radB5785ANNUAL REPORT 2008 Final 30 06 2009

Document Sample
radB5785ANNUAL REPORT 2008 Final 30 06 2009 Powered By Docstoc
					    ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΜΟΣΧΑ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ




    Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ




                Ιούνιος 2009
                                                                               2
                       Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ




Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                           ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                     τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
          e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                               3
                               ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ                                                                     3

1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ                                               6
   1.Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ                                                       6
   1.Β. ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ                                                                 7
   1.Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ                               8
   1.Δ. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΡΩΣΙΑΣ                                                    12
   1.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ                                                                 14
   1.ΣΤ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ                                                                  18
   1.Ζ. ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ                                                                             19
   1. Η. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ                                                               20
   1. Θ. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ                                                                          23
   1. Ι. ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ΑΕΠ)                                                      24
   1.ΙΑ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ                                                                           25
   1.ΙΒ. ΔΗΜΟΣΙΟ - ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ                                                            27
   1.ΙΓ. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ                                                        27
   1.ΙΔ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΗΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ                                      28
   Ι. 11. ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ - ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ                                               30
   1.ΙΕ. ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ - ΕΞΑΓΟΡΕΣ                                                              31
   1.ΙΣΤ. ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ                                           32

2. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ                                                            49
   2.Α. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ                                                             49
   2.Β. ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ                                                        50
   2.Γ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ                                                             52
   2.Δ. ΛΟΙΠΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ                                                     53

3. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΞΕΝΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ                                            56
   3.Α. ΜΟΡΦΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ                                                                   56
     3.Α.1 Προσωπικές Εταιρείες                                                               58
     3.Α.2 Μετοχικές εταιρείες                                                                58
     3.Α.3. Υποκατάστημα αλλοδαπής εταιρείας/ ‘Θυγατρική’ Εταιρεία                            62
     3.Α.4. Γραφείο αντιπροσωπείας                                                            63
   3.Β. Καταχωρήσεις εταιρειών                                                                64
     3.Β.1. Στάδια εγγραφής ρωσικού νομικού προσώπου:                                         64
     3.Β.2. Στάδια καταγραφής-διαπίστευσης (accreditation) γραφείου αντιπροσωπείας και
     υποκαταστήματος                                                                          64
     3.Β.3. Γενικά για τη συμπλήρωση της αίτησης                                              65


          Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                     ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                               τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                    e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                               4
    3.Β.4. ONE STOP-SHOP (Υπηρεσία ‘μίας στάσης’)                                             65
    3.Γ. ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ                     66
    3.Γ.1. Ομόρρυθμη Εταιρεία                                                                 66
    3.Γ.2. Ετερόρρυθμη Εταιρεία                                                               66
    3.Γ.3. Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης ‘το πλέον ενδεδειγμένο σχήμα για αλλοδαπές ΜΜΕ’.    66
    3.Γ.4. Ανώνυμη Εταιρεία                                                                   66
    3.Γ.5. Ίδρυση ατομικής επιχείρησης                                                        67
    3.Γ.6. Ίδρυση θυγατρικής εταιρείας / υποκαταστήματος                                      67
    3.Γ.7. Ίδρυση γραφείου αντιπροσωπείας                                                     67
    3.Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ                                                                         68
    3.Ε. ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ                                                                    68

4. ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ                                               68
   4.Α. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ                                                                68
     4.Α.1. Γεωργική γη                                                                       68
     4.Α.2. Ακίνητα                                                                           69
     4.Α.3. Συμπεράσματα                                                                      69

5. ΟΙ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ                                                        69
     5.Α. ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΑΝΑΤ. ΕΥΡΩΠΗ                                         69
     5B. ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ                                                           70
     5.Γ. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ                                                      72
     5.Δ. ΡΩΣΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ                                       74

6. ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΕ ΡΩΣΙΑ – ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ                                   76
   6.Α. ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ                                                                  76
   6.Β.ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ – ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ                                             77

7. ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ                                                          78
   7.Α. ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ                                                       78
     7.Α.1. Οι κυριότεροι εμπορικοί εταίροι της Ρωσίας                                        79
     7.Α.2. Εμπόριο της Ρωσίας με κ-μ ΕΕ                                                      80
   7.Β. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΜΕ ΕΛΛΑΔΑ                                                82
     7.Β.1. Όγκος Εμπορίου                                                                    82
     7.Β.2.Εμπορικό Ισοζύγιο                                                                  83
     7.Β.3. Ελληνικές εξαγωγές                                                                83
     7.Β.4. Ελληνικές εισαγωγές                                                               84

8. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ                                                          87
   8.A. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ                                                   87


          Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                     ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                               τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                    e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                               5
    8.A.1. Διμερείς Eμπορικές Συμφωνίες                                                       87
    8.A.2. Διμερείς συμφωνίες προστασίας επενδύσεων                                           87
    8.A.3. Συμφωνίες Αποφυγής Διπλής Φορολογίας                                               88
    8.A.4. Συμμετοχή της Ρωσίας σε διεθνείς οργανισμούς                                       88

9. ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ                                                               90
   9.Α. ΓΕΝΙΚΑ                                                                                90
   9.Β. ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ                                              90
     9.Β.1. Τελωνειακοί Δασμοί                                                                90
     9.Β.2. Φόροι κατά την διάθεση προϊόντων στην αγορά                                       92
   9.Γ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ                                                                 92
     9.Γ.1. Απαιτούμενα παραστατικά κατά την εισαγωγή - ελεύθερες τελωνειακές ζώνες           92
     9.Γ.2. Ελεύθερες οικονομικές ζώνες - Αποθήκευση                                          93
     9.Γ.3. Προϊόντα υπό καθεστώς προσωρινής εισαγωγής                                        93
   9.Δ. ΕΤΙΚΕΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ                                                                    94
   9.Ε. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ -ΠΡΟΤΥΠΑ                                                                94
   9.ΣΤ. Απαγορεύσεις και περιορισμοί εισαγωγών                                               95
   9.Ζ. Tελωνειακός κώδικας – Νομοθεσία –Πληροφόρηση επαφών                                   96

10. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΡΩΣΙΑΣ                                                     97

11. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ – ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ                                         98

12. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ101

13. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΟΕΥ (ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ Α΄ ΕΞΑΜΗΝΟΥ
2009).                                                          105

14. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ                                                                    109

15. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ                                                                      110




          Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                     ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                               τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                    e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                          6


    1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ


  1.Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

Έκταση                               17.075.400 τ.χλμ.
Πληθυσμός                            142,2 εκ. (εκτιμήσεις 2008)
Μεταβολή πληθυσμού                   -0,467% (εκτιμήσεις 2008)
Ενεργός πληθυσμός                    75,04 εκ. (εκτιμήσεις 2008)
Πληθυσμός κάτω του        επιπέδου   16,0%. Ο πληθυσμός της χώρας είναι άνισα κατανεμημένος, αφού το 23% της
φτώχειας                             ευρωπαϊκής έκτασης συγκεντρώνει το 73% του πληθυσμού.
                                     Αστικός πληθυσμός: 73%
Εθνότητες                            Ρώσοι 79,8%, Τάταροι 3,8%, Ουκρανοί 2%, Μπασκίριοι (1,2%), Τσουβάσιοι
                                     (1,2%).
Κυριότερα αστικά κέντρα              Μόσχα (10,4 εκ. κάτοικοι), Αγία Πετρούπολη (4,57 εκ. κάτοικοι), Νοβοσιμπίρσκ
                                     (1,39 εκ. κάτοικοι), Nίζνιυ Nόβγκοροντ (1,27 εκ. κάτοικοι), Εκατερινμπούργκ (1,315
                                     εκ. κάτοικοι) [Απογραφή 2007].
Εθνικό νόμισμα                       Ρούβλι (Rb). Ισοτιμία €1= 37,89Rb, $1= 29,4 ρoύβλια (31/12/2008)
Πολίτευμα                            Πολίτευμα: Προεδρική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία
Νομοθετικά Σώματα                    Νομοθετικά Σώματα: α) η Κρατική Δούμα (Κάτω Βουλή) με 450 μέλη που
                                     εκλέγονται άμεσα για 4ετή θητεία, και β) το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Άνω
                                     Βουλή) με 178 μέλη.
Διοικητική Διάρθρωση                 Η Ρωσική Ομοσπονδία χωρίζεται σε 89 περιφερειακές διοικητικές μονάδες, πολλές
                                     από τις οποίες αντανακλούν τις εθνικές ιδιαιτερότητες επί σοβιετικού καθεστώτος.
                                     Συγκεκριμένα, υπάρχουν 21 δημοκρατίες, 6 ομόσπονδες περιοχές (krays), 2
                                     ομόσπονδες πόλεις (Μόσχα, Αγία Πετρούπολη), 49 περιφέρειες (Οblast), 1
                                     αυτόνομη περιφέρεια και 10 αυτόνομες περιοχές (Okrug).
Εκλογικό σύστημα                     Ο Πρόεδρος εκλέγεται με άμεση ψηφοφορία για 4 έτη, με δυνατότητα επανεκλογής
Εκλογές                              για μία ακόμη φορά. Οι πρόσφατες εκλογές για την εκλογή Προέδρου διεξήχθηκαν
                                     την 2η Μαρτίου 2008.
Πρόεδρος                             Dmitri MEDVEDEV (εκτίει την πρώτη θητεία του, από 07/05/08)
Πρωθυπουργός                         Vladimir PUTIN (από 07/05/08)
                                     Διορίζεται από τον Πρόεδρο, με τη σύμφωνη γνώμη της Κάτω Βουλής
Δικαιοσύνη – Κεντρική Τράπεζα        Οι Δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου, του Ανώτατου Δικαστηρίου και του
                                     Ανώτατου Διαιτητικού Δικαστηρίου διορίζονται από το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο,
                                     κατόπιν προτάσεως του Προέδρου, και εκτίουν ισόβια θητεία. Το ίδιο ισχύει και
                                     για το Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.
Οδικό δίκτυο                         Εθνικό δίκτυο έκτασης 871.000 χλμ., εκ των οποίων 738.000 χλμ. (84,7%) είναι
                                     ασφαλτοστρωμένα. Αυτή τη στιγμή, υλοποιείται πρόγραμμα (2002-2010)
                                     εκσυγχρονισμού του οδικού δικτύου και συμπεριλαμβάνει πολλά έργα PPP.
Μέσος Μισθός                         451,50 Ευρώ (582 $ 17.112 ρούβλια) , (528,7 $ to 2007 και 393,1$ το 2006) όμως,
                                     εμφανίζεται έντονη διακύμανση ανάλογα με την περιοχή. Στη Μόσχα π.χ.
                                     κυμαίνεται στα 47.746 ρούβλια =1259 ευρώ) ενώ στην Αγία Πετρούπολη φθάνει
                                     στα 17.168Rb (€453).
Κατώτατος Μισθός (31.12.2008)        Ο κατώτατος μισθός, τον οποίο λαμβάνει μόνο ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού


               Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                          ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                    τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                         e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                           7
                                        (1,9%), ανέρχεται σε 5.855 ρούβλια (μέσος όρος). Συγκεκριμένα, για τα ενεργά
                                        άτομα, ο κατώτατος μισθός ανέρχεται σε 6.624 ρούβλια ενώ, για τους
                                        συνταξιούχους σε 4.038 ρούβλια. Το ύψος των μισθών αυτών θεωρείται χαμηλό σε
                                        σχέση με το κόστος ζωής που παραμένει υψηλό.
Επίσημη γλώσσα                          Ρωσική
Εμπορική γλώσσα                         Αγγλική και γερμανική ή γαλλική (χρησιμοποιούνται μεταφραστές)
Ωρα                                     GMT + 3 ώρες για την Μόσχα και την Αγ. Πετρούπολη, δηλ. +1 ώρα από την
                                        Ελλάδα. Η ώρα στο Βλαδιβοστόκ είναι GMT + 10 ώρες
Δημόσιες Αργίες                         1 & 2 Ιανουαρίου (Νέο Έτος), 7 & 8 Ιανουαρίου (Ρωσικά Χριστούγεννα), 23
                                        Φεβρουαρίου (Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων), 8 Μαρτίου (Ημέρα της Γυναίκας),
                                        1 & 2 Μαΐου (Ημέρα του Εργάτη), 9 Μαΐου (Ημέρα της Νίκης), 12 Ιουνίου (Ημέρα
                                        της Ρωσίας), 4 Νοεμβρίου (Ημέρα της Συμφιλίωσης), 12 Δεκεμβρίου (Ημέρα του
                                        Συντάγματος).


