Program nauczania jezyka polskiego w szkole podstawowej (klasy IV by 8lvlPBw

VIEWS: 230 PAGES: 31

									             JĘZYK POLSKI

           Tematy prac kontrolnych
         uzupełniający plan nauczania


                Klasa
        IV szkoły podstawowej
/wg programu zatwierdzonego przez Ministra Edukacji Narodowej
                decyzją Nr DKW-4014-45/99/.




                       Warszawa 2005
Program nauczania języka polskiego w szkole podstawowej (klasy IV – VI)


Autorzy: Jadwiga Kowalikowa, Maria Madejowa, Teresa Chabińska, Bronisław
         Maj.

Program dopuszczony do użytku szkolnego przez MEN na podstawie recenzji
prof. dr hab. Haliny Wiśniewskiej i dr hab. Urszuli Żydek – Bednarczuk.
Numer w zestawie DKW – 4014 – 45/99
Wydawnictwo „Nowa Era”.


Podręczniki:

1.    M. Nagajowa „Słowo za słowem”. Podręcznik do kształcenia literackiego,
      kulturowego i językowego dla klasy IV szkoły podstawowej. WSiP,
      Warszawa.

2. M. Nagajowa „Słowo za słowem”. Zeszyt ćwiczeń dla klasy IV szkoły
   podstawowej. WSiP, Warszawa.

3. J. Branicki, H. Chołuj, J. Częścik, M. Czop, L. Szczukowska „W krainie
   słowa”. Podręcznik do kształcenia językowego dla klasy IV szkoły
   podstawowej (część 1 i 2). Wydawnictwo „Harmonia”, Gdańsk.



Tematyka lektur

    Bóg i człowiek
    Miłość w życiu człowieka
    Człowiek i natura
    Człowiek wśród ludzi
    Tradycje, obyczaje, zwyczaje
    Historia i ojczyzna




                                      2
Lektury

(dwa duże teksty do wyboru)


Baśnie:       J.Ch. Andersen, np. „Dziewczynka z zapałkami“
              Bracia Grimm, np. „Czerwony Kapturek”
              „Baśnie polskie” (opr. J. Porazińska, wybór)

Legendy:      „Smok wawelski”, „Lajkonik”, „Zaklęci rycerze”, „Złota kaczka”,
               „Wars i Sawa” i inne legendy

Opowiadania : Sempe′ i Gościnny „Rekreacje Mikołajka”,
              „Mikołajek i inne chłopaki"
              T. Jansson „Opowiadania z Doliny Muminków,
              „Pamiętniki Tatusia Muminka”
              Z. Kossak- Szczucka „Na paryskim bruku”
              Sat-Okh „Biały Mustang”
              E. Amicis „Serce”

Powieści:       J. Brzechwa „Akademia Pana Kleksa”
                M. Krüger „Ucho, dynia, sto dwadzieścia pięć”
                A. Lindgren „Dzieci z Bullerbyn”
                C. Collodi „Pinokio”
                A. Domańska „Historia żółtej ciżemki”

Poezja:         Kolędy (wybór)
                Poezja ludowa, np. A. Zacharowa – Wnękowa, M.Zientara
                 – Malewska
                J. Kochanowski fraszki, np. „Na lipę”, „Na Konrata”
                A. Mickiewicz „Pani Twardowska”, „Powrót taty”, „Pan
                 Tadeusz” (fragmenty: Inwokacja, Sad, Ogród, Zachód)
                J. Słowacki „W pamiętniku Zofii Bobrówny”
                J. Tuwim, np. „Lokomotywa”, „Ptasie radio”, „Figielek”,
                 ”Ptak”
                J. Brzechwa „Pchła Szachrajka”, „Tańcowała igła z nitką”
                J. Twardowski „Patyki i patyczki”, „Niebieski zeszyt”

