. Sanayileşmenin ilk döneminde gıda, özellikle balık işleme ile bu ürünlerin
işlenmesinde kullanılan makinelerin üretimi ana sektörler olmuş, son yıllarda ise eczacılık
ürünleri(özellikle ensülin), rüzgar türbinleri alanında Danimarka, dünyadaki en önemli üretici
konumuna gelmiştir. Biyoteknoloji, bilgi teknolojileri ve yazılım, gıda ve içecekler, çevrenin
korunmasına ve enerji tasarrufuna yönelik sektörler de gelişme görülen sanayi alanlarıdır.

        Doğal kaynakların kısıtlı olması ekonominin oldukça liberal bir yapı arz etmesini
gerektirmiştir. Küçük ve orta ölçekli firmaların sayısı çok fazla olmakla birlikte Carlsberg ve Lego
gibi dünya çapında tanınan firmalara da sahiptir. Danimarka firmalarının dörtte üçünün 50 kişiden
az çalışanı bulunmaktadır. Küçük firmalardan oluşan bu yapının özellikle de ihracat alanında daha
verimli olabilmesini teminen hükümetin de teşvikiyle çeşitli ortaklıklar oluşturulmaktadır.

       4.2     Tarım

       Tarım sektörü halen Danimarka`da önemli bir sektör olma özelliğini korumaktadır. Nitekim
bu sektör teknoloji kullanımı ve verimlilik açısından Danimarka`nin tarım alanında dünyada önemli
bir konuma gelmesini ve gıda güvenliği/kalitesi ve yeni tarım ürünlerinin geliştirilmesi anlamında
Danimarka sayılı ülkeler arasında yer almasını sağlamıştır.

        Danimarka`da çiftçiler üretimin ve üretim tesislerinin sahibidirler. 150 yıllık bir geçmişi
olan bu kooperatif sistemi bu ülkedeki tarım sektörünün başarısının altında yatan önemli
faktörlerden biridir. Süt ve et sektörlerinde faaliyet gösteren kooperatifler Avrupa`da bu sektörlerde
faaliyette bulunan en büyük kooperatiflerdir.

        20 inci yüzyılın ilk yarısında 200.000 adet olan çiftliklerin sayısı, 1950 yılı sonrasında
giderek azalmış, 2003 yılı itibariyle ortalama 53 hektarlık 48,600 çiftliğe düşmüştür. Ayrıca
kullanılan tekniklerde de büyük değişiklikler olmuş, uzmanlaşmaya gidilerek özellikle
hayvancılıkta belirli bir cinsten daha fazla üretilmeye başlanmıştır. 1973-2000 döneminde üretimde
yıllık % 2,8 oranında artış yaşanmıştır.

        AB`nde Danimarka çiftlik başına 55 hektarlık ortalama çiftlik büyüklüğüne sahip olmasına
karşın, AB`nin tarımsal alanının %2`sini oluşturmaktadır.

       Tarım ve hayvancılık alanındaki üretime ilişkin verilere aşağıda yer verilmektedir.




                                                                                                    9
       Tablo 2 Üretim miktarları

                   1.000 ton     % AB üretimi                         1.000 ton      % AB üretimi
Tahıl                8,963           3               Sığır/Dana          148             2
Patates              1,629           2               Domuz              1,762            8
Seker Pancarı        2,829           2               Tavuk vb.           206             2
Kolza                 468            3               Sut                4,569            3


       1995 yılı sonrasında organik tarım yapan çiftliklerin sayısında artış göze çarpmaktadır.
Tarımsal faaliyette bulunulan toprakların % 6`si organik tarım üretimine ayrılmış olup, bu oran söz
konusu sektörde Danimarka`nin AB-15 içinde ilk beşte yer almasını sağlamaktadır. Ancak üretim
organik ürünler alanında artan talebi karşılamaktan uzaktır. Bu durum da özellikle organik meyve,
sebze ve hububat ürünleri ithalatının ileriki yıllarda daha da artacağına işaret etmektedir.

        Danimarka tarım sektörü Danimarka nüfusunun üç katı bir nüfusa yeterli olacak üretimiyle
ihracatta önemli bir sektör olarak öne çıkmaktadır. Almanya, İngiltere ve Japonya en önemli
pazarlar konumundadır. Ürünler açısından ise domuz ürünlerinin payı % 43, diğer canlı hayvan
ürünlerinin payı % 22, süt ürünlerinin payı ise % 20`dir. Tarım ürünlerinin ithalatında ise Almanya,
Hollanda ve İsveç önem arz etmekte olup, meyve sebze ürünleri % 50 oranında bir paya sahiptir.

        Tarım sektöründe istihdam edilen işgücünün toplam işgücüne oranı 2003 yılı itibariyle %3
olup, toplam sayısı 98.000’dir.

       Balıkçılık sektörünün de tarım gibi Danimarka ekonomisinde tarihsel olarak önemli yeri
bulunmaktadır. GSYİH’ya oranı açısından değerlendirildiğinde Danimarka’daki balıkçılık sektörü
Avrupa’da İzlanda’dan sonra ikinci sıradadır. AB tarafından konulan avlanma kotaları avlanma
bölgelerindeki faaliyetlerin azalmasına ve balık çiftliklerinin kurulmasına yol açmıştır.

       4.3      Sanayi

       Danimarka sanayi üretimi büyük çeşitlilik arz etmekte, hem ihracat hem de iç tüketim için
oldukça geniş bir yelpazede üretim yapılmaktadır.

        Gıda isleme sanayi (domuz eti ürünleri, süt ürünleri ve bira fabrikaları), kimya sanayi
(petrol, ensülin, plastik ürünleri), mekanik mühendislik sanayi (tarım makineleri, pompalar,
termostatlar, rüzgar türbinleri, buzdolapları, telekomünikasyon aletleri) ve gemicilik dikkati çeken
sektörlerdir. Tüm bunların yanı sıra mobilyalar, konfeksiyon ürünleri ve oyuncaklar da üretimde
önem arz eden kalemlerdir.

        1990-1999 yılları arasında bahse konu sanayi sektöründeki fiyatlar % 22 oranında artmış,
istihdam ise % 7 oranında azalmıştır. Bu durum sektördeki verimliliğin altını çizmektedir. Son
yıllarda bu sektördeki istihdamda azalma eğilimi devam etmekte olup, 2003 yılı itibariyle 439,000
kişilik bir işgücü söz konusudur.

        Ülke sanayinin yapısı 1990 yılı sonrasında büyük farklılaşma göstermiş, gıda ve içki sanayi
ülke üretimindeki mevcut payını sürdürürken, tekstil ve konfeksiyon sektörü üretiminde büyük bir
azalma yaşanmıştır. Bu gelişmenin temel kaynağı, bu sektörde Doğu Avrupa ve Güney Doğu Asya
ülkelerinde gerçekleştirilen üretimde kullanılan ucuz işgücü ve artan rekabettir. Bununla beraber,




                                                                                                 10
kimya sanayi, bilgi teknolojileri ve biyoteknoloji alanlarında Danimarka dünyada çok önemli bir
konuma sahip olmuştur.

       4.4 Ulaştırma ve Telekomünikasyon

        Danimarka, bu alanda yapılan kamu yatırımları sayesinde oldukça gelişmiş bir altyapıya
sahiptir. Ulaştırma sektöründe 132,000 kişi istihdam edilmekte olup, bu rakam bahse konu sektörü
iş piyasasında beşinci önemli sektör konumuna getirmektedir.

        Demiryolları ile hemen hemen tüm şehirlere ulaşmak imkan dahilinde bulunmaktadır. Yolcu
taşımacılığının %7’si, mal taşımacılığının % 8’i demiryolları ile gerçekleştirilmektedir. Hava yolu
trafiği açısından da dünyadaki en yoğun hava sahalarından birine sahip olan Danimarka’daki
havayolu taşımacılığının % 75’i Kopenhag havaalanı aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Diğer
önemli uluslararası havaalanları Aarhus, Aalborg ve Billund’da bulunmaktadır. Toplam 71,950 km
uzunluğunda olan karayolları da yüksek standarda sahip olup mevcut trafiğe göre büyük bir
kapasiteye sahiptir.

       2000 yılı Haziran ayında Danimarka ve İsveç’i birbirine bağlayan Oresund köprüsünün
açılmasıyla birlikte, Kopenhag’dan Malmö’ye 20 dakikada ulaşma imkanı yaratılmış ve Danimarka
Avrupa kıtasını İskandinav ve Baltık Ülkelerine bağlayan bir geçiş noktası konumuna kavuşmuştur.

        Danimarka telekomünikasyon sektörü ise 1996 yılında tamamen özelleştirilmiş olup, Batı
Avrupa’da rekabete en açık piyasalarından biri olarak değerlendirilmektedir. Diğer İskandinav
ülkelerinde olduğu gibi Danimarka da cep telefonu kullanımı alanında öncü ülkelerden biri olmuş,
2001 yılı itibariyle cep telefonu kullanıcılarının sayısı sabit telefon kullanıcı sayısının üzerine
çıkmıştır.

        2002 yılı ortası itibariyle Danimarka hane halkının % 95’inin ADSL aracılığıyla geniş bantlı
internet erişimi imkanı bulunmakta olup, 2003 yılında 100 kişi başına Internet aboneliği 66 adet,
cep telefonu aboneliği ise 85 adet kaydedilmiştir. Bilgisayar kullanımının çok yaygın olduğu
ülkede, yüksek eğitim seviyesinin yanı sıra bu durumun iki önemli sebebi bulunmaktadır. Öncelikle
elektronik ürünlerde geleneksel olarak yoğun bir rekabet yaşanmakta, bu da fiyatların düşmesine
neden olmakta ve bilgisayar kullanımını yaygınlaştırmaktadır. Diğer önemli faktör de 1980lerin
ortalarından başlayarak bilgi teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştırılmasının bir devlet politikası
olarak benimsenmesidir.

       4.5 Ticaret

       Bu konuya ilişkin bilgilere 5.4.1 başlığı altında yer verilmiştir.

       4.6    Hizmetler (Bankacılık, Turizm, Sigortacılık, Diğer Hizmetler)

       Bankacılık: Toplam işgücünün % 4`ünün istihdam edildiği bankacılık sektöründe toplam 69
finansal kurum faaliyet göstermektedir. Bu sektörde 1980lerde yaşanan büyüme sonrasında ortaya
çıkan olumsuz piyasa şartları ve artan rekabet 1990 lı yılların başında bir kriz yaşanmasına neden
olmuş, sonrasında bankacılık sektöründe yeni bir yapılanmaya gidilmiştir. Büyük ve güçlü
bankaların gerekliliği sektörde konsantrasyona gidilmesini gerekli kılmış, gerçekleştirilen şirket
birleşmeleri ve satın almalar sonucunda Danske Bank ve Unibank olmak üzere iki büyük banka
ortaya çıkmıştır. Unibank`ın daha sonra MeritaNordBankaen ve Christiania-Kreditkassen bankası




                                                                                                    11
ile birleşmesiyle Nordea oluşturulmuştur. 1989 yılında 231 olan toplam banka sayısı 2003 yılında
169`a düşmüştür.

       Bu sektörde faaliyet gösteren diğer önemli bankalar JyskeBank, Sydbank ve SparNord`dur.

        Turizm: Turizm sektörünün önemli bir gelir kaynağı olduğu Danimarka`da 1990li yılların
ortalarından bu yana bu sektörden elde edilen gelir 35 milyar DKK`unu aşmıştır. Ülkeyi ziyaret
eden turistler arasında Norveç ve İsveçli turistler önemli bir yer tutmaktadır.

       4.7 Enerji

       Danimarka enerjisini, Kuzey Denizindeki petrol ve doğal gaz rezervleri, kömür ithalatı ve
rüzgar enerjisinden sağlamaktadır. Teknolojik gelişmeler ışığında jeotermal enerji, güneş enerjisi
gibi kaynaklar da yaratılmaya çalışılmakta ancak bu kaynaklar oldukça düşük seviyelerde
kalmaktadır. Kömür, elektrik üretimi açısından büyük önem arz etmekte, maliyet ve nitelik
hususları göz önünde bulundurularak genellikle Avrupa dışındaki ülkelerden ithal edilmektedir.