  1.Β. ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ

  Κατά κεφαλήν Α.Ε.Π.                              $8.482, (σε μονάδες αγοραστικής δύναμης PPP: $14.600)
  Α.Ε.Π. (ονομαστική αξία)                         $1.674 τρις.
  Μεταβολή Α.Ε.Π.                                  +5,6% (2008)         +8,1% (2007)               +6,7 (2006)
  Πληθωρισμός                                      13,3% (2008)          11,9% (2007)              9,7% (2006)
                     Ενεργός πληθυσμός             75,7 εκ. (52,5% του συνολικού πληθυσμού)
                     Απασχολούμενοι                42,5 εκ.
                                                   Πρωτογενής Τομέας: 10,8% (εκτιμήσεις 11/2007)
  Απασχόληση         Κατανομή απασχόλησης
                                                   Δευτερογενής Τομέας: 28,8% (εκτιμήσεις 11/2007)
                     κατά τομέα (%)
                                                   Τριτογενής τομέας: 60,5% (εκτιμήσεις 11/2007)
                     Ανεργία                       7,7%(2008)           6,1%(2007)                 7,3%(2006)
  Εξωτερικό Χρέος                                  $484,7 δις (2008)
  Πλεόνασμα Προϋπολογισμού                         $64,9 δις (8,2% του ΑΕΠ)
  Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών                    $+102,3δις (2008) $105,3δις (2007)              $94,5 δις (2006)
  Συναλλαγματικά Αποθέματα Κεντρικής
                                                   $427 δις (2008)     $484,6 δις (2007)            $295,6 δις (2006)
  Τράπεζας
  Εξαγωγές                                         $467,9 δις (2008)   $355,1δις (2007)              $303,9 δις (2006)
  Εισαγωγές                                        $267,0 δις (2008)   $223,058 δις (2007)           $164,7 δις (2006)
  Εμπορικό Ισοζύγιο ($)                            +200,9 δις (2008)   +132,117 δις (2007)           +139,2 (2006)
                                                   Η Μόσχα καταλαμβάνει περίπου το 40% του συνόλου της αγοράς, η
  Αγορά της Ρωσίας - Διάκριση μεριδίου ανά
                                                   Αγία Πετρούπολη το 8-12% και άλλες 5 πόλεις παρουσιάζουν μερίδιο
  περιοχή
                                                   5-8%, ανάλογα με το προϊόν.
  Κυριότεροι εμπορικοί εταίροι (2008)              Ε.Ε: 52,1% του συνόλου των εμπορικών συναλλαγών (56,7% των
                                                   εξαγωγών και 43,7% των εισαγωγών). Ειδικότερα, το 12,2% των
                                                   ρωσικών εξαγωγών κατευθύνεται στην Ολλανδία, το 7,8% στην
                                                   Ιταλία και το 7,5% στη Γερμανία (1η, 2η και 3η θέση, αντίστοιχα),στην
                                                   Τουρκία το 5,2% , στην Λευκορωσία το 5%. Ωστόσο, η Γερμανία
                                                   παραμένει ο πρώτος προμηθευτής της Ρωσίας (13,3% επί των
                                                   συνολικών εισαγωγών), ενώ Γαλλία και η Ιταλία καταλαμβάνουν
                                                   αντίστοιχα την 7η και την 8η θέση (4,3% και 3,8% επί των συνολικών
                                                   εξαγωγών).
                                                   Χώρες πρώην Ε.Σ.Σ.Δ.: 7,8% του συνόλου των εμπορικών

               Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                          ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                    τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                         e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                   8
                                              συναλλαγών (14,9% των εξαγωγών και 13,7% των εισαγωγών). Ο
                                              μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας σε αυτή την ομάδα είναι η
                                              Ουκρανία, η οποία καταλαμβάνει την 5η θέση στις ρωσικές εξαγωγές
                                              4,7% επί του συνόλου) και την 3η θέση στις ρωσικές εισαγωγές
                                              (6,70%).
                                              Κίνα: 6,4% του συνόλου των εμπορικών συναλλαγών. Ειδικότερα,
                                              καταλαμβάνει την 4η θέση στις ρωσικές εξαγωγές (4,5% επί του
                                              συνόλου) και τη 2η θέση στις ρωσικές εισαγωγές (12,2% επί του
                                              συνόλου).
                                              Ελλάδα: 0,6% του συνόλου εμπορικών συναλλαγών
Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (2008)                $80 δις (18% Α.Ε.Π. - χαμηλό ποσοστό σε σχέση με άλλες χώρες)
                                              Σύμφωνα με την UNCTAD η Ρωσία ήταν, για το 2007, ο 8 ος
                                              αποδέκτης ΑΞΕ παγκοσμίως με 48,9 δις $, ενώ οι ρωσικές επενδύσεις
                                              στο εξωτερικό διπλασιάσθηκαν, φθάνοντας τα 47,8 δις $ και 116 δις.
                                              το 2008.
Επενδύσεις κεφαλαίου                          $124,9 δις (16, 4% του Α.Ε.Π.)




1.Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

                       Μετά την εφαρμογή της πολιτικής Διαφάνειας (Glasnost) και της Αναδιάρθρωσης
                       (Perestroika), από το Μιχαήλ Γκορμπατσόβ, η χώρα διήλθε μια περίοδο
                       αστάθειας, η οποία συνοδεύτηκε από τη σταδιακή αποδόμηση της Ε.Σ.Σ.Δ.. Την
                       25η Δεκεμβρίου 1991, ο Γκορμπατσόβ δήλωσε την παραίτησή του από το αξίωμα
                       του Προέδρου της Σοβιετικής Ένωσης και, την επόμενη μέρα, το Ομοσπονδιακό
                       Συμβούλιο ψήφισε την δημιουργία της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Πρώτος Πρόεδρος
                       της νέας χώρας εξελέγη ο Μπορίς Γιέλτσιν. To 1993, οι σχέσεις του Γιέλτσιν με τη
   1991-2001           Δούμα χειροτερεύουν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πολιτική κρίση. Το 1996, ο
   Κρίση 1998          Γιέλτσιν εκλέγεται για δεύτερη φορά Πρόεδρος, επικρατώντας με σχετικά μικρή
                       πλειοψηφία, έναντι του ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος, Γκεννάντιυ
                       Ζουγκάνοβ. Οι κυβερνήσεις των Βίκτορ Τσιερνομίρντιν και Σεργκέυ Κιριγιένκο
                       ακολουθούν φιλελεύθερη πολιτική αλλά, τον Αύγουστο του 1998, σημειώνεται
                       μεγάλη οικονομική κρίση. Μετά τον Γιεβγκένιυ Πριμακόβ και τον Σεργκέυ
                       Στεπάσιν, την Πρωθυπουργία αναλαμβάνει ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Την 31η
                       Δεκεμβρίου 1999, ο Μπορίς Γιέλτσιν ανακοινώνει την παραίτησή του από την
                       Προεδρία και ορίζει τον Πούτιν υπηρεσιακό Πρόεδρο.
                       Ο Βλαντιμίρ Πούτιν εκλέγεται Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας το Μάρτιο
                       του 2000, συγκεντρώνοντας το 52,5% των ψήφων. Μόλις εγκαθίσταται στο
                       Κρεμλίνο, ορίζει το Μιχαήλ Κασυάνοβ Πρωθυπουργό. Λίγο πριν τις προεδρικές
Οι δύο θητείες του
                       εκλογές του 2004, ο Πούτιν ορίζει νέα κυβέρνηση υπό τον Βίκτορ Χριστένκο. Η
Βλαντιμίρ Πούτιν
                       δημοτικότητα του Προέδρου συνεχώς ανεβαίνει και, στις εκλογές του Μαρτίου
                       του 2004, επανεκλέγεται με το 71,3% των ψήφων. Στη θέση του Πρωθυπουργού


            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                    9
                    διορίζει το Μιχαήλ Φραντκόβ. Την 14 Σεπτεμβρίου του 2007, λίγο πριν τις
                                                          η

                    επερχόμενες εκλογές, ζητά την παραίτηση του Φραντκόβ και, στη θέση του,
                    διορίζει τον Βίκτορ Ζουμπκόβ.
                    Μετά το 2000, η Ρωσία σταθεροποιείται και επωφελείται από τη μεγάλη
                    οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση των εσόδων της από τις εξαγωγές
                    πετρελαϊκών προϊόντων. Από τη σταθεροποίηση αυτή, ωφελείται το κόμμα
                    «Ενωμένη Ρωσία» το οποίο, πλέον, κατέχει ισχυρή πλειοψηφία στη Δούμα. Στο
                    πλαίσιο της καλούμενης «κάθετης πολιτικής», ο Πρόεδρος Πούτιν δήλωσε ότι
                    σκοπεύει να προχωρήσει σε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στις Περιφερειακές
                    Διοικήσεις ενώ, παράλληλα, έθεσε την εφαρμογή των νόμων και την
                    καταπολέμηση της διαφθοράς ως προτεραιότητες της πολιτικής του. Όσον
                    αφορά στην εξωτερική πολιτική της χώρας, επιθυμία και στόχος του Πούτιν ήταν
                    να ξαναδώσει το καθεστώς της υπερδύναμης στη Ρωσία. Παράλληλα, ανέλαβε
                    πρωτοβουλίες πολιτικής προσέγγισης με τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες και το
                    ΝΑΤΟ και ενδυνάμωσε τις σχέσεις της Ρωσίας με τη διεθνή κοινότητα. Το 2006, η
                    Ρωσία ανέλαβε την Προεδρία των G8. Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για την
                    είσοδο της χώρας στον ΠΟΕ με στόχο, μέχρι πρόσφατα, την είσοδό της μέχρι το
                    τέλος του 2009.
                     Με αφορμή σειρά τρομοκρατικών ενεργειών (Θέατρο Ντουμπρόβσκα-2002,
                    Μπεσλάν-2004) η Ρωσία ενίσχυσε την πολιτική της για την καταπολέμηση της
                    τρομοκρατίας. Σήμερα, ένας από τους κυριότερους στόχους που έχει θέσει η
                    ρωσική κυβέρνηση είναι η διαφοροποίηση της οικονομίας της χώρας.
                    Μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας έχει υπογραφεί Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και
                    Συνεργασίας (Σύνοδος Κορυφής της Κέρκυρας, 24.06.1994). Η συμφωνία αυτή
                    κυρώθηκε από το ελληνικό Κοινοβούλιο με το Ν. 2310/95, ΦΕΚ 118 Α, 19/6/95,
                    και τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 1997. Στη συνέχεια, υπεγράφη πρόσθετο
                    Πρωτόκολλο (21.05.1997), συνεπεία της διεύρυνσης. Η Συμφωνία αυτή τυπικά
                    έληξε στο τέλος του 2007. Κατά την τελευταία Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Ρωσίας
                    αποφασίσθηκε η έναρξη των διαπραγματεύσεων για την αναθεώρησή της.
                    Διάλογος για την Ενέργεια
                    Την 30η Οκτωβρίου 2003, στο Παρίσι, τέθηκε για πρώτη φορά η ιδέα για μια
                    αληθινή συνεργασία στον ενεργειακό τομέα. Η συμφωνία αυτή αποσκοπεί στη
                    βελτίωση των προοπτικών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στη Ρωσία και στην
Σχέσεις με την ΕΕ   δυνατότητα συμμετοχής ρωσικών εταιρειών σε ευρωπαϊκές εταιρείες, με την
                    εξαγορά πακέτων μετοχών.Σήμερα, οι σχέσεις ΕΕ και Ρωσίας στον ενεργειακό
                    τομέα είναι αρκετά ευπαθείς, λόγω της εξάρτησης της Ε.Ε. από τις ενεργειακές
                    πηγές της Ρωσίας. Αρκετά κ-μ έχουν συνάψει προνομιακές σχέσεις συνεργασίας
                    με τη Ρωσία, απούσης ενιαίας ευρωπαϊκής φωνής.
                    Παράλληλα, το Μάιο του 2003, στην Αγία Πετρούπολη, συμφωνήθηκε η
                    συνεργασία των δύο μερών με βάση τη δημιουργία 4 κοινών «χώρων»: ελευθερίας,
                    ασφάλειας και δικαιοσύνης, εξωτερικής ασφάλειας και, τέλος, έρευνας και
                    τεχνολογίας.
                    Ιστορικό Σχέσεων ΕΕ-Ρωσίας
                    1990 - Στο Συμβούλιο Κορυφής του Δουβλίνου συμφωνείται η παροχή βοήθειας
                    στην ΕΣΣΔ.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                10
                1991 - Τίθεται σε εφαρμογή το Πρόγραμμα TACIS
                1994 - Τίθεται σε εφαρμογή η διαδικασία BISTRO, στο πλαίσιο του TACIS
                1997 - Τίθεται σε ισχύ η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ) ΕΕ-
                Ρωσίας, που υπεγράφη το 1994 και προβλέπει 4 ενιαίους χώρους (ενιαίος
                οικονομικός χώρος, ενιαίος χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης,
                ενιαίος χώρος εξωτερικής ασφάλειας και ενιαίος χώρος έρευνας και εκπαίδευσης.
                1999 - Υιοθετείται κοινή στρατηγική της ΕΕ έναντι της Ρωσίας, ενώ η ρωσική
                πλευρά υιοθετεί μεσοπρόθεσμη στρατηγική για τις σχέσεις της με την ΕΕ (2000-
                2010).
                2000 - Υιοθετείται νέος κανονισμός TACIS, για την περίοδο 2000-6
                2002 - Αναγνωρίζεται το καθεστώς της λειτουργικής οικονομίας ή οικονομίας της
                αγοράς για τη Ρωσία.
                2003 - 11ο Συμβούλιο Κορυφής Ρωσίας-Ε.Ε.
                2004 – Επέκταση από τη Ρωσία της Συμφωνίας ΣΕΣΣ με τα 10 νέα κ-μ της ΕΕ,
                ενώ η Ευρ. Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου
                ΕΝΡΙ.
                2005 -12ο Συμβούλιο Κορυφής Ρωσίας-Ε.Ε. και υπογραφή συμφωνίας για την
                κατασκευή του πετρελαιαγωγού Ρωσίας-Γερμανίας.
                2006 - Υπογραφή διμερούς Συμφωνίας για τη Διευκόλυνση Έκδοσης Θεωρήσεων
                Εισόδου.
                2007 - Τίθεται σε ισχύ η Συμφωνία για τη Διευκόλυνση Έκδοσης Θεωρήσεων
                Εισόδου. Εκπνοή της ΣΕΣΣ.
                2008 (Ιούνιος) - Έναρξη διαπραγματεύσεων για την υπογραφή της νέας ΣΕΣΣ.
                2009 (Μαίος 2009) Συμβούλιο κορυφής Ε.Ε. – Ρωσίας έλαβε χώρα στο Shabarovsk
                με το σλόγκαν «ένας διάλογος συμφερόντων’, αφού υπάρχουν κοινά στρατηγικά
                συμφέροντα στον τομέα της ασφάλειας ενέργειας και της κλιματολογικής
                αλλαγής.
                Η Ρωσική Ομοσπονδία έχει υποβάλλει αίτηση προσχώρησης στον ΠΟΕ. Στην
                ΕΣΣΔ είχε αποδοθεί το καθεστώς παρατηρητή στον ΠΟΕ και, τον Ιανουάριο του
                1992, η Ρωσία, ως διάδοχο κράτος, ανέλαβε όλα τα δικαιώματα και τις
                υποχρεώσεις της ΕΣΣΔ.
                Μετά το 1995, η Ρωσία διεξάγει διαπραγματεύσεις για την είσοδό της στον ΠΟΕ.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ      Η ΕΕ έχει επεξεργασθεί, μέσω του προγράμματος TACIS και σε συνεργασία με τη
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ      Ρωσία, το θεσμικό πλαίσιο για την προσχώρηση της τελευταίας στον ΠΟΕ.
ΕΜΠΟΡΙΟΥ        Το θέμα της προσχώρησης της Ρωσίας στον ΠΟΕ παραμένει μεγάλης σημασίας
                για τη Ρωσία, την ΕΕ και τη χώρα μας που το υποστηρίζει ενεργά. Παράλληλα, με
                την προσχώρηση της Ρωσίας στον ΠΟΕ, θα τεθούν και οι προϋποθέσεις για την
                υλοποίηση της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ–Ρωσικής Ομοσπονδίας. Οι
                διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ      Η Ιδρυτική διακήρυξη του ΟΣΕΠ υπεγράφη την 25η Ιουνίου 1992, στην
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ     Κωνσταντινούπολη, από 11 τότε χώρες (σήμερα 12), μεταξύ των οποίων η
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ     Ελλάδα και η Ρωσική Ομοσπονδία.. Η διακήρυξη του ΟΣΕΠ αναφέρεται στην
ΕΥΞΕΙΝΟΥ        ανάγκη στενότερης οικονομικής συνεργασίας των κ-μ, με στόχο την ίδρυση ενός
ΠΟΝΤΟΥ (ΠΟΕ)    ευρύτερου οικονομικού χώρου στην περιοχή των Βαλκανίων και του Εύξεινου


        Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                   ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                             τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                  e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                               11
                           Πόντου.




Πίνακας 1.
                    1998        1999     2000     2001     2002     2003         2004      2005       2006       2007       2008
Επιτόκιο
καταθέσεων, %         17,1        13,7      6,5      4,9      5,0          4,5       3,8        4,0       4,1        5,1        5,7
ετησίως
Επιτόκιο
χορηγήσεων, %         41,8        39,7     24,4     17,9     15,7      13,0         11,4       10,7      10,5       10,0       12,2
ετησίως
Συναλλαγματικά
                      12,2        12,5     27,9     36,6     47,8      76,9        124,5     168,4      295,6      484,6      427,0
αποθέματα, $ δις.
RUB/$
συναλλαγματική             21    27,00    28,16    30,14    31,78     29,45        27,75     28,78      25,51      24,50       29,4
ισοτιμία
RUB/€
συναλλαγματική                   27,23    26,14    26,49    33,11     36,82        37,81     33,94      34,88      35,80       37,9
ισοτιμία
Εξαγωγές, $ δις.
                      74,4        75,6    105,0    101,9    107,3     135,9        183,5     245,3      302,3      355,2      467,9
fob
Εισαγωγές, $ δις.
                      58,0        39,5     44,9     53,8     61,0      76,1         96,3     125,1      162,7      223,1      267,0
Fob
Ισοζ. τρεχ.
Συναλλαγών ($          0,2        24,6     46,8     33,9     29,1      35,4         58,6       84,2      95,6      105,3      102,3
δις.)
                                                                                 Πηγή: Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία, Κεντρική Τράπεζα




              Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                         ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                   τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                        e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          12


1.Δ. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΡΩΣΙΑΣ
Προσέγγιση της αγοράς της Ρωσίας
        H Ρωσία διαθέτει πλεονεκτήματα στο πλαίσιο της διεθνούς οικονομίας που την τοποθετούν σε ευνοϊκή
θέση. Λόγω του μεγέθους της χώρας (τόσο όσον αφορά στην έκταση όσο και στον πληθυσμό της), της
γεωγραφικής γειτνίασής της με την ΕΕ, της επάρκειας σε πρώτες ύλες, του υψηλού βαθμού εκπαίδευσης και του
χαμηλού σχετικά εργατικού κόστους, καθίσταται μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αγορά για τις ευρωπαϊκές και τις
ελληνικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η σταθερή οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, η αύξηση της
κατανάλωσης των νοικοκυριών κ.α. δημιουργούν κίνητρα για τους επενδυτές που ενδιαφέρονται να εισέλθουν
ενεργά στη ρωσική αγορά.
        H Ρωσία δεν αποτελεί μόνο μια εξαγωγική δύναμη προϊόντων πετρελαίου, που ενδιαφέρεται να
επανεπενδύσει τα κεφάλαια που εισρέουν στη χώρα με την εξαγορά ξένων εταιρειών, αλλά αποτελεί, επίσης, μία
αγορά με μεγάλη ανάπτυξη, η οποία προσφέρει στις ελληνικές επιχειρήσεις μεγάλες ευκαιρίες. Oι ελληνικές
εταιρείες, λόγω της ποιότητας των προϊόντων τους, δύνανται να έχουν ενεργή παρουσία στη ρωσική αγορά,
εφόσον θα μπορούν να εξασφαλίσουν σταθερή προμήθεια μεγάλων ποσοστήτων προϊόντων.
        Η πολιτική σταθερότητα έχει συμβάλει στην ανάπτυξη και την μακροοικονομική σταθερότητα και τα
τελευταία έτη η ρωσική οικονομία παρουσίασε σημαντική αναπτυξιακή δυναμική με τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης
το διάστημα 2000-2006 να ανέρχεται σε 6,55% ετησίως, ενώ το 2007 είχε διαμορφωθεί σε 8,1%. Το
δημοσιονομικό πλεόνασμα και τα υψηλά συναλλαγματικά αποθέματα αποτελούν θετικό στοιχείο της οικονομίας
που επέδρασαν θετικά στην προσπάθεια αντιμετώπισης των προκλήσεων απο τη διεθνή οικονομική κρίση. Παρ’
όλα αυτά, λόγω αδυναμιών της οικονομίας όπως η εξάρτηση απο τον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου και
η περιορισμένη βιομηχανική βάση, οι επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης ήταν σημαντικές και στη ρωσική οικονομία.
Η πτώση της ζήτησης παγκοσμίως, η μείωση των τιμών των πρώτων υλών και ειδικότερα του πετρελαίου, που
αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων, και η συγκράτηση των πιστώσεων επηρέασαν σημαντικά, ειδικότερα το
τελευταίο τρίμηνο του 2008, τους βασικούς οικονομικούς δείκτες.
        Η πορεία βασικών οικονομικών μεγεθών για το έτος 2008 είχε ως ακολούθως:
       Ο ρυθμός ανάπτυξης διατηρήθηκε σε σχετικά υψηλό επίπεδο και διαμορφώθηκε σε 5,6%, αν και
          σημείωσε μείωση σε σχέση με το 2007. Ειδικότερα το διάστημα Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2008 ο ρυθμός
          ανάπτυξης είχε διαμορφωθεί σε 7,7%, ωστόσο οι εξελίξεις του τετάρτου τριμήνου επηρέασαν αρνητικά
          τον μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ.
       Σημαντική επίπτωση παρατηρήθηκε στη βιομηχανική παραγωγή η οποία, για το έτος 2008, παρουσίασε
          ανάπτυξη μόλις κατά 2,1%, έναντι 6,3% το προηγούμενο έτος. Σημειώνεται οτι οι επιπτώσεις της
          διεθνούς κρίσης έγιναν ακόμα πιο εμφανείς στο βιομηχανικό τομέα της Ρωσίας στο τέλος του έτους,
          όπως και σε όλες τις οικονομίες διεθνώς, και το τέταρτο τρίμηνο η βιομηχανική παραγωγή σημείωσε
          μείωση 6,1% ενώ για τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο 2009 μειώθηκε κατά 16% και 13,2%,
          αντίστοιχα.
       Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών το δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2008
          διαμορφώθηκε σε 4,0% του ΑΕΠ (5,4% το 2007). Η μείωση του πλεονάσματος οφείλεται στην αύξηση
          των δαπανών για την αντιμετώπιση της κρίσης και στην μείωση των εσόδων λόγω της πτώσης των
          τιμών των πρώτων υλών διεθνώς. Λόγω των εξελίξεων προσφάτως αναθεωρήθηκε ο προυπολογισμός
          για το έτος 2009 βάσει των νέων δεδομένων ειδικότερα αναφορικά με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου
       Τα συναλλαγματικά αποθέματα, τα οποία έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα τον Ιούλιο 2008 ($596 δις.
          δολάρια ΗΠΑ) μειώθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους λόγω των εξελίξεων στο χρηματοπιστωτικό


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      13
          τομέα και της προσπάθειας για συγκράτηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ρουβλίου. Το
          Δεκέμβριο 2008 ανήλθαν σε $427 δις (έναντι $478 δις τον Δεκέμβριο 2007).
       Ο πληθωρισμός κυμάνθηκε σε υψηλά επίπεδα και ανήλθε σε 13,3% (έναντι 11,9% το 2007) κατά πολύ
          υψηλότερος απο το στόχο του 8,5% που είχε τεθεί για το έτος.
       Οι εξελίξεις έχουν επηρέασει και την κατανάλωση και τα εισοδήματα. Το πραγματικό διαθέσιμο
          εισόδημα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας σημείωσε αύξηση μόλις κατά 2,7% έναντι
          12,1% το 2007.
       Το εξωτερικό εμπόριο της Ρωσίας παρέμεινε ισχυρο το 2008. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 33%
          ανερχόμενες σε $467,9 δις και οι εισαγωγές διατήρησαν την έντονα αυξητική τους τάση. Οι ρωσικές
          εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 30% και ανήλθαν σε $267 δις. Το εμπορικό ισοζύγιο παρέμεινε
          θετικό και βελτιώθηκε κατά 37%. Αν και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρέμεινε θετικό
          σημαντικές απώλειες παρατηρήθηκαν στο ισοζύγιο κεφαλαίου, λόγω της μαζικής εκροής κεφαλαίων
          απο τη χώρα.
      Δεδομένων των εξελίξεων παγκοσμίως οι επιπτώσεις της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης αναμένεται
να είναι ιδιαίτερα εμφανείς το 2009. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα προβλέψεις ο ρυθμός ανάπτυξης για το έτος
αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά ενώ θα επηρεαστούν αρνητικά και η κατανάλωση και οι εισαγωγές. ‘Ηδη
δείκτες όπως η βιομηχανική παραγωγή, οι επενδύσεις κεφαλαίου, η ανεργία, το εξωτερικό εμπόριο
παρουσιάζουν σημαντική επιβράδυνση το πρώτο τρίμηνο του 2009 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του
2008. Η ρωσική κυβέρνηση έχει ήδη υιοθετήσει ή εξετάζει μέτρα για την στήριξη διαφόρων τομέων όπως η
εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία, αγροτοβιομηχανικός τομέας, οι κατασκευές κ.α. ενώ αναμένονται και
νομοθετικές μεταρρυθμίσεις αναφορικά με το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
        Εν τούτοις, σήμερα και παρά τις προόδους, που επιτελούνται, οι άμεσες ξένες επενδύσεις παραμένουν
όχι σε πολύ υψηλό επίπεδο σε σχέση με άλλες αναδυόμενες οικονομίες. Έτσι το σύνολο των επενδύσεων στη
Ρωσία (εγχώριες-ξένες) αντιπροσωπεύουν μόνο το 15-20% του ΑΕΠ, μικρότερο από εκείνο άλλων αναδυόμενων
αγορών όπως π.χ. η Κίνα. Ωστόσο, το 2006 οι ΑΞΕ διπλασιάσθηκαν ανερχόμενες στα $30 δις, ενώ το 2007
έφθασαν τα $48 δις, περίπου.
Ευκαιρίες στην αγορά της Ρωσίας – Προκλήσεις
        Το μεγάλο μέγεθος της χώρας και της αγοράς διευκολύνει την ανάπτυξη εμπορικών συναλλαγών και
επιχειρηματικής συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και ρωσικών επιχειρήσεων, σε διάφορους τομείς όπως:
         γεωργίας, παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων και ποτών – Λόγω ανεκμετάλλευτων πρώτων
            υλών και ύπαρξης καλής ποιότητας, αλλά μη τυποποιημένων, γεωργικών προϊόντων (λαχανικών,
            φρούτων και κρασιού) ο τομέας παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων παρουσιάζει ευκαιρίες
            επιχειρηματικής δραστηριοποίησης.
         κατασκευών – Ο τομέας αυτός παρουσιάζει ραγδαία ανάπτυξη με ιδιαίτερα αυξημένη οικοδομική
            δραστηριότητα για όλους τους τομείς κατασκευών από έργα υποδομής μέχρι κατασκευές οικιών,
            γραφείων εμπορικών κέντρων κ.α., ειδικότερα στις μεγάλες πόλεις (αύξηση των κατασκευών κατά
            48% ετησίως).
         υπηρεσιών τουρισμού – Η γεωγραφική θέση της Ρωσίας, η διατήρηση άριστων πολιτικών και
            οικονομικών σχέσεων και η αύξηση του επιπέδου ζωής των Ρωσικών νοικοκυριών, συνηγορούν
            προς την κατεύθυνση αύξησης του τουριστικού ρεύματος προς Ελλάδα τα προσεχή έτη.
         ενέργειας – ο κλάδος των πετρελαιοειδών και του φυσικού αερίου μετά τις πρόσφατες υπογραφές -
            συμφωνίες του πετρελαιαγωγού ‘Burgas’ – Αλεξανδρούπολης και φυσικού αερίου ‘South Stream’
            καθιστoύν την Ελλάδα ουσιαστικά στρατηγικό εταίρο για την ένωση δικτύων ενέργειας μεταξύ
            χωρών παραγωγής και κατανάλωσης.


