D�NYADAKI GELISMELER VE T�RKIYE'NIN YERI - PowerPoint - PowerPoint by f87dO6F

VIEWS: 9 PAGES: 38

									               T.C. Başbakanlık
        Devlet Planlama Teşkilatı (DPT)

29 Şubat 2008

  TÜRKİYE’DE KAMU YATIRIMLARININ
           PLANLANMASI




     M. Cüneyd DÜZYOL (cduzyol@dpt.gov.tr)
     İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürü
                            İçindekiler



Türkiye’de    Uygulanan Ulusal Kalkınma Planlama Süreci
Yıllık   Program ve Bütçe Hazırlama Süreci
Türkiye’de    Uygulanan Kamu Yatırım Programı Hazırlanma Süreci
Türkiye’de    Uygulanan Proje Çevrim Yönetimi




                                                                   2
          TÜRKİYE’nin Temel Ekonomik Göstergeleri
                                          2000     2005     2013        2007-2013
                                                                          Artış
GSYİH, Milyar $                             200     363,4    797,4             --
GSYİH Büyüme Oranı                           7,4      7,4          --         7,0
Kişi Başına Düşen GSYİH, $                 2879     5042    10099             9,9
ABD doları cinsinden satın alma gücü       6819     8145    15332             8,3
paritesine göre kişi başına düşen GSYİH
TÜFE artışı, Yıl sonu                       39,0      7,7      3,0             --
Sabit Sermaye Yatırımı/GSYİH, Yüzde         22,4     19,6     24,2            9,1
     Kamu Sektörü                            6,0      4,3      6,0            8,1
     Özel Sektör                            16,4     15,3     18,2            9,4
İhracat (F.O.B), Milyar $                   27,8     73,4     210            14,2
İthalat (C.I.F.), Milyar $                  54,5    116,5     275            10,9
Turizm Geliri, Milyar $                      7,6     18,2      36             9,3
Vergi Yükü/GSYİH, Yüzde                     30,6     31,7     30,0           30,8
İstihdam, (Milyon Kişi)                     21,6     22,0     26,9          %2,7
İşsizlik Oranı, Yüzde                        6,5     10,3      7,7             --   3
Türkiye’de Uygulanan Ulusal Kalkınma
           Planlama Süreci
                            Kısa Tarihçe

   (1960), Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) kuruldu
  (1961), Devlet Planlamanın ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma
için temel araç olduğu Anayasa’da benimsenmiştir
   (1963-1967) 1. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (1968-1972) 2. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (1973-1977) 3. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (1979-1983) 4. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (1985-1989) 5. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (1990-1994) 6. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (1996-2000) 7. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (2001-2005) 8. Ulusal   Kalkınma   Planı
   (2007-2013) 9. Ulusal   Kalkınma   Planı
                 Devlet Planlama Teşkilatı (DPT)
Dört ana teşkilattan oluşur;
 Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı
 Yüksek Planlama Kurulu (YPK) Sekreterliği
 Ekonomik ve Sosyal Konsey (ESK) Sekreterliği
 Para, Kredi ve Koordinasyon Kurulu (PKKK) Sekreterliği


Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı’nın başlıca görevleri şunlardır;
 Ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma politikaları konularında Hükümete müşavirlik
  yapmak
 Makroekonomik, sektörel, bölgesel bazda proje ve stratejiler geliştirmek
 Kalkınma Planları ve yıllık Programları Hazırlamak
 Yatırım stratejileri oluşturmak ve Kamu Yatırım Programlarını hazırlamak
 Kalkınma planlarının ve yıllık programların uygulanmasını izlemek ve koordine
  etmek, değerlendirmek
 İcracı bakanlık ve kamu kurumlarının faaliyetlerini koordine etmek ve izlemek
 Bölgesel kalınma plan ve projelerini hazırlamak
 Kurumsal stratejik planlama girişimlerinin koordinasyonunu sağlamak, sevk ve idare
  etmek
 Devlet Yardım Programlarının genel politika çerçevesini oluşturmak
 Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi başlıklı AB Katılım Öncesi
  Mali Yardım Aracı (IPA) III ve IV. Bileşenlerinin koordinasyonunu sağlamak


                                                                                       6
                                           DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI (DPT) TEŞKİLAT ŞEMASI