Przysłowia:     polskie i innych narodów




                                      3
Kształcenie literackie i kulturowe

Jestem odbiorcą – słucham, oglądam, czytam

 Uważne słuchanie różnorodnych wypowiedzi – rozumienie pojęcia nadawcy
  i odbiorcy.
 Rozróżnianie intencji wypowiedzi (informacja, pytanie, polecenie, prośba,
  zaproszenie, życzenie).
 Rozumienie       funkcji    wypowiedzi:      informacyjna,    ekspresywna,
  impresywna, kontaktowa (bez nazywania).
 Słuchanie wypowiedzi kolegów i nauczycieli, przestrzeganie zasad
  kulturalnej rozmowy.
 Krytyczny odbiór słuchowiska radiowego; zrozumienie treści i
  uświadomienie swoistości języka (słowo, dźwięk, muzyka). Rodzaje audycji
  radiowych: informujące i rozrywkowe.
 Krytyczny odbiór audycji telewizyjnych i filmów:
  - odróżnianie fikcji literackiej od rzeczywistości,
  - uświadomienie charakterystycznych środków wyrazu (film lalkowy,
      rysunkowy, aktorski, animowany),
  - gatunki filmu: baśń filmowa, film przygodowy, historyczny, seriale itd.,
  - oglądanie i słuchanie filmu ze zrozumieniem treści, swoistości języka,
     walorów artystycznych i przesłania moralnego,
  - elementy świata przedstawionego w filmie: bohater filmowy, zdarzenia
      tworzące akcję, sceneria.
 Krytyczne i świadome odbieranie przedstawienia teatralnego:
  - poznanie pojęć związanych z teatrem (aktor, scena, kulisy, widownia,
     kurtyna, inscenizacja, reżyser, dekoracja, scenograf, kostium itd.),
  - kreowanie postaci za pomocą środków i znaków teatralnych,
  - czytanie z podziałem na role, próby oddania charakteru postaci.
 Głośne czytanie tekstów z poprawną artykulacją, zastosowanie akcentów
  logicznych, niwelowanie błędów wymowy.
 Ciche czytanie ze zrozumieniem:
  - wyodrębnianie postaci i zdarzeń,
  - odtwarzanie przebiegu zdarzeń,
  - wyszukiwanie odpowiedzi na pytania,
  - zwracanie uwagi na odsyłacze znajdujące się przy tekstach.
 Reagowanie na niezrozumiałe wyrazy i zwroty poprzez zadawanie pytań.
 Oglądanie oraz próba interpretacji dzieł sztuki, ich reprodukcji a także
  ilustracji związanych z lekturą.




                                     4
 Świadome i krytyczne odbieranie reklam wyrażonych środkami różnych
  mediów (prasowa, radiowa, telewizyjna, w formie plakatu, planszy,
  transparentu itd.).
 Czytanie czasopism i komiksów ze zrozumieniem ich treści, zwracanie
  uwagi na pełnione funkcje, odrębności gatunkowe i walory artystyczne:
  - pisma dziecięce,
  - periodyki: dziennik, tygodnik, miesięcznik,
  - działy w czasopiśmie.
 Rozumienie prostych instrukcji i dokładne wykonywanie poleceń według
  wskazówek.
 Przyswajanie terminów z zakresu wiedzy o literaturze: bohater, narrator,
  czas i miejsce akcji, przebieg zdarzeń.
 Rozumienie dosłownego, przenośnego i symbolicznego znaczenia tekstu
  literackiego.
 Dostrzeganie różnic między językiem literackim, potocznym i gwarowym
  na płaszczyźnie fonetycznej i słownikowej.
 Wyodrębnianie w tekście opowiadania, opisu i dialogu.
 Dostrzeganie odmienności języka poezji, rozumienie różnic między utworem
  poetyckim a prozatorskim.
 Wyodrębnianie i nazywanie głównych cech utworu poetyckiego (wers,
  zwrotka, refren, rym, rytm, osoba mówiąca w wierszu). Elementy
  gwarowe w języku poezji ludowej.
 Wyodrębnianie cech baśni: fantastyka, nieokreślony czas i miejsce
  zdarzeń, ożywienie i personifikacja, kontrast dobra i zła, pouczający
  charakter.
 Wyodrębnianie cech legendy: elementy prawdziwe i fantastyczne świata
  przedstawionego; legenda a rzeczywistość historyczna.
 Wyodrębnianie cech opowiadania i powieści: bohater jako siła sprawcza
  akcji, zdarzenia tworzące akcję, nadawca – narrator.


Jestem twórcą – mówię i piszę

 Komunikowanie się w sytuacjach codziennych: powitanie, przedstawianie
  się, pożegnanie, przeprosiny, prośba, życzenie.
 Precyzyjne odpowiedzi na pytania (zamknięcie myśli w zdaniu), udzielanie
  krótkich informacji, instrukcji, wskazówek.
 Wyrażanie własnego zdania na dany temat, popieranie wypowiedzi
  argumentami.
 Opowiadanie o sobie, swoich zainteresowaniach, rodzinie, tradycjach
  rodzinnych, szkole, miejscowości, regionie.



