315 330 3RD GRDNG FIL4t 717 by K4W1pw4

VIEWS: 238 PAGES: 15

									           BANGHAY-ARALIN SA PAGTUTURO NG FILIPINO 1
                    GRAMATIKA AT PAGBASA
            IKATLONG MARKAHAN – IKAAPAT NA LINGGO


I.    ANG PAKSA/MGA KASANAYAN/MGA KAGAMITAN

      Paksa                     :      Pakikipagkalakalan
      Pamagat ng Texto          :      Pandaigdigang Kalakalan
      Uri ng Texto              :      Textong Prosijural
      Kagamitan                 :
      Gamit ng Wika             :      Pagkilala sa mga Salita
                                       Pangungusap na ginagamit sa Paglilipat sa
                                       Bagong Ideya
                                       Pagwawakas ng Ideya
      Instruktura ng Wika       :      Uri ng Pangatnig
                                       Pananhi
                                       Panlinaw
      Kasanayang Pampag-iisip :        Pagsusunud-sunod ng mga Pangyayari
      Halagang PangKatauhan :          Pagbibigay ng sariling pagtataya sa
                                       pagpapahayag ng saloobin


II.   MGA INAASAHANG BUNGA (sa bawat araw)

      A.     Natutukoy ang mga kaisipan sa paksa batay sa maayos na
             pagkakasunud-sunod ng mga hakbang at nailalapat ang mga tiyak na
             karanasan at kaalaman tungkol dito.

      B.     Nakapagbibigay ng sariling pagtataya sa pagpapahayag ng saloobin

      C.     Nasasabi kung sino ang nagsasalita at kinakausap sa texto

      D.     Nagagamit nang wasto ang mga pangatnig na pananhi at panlinaw

      E.     Naipakikita ang kahandaang umunawa ng katulad pang textong
             tinalakay




BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                   315
III.   PROSESO NG PAGKATUTO

       UNANG ARAW

       1. Panimulang Gawain (Cycle Map)

            A. Pagganyak

                    Ipaliwanag ang prosesong nagaganap sa Cycle Map.

                                           pagpopros
                                             eso ng
                                            produkto




                                                                   Pagdadala
                 Paggamit                                             sa
                    ng                                             pamilihan
                konsyumer




                                              Pagbili ng
                                                mga
                                             negosyante




       A.     Paglalahad
                    Pagbibigay - hinuha sa pamagat ng texto.




                                       Ang Kalakalan sa
                                           Pilipinas




316                                                BSE-Kagawaran ng Edukasyon
      B.    Pangkatang Gawain
                      Pangkat 1 - Pagpapakita ng larawan
                           (Senaryo sa loob ng palengke)




                      Pangkat 2 - Larong Pangwika
                           (Pagtapat-tapatin ang produkto sa kanyang lalawigan)



                          A                                        B
              kopra                                     Marikina
                                   bigas                                Luzon
              pinya                                     Ilocos
                                 sapatos                               Negros

                       tabako     abaka                 Bukidnon
                          tubo                                         Quezon
                         palay                          Mindanao
                                                                         Bicol




                      Pangkat 3 - Word Network


      Pagbibigay ng mga kaugnay na salita, konsepto o pahayag sa salitang nasa
loob ng bilog.




                                           Pakikipag-
                                           kalakalan




BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                       317
            Pangkat 4 - Pagtatala ng kahalagahan ng pakikipagkalakalan


                    Kahalagahan ng Pakikipagkalakalan
                       1.
                       2.
                       3.
                       4.

                   1. Pagbabahaginan ng napag-usapan sa pangkat
                   2. Pagkuha ng feedback sa mga nakinig

      C.    Pagpapabasa sa Texto

                  Unang babasa ng isang talata ang mga lalaki, susundan ng
            pagbasa ng 1 talata ng mga babae, gawing salitan hanggang matapos
            basahin ang texto. Basahin ang pamagat ng sabay-sabay.