                                                                            Müsteşar


                                                    Müşavirler                                 Hukuk Müşaviri


                                           Yönetim Bilgi Merkezi DB                       Konsey Sekreterlikleri



                Müsteşar                                Müsteşar                                           Müsteşar
                                                                                  Bilgi Toplumu
                Yardımcısı                              Yardımcısı                                         Yardımcısı



Yıllık Programlar ve   Ekonomik Modeller
                                            İktisadi Sektörler   Sosyal Sektörler                          Dış Ekonomik
     Konjonktür                ve
                                                    ve                  Ve
                                                                                        Avrupa Birliği
                                                                                                              İlişkiler
                                                                                                                          Bölgesel Kalınma      Genel
                           Stratejik                                                    ile İlişkiler GM                        GM             Sekreter
Değerlendirme   GM      Araştırmalar GM
                                            Koordinasyon GM      Koordinasyon GM                                 GM



     Bütçe                                                           Sosyal
                          Ekonomik                                                                             İkili         Bölgesel        Genel Sekreter
       ve                                        Tarım                 ve              AB Politikaları
                           Modeller                                                                          İlişkiler       Kalkınma          Yardımcısı
Yerel Yönetimler                                                 Fiziksel Altyapı
                                                                                                                           Kalkınmada
 Kamu İktisadi            Stratejik                              İnsan Kaynakları                          Çok Taraflı
                                                 Sanayi                                 AB’ne Uyum                           Öncelikli        Personel DB
  Teşebbüsleri            Planlama                                   Gelişimi                               İlişkiler
                                                                                                                             Bölgeler
                                               Altyapı                                                                                          İdari ve
                                                                     Sosyal                                                 İzleme ve
   Konjonktür                                    ve                                                                                             Mali İşler
                                                                    Politikalar                                           Değerlendirme
                                              Hizmetler                                                                                           DB
                                             Hukuki ve              Sosyal ve
                                                                                                                                             Yayın ve Temsil
                                              Kurumsal              Teknolojik
                                                                                                                                                   DB
                                            Düzenlemeler            Araştırma

                                               Proje ve
                                            Yatırım Analizi

                                                                                                                                                               7
                 Yüksek Planlama Kurulu (YPK)


   Bakanlıklar arası koordinasyon ve karar alma organıdır
   Başbakanın başkanlığında toplanır
   Kurulun sekreterya hizmetleri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca
    yürütülür
   Başbakan tarafından atanmış, büyük ölçekli yatırım portföyünün idaresini
    gerçekleştiren yeni icracı bakanlık ve DPT Müsteşarı kurul üyeleridir
   Kurulun görüşeceği konuların mahiyet ve özelliğinin gerektirdiği
    durumlarda, Kurula Başkan tarafından diğer Bakanlar ve Kamu görevlileri
    de çağrılabilir,
   İktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı planlamada ve politika hedeflerinin
    tayininde Bakanlar Kuruluna yardımcı olur
   Kalkınma planları ve yıllık programları inceler ve onaylar
   Sektörel strateji belgelerini onaylar
   İktisadi konularda üst düzey kararlar alır
                                                                                  8
Başlıca Paydaşlar / Kalkınma Planı Hazırlıklarında
             rolü bulunan paydaşlar


    Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)
    Hükümet : Bakanlar Kurulu
    Yüksek Planlama Kurulu (YPK)
    Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı
    İcracı Bakanlıklar ve Kamu Kurumları
    Üniversiteler
    Özel Sektör
    STK vb.
      Karar Alma Sürecindeki Temel İlişkiler
                                                TBMM

Devlet Planlama Teşkilatı
          (DPT)                                  Hükümet
Yüksek Planlama Kurulu                       (BakanlarKurulu)

  DPT Müsteşarlığı

                                             İcracı Bakanlıklar ve
                                               Kamu Kurumları


                     Piyasalar (Sektörler)

                            Tüketiciler


                  Üniversiteler ve STK’lar
                                                                     10
    Türkiye’de Yürütülen Ulusal Kalkınma Planlarının
                    Temel Nitelikleri
    Kapsamlıdır
    Katılımcıdır (özel ihtisas komiteleri)
    Kamu Sektörü bakımından zorunludur
    Özel Sektör ve STK’ları bakımından yol göstericidir
    AB’ne Tam Üyelik Hedefi çerçevesinde Beş Yıllık Perspektif öngörür
     ([2007-2013 yıllarını kapsayan] 9. Kalkınma Planı için bu süre 7
     yıldır)
    Sabit
    Tematik kalkınma eksenleri doğrultusunda orta ve uzun vadeli
     stratejik hedefler ve öncelikler
    Makroekonomik, sektörel ve bölgesel politika ve uygulamaların
     tamamına yön verir,
    Ekonomik, sosyal ve bölgesel gösterge hedeflerinin genel
     çerçevesini belirler,
    DPT koordinasyonunda yürütülür
    Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanır
       Kalkınma Planı Hazırlama Sürecinin Safhaları