                                    5
 Opisywanie przedmiotów, ludzi, krajobrazów, nazywanie własnych uczuć,
  przeżyć, wrażeń, doznań.
 Opisywanie dzieła literackiego i jego elementów:
  - rozpoznawanie elementów dzieła literackiego i ich roli,
  - opisywanie świata przedstawionego (realistycznego i fantastycznego),
  - opisywanie wyglądu zewnętrznego bohatera literackiego,
  - opowiadanie o zdarzeniach tworzących akcję utworu,
  - rozpoznawanie i wskazywanie cech baśni, legendy, opowiadania, noweli,
    powieści.
 Opisywanie utworu ze zwróceniem uwagi na jego wartości, przesłanie
  moralne (dobro – nagroda, zło – kara).
 Opisywanie utworu poetyckiego ze zwróceniem uwagi na poznane elementy
  budowy: wers, zwrotka, refren, rym, rytm.
 Opisywanie kolędy i piosenki z wyodrębnieniem i wskazaniem ich cech.
 Wyróżnianie i wskazywanie w utworze elementów gwarowych oraz
  określanie ich roli.
 Bogacenie słownictwa – wyrazy bliskoznaczne, przeciwstawne i
  pokrewne, frazeologizmy, przysłowia, powiedzenia.
 Wygłaszanie z pamięci tekstów poetyckich z właściwą intonacją i
  artykulacją.
 Przeprowadzanie luźnej rozmowy na dowolny temat.
 Stosowanie ćwiczeń kompozycyjnych i stylistycznych.
 Troska o estetykę pisma i prawidłowe rozmieszczenie zapisu (tytuł, akapit,
  marginesy, trójdzielna kompozycja …).
 Ustne formułowanie prostych form użytkowych: podziękowania, prośby,
  przeprosin, życzenia, przedstawienia się, zapytania, zaproszenia,
  z uwzględnieniem takich środków, jak: dziękuję za …, pragnę wyjaśnić …,
  proszę o …, czy mogę … .
 Redagowanie poprawnych, kilkuzdaniowych wypowiedzi związanych z
  życiem codziennym lub lekturą.
 Układanie planu odtwórczego jako formy porządkującej utwór oraz planu
  własnej wypowiedzi.
 Pisanie opowiadań (odtwórczych i twórczych) według zasad obowiązujących
  przy tworzeniu opowiadań ustnych. Zwracanie uwagi na zastępowanie
  czasownika „być” innymi słowami. Uświadomienie różnic między językiem
  mówionym a pisanym.
 Redagowanie opisów przedmiotów, postaci rzeczywistych i literackich,
  krajobrazów.
 Pisanie listu do różnych odbiorców z zachowaniem wszystkich elementów
  kompozycji: nagłówka, marginesu, akapitu, zakończenia … . Zwracanie
  uwagi na poprawną pisownię zwrotów grzecznościowych.


                                     6
 Sporządzanie notatek (wypowiedzi ciągłe, plany, tabele …) z pomocą
  nauczyciela na temat lektury, szkolnej imprezy, wycieczki, przedstawienia
  teatralnego lub filmu.
 Tworzenie prostych, krótkich tekstów informacyjnych do gazetki szkolnej
  oraz prostych komiksów.


Nauka o języku

Fonetyka i ortografia

   Rozpoznawanie i wskazywanie głosek, samogłosek i spółgłosek.
   Pisownia wyrazów ze spółgłoskami miękkimi.
   Wymowa samogłosek ą, ę oraz spółgłosek i grup spółgłoskowych.
   Różnica między głoską a literą. Rozbieżności między mową a pismem.
   Obserwacja różnic między pisownią a wymową spółgłosek dźwięcznych
    i bezdźwięcznych.
   Kolejność liter w alfabecie. Praca ze słownikiem ortograficznym.
   Podział wyrazu na sylaby. Dzielenie wyrazów przy przenoszeniu.
   Poprawna artykulacja głosek i ich grup.
   Poprawne akcentowanie wyrazów.
   Wymawianie zdań z poprawna intonacją.
   Pisownia wyrazów z ”ó”, „u”, „rz”, „ż”, „h” i „ch”.
   Pisownia wyrazów z „ą”, „ę”, „on”, „en”, „om”, „on”.
   Pisownia „nie” z rzeczownikami, przymiotnikami, czasownikami i
    przysłówkami.
   Stosowanie wielkich liter w imionach i nazwiskach, nazwach świąt, nazwach
    geograficznych, w tytułach utworów literackich, w listach.
   Stosowanie poprawnego zapisu w obrębie zdania pojedynczego (wielka
    litera, kropka, przecinek, znak wykrzyknienia, znak zapytania).
   Interpunkcja w zapisie dialogu.

Odmienne i nieodmienne części mowy. Kategorie fleksyjne

 Obserwacja w tekście wyrazów odmieniających się i nieodmieniających się.
  Zwracanie uwagi na ich funkcje znaczeniowe.
 Rozpoznawanie części mowy w tekście (czasownika, rzeczownika,
  przymiotnika, zaimka osobowego, przysłówka, przyimka i spójnika w zdaniu
  pojedynczym).
 Czasownik – liczba pojedyncza i mnoga, czas przeszły, teraźniejszy i
  przyszły, rodzaje. Nieosobowe formy czasownika.


                                      7
 Zaimki osobowe: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one.
 Rzeczownik – żywotny, nieżywotny, osobowy i nieosobowy, pospolity
  i własny. Odmiana rzeczownika przez przypadki i liczby. Rodzaj
  rzeczownika. Podział na temat i końcówkę.
 Przymiotnik jako określenie rzeczownika. Rozróżnianie przypadków, liczb
  i rodzajów.
 Przysłówek odprzymiotnikowy jako określenie czasownika (czynności).
 Przyimek – nieodmienna część mowy, wskazująca na relacje przestrzenne
  i czasowe.
 Spójnik w zdaniu pojedynczym.
 Poprawne pod względem ortograficznym pisanie wyrażeń przyimkowych
  i stosowanie przecinka przed niektórymi spójnikami.