        Kuzey Denizinde gerçekleştirilen petrol ve doğal gaz üretimi iç talebi karşılamanın yanı sıra
ihracatta da büyük önem arz etmekte ve 1990lar sonrasında kaydedilen cari işlemler fazlasına
büyük katkı yapmaktadır. Doğal gaz için en önemli ihraç pazarları İsveç ve Almanya’dır. Bununla
beraber, Danimarka Batı Avrupa’da Norveç ve İngiltere’den sonra üçüncü büyük petrol üreticisidir.
Bu alanda faaliyet gösteren dört şirket Maersk Oil and Gas AS, Statoil Exploration and Production
AS, Amerade Hess ApS, Dansk Olie og Naturgas’dır.

       Bunun yanı sıra, rüzgar enerjisi alanında dünyadaki sayılı ülkeler arasında yer alan
Danimarka’da 2007 yılında rüzgar enerjisi sektöründe 34.9 milyar kronluk gelir edilmiş olup, bu
değer, Danimarka’nın ihracatının % 6.7’sine denk gelmektedir. İç pazarda da büyük ilerleme
kaydeden sektörde, işgücü arzının yetersizliği ilerisi için mevcut büyümenin ve karlılığın
korunabilmesini zorlaştırmaktadır.

       4.8 Doğal Kaynaklar ve Madencilik

        En önemli doğal kaynakları ülkenin Kuzey Denizi kıyılarında yer alan petrol ve doğal gaz
rezervleridir.

       4.9 Para ve Sermaye Piyasaları

        Uluslararası standartlarla değerlendirildiğinde Danimarka Borsası oldukça küçük ölçeklidir.
Bu nedenle 1998 yılı Ocak ayında Kopenhag ve Stockholm Borsaları Norex Birligini kurmuşlardır.
Daha sonra Oslo ve İzlanda Borsalarının da katılımıyla büyüyen Birlik finansal araçların verimli bir
şekilde kullanılmasını amaçlayan stratejik bir ortaklık konumunu almıştır.

       Danimarka Borsası genel olarak uluslararası piyasalarda meydana gelen gelişmeleri
izlemekte olup, borsada isleme konu hisselere sahip en önemli şirketler Danske Bank, Nordea,
Novo Nordisk, ISS, Vestas, Lundbeck, Novozymes, Carlsberg, Danisco ve TDC`dir.

       4.10 Son Yılda Ekonomiyi Etkileyen İç ve Dış Olaylar
        2006 yılında karikatür krizi sonrasında, bazı Müslüman ülkelerde Danimarka ürünlerine
ilişkin olarak başlatılan boykot Danimarka`nın söz konusu ülkelere yönelik sanayi ürünleri




                                                                                                  12
ihracatına etki etmezken gıda ürünleri ihracatının azalmasına neden olmuş, özellikle Suudi
Arabistan ve Iran`a yönelik ihracatta önemli bir azalma yaşanmıştır.

       Ayrıca 2006 yılı Haziran ayı itibariyle yeni bir refah programı yürürlüğe konulmuş olup, söz
konusu programın temel amacı emeklilik yaşının yükseltilmesi, işsizliğin azaltılması ile işgücü
arzının artırılması ve niteliğinin iyileştirilmesidir. Söz konusu refah programı kapsamında işsizlik
seviyesinin 2025 itibariyle 110.000, 2040 yılı itibariyle de 125.000 olması öngörülmektedir. Ayrıca
bahse konu program kapsamında eğitim suresinin artırılması, Danimarka üniversitelerinin
konumunun iyileştirilmesi ve kamu kesimi araştırma bütçesinin GSMH`nin % 1`i seviyesine
çekilmesi gibi hususlar da yer almaktadır.

   5 EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER
       5.1 Genel Durum

        Danimarka ekonomisi, 2001-2003 yıllarında yaşanan durgunluk donemi sonrasında, yıllar
itibariyle Euro bölgesi büyüme hızının üzerinde, ABD ekonomisinin ise gerisinde bir ekonomik
büyüme kaydetmiştir.Geçtiğimiz yıllarda yatırımlar ve ihracatta kaydedilen artış sonucu ortalama %
3 seviyelerinde büyüyen ekonomi, 2007 yılında oldukça yavaşlamış ve büyüme hızı % 2’ nin
altında kalmıştır. 2008 yılında da büyüme hızının %1,5 düzeyinde olması beklenmektedir.

        Bu yavaşlamanın iki temel nedeni bulunmaktadır. Bunlardan ilki, tüketicinin alim gücünün
zayıflamasına ve gayri menkul piyasasında durgunluğa neden olan faiz oranlarındaki artıştır. İkinci
neden ise işgücü piyasasında yaşanan arz darlığıdır. İssizlik oranı halihazırda % 3,5 seviyesinde
olup, halen bir çok sanayi kolunda işgücü sıkıntısı yaşanmaktadır. Bu durum Danimarka
şirketlerinin üretimini arttırmasını engellemekte ve rekabet edebilirliğini olumsuz yönde
etkilemektedir. İşgücü piyasasına yeni katılanların, piyasayı terk eden işgücünden az olması
nedeniyle söz konusu problemin önümüzdeki yıllarda da artarak devam etmesi beklenmektedir. 20-
59 yas aralığındaki işgücünde her yıl 18.000 kişi piyasadan çekilmektedir.

        İşgücü piyasasındaki arz darlığı, ücretlerde artışa neden olmakta ve sonuç olarak üretimde
istenilen artışın sağlanamamasına ve nihayetinde ihracat artış hızının azalmasına ve cari işlemler
fazlasının giderek küçülmesine neden olmaktadır. 2006 ve 2007 yılları itibariyle, ihracat sadece % 2
oranında artarken, ithalat iç talepteki göreceli yükselişin de etkisiyle % 6 oranında büyümüştür. Bu
durum Danimarka’da yaşanan talep artış hızının, ihracat pazarlarına göre daha yüksek seviyede
olduğunu göstermektedir.

        Nitekim, gecen yıl OECD ülkeleri sanayi maliyetleri ortalama olarak % 0,4 artarken,
Danimarka’da bu artış % 5,3 olarak gerçekleşmiştir. Buna ilaveten, Danimarka’nın en büyük ihraç
pazarı olan Almanya’da ise maliyetler %1,9 azalmıştır. Bu durum da Danimarka’nın ihracat artışını
ayni seviyede tutmasını oldukça zorlaştırmaktadır.

       İşgücü arzında yaşanan bu daralmanın diğer bir sonucu da verimliliğin giderek daha önemli
hale gelmesidir. İşletmeler bu durumu asabilmek için işgücü verimliliğini arttırmaya yönelik
yatırımlara yönelmektedirler.




                                                                                                 13
       Tüm bu olumsuz gelişmelere karşın, Danimarka ekonomisi halen oldukça düşük seyreden
enflasyonu, istikrarlı maliye politikaları sonucunda fazla veren bütçesi ve cari işlemler dengesi ile
oldukça olumlu bir görünüm sergilemeye devam etmektedir.

        Danimarka’nın sanayi yapısı büyük oranda ortalama 10 kişinin çalıştığı küçük ve orta
ölçekli isletmelerden oluşmaktadır. Bu durumun en büyük avantajı büyük ölçüde esneklik sağlaması
ve değişen piyasa koşullarına hızlı bir şekilde adapte edilebilmesidir. Danimarka işgücü piyasası da
aynı şekilde büyük bir esneklik arz etmekte ve bu sayede piyasa mevcut arz ve talebe göre
kolaylıkla şekillenebilmektedir. Nitekim flexicurity adı altında oluşturulan söz konusu model,
Avrupa Birliği tarafından da günümüzde benimsenmiştir

       Danimarka`nın dünyadaki en gelişmiş ülkeleri arasında yer almasının arkasında yatan en
önemli faktör, Danimarka firmalarının yarattığı yüksek orandaki katma değerdir. Söz konusu katma
değer işgücü ücretlerini ve üretim surecinde sermayeden sağlanan karı ifade etmekte olup, söz
konusu gelir üzerinden alınan vergi de Danimarka`nın bir refah devleti olabilmesini sağlayan en
önemli yapıtaşıdır.

        Bu gelişmelere ilaveten, Danimarka’nın Euro alanına dahil olması konusunda 2008 yılı sonu
veya 2009 yılı başında bir yapılması öngörülen referanduma ilişkin olarak yapılan tahminlerde evet
ve hayır oylarının birbirine oldukça yakin olacağı öngörülmektedir. Söz konusu referandumdan
para birimi olarak Euro’nun benimsenmesi sonucu çıkarsa, halihazırda para politikası Euro’ya bağlı
olan Danimarka ekonomisinde büyük değişikler yaşanması beklenmemekte, ancak AB ülkeleri ve
Danimarka’da mevcut faiz oranlarındaki farklılıkların azalması öngörülmektedir.


       5.2     Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri

       5.2.1 Cari İşlemler Dengesi

        1990 yılından bu yana, 1998 yılı hariç olmak üzere, cari işlemler dengesi Danimarka lehine
fazla vermektedir. 2006 yılında, özel tüketim talebinde yaşanan artış, ithalatın üretimden daha fazla
artmasına neden olmuş, sonuç olarak da cari işlemler fazlası azalmıştır. 2007 yılında bu eğilim
devam etmiş, 2006 yılında % 2,6 düzeyinde olan cari işlemler fazlası/GSYIH oranı, 2007 yılında
% 1,1’e düşmüştür. Ancak, söz konusu kaybın cari işlemler dengesine önemli katkısı olan denizcilik
sektöründen elde edilen gelirler ve petrol gelirleri sayesinde telafi edilmesi beklenmektedir.

       5.2.2 Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

        Danimarka, yabancı yatırımcılar için farklı teşvikler uygulamamakta, Danimarkalı ve
yabancı yatırımcılar aynı muameleye tabi tutulmaktadır. Ancak, ülkede var olan ekonomik istikrar,
modern altyapı koşulları, ülkenin konumu, eğitimli işgücü ve verimli is ortamı yabancı yatırımların
bu ülkeye yönelmesinde önemli rol oynamaktadır. Son olarak, Heritage Foundation tarafından
yapılan bir değerlendirmede, Danimarka’nın dünyanın liberal ekonomileri arasında on birinci sırada
yer aldığı ifade edilmiştir. Ayrıca, Economist Intelligence Unit tarafından yapılan bir
değerlendirmede de önümüzdeki beş yıl içinde is yapmak için en uygun yerin Danimarka olduğu
belirtilmektedir. Söz konusu sıralamada Danimarka`yi Singapur, Kanada ve İsviçre takip
etmektedir.




                                                                                                  14
        2006 yılı itibariyle, Danimarka`nın yurt dışına yönelik yabancı sermaye yatırımları 767,4
milyar DKK`na (142 milyar USD) ulaşmış olup, söz konusu yatırımlar hizmetler, imalat ve
ulaştırma sektörlerinde yoğunlaşmaktadır. İngiltere, İsveç, Norveç, ABD, Hollanda ve Almanya,
Danimarka yatırımlarının yöneldiği en önemli ülkelerdir. Danimarka`ya yönelik doğrudan yabancı
sermeye yatırımları ise 674,2 milyar DKK (125 milyar USD) tutarındadır. Anılan yatırımlar
ağırlıklı olarak hizmetler, ticaret, finans ve imalat sektörlerinde gerçekleştirilmiş olup, söz konusu
yatırımların kaynağı incelendiğinde İsveç, Lüksemburg, Hollanda ve ABD`nin dikkati çektiği
görülmektedir.

       5.3     Dış Ticaret

       5.3.1 Genel Durum

        Danimarka iç pazarının küçük oluşu, Danimarkalı üreticilerin dış pazarlara yönelmesini
gerektiren bir unsur olmuş, bu bağlamda da dış ticaret ekonominin çok önemli bir bileşeni haline
gelmiştir. II. Dünya Savası sonrasında, ihracata konu ürünler oldukça büyük değişiklik göstermiş,
tarım ürünlerinin payı giderek azalırken, sanayi ürünlerinin payında artış yaşanmıştır. Günümüzde
Danimarka sanayi sektörünün yapısı genel olarak yüksek teknolojiye dayalı, hammadde ve yarı
mamul ürün ithal ederek, küçük ölçekli, sınırlı bir alanı olan pazarlara yüksek teknoloji ürünleri
satan firmalar şeklindedir. Sanayi sektöründeki bir çok firma üretiminin %50-80’ini ihraç etmekte
dolayısıyla önemli ölçüde ihracata bağımlı bulunmaktadır.

