Bericht van de 3e keet Boschplaat, Terschelling

							Bericht van de 3e keet Boschplaat, Terschelling
Vrijdag, 8 juli
De eerste dag! Vanmorgen om 10.30 u afgeleverd op de 3e keet; wisseling van de wacht. Nog even
gepraat met Jaring, onze voorganger, die hier een hele week in zijn eentje heeft gezeten en dat al 20
jaar doet! Van de boswachter nog enige instructie gekregen: hoe werkt dit, hoe gaat dat en waar
moet je op letten? Daarna ging hij snel weg, want onze voorganger moest de boot nog halen.




Toen waren we alleen. Euforisch over de plek en het uitzicht. Want de keet (een wat denigrerende
naam voor een best wel sjieke unit) staat bovenop de stuifdijk, zo’n 8 meter boven de kwelder en het
strand. Op de uiterste oostpunt van Terschelling. Nou ja, op zo’n 200 meter na dan. Dat uitzicht! Aan
de ene kant de kwelder, met de Waddenzee als achtergrond, aan de andere kant het strand en de
Noordzee, weer een ander kant biedt vrij uitzicht op Ameland en als je naar het westen kijkt zie je
alleen maar de stuifdijk. Met in de verte een baken. Daar wordt je als Veluwse zandhaas wel even stil
van!
Maar veel tijd om hierover te mijmeren hebben we niet. We worden geacht voor vogelwachter te
spelen en dat betekent niet alleen dat we vogeltjes mogen kijken maar dat we vooral moeten
opletten dat er geen mensen de kwelder of de Koffiebonenplaat (KBP dus) op gaan. Dat zijn broed-
en rustgebieden voor vogels; op de KBP wachten zeehonden en duizenden vogels het hoogwater af.
En bovendien huist daar een kolonie dwergsterns, met jongen.

Maar onze eerste dag is erg rustig: geen mens te zien. Dat komt door de forse onweersbuien die
overtrekken. Eéntje zelfs met een echte rolwolk, waar ik mooie foto’s van heb gemaakt. Tja, met
zo’n weer gaat niemand de Boschplaat op!
Maar omstreeks het middaguur komt dan toch de alvoorspelde huifkar met toeristen: de dagelijkse
rit van Terpstra uit Hoorn. Overvallen door het onweer blijven ze in de luwte van de stuifdijk
wachten; wel 2 uur lang. Tussen de buien door lopen de huifkargangers wat over het strand en langs
de duintjes:ze houden zich keurig aan de regels. Pas om 14.30 uur gaan ze weg, via het
abortuspaadje! Dat lijkt me niet prettig in een huifkar!
In de middag de omgeving wat verkend: waar staan de verbodsbordjes nou precies; waar mag je
wel of juist niet zijn? En passant zagen we op de KBP wel zo’n 50 zeehonden liggen, met jongen!
En nu is het avond geworden. Geflankeerd door de lichten van twee vuurtorens. Nog even en het is
nacht. Zou ik de vuurtorens van Schiermonnikoog en Vlieland ook kunnen zien? Of misschien zelfs
Texel enBorkum?