1. Özel İhtisas Komitelerinin Kurulması ve Veri Toplama,

2. Taslak Plan Stratejisinin DPT tarafından hazırlanması ve YPK’na sunulması

3. Taslak Stratejinin YPK’nu tarafından onaylanması

4. Stratejinin Bakanlar Kurulu tarafından onaylanması,

5. Taslak Ulusal Kalkınma Planının DPT tarafından Stratejiye uygun olarak
    hazırlanması ve YPK’na sunulması

6. Taslak Planın YPK’nda görüşülmesi ve onaylanması

7. Taslak Planın Bakanlar Kurulu onayını takiben TBMM’ne sunulması

8. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmeler

9. Kalkınma Planının TBMM kararı ile onaylanması
   Türkiye’de Uygulanan Planlama Sürecinin Aşamaları
             •Temel ekonomik ve sosyo-ekonomik verilerin analizi
Planlama     •Temel makroekonomik amaç ve politikaların saptanması




                                                                                 Aşağıya Doğru
 Makro

             •Uluslararası (ticaret durum vb.) gelişmelerin analizi




                                                                                   Yukarıdan
             •Kalkınma politika ve stratejilerinin saptanması
             •Makroekonomik model çalışması
             •Makroekonomik büyüklüklerin tahmin edilmesi

             •Sektörel verilerin derlenmesi ve analizi
Planlama
Sektörel




             •Üretim potansiyelinin analizi ve pazar analizi
             •Sektör analizi ve ana plan çalışmaları
             •Sektör, alt sektör ve yatırım önceliklerinin belirlenmesi
             •Sektörel politika, hedef ve sektör yatırımlarının belirlenmesi
             •Bölgesel kalkınma konularıyla ilinti kurulması
                            Ulusal Kalkınma Planı




                                                                                 Yukarıya Doğru
                                                                                   Aşağıdan
             •Alt dallar bazında yatırım öncelik ve miktarlarının belirlenmesi
Planlaması




             •Proje Olanaklarının Belirlenmesi
   Proje




             •Alternatif Proje Fikirlerinin Belirlenmesi
             •Ön Yapılabilirlik Etütleri : Fayda-Maliyet Analizi
             •Yapılabilirlik Etütleri : Ayrıntılı Fayda-Maliyet Analizi
                             Makro Planlama
   Temel ekonomik ve sosyo-ekonomik verilerin derlenmesi ve analizi,
   Temel kalkınma stratejilerinin belirlenmesi,
   Temel ekonomik ve sosyo-ekonomik hedef, politika ve önceliklerin
    saptanması,
   Makroekonomik Model Çalışmaları,
   Tüketim, tasarruf, yatırım, ihracat, ithalat vb. gibi makroekonomik
    büyüklüklerin ekonomik büyüme hedefi ile tutarlı şekilde tahmin
    edilmesi,
   Kaynaklar-Harcamalar Dengesi, Mali Denge ve Ödemeler Dengesi
   Makro ekonomik politika taslağının doğal kaynaklar, büyüme
    potansiyeli, kalkınma stratejisi ve siyasi tercihler vb. gibi ülkeye özgü
    özelliklere paralel olarak oluşturulması
   Yıllık ve Orta Vadeli makroekonomik büyüklüklerin uzun vadeli kalkınma
    stratejisine dayalı olarak saptanması
                             Sektörel Planlama

   Sektörlerin/alt sektörlerin ve kapsamlarının tanımlanması

   Sektörlerde/alt    sektörlerde       mevcut    durumun   ve   kalkınma
    potansiyelinin analizi

   Sektör Analizi: Hedef, Politika ve Önceliklerin Saptanması

   Ekonomik, sosyal ve fiziksel hedeflere erişmek için sektör plan ve
    programlarının hazırlanması

   Ulusal, sektörel, bölgesel kalkınma politikaları ve kamu yatırım
    politikaları arasında gerekli bağlantıları kurmak