                        Ang Kalakalan sa Pilipinas
             Kahirapan… isang pangunahing suliranin ng ating bansa na unti-unting
      kumikitil sa pag-asa ng mga mamamayan na magsikap makamit ang
      kaunlarang hinahangad ng lahat. Ang ugat - patuloy na pagbaba ng
      ekonomiya at pagbagsak ng halaga ng piso. Nakalulungkot isipin na kung
      gaano kabilis ang paglago ng makabagong teknolohiya ay ganoon naman
      kabagal ang pag-angat ng kabuhayan ng ating bansa noong sinaunang
      panahon hanggang sa pagdating ng mga dayuhang sumakop sa ating bansa,
      at maitatag ang Ikatlong Republika ng Pilipinas?

            Ang kasaysayan ng kalakalan ng Pilipinas ay dumaan sa ilang yugto,
      bago pa man natin nararating ang sistemang ginagamit natin sa kasalukuyan.

             Ang mga sinaunang pamayanang Pilipino ang nagpasimula ng
      pangangalakal sa ating bansa. Ang sistema ng kanilang pangangalakal ay
      barter o palitan, kung saan ang dalawang mangangalakal ay magpapalitan
      lamang ng kani-kanilang mga kalakal. Limitado ang mga produktong
      naipagpapalit ng ating mga ninuno sa mga dayuhang mangangalakal
      sapagkat umaasa lamang sila sa produkto ng kalikasan tulad ng perlas, mga
      lamang-dagat, mga kabibe, mga isda at mga yamang mineral tulad ng ginto.




318                                             BSE-Kagawaran ng Edukasyon
            Nang dumating ang mga Kastila sa ating bayan, binago nila ang
     simpleng sistema ng pangangalakal ng ating mga ninuno. Ipinakilala nila ang
     bagong sistema ng pamilihan. Bagama't nagtagumpay ang mga Kastila sa
     pagpapaunlad ng ating ekonomiya, nagkaroon din sila ng mga suliranin sa
     sistemang ito. Karamihan sa mga Pilipino ay hindi nagsikap na palaguin ang
     kanilang produksyon sapagkat malaking bahagi nito ay napupunta lamang sa
     pamahalaan at ang natitira ay halos hindi makasapat sa kanilang
     pangangailangan.

            Ang mga tributo, "reales compras", kalakalang galyon at pang-aabuso
     ng mga alkalde ang nagbigay ng negatibong epekto sa ekonomiya ng bansa.
     Natuto ang mga Pilipino maging pabaya sa panloob na kalakalan. Sa kabila
     ng kalagayang ito, napayaman din ng bansa ang kulturang taglay sa larangan
     ng kalakalan. Ang dating barter ay naging malayang kalakalan na gumagamit
     ng salapi.

           Malaki ang naiambag ng mga Amerikano ng dumating sila sa bansa.
     Nagkaroon ng bagong sigla sa pangkabuhayang pag-unlad ang Pilipinas.
     Napaunlad na mabuti ang anim na pangunahing produkto ng bansa: bigas,
     mais, niyog, abaka, asukal at tabako. Lubos na napabuti ang pagsasaka.
     Lumaki ang produksyon kaya't umangat ang pamumuhay ng mga tao.

            Nakaragdag sa kalakalang panlabas ng Pilipinas ang pagtatatag ng
     limitadong malayang kalakalan sa Estados Unidos noong 1909. Sa tulong ng
     Amerika, malaki ang iniunlad ng kabuhayan ng bansa.

            Nang matamo ng Pilipinas ang kasarinlan noong 1946, malaki ang
     iniunlad ng pangkabuhayan ng mga Pilipino. Sa panahon ding ito itinakda ang
     Batas Bell sa kalakalan. Ito ang batas na nagtatakda ng ugnayang-
     pangkalakalan sa pagitan ng Pilipinas at Estados Unidos na umiral hanggang
     1954. Pangunahing probisyon nito ang pagtatakda ng malayang kalakalan.