Słownictwo. Związki znaczeniowe między wyrazami. Budowa słowotwórcza
wyrazu

 Wyrazy pokrewne, bliskoznaczne i wieloznaczne.
 Zwracanie uwagi na wyrazy o podobnej strukturze, w których można
  wydzielić część powtarzającą się i część nową, np.: kot – kotek – koteczek.
 Rodzina wyrazów.


Składnia

 Dostrzeganie i rozumienie funkcji podmiotu i orzeczenia.
 Rozpoznawanie grupy podmiotu i orzeczenia.
 Konstruowanie poprawnych zdań pojedynczych rozwiniętych i
  nierozwiniętych.
 Stosowanie wielkiej litery na początku zdania i odpowiednich znaków
  interpunkcyjnych na jego końcu.
 Rozdzielanie przecinkami wyrazów o tej samej funkcji składniowej.
 Rozpoznawanie związków wyrazowych w zdaniu.
 Dostosowanie formy orzeczenia do podmiotu.
 Celowe używanie różnych typów zdań (zdania oznajmujące, pytające i
  rozkazujące).




                                      8
                    INSTRUKCJA PUNKTOWANIA ZADAŃ (kl. IV)


1. Testy są punktowane w skali 0 – 4.
2. Za wypracowanie uczeń może otrzymać 10 punktów.
3. Kryteria oceny wypracowania:
        a.    zgodność z tematem
        b.    rozwinięcie i ujęcie tematu
        c.    spójność treści
        d.    uwzględnianie cech gatunkowych (forma wypowiedzi)
        e.    respektowanie zasad kompozycji
        f.    styl, składnia, słownictwo
        g.    poprawność gramatyczna
        h.    ortografia i interpunkcja
        i.    graficzna organizacja tekstu
        j.    estetyka zapisu.

4.    Przeliczenie punktów na oceny szkolne

          NORMY PROCENTOWE                                       STOPIEŃ
              100% - 95%                                        celujący
               94% - 79%                                        bardzo dobry
               78% - 63%                                        dobry
               62% - 47%                                        dostateczny
               46% - 30%                                        dopuszczający
              poniżej 30%                                       niedostateczny


                LICZBA PUNKTÓW (25 p.)                                    STOPIEŃ
                       25 – 24 p.                               celujący
                       23 – 20 p.                               bardzo dobry
                       19 – 16 p.                               dobry
                       15 – 12 p.                               dostateczny
                       11 – 8 p.                                dopuszczający
                       poniżej 8 p.                             niedostateczny

    Obok zadania jest podana liczba punktów, jaką możesz uzyskać po wykonaniu zadania.
    W przypadku, gdy popełnisz 3 błędy ortograficzne pierwszej kategorii (ó, u, rz, ż, ch, h),
     zostaje Ci odjęty 1 z uzyskanych punktów.
    Zadania 4 i 5 w pracy kontrolnej nr 6 zastępują wypracowanie.

                                                    Powodzenia !!!




                                               9
                             Praca kontrolna nr 1
                  (Proszę nie pisać na dodatkowych kartkach.)

1. Policz w podanych wyrazach głoski i litery.

                Głoski          Litery                     Głoski           Litery

       mama …4…….           ……4…….            rzeczka      …………              …………

       dom      ………..      …………..             dzwonek       …………             …………

       klasa …………            ………….            korzeń       …………              …………

      droga …………             ………….            choroba      …………              …………
                                                                               0-3 p.

2. Napisz 9 wyrazów z głoskami oznaczonymi w piśmie podwójnymi
   literami.

      sz…………………..               rz………………..                cz………………………

      dz………………….                ni……………….                 ch……………………..

      mi…………………                  si……………….                 ci…………………….
                                                                    0-3 p.

3. Podziel podane wyrazy na sylaby, rozdzielając je myślnikami. Podkreśl
   litery oznaczające samogłoski.

      Warszawa ……………………….                         główka        …………………….

      herbata      ……………………….                     słoneczko .................................
                                                                                     0-2 p.
4. Z podanych sylab ułóż zdania.

      a)     wa – czy – ka – ły – Skoń – cje – się

             ………………………………………………………………..

      b)     nio – ci – wie – Ucz – wró – li – szko – do - ły

             ……………………………………………………………….
                                                                                     0-2 p.


                                         10
5. Uzupełnij puste miejsca odpowiednimi dwuznakami.

       Nie wierć dziury w b --- uchu.

       Jaskółka i p -------ółka lata, znak to wiosny dla świata.

       Im dalej w las, tym więcej d ----ew.

       Rosną jak g ----yby po deszczu.

       Nie w ----ystko złoto, co się świeci.

       P ----ewróciło im się w ----ystkim w głowie.
                                                                             0-2 p.

6. Wyjaśnij pisownię według wzoru:

      krajobraz -    słyszę s                  piszę z             bo: krajobrazy

      ławka      -    …………..              …………….                   ……………

      ogród      -   …………..                   …………….               ……………

      róż       -    …………..                   …………….               ……………

      staw       -   ………….                    …………….               …………..
                                                                        0-3 p.