        Uzun yıllardır dış ticaret fazlası veren Danimarka’nın, 2007 yılında da bu yapıyı koruduğu
ancak ithalatın ihracattan daha hızlı arttığı gözlenmektedir. Genel dış ticaret verileri incelendiğinde,
ticaret hacminin 2007 yılında, bir önceki yıla oranla % 4, ihracatın % 2, ithalatın ise % 6 oranında
arttığı dikkati çekmektedir. Söz konusu donemde Danimarka`nin önemli ticari ortaklarına
(Almanya, İsveç ve İngiltere) yönelik ihracatı artmış ancak ABD`ye yönelik ihracatı azalmıştır.

        İhracat gelirlerinin % 60.7`si mamul madde ihracatı kaynaklıdır. Bu bağlamda, eczacılık
ürünleri, mobilya, rüzgar türbinleri, bira, elektronik ürünler ve gelişmiş metal sanayi ürünleri,
genelde küçük ve orta ölçekli isletmelerden oluşan Danimarka sanayisinin uluslararası alanda
tanınırlığını sağlayan sektörlerdir. Tarım ürünleri içinde de en önemli ürünler et ve sut ürünleri
olup, bu ürünlerin ihracat içindeki payı % 21`dir. Cari işlemler dengesine büyük katkısı olan petrol
ve madencilik ürünlerinin ihracat içindeki payı ise % 9,3`tur. Danimarka`nın ithalatında ise mamul
maddelerin payı % 75,8, tarım ürünlerinin payı % 15,2, petrol ve madencilik ürünlerinin payı ise %
6,9`dur.

        Danimarka ticaretinin % 70`ini AB ülkeleri ile gerçekleştirmektedir. Almanya (%17)`dan
sonra İsveç % 14 oranındaki payıyla en önemli ikinci ticaret ortağı konumunda olup ihracat
artışında en önemli paya (% 2,3) sahiptir. Bu ülkeleri İngiltere (% 9), ABD (% 7), Norveç
(% 6), Hollanda (% 5,5), ve Fransa (% 5) izlemektedir. Danimarka’nın ithalatında ise, Almanya (%
22,3), İsveç (% 13,5), Hollanda ( % 6,8), İngiltere (% 6,1), Fransa (% 4,5), Norveç (% 4,5), Italya
(%4,1), Çin (% 4) en önemli tedarikçi ülkeler olma özelliğine sahiptir.

       İhracatta söz konusu artış eğiliminin sürdürülmesinin önündeki en önemli engel işgücü
piyasasında yaşanan arz darlığıdır. Bu durum ihracata yönelik üretim kapasitesinin arttırılmasını
engellemekte ve ücretler üzerinde baskı oluşturarak Danimarka ürünlerinin dünya piyasalarında
rekabet gücünü zayıflatmaktadır.




                                                                                                     15
        Dünya ticareti açısından incelendiğinde, Danimarka’nın 2006 yılı itibariyle ihracattaki payı
%0.77, ithalattaki payı ise %0.70 olarak gerçekleşmiştir. Esasen Danimarka’nın, dünya hizmet
ticaretinde giderek artan payı büyük önem arz etmektedir. Nitekim aynı yıl itibariyle, toplam hizmet
ihracatında 51,7 milyar USD ile %1.88, hizmet ithalatında ise 44,9 milyar dolar ile % 1.70 oranında
paylara sahiptir. Hizmet ticaretinde dikkat çeken ürün grupları ulaştırma ve turizmdir.

                       Danimarka’nın Dünya ticaretindeki sıralaması (2006)

                                  İhracat                           İthalat
Mal ticareti                      33                                30
Hizmet ticareti                   17                                17

       5.3.2 Dış Ticaret Mevzuatı

        Dış ticaretin hali hazırda GSYİH içindeki payı (2/3) büyük önem arz etmektedir. Bu
bağlamda       Danimarka, ülkeler arasındaki mal ve servis ticaretinin herhangi bir engelle
karşılaşılmadan yapılmasına büyük önem atfetmektedir. AB, OECD ve DTÖ üyesi olan Danimarka
dış ticaret politikalarına bu çerçevede yön vermektedir.

       5.3.3 İthalatta Alınan Tarife Dışı Vergiler

       5.3.4 Tarife Dışı Engeller

       5.3.5 Anti-Damping Uygulamaları

       Korunma önlemi uygulamaları tüm AB üyesi ülkelerce eşgüdüm içerisinde yürütülmekte
olup, bu kapsamda, 31 Mart 2007 tarihi itibariyle 130 anti-damping ve 12 karşı önlem uygulaması
yürürlükte bulunmaktadır.

       5.3.6 Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları ve Preferanslar

        Uygulamakta olduğu AB Ortak Ticaret Politikası çerçevesinde, EFTA, Akdeniz Ülkeleri,
Güney Afrika, Meksika ve bazı Balkan Ülkeleri ile ticaretinde, AB ile bahse konu ülkeler arasında
imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmaları hükümleri geçerlidir. Buna ilaveten gelişmekte olan
ülkelerle ticaretinde tek taraflı taviz öngören Genelleştirilmiş Preferanslar Sistemi’ni
uygulamaktadır.




                                                                                                 16
        Dış Ticaret İstatistikleri

        5.3.7 Yıllara Göre Dış Ticaret Değerleri

       2007 yılı sonu itibariyle Danimarka’nın dış ticaret hacmi bir önceki yıla göre %15
düzeyinde artarak 202 milyar dolara ulaşmıştır. Danimarka dış ticaret fazlası veren sayılı ülkeler
arasında olup, 2006 yılında ihracatın ithalatı karşılama oranı %103 civarında gerçekleşmiştir.
Ancak, yıllar itibariyle ithalatın giderek arttığı, dolayısıyla cari işlemler fazlasının azaldığı göze
çarpmaktadır.

        Tablo 3 Yıllara Göre Dış Ticaret Değerleri

                                                                                           (1000 DKK)
                                İhracat   Değişim            İthalat   Değişim        Hacim          Denge
2004                       452,399,815                  400,124,602                852,524,417     52,275,213
2005                       501,551,722     11%          445,796,820      11%       947,348,542     55,754,902
2006                       543,848,841      8%          506,494,585      14%       1,050,343,426   37,354,256
2006- 1000 USD
1 USD =5.94                 91,557,044                  85,268,449                 176,825,493     6,288,595
2007                      554,814,699       2%          538,345,380      6%        1,093,160,079   16,469,319
2007
1 USD=5.4 DKK             102,743,463                   99,693,589                 202,437,052     3,049,874
 Kaynak:www.dst.dk (Danmark Statistics)


        5.3.8 Başlıca Ülkelere Göre Dış Ticaret

        Tablo 4 Başlıca Ülkelerin Dış Ticaretinde Payı
Ihracat                   (%)                    Ithalat                 (%)
Almanya                   17                     Almanya                 22
İsveç                     14                     İsveç                   14
İngiltere                 9                      Hollanda                7
ABD                       7                      İngiltere               6
Norveç                    6                      Norveç                  5


        5.3.9 Ülke Grupları veya Ekonomik Topluluklara Göre Dış Ticaret (1000 Dolar)

         Danimarka’nın ülke gruplarına göre dış ticareti incelendiğinde Avrupa ülkeleri ile yapılan
ticaretin dünyanın diğer bölgeleri ile yapılan ticarete göre ezici bir üstünlüğünün olduğu
görülmektedir. 2004 yılı verilerine göre Danimarka’nın toplam dış ticaretinin yaklaşık %71’nin
Avrupa ülkeleri ile yapılmıştır. Asya ülkeleri ikinci sırada gelmektedir. Bu ülkeler 2004 yılında
Danimarka’ya toplam 7.6 milyar Dolar civarında ihracat yapmıştır. Buna rağmen yukarıdaki
tabloda da görüleceği üzere Danimarka’nın en çok ithalat yaptığı ülkeler arasında hiçbir Asya ülkesi
bulunmamaktadır. Amerika kıtası ile yapılan ticaret ülke grupları açısından üçüncü sırada yer
almakta ve yine yukarıdaki tablodan da görüleceği gibi Amerika kıtası ile Danimarka arasındaki
ticaret hacminin büyük kısmını esasen ABD ile yapılan ticaret oluşturmaktadır.




                                                                                                   17
           Tablo 5 Ülke Gruplarına Göre Dış Ticaret (1000$)
                                                  Ihracat                                                   Ithalat
                                            2003                  2004                   2003                  2004
           Avrupa                   56,583,187            59,883,390            51,192,268           54,083,864
           Afrika                       811,576                807,439                307,729              593,266
           Amerika                    6,279,875               6,225,925              3,484,040        3,872,339
           Asya                       6,879,138               7,295,839              6,356,237        7,626,413
           Okyanusya                    630,275                868,761                229,085              300,794

           5.3.10 Dış Ticaretin Sektörel Dağılımı

         Aşağıdaki şekillerde de görüleceği gibi Danimarka’nın hem ithalatının (%76) hem de
 ihracatının (%61) büyük kısmını sanayi ürünleri oluşturmaktadır.

                       Ihracatın Sektörel Dağılımı                           Ithalatın Sektörel Dağılımı
                     Diğer                    T arım                             Diğer             T arım
                      9%                     Ürünleri                             2%              Ürünleri
                                               21%                                                  15%
                                                                                                           Petrol ve
                                                 Petrol ve                                                 madencilik
                                                 madencilik                                                 ürünleri
                                                  ürünleri                                                    7%
                                                    9%



                   Sanayi                                                 Sanayi
                  Ürünleri                                                Ürünleri
                    61%                                                    76%




           5.3.11 Madde gruplarına Göre (Büyüklük Sırasında) İthalat

        Madde grupları bazında incelendiğinde, Danimarka’nın ithalatında 2006 ve 2007 yıllarında
 otomotiv sanayi ürünlerinin ve ihracatında önem arz eden ürünlere ilişkin çeşitli makine aksam ve
 parçaların büyük yer tuttuğu göze çarpmaktadır.

              Tablo 7 Danimarka’nın 2006 ve 2007 yılları İtibariyle İthalatındaki İlk 20 Ürün
                                               (DKK)

Urun
Kodu         Urun Tanimi                                                                                 2006                   2007
87033219     Silindir hacmi 1500 cm3-3000 cm3 arasinda olan diğer motorlu taşıtlar               7,877,776,286          8,602,648,948
87032319     Silindir hacmi 1500 cm3-3000 cm3 arasinda olan binek otomobilleri                   8,946,958,487          8,451,365,776
30049019     Eczacılık ürünleri                                                                  6,904,503,249          7,450,341,035
27101941     Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar-ham yağlar hariç       4,942,109,771          5,211,081,175
27090090     Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen ham yağlar                    3,210,520,504          4,839,895,100




                                                                                                                            18
99909901     Geri donen mallar                                                                   5,175,843,863   4,414,120,367
85030099     Elektrik enerjisi uretim gruplari icin aksam ve parcalar                            2,895,154,132   4,220,521,248
85171200     Hucresel veya diger kablosuz aglar icin telefonlar                                              0   3,945,214,905
84713000     Portatif numerik (dijital) otomatik bilgi işlem makinaları                          3,510,371,583   3,630,801,095
85287299     LCD televizyonlar                                                                               0   3,372,206,328
88033000     Ucak ve helikopterlere ait aksam ve parcalar                                        2,644,270,919   2,912,453,033
23040000     Soya fasulyesi yağı üretiminden arta kalan küspe ve diğer katı artıklar             2,322,989,643   2,886,190,282
87042191     Yeni, maks. kapasitesi 5 tonu geçmeyen eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar        2,588,129,192   2,832,155,254
27101921     Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar-ham yağlar hariç       1,532,416,752   2,805,083,919
30049099     Eczacılık ürünleri                                                                  2,181,904,979   2,727,547,349
84099900     Motorlarin aksam ve parcalari                                                       1,751,708,166   2,577,403,329
84733080     Otomatik bilgi islem makinalarina iat aksam ve parcalar                                         0   2,552,973,843
73089099     Demir/celikten insaat aksami                                                        2,029,634,167   2,441,163,855
87042291     Dizel/yari dizel agirligi 5-20 ton arasinda esya tasimaya mahsus motorlu tasitlar   1,652,173,988   2,280,652,876
87032210     Silindir hacmi 1000 cm3-1500 cm3 arasinda olan yeni binek otomobilleri              2,435,786,997   2,207,896,544


           5.3.12 Maddelere göre (Büyüklük Sırasında) İhracat

         Danimarka’nın ihracatı incelendiğinde ise eczacılık ürünleri, domuz eti, rüzgar değirmenleri
 ve petrol ürünlerinin en büyük kalemleri oluşturduğu görülmektedir.