Zaterdag 9 juli
Gewekt door een kletterende regen. Dus geen toeristen, toezicht is even niet nodig. Sowieso
komt hier niemand voor 11.00u.
Nog evenlekker omdraaien dus! Om 8.30 vrouwlief gewekt met koffie. Nog steeds regen en een zicht
van 500 meter.Tot onze verbazing zien we om 9.00 u vier wandelaars aankomen; klets en kletsnat.
Hoezo komt hier niemand voor 11.00 uur! Ze lopen de hut voorbij en gaan naar de punt. Een uur
later, nog steeds in de zeikregen, komen ze boven bij de keet. We bieden ze koffie aan en daar zijn ze
erg dankbaar voor. Maar de keet is nu ook zeiknat, evenals de stoelen. Ach, wat geeft het. Het blijkt
dat ze al om 5 uur vanochtend vanuit Lies (!) zijn vertrokken, de fanaten. Ze zijn aan het oefenen voor
een monstertocht in Oostenrijk en dit is dus een peulenschilletje!
Het wordt nu tijd om wadpieren te gaan zoeken als aas voor mijn zeehengel; per slot van rekening
zijn we hier selfsupporting. Ik heb me een ongeluk gegraven naar deze beesten maar niet gevonden.
Hoe moet dat nu zonder vis?Maar gelukkig vind ik een dode strandkrab. Met de ingewanden van dit
beest moet het wel lukken, toch? Maar dat valt tegen. De ingewanden waren al zo ver heen dat ik ze
niet eens meer aan de haak kon rijgen. Dán maar spekblokjes; het enige alternatief. Niets gevangen
dus… Scholletjes en zeebaarzen vinden varkensvlees vast niet koosjer!
Er woont hier ook een halftamme zilvermeeuw. Bij Staatsbosbeheer noemen ze hem Kobus, maar
volgens mij moet dat wel Jacoba worden, want ze sleept met nestmateriaal. Wél wat laat trouwens,
het is tenslotte al 9 juli. Pas later hoorde ik dat zilvermeeuwen bosjes gras in de snavel nemen, dat
nat maken om er vervolgens hun eieren mee te bestrijken om zo uitdroging te voorkomen. Ze vliegen
‘met de snor’, zo zeggen ze hier op ’t eiland. Dus inderdaad Jacoba! Uiteraard heeft ze nu geen eieren
meer, maar wel jongen. Ze bedelt bij ons om voer, wat ze vervolgens direct naar haar jongen brengt.
Blijkbaar is dat ‘snorren’ een overspronggedrag tussen voedsel bedelen en jongen voeren: het ei-
stadium is nog ingeprent. Ik denk dat Jacoba een nog wat jonge, onervaren moeder is.




 Inmiddels is de regen gestopt maar er staat nog wel een keiharde wind 6 Beaufort.
In de loop van de middag meldt zich een wandelaar; hij heeft zin in een gesprekje en ook in koffie.
Een vitale zestiger: vier jaar geleden is hij van Franeker naar Santiago de Compostella gelopen! Je
komt nog eens iemand tegen op de Boschplaat!
Inmiddels is het al 17.30, tijd dus om te kijken op de KBP. Die zandplaat is een rustpunt voor
zeehonden. Maar daar kunnen nu ook verweesde jongen liggen: de zogenaamde huilers.
Die moeten we observeren en als we de indruk hebben dat zo’n jonge zeehond inderdaad is verlaten
moeten we de baby meenemen, in een mand stoppen en Hessel Wiegman waarschuwen. Die haalt
de huiler op en zet hem op transport naar Pieterburen.
 Op de punt van de plaat zitten wel 200 eidereenden en zeker 100 zeehonden!
Tot onze stomme verbazing komen er om 21.00 u nog twee mountainbikers langs, een vader en een
zoon. Zoonlief heeft het helemaal gehad: hij houdt dit niet lang meer vol. Dit is zo’n typisch geval om
de collega in de 2e hut te waarschuwen; die kan dan eventueel zo’n een uitgeputte zelfoverschatter
naar de bewoonde wereld brengen!