7. Odwołując się do własnych przeżyć i wyobraźni, napisz opowiadanie
   (8 – 10 zdań) zaczynające się np. tak:

   (1) Wreszcie nadszedł oczekiwany dzień.

   (2) To było duże przeżycie i dla mnie, i dla mojej rodziny.

   (3) Tego dnia nigdy nie zapomnę.

   (4) Moje wakacje były wyjątkowe.




                                         11
Pisząc:

     układaj zdania bogate w informacje,
     zastosuj zdanie pytające i wykrzyknikowe dla ożywienia wypowiedzi,
     wykorzystaj wyrazy: początkowo, następnie, potem, na koniec,
     unikaj powtórzeń,
     nową myśl zaznacz akapitem.

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………...

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………




                                    12
                                 Praca kontrolna nr 2
                      (Proszę nie pisać na dodatkowych kartkach.)


1. Wśród podanych niżej wyrazów ukryły się czasowniki. Odszukaj je
   i weź w ramkę.

    pisze   mycie            czyta       pisanie         myje    śpi      sprzątanie

    maluje spanie wyciera sprząta                  malowanie wycieranie    czytanie
                                                                              0-1 p.

2. Uzupełnij tekst odpowiednimi formami podanych czasowników.

   nauczyć się, stać, pilnować,            klekotać, siedzieć,

    nudzić się,       wyjść, zapiszczeć,    być,     pęknąć

   W tym miejscu zawsze bocian …………………. cierpliwie na długich

   czerwonych nogach i ……………………. po egipsku, ……………………

   bowiem tego języka od matki. W gąszczu …………………………..

   w gnieździe kaczka i …………………….. jajek. A ……………………

   przy tym bardzo. Wreszcie duże jajko ………………. .„Pip, pip”

   - ………………. pisklątko i ……………………… ze skorupki.

   ……………………… bardzo duże i brzydkie.
                                                                              0-2 p.
3. Z podanych w pionie liter utwórz czasowniki.


                  1      2     3     4      5       6
                  a      w     b     u      p       i
                  i      ć     r     y      ć       l
                  ć      ó     ć     ć      ą       ć
                  s      i     i     c      a       s
                  p      m     o     z      k       o




                                           13
   1.   ………………………………                    4. ……………………………..

   2. ………………………………                      5. ………………………………

   3. ………………………………                      6. ………………………………

   Utworzone czasowniki występują w formie …………………………………
                                                      0-3 p.

4. Określ osobę, liczbę, rodzaj i czas podanych czasowników.

   opowiadał - …………………………………………………………

   śpiewały - …………………………………………………………

   przeczytali - ………………………………………………………...

   słucham    - ………………………………………………………...
                                                           0-3 p.
5. Napisz 3 zdania o tym, czego nie należy robić w teatrze. Użyj
   czasowników w 2 os. l. poj. z przeczeniem „nie”.

   Nie ………………………………………………………………………

   Nie ……………………………………………………………………....

   Nie ………………………………………………………………………
                                  0-3 p.
6. Wstaw „u” lub „ó”.

   Niezwykły to podr…..żnik. Wędr…je przez pola, łąki, wzg…rza i pag…rki.

   Gdy odcz…wa gł…d, pr…b…je znaleźć coś w lesie. Zbiera jag…dki,

   bor…wki i jeżyny. Jego plany ps…je m… tylko nieoczekiwane

   zachm…rzenie, …lewa bądź b…rza. Nie l…bi też …pał…w.

   W ciąg… nocy wystarczy m… tylko kr…ci…tki odpoczynek.

                                                                   0-3 p.




                                   14
7. Wyobraź sobie, że otrzymałeś (-aś) od Harry′ego Pottera czarodziejskie
   okulary. Napisz list do kolegi (koleżanki), w którym opowiesz o tym,
   co przez nie widziałeś (-aś).

   Pisząc:
   pamiętaj o kompozycji – miejscowość i data w prawym górnym rogu;
     zwrot do adresata na środku; na końcu pozdrowienia; poniżej podpis;
     postscriptum,
   pamiętaj o wielkiej literze: Ty, Wasz, Ci, Tobie, Ciebie, …

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………




                                   15
                            Praca kontrolna nr 3
                 (Proszę nie pisać na dodatkowych kartkach.)


1.    Wstaw w wolne miejsca rzeczownik „żabka” w odpowiednim
     przypadku.

                              „Świnka i żabka”

     W pięknej ………….. świnka mała
     szczerze się podkochiwała.

     W błotku basen jej zrobiła
     i się ………………………. oświadczyła.

     „Zostań miła, moją ………………………
     zamieszkamy tam za chatką.

     Będę z tobą chodzić w tany
     ………………………………. chwalą me peany.

      I dla ciebie, moja ……………………….
      zafunduję piękne autko”.

      ……………………….. chwilę pomyślała,
      potem główką pokiwała.

      Wreszcie patrząc na to z boku,
      dała nura do potoku.