           Tablo 8 Danimarka’nın 2006 ve 2007 yılları İhracatındaki İlk 20 Ürün
                                             (DKK)

Urun Kodu                                         Urun Tanimi                                         2006           2007
27090090      Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen ham yağlar                   32,892,851,803 27,685,105,875
30043110      Ensülin içeren ilaçlar                                                             10,868,055,876 11,083,034,705
85023100      Ruzgar gucu ile calisan elektrik enerjisi uretim gruplari                           7,017,010,230 9,402,886,884
30049019      Eczacılık ürünleri                                                                  7,804,869,096 8,631,030,519
02032955      Kemiksiz dondurulmuş evcil domuz eti                                                7,250,796,131 6,819,257,782
30043910      Eczacılık ürünleri                                                                  4,573,547,406 5,494,608,904
02031211      Taze/soğutulmuş evcil domuz eti but ve parçaları                                    5,063,802,887 4,819,876,643
30021091      Hemoglobin, kan globulinleri ve serum gIobulinleri                                  4,674,021,842 4,556,391,409
70199099      Cesitli cam lifleri                                                                 3,327,125,617 4,522,755,774
85030099      Makinalarda(oyuncaklar vb.) kullanılmaya elverişli aksam ve parçalar:               3,959,742,863 4,456,430,193
43011000      Ham postlar                                                                         5,879,100,914 4,125,934,382
90214000      Sağırların işitmesini kolaylaştırmaya yarayan cihazlar                              3,223,615,210 3,965,139,018
21069098      Tatlandırılmış veya renklendirilmiş şeker şurupları                                 3,348,319,128 3,821,207,398
27101961      Fuel oil                                                                            3,555,266,047 3,560,499,064
27101941      Motorin                                                                             4,094,142,106 3,559,868,960
99309900      1-24 ila 27nci fasilda siniflandirilmayan kumanya ve malzemeler (gemicilik)         4,085,889,268 3,548,260,940
85171200      Hucresel veya diger kablosuz aglar icin telefonlar                                              0 3,466,427,623
35079090      Enzimler                                                                            3,119,322,720 3,117,586,496
99909901      Geri donen mallar                                                                   1,667,574,613 3,115,252,488
90183900      Serum ve kan verme setleri, hemodializ setleri, kateterler vb.                      2,898,146,095 3,060,168,174




                                                                                                                     19
      5.3.13 İhracat ve İthalatta İlk 20 Firma

      İhracat ve ithalat bağlamında firma bilgilerine ayrı ayrı ulaşılamamış olup aşağıda
Danimarka’nın önde gelen firmalarına yer verilmektedir.

      Tablo 96 İthalat ve İhracatta En Büyük Firmalar
      ARLA FOODS AMBA                          J LAURITZEN A/S
      Skanderborgvej 277, 8260 Viby J          Sankt Annæ Plads 28,1250 København K
      Denmark                                  Postboks 2147,1291 København K
      Tel: 89 38 10 00 Fax: 86 28 16 91        Tel: 33 96 80 00 Fax: 33 96 80 01
      www.arlafoods.com , arla@arlafoods.com www.j-lauritzen.com
      BANG & OLUFSEN A/S                         LEGO A/S
      Peter Bangs Vej 15                         Aastvej 1, 7190 Billund
      P.O. box 40                                Tel: 79 50 60 70
      DK-7600 Struer                             www.lego.dk
      Denmark
      Tel: 96 84 11 22 Fax: 96 84 50 33
      http://www.bang-olufsen.com
      CABINPLAST A/S                             LE KLINT
      Roesbjergvej 9, 5683 Haarby Denmark        Egestubben 13-17, 5270 Odensen N
      Tel: 63 73 20 20 Fax: 63 73 20 00          Tel: 66 18 19 20 Fax: 66 18 19 97
      www.cabinplant.com ,                       www.leklint.com , leklint@lekilint.com
      cpi@cabinplant.com
      CARLSBERG DANMARK A/S                      A.P. MØLLER - MÆRSK A/S
      Vesterfælledvej 100,1799 København V       Esplanaden 50,1098 København K
      Tel: 33 27 33 27 Fax: 33 27 47 11          Tel: 33 63 33 63 Fax: 33 63 35 01
      www.carlsberg.dk ,                         www.maersk.com , cphinfo@maersk.com
      carlsberg@carlsberg.dk                     CVR no: 22757016
      CVR no: 25508386
      COWI A/S                                   NOVO NORDISK A/S
      Parallelvej 2, 2800 Kgs. Lyngby            Novo Allé, 2880 Bagsværd
      Tel: 45 97 22 11 Fax: 45 97 22 12          Tel: 44 44 88 88 Fax: 44 49 05 55
      www.cowi.dk , cowi@cowi.dk                 www.novonordisk.com
      CVR no: 44623528                           CVR no: 24256790
      DANFOSS A/S                                OTICON A/S
      Nordborgvej 81, 6430 Nordborg              Kongebakken 9, 2765 Smørum
      Tel: 74 88 22 22 Fax: 74 49 09 49          Tel: 39 17 71 00 Fax: 39 27 79 00
      www.danfoss.com danfoss@danfoss.com        www.oticon.dk , info@oticon.dk
      CVR no: 20165715                           CVR no: 42334219




                                                                                          20
DANISCO A/S                                VELUX Danmark A/S
Langebrogade 1,1411 København K            Ådalsvej 99, 2970
Postboks 17 1001 København K               Hørsholm
Tel: 32 66 20 00 Fax: 32 66 21 75          Tel: 45 16 45 16 Fax: 45 16 45 55
www.danisco.com , info@danisco.com         www.velux.dk , velux-dk@velux.com
CVR no: 11350356                           CVR no: 46911415
DANISH CROWN AmbA                          VESTAS WIND SYSTEMS A/S
Marsvej 43 Paderup,8900 Randers            Alsvej 21, 8900 Randers
Tel: 89 19 19 19 Fax: 86 44 80 66          Tel: 97 30 00 00 Fax: 97 30 22 73
www.danishcrown.dk ,                       www.vestas.com , vestas@vestas.com
dc@danishcrown.dk                          CVR no: 10403782
CVR No: 21643939
GRUNDFOS A/S                               HEMPEL A/S
Poul Due Jensens Vej 7, 8850 Bjerringbro   Lundtoftevej 150, 2800 Kgs. Lyngby
Tel: 87 50 14 00 Fax: 87 50 14 02          Tel: 45 93 38 00 Fax: 45 88 55 18
www.grundfos.com                           www.hempel.com
CVR no: 37499919                           hempel@dk.hempel.com
                                           CVR no: 59946013




                                                                                21
BÖLÜM II

   1 TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİN GELİŞİMİ
       1.1     Ekonomik İlişkilerin Genel durumu

       1.1.1 Ekonomik İlişkilerin Gelişimi

      Avrupa Birliği üyesi olan Danimarka ile olan ekonomik ilişkilerimiz Avrupa Birliği ile olan
ekonomik ilişkilerimizin gelişimine paralellik arz etmektedir.

       1.1.2 Sermaye Hareketleri

        Danimarka ile Türkiye arasındaki sermaye hareketleri büyük bir yoğunluk arz etmemekle
birlikte ülkemiz piyasalarının ilgi çekici nitelikte olduğu bilinmektedir. Ancak, son donemde
Danimarka’daki faizlerin artmasının, resmi rakamlara ulaşılamamış olmakla beraber
Danimarka’dan Türkiye’ye yönelik sermaye girişini etkilemiş olabileceği düşünülmektedir.
Bununla beraber, ülkemiz sermaye piyasaları, büyük Danimarka bankaları tarafından dikkatle
izlenmeye devam etmektedir.

        Nitekim, 2007 yılı Mart ayında NyKredit Markets bankasının talebi üzerine,
Büyükelçiliğimiz Rezidansında Hazine Müsteşarlığı, BDDK ve Bankalar Birliği’nden uzmanların
katılımıyla bir seminer gerçekleştirilerek, sermaye piyasaları alanında faaliyet gösteren kişi ve
kuruluşlara Türkiye sermaye piyasaları hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Benzeri bir seminer
düzenlenmesine ilişkin olarak Danske Bank’in da bir talebi olmuş, tarih konusu henüz netlik
kazanmamıştır.

       1.1.3 Yatırımlar ve Mali İşbirliği Alanındaki Gelişmeler

        Danimarka, Türkiye’ye yabancı sermaye yatırımı yapan ülkeler bağlamında 293 milyon $ ile
13 üncü sırada yer almaktadır. Türkiye'de Danimarkalı firmaların ortaklığı ile kurulmuş toplam 339
firma bulunmakta olup, söz konusu firmalar inşaat, imalat, ticaret, otel-pansiyon ve gıda gibi
alanlarda faaliyet göstermektedirler. 2006 yılı itibariyle, sermayesi 500.000 $'dan büyük 9 adet
Danimarka firması mevcuttur.

        Danimarka’da faaliyet gösteren Türk firmalarının sayısı ise son derece cüzi olup, bu firmalar
genellikle turizm, gıda, tekstil, lokantacılık sektörlerinde faaliyet göstermektedirler. Ancak, söz
konusu firmalarımızın hemen hemen tamamının küçük ve orta ölçekli olduklarının belirtilmesinde
yarar bulunmaktadır.

       Diğer taraftan, Danimarka firmalarının ülkemizin enerji ve çevre projelerine artan ilgisi ve
bu konularda Danimarka’nın ileri düzeyde gelişmişliği söz konusu alanlarda yeni işbirliği olanakları
yaratmaya aday görünmektedir.




                                                                                                  22
       1.2     Ticari İlişkilerin Genel Durumu

       1.2.1 Ticari İlişkilerin Gelişimi

        1996 yılında Türkiye-AB Gümrük Birliği`nin kurulması ile birlikte Türkiye-Danimarka
ticaretinde sanayi ürünlerine uygulanan gümrük vergileri kaldırılmış, tarım ürünlerinde de belli bazı
ürünler çerçevesinde karşılıklı pazara giriş kolaylıkları sağlanmıştır.

      Danimarka ile ekonomik ve ticari ilişkilerimizde genel hatları itibariyle, önemli sorunlar
bulunmamaktadır. Ülke ekonomisi son derece liberal temellere dayandığından, ülkemiz
ekonomisinin itici gücü olan dış ticaret açısından oldukça avantajlı bir konumdadır.

        İki ülke arasındaki ticaret hacmi, yıllar itibariyle az da olsa artma eğilimi göstermiş, 2007
yılında ise % 16 oranında büyüyerek 1,5 milyar dolar seviyesini aşmıştır. Bir önceki yıla kıyasla,
Danimarka verilerine göre ihracatımız, % 8 oranında artarak 1 miyar doları geçmiş, ithalatımız ise
% 17 oranında artmış ve 511 milyon dolar değerine yükselmiştir. 2007 yılı itibariyle % 1`lik
payıyla ihracatımızda 25 inci sırada bulunmaktadır. Ayrıca, ticaret dengesi açısından fazla
verdiğimiz ülkeler arasında dokuzuncu sırada yer almaktadır

        Danimarka`ya yönelik ihracatımızda ilk 20 ürün incelendiğinde bu ürünlerin 14 ünün hazır
giyim eşyası (tişörtler, pantolonlar, bluzlar, gömlekler, elbiseler vb.) olduğu dikkati çekmektedir.
Söz konusu ürünler, Danimarka’ya yönelik ihracatımızın ortalama olarak % 60’ına tekabül
etmektedir. İhracatımızda diğer önemli ürünler ise tüm dünyaya yönelik ihracatımıza paralel olarak,
otomotiv ve yan sanayi ürünleri, elektrikli makine ve cihazlar, sebze ve meyvelerden oluşmaktadır.
Önümüzdeki donemde özellikle organik gıda ve organik tekstil/hazır giyim alanlarında ülkemizin
ihracatını çeşitlendirerek arttırabileceği değerlendirilmektedir.