Zondag 10 juli
De radio belooft een mooie dag, maar daar ziet het er nu nog niet naar uit: veel bewolking, wat later
Cumulus castellanus( kasteelwolken) maar uiteindelijk werd het prachtig weer met afnemende
noordwesten wind.
Vrij veel bezoekers vandaag. Een ATBer probeerde de punt te ronden maar bleef steken in de
modder bij de 5e slenk, wel binnen het verboden gebied… Ik was te laat om hem daar op te kunnen
aanspreken: toen ik onderweg was is hij via het strand weggereden. Later zag ik dat hij de hele
Koffiebonenplaat had gerond: een forse verstoring dus voor de zeehonden, de sterns en al die
andere vogels die daar wat uitblazen!
In de namiddag zijn er vier boten drooggevallen achter de 4e duintjes, maar wel buiten het verboden
gebied. Omdat het pas om 17.20 u hoogwater is zullen ze vanavond niet het land op gaan; dat
scheelt alweer wat toezicht (en een mars dwars door de kwelder, wat ook niet een echt pretje is!)
In de loop van de middag kwamen er groepjes regenwulpen over; hun hoge ‘biebiebie bie’ kan je niet
ontgaan. Best wel vroeg trouwens; normaal zijn de eerste groepjes pas eind juli hier. Dat kan duiden
op een mislukt broedseizoen in de taiga’s van het Hoge Noorden…
Ondertussen nog heerlijk gezwommen tussen de jagende zeehonden; of zij dat nou ook zo leuk
vonden weet ik niet !
Om een uur of acht zagen we een jagende boomvalkenman. Hij had het gemunt op een graspieper!
Boomvalken zijn snelle jagers. Maar de graspieper had een tegenovergestelde strategie: hoe
langzamer je vliegt hoe beter. Dus ging de valk er telkens langs: de pieper redde uiteindelijk het vege
lijf maar of zijn hart de stress heeft kunnen weerstaan is maar de vraag.
Later op de avond kwam HesselWiegman nog langs om een huiler op te halen van de
Koffiebonenplaat. Wat een aandoenlijk beestje is zo’n jonge zeehond toch. Die prachtige, hulpeloze
en angstige ogen!
Maandag 11 juli
Om 6.00 u een afspraak met Leo Bot van Staatsbosbeheer om HVP’s te tellen op de KBP en de
monding van de 5e slenk. Met hoogwater zitten alle vogels dicht bijeen; dat is veiliger! Je kunt ze
daardoor goed tellen. Daarvoor heb je wel een goede telescoop nodig, want vaak zitten der
verschillende soorten bij elkaar.
 Het resultaat mocht er zijn: we telden op beide HVP’s:
Zilvermeeuw 150
Kleine mantelmeeuw 175
Stormmeeuw 420
Grote mantelmeeuw 4
Kokmeeuw        150
Eidereend       390
Grote stern     370
Scholekster     1400
Bonte strandloper 45
Visdief 10
Groenpootruiter         13
En daarnaast nog eens één slechtvalk en 101 zeehonden.

Om 10.00 u weer terug en met Leo koffie gedronken en veel te horen gekregen over de fauna van
het eiland .Zoals de verdeling van de territoria van de bruine kiekendieven in de loop der jaren. En
de vermeende afhankelijkheid van het welzijn der meeuwen en de vissersboten! Want dit jaar was
er een behoorlijke predatie van eieren en jongen in de meeuwenkolonie. Volgens hem kwam dat
door de stakende garnalenvissers, waardoor de meeuwen minder voedsel konden bemachtigen! En
inderdaad: achter elke garnalenvisser hangt een wolk meeuwen. Een bijzonder idee; het geeft te
denken. De opportunisten grijpen hun kans!




Het was geweldig weer vandaag: zo’n 22 graden en afnemende wind. Dat betekende wel dat we veel
last hadden van dazen. Dat hadden de wandelaars op het pad langs de stuifdijk ook: sommigen
gebruikten hun jack als een koeienstaart!
Al met al drongen er best veel bezoekers door tot aan de uiterste punt van de Boschplaat. Dat was
later temerken aan de voetsporen op de KBP: tenminste 6 personen zijn de plaat opgegaan zonder
dat we dat konden zien: de keet biedt geen uitzicht op de plaat. Aan de sporen was te zien dat de
zeehonden het water in waren gevlucht. En juist om dat te voorkomen zijn we hier. Dus hebben we
besloten morgen vanaf het middaguur te gaan posten bij het begin van de KBP.
Van de drooggevallen boten zijn er vanmiddag 2 vertrokken. De andere veroorzaken wel verstoring
op de vogels omdat de passagiers het wad op gaan! Maar wat wil je als je al die tijd opgesloten zit op
zo’n boot?
De complete Urker vissersvloot voer langs op weg naar Denemarken om Hollandse haring te vangen.
Het is tenslotte maandag! Als een flottielje voeren ze langs! 13 schepen.Dat in schril contrast met de
talrijke kleine vissersbootjes die op platvis of garnalen vissen. De aanblik van die varende visfabrieken
moet ze geen goed doen!