   Sektörel yatırımların belirlenmesi

   Sektörel yatırım önceliklerinin belirlenmesi
          Yatırım Planlaması : Proje Planlaması

   Plan ve Program politikaları ve hedefleri için uygulama aracı

   Yatırım Planlaması: Sektör ve kurumlar bazında bütçe hazırlıkları,
    yatırım projeksiyonları

   Yatırım Olanaklarının Belirlenmesi

   Ön Yapılabilirlik Etütleri ve Yapılabilirlik Etütleri
        Arz ve Talep Analizi
        Teknoloji, Kapasite ve Yer Seçimi
        Sabit Sermaye Yatırımı
        Faaliyet Gelir ve Giderleri
        Mali Fayda-Maliyet Analizi
        Ekonomik Fayda-Maliyet Analizi
        ÇED Raporuna dayalı olarak çevresel etki değerlendirmesi
        Kurumsal Analiz
Yıllık Program ve Bütçe
    Hazırlama Süreci
  Politika Belgelerinin Hiyerarşisi ve Kamu Yatırım
                  Programının Yeri
                               UUzun Vadeli
                                  Strateji
                             KKalkınma Planı

  HHükümet Programı


  SSektörel Stratejiler
 BBölgesel Kalk. Planları    OOrta Vadeli Program   OVMP
    İİl Kalk. Planları

  KKurum. Str. Planlar
                               YYıllık Program      BBütçe

    UUlusal Program

KKatılım Öncesi Ekonomik           KKamu
            Plan
UUyum Stratejisi Çerçevesi    YYatırım Programı

  HHazırlık Programları


                                                             18
            Programlama ve Bütçe Hazırlama Süreci
          OVP(DPT) (Mayıs Sonu),
 Orta Vadeli Program (DPT) (Mayıs Sonu),           Taslak Makro kamu bütçe büyüklüklerinin
                                                  Taslak makro ve ve bütçe büyüklüklerinin
       OVMP Mali Plan (MB) ( 15 Haziran)
 Orta Vadeli(Maliye Bak.) ( 15 Haziran )                       sonlandırılması
                                                              son hale getirilmesi
                                                                  Eylül sonu
                                                                ((Eylül Sonu ))

       Bütçe Çağrısı (Maliye Bakanlığı)
     Bütçe Çağrısı (MaliyeBakanlığı)
                                                   Taslakların YPK’ya sunulması ve YPK’da
                                                Makro ve Bütçe Büyüklüklerin Yüksek Planlama
               Haziran Sonu
             ( ( Haziran Sonu ) )
                                                 Kurulunda görüşülmesi ve karara bağlanması
                                                                  görüşülmesi
                                                           ( Ekim ayının ilk haftası)
                                                              ( Ekim’in ilk haftası )

      Bütçe Hazırlama Rehberi (MB)
   Bütçe Hazırlama Rehberi (Maliye Bakanlığı)
                  Haziran Sonu)
               ( (Haziran sonu )
                                                     Bütçe Tasarısının TBMM’ye sunulması
                                                    Bütçe Taslağının TBMM’ne sunulması
                                                                   ( 17 Ekim
                                                                   (17 Ekim )
Yatırım Programı Hazırlama Rehberi (DPT)
Yatırım Programı Hazırlama Esasları (DPT)
             (( Haziran Sonu )
                Haziran Sonu)
                                                 Yılı Program Kararnamesi ve Yılı Programının
                                                       Yıllık Programın Uygulanması,
                                                          Resmi Gazete’de yayımlanması
                                                  Koordinasyonu ve İzlenmesi hakkında
                                                                    ( Ekim )
                                                     kararnamenin çıkartılması(Ekim)
      Bütçe ve Yatırım Programı ve Yatırım
   Kamu Kurumlarının Bütçe Teklifleri
                (Temmuz Temmuz Sonu )
    program Teklifleri ( Sonu)
                                                         Bütçenin tarafından kabul edilmesi
                                                  Bütçenin TBMM TBMM’de kabulü ve
                                                   (Yeni mali yılın başlangıcından önce)
                                                           Resmi Gazete’de yayımı
       Bütçe ve Yatırım Görüşmeleri
 Program, Bütçe ve Yatırım Görüşmeleri                      ( Mali Yılbaşından önce)
          ( DPT, MB, Kurumlar
         (DPT, Maliye, Kuruluş ) )
                    Eylül
                 (( Eylül ))
                                                Kamu Yatırım Programının Yayınlanması
                                                (Yeni Mali Yılın başlangıcını takiben iki hafta
                                                içerisinde)
                                                                                                  19
Kamu Yatırım Programı Hazırlama
             Süreci
    Kamu Yatırım Programı Hazırlama Sürecinin Temel Safhaları