         Danimarka’dan gerçekleştirdiğimiz ithalatta ise kazanlar, makineler, elektrikli makine ve
cihazlar, eczacılık ürünleri, ayar cihazları, tıbbi aletler, demir ve çelikten eşya dikkati çekmektedir.
İthalatımızdaki ilk üç ürünün (kazanlar ve makineler; eczacılık ürünleri, elektrikli makineler)
toplam ithalat içindeki payı % 64 olup, bu durum ihracatımızda tekstil ve konfeksiyon ürünlerinde
yaşanan yoğunlaşmanın bir benzerinin ithalatımızda yaşandığını, Türkiye`nin ithalat yapısı göz
önünde bulundurulduğunda halihazırda ticarete konu olan ürünler dışında çok farklı alanlarda
işbirliği olanaklarının yaratılabileceğini ortaya koymaktadır.

        Bahse konu imkanların değerlendirilmesi tamamen işadamlarımızın alacakları kararlara
bağlıdır. Söz konusu kararların Danimarka’ya yönelmesi ise pazarın çok iyi bir şekilde işadamlarına
anlatılması, düzenlenen fuarlara katılım ve muhtelif tanıtım faaliyetlerinin eşgüdümü ile mümkün
olabilecektir.

       1.2.2 İkili Anlaşma ve protokoller, KEK Toplantıları

       Anlaşma ve Protokoller

      Ticaret Anlaşması (15 Aralık 1948)
      Türkiye-Danimarka İktisadi, Sınai, Bilimsel ve Teknik İşbirliği Anlaşması (26 Ekim 1976)
      Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (7 Şubat 1990)
      Sağlık İşlerine İlişkin Protokol (25 Nisan 1991)
      Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (30 Mayıs 1991)



                                                                                                     23
      Turizm İşbirliği Anlaşması (20 Temmuz 1993)
      Türkiye-Danimarka Ekonomik, Sınai, Bilimsel ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu II.
       Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı (8 Kasım 1995)
      Sosyal Güvenlik Sözleşmesi (13 Aralık 1999)

       Karma Ekonomik Komisyonu Toplantısı:

        İlki 3-4 Nisan 1990 tarihinde İzmir’de, ikincisi 6-8 Kasım 1995 tarihinde Kopenhag’ta
gerçekleştirilen söz konusu toplantıların üçüncüsünün 1999 yılının ilk üç ayı içinde yapılması
hususunda taraflar arasında mutabakata varılmış, ancak, bugüne kadar söz konusu toplantı
gerçekleştirilmemiştir. Danimarka makamlarının Karma Ekonomik Komisyonu toplantılarını fazla
yararlı bulmadıkları gözlenmektedir.

       Kara Ulaştırması:

        Ülkemiz ile Danimarka arasındaki kara ulaştırmasına ilişkin hususlar 14 Temmuz 1977
tarihinde imzalanan “Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması” ve bu anlaşma çerçevesinde
imzalanan protokoller kapsamında yürütülmekte olup, iki ülke arasındaki son Kara Ulaştırması
Karma Komisyon Toplantısı 22-23 Şubat 2007 tarihlerinde Kopenhag`da gerçekleştirilmiştir.

        Bu toplantı sonunda imzalanan Protokol’e göre, 2008 ve 2009 yılları için Türk
taşımacılarına ikili ve transit taşımalar için 3500 adet, 3. ülke taşımaları için 300 adet izin belgesi
kotası verilmesi kararlaştırılmıştır.

       1.2.3 Diğer Temas ve Görüşmeler

        Ekonomik alanda son dönemde gerçekleştirilen en önemli karşılıklı temas, Danimarka
Prensi Joachim başkanlığında, ülkenin en büyük firmalarının üst düzey temsilcilerinin de yer aldığı
bir Danimarka Ticaret Heyetinin, 19-22 Nisan 2004 tarihlerinde ülkemize yaptığı resmi ziyarettir.
Danimarka Prensi Joachim’in, Cumhurbaşkanımız Sayın Ahmet Necdet Sezer tarafından da kabul
edildiği söz konusu ziyarete, Aalborg Engineering A/S, Brüel & Kjaer Sound & Vibration
Measurement, Carl Bro A/S, Danfoss Otomasyon ve Kontrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti., Danfoss
Otomasyon DEVI Division, DCS Group, Eksport Kredit Fonden, Ginge-Kerr Danmark A/S, Gram
Equipment A/S, Grundfos DK A/S, HC Etiketter A/S, Kjaer & Kjaer A/S, KVIST Moebler A/S, H.
Lundbeck A/S, Maersk Denizcilik, Microsoft A/S, Nordcoll A/S, NORDEA, Novo Nordisk A/S,
Teleservice International A/S, Haldor Topsoe A/S, Tuborg, Vestas Wind Systems A/S, Z-Company
gibi bu ülkenin en önde gelen firmaları iştirak etmişlerdir.

        Anılan ziyaret sırasında, ziyareti takiben bir dizi “follow-up” faaliyetlerinin hayata
geçirilmesi ve potansiyel arz eden sektörlerde karşılıklı heyet ziyaretleri gerçekleştirilmesi yönünde
mutabakata varılmıştır.

        Nitekim, 10-13 Ekim 2005 tarihleri arasında, firmalarımız açısından ciddi bir potansiyel arz
eden ve ihracatçılarımızın ilgisinin geçtiğimiz yıllarda sürekli artış gösterdiği Danimarka tekstil ve
hazır giyim pazarında ülkemizin payını daha da artırmak, firmalarımızın bu piyasada daha iyi
tanınmalarını sağlamak 29 marka firmamızın katılımıyla Kopenhag’da gerçekleştirilen “Türk Hazır
Giyim Marka Programı –Turkish Fashion Break Copenhagen 2005” organizasyonuna, Danimarkalı
tekstil şirketleri ve zincirleri, ithalatçı, alıcı, toptancı ve dağıtım firmaları tarafından büyük ilgi
gösterilmiştir.



                                                                                                    24
        Son olarak da, yine tekstil ve hazır giyim ürünlerine ilişkin ihracatımızı arttırmak, pazardaki
yerimizi sağlamlaştırmak ve Türk markalarının İskandinav piyasasında tanınırlığını sağlamak
amacıyla 9-12 Ağustos 2007 tarihlerinde 29 uncusu gerçekleştirilen Kopenhag Uluslararası Moda
Fuarı’na ülkemizden, dört firma (Darkmen Tekstil, Moda Unay Tekstil, Tebi Tekstil, Moda Aktif
Tekstil/Cazador) ile milli düzeyde katılım sağlanmıştır.

1.3     Dış Ticaret İstatistikleri (Ülkenin istatistiklerine göre, Dolar bazlı)

        1.3.1 Türkiye İle Dış Ticaret Durumu

        Tablo 7 Türkiye-Danimarka Dış Ticareti

                                                                                                     (1000 DKK)
                     Danimarka’nin                    Danimarka’nin
                        Ihracati         Değişim         Ithalati           Değişim      Hacim         Denge
2004                   1,870,537                        3,925,955                      5,796,492     -2,055,418
2005                   2,354,204           26%          4,606,320            17%       6,960,524     -2,252,116
2006                   2,366,432            1%          5,082,847            10%       7,449,279     -2,716,415
2006- 1000 USD
1 USD =5.94              398,389                          855,698                      1,254,087      -457,309
2007                    2,761,878          17%           5,486,642            8%       8,248,520     -2,724,764
2007- 1000 USD
1 USD =5.4               511,459                         1,016,045                     1,527,504     -504,586




        1.3.2 Başlıca Maddelere Göre Türkiye’ye İhracat

        Tablo 81 Danimarka’nın Türkiye’ye İhracatında İlk 25 Ürün

Ürün kodu Ürün tanımı                                                                       2006        2007 Değişim
 84081081 Bazı deniz taşıtları için içten yanmalı pistonlu motorlar                   128,885,004 253,941,745 97.03%
                                                                                                                     -
  27101949   Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar             100,779,029           0 100.00%
  84099900   Motorların aksam ve parçaları                                             86,599,569 107,247,744 23.84%
  30049019   Hormonlar, vitaminler                                                     82,331,409 131,139,770 59.28%
  99309900   Erzak ikmali(1-24 ve 27 inci fasillar haric)                              73,813,974 31,490,274 -57.34%
  35079090   Enzimler                                                                  66,521,163 31,142,727 -53.18%
  73063077   Dikişli borular                                                           58,022,331 42,147,017 -27.36%
  85023100   Rüzgar gücü ile çalışan elektrik enerjisi üretim grupları                 46,043,768 191,521,130 315.95%
                                                                                                                     -
  84392000 Kağıt veya karton imaline mahsus makina ve cihazlar                         37,164,524           0 100.00%
  84382000 Şekerleme, kakao veya çikolata imaline mahsus makina ve cihazlar            36,944,905   3,784,410 -89.76%
  90183210 Metalden boru şeklinde iğneler ve cerrahi dikiş iğneleri                    35,170,582 87,357,559 148.38%
  30021091 Hemoglobin, kan globulinleri ve serum gIobulinleri                          28,187,726   3,497,897 -87.59%
           Gücü 5000 kW ı geçen deniz taşıtları için içten yanmalı pistonlu
  84081091 motorlar                                                                    24,888,280       48,901 -99.80%
  84812010 Yağlı hidrolik güç transmisyon kontrol valfleri/vanaları                    23,964,793   22,037,810 -8.04%
                                                                                                                      -
  10030090 Beyaz/maltlık arpa                                                          22,782,602            0 100.00%
  84137089 Santrifüj pompaları                                                         19,509,770   37,982,292 94.68%




                                                                                                                  25
 84388099 Yiyecek/içeceklerın sinai amaçlı imaline mahsus makina ve cihazlar               19,250,603   33,977,926 76.50%
 29029010 Naftalen                                                                         18,315,168   10,966,964 -40.12%
                                                                                                                          -
 85252020    Verici cihazlar,televizyon kameraları                                         17,638,997            0 100.00%
 84189990    Soğutucu veya dondurucu cihazlara mahsus mobilyalar                           17,088,807   66,967,894 291.88%
 90318038    Sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar aksam ve parçalar         15,331,783   19,200,595 25.23%
 84798997    Ceşitli mekanik makina ve cihazlar                                            15,309,642   22,255,212 45.37%
 84199085    Pastörizatörlere ait aksam ve parçalar                                        15,214,532   23,598,836 55.11%
                                                                                                                          -
 84313990 Makina ve cihazlara ait aksam ve parçalar                                        13,997,350            0 100.00%
 90319085 Sivil hava taşıtlarına mahsus aksam ve parçalar                                  13,438,154   14,957,101 11.30%



