Docstoc

bab_9--warisan_kesultanan_melayu

Document Sample
bab_9--warisan_kesultanan_melayu Powered By Docstoc
					     SEJARAH
    TINGKATAN 1

      BAB 9

WARISAN KESULTANAN
      MELAYU
BAB 9 :Warisan Kesultanan Melayu
                 Sistem Pemerintahan
                   Dan Pentadbiran

                       Sistem
  WARISAN           Perundangan
 KESULTANAN
   MELAKA
                      Kegiatan
                      Ekonomi



                     Sosiobudaya
9.1 Sistem Pemerintahan dan
Pentadbiran




 9.1.1: Sistem      9.1.2: Sistem
 pemerintahan       Pemerintahan
      dan                dan
  Pentadbiran        Pentadbiran
 Negeri-negeri         Negeri
    Melayu            Sembilan
Sistem Pemerintahan dan Pentadbiran


               SULTAN


              Pembesar
           Peringkat Negeri



               Pembesar
         Peringkat Daerah dan
                Jajahan



      Penghulu Peringkat Kampung
a) Sultan
  -Pemerintah tertinggi
  -Berkuasa mutlak
  -Mempunyai daulat
  -Ada keistimewaannya yang
    tersendiri
        1.Penggunaan bahasa istana
        2.Penggunaan warna
        3.Cop mohor diraja
        4.Alat muzik tradisional
        5.Penggunaan alat-alat
            kebesaran
  -Penderhaka akan mendapat
   tulah
b)   Pembesar Peringkat Negeri /
     Daerah
     -Menjaga & mengekalkan
      keamanan
     -Memungut cukai
     -Menyerah hasil/cukai kepada sultan
     -Menyediakan tenaga buruh
     -Membekalkan tenaga tentera
     -Mempertahankan kedaulatan negeri
     -Menghadap sultan dan melaksanakan
      istiadat menjunjung duli
c) Pentadbiran Peringkat Kampung
 i- Ketua Kampung ialah penghulu @ penggawa
 Tugasnya: - orang perantaraan di antara pembesar
             daerah dan rakyat
          - tidak bergaji, hasil cukai dari orang kampung
           sebagai sumber pendapatan.
ii- Peranan Ketua Kampung
 i. Memungut cukai
 ii. Membekalkan tenaga tentera
 iii.Mendapat tenaga buruh untuk sultan
 iv.Memastikan seluruh rakyat di kampungnya taat setia
    kepada sultan
                                  sambungan…..
Golongan yang penting di kampung

   Golongan Agama Golongan Magis

   - cerdik pandai Islam   -Pawang dan bomoh
   - Penasihat sultan,     -Mempunyai kuasa magis
      kadi,                -Boleh menyembuhkan
     mufti dan pembesar.     penyakit
   - Berdakwah,mengajar    - Berpengetahuan dalam
      agama, berkarya.       bidang perubatan
   - imam, khatib, bilal
      dan juru nikah
Sistem Pemerintahan dan Pentadbiran
          Negeri Sembilan


            Yamtuan Besar




               Undang




              Lembaga




               Buapak
Yamtuan Besar

-Pemerintah tertinggi di Negeri Sembilan
-Yang Dipertuan Besar
-Ketua Negeri
    Undang

-    Ketua Luak / Luhak
-    Tugas utama memilih Yamtuan Besar
-    Ada 4 orang Luak (Sg. Ujong, Rembau,
     Jelebu, dan Johol)
LEMBAGA

-Ketua suku
-Peranannya
 i. memilih undang
 ii.menjaga keamanan dan keselamatan
iii.Menyelesaikan pertelingkahan antara suku
iv.Menguruskan pembahagian harta pusaka
v. Orang perantara antara anggota sukunya
    dengan Undang
Buapak

-Ketua perut
-Setiap anggota perut adalah anak buah
-menjadi tempat rujukan soal yang berkaitan
 dengan adat dan hukum
Cara Pemilihan Pemimpin


     Yamtuan Besar


        Undang


        Lembaga



        Buapak


       Anak buah
       Alat-alat Kebesaran Diraja Negeri Sembilan

Lambang kekuasaan dan pengesahan Yang Dipertuan Besar


      16 kaki payung kuning
      16 bilah pedang
      16 bilah keris panjang
      16 batang tombak benderang
      8 buah tepak sirih
      8 buah tempat abu
      8 batang tiang lilin
      4 tunggul (panji-panji) berwarna kuning
      2 tunggul (panji-panji) berwarna merah