            Sa bawat panahong pamumuno ng iba't ibang pangulo ng bansa,
     sinikap nilang maibangon ang unti-unting pagbagsak ng ekonomiya ng
     bansa. Bumuo ang bawat isa sa kanila ng programa upang mapahusay ang
     takbo ng ating ekonomiya at maiangat ang pamantayan ng kabuhayan ng
     bawat pamilyang Pilipino.

             Sa kasalukuyang kalagayan ng ating kalakalan, malaki pa ang pag-asa
     ng ating bansa na mapabuti ang kalagayan nito kung tayo ay sama-samang
     kikilos bago mahuli ang lahat!




BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                  319
      D.   Pagbubuod sa Binasa

           Pagbuo ng Balangkas

           I. Pamagat
           II. Mga Hakbanging Nararapat
                1.
                2.
                3.
           III. Mga Batas ukol sa Kalakalan
           IV. Kasalukuyang Kalakalan sa Pilipinas


      IKALAWANG ARAW

      PAGTALAKAY SA ARALIN

      A.   Panimulang Gawain

           1. Pagsasaayos sa mga letrang nasa loob ng kahon upang makabuo
              ng makabuluhang salita.

                A         S         K       T     M N E         A       R
                        Y           A     I S     K A A         R   B
                N       O A         L        A    I O R         I       E

                        1                 2            3            4
                    1         Mga karatig bansa sa Pilipinas
                    2         Nagpasimula ng pangangalakal sa Pilipinas
                    3         Nagpabagong sigla sa pangkabuhayang pag-unlad sa
                              Pilipinas
                    4         Paraan ng pakikipagkalakalan


           2. Pagpapaliwanag hinggil sa nabuong salita

           3. Muling Pagpapabaas sa Texto
              (Pamamaraang JIGSAW READING (baha-bahagi ang pagbabasa)

           4. Pagpapakahulugan sa mga salita, parirala o pahayag na hindi
              maunawaan



320                                                 BSE-Kagawaran ng Edukasyon
           5. Pagtalakay at pagsusuri sa nilalaman

           6. Pangkat 1 Step Chart

           (Paglalahad ayon sa pagkasunud-sunod ng kasaysayan ng kalakalan
           sa Pilipinas)




           Pangkat 2      Tsart


                                              kaugnay ng kaisipan
              simula

                                              kaugnay na kaisipan

               gitna
                                              kaugnay na kaisipan


              wakas



           Pangkat 3      (Transition Tree)

                                       Kalakalan



        Panahon ng Pre-               Panahon ng               Panahon ng
           Spanish                      Kastila                Amerikano




            Resulta                     Resulta                     Resulta




BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                    321
           Pangkat 4     Pag-uulat
                         Kalagayan ng Kalakalan sa Kasalukuyan

           7. Pagbabahagi sa klase ng kinalabasan ng pangkatang talakayan

           8. Pakakaroon ng sintesis ng napag-usapan

              Pagbubuo ng pangunahing at pantulong na kaisipan batay sa texto



                                          Panguna            Pantulong na
                                           -hing
                                                             kaisipan
                                          kaisipan




      IKATLONG ARAW


      A.   Panimulang Gawain (Time Line)
                                     Larawan ng mga
                                     Katutubong Pilipino




                                          Larawan            Pantulong na
                                              ng
                       Amerikano                             kaisipan
                                          Pilipinas




                                           Hapon
           Tanong:       Tungkol saan ang larawan?
                         Papaano nakaapekto sa buhay-Pilipino ang iba't ibang
                         kulturang ibinabahagi ng mga mananakop?




322                                             BSE-Kagawaran ng Edukasyon
     B.    Pagpapabasa sa texto


              PARAAN NG PAKIKIPAGKALAKALAN SA
                       MGA KOREANO
            Bawa't bansa'y may iba't ibang kulturang kinagisnan. Kulturang
     nagiging batayan ng kanilang paniniwala, pamumuhay at pakikitungo sa
     kapwa.