      Mała świnka zapłakała
      i do ………………… wciąż wzdychała.
                                                           0-3 p.
2. Utwórz związki wyrazowe czasowników z podanymi rzeczownikami.
   Nazwij przypadek rzeczownika.

                                                                  Przypadek

      spotkała (kogo? co?) ……………..          ………………                ……………..
                             wróżka              wilk
      przyglądał się (komu? czemu?) …………..              …………….      …………
                                       królowa           słonko



                                       16
     śpiewa (kto? co?) …………………                ………………..                ……………
                          słowik                   mama

     przeglądała się (w kim? w czym?)…………….. .………….. …………
                                          zwierciadło      strumień

     cieszyła się (kim? czym?) ………………             …………………. ………..
                              ptaszek                   kwiatek

     zabrakło (kogo? czego?) ……………….               …………………              ……….
                             odwaga                      woda

     mówiła (o kim? o czym?) ……………..               ………………… ……….
                             przyjaciel                 wiosna
                                                               0-4 p.
3.   Tomek z pamięci próbował zrobić wykaz baśni, które ma w swojej
     bibliotece. Po napisaniu kilku tytułów zauważył, że się pomylił
     i poprzestawiał w nich wyrazy. Pomóż mu je uporządkować,
     zapisując zgodnie z zasadą ortograficzną.

        „Kwiat paproci z zapałkami”
        „Świniopas na ziarnku grochu”
        „Samolubny Słowik”
        „Księżniczka Calineczka”
        „Dziewczynka Śniegu”
        „Królowa Olbrzym”
        …………………………………………
        …………………………………………
        …………………………………………
        …………………………………………
        …………………………………………
        …………………………………………
        …………………………………………
        …………………………………………
                                                            0-2 p.
4.   Dopisz rzeczownik: (1) bliskoznaczny, (2) przeciwstawny, (3)
     pokrewny.


     bohater - (1) …………… (2) …………….. (3) ………………..

     przyjaciel - (1) …………… (2) …………….. (3) ………………..



                                   17
    strach   - (1) …………… (2) …………….. (3) ………………..

    miłość   - (1) …………… (2) …………….. (3) ………………..
                                                                      0-3 p.

5. Podziel nazwy. Przyjrzyj się wyrazom i napisz, co je łączy.

   Hawaje, Bohdan, Helsinki, hojność, bohaterstwo, Himalaje, Hanna,
   Hrubieszów, hart, Podhale, Hamburg, honor, Hubert, Henryka, Hiszpania,
   Kopenhaga.

    Imiona              Cechy            Miasta      Inne nazwy
                                                     geograficzne

   ………………            …………..        …………….           ……………….

   ………………            …………..        …………….           ……………….

   ………………            …………..        …………….           ……………….

   ………………            …………..        …………….           ……………….

  ……………………………………………………………………………
                                                                       0-3p.

6. Odwołując się do znanych ci baśni, legend oraz własnej wyobraźni,
   napisz wypracowanie (kilkanaście zdań) na jeden z podanych niżej
   tematów:


  (1) Okrutny Olbrzym wygonił dzieci z cudownego ogrodu … . Napisz do
      niego list, w którym postarasz się go przekonać, że powinien pozwolić
      dzieciom bawić się w ogrodzie.
  (2) Ułóż własną baśń, którą przeczytasz młodszemu rodzeństwu lub
      znajomym dzieciom. Pamiętaj o charakterystycznym początku i
      zakończeniu baśni.
  (3) Zaproponuj dalszy ciąg znanej Ci baśni lub polskiej legendy.
  (4) Jesteś postacią z wybranej baśni lub legendy. Przedstaw się i opowiedz
      ciekawie o zdarzeniach, w których uczestniczyłeś (-aś).




                                    18
……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………


               19
                            Praca kontrolna nr 4
                 (Proszę nie pisać na dodatkowych kartkach.)


1. Wykonaj polecenia związane z tekstem.

    „Była piękna, mroźna zima (…), na podwórzu przed piętrowym domem stał
    duży bałwan ze śniegu. Bałwan wyglądał naprawdę imponująco! Miał
    piękne, czarne oczy z węgla, nos i usta z marchewki, a na głowie olbrzymi,
    kolorowy kapelusz. Stał w miejscu jak słup i z zaciekawieniem spoglądał na
    wesołe, rozbiegane dzieci, które krążyły wokół niego jak barwne motyle.
    Bałwan słuchał radosnych okrzyków dzieci i mówił do siebie szeptem:
   - Taki mróz to prawdziwa rozkosz!
   - On potrafi we mnie tchnąć życie!”
                                          H. Ch. Andersen „Bałwan ze śniegu”


   a) Do podanych rzeczowników dopisz przymiotniki, które znajdują się
      w tekście.

       bałwan    - ………………………………………………………

       oczy      -   ………………………………………………………

       kapelusz - ……………………………………………………...

       dzieci      - ………………………………………………………

       motyle -      ………………………………………………………

       okrzyki -     ………………………………………………………

       rozkosz - …………………………………………………………

                                                                        0-4 p.

    b) Podkreśl w tekście zdanie, w którym znajduje się najwięcej
       wyrazów opisujących wygląd bałwana.