Dinsdag 12 juli
De dag begon met goed weer, maar nu ik zit te schrijven (21.45u) schudt de keet letterlijk op haar
grondvesten: het is windkracht 7 of meer.Jacoba waait bijkans van het duin af! De zee is één massa
schuim,grauw en grijs. Een geweldige ervaring: buiten is het koud en nat, binnen lekker beschut en
zelfs warm!




Bij het wakker worden zagen we dat de beide droogvallers van eergisteren ’s morgens al vroeg bij
hoogwater waren vertrokken. Dat scheelt weer toezicht. Hoewel: al om half tien verschenen er twee
SBB-medewerkers met auto + aanhanger om alle verbodbordjes vanaf de derde duintjes weg te
halen: het vogelbroedseizoen loopt ten einde. Alleen de ‘Koppen van 28’ vanaf de vijfde slenk en
natuurlijk de Koffiebonenplaat zijn nu nog afgesloten. Hierdoor wordt ons vrijwilligerswerk wel
overzichtelijker: we kunnen ons nu concentreren op de KBP.
De bordjes langs de kwelderrand worden per paard en wagenweggehaald. Praktisch: met een auto
ga je écht niet het wad op!
In het spitsuur (12.00-14.00 u) hebben we aan het begin van de KBP gestaan: ik in een SBB-jasje en
voorzien van een heuse jachthond: onze langharige Duitse Staande Mynke. Vrouwlief als
boswachterin in een groene broek en een blauw spijkerjasje.
Dat werkt goed; heel wat potentiele doorlopers/fietsers zag je aarzelen. Net toen we aankwamen
fietsten er twee door; die heb ik kunnen achterhalen. Ze hadden alle begrip voor mijn actie.
Bovendien kun je op deze plek goed voorlichting geven; iedereen is wel in voor een praatje. En de
langsvliegendegrote sterns met een zandspiering in hun snavel vormen het overtuigende bewijs van
de noodzaak van het afsluiten van de KBP.
Overigens was het verhoudingsgewijs een drukke dag met veel bezoekers. Door de snel toenemende
wind was de Boschplaat om 3 uur alweer verlaten, maar om 16.30 kwam ons op het strand nog een
eenzame wandelaarster tegemoet. Een buitenlandse die zich af vroeg of ze nog wel via het strand
terug kon lopen met opkomend tij en harde wind. Pittige tante die wel wist wat ze deed.Maar voor
hetzelfde geld is zo’n persoon lichtelijk in paniek en dan moet je wel ingrijpen: een telefoontje naar
de 2e keet (waar een auto is) en ze wordt opgehaald. Ook dat is een verantwoordelijkheid van
Staatsbosbeheer en dus ook van ons: inschatten of iemand fysiek nog in staat is om de terugtocht te
halen. Zelfoverschatting, vooral bij wat oudere mensen, komt toch voor. En hoogmoed komt voor de
val!
Inmiddels is het 22.30 u en beleven we een heuse storm. De keet beweegt, denken we. Maar is dat
zo? Of was het een aardbevinkje? Die schijnen wel vaker voor te komen in het Noorden. Door de
gaswinning.
Nee, het is gewoon een uitschieter naar 8 of 9. Denken we.