   OVP’nda gösterge Kamu Yatırım Politika ve Öncelikleri ile toplam yatırım tavanının
    saptanması
   OVMP’nda sektörel ve kurumlar bazında gösterge Yatırım Tavanlarının
    saptanması
   Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama rehberi (MB)
   Yatırım Çağrısı ve Yatırım programı Hazırlama Esasları (DPT)
   Kamu Kurumlarından Yatırım Programı Teklifleri
   Yıllık Programda saptanmış kalkınma politikaları ile tutarlı kamu yatırım politikaları
    ve önceliklerinin saptanması
   Sektörel ve Kurumsal Yatırım Tavanlarının YPK tarafından kabul edilmesi
   Yatırım teklifleri ile birlikte Bütçe Taslağının Bakanlar Kurulu tarafından TBMM’ne
    sunulması
   Bütçe Kanunu’nun TBMM’de kabul edilerek yasalaşması
   Kamu Yatırım Programının sektörel ve kurumsal tavanlarla tutarlı şekilde, proje
    bazında hazırlanması


                                                                                             21
             Kamu Yatırım Programı

“Sabit Sermaye Yatırım Projelerinden” oluşmakta
olup, bu projelerin nitelikleri şunlardır;

     Yeni projeler
     Tevsi projeleri
     Bakım ve İşletme projeleri
     Tamamlama projeleri
     Darboğaz Giderme Projeleri
     Modernizasyon ve İyileştirme Projeleri


    Bu projeler, aşağıda sayılan sektörlere yöneliktir.



                                                          22
                 Kamu yatırım sektörleri
Tarım                         I. Sağlık
  Sulama                      K. Diğer Kamu Hizmetleri
  Tarımsal Üretim
  Hayvancılık                     Genel İdare
  Su ürünleri                     Emniyet Hizmetleri
  Ormancılık                      Kadastro ve Harita Hazırlama
Madencilik                        İçme Suyu
İmalat
                                  Kanalizasyon
Enerji
Ulaştırma                         Kırsal Alan Planlaması
  Karayolları                     Belediye Hizmetleri
  Havacılık                       Yeniden İskan ve Kentleşme
  Denizcilik                      Çevre
  Demiryolları
  Boru hatları                    Esnaf ve KOBİ ler
Haberleşme                        Teknolojik Araştırma
Turizm                            Sosyal Hizmetler ve Yardım
Konut                             Afet Yönetimi
Eğitim
  İlk ve Orta Öğrenim
  Mesleki ve Teknik Eğitim
  Yüksek Öğrenim,
  Kültür, Spor
                                                                 23
   Sabit Sermaye Oluşumuna Yönelik Temel Yatırımlar
Tarım             Barajlar, Sulama Kanalları, Sel ve Taşkın Kontrol Yapıları, Su
                  ürünleri Limanları, Orman Yapıları vb.
Enerji            Enerji Santralleri, İletim ve Dağıtım Şebekeleri
Ulaştırma         Karayolları: Duble Yollar, Otoyollar, Köprüler, Viyadükler vb.
                  Demiryolları: Alt ve Üst Yapılar, Tren Takımları vb.
                  Denizcilik: Limanlar, Dalgakıranlar, Tersaneler vb.
                  Havacılık: Havaalanları, Terminal Binaları, Uçak Filoları vb.
                  Kentsel Ulaşım: Metro ve Hafif Raylı Sistemler vb.
                  Boru Hatları : İsale ve Dağıtım Hatları, Doğal Gaz depolama
                  Tesisleri, Kompresör İstasyonları vb.
Turizm            Turistik Bölgelerde Alt Yapı Yatırımları
Eğitim            Okullar, Üniversite Kampüsleri, Fakülteler, Kültür Merkezleri,
                  Kütüphaneler, Spor Tesisleri, Makine-Donanım vb.
Sağlık            Hastaneler ve diğer Sağlık Tesisleri vb.
Kentsel Altyapı   İçme Suyu, Kanalizasyon, Atık Su Toplama Sistemleri ve Katı Atık
                  Depolama Tesisleri vb.
Diğer Kamu        Emniyet ve Yargı Binaları, Tutukevleri, Kamu Hizmet Binaları vb.
Hizmetleri
                                                                                     24
                     Kamu Yatırım Kurumları
   Genel ve Özel Bütçeli Kuruluşlar (Bakanlıklar, Üniversiteler,
    Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vb.,)
   Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT ler) (Devlet Demiryolları Genel
    Müdürlüğü vb.)
   Özelleştirme kapsamındaki Devlet İktisadi Teşekkülleri (TEDAŞ, TEKEL
    vb.)
   Döner Sermayeli Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumları (TRT, Sosyal
    Sigortalar Kurumu vb.)
   İller Bankası
   Yerel idareler (sadece yabancı kredi ile finanse edilen projeleri)