            Nais mo bang malaman             kung   paano     isinasagawa    ang
     pakikipagkalakalan sa mga Koreano?

          Narito ang mga paraang nararapat            isagawa    upang   maging
     matagumpay ang isang pakikipagnegosasyon.



     Pagtawag sa Pangalan

           Unang-una dapat tandaan ang paraan ng pagtawag sa isang taga-
     South Korea. Sa kanila, dapat tawagin ang isang tao sa titulo o huling
     pangalan lamang. Halimbawa: Doktor of Doktor Lee. Bago tawagin ang
     Koreano sa kanyang unang pangalan, dapat na ipagpaalam muna ito sa
     kanya. Kung gayon, kailangan ang pag-iingat upang maiwasan ang di
     pagkakaunawaan.

     Pakikipagnegosasyon

            Ikalawang dapat tandaan ay sa pakikipagnegosasyon. Hindi dapat
     gumamit ng pulang tinta sa pagpuna o pagsusulat ng pangalan ng isang tao.
     Ang ibig sabihin nito para sa kanila ay patay na ang tao kung gayon dapat na
     laging may dalang business cards upang may maibigay kung kinakailangan.
     Sa likod ng kard ay kailangang nakasalin sa wikang Koreano ang nasa kard.
     Hindi rin dapat sulatan ang kard na natanggap dahil ito'y isang paglabag sa
     kagandahang-asal. Sa unang pakikipagpulong sa kliyente, di-pinag-uusapan
     ang negosyo para lamang ito sa pakikipagkilala. Kapag pumasok sa kanilang
     tanggapan, hindi dapat umupo hangga't di-pinauupo.

            Isa sa pinakamataas na "per capita" sa alkohol ang Korea.
     Nangangahulugan itong mahilig silang uminom kaya di-naaalis sa kanila ang
     inuman lalung-lalo na sa pakikipagbusiness deal. Hindi maaari sa kanila ang
     isang baso lamang, kailangang uminom din nang marami. Pinagdududahan
     nila ang isang taong ayaw uminom na baka ito'y may itinatago sa ganitong


BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                   323
      sitwasyon, karaniwang di naisasara ang deal o walang kinahahantungan ang
      usapan. Kailangang may makatwirang dahilan kung saka-sakaling ayaw
      uminom. Halimbawa'y ipinagbabawal ng relihiyon o kaya'y may mabigat na
      karamdaman.

      Pakikipag-usap

            Ikatlong dapat tandaan ang paraan ng pakikipag-usap

      C.    Pagsusuri ng texto batay sa uri nito

            1. Paano inilahad ang mga impormasyon sa texto upang maging
               malinaw sa mambabasa ang paksa?
            2. Sino at para kanino ang paksang tinalakay sa texto? Patunayan sa
               pamamagitan ng tiyak na bahagi.

      D.    Pagbibigay ng Input

                  Ang textong binasa ay prosijural. Ang paraan ng paglalahad ay
            ayon sa wastong pagkakasunud-sunod ng bagay na dapat isagawa.
            May mga hakbanging nararapat sundin at isaalang-alang.

                       Katangian ng Texto - Ang kinakausap
                              at nagsasalita sa texto

            -   Tinitingnan ang texto batay sa kung sino ang nagsasalaysay. Sa
                pamamagitan ng mga tiyak na pananda ay kikilalanin ng mga
                mambabasa ang pinag-uukulan ng texto at ang nagsasalita o
                nagpapahayag ng pagpapatungkol.

      E.    Pagsusuri sa textong lunsaran (Unang texto)

            Pangkat 1

                                                   Uri
                                Textong
                                Prosijural



                                                   Katangian




324                                             BSE-Kagawaran ng Edukasyon
          Pangkat 2


                      Textong            Patunay           Halimbawa
                   Prosijural


          Pangkat 3

                Pagtatala ng mga pahayag na tumutukoy sa kung sino ang
          nagsasalita at pinag-uukulan ng texto.