Woensdag, 13 juli

De storm heeft de hele nacht aangehouden en doet dat nog steeds. Het hek op het dak en de ladder
hebben nu een functie als stemvork en versterken het geloei van de storm. De wanden van de unit
trillen mee; een merkwaardig concert, vooral als je in je bed ligt! Vanmorgen in alle vroegte
vrouwliefs verjaardag gevierd; een kadootje van thuis meegenomen: één deeltje van een tiendelige
serie over internationaal koken. Dat spreekt wel aan met een dieet van macaroni, rijst en variaties
daar op!
Aan het begin van de KBP zie ik iets vreemds liggen: cylindervormig, roestig, zo’n 30 centimeter lang,
een verdachte achterkant: een granaat? Vrijgespoeld door het hoogwater? Ooit heb ik een cursus
gevolgd over explosieven en dit ding komt me uitermate verdacht voor. Dus de politie gebeld. Die
zijn er al na een klein uurtje, maar ook de agenten wisten het niet. Foto’s gemaakt en het ding
voorzichtig opgepakt en begraven. De Explosieven Opruimings Dienst moet het maar zeggen!
De rest van de dag verloopt vooral stormachtig. Twee marathonlopers op het strand en via het pad
weer terug. Dat zijn de enige bezoekers vandaag! HesselWiegman is weer op zoek naar een huiler en
verdomd: hij heeft er weer eentje. Hoe wéét die man dat!
Tenslotte toch nog maar even het strand op om te kijken of de sterns misschien tóch nog met
zandspieringen in hun snavel vliegen: het bewijs dat er nog jongen zijn. Maar ook nu maakt de
combinatie van stuivend zand , regen en keiharde wind het zicht onmogelijk.
Straks komt boswachter Joris (hij is tenslotte mijn zoon) nog op verjaardagsvisite. Ik ben benieuwd
of hij dat redt want het is om 20.50 u hoogwater, maar het strand is nu al in de golven verdwenen…
Dat zal ‘m niet worden vanavond! Je zit hier nu echt geïsoleerd. Er is beslist niemand meer in een
straal van 12 kilometer om je heen. De Goelag Archipel in Nederland. Zag ik daarnet niet een ijsbeer
of zoiets? En ondertussen wakkert de storm aan; de keet knarst en trilt aan alle kanten.Vanmiddag
heb ik geconstateerd dat hij gewoon los op een betonplaat staat… Maar volgens het weerbericht
wordt het niet meer dan 7, dus niets aan de hand?


Donderdag, 14 juli
Wonderwel is het nu nagenoeg windstil. Blijkbaar zitten we in de kern van een lagedrukgebied, want
vannacht ging het nog zó te keer dat ik oordopjes in moest doen om te kunnen slapen. De keet loeide
en trilde aan alle kanten. Maar nu is het rustig; een gezapig motregentje beperkt het zicht. Maar af
en toe lijkt het droog en dan kun je naar buiten. Met als gevolg dat je kletsnat bent als je weer terug
komt. Dat wordt nu wel een beetje een probleem: niets droogt nu meer en de gaskachel in de
comfortabele unit weigert dienst. Het begint dan ook enigszins te meuren in de keet!
Leo komt nog langs: ondanks het door de storm extra hoge hoogwater wil hij toch vogels gaan tellen
op de HVP’s. Als die er nog zijn tenminste. Een paar uur later komt hij terug; ‘het ging prima, alleen
zaten ze nu op andere plekken’. Hij was doorweekt; dat wel!
Uiteraard blijven de toeristen weg op zo’n dag als deze. Maar toch! Een eenzame ATBer rondde de
punt en wilde over het strand terug. Wat dus niet ging omdat er veel te veel verstoven zand lag,
waarin je zomaar een decimeter wegzakt. Sowieso heb ik gemerkt dat ATBers hier alleen maar
komen vanwege de sportieve prestatie; de Boschplaat zelf interesseert ze geen zier.Recreatief
medegebruik heet zoiets.Dat in tegenstelling tot de wandelaars, de huurfietsers en de huifkarders.
Die willen graag informatie en hebben zich verheugd op hun expeditie. Vooral de wandelaars blijken
bijzondere mensen als je ermee aan de praat raakt. De Boschplaat selecteert!Inmiddels is het avond
geworden. We maken in de gierende storm een rondje stuifdijk en naar de KBP om afscheid te
nemen.