       1.3.3 Başlıca Maddelere Göre Türkiye’den İthalat

       Tablo 9 Danimarka'nın Türkiye’den İthalatında İlk 25 Ürün

Ürün kodu     Ürün tanımı                                                          2006          2007 Değişim
  61091000    Tişörtler, fanilalar, atletler ve diğer örme iç giyim eşyası   512,849,547   558,283,160    8.86%
  62046231    Pantolonlar, tulumlar, şortlar (erkekler için)                 372,550,262   340,990,038   -8.47%
  87042191    Motorlu taşıtlar                                               227,911,478   277,713,851   21.85%
  62034231    Pantolonlar, tulumlar, şortlar (kadınlar için)                 214,097,180   262,628,888   22.67%
  61061000    Pamuktan bluzlar, gömlekler                                    213,130,108   233,525,557    9.57%
  89012010    Sarnıçlı gemiler (tankerler)                                   186,282,804    66,893,300  -64.09%
  62046239    Pantolonlar, tulumlar, şortlar (erkekler için)                 185,234,770   195,120,190    5.34%
  61102099    Pamuktan hafif ince örme kazak ve süveterler                   138,537,072   164,879,183   19.01%
  61102091    Pamuktan hafif ince örme kazak ve süveterler                   117,127,240   139,288,073   18.92%
  61062000    Sentetık ve suni liflerden bluzlar, gömlekler                  101,281,161   120,460,476   18.94%
  62063000    Pamuktan bluzlar, gömlekler                                     78,537,473   110,841,383   41.13%
  21069092    Protein konsantreleri                                           71,612,455    85,096,201   18.83%
  61159200    Coraplar                                                        70,431,804             0 -100.00%
  60041000    Orme mensucat                                                   67,468,737    70,107,465    3.91%
  62046318    Sentetık ve suni liflerden pantolonlar                          64,748,982    47,907,534  -26.01%
  62052000    Pamuktan bluzlar, gömlekler(erkekler için)                      64,108,131    63,640,857   -0.73%
  61099030    Tişörtler, fanilalar, atletler ve diğer örme iç giyim eşyası    53,824,258    80,144,450   48.90%
  87032210    Binek otomobilleri                                              53,757,048    19,407,996  -63.90%
  30049099    Ilac mustahzarlari                                              51,200,885     5,720,588  -88.83%
  85281256    Monitörler ve projektörler,televizyon alıcı cihazları           50,199,923             0 -100.00%
  62045200    Pamuktan etekler ve pantolon etekler                            39,623,490    42,119,401    6.30%
  61103099    Sentetık ve suni liflerden kazaklar                             39,415,186    49,014,351   24.35%
  63053289    Ambalaj icin torba ve cuvallar                                  35,542,220    25,844,171  -27.29%
  85281289    Monitörler ve projektörler,televizyon alıcı cihazları           35,019,827             0 -100.00%
  39076020    Polietilen tereftalat                                           33,168,117     2,697,278  -91.87%




                                                                                                                    26
       1.4    Ticari İlişkilerde Bilinmesi Gerekli Genel Konular

       1.4.1 Ticari Engeller (Sektörel)

        GSYİH’sı içinde dış ticaretin çok önemli bir yeri olan Danimarka ticarete engel oluşturacak
her türlü tedbirin uygulanmasına karşı bir dış ticaret politikası izlemektedir. AB Ortak Ticaret
Politikasını uygulayan Danimarka, Tek Pazar Direktiflerinin uygulanması alanında da büyük başarı
kaydedilmiştir.

       1.4.2 İthalat Mevzuatı

       Genel Olarak Gümrük Vergileri-Gümrük vergileri % 5 - %14 arasında değişiklik
göstermektedir.

      KDV ve Diğer Vergileri-Tüm ürünler hatta hemen hemen tüm hizmetler için % 25 oranında
KDV uygulanmaktadır.

       1.4.2.1 Genel Olarak Ticari Tanımlama Uygulamaları

        Danimarka’da satışa sunulan ürünler için geçerli etiketleme ve markalama kuralları üründen
ürüne farklılık arz etmektedir. Genel kural olarak ürünlerin Danca ya da Norveççe ve İsveççe gibi
Dancayla oldukça benzerlik gösteren dillerde etiketlenmesi gerekmektedir. Bazı ürünlerde menşei
ülkenin belirtilmesi, etiketlerdeki ölçülerin metrik sistemde ifade edilmesi, etikette ürünün içeriğine
ilişkin detaylı bilginin yer alması önem arz etmektedir. Önemli sayıda üründe de ürünün belirli
standartları taşıdığını gösteren CE işareti aranmaktadır.

       1.4.3 Serbest Bölgeler ve Mevzuatı

        Danimarka’da tek serbest liman Kopenhag Serbest Limanıdır. 2001 yılında Kopenhag ve
Malmö Limanları CMP adlı bir firma altında ticari faaliyetlerini birleştirmişlerdir. Serbest Liman
ithal edilen malların ihracat, transit ticaret veya dağıtım öncesinde vergi ödemeden depolanması
için kullanılmaktadır.

       1.4.4 Pazarlama ve hizmetler

       1.4.4.1 Perakende Piyasası

       Danimarkalı tüketiciler genellikle perakende satışların yapıldığı mağazaları tercih etmekte
olup, son zamanlarda katalog, televizyon ve internet yoluyla yapılan satışlarda da artış
gözlenmektedir. Kapıdan kapıya satışların hoş karşılanmadığı hatta yasaklandığı ülkede telefon
yoluyla yapılan pazarlamalarda da başarı kaydedilememiştir.

        Danimarka piyasasında yeni lezzetlere ilişkin bir talep bulunmakta, bu durum da piyasada
mevcut olan ve tüm yıl boyunca raflarda bulunan egzotik olarak nitelendirilebilecek meyve ve
sebze ile etnik gıdaya yönelik talebi arttırmaktadır.

         Diğer taraftan, tüketicinin sağlık ve cevre konusunda oldukça duyarlı olması organik gıdaya
olan talepte artış yaratmaktadır. Ayrıca etik değerlere önem verilmesi, bilinçli tüketici sayısında
artışa neden olmakta, bu da ticaretin belirli ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmesi ve “Fair Trade”
etiketli ürünlerin tercih edilmesi sonucunu doğurmaktadır.



                                                                                                    27
        Ayrıca gıda güvenliği alanında mevcut standartlar zaman zaman AB mevzuatından daha
zorlayıcı hususlar içermektedir. Buna ilaveten tüm büyük gıda toptancı firmaları ürünlerin
üretimindeki tüm aşamaları içeren kalite programlarını yürürlüğe koymuştur.

       1.4.4.2 Dağıtım ve Satış kanalları

       Danimarka’daki dağıtım kanalları ürüne göre farklılık arz etmektedir. Sermaye malları ve
sanayi hammaddeleri satış acenteleri, yüksek teknoloji ürünler iştirakler, tüketim malları ithalatçı
acenteler ve distribütörler, gıda dışı perakende ürünleri zincir mağazalar tarafından dağıtılmaktadır.

        Danimarka`ya ihracatımızın yoğun olduğu gıda alanındaki perakende sektörüne
bakıldığında, Coop Denmark ve Dansk Supermarked olmak üzere iki büyük perakende zinciri
dikkati çekmektedir., Danimarka, Norveç ve İsveç`te yerleşik perakende satış firmalarının sahibi
olduğu Coop Norden % 30 seviyesindeki pazar payı ile İskandinavya`nın tüketim ürünleri
alanındaki en büyük perakende satış firmasıdır. Coop Norden Kopenhag`da bulunan ofisi
aracılığıyla tüm dünyadan gıda ürünleri ithal eden NAF International`ın bir üyesidir. DSG (Dansk
Supermarked Group) ise perakende sektöründe Danimarka`nın iki numaralı en büyük firmasıdır.
Faaliyetlerini, İsveç ile birlikte diğer Avrupa ülkelerine de yaygınlaştırmaktadır. Bu iki büyük
firmaya ilave olarak Danimarka`da Dagrofa/Supergros`un sahibi olduğu United Nordic,
İskandinavya pazarının %25`ini oluşturmaktadır.

       Son yıllarda yeni firmaların çeşitli ortaklıklar yoluyla pazara girmesi sonucunda özellikle
düşük fiyatlı ürünlere yönelik perakende piyasasında rekabetin artması beklenmektedir.

        Gıda ürünlerinin bazı kesimlere dağıtımı, bağımsız ya da büyük perakende zincirleri ile
entegre olmuş toptancılar tarafından gerçekleştirilmektedir. Genellikle bu toptancılar ayni zamanda
ithalatçı konumundadırlar. Bir çok büyük perakende zinciri ithalatlarını kendileri
gerçekleştirmektedir. Avrupa dışından yapılan ithalatın önemli bir bolumu Lembcke
(www.lembcke.dk) isimli firma tarafından gerçekleştirilmektedir.

       Buna ilave olarak orta ölçekli bazı toptancılar daha çok yeni gelişmekte olan etnik ve
organik gıda piyasasında faaliyetlerini yoğunlaştırmaktadırlar.

       1.4.4.3 Başlıca Yayın Kuruluşları (Medya),

       En önemli günlük gazeteleri, Berlingske Tidende, Jyllandsposten, Politiken’dir. Ekonomi
gazeteleri ise Borsen, ErhvervsBladet, Berlingske Tidendes Nyhedsmagasin, Computerworld,
Ingenioren’dir.

       1.4.4.4 Acente ve Distribütörlerin Kullanımı

        Günümüz modern iletişim teknikleri aracı kişilere/kurumlara ihtiyacı ortadan kaldırmışsa da
Danimarkalı firmalar halen yurt dışından doğrudan almak yerine yerel acente ve distribütörler
aracılığıyla iş yapmayı tercih etmektedirler. Doğrudan alım sistemin gelişimine yönelik olarak
yavaş bir gelişme göze çarpmaktadır. Bununla beraber, yabancı firmaların ülkede ofis açmalarına
yönelik bir eğilimin varlığı da dikkati çekmektedir.




                                                                                                   28
1.5        Yıl İçinde Açılan Fuarlar
Tablo 10 2007 Yılında Danimarka'da Gerçekleştirilen Fuarlar

      No                           Tarih                                          Fuar
       1               06 – 08 OCAK 2007                        DESIGN & BRUGSKUNST
       2               13 – 15 OCAK 2007                              DEN 29. TEX-STIL
       3               16 – 20 OCAK 2007                                    AGROMEK
       4               19 – 21 OCAK 2007                                 CAMPING 2007
       5               26 – 28 OCAK 2007                                 CAMPING 2007
       6               26 – 28 OCAK 2007                                      FERIE 07
       7               26 – 28 OCAK 2007                                      GOLF 07
       8               26 – 28 OCAK 2007                             ART HERNING 2007
       9               02 - 05 SUBAT 2007                       FORMLAND SPRING 2007
      10               02 - 22 SUBAT 2007                                         CIFF
      11              03 – 06 SUBAT 2007           SPORTEX / SPORTIGAN / SPORT-MASTER
      12              06 – 11 SUBAT 2007                                  INTERSPORT
      13              09 – 11 SUBAT 2007                       MOTORCYKLER I FORUM
      14              09 – 11 SUBAT 2007                                MC SHOW 2007
      15              13 – 15 SUBAT 2007                                    PRE-TOUR
      16               16 - 18 SUBAT 2007                                SHGOPEN 2007
      17              23 – 25 SUBAT 2007                           FERIE FOR ALLE 2007
      18              25 – 28 SUBAT 2007                                    TEMA 2007
      19               04 – 06 MART 2007                                        MODE
      20               08 - 10 MART 2007                               SCANDEFA 2007
      21               08 - 11 MART 2007             HEST & RYTTER / DANSK VARMBLOD
      22               10 – 11 MART 2007                            BOLIG I UDLANDET
      23               13 – 15 MART 2007                 CARBON MARKET INSIGHTS 2007
      24               24 – 24 MART 2007                     VINMESSE I BELLA CENTER
      25               25 – 27 MART 2007            SCHANDINAVIAN SHOE AND BAG FAIR
      26          29 MART – 1 NISAN 2007                              TRANSPORT 2007
      27                   15 NISAN 2007                                      ELSALG
      28               17 – 19 NISAN 2007                                  SCANBUILD

      29               17 – 20 NISAN 2007                                      BYG ‘07

      30               24 – 25 NISAN 2007                                 INSPIRATION
      31                   25 NISAN 2007              SMAG & BEHAG / GARANT MØBLER
      32                  09 MAYIS 2007                                 MØBELKÆDEN
      33              10 – 13 MAYIS 2007    COPENHAGEN INTERNATIONAL FURNITURE FAIR
      34              14 – 15 MAYIS 2007                          DEMENSDAGENE 2007
      35            09 – 12 AGUSTOS 2007                                          CIFF
      36            11 – 13 AGUSTOS 2007                              DEN 30. TEX-STIL