      Yatırım Programına (izleme maksatlı olarak)
    Bağımsız Düzenleyici KurumlarDahil Olmayan Yatırımlar

     Milli Savunma Bakanlığı ve Silahlı Kuvvetlerin Savunma Projeleri
     Yerel İdarelerin kendi kaynaklarını kullanarak yürüttükleri projeler
     Kamu Bankalarına ait Projeler
     Özel kanunla kurulan diğer kurumlar (Türk Telekom vb.)


                                                                             25
     Kamu Yatırım Programının Temel Nitelikleri

   Toplam yatırım düzeyi kararının alınmasında Yukarında Aşağıya ve
    Aşağıdan Yukarıya yaklaşımlar benimsenmiştir
   Temel ekonomik ve sosyal altyapıya odaklanmaktadır
   Yatırım kararları, genellikle, sektörel politikalar ile tutarlı biçimde,
    bölgesel kalkınma kaygıları oldukça sınırlı şekilde, proje bazında
    alınmaktadır
   Bütçe kaynakları her zaman sınırlıdır ve her zaman ek finansman
    ihtiyacı doğmaktadır
   Proje sayısı bütçenin mevcut mali kaynaklarına kıyasla, yüksektir
   Yatırım stoğunun 2001 senesinden itibaren rasyonelleştirilmesinden
    sonra, her sene hayata geçirilen yeni proje sayısı sınırlıdır
   Mevcut proje stoğunun ortalama tamamlanma süresi yaklaşık 6
    yıldır
   Yıllık yatırım tahsisatının yaklaşık yüzde 20’lik bölümü, yabancı
    kaynaklı kredilerle finanse edilmektedir

                                                                               26
        Kamu Sabit Sermaye Yatırım Stoğu (2000-2008)
                                                                                       (Cari Fiyatlarla, Milyar US$)

                       2000       2001       2002       2003       2004        2005         2006       2007         2008


  Proje Sayısı        5.321       5.047      4.414     3.581      3.555        2.627       2.525      2.710         2.759

 Toplam proje         150,4       147,3       92,6     105,7      122,3        128,2       141,3      135,9         158,9
   maliyeti
   Geçmiş Yıl         104,9       100,0       56,0      60,3       68,1        76,1         80,3       75,2         84,6
   itibariyle
     toplam
    harcama
     miktarı
 Stok Bakiyesi         45,5        47,3       36,6      45,4       54,1        52,1         61,0       60,7         74,3

    Program            10,3        9,7        5,9        7,1        7,5        10,0         12,5       11,1         12,4
    tahsisatı
   Ortalama             9,2        9,4        8,5        7,6        8,1         6,6          5,5        5,8          5,8
 tamamlanma
süresi (yıl) (2)

(1) Yerel idarelerin yatırımları, istimlak bedelleri ve işten çıkartılan işçilere ödenen tutarlar dahil değildir.