      2 tunggul (panji-panji) yang berwarna hitam
  Latihan Pengukuhan

1. Siapakah yang menjadikan pemerintahan tertinggi di Negeri
   Sembilan
   A Raja
   B   Buapak
                                  D
   C   Pembesa
   D Yamtuan Besar
2. ‘Lembaga’ antara struktur dalam pentadbiran di Negeri Sembilan.
   Antara berikut yang manakah tugas ‘Lembaga’?
   I   memilih Undang
   II menjaga keamanan
   III mengetuai pentadbiran
   IV menyelesaikan masalah antara suku
   A I, II dan III
   B I, II dan IV
   C I, III dan IV
                                    B
   D II, III dan IV
9.2: Sistem Perundangan
     Kerajaan Melayu
  Sistem perundangan berasaskan
 undang-undang adat dan undang-
          undang bertulis
           Sistem Perundangan



                     Undang-undang Bertulis
                     Hukum Kanun Melaka
Undang-undang Adat
                     Undang-undang Laut Melaka
 Adat Temenggung
                     Undang-undang Pahang
   Adat Perpatih
                     Undang-undang 99 Perak
                     Undang-undang Kedah
Undang-undang Adat

• Undang-undang adat ialah peraturan yang
  berlandaskan amalan kebiasaan dan
  dihafal turun-temurun
• Dua jenis undang-undang iaitu Adat
  Perpatih dan Temenggung
Aspek         Adat       Adat
              Perpatih   Temenggung
Tempat asal   Pagar      Palembang
              Ruyong
Amalan       Negeri      Semua negeri
             Sembilan    Tanah Melayu
             dan         kecuali N.9
             Naning      dan Naning
Corak        Unsur       Bercorak
Pemerintahan demokrasi   autokratik
Jurai keturunan     Mengikut sebelah Mengikut sebelah
                    ibu              bapa

Perkahwinan         Sesama suku      Mengikut hukum
                    dilarang         syarak

Pembahagian harta   Mengutamakan     Mengutamakan
pusaka              anak perempuan   anak leleki

Tujuan hukuman      Memberi          Memberi
                    pemulihan        pengajaran
Undang-undang Bertulis

• Undang-undang bertulis merupakan
  himpunan peraturan, larangan, dan adat
  istiadat dalam bentuk bertulis
• Negeri Johor. Perak dan Pahang
  mempunyai undang-undang yg hampir
  sama dengan Melaka kerana negeri-negeri
  tersebut merupakan jajahan takluk
  Kesultanan Melayu Melaka
Undang-undang tersebut ialah

• Hukum Kanun Melaka
• Undang-undang Laut Melaka
• Undang-undang Pahang
• Undang-undang Kedah
• Undang-undang Perak
     Soalan Pengukuhan

1.      Bagaimanakah undang-undang adat dikekalkan?
        A     Ditulis dan dibukukan
        B     Dihafal secara lisan
        C     Diajar secara tulisan                 C
        D     Diamanahkan kepada orang tertentu

2.        Antara berikut yang manakah tergolong sebagai
            undang- undang adat?
        I      Adat perpatih
        II     Adat Melayu
        III    Adat tradisional
            IV Adat temenggung
        A      I dan II
        B      II dan III
        C      III dan IV
        D      I dan IV
     Klik



3.          Apakah unsur yang terkandung dalam hukuman
            dan undang- undang yang digubal oleh kerajaan
            Melayu?
            I     Nasihat
            II    Pengajaran
            III   Pencegahan
            IV    Hukuman
            A     I, II dan III
            B     I, II dan IV
            C     I, III dan IV                    A
            D     II, III dan IV
Pertanian
Perikanan
Kraf Tangan
Perlombongn
Sistem percukaian
Sitem Serah
Sistem Kerah
Perdagangan
Timbangan, sukatan, dan ukuran
Pengangkutan
1.   Jenis tanaman sebagai sumber makanan yang penting seperti
a)   Padi Sawah
b)   Padi huma
c)   Sayur-sayuran
d)   Buah-buahan
e)   Ubi

2.   Kawasan utama pertanian lebih tertumpu di kawasan berhampiran
     sungai kerana
a)   Tanahnya subur
b)   Mudah mendapatkan sumber air. ( Terusan Wan Mat Saman)