                                                                                    29
      37            17 – 20 AGUSTOS 2007                          FORMLAND AUTUMN 2007
      38            23 – 26 AGUSTOS 2007                    SKANDINAVISK GULD-SØLV-URE
      39            18 – 21 AGUSTOS 2007               SPORTEX / SPORTIGAN / SPORT-MASTER
      40            21 – 23 AGUSTOS 2007                                 GULVMESSEN 2007
      41            21 – 24 AGUSTOS 2007                                      INTERSPORT
      42              02 – 04 EYLÜL 2007                                              MODE
      43              10 – 12 EYLÜL 2007    INTERNATIONAL UNION OF MARITIME INSURANCE
      44              15 – 16 EYLÜL 2007                                  HAIR TREND 2007
      45              16 – 21 EYLÜL 2007    EUROPEAN CONGRESS & CHEMICAL ENGINEERING
                                                                              (ECCE-6)
      46              23 – 25 EYLÜL 2007                   SCANDINAVIAN SHOE & BAG FAIR
      47              27 – 28 EYLÜL 2007                                 DENTAL FAIR 2007
      48              28 – 30 EYLÜL 2007                          BOLIGDRØMME FOR ALLE
      49                05 – 07 EKIM 2007                       CKM 2007 (BIKING BUSINESS)
      50                10 – 11 EKIM 2007                            AFTER-TOUR (TEXTILE)
      51                13 – 14 EKIM 2007                                     ART IN MIND
      52                23 – 24 EKIM 2007                                     INSPIRATION
      53                23 – 25 EKIM 2007                                       PGA GOLF
      54                25 – 28 EKIM 2007                                  BILER FOR ALLE
      55              06 – 06 KASIM 2007                              LEDELSENS DAG 2007
      56              10 – 11 KASIM 2007                                BOLIG I UDLANDET
      57              12 – 16 KASIM 2007                                       LÆGEDAGE
      58              13 – 15 KASIM 2007                    FOODPHARMATECH/LANDMEJERI
      59       30 KASIM – 14 ARALIK 2007                                     BELLA NOTTE
      60             06 – 09 ARALIK 2007    PERSISK TÆPPEUDSTILLING – SPRING BLOSSOMS IN
                                                                            DARK WINTER




1.6        Belli başlı Ekonomik ve Ticari kuruluşlar

1.6.1 Tarım, Ticaret, Hizmetler, Ulaştırma, İnşaat ve Turizm Sektörlerinde Faaliyet
      Gösteren Belli Başlı Firmalar, Kuruluşlar ve Mesleki Kuruluşları

           EK 2

1.6.2 Ülkede Yerleşik Olarak Faaliyette Bulunan Türk sermayeli şirketler ve Firma
      Temsilcilikleri ile Türk Kültür vb Derneklerinin İsim, Adres, Telefonları

           EK 3




                                                                                        30
   2 SORUNLAR, GÖRÜŞLER VE ÖNERİLER
       2.1 Sorunlar

      Hâlihazırda ticari ve ekonomik ilişkiler açısından iki ülke arasında önemli bir sorun
bulunmamaktadır.

       2.2 Görüş ve Öneriler

       Danimarka nüfus ve yüzölçümü anlamında küçük olmakla birlikte dünyanın kişi başına
düşen milli gelir bakımından önde gelen ülkeleri arasında yer almakta, bu özelliği ve yine alım gücü
yüksek İskandinav Ülkeleri ile Baltık Ülkelerine geçişteki konumu da dikkate alındığında ihmal
edilmemesi gereken bir pazar olarak karşımıza çıkmaktadır.

        Türkiye-Danimarka dış ticaret rakamları incelendiğinde, her iki ülkenin de diğeri için
önemli bir ticaret ortağı konumunda olmadığı, ancak ticaret hacminin düzenli bir şekilde arttığı
gözlenmektedir. Ticaret dengesi uzun bir süreden beri ülkemiz lehine fazla vermektedir. Danimarka
pazarında Türkiye’ye yönelik olarak son yıllarda ortaya çıkan ilginin karşılıklı ziyaretler ve tanıtım
etkinlikleri ile canlı tutulması suretiyle bu durumun pekiştirilmesinin mümkün olabileceği
düşünülmektedir.

       Danimarka hazır giyim piyasasında Çin`den sonra en büyük tedarikçi konumunda olan
ülkemiz, bu ürünlerde Danimarka`nın toplam ithalatında % 15 seviyesinde bir paya sahiptir.
Danimarka’nın toplam ithalatı içerisinde ülkemizin payının % 1 seviyesinde olduğu
değerlendirildiğinde, söz konusu oranın önemi bir kat daha artmaktadır. Ayrıca, Türkiye`nin
toplam hazır giyim ihracatında, % 3,2`lik payıyla Danimarka, 8 inci sırada yer almakta olup,
ülkemiz için önemli bir pazar konumundadır.

        Önümüzdeki dönemde hazır giyim piyasasında yaşanan büyümenin etkisiyle, bu ürünlerde
Danimarka’nın ithalatının daha da artması beklenmektedir. Her ne kadar söz konusu ürünlerde
Doğu Asya ülkeleri önemli bir rakip konumunda iseler de, moda sektöründeki eğilimlerde yaşanan
gelişmeler (özellikle yıl içinde sunulan ürün sayısındaki artış) sonucunda pazara hızlı ürün sunma
gerekliliği, ülkemizin coğrafi yakinlik avantajını bir kez daha ön plana çıkartmaktadır.

        Diger taraftan, Danimarka hazır giyim ürünleri ihracatı da son yıllarda önemli bir artış
kaydetmiştir. Özellikle AB ülkelerine yönelik bu ihracat artısının en önemli itici gücü, Danimarkalı
ihracatçıların gerekli hammaddeleri sağlayacağı pazarları iyi tanımaları ve üretim surecine moda
tasarımı alanında sahip oldukları yaratıcılık ve “know-how” ı ekleyerek ürünü pazara sunmalarıdır.
Tasarımın her alanında dünyanın önemli ülkeleri arasında yer alan Danimarkalı modacılarla bu
anlamda da ilişkilerin geliştirilmesinin önem arz ettiği düşünülmektedir.

        Bu hususlar ışığında, halihazırda Danimarka pazarında önemli bir tedarikçi konumunda
olan ülkemizin ihracat payının korunması ve geliştirilmesi alanında azami çaba harcanması
gerektiği düşünülmektedir. Diğer taraftan, Danimarka hazır giyim sektörünün, İskandinavya pazarı
için önemli bir tedarikçi konumunda olduğu da unutulmamalıdır.

        Bu bağlamda, fuarlara katilim açısından bir devamlılık sergilenmesi, özellikle İskandinav
hazır giyim sektörünün en büyük fuarı olan Kopenhag Uluslararası Moda Fuarı (CIFF)’na düzenli
katilim konusuna önem verilmesi, fuar organizatörleri ile iyi ilişkiler geliştirilmesi sonucunu



                                                                                                   31
doğuracaktır. Böylelikle fuar alanı tahsisi gibi konularda eski yıllarda yaşanan olumsuz durumlarla
karşılaşılması önlenecek ve katılım sağlanan fuarlardan azami faydanın sağlanması imkanı
yaratılacaktır.

        Öte yandan, Danimarka’da çevre bilinci ve çevrenin korunması gündemin en önemli
maddelerden birini oluşturmakta ve bu husus tüketim kalıplarını da etkilemektedir. Özellikle
organik gıda maddelerine yönelik talep giderek artmaktadır. İhracatta ürünün organik olduğunu
belirten belgelendirme işlemleri ve organik gıda maddeleri üretiminin artırılmasına dönük önlemler
ile ülkemiz ihracatçılarının avantajlı konuma gelebileceği düşünülmektedir.

       Organik gıda sektörünün yanisira, pazarda talep dikkate alındığında organik tekstil
ürünlerinin ile Danimarka’nın önemli ithalat kalemlerinden olan ve ülkemizde önemli bir gelişme
kaydeden otomotiv sektörünün de ihracatımız açısından potansiyel arz ettiği değerlendirilmektedir.
Danimarka halkının genel tüketim alışkanlıkları ve Müşavirliğimize iletilen ithalat talepleri göz
önünde bulundurulduğunda deri eşya, ev tekstil ürünleri, camdan mamul eşya gibi özel tüketim
mallarının da Danimarka pazarında yer edinebileceği düşünülmektedir.

         Danimarka’ya ihracat açısından son yıllarda önem kazanan diğer bir sektör de gemiciliktir.
Gemi inşa sanayi konusunda çok eskiye uzanan bağları bulunan Danimarka, gemi yapımı
konusunda Türkiye ile büyük bir işbirliği içindedir. Nitekim Danimarka Denizcilik Birliği tarafınca
ülkemiz gemi inşa sanayi dikkatle izlenmekte, ayrıca yat alimi gibi konularda Müşavirliğimize
çeşitli talepler ulaşmaktadır.

        İki ülke arasında işbirliği açısından potansiyel arz eden önemli bir sektör de rüzgar
enerjisidir. Alternatif enerji alanındaki çalışmaların yoğunluk kazandığı günümüzde, bu alanda
önemli bir potansiyel arz eden ülkemiz ile, dünyanın en önemli rüzgar türbini üreticilerinden biri
olan Danimarka arasında ilişkilerin önümüzdeki donemde yoğunlaşacağı düşünülmektedir.

        Yukarıda bahse konu sektörlerde, Danimarka pazarına yönelik gerçekleştirilecek
ziyaretlerin, karşılıklı tanıtım etkinliklerinin, bu pazarda varlığımızın yaygınlaştırılması ve
Danimarkalı firmaların ülkemizdeki yatırımlarının artırılması acısından etkili olacağı muhakkaktır.
Akılda tutulması gereken diğer önemli bir husus, bu tur tanıtım etkinliklerinin sadece Danimarka’ya
değil tüm İskandinav ülkelerine yönelik olacağıdır. Söz konusu ülkeler, gümrük kontrolleri, tüketim
alışkanlıkları, toptan/perakende satış zincirleri, iletişim kolaylığı gibi hususlar dikkate alındığında
tek bir pazar olarak algılanabilecek niteliktedirler.




                                                                                                    32
EKLER :

EK 1      Resmi Tatil Günleri
EK 2      Tarım, Ticaret, Hizmetler, Ulaştırma, İnşaat ve Turizm Sektörlerinde Faaliyet Gösteren
          Belli Başlı Firmalar, Kuruluşlar ve Mesleki Kuruluşları
EK 3      Ülkede Yerleşik Olarak Faaliyette Bulunan Türk sermayeli şirketler ve Firma
          Temsilcilikleri ile Türk Kültür vb Derneklerinin İsim, Adres, Telefonları




                                                                                              33
EK 1


  Tablo 11 Resmi Tatil Günleri
  Yeni Yıl                               1 Ocak
  Dini Tatil-Paskalya                5/6/9 Nisan
  Dini Tatil                            4 Mayıs
  Dini Tatil                           17 Mayıs
  Dini Tatil                           28 Mayıs
  Resmi Tatil                         5 Haziran
  Noel                           24/25/26 Aralık




                                                   34
   EK 2

                       DANİMARKA’DAKİ TİCARİ KURULUŞLAR

Genel

DANİMARKA TİCARET ODASI
Børsen,1217 København K
Tel: +45 3374 6000 Faks: +45 3374 6080
Web: www.danskerhverv.dk/5+Om+Danske+Erhverv/English.htm
E-posta: info@danskerhverv.dk

DANİMARKA SANAYİ KONFEDERASYONU
H.C. Andersens Blvd. 18
DK-1787 Copenhagen V
Tel: +45 33 77 33 77 Faks: +45 33 77 33 00
Web: www.di.dk/DI/English/
E-posta: di@di.dk

THE DANISH FEDERATION OF SMALL AND MEDIUM-SIZED ENTERPRISES
(Håndværksrådet)
Islands Brygge 26 · Postbox 1990 · 2300 København S ·
Tel: +45 3393 2000 Faks: +45 3332 0174
Web: www.hvr.dk
E-posta: baden@hvr.dk

DANISH EXPORT ASSOCIATION
Tværgade 15 A, DK-8600 Silkeborg
Tel: +45 86 81 38 88 Faks:+45 86 81 31 14
Web: www.dega.dk
E-posta: export@dk-export.dk

DANIMARKA-TURKIYE ISADAMLARI DERNEGI(DATIAD)
Ercan Gul (Baskan)
H.C. Ørstedsvej 50 C, 2. sal 1879 Frederiskberg C
Tel : 70 23 24 25
Web: www.datiad.dk
E-posta: datiad@datiad.dk

DANİMARKA-TÜRKİYE TİCARET VE SANAYİ ODASI
Chris Hestbaek (Baskan)
Parkovsvej 2, 2820 Gentofte
Tel: 39 68 21 94 Faks: 39 65 50 24

DANİMARKA PATENT VE TİCARİ MARKA OFİSİ
Helgeshoej Alle 81, 2630 Taastrup
Tel: 43 50 80 00 Faks: 43 50 80 01