                                                                        0-1 p.




                                     20
2. Uzupełnij zdania:

     Przymiotniki w zdaniu są określeniami …………………………..

     i odmieniają się przez ………………………………. ,

     …………………………….. i ……………………… .

     Forma przymiotnika zależy od ………………………………., z którym się
     łączy.
                                                        0-2 p.

3. W wolne miejsca wpisz „kolorowe” przymiotniki i określ ich przypadek,
   liczbę i rodzaj.

     Krzyś nie uważał na lekcji, bo myślał o ………………………… migdałach

     (Ms., l. mn., r. nmos.). Optymiści patrzą na świat przez ………...….okulary

     (………, ………, ………). Niegrzeczny uczeń doprowadził nauczyciela do

     …………….............. gorączki (……..,……., ……….). Gdy trudno mi coś

     zrozumieć, twierdzę, że to ………………… magia (…….,…….., ………).

     Przymiotniki: niebieski, różowy, biały, czarny.
                                                                        0-3 p.

4.   Kasi z IV klasy zginął piesek. Dziewczynka napisała ogłoszenie, ale
     zapomniała o przecinkach. Wstaw je.


                                     Uwaga!

     W parku przy ulicy Czekoladowej zaginął mały pięciomiesięczny piesek.

     Wabi się Maks. Ma białą lśniącą sierść w brązowe łatki migdałowe oczy

     oklapnięte uszy i śmieszny zakręcony ogonek. Lubi biegać skakać szczekać

     i łasić się.

     Na uczciwego znalazcę czeka nagroda.
                                                                        0-3 p.

                                        21
5. Podane niżej wyrażenia przekształć na zwroty według wzoru:

          WYRAŻENIE                                             ZWROT
       przymiotnik + rzeczownik                           czasownik + przysłówek

     życzliwa rada                                      radzić życzliwie

     estetyczny wygląd                                   ………………………..

     kulturalne zachowanie                               …………………………

     przyjazny uśmiech                                   …………………………

     serdeczne pozdrowienie                              …………………………

     chętna pomoc                                        …………………………
                                                                 0-2 p.

6.    Zredaguj opis (8 – 10 zdań), wybierając jeden z podanych niżej
      tematów:

     (1)   Widokówka przedstawiająca górski krajobraz zimowy.
     (2)   Ulubiona zabawka.
     (3)   Dom, w którym mieszkasz.
     (4)   Ogródek przed domem.
     (5)   Miejsce związane z przyrodą, które szczególnie lubisz.

     Pisząc:
      pamiętaj o wstępie, rozwinięciu i zakończeniu,
      skup się na tym, co widzisz,
      używaj przymiotników i przysłówków,
      nie powtarzaj tych samych wyrazów w bliskim sąsiedztwie,
      na końcu wyraź swoją opinię.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………


                                          22
…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………


                  23
                                    Praca kontrolna nr 5
                         (Proszę nie pisać na dodatkowych kartkach.)



1.   Wykonaj polecenia związane z tekstem wiersza J. Tuwima pt. „Cuda
     i dziwy”.

                     Spadł kiedyś w lipcu
                     Śnieżek niebieski,
                     Szczekały ptaszki,
                     Ćwierkały pieski.
                               Fruwały krówki
                               Nad modrą łąką,
                               Śpiewało z nieba
                               Zielone słonko.
                     Gniazdka na kwiatach
                     Wiły motylki,
                     Trwało to wszystko
                     Może dwie chwilki.
                              A zobaczyłem
                              Ten świat uroczy,
                              Gdy miałem właśnie
                              Przymknięte oczy.
                     Gdym je otworzył,
                     Wszystko się skryło
                     I znów na świecie
                     Jak przedtem było.
                              Wszystko się pięknie
                              Dzieje i toczy …
                              Lecz odtąd – często
                              Przymykam oczy.


a)   Czy podoba Ci się ten wiersz? Uzasadnij jak najkrócej swoją opinię
     (dodatnią lub ujemną).

     .......................................................................................................................

     ……………………………………………………………………………..

     …………………………………………………………………………….
                                 0-3 p.


                                                           24
b) Wypisz z wiersza wydarzenia nieprawdopodobne, fantastyczne.


      .....................................................................................................................

      ……………………………………………………………………………..

    …………………………………………………………………………….
                                                                 0-1 p.
c) Kiedy osoba mówiąca w wierszu mogła oglądać „ ten uroczy świat”?

      .......................................................................................................................

      ……………………………………………………………………………..

     …………………………………………………………………………….
                                                              0-1 p.
d)   Wypisz z tekstu wiersza 3 przymiotniki nazywające kolory wraz
     z określonymi przez nie rzeczownikami.


     .......................................................................................................................

      ……………………………………………………………………………..

   …………………………………………………………………………….
                                                       0-1 p.
e) Wypisz z wiersza 7 przykładów wyrazów zdrobniałych.