3.   Antara kawasan utama penanaman padi ialah
a)   Delta Sungai Kedah
b)   Delta Sungai Kelantan
                    Padi Sawah

   Ubi                                    Padi Huma
                Jenis Tanaman

      Buah-buahan                Sayur-sayuran




               Kawasan padi




   Delta                                  Delta
Sungai Kedah                          Sugai Kelantan
Peralatan Pertanian

           Mengemburkan
           tanah dengan
           cepat

           Menanam anak
           padi


           Menuai padi
Membajak tanah




Menuai padi




Memukul padi bagi
memisahkan bijirin
daripada
tangkainya
           Perikanan

               Serkap




Bubu   1. Peralatan Traditional   Tanggul




                Tangguk
 Contoh
  Alatan
Menangkap
  Ikan
 2. Penggunaan Peralatan ini menunjukkan masyarakat
       Melayu mempunyai kemahiran menangkap ikan.

 3. Hasil tangkapan akan diperdagangkan kerana
       mendapat permintaan yang tinggi

              4. Lebihan tangkapan pula akan   Keropok
Ikan kering
                 dibuat




               Belacan               Budu
Membuat senjata                 Menenun
   (Keris)                      songket



        Masyarakat Melayu mahir dalam



                       Barangan perhiasan
                     daripada emas dan perak
1. Hasil perlombongan yang terdapat di Tanah Melayu ialah seperti
   Bijih timah
   dan emas.

2. Kawasan utama perlombongan bijih timah adalah seperti berikut :-

Bahan                  Negeri        Kawasan Perlombongan
Bijih timah            Perak         Lembah Kinta, Larut, Dinding,
                                     dan Beruas
                       Selangor      Sungai Bernam, Sungai
                                     Selangor, dan Sungai Klang


                       Negeri        Sungai Linggi, dan Sungai
                       Sembilan      Ujong.
            Mendulang




           3. Kemahiran
           melombong Bijih
           timah yang
           digunakan oleh
           masyarakat Melayu
           tradisional



Melampan                       Lombong
                               Siam
                               Cukai dikenakan
                                  Ke atas




                                                                 Hasil hutan
Hasil pertanian   Hasil perlombongn       Hasil perdagangan
                                                              (getah perca,dan
    (beras)          (bijih timah)          (ikan kering)
                                                                   Rotan)
2. Cukai merupakan sumber pendapatan pemerintah

3. Sungai merupakan jalan perhubungan dan pengangkutan utama serta
tempat kegiatan memungut cukai

4. Cukai juga melambangkan kekuasaan seseorang pembesar di
kawasannya.

                 Jenis cukai             Huraian

         a) Cukai bebas kuala   Cukai yang dipungut di
                                kuala sungai
         b) Cukai labuh batu    Cukai yang dipungut di
                                tempat-tempat tertentu di
                                sepanjang sungai.
         c) Cukai perdagangan   Cukai ke atas rakyat yang
                                digunakan untuk membuat
                                bunga emas(ufti)
         d) Cukai tanaman       Cukai yang dikenakan jika
                                tanaman mengeluarkan
                                hasil yang banyak.
1. Rakyat menyerahkan sebahagian daripada hasil
   tanaman kepada pemerintah menyediakan
   tanah untuk rakyat.

2. Kadar dan nilai serahan bergantung pada hasil
   tanaman.
1. Pekerjaan yang dilakukan tanpa diberi upah,
   contohnya membina        istana, kubu, dan
   saliran.

2. Sistem ini melambangkan taat setia dan
   pengorbanan rakyat terhadap pemerintah.
                  Kegiatan
                  perdagangan
               Dilakukan secara




Berjual beli
                                  Tukar barang
                     Pusat
                  perdagangan




Pelabuhan   Pelabuhan     Pelabuhan   Pelabuhan
 Melaka      Kedah          Klang     Johor Lama
                      Rempah


  Hasil tenunan                        Garam




                   Barang-Barang
                     Dagangan
Bijih timah                              Gambir




              Lada Hitam       Beras
• Meramu – kegiatan mengumpul hasil hutan
 untuk tujuan perdagangan.