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                           14
           δικτύων διανομής – δεδομένης της υπό διαμόρφωση κατάστασης στον κλάδο υπάρχουν
            σημαντικά περιθώρια δραστηριοποίησης των ελληνικών επιχειρήσεων,
         ευκαιρίες, επίσης, παρουσιάζονται στον τομέα ιδιωτικών ιατρικών κέντρων, στον τομέα
            συμβουλευτικών εταιρειών καθώς και στον tραπεζικό τομέα.
        Στην αγορά της Ρωσίας, υπάρχουν και πολλές προκλήσεις τις οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν οι
ελληνικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να εισέλθουν στην αγορά όπως η αυξημένη γραφειοκρατία και η
πολυπλοκότητα της νομοθεσίας σε τομείς που επηρεάζουν τη λειτουργία και δραστηριοποίηση μιας επιχείρησης
όπως π.χ πιστοποίηση προϊόντων, έκδοση αδειών, καθυστερήσεις τελωνείων, φορολογικό καθεστώς, μη
ξεκάθαρο ιδιοκτησιακό καθεστώς.
        Δύσκολο σημείο αποτελεί η ανεύρεση των κατάλληλων συνεργατών π.χ. εισαγωγέα, συνεργάτη αλλά και
manager, ο οποίος να γνωρίζει αγγλικά, τα διεθνή λογιστικά πρότυπα και τις διεθνείς επιχειρηματικές πρακτικές.
        Προκειμένου να επιλεγεί μια ρωσική εταιρεία για συνεργασία θα πρέπει να γίνεται έλεγχος
φερεγγυότητας από ξένες τράπεζες εγκατεστημένες στην εδώ αγορά, προς αποφυγή προβλημάτων που
σχετίζονται με την έλλειψη ρευστότητας κλπ. Επίσης, πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν, ότι η κυβέρνηση συνεχίζει
να αυξάνει την συμμετοχή του δημόσιου τομέα στις επιχειρήσεις ενέργειας αλλά και σε άλλους στρατηγικούς
τομείς της οικονομίας, συνεπώς, είναι σημαντική η ενημέρωση και η αντίληψη για το ποιοι τομείς της οικονομίας
είναι ελεύθεροι για επενδύσεις χωρίς ή με ελάχιστη τη συμμετοχή ρωσικού κεφαλαίου.
Στρατηγική εισόδου στη ρωσική αγορά
        Η επιτυχής επιχειρηματική δραστηριοποίηση στην αγορά της Ρωσίας εξαρτάται από την επιλογή της
κατάλληλης στρατηγικής εκ μέρους των διοικήσεων των ελληνικών επιχειρήσεων (εξαγωγές, ίδρυση γραφείου
αντιπροσωπείας, αξιοποίηση δικτύων διανομής, κοινοπραξίες, κλπ).
        Λόγω της μεγάλης γεωγραφικής έκτασης της χώρας, οι επιχειρηματίες θα πρέπει να προσπαθήσουν να
εισέλθουν στην αγορά αρχικά σε περιορισμένη βάση. Έτσι, η Μόσχα και η Αγία Πετρούπολη, που αποτελούν τις
πόλεις με το μεγαλύτερο πληθυσμό και τα δύο επιχειρηματικά κέντρα της χώρας, είναι συνήθως τα αρχικά
σημεία έναρξης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων για τις ξένες εταιρείες. Τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκαν
καλά οργανωμένα κανάλια διανομής, ιδιαίτερα στις δύο αυτές πόλεις, τα οποία επεκτείνονται σιγά-σιγά σε άλλα
σημεία της χώρας: Νότιος Ρωσία, περιοχή Βόλγα, Σιβηρία, κλπ. Η εξέρευση εισαγωγέα αποτελεί το πρώτο και
κυριότερο βήμα για την είσοδο στην αγορά.


1.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
1. Αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ρωσίας
        Σύμφωνα με έκθεση εμπειρογνωμόνων των εταιρειών εκτιμήσεων Standard & Poor’s και Fitch, η
πιστοληπτική ικανότητα της Ρωσίας βελτιώθηκε (κατάταξη από ΒΒ+ σε ΒBΒ+) τον Ιούλιο του 2006. Σημειώνουμε
ότι, λόγω των εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαίου, η ρωσική οικονομία παρουσιάζει συνεχώς θετικές εξελίξεις
τα τελευταία χρόνια. Φαίνεται εξάλλου ότι η Ρωσία να αντιμετωπίζει προς το παρόν καλλίτερα από άλλες
Δυτικοευρωπαϊκές χώρες την παρούσα κρίση , λόγω χαμηλού εξωτερικού χρέους και διατήρηση σε υψηλό
επίπεδο ακόμη των συναλλαγματικών αποθεμάτων της χώρας. Aπο τον Σεπτέμβριο όμως του 2008 μετά την
εμφάνιση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης αρχίζει εκ νέου να εμφανίζεται το φαινόμενο του ‘country risk’ ,
λόγω της έλλειψης ρευστότητας. Παρόλα αυτά η Ρωσία μπορεί να αντιμετωπίσει καλλίτερα την κρίση , σε
σύγκριση με άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες.

2. Μακροοικονομικοί δείκτες σε συνεχή βελτίωση τα τελευταία χρόνια.
       Μετά την πάροδο της οικονομικής κρίσης του 1998, η Ρωσία παρουσιάζει συνεχώς θετικά οικονομικά
αποτελέσματα τα τελευταία οκτώ χρόνια. Το ονομαστικό ΑΕΠ έχει πλέον υπερτριπλασιασθεί, φθάνοντας το

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          15
2008 τα $1.674 δις περίπου, ενώ το επίπεδο της βιομηχανικής παραγωγής παρουσίασε αύξηση κατά 60%.Το
2008 όμως η βιομηχανική παραγωγή παρουσίασε ανάπτυξη μόλις κατά 2,1%.
       Όπως προαναφέρθηκε, τα τελευταία χρόνια οι θετικές οικονομικές εξελίξεις στη Ρωσία είχαν ως
αποτέλεσμα την συνεχή θετική μεταβολή του ΑΕΠ άνω του 6% περίπου ετησίως (5,6% το 2008), που
συνοδεύτηκε με την αύξηση των εισαγωγών κατά 30% περίπου ετησίως και την αύξηση της κατανάλωσης και
των εισοδημάτων των νοικοκυριών κατά 12-15% ετησίως. Το 2008, όμως, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα
σημείωσε αύξηση μόνο κατά 2,7%.

3. Κυριότεροι στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής
        Το Σεπτέμβριο του 2005, ο τότε Πρόεδρος και νύν Π/Θ Πούτιν όρισε τέσσερα προγράμματα εθνικής
προτεραιότητας στους ευαίσθητους τομείς της καθημερινότητας της Ρωσίας.
        Τα προγράμματα αυτά προβλέπουν τη βελτίωση της δημόσιας υγείας (ανακαίνιση νοσοκομείων, αύξηση
μισθών ιατρών) και της παιδείας (ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο για 38.000 σχολεία, υποτροφίες), την
κατασκευή κοινωνικών κατοικιών και, τέλος, τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας. Η υλοποίηση των
προγραμμάτων αυτών χρηματοδοτείται τόσο από τον ομοσπονδιακό όσο και από τους περιφερειακούς
προϋπολογισμούς.

4. Η ανεργία και οι οικονομικές ανισότητες περιορίζονται τα τελευταία χρόνια.
        Το 2008, ο ενεργός πληθυσμός της Ρωσίας ήταν 75,1 εκ. κάτοικοι, δηλαδή λίγο περισσότερο από το μισό
του πληθυσμού της χώρας. Το ποσοστό ανεργίας σημείωσε πτώση τα τελευταία χρόνια, παρόλα όμως αυτά το
2008 έφθασε το 7,7%. Παράλληλα, μετά το 2000, παρατηρείται αύξηση των μισθών και των πραγματικών
εισοδημάτων του πληθυσμού. H ανάπτυξη της οικονομίας συνετέλεσε στη συνεχή αύξηση της κατανάλωσης, η
οποία, μετά τον περιορισμό της κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, αυξήθηκε κατά 70% σε σχέση με το
2000. Μετά όμως την πρόσφατη οικονομική κρίση, που επηρέασε και την Ρωσία από τον Ιούλιο 2008 και
ιδιαίτερα σε δύο τομείς, όπως τον τραπεζικό και τον τομέα κατασκευών φαίνεται, ότι η ανεργία αρχίζει να
αυξάνεται (8,1% και 8,5% τους δύο πρώτους μήνες του 2009) χωρίς όμως ακόμη να αποτελεί ανησυχητικό
φαινόμενο.
        Παρόλα αυτά, υφίστανται ακόμη κάποιες ανισότητες μεταξύ των ομόσπονδων κρατιδίων/περιφερειών,
αφού η Μόσχα αντιπροσωπεύει σήμερα το 40% της ρωσικής αγοράς, η Αγία Πετρούπολη το 8%-12%, ανάλογα
με το προϊόν, και πέντε άλλες μεγάλες πόλεις της Ρωσίας το 5%-8% της αγοράς η κάθε μία. Άξιο μνείας είναι ότι
το ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα σε μερικές πόλεις της επαρχίας και ιδιαίτερα σε περιοχές παραγωγής
πετρελαίου είναι υψηλότερο, πολλές φορές, από εκείνο της Μόσχας. Έτσι, πχ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην
Ιγκουσέτια υπολογίζεται σε μόλις $445, ενώ στη Μόσχα ανέρχεται σε $9.370 και στο Τυουμέν
(πετρελαιοπαραγωγός περιφέρεια) φτάνει τα $20.320.

5. Πρόοδοι σημειώθηκαν σε διαφόρους τομείς διαρθρωτικών αλλαγών
Φορολογική Αναθεώρηση: Η ρωσική κυβέρνηση έλαβε συγκεκριμένα φορολογικά μέτρα για την ανάπτυξη και
την ενδυνάμωση του ιδιωτικού τομέα, όπως η υιοθέτηση του πρώτου μέρους του φορολογικού κώδικα το 1998
και η υιοθέτηση του δεύτερου μέρους το 2000, με συγκεκριμένα μέτρα όπως:
     εισαγωγή ενιαίου φορολογικού συντελεστή 13% για τα ατομικά εισοδήματα,
     αντικατάσταση διαφόρων κοινωνικών τελών με έναν ενοποιημένο και αντιστρόφως αναλογικό
        κοινωνικό φόρο,
     κατάργηση του φόρου κύκλου εργασιών,
     ελάττωση από 35% σε 24% και απο 1.1.2009 σε 20% του μέγιστου φορολογικού συντελεστή για τα
        εταιρικά κέρδη και, ταυτόχρονα, κατάργηση διαφόρων «παγίδων»,