     .......................................................................................................................

      ……………………………………………………………………………..

    …………………………………………………………………………….
                                0-1 p.
2. Uzupełnij zdania:

     Wiersz „Cuda i dziwy” zbudowany jest z 6 …………………. . W każdej

     …………………… są 4 ……………………………….. .

                                                                                                                    0-1 p.


                                                           25
3. Zaproponuj własny tytuł wiersza.

     ……………………………………………………………………………
                                 0-1 p.

4. Ułóż ciekawa rymowankę składającą się wyłącznie z podmiotów
   i orzeczeń.

     Przykład : kura gdacze, kaczka kwacze,
                kogut pieje, moc truchleje.


     ……………………………………………………………………………......

     ……………………………………………………………………………......
                                 0-2 p.

5.   Porywisty wiatr rozerwał zdania. Uporządkuj je, łącząc strzałkami
      podmioty z właściwymi grupami orzeczenia.

     Myśliwi *                             * wylegiwały się na słońcu.

     Żyrafa *                              * żywiło się mlekiem matki.

     Żółwie *                              * polowali na zwierzęta.

     Sowy     *                            * wyciągała długą szyję.

     Lis      *                            * polowały w ciemności.

     Szczenię *                            * otulał ogonem łapy.

                                                                         0-1 p.

6. Wpisz w wykres pozostałe części podanego zdania.


     Najlepsi sportowcy całego świata spotkali się w Atenach na igrzyskach
     olimpijskich.




                                      26
              podmiot                                    orzeczenie

      …………………………                     ___        ………………………………




najlepsi   …………………..                  …………………….. na igrzyskach




               całego                         ……………………………

                                                                        0-3 p.

7.   Wybierz jedno z podanych niżej zdań i rozpocznij od niego swoje
     opowiadanie.


     (1) Pan Kleks zbierał sny z sennych lusterek swoich uczniów. A mnie śniło
          się …
     (2) Jestem Adasiem Niezgódką. Opowiem, jak było w psim raju …
     (3) Mam pieska …
     (4) To się zdarzyło w Dolinie Muminków …

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………




                                      27
…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………




                  28
                             Praca kontrolna nr 6
                  (Proszę nie pisać na dodatkowych kartkach.)



1. Popraw błędnie zapisane wyrażenia.

   łagodny jak pszczółka           ………………………………………….

   pracowity jak słoneczko         …………………………………………

   odważny jak baranek             …………………………………………

   miły jak lew                    …………………………………………

   uśmiechnięty jak ryba           …………………………………………

   zdrów jak kotek                 …………………………………………
                                                  0-3 p.

2. Dopisz wyrazy o znaczeniu przeciwnym. Podkreśl te, które określają
   cechy twojego ulubionego bohatera literackiego.

   ładny -   ……………………..                    pogodny -   …………………….

   szczupły - ……………………..                   pracowity - …………………….

   wysoki - ……………………..                     skromny -   …………………….

   blondyn - ……………………..                    szczery -   …………………….

   ruchliwy - ……………………..                   wierny -    …………………….
                                                              0-3 p.

3. Napisz, jaka to postać i z jakiego utworu. Opisz ją w kilku zdaniach,
   stosując podkreślone wyrazy w ćwiczeniu 2.

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

   ……………………………………………………………………………….



                                      29
   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….
                                0-4 p.

4. Dopisz dalszy ciąg następującej reklamy:

   Za jedyne 20 złotych możesz kupić ten niezwykły długopis, który ……….

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….
                                0-4 p.

5. Napisz, jakie programy telewizyjne oglądasz najczęściej. Zwięźle
   wyjaśnij, dlaczego.


   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

   ………………………………………………………………………………..

   ……………………………………………………………………………….

                                                                   0-6 p.


                                   30
6. Zastąp powtarzające się określenie innym, wybranym z tabelki.

   dobry film     -   ………………………………………………..

   dobry przykład -   ………………………………………………..

   dobra opinia   -   ………………………………………………..

   dobra pani     -   ……………………………………………….

   dobre zakończenie - ……………………………………………..

     szczęśliwe, pozytywna, interesujący, właściwy, życzliwa
                                                                      0-2 p.

7. „Nie” razem czy oddzielnie? Uzupełnij tekst. Podkreśl wyrazy z „nie”.

    Czego …….. lubicie u innych? Na pewno drażni was …….. tolerancja czy

    nieuprzejmość. Ludzie są ……doskonali – każdy o tym wie. Trudno

    jednak zrozumieć, że ktoś może zachowywać się ……..grzecznie,

    ……..kulturalnie, że niektórzy są ….uczciwi, ……pamiętają o prostej

    zasadzie: ……. czyń drugiemu, co tobie niemiłe. A wy – czy

    …… zapomnieliście, że istnieją wyrazy: proszę, dziękuję, przepraszam?

   Również u siebie ……tolerujcie ……. właściwego zachowania.
                                                                      0-3 p.




                                    31

								
To top