                     Kayu kayan




                       Hasil
     Madu lebah                   Rotan
                       hutan




                       Damar
     Sistem Matawang




         Sistem Barter
      (Pertukaran barang)



Siput Geweng dan Siput Gerus




       Matawang logam
       Emas dan Perak



  Abad ke 15 wamg logam
  Kaleng (Calains) digunakan
  di Melaka
Contoh-contoh Matawang
….. Lagi contoh matawang
                   Kaul, Cupak dan
Dacing dan Pikul      Gantang

   Emas               Beras
   Perak
                     Garam
  Rempah
                     Rempah
Bijih Timah
                     Kacang

                   Bijih Timah
      Unit Relung
                           ►    Mengukur keluasan tanah



   Jengka dan Hasta
    (Angota badan)         ►   Mengukur panjang dan pendek
                                     Sesuatu benda.


Sepelaung, Setanah nasi,
  Sehari, Sepekerjaan
    Dan Sepurnama          ►      Mengukur jarak antara
                                kampung dengan kampung.
                Jenis-Jenis
               Pengangkutan




Pengangkutan     Denai        Pengangkutan
     Air        Penarikan         Darat
         Pengangkutan
              Air

                             Perahu
Jalur


        Kolek       Sampan
                  Perahu ditarik untuk
                   sampai ke sungai




Denai Penarikan   Menghubungkan Pahang
                       dan Melaka




                      Masa perjalanan
                       disingkatkan
            Pengangkutan
                Darat
                           Lembu

Gajah


        Kerbau
9.4: SOSIOBUDAYA




 Gaya hidup golongan
                       Gaya hidup rakyat jelata
     bangsawan
Gaya hidup golongan bangsawan

•   Adat Pertabalan
•   Adat Menjunjung duli
•   Muzik bangsawan
•   Upacara menyambut utusan
•   Tarian bangsawan
•   Pesta, pertunjukkan seni, sukan dan permainan
•   Pakaian raja
•   Sastera bertulis
•   Adat resam
Gaya Hidup Rakyat Jelata

• Permainan
• Adat resam
• Pendidikan
• Kesusasteraan dan Persuratan
• Seni muzik, seni tari dan nyanyian
Aktiviti Sosiobudaya Masyarakat
Melayu

  Masa lapang           Karya persuratan




  Adat resam            Kesenian rakyat
   Seni tari                  Seni mempertahankan diri




               KESENIAN RAKYAT
Seni suara                                   Seni tekat




                 Seni tenun             Seni muzik
 Seni ukir
SENI MUZIK

Hadrah dan ghazal
Alat muzik seperti gong, nafiri, kompang,
 rebana ubi dan seruling
SENI TARI

• Tarian tradisional seperti joget,
  inang,kuda kepang dan zapin
SENI SUARA

Lagu yang terkenal ialah
 Endoi atau dendang Siti Fatimah
 Ulit Anak
 Dikir Barat
 Nazam
 Nasyid
 Marhaban
 Qasidah
 Hadrah
 Rodat
 Ghazal
SENI UKIR

Mahir mengukir tembaga, memahat,
 mengukir pintu dan membuat mimbar
 masjid
Jenis ukiran bercorak ukiran timbul,
 terbenam dan tembus
Tema ukiran berbentuk daun, bunga dan
 tulisan khat ayat Al-Quran
SENI TENUN

o Terkenal di Terengganu, Kelantan dan
  Pahang
o Jenis tenunan ialah tenunan biasa,
  songket dan benang ikat celup
o Corak tenunan berunsur tumbuhan,
  bunga, binatang dan geometri
SENI TEKAT

Kraftangan yang popular
Menggunakan kain baldu sebagai dasar
 disulami dengan benang emas
SENI MEMPERTAHANKAN DIRI

• Dapat mendisiplinkan dan membentuk
 ketahanan diri seseorang untuk
 menghadapi musuh
              MASA LAPANG



Golongan Bangsawan            Golongan Rakyat




                     Faedah
Golongan bangsawan

Semasa tidak menjalankan urusan
 pentadbiran negara
Bermain separ raga, catur ,senjata,
 bersilat dan menunggang kuda
Mendengar hiburan dari tukang cerita,
 penyair, penyanyi dan ahli muzik
Dipersembahkan dengan pelbagai muzik
 dan tarian
Golongan Rakyat

Semasa menunggu hasil atau
 selepasmenuai hasil sertapada waktu
 petang atau malam
Bermain layang-layang, gasing, bersilat
 dan congkak
Bercerita, bersyair dan berpantun
Faedah

 Dapat memupuk persefahaman serta
  saling membantu
 Mendapat hiburan
 Dapat menajamkan fikiran dan ingatan
  yang mengkehendaki daya pemikiran yang
  pantas
  Karya Persuratan