Het is tenslotte al donderdag; morgen gaan we weer naar de beschaving. Het water staat hoog en
klotst tegen de duintjes en de stuifdijk. Weer een paar meter er af! Alweer kom ik iets tegen dat op
een oud explosief lijkt. Deze keer wel een stuk groter dan de vorige. Lijkt wel wat op een
vliegtuigbom… Afblijven dus; ik zal het aan de boswachter melden. Die moet maar zien wat hij er
mee doet; ik wil hier geen reputatie krijgen als de bommenzoeker van de 3e keet!
Morgen worden we opgehaald en zit deze bijzondere vakantie er op. Een kleine zilverreiger komt nog
langs in de slenk. Zijn spierwitte vleugels zijn niet te missen.. . Een afscheidskadootje!.
En toen was het donker. Het licht van de Brandaris kunnen we niet meer zien door de regen. Maar
Ameland nog wel. Het enige houvast aan de bewoonde wereld. En ondertussen raast de storm in
toenemende mate. De hele keet staat te trillen op zijn grondvesten. Ik hoop dat ik me het verbeeld,
maar ik heb de indruk dat de keet wiebelt…
We liggen net in bed als er een smsje komt van de boswachter: het is windkracht 8 met uitschieters
naar 9. Wens jullie sterkte!


Vrijdag 15 juli
Nou, dat was me het nachtje wel. Toen we gingen slapen oordopjes ingedaan omdat de keet zo’n
herrie maakt. Dat wordt veroorzaakt t door het metalen hek op het dak, de ladder en het
zonnepaneel. Die gaan in trilling en geven dat geluid naar binnen door. Maar om 3 uur was het
lawaai werkelijk oorverdovend, zelfs met oordopjes. En wat erger was: de hele keet begon te
schudden. Bij elke uitschieter richting 9 voelde je de hut bewegen. Ai! Dan ga je toch denken wat te
doen als hij omwaait. Dan ligt hij met de deur op de grond schuin op de stuifdijk. Hoe kom je daar uit
met op zijn minst een gebroken arm of been? Nou, met dat soort gedachten slaap je dus niet meer!
Maar tegen een uur of vijf nam de storm een beetje af, dat wil zeggen dat je weer enigszins rustig in
je bed kon liggen.Toen toch nog even geslapen.
Om half acht er uit: we worden om 10.00u opgehaald. Inpakken dus en de keet schoonmaken. Wat
een hoogwater! De hele Cupidopolder loopt onder en het water staat nog maar een paar meter van
de stuifdijk af.




Ik ben benieuwd hoe de boswachter hier nog wil komen: via het strand is absoluut niet mogelijk en
het pad langs deCupidopolder loopt ook al bijna vol.
 Nog één keer de punt ronden als afscheid. Dat valt niet mee: de golven slaan tegen de stuifdijk en de
duintjes aan. En wát een afslag: er is een loodrechte wand terwijl die gisteravond nog zo was dat je er
tegenop kon klimmen. Weer een paar meter er af!
Bij het informatiebord van Staatsbosbeheer ligt een dode zeehondenbaby, die niet erg vers meer is.
Leuk voor de huifkarders! En de bom: die ligt er nog steeds.
Uiteindelijk komt de boswachter een half uurtje later. Via het pad door de Cupidopolder komt hij
aanzwoegen in zijn 4 x 4. Het viel hem mee dat het nog kon, maar we moeten wel meteen weg: het
hoogwater is door de storm extra hoog en duurt daardoor ook langer. Maar alles gaat goed en een
uur later staan we in de bewoonde wereld. De storm is gaan liggen, de zon breekt door. De
vogelwachtersvakantie zit er op! Volgend jaar weer? Ja graag!