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      16
      βελτιωμένες διατάξεις για τη φοροαπαλλαγή συνηθισμένων επιχειρηματικών εξόδων,
      απλοποίηση της φορολογίας του πετρελαϊκού τομέα και των μικρών επιχειρήσεων, και
      μείωση του υψηλού συντελεστή ΦΠΑ από 20% σε 18%.
Αναθεώρηση της νομοθεσίας για τα ακίνητα: Το 2001, υιοθετήθηκε νέος κώδικας ο οποίος απελευθέρωσε τις
αγοραπωλησίες γαιών οικιστικού και εμπορικού χαρακτήρα. Παράλληλα, τον Ιούλιο του 2002, υιοθετήθηκε νέος
νόμος για τις γεωργικές γαίες, ο οποίος προβλέπει την ελεύθερη αγοραπωλησία τους μεταξύ Ρώσων πολιτών και
τη δυνατότητα εκμίσθωσή τους σε αλλοδαπούς, έως και για 49 έτη.
Μεταρρύθμιση των συντάξεων: Με την αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας, δόθηκε η δυνατότητα στους
εργαζομένους να επιλέγουν μόνοι τους το συνταξιοδοτικό τους φορέα. Παρόλα αυτά, ως και το 2006, μόνο το
4% των εργαζομένων είχαν μεταφέρει τις εισφορές τους από το Κρατικό Συνταξιοδοτικό Ταμείο σε ένα από τα
60 ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία. Το 2005 έγινε, επίσης, νέα αναθεώρηση της νομοθεσίας για την κοινωνική
ασφάλεια, με στόχο τους συνταξιούχους (χορήγηση δωρεάν ορισμένων φαρμάκων, μεταφορικών και μείωση
των δημοτικών φόρων).
Μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα: Ο τραπεζικός τομέας της Ρωσίας γνώρισε τρεις φάσεις ανάπτυξης: Μέχρι
το 1995, ο τραπεζικός τομέας ήταν πολύ επικερδής και αναπτύχθηκε σημαντικά. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης
φάσης (μετά το 1995), ο αριθμός των εμπορικών τραπεζών μειώθηκε από 2.600 σε λιγότερο από 1.600. Μεταξύ
των 20 κυριότερων τραπεζών στις αρχές του 1998, μόνο 3 επέζησαν υπό την παλαιά τους μορφή. Το 2004
αποτελεί το έτος έναρξης της τρίτης φάσης ανάπτυξης του τομέα με την θέση σε εφαρμογή της νέας νομοθεσίας
για την ασφάλεια των καταθέσεων. Το σύνολο του ενεργητικού του τραπεζικού τομέα
υπερδεκαπενταπλασιάστηκε σε σχέση με το 1997 και, το 2005, έφτασε το 45% του Α.Ε.Π. Επίσης, τα ίδια
κεφάλαια αυξήθηκαν κατά 31% και οι συνολικές καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 37,5%, σε πραγματικές τιμές.
Εντούτοις, το 2006, η Κρατική Δούμα τροποποίησε τον τραπεζικό νόμο καθορίζοντας ότι, από την 1η
Ιανουαρίου 2007, το ελάχιστο υποχρεωτικό κεφάλαιο των τραπεζών θα έπρεπε να ανέρχεται σε 5 εκ. ευρώ.
       Οι ξένες τράπεζες εκτιμάται ότι αύξησαν το μερίδιό τους στη ρωσική αγορά, φθάνοντας στο 18%. Οι
ελληνικές τράπεζες ΑLPHA BANK, ΜΑRFIN-LAIKI, PIRAEUS και EUROBANK έχουν Γραφεία Αντιπροσωπείας
στη Μόσχα. Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ξεκίνησε το 2008 τις εργασίες της με ένα Γραφείο Αντιπροσωπείας και δύο
Καταστήματα, με επικέντρωση στον τομέα corporate banking. Τον Ιούλιο του 2008 προχώρησε σε εξαγορά του
80% των μετοχών της ρωσικής τράπεζας UNIASTRUM.
        Ο τραπεζικός τομέας όμως εκτός του τομέα κατασκευών παραμένει ένας από τους τομείς που θα
επηρεάσει η πρόσφατη διεθνής οικονομική κρίση με αποτέλεσμα την έξοδο απο τον κλάδο πολλών τραπεζών, οι
οποίες δεν δραστηριοποιούνται με καθαρά τεχνοκρατικά κριτήρια.

Μέτρα για καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης στην Ρωσία: Η ρωσική κυβέρνηση απάντησε γρήγορα τον
Οκτώβριο 2008 με την θέση σε εφαρμογή σχέδιο ύψους $200 δις για ενίσχυση ρευστότητας της αγοράς.Φαίνεται
μάλιστα σύμφωνα με απόψεις του Προέδρου της Ενωσης Ευρωπαικών Επιχειρήσεων εγκατεστημένων στην
Ρωσία ( Association of European Businesses) κ. FRANK SCHAUFF , ότι παρότι η κρίση επηρέασε την Ρωσία σε
μικρότερο βαθμό, άρχισε να εμφανίζεται στην χώρα πρίν την σύγκρουση με την Γεωργία. Η Ρωσική κυβέρνηση
κατέβαλε σοβαρή προσπάθεια για την καταπολέμηση των επιπτώσεών της με τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων.
Τα μέτρα αυτά ,που έλαβε η Ρωσική κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της διεθνούς οικονομικής κρίσης,
αναλύονται ως εξής:
- Χορήγηση προυπολογισμού 6 τρις. Ρουβλίων (ήτοι 250 δις $, ήτοι 13% του προυπολογισμού της Ρωσίας) για
    στήριξη και αναζωογόνηση της κατάστασης στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
- Σχέδιο δράσης για βελτίωση του κλίματος στον χρηματοπιστωτικό τομέα και σε ξεχωριστούς τομείς
    δράσεως της οικονομίας ( 55 μέτρα) με μη εμφανή κυβερνητική βοήθεια:



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                             17
            o  στον τραπεζικό τομέα , τα αγροτικά μηχανήματα και εξοπλισμό, στην παραγωγή προϊόντων
               ορυκτού πλούτου της χώρας και την στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
- Στα επενδυτικά προγράμματα           για τα κρατικά μονοπώλια κοινής ωφέλειας και τις δημόσιες
   επιχειρήσεις.Μερικά σχέδια θα πρέπει να πραγματοποιηθούν υπο οποιεσδήποτε συνθήκες , όπως οι
   Χειμερινοί Ολυμπιακοί αγώνες στο Σότσι του 2014 και μία ειδική απόφαση αναμένεται για τον σκοπό αυτό.
Τα κύρια σημεία του σχεδίου καταπολέμησης της κρίσης είναι:
- Πολιτική τελωνειακών δασμών (αύξηση των τελωνειακών δασμών σε μεγάλη γκάμα προϊόντων).
- Πολιτική κρατικών προμηθειών (όπου οι Ρώσοι παραγωγοί θα απολαμβάνουν διάφορα κίνητρα προτίμησης
   των προϊόντων τους, έναντι των ξένων προμηθευτών με μόνο την δυνατότητα προτίμησης των ξένων
   προμηθευτών σε περίπτωση φθηνότερων προίόντων άνω του ποσοστού 25%:

Τέλος όσον αφορά την κατάσταση της οικονομίας για το 2009 παρατηρούμε ότι:
- Η παγκόσμια οικονομική κρίση άρχισε να επηρεάζει την Ρωσία απο τον Σεπτέμβριο του 2008 με αποτέλεσμα
   η κατάσταση να είναι περισσότερο εμφανής το 2009.
- Ο πόλεμος στην Γεωργία επέφερε πλήγμα στο τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ρωσίας και
   κυρίως απο τον Σεπτέμβριο 2008.
- Το πρόβλημα ρευστότητος στο διεθνές επίπεδο και στον χρηματοπιστωτικό χώρο επηρέασε και την Ρωσία.
- Επι πλέον υπήρξαν προβλήματα για την διατήρηση και συγκράτηση του ρουβλίου σε σχέση με το δυαδικό
   καλάθι νομισμάτων (ευρώ και $), αφού υπήρξε σημαντική διολίσθηση.
- Παράλληλα, το πρόβλημα του ‘ country risk’, που τα τελευταία χρόνια δεν εγένετο λόγος αρχίζει πλέον να
   ξαναεμφανίζεται για την Ρωσία, παρά τα μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας.
 - Παρατηρήθηκε σημαντική εκροή κεφαλαίων απο τη χώρα κατά την εκδήλωση της κρίσης, ενώ φαίνεται να
    έχει μειωθεί το ενδιαφέρον σημαντικών ξέων επενδυτών για την αγορά.

Παρά τα ανωτέρω στοιχεία φαίνεται τελικά ότι η Ρωσία κατά το 2009 θα αντιμετωπίσει καλλίτερα από άλλες
χώρες τις οικονομικές δυσκολίες. Αναμένεται,ωστόσο, οτι κατά το 2009 θα παρουσιάσει ύφεση με αρνητική
μεταβολή στο ΑΕΠ περι το 6% (πρόβλεψη ΔΝΤ), με ποσοστό πληθωρισμού 13% περίπου, με ανεργία 10,2% (7,7
εκατ άνεργοι) , με βιομηχανική παραγωγή μειωμένη σημαντικά (ήδη παρουσίασε πτώση κατά 16,9% σε ετήσια
βάση (Απρίλιος 2009- Απρίλιος 2008). Παράλληλα, ο μέσος όρος διεθνούς τιμής πετρελαίου ανήλθε το 4μηνο
2009 σε 44,79$/βαρέλι , έναντι 147$/βαρέλι τον Ιούλιο 2008 και μόνο 30$ το βαρέλι (τον Ιανουάριο 2009), πράγμα
που οδήγησε και στην αναθεώρηση του προϋπολογισμού του 2009.



ΠΙΝΑΚΑΣ 2
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ                       ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
(-) Κλειστή οικονομία σε στρατηγικούς                  (+) Υψηλός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης
    τομείς

(-) Παραοικονομία                                      (+) Μεγάλα έσοδα από εξαγωγές πετρελαιοειδών

(-) Έλλειψη διαφάνειας στο νομικό πλαίσιο που διέπει   (+) Μεγάλη αγορά με δυνατότητες απορρόφησης πολλών
τη ρωσική εμπορική και επενδυτική πολιτική             ελληνικών προϊόντων

(-) Έλλειψη εναρμόνισης ρωσικών προτύπων με τα         (+) Κατανάλωση
διεθνή                                                 Αύξηση της κατανάλωσης νοικοκυριών κατά 10% ετησίως


            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                       18
                                                           Δημιουργία νέας μεσαίας τάξης
                                                           Προτίμηση σε ελληνικά προϊόντα

(-) Διαρθρωτικά προβλήματα                                 (+) Γεωγραφική εγγύτητα στην Ελλάδα
Επιβολή μέτρων κατά τρόπο απρόβλεπτο και
απροειδοποίητο
Ατέλειες χρηματοπιστωτικού συστήματος                      (+) Αύξηση εισαγωγών 30% ετησίως
Λειτουργία δημόσιας διοίκησης
Δομές Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Λειτουργία αγοράς εργασίας                                 (+) Ξένες επενδύσεις
Λειτουργία δικαστικού συστήματος                           Μεγάλες δυνατότητες προώθησης ελληνικών επενδύσεων
                                                           στη Ρωσία (φορολογικά κίνητρα, χαμηλή φορολογία, μεγάλο
(-) Ελλιπής εφαρμογή διεθνών πρακτικών κατάρτισης          μέγεθος αγοράς)
προϋπολογισμού                                             Μεγάλες δυνατότητες προώθησης ρωσικών επενδύσεων
                                                           στην Ελλάδα (σημαντικά ρωσικά κεφάλαια ενδιαφέρονται
(-) Γραφειοκρατική ακαμψία                                 για επενδύσεις στην Ελλάδα).

                                                           (+) Διαδικασία διοικητικής αποκέντρωσης
(-) Γραφειοκρατικές δυσκολίες στην έκδοση αδειών
εισαγωγής
                                                           (+) Σχέσεις με Ε.Ε. και Διεθνείς Οργανισμούς
(-) Σύστημα ποσοτικών περιορισμών και αδειών               Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας με Ε.Ε.
εισαγωγής στις εισαγωγές βότκας και αιθυλικής              Σχέσεις με ΠΟΕ, ΟΣΕΠ, ΔΝΤ, ΠΤ,SECI.
αλκοόλης



1.ΣΤ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
       Όπως προαναφέρθηκε, από το 1998, μετά την οικονομική κρίση, και ιδιαίτερα μετά το 2000, ο ρυθμός
οικονομικής ανάπτυξης της Ρωσίας παρουσίασε αύξηση άνω του 6% (5,6% το 2008). Ιδιαίτερα την περίοδο μετά
το φθινόπωρο του 1998, η ονομαsτική αξία του ΑΕΠ αυξήθηκε πάνω από τρεις φορές και έφθασε περίπου τα
$1.674 δις, ενώ το επίπεδο της βιομηχανικής παραγωγής αυξήθηκε κατά 60% περίπου. Παρόλα αυτά το 2008 η
βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε μόνο κατά 2,7%.
       Βασικοί άξονες του νέου οικονομικού προγράμματος της ρωσικής κυβέρνησης είναι:
1. Δημοσιονομική σταθερότητα: Μετά την οικονομική κρίση του 1998, η Ρωσία σημειώνει συνεχή βελτίωση των
    δημοσιονομικών της δεδομένων. Ιδιαίτερα μετά το 2002, το πλεόνασμα του προϋπολογισμού ανήλθε σε
    υψηλά επίπεδα. Έτσι, τα έσοδα του προϋπολογισμού ξεπέρασαν τις αρχικές προβλέψεις, ένεκα κυρίως των
    εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαίου.
                                        ΠΙΝΑΚΑΣ 3
                        ΕΤΗΣΙΟΙ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ
                               1999     2000    2001        2002     2003    2004    2005     2006    2007     2008

     Έσοδα (δις $)               23,9    40,0       55,0      69,5    79,5   118,0    181,0   181,0   185,0    266,0
     Έσοδα (% Α.Ε.Π.)            12,2    15,4       17,7      20,0    18,4    20,4     23,6    20,7    11.7     15.9
     Δαπάνες (δις $)             26,9    33,9       45,4      64,7    76,5    93,0    124,0   153,0   157,0    263,0
     Δαπάνες (% Α.Ε.Π.)          13,7    13,0       14,6      18,6    17,7    16,1     16,2    17,5     9.9     15.7
     Εξωτερικό Χρέος (δις $)    178.2   160.0      146.3     152.3   186.0   213.5    257.2   310.6   465.4    484.7



            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         19
2. Περιορισμός του εξωτερικού χρέους: Θετικές εξελίξεις σημειώθηκαν και στον περιορισμό του εξωτερικού
    χρέους, αφού το ποσοστό του σε σχέση με το ΑΕΠ μειώθηκε από 61,6%, το 2000, σε 27,5%, το 2006. Το
    δημόσιο εξωτερικό χρέος συνεχίζει να μειώνεται και έφθασε το 7,1% του ΑΕΠ το 2006. Αντίθετα, το ιδιωτικό
    εξωτερικό χρέος συνεχίζει να αυξάνεται μετά το 2003. Πιο συγκεκριμένα, το 2005, το ιδιωτικό εξωτερικό
    χρέος αυξήθηκε κατά $50 δις και έφθασε τα $150 δις (15% ΑΕΠ).
3. Νομισματική Σταθερότητα: Μετά τα πρώτα σταθεροποιητικά μέτρα της κυβέρνησης, το 2000, και την
    υποτίμηση του ρουβλίου, άρχισαν να λαμβάνονται μέτρα νομισματικής σταθερότητας. Παράλληλα, στη
    νομισματική αυτή σταθεροποίηση συνέβαλαν και τα μεγάλα έσοδα της χώρας από τις εξαγωγές
    πετρελαιοειδών.
4. Βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος: Ένα από τα πρώτα μέτρα μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον
    Πούτιν ήταν η βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και η προσέλκυση επενδύσεων.
5. Προσέλκυση ξένων επενδύσεων: Βασίζεται στη βελτίωση των όρων λειτουργίας των επιχειρήσεων και των
    δημοσίων υπηρεσιών (καταπολέμηση γραφειοκρατίας, πρόοδος της διαδικασίας διοικητικής αποκέντρωσης,
    επίσπευση ιδιωτικοποιήσεων, μεταρρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος, φορολογικές
    διευκολύνσεις).
6. Μέτρα κοινωνικής πολιτικής: Η ρωσική Κυβέρνηση, υποκινούμενη κυρίως από την αύξηση των εσόδων από
    τις εξαγωγές πετρελαιοειδών, προώθησε τέσσερα προγράμματα ύψιστης εθνικής προτεραιότητας: α)
    βελτίωση της δημόσιας υγείας, β) βελτίωση του εκπαιδευτικού τομέα (ελεύθερη πρόσβαση στο Διαδίκτυο για
    38.000 σχολεία), γ) ενίσχυση των κοινωνικών κατοικιών και δ) ενίσχυση της γεωργίας.
7. Περιορισμός της ανεργίας: Οφείλεται κατά μεγάλο ποσοστό στην οικονομική ανάπτυξη της Ρωσίας. Το 2000,
    η κυβέρνηση ανακοίνωσε την ενίσχυση της απασχόλησης και έθεσε ως στόχο της τον περιορισμό της
    ανεργίας.