Lisan           Tulisan
Lisan

• Disampaikan melalui cerita oleh tukang
 cerita sambil bermain alat muzik gendang
 dan rebab
Jenis-Jenis Dan Contoh Cerita Lisan
 Cerita Asal Usul        •Cerita Asal Usul Tiga Buah Gunung
                         •Cerita Asal Usul Bukit Marak di
                         Kelantan

 Cerita Binatang         •Sang Kancil dan Harimau
                         •Pelanduk dan Buaya
                         •Kura-kura dan Arnab
 Cerita Jenaka           •Cerita Pak Kaduk,
                         •Cerita Lebai Malang
                         •Cerita Si Luncai
 Cerita Penglipur Lara   •Hikayat Malim Deman
                         •Hikayat Raja Muda
                         •Hikayat Anggun Cik Tunggal
 Cerita Dongeng          •Puteri Saadong di Kelantan
                         •Tasik Dayang Bunting
                         •Cik Siti Wan Kembang
                    Tulisan

Misa Melayu
                          Sejarah Melayu
Tuhfat al- Nafis
                          Nazam Kamzul Ula
Kitab al-Darr al Manzum
                          Syair Sultan Ahmad
                          Tajiddin
Tujuan sastera lisan

Hiburan
Memberi nasihat
Menambahkan ilmu pengetahuan
        Adat Bercukur




                        ADAT RESAM


                                     Adat Berkhatan


Adat Perkahwinan
     Melayu
ADAT RESAM

• Amalan yang ditetapkan oleh sesebuah
 masyarakat dan diwarisi secara turun
 temurun
ADAT PERKAHWINAN MELAYU

Merisik
Meminang
Bertunang
Menghantar belanja
Akad nikah
Bersanding
ADAT BERCUKUR

Mencukur rambut bayi selepas seminggu
 dilahirkan sebagai tanda kesyukuran
Diadakan bacaan berzanji dan marhaban
Tahlil dan doa selamat dibaca pada akhir
 upacara
ADAT BERKHATAN

• Bagi kanak-kanak lelaki yang sudah baligh
  atau cukup umur
• Dilakukan secara beramai-ramai
• Sebelum upacara kanak-kanak lelaki akan
  dimandikan dan diarak mengelilingi
  kampung
• Dikhatankan oleh Tok Mudin
    Pendidikan Masyarakat Melayu


                                       Pendidikan Formal
Pendidikan Tidak Formal (Tidak Rasmi
Pendidikan Tidak Formal

• Perkara yang dipelajari
 Adab sopan
 Adat Istiadat
 Pantang larang
 Kemahiran pertukangan dan ilmu perubatan tradisional
  Belajar melalui
 Ibubapa dan orang dewasa yang berpengalaman
 Pemerhatian
 Melalui cerita lisan, pantun, peribahasa dan teka teki
Pendidikan Formal
• Berkembang selepas kedatangan agama Islam
• Perkara yang dipelajari
 Kitab muqaddam dan Al-Quran
 Fardhu ain , rukun Islam dan rukun Iman
 Mengira, menulis jawi dan tajwid
  Aktiviti dijalankan di:
 Istana
 Surau, masjid dan madrasah
 Pondok
 Rumah guru agama
Tujuan

Seseorang individu boleh berdikari tanpa
 mengharapkan bantuan orang lain
Melahirkan individu berakhlak mulia,
 bersopan, bertatasusila dan berhemah
 tinggi
Soalan Latihan

1. Antara yang tergolong dalam kumpulan
    pemerintah ialah
   I     ulama
   II    pendekar
   III   pembesar
   IV    pedagang
   A     I, II dan III
   B     I, II dan IV
   C     I, III dan IV
                                          A
   D     II, III dan IV


                                          Sambungan……
     Klik

2.          Siapakah yang menjadi pakar rujuk sultan dan masyarakat
            dalam hal-hal kesusasteraan, kesenian dan kebudayaan?
            A      Kadi
            B      Imam
            C      Ulama                           D
            D      Pendeta

 3.         Rumah orang Melayu di Johor mendapat pengaruh reka
            bentuk dari
            A    Siam
            B    Bugis
            C    Acheh
                                                       D
            D    Belanda
Sekian Terima kasih
Selamat Maju Jaya

				
DOCUMENT INFO
Categories:
Tags:
Stats:
views:18
posted:3/4/2012
language:Malay
pages:86