(2) Ortalama tamamlanma süresi stok bakiyesinin bütünüyle tamamlanması için gerekli olan süre olarak hesaplanır. Bu
hesap yapılırken, ileriki yıllarda yatırım programına başka projeler dahil edilmeyeceği cari dönem düzeyinde tahsisat
ve harcama yapılacağı varsayımında bulunulur.
                                                                                                                            27
  9. Kalkınma Planı Dönemi Kapsamındaki Kamu Yatırımları
                       (2007-2013)
                           2006 (Cari Fiyatlar)    2013 (Cari Fiyatlar)     2007-2013 (2006 Fiyatları ile)
Sektörler                  M ilyon $    % Pay       M ilyon $    % Pay         M ilyon $         % Pay
 Tarım                            948        7,7          3.507     11,8               11.916          10,2
 Madenci l i k                    441        3,6            794       2,7                3.803           3,3
 İ mal at                         307        2,5            118       0,4                1.046           0,9
 Enerji                         1.744      14,2           1.804         6              12.241          10,5
 Ul aşt ırma-Haberl eşme        3.913      31,8           7.644     25,6               30.361             26
 Turi zm                           33        0,3            138       0,5                  530           0,5
 Konut                             75        0,6            271       0,9                  903           0,8
 Eği t i m                      1.720         14          6.541     21,9               22.348          19,1
 Sağl ık                          874        7,1          2.576       8,6                9.857           8,4
 Di ğer Hi zmet l er            2.237      18,2           6.429     21,6               23.887          20,4
    -Ekonomi k                  1.192        9,7          2.919       9,8              10.775            9,2
    -Sosyal                     1.045        8,5          3.510     11,8               13.112          11,2
 Topl am                       12.292       100          29.823      100              116.893           100
 Yat ırım Operasyonu            1.699                     2.704                         13.228
 Yerel İ darel er               7.372                    15.461                         73.059
 Topl am Tut ar                21.364                    47.987                        203.180




                                                                                                               28
Yatırımların GSYİH içindeki Payı (%)




                                       29
Türkiye’de Uygulanan Proje Çevrimi
             Yönetimi
                  Proje Çevrimi


                      GÖSTERGE
                    PROGRAMLAMA



   İZLEME VE                        PROJE TANIMLAMA VE
DEĞERLENDİRME                            HAZIRLIK




PROJE UYGULAMA                            PROJE
                                      DEĞERLENDİRME




                 PROJE FİNANSMANI
                      Gösterge Programlama



Aşağıda sayılan resmi politika belgelerinde farklı düzeyde belirtilmiş
     Yatırım Politikaları ile Stratejileri ve Öncelikleri;


    Ulusal Kalkınma Planı
    Orta Vadeli Program
    Yıllık Program
    Kamu Yatırım Programı Hazırlıklarına Yönelik Yıllık Yatırım
     Genelgesi ve Rehberi




                                                                         32
                         Proje Tanımlama

   Proje fikirleri farklı kaynaklardan sunulur;
    (Ulusal Kalkınma Planı, Yıllık Programlar, Sektör ve Tematik Strateji
     Belgeleri, Ana Planlar, Olanak Etütleri, Bölgesel Kalkınma Planları,
     Yerel İdareler, Siyasiler, İcracı Bakanlıklar, AB Tam Üyelik Süreci,
     Uluslar arası kalkınma Kuruluşları vb.)
   Yerel siyasetçileri ihtiyari talepleri ve tazyikleri
   Proje fikirlerinin ön seçimden geçirilmesi mümkün olamamaktadır;
    arkalarında kamuoyunun desteğini taşırlar, durdurulmaları kolay
    değildir
   Proje geliştirme metodolojisi sistematik değildir
   Proje fikirlerinin geliştirilme sürecinde kullanılan hazırlık
    mekanizmaları ve teknikleri yetersizdir




                                                                            33
          Proje Hazırlama : Yapılabilirlik Etüdü

   Yapılabilirlik etütleri yatırımcı kuruluşlar tarafından ya da dışarıdan
    hizmet alınmak suretiyle hazırlanmaktadır
   Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile Yatırım Genelgelerine göre,
    kamu maliyesi açısından mali, ekonomik ve çevresel analizler içeren
    sağlıklı yapılabilirlik etütlerinin hazırlanması şarttır
   Yapılabilirlik etütlerinin standart formatı DPT tarafından hazırlanan
    Yatırım Programları Hazırlama Esasları içerisinde mevcuttur
   Dışarıdan danışman kullanılma eğilimi, düşüktür
   Yapılabilirlik etütlerinde veri ve analiz kalitesi düşüktür; Uluslararası
    standartlar ekseriyetle göz ardı edilmektedir
   Maliyet ve tamamlanma süresi tahminleri gerçekçi değildir
   Yatırımcı kuruluşların hazırlık sürecinde kullanacakları olanaklar ve
    kapasiteler oldukça yetersizdir
   Hazırlık süreci, zaman kaybına neden olan bürokratik bir usul olarak
    görülmektedir
   ÇED raporuna dayalı çevresel analiz genellikle göz ardı edilmekte ya da
    gereken önem verilmemektedir
   Hazırlık sürecinde bütçe kısıtları sıklıkla ihmal edilmektedir
                                                                                34
                     Proje Değerlendirme