1.Ζ. ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
        Σύμφωνα με τις επίσημες ρωσικές εκτιμήσεις, στις αρχές του 2008 ο πληθυσμός μόλις και υπερέβαινε τα
142 εκ. άτομα, από 145,3 εκ. άτομα τον Οκτ. 2002, οπότε και διενεργήθηκε η τελευταία εθνική απογραφή. Κατά
την διάρκεια της δεκαετίας του ’90, η τάση ήταν πτωτική και συνεχίζεται ακόμη. Στην απογραφή του 1989 είχαν
καταμετρηθεί 147,3 εκ. άτομα. Η μείωση θα ήταν μεγαλύτερη εάν, κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας, δεν
υπήρχε καθαρή μετανάστευση Ρώσων στην καταγωγή πολιτών των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών προς τη
Ρωσία. Το 2005, μετακινήθηκαν προς τη Ρωσία 107.000 άτομα περισσότερα από εκείνα που εγκατέλειψαν την
χώρα, σημειώνοντας αύξηση κατά 7,5% έναντι του 2004.
        Η επιδείνωση των επί μέρους δεικτών δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο. Οι δείκτες θανάτου για όλες τις
ηλικιακές ομάδες είχαν αρχίσει να αυξάνονται από το 1960, με κορύφωση την δεκαετία του ’90. Το προσδόκιμο
επιβίωσης έφθασε στο υψηλότερο σημείο το την περίοδο 1970-71 και έκτοτε άρχισε να μειώνεται.
        Η βρεφική θνησιμότητα το 1960 ήταν στο ίδιο επίπεδο με την Αυστρία και την Ιταλία, ωστόσο το 1975
έφθασε τους 23,7 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις και, πλέον, αποτελεί σοβαρό αίτιο μείωσης του πληθυσμού. Το
2007 σημειώθηκαν επισήμως 9,4 θάνατοι ανά 1.000 γεννήσεις.
        Πάντως, παρ΄όλο που ο αριθμός των γεννήσεων υστερεί του αριθμού των θανάτων, η κατάσταση
αρχίζει να παρουσιάζει βελτίωση. Από 8,3 γεννήσεις ανά 1.000 άτομα το 1999, το 2007 σημειώθηκαν 11,3/1.000.
Το ποσοστό θανάτων παρουσιάζει κάμψη, παραμένει όμως υψηλό με 14,7 θανάτους ανά 1.000 άτομα το 2007.
Οι λόγοι είναι η συνεχιζόμενη υποβάθμιση των περιβαλλοντικών συνθηκών, το άγχος και η επιδείνωση του
συστήματος υγείας. Άλλοι παράγοντες που συντελούν στην αύξηση των θανάτων λόγω καρδιακών παθήσεων,
ειδικά μεταξύ των ανδρών, είναι η υψηλή κατανάλωση οινοπνεύματος και προϊόντων καπνού καθώς και οι
κακές διατροφικές συνήθειες.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         20
        Στα τέλη του 2006, το προσδόκιμο επιβίωσης των γυναικών ήταν 73,2 έτη και των ανδρών μόλις 60,4
έτη. Είναι θετικό ότι, από το 2003, άρχισε να σημειώνεται μία μικρή βελτίωση. Η κυβέρνηση Πούτιν θεωρούσε το
δημογραφικό πρόβλημα ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζει η χώρα όμως, δεδομένων των
δημοσιονομικών προβλημάτων και κυρίως των κοινωνικών αιτιών που το προκαλούν, δεν μπόρεσε να προτείνει
ικανοποιητικές λύσειςι.
        H μέση ηλικία του πληθυσμού αυξάνεται. Όλο και περισσότεροι πολίτες συνταξιοδοτούνται πριν από το
κανονικό (60 για τους άνδρες, 55 για τις γυναίκες). Το ύψος των συντάξεων δεν απεκατεστάθη μετά την
οικονομική κρίση του 1998 σε βαθμό αντίστοιχο των μισθών. Το 2005, η μέση σύνταξη ήταν $85 ή 2.365 ρούβλια
και ο μέσος μισθός $307 ή 8.550 ρούβλια. Κατά συνέπεια, οι συντάξεις παραμένουν κάτω από το επίσημο
επίπεδο επαρκούς διαβιώσεως, το οποίο στο τέλος του 2004 ήταν 2.451 ρούβλια. Εκτιμάται ότι το σημερινό
σύστημα συλλογής συνταξιοδοτικών πόρων (pay as you go) δεν επαρκεί για να καλύψει το πρόβλημα που
προκαλεί η αύξηση της μέσης ηλικίας του πληθυσμού. Το 2002 προβλέφθηκε η δυνατότητα ανάπτυξης ιδιωτικών
προγραμμάτων σύνταξης παράλληλα με το δημόσιο σύστημα, όμως η προσέλκυση πελατών είναι πολύ μικρή.



 1. Η. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ
        Το 2008, ο ενεργός πληθυσμός της Ρωσίας ήταν περίπου 75,7 εκ. άτομα, δηλαδή λίγο περισσότερο από
το 50% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Η ανεργία συνεχώς σημειώνει πτώση τα τελευταία χρόνια και
έφθασε το 7,7% το 2008 και 6,5%, το 2007. Η ανεργία επηρεάζει σχεδόν στον ίδιο βαθμό τους άνδρες και τις
γυναίκες, αλλά η ηλικία που επηρεάζει περισσότερο είναι η κατηγορία των 30–49 ετών. Σημειώνουμε ότι η ηλικία
των ατόμων ηλικίας 20–24 συναντούν τις μεγαλύτερες δυσκολίες για ανεύρεση εργασία. Ο μέσος χρόνος για την
ανεύρεση νέας θέσης εργασίας κυμαίνεται περίπου σε 8–9 μήνες, ανάλογα με την ηλικία του ανέργου.
Παρατηρείται, επίσης, μείωση των συμβάσεων μερικής απασχόλησης από 10% επί των συνολικών συμβάσεων,
σε 3-4% περίπου.
        Εξετάζοντας τον ενεργό πληθυσμό της χώρας και την συμμετοχή του στους διάφορους τομείς της
οικονομικής δραστηριότητας, παρατηρούμε τα εξής: Το 2006 ο πρωτογενής, ο δευτερογενής και ο τριτογενής
τομέας συμμετέχουν κατά 6%, 36,1% και 57,9%, αντίστοιχα, στο ΑΕΠ. Αντιστοίχως, το εργατικό δυναμικό
κατανέμεται ως εξής: 10,8% στον πρωτογενή, 29,1% στο δευτερογενή και 60,1% στον τριτογενή τομέα.
        Η ελευθερία κυκλοφορίας των εργαζομένων δεν έχει ακόμη πλήρως εφαρμοσθεί στη Ρωσία. Έτσι, κάθε
εργαζόμενος που εργάζεται σε περιοχή από την οποία δεν κατάγεται, θα πρέπει να εγγραφεί στο Περιφερειακό
Γραφείο και να αποκτήσει κάρτα παραμονής (propuska). H διαδικασία αυτή είναι συνήθως μακράς διάρκειας
και επηρεάζεται από τη δυσλειτουργία της ρωσικής δημόσιας διοίκησης (απώλεια φακέλων, διαφθορά κλπ).
Έτσι, πολλοί εργαζόμενοι ζουν υπό καθεστώς παρανομίας.
        Διάκριση ενεργού πληθυσμού ανά φύλλο: Το 2008, το 53,7% του πληθυσμού ήταν γυναίκες και το 46,3%
ήταν άνδρες. Όσον αφορά στον ενεργό πληθυσμό, τα ποσοστά αυτά διαμορφώνονται σε 49,1% και 50,9%,
αντίστοιχα. Εξάλλου, υπάρχουν αρκετές ανισότητες ανά τομέα δραστηριότητας. Π.χ. οι γυναίκες φαίνεται να
απασχολούνται περισσότερο στον τομέα των υπηρεσιών (64% των εργαζομένων στον τομέα είναι γυναίκες),
ενώ οι άνδρες στο δευτερογενή τομέα, (69,4% των εργαζομένων στον τομέα είναι άνδρες).
        Εξετάζοντας το σύνολο του ενεργού πληθυσμού, σε σχέση με την εκπαίδευση, παρατηρούμε ότι ο
βαθμός εκπαίδευσής του είναι αρκετά υψηλός και το μεγαλύτερο μέρος των Ρώσων εργαζομένων κατέχει
δίπλωμα 5ετούς ή και 6ετούς ανώτερης εκπαίδευσης. Επίσης, περίπου το 50% των ατόμων που αναζητούν
εργασία κατέχει δίπλωμα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Απο το κατωτέρω διάγραμμα φαίνεται η απασχόληση
του πληθυσμού ανα τομέα δραστηριότητας.Ετσι στην γεωργία απασχολείται το 10,2%, στην βιομηχανία το



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         21
27,40% ( εκ των οποίων το 16,8% στην καθαρά βιομηχανία, το 2,8% στον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας και το
7,2% στις κατασκευές) και στις υπηρεσίες το 62,40%.




                                               ΓΕΩΡΓΙΑ;
                                                10,20%

                                                           ΒΙΟΜΗΧ.;
                                                            27,40%
                        ΥΠΗΡΕΣ.;
                         62,40%




                           ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ


                                    Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ
                 Το ποσοστό ανεργίας σημειώνει πτώση τα τελευταία χρόνια. Το 2008 ανήλθε σε 7,7%.
                 Η ανεργία επηρεάζει ισοδύναμα τα δύο φύλλα, ενώ η ηλικιακή ομάδα που
   Μικρό         επηρεάζεται περισσότερο είναι τα άτομα ηλικίας 30-49 ετών. Το 2008, ο ενεργός
  ποσοστό        πληθυσμός της Ρωσίας αποτελείτο κατά 49,1% από γυναίκες και κατά 50,9% από
  ανεργίας       άνδρες. Υπάρχουν οικονομικές ανισότητες στον τομέα της απασχόλησης, δεδομένου
                 ότι οι γυναίκες κατά 64% απασχολούνται στις υπηρεσίες, ενώ οι άνδρες, κατά 69,4%,
                 απασχολούνται στον δευτερογενή τομέα.
Το μεγαλύτερο    Ενώ, ο πρωτογενής, ο δευτερογενής και ο τριτογενής τομέας συμμετέχουν κατά 6%,
 ποσοστό της     36,1% και κατά 57,9% στην σύνθεση του ΑΕΠ. ο ενεργός πληθυσμός συμμετέχει κατά
απασχόλησης      10,4%, 27,4% και 62,4% στον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα,
  εντοπίζεται    αντίστοιχα.
στις υπηρεσίες




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          22
                                         ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2
                                  Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ (1996-2008)