                                                              35
www.dkpto.dk , pvs@dkpto.dk

DANİMARKA STANDARTLAR OFİSİ
Kollegievej 6, 2920 Charlottenlund
Tel: 39 96 61 01 Fax: 39 96 61 02
www.ds.dk , dansk.standard@ds.dk


Tekstil

FEDERATION OF DANISH TEXTILE & CLOTHING
Birk Centerpark 38
P.O. 507
DK-7400 Herning
Tel: +45 97 11 72 00
Fax: +45 97 11 72 15
Web sayfası: http://www.textile.dk
E-mail: info@textile.dk

DANISH TEXTILE UNION-Dansk Detail
Svanemøllevej 41
Postbox 34
2900 Hellerup
Tlf.: +45 33 12 17 08
Fax: +45 33 93 17 08
http://www.dansk-detail.dk/default.aspx
mail@dansk-detail.dk

DANISH FASHION INSTITUTE
Kronprinsensgade 13, 4.
DK-1114 Copenhagen K
T +45 70 20 30 68 F +45 70 20 30 69
E info @ danishfashioninstitute.dk
http://www.danishfashioninstitute.dk/

Mobilya

ASSOCIATION OF DANISH FURNITURE INDUSTRIES
Center Boulevard 5 · DK-2300 Copenhagen ·
Telefon +45 70 26 81 11
Fax +45 7026 8332
mail@danishfurniture.dk
http://www.danishfurniture.dk/Default.aspx?ID=62

Gıda

DANISH AGRICULTURAL COUNCIL
International Department



                                                   36
Axelborg, Axeltorv 3
DK-1609 København V
Tel: + 45 33 39 40 00
Faks: + 45 33 39 41 51
Web sayfası: www.agriculture.dk

DANISH ASSOCIATION OF ORGANIC AGRICULTURE
(Okologisk Landsforening)
Frederiksgade 72, 8000 Århus C
phone: (+45) 87 32 27 00, fax: (+45) 87 32 27 10
 info@okologi.dk
www.okologi.dk/

DANISH ORGANIC TRADE ASSOCIATION
http://www.ecoweb.dk/gruppen/english.htm

MEYVE TOPTANCILARI DERNEĞİ
Gronttorvet 5, 2500 Valby
Tel: 77 31 50 00 Fax: 77 31 50 05
www.groenttorvet.dk, mail@groenttorvet.dk

ÇİKOLATA VE ŞEKERLEME SANAYİ BİRLİĞİ
Dansk Industri, H.C.Andersens Boulevard No:18, 1787 Copenhagen V
Tel: 33 77 33 77 Fax: 33 77 33 20

DANİMARKA FIRINCI USTALARI
Islands Brygge 26 – 2300 København S
Tlf. 32 63 04 00
www.bkd.dk, info@bkd.dk


Plastik

DANİMARKA PLASTİK FEDERASYONU
Noerre Voldgade 48, 3. DK-1358 Copenhagen K
Tel: 33 30 86 30 Fax: 33 30 86 31
www.plast.dk , pd@plast.dk

Gemicilik

DANIMARKA GEMI URETICILERI DERNEGI
Amaliegade 33 B
DK-1256 Copenhagen K
Tel: +45 33 13 24 16
Fax: +45 33 11 10 96
www.danskemaritime.dk/uk/
E-mail: mail@danishmaritime.org




                                                                   37
DANİMARKA GEMİCİLER DERNEĞİ
Amaliegade 33, 1256 Copenhagen K
Tel: 33 11 40 88 Fax: 33 11 62 10
www.danmarksrederiforening.dk , info@shipowners.dk

DANİMARKA ULUSLARARASI TAŞIMACILIK TİCARET DERNEĞİ
Lyren 1, 6330 Padborg
Tel: 74 67 12 33 Fax: 74 67 43 17
www.itd.dk , itd@itd.dk

Otomotiv

DANIMARKA ARABA ITHALATCILARI DERNEGI
Industriens Hus
H.C. Andersens Boulevard 18-1787 Kobenhavn V
Tel: +45 39 16 23 23 Fax: +45 39 16 24 24
www.bilimp.dk

DANİMARKA OTOMOTİV TİCARET VE ENDÜSTRİ FEDERASYONU
Kirkevej 1-3, 2630 Taastrup
Tel: 35 25 05 50 Fax: 35 25 05 66
www.autig.dk, autig@autig.dk

DANISH ASSOCIATION OF TYRE SPECIALISTS
Hans Edvard Teglers Vej 5, 2920 Charlottenlund
Telefon 39 63 97 79 Telefax 39 63 92 79 E- mail: dsl@post.tele.dk
http://www.dsl-tyres.dk/

Makine

MAKİNA ÜRETİCİLERİ VE İHRACATÇILARI DERNEĞİ
Kokholm 3C, 6000 Kolding
Tel: 39 27 00 87 Fax: 39 17 89 55
www.danskmaskinhandel.dk, dhm@danskmaskinhandel.dk

ELEKTRIKLI EV ALETLERI ÜRETİCİLERİ VE İHRACATÇILARI DERNEĞİ (FEHA)
Christiansborggade 1, 1558 København V
Tel: 33 32 90 66 Fax: 33 11 37 67
www.feha.dk, feha@feha.dk


İnşaat

DANİMARKA MÜTEAHHİTLER DERNEĞİ
Noerre Voldgade 106, 1358 Copenhagen K
Tel: 72 16 00 00 Fax: 72 16 00 10
www.danskbyggeri.dk , info@danskbyggeri.dk




                                                                     38
DANİMARKA MİMARLAR VE MÜHENDİSLER KONSEYİ
Strandgade 27A, 1401 Copenhagen K
Tel: 30 85 90 00
www.arkitektforeningen.dk, aa@aa-dk.dk

Rüzgar Enerjisi

DANİMARKA RÜZGAR TURBİNİ ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ
Vester Voldgade 106, 1. DK-1552 Copenhagen V
Tel: 33 77 03 30 Fax: 33 73 03 33
www.windpower.org, danish@windpower.org

Diğer

DANISH PACKAGING INDUSTRY
Nørre Voldgade 48 1.
1358 København K.
Tel: 33 91 38 00 Faks: 33 91 96 01
http://www.emballageindustrien.dk/English/
info@emballageindustrien.dk

DANİMARKA ECZACI DERNEĞİ
Bredgade 54 - Postboks 2181, 1017 København K
Tlf: 33767600 Fax: 33767699
www.apotekerforeningen.dk, apotekerforeningen@apotekerforeningen.dk

DANİMARKA ORMAN VE DOĞA DERNEĞİ
Haraldsgade 53, 2100 Copenhagen Ø
Tel: 72 54 20 00 Fax: 39 27 98 99
www.skovognatur.dk, sns@sns.dk




                                                                      39
    EK 3

                              DANIMARKA`DAKI TURK ISADAMLARI

    Gıda:

UNIFOOD IMPORT A/S
Kanalholmen 4, DK-2650 Hvidovre
Tel: 70 22 15 55 Faks: 36 77 49 98
unifood@unifood.dk

JACOB’S FULLHOUSE
Koedboderne 27-31, DK-1714 Copenhagen V
Tel: 33 23 00 19, 33 23 42 46 Faks: 33 22 48 18
http://www.jacobsfullhouse.dk/
fh@fullhouse.dk

MB FOOD A/S
Korskildeeng 3, 2670 Greve
Tel: +45 57619502 Faks: +45 43610131
http://www.mbfood.dk/
info@mbfood.dk

DANKA FOODSERVICE A/S
Greve Main 9, DK-2670 Greve
Tel: +45 46155296 Faks: +45 46155217
www.dankafoods.dk
info@dankafoods.dk

RAMBO FRUGT&GRØNT
Groenttorvet Y-62, DK-2500 P.O.Box:518 Valby
Tel: 36 45 00 27 Faks: 36 46 50 78

DET EKSOTISKE CATERING ApS
Retortvej 38, 2500 Valby
Tel: 33 21 28 08, 70 23 28 08 Faks: 33 21 28 09
mustafa@delikate.dk/ibrahim@delikate.dk
www.delikate.dk

PINAR FRUGT
Østerbrogade 62, DK-2100 København Ø
Tel: 35 38 23 90 Faks: 35 38 30 61

SEM SEM INTERNATIONAL TRADE CENTER
Rimersgade 15, DK-1362 København K
Tel/Faks: 33 12 49 58

Tekstil:
NIKKO INTERNATIONAL APS
Islands Brygge 30 B , 5th floor apartment 69
2300 S Copenhagen




                                                               40
Tel: 32 83 11 38
seyhanmelbye@gmail.com

MOSAIK HOLDING ApS/AYCE IMPORT ApS
Kongelundsvej 484
2770 Kastrup
Tel: 32 94 39 44 Faks: 32 94 39 44
www.abctextile.dk
mail@abctextile.dk

TURKODAN APS
Bagsværdvej 93, DK-2800 Lyngby
Tel: 45 87 06 88 Faks: 45 88 50 33
turkodan@vip.cybercity.dk

ROYAL SKINWEAR APS
Frederiksberggade 10B, DK-1459 København K
Phone / Fax: 33 32 60 50
royalskin@royalskin.dk

ZEHRA MODA
Ishøj By Center
DK - 2635 Ishøj
Tel. +45 4344 6803 Faks +45 4344 6804
info@zehramoda.dk
www.zehramoda.dk

ARPAC KİLİM GALERİ
Niyazi Arpak
Frederik Alle 127, DK-8000 Århus C
Tel: 86 76 00 52 Faks: 86 76 03 02
arpac@arpac.dk

PELE’S IMPORT-EXPORT / YILDIZ GİYİM
Avedore Store Hus, Sadelmagerporten 2, DK-2650 Hvidovre
Tel/ Faks: 36 77 26 16
pele@peles.dk

GARDINER
Sdr.Boulevard 100 Kld., DK-1720 København V
Tel: 33 21 60 69 Faks: 33 21 60 19

DECOLUX
Thigersvej 4, DK-7400 Herning
Tel: 97 22 51 88 Faks: 97 22 52 36
decolux@info.dk

Mobilya:

KARATAS A.S./ MIRAKEL MOBLER
Avedøre Holmen 96- 98, 2650 Hvidovre
Tel: 36 77 10 70 Faks: 36 77 10 69
mk@karatas.dk , ud@karatas.dk



                                                          41
Danismanlik:

GREEN WELT APS
Peblinge Dossering 32 A , DK-2200 København N
Tel: 35 39 49 79 Faks: 35 39 35 37

İnşaat:

NBT NORDIC BUILDING & TRADING
Immerkær 52, 2650 Hvidovre
Tel: 36 75 74 00 Faks: 36 75 34 00
he@nordic-bt.com

PETEK TRADING
Carl Jacobsen Vej 16, opg:1, 3.sal
2500 Valby-Denmark
Tel: 36 45 44 90 Faks: 36 45 44 91
hs@petektrading.com



Seyahat Acentalari

NEVİN REJSER
Nybrogade 24, DK-1203 København V
Tel: 33 33 90 50 Faks: 33 33 90 40
nevin@nevin-rejser.dk
www.nevin-rejser.dk


TYRKIET EKSPERTEN APS
Vester Farimagsgade 1 DK-1606 Copenhagen V
Tel: 33 93 41 00 Faks: 33 93 41 06
Fer-bolig@tyrkiet.com




                                                42
KAYNAKÇA :

Statistics Denmark-www.dst.dk
DanskeBank-www.danskebank/danskeresearch
Nordic Outlook-Economic and Financial Trends-DanskeBank
Danimarka Ulusal Bankası-www.nationalbanken.dk
DanskIndustri-Danimarka Sanayi Konfederasyonu-www.di.dk
Danimarka Ekonomi Bakanlığı-www.oem.dk
Danimarka Dışişleri Bakanlığı-www.denmark.dk
OECD Economic Survey-Denmark 2005
Danimarka Finans Bakanlığı-www.fm.dk
AB istatistik veri tabani-www.europa.eu.int
Danish Energy Authority-www.energistyrelsen.dk/sw12309.asp
Dünya Ticaret Örgütü-www.wto.org (Country Profiles)
CIA –The World FactBook-Denmark-www.cia.gov
Economist Intelligence Unit-Country Profile-Denmark




                                                             43

								
To top