          Pangkat 4

               Madamdaming pagbasa sa bahaging                 nagpapahayag   ng
          pagpapatungkol ng sumulat sa mambabasa.

          1. Pagbabahagi sa klase ng kinalabasan ng pangkatang talakayan.
          2. Pagbibigay ng feedback ng mga nakinig

     F.   Pagbubuo ng Sintesis

                                    Textong Prosijural

                          Pahayag mula             Paliwanag
                            sa texto




     IKAAPAT NA ARAW

     Pagsusuring Gramatikal

     A.   Panimulang Gawain (Memory Game)

          1. Pagapapabasa ng mga salitang nakasulat sa flash card. Dalawang
             beses itong gagawin upang mabigyan ng pagkakataon ang mga
             mag-aaral na mabasang mabuti ang mga salita.




BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                    325
               2. Pagpapabuo ng mga kaisipan mula sa mga salitang nakasulat.

                        pakikipagkalakalan                     kompetisyon



                         produkto                        globalisasyon



                                 malaya        ekonomiya          buwis


      B.       Pagbibigay ng input ng guro

                   Ginagamit ang mga pangatnig na pananhi at panlinaw sa
           paglilipat ng isang kaisipan sa bagong ideya.

                 Mga Pangatnig na pananhi mga salitang nagsasaad ng dahilan ng
           pagkakapangyari ng isang bagay.

                 Halimbawa:
                       dahil sa, sapagkat, kaya, palibhasa

                Mga pangatnig na panlinaw mga salitang nagsasaad ng paglilinaw
           sa mga proposisyon argumentasyon pagpapaliwanag at iba pa.

                  Halimbawa:
                           kung gayon, samakatwid, sa madaling salita, sa tahasang
           sabi, higit sa lahat, anupat.



      C.       Muling pagpapabasa sa textong lunsaran

      D.       Pagpapangkat sa klase

               Pangkat 1: Piliin ang mga nagpapahayag ng paglilinaw
               Pangkat 2: Piliin ang mga pahayag na nagsasaad ng mga dahilan
               Pangkat 3: Paghango ng mga pahayag mula sa texto na nagsasaad
                          ng opinyon

               Pangkat 4: Pagbubuo ng mga pangungusap na nagpapalinaw at sanhi

      E.       Pagbabahaginan ng bawat kasapi sa pangkat



326                                                BSE-Kagawaran ng Edukasyon
      F.   Pagbibigay ng feedback

      G.   Pagbuo ng sintesis

                 Ilahad ang mga kaalamang natutuhan.


IV.   EBALWASYON

      IKALIMANG ARAW

      A.   Panimulang gawain
                Piliin sa ibaba ang pangatnig na ipupuno sa puwang upang
           makabuo ang diwa ng talata.

                  Nagiging makabuluhan ang produksyon ______ ang produkto
           ay maipamamahagi sa lahat ng mamamayang nangangailangan nito.
           __________ mahalagang malaman kung sino ang pinaglalaanan ng
           ginawang produkto _________ madali itong maipamahagi sa mga
           kinauukulan. Kaugnay nito, kailangang isaalang-alang din ang bilang
           ng taong kailangang tumanggap ng mga produkto at serbisyo.
           ________ ito ang mekanismo sa pamamahagi ng mga produkto, ito ay
           nababatay sa panlipunang pananaw at pagpapahalaga ng tao
           __________ sila ang kumukunsumo ng mga produkto at serbisyo.
           _________ mahalaga rin ang distribusyon __________ may kinalaman
           ito sa makatarungang pamamahagi ng kita o yaman ng bansa para sa
           kapakanan ng lahat ng mamamayan.



                      kung          sapagkat           upang
                      kaya          samakatwid         bagamat
                                    palibhasa