  14,00%
  12,00%
  10,00%
    8,00%
    6,00%
    4,00%
    2,00%
    0,00%
             1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά το 2000, παρατηρείται συνεχής αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων,
αποτέλεσμα της οικονομικής ανάπτυξης, η οποία επέτρεψε την αύξηση της κατανάλωσης.
                                    ΠΙΝΑΚΑΣ 4
               ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ
                                      2000      2004      2005      2006      2007      2008
ΑΥΞΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ
ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ                           11,9%     9,9%     8,8%      13,3%      12,7%     2,5%
ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ
ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΜΕΣΟΥ ΜΙΣΘΟΥ                 20,9%     18,2%    29,3%     13,3%      16,2%     25,2%
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ
                                      7,3%      10,2%    11,0%     10,9%      11,1%     2,4%
ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ
ΜΕΣΟΣ ΜΙΣΘΟΣ ($)                      79        237      300       391        529       582
ΜΕΣΟΣ ΜΙΣΘΟΣ (Rb)                     2.223     6.740    8.555     10.634     13.527    17.112
       Σημειώνεται ότι ο τομέας των υπηρεσιών αναπτύχθηκε σημαντικά και αντιπροσωπεύει πλέον το 57,9%
του ΑΕΠ, έναντι 35,8% το 1991. O τομέας χονδρικού και λιανικού εμπορίου είναι οι κυριότεροι του τομέα
υπηρεσιών. Σε αντίθεση με την ανάπτυξη του τομέα του εμπορίου και της εστίασης, οι τομείς του πολιτισμού, της
εκπαίδευσης και της υγείας φαίνεται να αποδυναμώνονται, ως αποτέλεσμα της μετασοβιετικής εποχής. Η
σημαντική ελάττωση των δημοσίων δαπανών για τους τομείς αυτούς οφείλεται στις δυσκολίες κατά τη
μετάβαση από την κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία στην οικονομία της αγοράς.
       Στον τομέα της υγείας, η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, που έγινε πιο εμφανής στις μεγάλες πόλεις, δεν
επαρκεί για να συμψηφιστεί η πτώση της δραστηριότητας του δημόσιου τομέα. Όσον αφορά στον πολιτιστικό
τομέα, παρατηρείται μείωση της συμμετοχής του στον τομέα των υπηρεσιών, ουσιαστικά λόγω αντικατάστασής
του: ενώ, στην περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης, τα πολιτιστικά θέματα ήταν ο μόνος τρόπος επηρεασμού της
κατανάλωσης, η οικονομία της αγοράς έφερε στο προσκήνιο την ανάπτυξη νέων μορφών διασκέδασης και
άλλαξε τον τρόπο και τον προσανατολισμό της κατανάλωσης.
       Ο κύκλος ανάπτυξης τον οποίο βιώνει σήμερα η Ρωσία επηρεάσθηκε από σημαντικούς εξωτερικούς
παράγοντες. Οι δύο πρώτες φάσεις (1999-2000) οδήγησαν στην υποτίμηση του ρουβλίου αρχικά και, σε
συνδυασμό με την ευνοϊκή συγκυρία της αύξησης της τιμής των πετρελαιοειδών, επέτρεψαν τη δημιουργία


            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         23
σημαντικού εμπορικού πλεονάσματος. Μετά το 2000, αρχίζει η τρίτη περίοδος, με την ανάπτυξη της
εσωτερικής ζήτησης και τη σταθεροποίηση του ρουβλίου.
         Επιπλέον, η ισοσκέλιση του προϋπολογισμού φαίνεται επίσης ότι εξαρτάται από τις τιμές των πρώτων
υλών, που οδήγησαν στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών στο τέλος της δεκαετίας του 1990. Σύμφωνα με
τις εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικής Ανάπτυξης, που δημοσιεύθηκαν το 2003, διακύμανση ύψους $1 στην
τιμή του πετρελαίου ισοδυναμεί με μία διακύμανση εσόδων προϋπολογισμού ύψους $1,35 δις. Οσον αφορά τον
μέσο μηνιαίο μισθό το 2008 , σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας έφθασε τα 17.112 ρούβλια (ήτοι
451 ευρώ ή 582 $) , παρουσιάζοντας αύξηση κατά 25,2 % σε ρούβλια έναντι του 2007 και κατά 10,01% σε $.


1. Θ. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ
        Αρχικά, η σταθεροποίηση των τιμών επετεύχθη το 1997, όταν περιορίσθηκε στο 11%, επίπεδο
χαμηλότερο του 2.500% (1992). Ομως, μετά την οικονομική κατάρρευση του Αυγούστου του 1998, ο
πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 85%. Ωστόσο, η κατάσταση δεν ξέφυγε του ελέχγου. Ετσι, το 1999 ο
πληθωρισμός έπεσε στο 37% και το 2000 έπεσε στο 20%. Απο τότε και μετά, παρουσιάζει συνεχή πτώση και
μάλιστα το 2006 έπεσε κάτω απο το φράγμα του 10%.
        Εντούτοις, μετά από μια περίοδο διατήρησης σε χαμηλά επίπεδα, ο πληθωρισμός ανήλθε το 2008 σε
13,3%, (έναντι 11.9% το 2007), τάση η οποία αναμένεται να διατηρηθεί και το 2009. Κατα το 2008 και ιδιαίτερα
το β’ εξάμηνο του έτους, η αύξηση των τιμών των αγροτικών προϊόντων, των τροφίμων και των προϊόντων
πρώτης ανάγκης (σιτηρών, ψωμιού και γαλακτοκομικών προϊόντων) έφεραν σε δύσκολη κατάσταση την
κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να μην επιτευχθεί ο αρχικός στόχος της ρωσικής κυβέρνησης, που ήταν η
συγκράτηση του πληθωρισμού στο επίπεδο του 8,5%.



                        ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3: Ο ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ (1998-2008)

               100,00%


                50,00%


                 0,00%
                            1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
         Πληθωρισμός 85,00 37,00 20,00 20,00 15,00 10,00 11,70 12,70 9,70 11,90 13,30

Πηγή: Στατιστική Υπηρεσία Ρωσίας




             Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                        ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                  τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                       e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                  24
1. Ι. ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ΑΕΠ)
       Όπως αναφέρθηκε, η θετική πορεία του ΑΕΠ άρχισε μετά την οικονομική κρίση του 1998 και, τα
τελευταία χρόνια, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης είναι άνω του 6% ετησίως, όπως φαίνεται και από τους
κατωτέρω πίνακες.

               ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 4                                          ΠΙΝΑΚΑΣ 5
      ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΕΠ ΚΑΤΑ ΚΛΑΔΟΥΣ (2008)                              ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΕΠ


                                                                     Μεταβολή   Κατά κεφ. ΑΕΠ
                                                                     ΑΕΠ (%)        (US$)
                                                              2000      10,0       1.786
                                                              2002       4,7       2.508
                                                              2003       7,3       2.652
                                                              2004       7,2       3.254
                                                              2005       6,4       5.303
                                                              2006       6,7       6.877
                                                              2007       8,1       9.084
                                                              2008       5,6      11.772




 ΥΠΗΡΕΣ.,
  57,90%

 ΒΙΟΜΗΧ.,
   36,1%


 ΓΕΩΡΓΙΑ
   6%



    0,00%        20,00%       40,00%       60,00%




            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                              25
                        ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5. ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΕΠ Ρωσίας (2000-2008)


     12,00%
     10,00%         10,00%
      8,00%                                                                                       8,10%
                                                      7,30% 7,20%
      6,00%                                                              6,40% 6,70%
                                                                                                      5,60%
                             5,00% 4,70%
      4,00%
      2,00%
      0,00%
                2000    2001      2002          2003          2004   2005      2006         2007     2008



1.ΙΑ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
        Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, ο πληθυσμός της Ρωσικής Ομοσπονδίας μειώνεται κι
έφθασε τα 142,7 εκ. άτομα, την 1.1.2006. Η Ρωσία είναι σήμερα η 7η χώρα με τον περισσότερο πληθυσμό στον
κόσμο. Εκ του συνόλου του πληθυσμού, το 15,7% είναι κάτω των 14 ετών, το 66,5% κάτω των 65 ετών και το
17,8% άνω των 65 ετών. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού (73%) ζει στις πόλεις, ο μέσος όρος γάμου είναι 25
έτη, ενώ το 29,76% των παιδιών γεννήθηκαν εκτός γάμου.

                                          Διάγραμμα 6
                         Διαχωρισμός πληθυσμού ανά τύπο νοικοκυριού
                                       Σύνθεση του πληθυσμού ανα οικογένεια
                                                 (αριθμός μελών)

                                                                      Ζευγάρι με
                                              Γυναίκα μόνη,           ένα παιδί,
                                                  15%                    15%

                                                                              Ζεγάρι χωρίς
                                                                               παιδί, 15%
                             Ανδρας μόνος,
                                  7%
                                                                                   Ζευγάρι με 2
                                  Αλλες                                            παιδιά, 10%
                               οικογένειες,
                                   12%
                                                                        Ζευγάρι με
                                                  Οικογένεια με        τρία παιδιά,
                                                   ένα γονέα,               2%
                                                      24%




      Οι θετικές εξελίξεις στην οικονομία της Ρωσίας έχουν και αντίστοιχο αντίκτυπο στην καταναλωτική
συμπεριφορά των Ρώσων, καθώς ενισχύουν τη δημιουργία της μεσαίας τάξης και την αύξηση της
κατανάλωσης. Την τελευταία δεκαετία παρατηρείται σταθερή αύξηση του μέσου μηνιαίου εισοδήματος στη
Ρωσία. Χαρακτηριστικό στοιχείο, ωστόσο, παραμένει η έντονη διαφορά μεταξύ υψηλών και χαμηλών


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       26
εισοδηματικών τάξεων (η Ρωσία είναι η τρίτη χώρα σε αριθμό εκατομμυριούχων), η οποία τα τελευταία έτη
φαίνεται να εξισορροπείται από τη αργή αλλά σταθερή ανάπτυξη της μεσαίας τάξης. Η εξέλιξη αυτή
συνεπάγεται και αντίστοιχες επιδράσεις στα καταναλωτικά πρότυπα του πληθυσμού. Αναμένεται αύξηση της
καταναλωτικής δαπάνης, στροφή προτιμήσεων προς τα επώνυμα προϊόντα, υιοθέτηση «δυτικών»
καταναλωτικών προτύπων αλλά και αυξημένη καταναλωτική συνείδηση και υψηλή ευαισθησία τιμής. Οι μισθοί
των νέων γενικά είναι υψηλότεροι σε σχέση με τους γονείς τους.
       Μετά την οικονομική κρίση , η οποία επηρέασε την Ρωσία από τον Σεπτέμβριο 2008 συνεχίσθηκε η
αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης των νοικοκυριών κατά 2,4% , παρά την αύξηση του μέσου μηνιαίου μισθού
κατά 25,2% , που έφθασε στα 17.112 ρούβλια ( 451,50 ευρώ ήτοι 582$).



                                             Πίνακας 6.
               Ενδεικτικός ονομαστικός μέσος μισθός ανά άτομο και ανά περιοχή (2008)
                                    Ισοτιμία: €1 = 37,90 Ρούβλια
Περιοχή                                 Ρούβλια            €
Ρωσική Ομοσπονδία                        17.117       451,50
Μόσχα                                    47.746       1.259
Αγία Πετρούπολη                          17.168       453
Περιφέρεια Νοβοσιμπίρσκ                  16.545       436
Περιφέρεια Αικατερίνμπουργ               20.000       527

        Από τα ανωτέρω παρατηρείται ότι τα εισοδήματα ποικίλλουν ανά περιοχή, ενώ στην πρωτεύουσα
συγκεντρώνεται το 1/3 του πλούτου της χώρας.
        Την 1.5.2006 ο ελάχιστος εγκεκριμένος μισθός στη Ρωσία ήταν 1.100 ρούβλια (€32). Σύμφωνα με την
ετήσια έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 20% έως 25% των Ρώσων ζει κάτω από το επίπεδο της φτώχειας.
Η μεσαία τάξη αμοίβεται με μισθούς της τάξης των 4.400 – 15.000 ρουβλίων (€130 – 435) και άνω. Σύμφωνα με
εκτιμήσεις, το 15% του πληθυσμού (20 περίπου εκ. κάτοικοι), απολαμβάνει εισοδημάτων ίδιου περίπου επιπέδου
με τις δυτικό-ευρωπαϊκές χώρες. Ιδιαίτερα στην περιοχή της Μόσχας, ο μέσος μισθός κατά το 2008 πιστεύεται
ότι έφθασε τα €700.