   Proje değerlendirme çalışmaları iki düzeyde yürütülür : Kurumsal
    düzey ve DPT düzeyi
   İcracı bakanlık ve kamu kurumlarının proje değerlendirme
    kapasiteleri sınırlıdır
   DPT’nın kapasitesi görece yeterli olmasına karşın, sağlıklı veri ve
    analizden yoksun niteliksiz yapılabilirlik etütleri nedeniyle bu
    kapasitesini kullanamamaktadır
   DPT bünyesinde yapılabilirlik etütlerinin değerlendirilmesinden
    sorumlu birimler bulunmaktadır
   Ekonomik analiz konusunda ulusal parametre ve veriler eksiktir
   ÇED raporuna dayalı çevresel analiz genellikle göz ardı edilmekte
    ya da gereken önem verilmemektedir
   Standart değerlendirme usulleri uygulanmamaktadır
   Olanak maliyet kaygıları genellikle dikkate alınmamaktadır
                                                                          35
                              Proje Finansmanı
   Ulusal Bütçe
   Yabancı Kaynaklı Kredi
   Hibe Programları
   Kamu-Özel Sektör İşbirliği Modelleri
          İlave yatırım finansman ihtiyacı
          Hızlı Uygulama
          İşletim ve yapım maliyetlerinin azaltılması
          Yönetim becerilerinin transferi
          Halen havaalanı terminallerinin, limanların, barajların, HES vb. projelerin
           yapımında uygulanmaktadır
          Türkiye’de halen uygulanmakta olan Kamu-Özel Sektör İşbirliği Modelleri
           sınırlıdır (YİD, Yİ, YKD, İşletme Hakkı Devri)
          Sektörlere özgü çeşitli özel kanunlar arasında uyum mevcut değildir
          Kamu-Özel Sektör İşbirliği Projeleri için Merkezi İdari Yapı mevcut değildir



     Yeni Kamu-Özel Sektör İşbirliği Kanun Taslağı
          Kamu-özel Sektör Ortaklığına ilişkin mevzuatı tek elde toplamaktadır
          İlave Kamu-Özel Sektör İşbirliği modelleri için yasal temel oluşturmaktadır
          Sektörel kapsamı genişletmek için yasal temel oluşturmaktadır
          Rasyonel ve nesnel proje seçim usulü getirmektedir
          DPT bünyesinde Kamu-Özel Sektör İşbirliğinden sorumlu merkezi bir birim
           kurmaktadır
          Kamu-Özel Sektör İşbirliği Projeleri için risk yönetim esaslarını belirlemektedir


                                                                                               36
                      Proje Uygulama

   İcracı Bakanlık ve Kamu Kurumlarının sorumluluğundadır
   Modern proje uygulama yaklaşımları ve mekanizması mevcut
    değildir
   Uygulama kapasitesi yetersizdir (ihale belgeleri, İş Taslağı (TOR),
    denetim hizmetleri vb.)
   (Uluslararası Finansal Kuruluşları tarafından uygulanan)
    Uluslararası İhale Usulleri konusunda tecrübe eksikliği
    bulunmaktadır
   Kalifiye personel bakımından yeterli kurumsal kapasite mevcut
    değildir
   Yasal Sözleşme Yönetimi konusunda kapasite problemleri
    mevcuttur
   Müzakere becerilerinin geliştirilmesi gerekmektedir
                                                                          37
            Proje İzleme ve Değerlendirme


   Kamu Kurumlarının ve DPT’nın sorumluluğundadır
   Kamu kurumları bu alanda oldukça sınırlı kapasiteye sahiptir
   DPT bünyesinde projelerin izlenmesi ve değerlendirilmesinden
    sorumlu birim bulunmaktadır
   Devam eden projelerde izleme ve değerlendirme çalışmaları
    fiziksel şartlar değil harcamalar esas alınarak yürütülmektedir
   Proje sonrası değerlendirme tecrübesi alanındaki eksiklikler yeni
    projelerin hayata geçirilmesinde problemlere neden olmaktadır
   İzleme ve Değerlendirme faaliyetleri sistematik değildir
   Hem DPT hem de kamu kurumlarının devam eden projelerde
    izleme ve değerlendirme kapasitesinin daha da arttırılması
    gerekmektedir
   Proje sonu değerlendirme açısından kapasite geliştirilmesi çok
    önemlidir
                                                                        38

								
To top