      B.   Pagpapabasa sa texto "Mga Suliraning Pang-ekonomiya"

                  MGA SULIRANING PANG-EKONOMIYA

                 Ang Suliranin ay bahagi ng ating buhay sapagkat ito ay isa sa
           mga dahilan kung bakit kailangan nating mag-isip ng mga paraan
           upang malutas ang isang suliranin. Kaya ang ating buhay ay nagiging
           masalimuot dahil sa iba't ibang suliranin at nararanasan. Ang
           kakapusan ay pangunahing dahilan ng pagkakaroon ng mga suliraning
           pang-ekonomiya dahil sa pagnanais na matugunan ang walang
           katapusang pangangailangan at hilig ng tao, kailangang isipin ang mga


BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                  327
      paraan upang magamit nang lubusan ang mga pinagkukunang-yaman.
      Samakatwid dalawang magkakaugnay na suliranin ang kailangang
      harapin ng isang lipunan, suliranin sa produksyon at distribusyon.

             Sa produksyon, alamin ang pangangailangan ng lipunan. Tulad
      halimbawa sa ating bansa, dapat alamin ang mga produkto o
      serbisyong kailangan ng tao at ng ekonomiya. Bigas ba o mga
      elektroniks at makinarya? kotse o mga pagkaing pangkalusugan?
      Kaya dapat piliin ang produktong ipoprodyus batay sa
      pangangailangan ng nakararaming miyembro ng lipunan upang ito ay
      mapakinabangan at makatulong sa pagtatamo ng hangaring
      mapanatiling buhay ang bawat miyembro ng lipunan pagkat ito ang
      pangunahing layunin ng isang ekonomiya.

             Kung gayon dapat na dumaan sa iba't ibang proseso ang
      paglikha ng mga produkto upang maisaalang-alang ang mga bagay na
      makatutulong sa pagbuo ng produkto. Samakatwid, gamitin ang labor-
      intensive technique kung mayaman sa lakas-paggawa ang bansa sa
      mga produkto na makatutugon sa pangangailangan ng bansa. Kaya
      napagpasyahan na lilikha ng mga produktong naaayon sa
      pangunahing pangangailangan ng tao, tulad ng bigas. Alamin kung
      ilang porsyento ng mamamayan ang higit na nagpapahalaga sa
      produktong ito upang masiguro na hindi magkakaroon ng kakulangan
      ng produkto sa pamilihan.

           Nagiging makabuluhan ang produksyon kung ang produkto ay
      maipamamahagi.

      Pangkat 1     Paglalahad
                                   Detalye



                                    Suliranin
                  Detalye                               Detalye


                                   Detalye




328                                       BSE-Kagawaran ng Edukasyon
          Pangkat 2      Anu-ano ang mga hakbang na isinagawa kaugnay ng
                         suliranin sa produksyon? (Ladder)

                         Anu-ano ang mga pangatnig na ginamit sa paglilinaw ng
                         mga detalye, pagbuo ng konklusyon o pagbibigay-sanhi?




                                 Rank Steps
          Pangkat 3      Pagsusuri sa binasang texto batay sa mga tiyak na
                         bahagi
                         - tono
                         - nagsasalita at kinakausap sa texto

          Pangkat 4      Bakit tinawag na prosijural ang textong binasa?
                         Patunayan ang sagot batay sa mga tiyak na bahagi.

     C.   Pagbibigay ng faynal ng guro:

                -     textong prosijural
                -     tono
                -     nagsasalita at kinakausap sa texto
                -     mga pangatnig na panlinaw at pananhi
                -     mga salita/pangungusap na ginamit sa paglilipat ng bagong
                      ideya/pangwawakas ng ideya

     D.   Pagsusulat ng isang textong prosijural. Pag-usapan sa klase ang
          isang tiyak na paksa at pamagat

     E.   Pagpapahalaga sa ilang sinulat ng mag-aaral


BSE-Kagawaran ng Edukasyon                                                   329

								
To top