        Συνήθειες καταναλωτή: Η αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος άλλαξε επίσης τις συνήθειες του
Ρώσου καταναλωτή. Ο Ρώσος χαρακτηρίζεται πλέον κυρίως για την στροφή του προς την κατανάλωση και την
έλλειψη της προθυμίας του για αποταμίευση. Επιπλέον παρατηρείται αύξηση του δανεισμού κατανάλωσης και
στέγης. Η Ρωσία αποτελεί την 17η αγορά στον κόσμο από πλευράς λιανικής κατανάλωσης.
        Εξετάζοντας την κατανάλωση οικογένειας χαμηλών και υψηλών εισοδημάτων διαπιστώνονται τα
ακόλουθα:
Η οικογένεια χαμηλού εισοδήματος ξοδεύει μηνιαίως 1027 ρούβλια, εκ των οποίων το 49,7% αφορά τρόφιμα,
17,4% άλλα προϊόντα εκτός τροφίμων, 20,1% προμήθεια υπηρεσιών,9,1% ίδια παραγωγή τροφίμων, 2,4%
τρόφιμα σαν δώρα, 1,1% αλκοολούχα ποτά, 0,2% δώρα εργοδότη.
Η οικογένεια υψηλού εισοδήματος ξοδεύει μηνιαίως 9.023 ρούβλια, εκ των οποίων 69,7% για υπηρεσίες, 17%
αγορά χρηματοδοτικών μέσων, 2,3% ακίνητα,18% τρόφιμα.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         27
1.ΙΒ. ΔΗΜΟΣΙΟ - ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ
Το δημόσιο χρέος της Ρωσίας περιορίσθηκε- Το ιδιωτικό εξωτερικό χρέος αυξήθηκε.
Προϋπολογισμός
        Ο προϋπολογισμός, τα τελευταία χρόνια, εμφανίζει έχει πλεόνασμα κυρίως λόγω των εσόδων από τις
εξαγωγές πετρελαίου. Το πλεόνασμα του προϋπολογισμού του κράτους έφθασε τα $64,9 δις το 2007.
        Θετικές εξελίξεις υπήρξαν στον περιορισμό του εξωτερικού χρέους, αφού το ποσοστό σε σχέση με το
ΑΕΠ μειώθηκε από 61,6%, το 2000, σε 27,5%, το 2006. Το δημόσιο εξωτερικό χρέος συνεχίζει να μειώνεται και
έφθασε το 2008 τα $484,7 δις, ήτοι 7,1% του ΑΕΠ. Αντιθέτως, το ιδιωτικό εξωτερικό χρέος συνεχίζει να
αυξάνεται μετά το 2003. Πιο συγκεκριμένα, το 2007, το ιδιωτικό εξωτερικό χρέος αυξήθηκε και ξεπέρασε τα $400
δις.
        Η Ρωσία έχει πλέον εξοφλήσει στο ακέραιο το χρέος της προς τη Λέσχη των Παρισίων, καθώς και το
μεγαλύτερο μέρος του χρέους που η χώρα ανελαβε όταν διαδέχθηκε την Σοβιετική ΄Ενωση στις υποχρεώσεις
της. Εξαίρεση αποτελεί ποσό $3 – 4 δις, για το οποίο έχει γίνει αναδιαπραγμάτευση και αποπληρώνεται μέσω της
δωρεάν εξαγωγής αγαθών. Από την πρόωρη εξόφληση του χρέους, η Ρωσία θα εξοικονομήσει σημαντικά ποσά
που διαφορετικά θα κατέβαλε για τόκους. Τα ποσά αυτά θα κατατεθούν στο νέο Επενδυτικό Ταμείο. Η Ρωσία
έτσι θα αντλήσει τα απαιτούμενα ποσά από τα διαθέσιμα του Σταθεροποιητικού Ταμείου τα οποία αυξάνονται,
χάρις στα υψηλά έσοδα της χώρας από τις διεθνείς πωλήσεις πετρελαίου. Με τον τρόπο αυτό, η ρωσική
κυβέρνηση επιδιώκει τα διαθέσιμα να μην διοχετευθούν στο εσωτερικό της χώρας, γεγονός που θα οδηγούσε σε
αύξηση της προσφοράς χρήματος. Για τους ανωτέρω λόγους και λόγω μεγέθους της χώρας, το δημόσιο
εξωτερικό χρέος δεν αποτελεί ανησυχητικό φαινόμενο. Αντιθέτως ανησυχίες δημιουργεί το ιδιωτικό εξωτερικό
χρέος, που έφθασε τα $400 δις, αντιπροσωπεύοντας το 30% περίπου του ΑΕΠ.



1.ΙΓ. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ
       Το πλεόνασμα των τρεχουσών συναλλαγών ανήλθε το 2008 σε $102,3 δις, έναντι $105,3 δις το 2007. Τα
συναλλαγματικά αποθέματα ης χώρας σημείωσαν μεγάλη αύξηση τα τελευταία χρόνια και έφθασαν τα 427 δισ
$ το 2008 (έφθασαν στο υψηλότερο σημείο 566 δις $ τον Ιούλιο 2008 και μετά την οικονομική κρίση άρχισαν να
μειώνονται) έναντι $484,6 δις το 2007 και $295,6 δις, το 2006.

             ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 8.ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ ΣΕ ΞΕΝΟ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑ (δις$)


      2008

      2006

      2004

      2002

      2000

             0.0      100.0     200.0       300.0      400.0       500.0      600.0




             Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                        ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                  τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                       e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        28
1.ΙΔ. ΧΑΡΑΚΤΗΡIΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ
        Τα συναλλαγματικά αποθέματα συνεχίζουν να αυξάνονται μέχρι τον Ιούλιο του 2008, λόγω κυρίως των
εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαιοειδών. Στις 31.12. 2008, ανέρχονταν σε $427δις. Το υψηλό επίπεδο των
συναλλαγματικών αποθεματικών ενίσχυσαν την προσπάθεια για στήριξη του νομίσματος κατά την πρόσφατη
διεθνή οικονομική κρίση.

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
    Το 1998 απετέλεσε τη γέννηση του τραπεζικού συστήματος της Ρωσίας, το οποίο παραμένει ακόμη νέο. Στα
πρώτα του βήματα, εμφανίζονται οι πρώτες εμπορικές τράπεζες, ως θυγατρικές της GOSBANK, η οποία
αποτελούσε την πρώτη εμπορική τράπεζα της ΕΣΣΔ. Η ισχύουσα νομοθεσία που ρυθμίζει τον τραπεζικό τομέα
και την ασφάλεια των καταθέσεων και επέβαλε την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου σε 5 εκ. ευρώ, δεν είναι
πλέον επαρκής και απαιτείται νέα τραπεζική νομοθεσία για τη ρύθμιση των εξής θεμάτων:
     αύξηση του απαιτούμενου κεφαλαίου ίδρυσης εμπορικών τραπεζών για έκδοση περιορισμένης άδειας
       λειτουργίας,
     απελευθέρωση του καθεστώτος εγκατάστασης νέων τραπεζών,
     εναρμόνιση των τραπεζικών προτύπων με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα ΙΑS και IFRS
     ρύθμιση ζητημάτων ηλεκτρονικών τραπεζικών συναλλαγών,
     δημιουργία δευτερογενούς αγοράς κρατικών ομολόγων, ώστε η επαρκής ρευστότητα και η μεγαλύτερη
       διασπορά του κινδύνου να συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας υγιούς πρωτογενούς αγοράς, ρύθμιση της
       αγοράς leasing.

                       ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΡΩΣΙΑΣ
Η λειτουργία του ρωσικού τραπεζικού συστήματος έχει βελτιωθεί:
    οι τραπεζικές καταθέσεις έχουν αυξηθεί κατά 37,5%
    οι τραπεζικές πιστώσεις διπλασιάζονται ετησίως
    οι ανενεργές πιστώσεις περιορίστηκαν
    τα επιτόκια παρουσιάζουν πτωτική τάση, λόγω των σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών,
       του πλεονάσματος του εμπορικού ισοζυγίου και της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των
       εγχωρίων προϊόντων.

O TΡΑΠΕΖΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ
        Ο ρωσικός τραπεζικός τομέας γνώρισε 3 φάσεις ανάπτυξης. Μέχρι το 1995, ήταν πολύ επικερδής και
αναπτύχθηκε σημαντικά σε μία περίοδο οικονομικής κρίσης. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης (μετά το
1995), ο αριθμός των εμπορικών τραπεζών μειώθηκε από 2.600 σε λιγότερο από 1.600. Είναι χαρακτηριστικό ότι,
μεταξύ των 20 κυριότερων τραπεζών στις αρχές του 1998, μόνο 3 από αυτές επέζησαν υπό την παλαιά τους
μορφή.
        Το 2004 αποτελεί το έτος έναρξης της τρίτης φάσης ανάπτυξης του τομέα, με την θέση σε εφαρμογή της
νέας νομοθεσίας για την ασφάλεια των καταθέσεων. Το σύνολο του ενεργητικού του τραπεζικού τομέα υπερ-
δεκαπενταπλασιάστηκε σε σχέση με το 1997 και, το 2005, έφτασε το 45% του ΑΕΠ. Επίσης, τα ίδια κεφάλαια
αυξήθηκαν κατά 31% και οι συνολικές καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 37,5%, σε πραγματικές τιμές. Εντούτοις, το
2006, η Κρατική Δούμα τροποποίησε τον τραπεζικό νόμο καθορίζοντας ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2007, το
ελάχιστο υποχρεωτικό κεφάλαιο των τραπεζών θα έπρεπε να ανέρχεται σε €5 εκ.


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         29
       Οι καταθέσεις των νοικοκυριών, που αποτελούν τα πρώτα έσοδα των τραπεζών, αυξήθηκαν κατά
7,5% το 2006. Σε αυτό συνετέλεσε η αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων του πληθυσμού. Η διάρκεια των
καταθέσεων σημειώνει επίσης θετική μεταβολή, αφού οι καταθέσεις διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους
αυξήθηκαν κατά 70%, το 2004, και κατά 50% του 2005.
       Αναφορικά με το ενεργητικό των τραπεζών, παρατηρείται θετική εξέλιξη στον τομέα του retail banking,
δεδομένου ότι ο όγκος των πιστώσεων σε φυσικά πρόσωπα διπλασιάζεται ετησίως από το 2001 και μετά. Για να
αντιμετωπίσουν τη ζήτηση, οι τράπεζες επεκτείνουν το δίκτυό τους στην περιφέρεια.
       Παρά τις ανωτέρω προόδους, ο τραπεζικός τομέας παραμένει ακόμη αρκετά διασκορπισμένος,
δεδομένου ότι στη χώρα λειτουργούν σήμερα 1.200 τράπεζες (600 εκ των οποίων σε σταθερή βάση), ενώ τα ίδια
κεφάλαια ισοδυναμούν μόνο με το 6% του ΑΕΠ.

Νέο Νομοθετικό πλαίσιο
        Ο νέος τραπεζικός νόμος υποδηλώνει τη θέληση των αρχών για εναρμόνιση με τη διεθνή νομοθεσία. Η
Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας, εμπνεόμενη από τα δυτικά μοντέλα, βεβαιώνει την σύνδεσή της με την διαφάνεια.
Ο νέος τραπεζικός νόμος που ψηφίσθηκε το 2003, καθιερώνει την ασφάλεια των καταθέσεων και προβλέπει
μέτρα για την αύξηση της εμπιστοσύνης των νοικοκυριών, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και τη
βελτίωση της διαχείρισης του κινδύνου. Για να υπαχθούν σε αυτό το νέο σύστημα, οι τράπεζες υπέβαλαν στην
Κεντρική Τράπεζα αξιολόγησή τους με ειδικά οικονομικά ratios και ποιοτικά κριτήρια. Η διαδικασία εισόδου στο
σύστημα αυτό έλαβε τέλος το 2006. 913 Τράπεζες έγιναν αποδεκτές, ενώ 191 απερρίφθησαν. Η διαδικασία αυτή
επέτρεψε στην Κεντρική Τράπεζα της χώρας να μυήσει τις εμπορικές Τράπεζες στη διαφάνεια και τη σωστή
διαχείριση των κινδύνων.
        Το 2004, υιοθετήθηκε νέα διάταξη, μετά από οδηγία του Συμβουλίου της Βασιλείας, για τα τραπεζικά
ratios. Παράλληλα, υιοθετήθηκε διάταξη τροποποίησης του νόμου που καθόρισε το ελάχιστο κεφάλαιο κάθε
τράπεζας σε €5 εκ.

Η Διάρθρωση του τομέα – Δύο μεγάλες ρωσικές τράπεζες
Sberbank (Τράπεζα Αποταμιεύσεων)
       Η κρατική αυτή τράπεζα αντιπροσωπεύει πάνω από το ¼ του ενεργητικού του τραπεζικού τομέα και
κατέχει σήμερα περίπου το 30% της τραπεζικής αγοράς. Η Sberbank κατέχει επίσης το 45% των πιστώσεων σε
φυσικά πρόσωπα. Η πρώτη θέση της τράπεζας μπορεί να διατηρηθεί για ένα μεσοπρόθεσμο διάστημα, λόγω του
εκτεταμένου δικτύου της στην περιφέρεια.
Vneshtorgbank (Τράπεζα Διεθνούς Εμπορίου)
        Αποτελεί την δεύτερη τράπεζα της χώρας, από πλευράς ενεργητικού και κερδών, και η στρατηγική της
τα τελευταία χρόνια ήταν η εστίαση σε μεγάλες ρωσικές βιομηχανικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις. Η τράπεζα
αυτή εξυπηρετεί τις 140 από τις 200 μεγαλύτερες ρωσικές εταιρείες. Μετά το 2004, η Vneshtorgbank αύξησε το
μερίδιό της στην αγορά του retail banking με την εξαγορά της Guta Bank, η οποία μετονομάσθηκε VTB 24.
Ανέπτυξε επίσης στρατηγική για τις ΜΜΕ, εξαγοράζοντας την τράπεζα Promstroybank.
        Γενικότερα, οι μεγαλύτερες ρωσικές ιδιωτικές τράπεζες βελτίωσαν τους ισολογισμούς τους τα τελευταία
χρόνια. Πρόοδος σημειώθηκε επίσης στον τομέα της διαφάνειας του τραπεζικού τομέα, ιδιαίτερα στον τομέα της
σύνθεσης του κεφαλαίου και της δημοσίευσης των πληροφοριών σχετικά με το βαθμό ελέγχου του κεφαλαίου
και των κυριότερων μετόχων.
        Αρχικά, το μεγαλύτερο μέρος των τραπεζών δημιουργήθηκε από τούς μεγάλους βιομηχανικούς και
χρηματοπιστωτικούς ομίλους, για να τις χρησιμοποιήσουν προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους. Πολλές
όμως ρωσικές τράπεζες επεκτείνουν σήμερα τις δραστηριότητές τους στο retail banking και αναπτύσσουν το
δίκτυό τους στην περιφέρεια.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       30

ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΤΟΜΕΑ
       Οι ξένες τράπεζες εκτιμάται ότι το 2006 αύξησαν το μερίδιο που κατείχαν στη ρωσική αγορά κατά 5%-
6%, φθάνοντας έτσι το 18%. Το ενδιαφέρον των ξένων τραπεζών παραμένει έντονο, όπως φαίνεται και από τις
πρόσφατες κινήσεις εξαγορών. Ο όγκος των επενδύσεων των ξένων τραπεζών σχεδόν διπλασιάσθηκε το 2005,
με την εξαγορά κεφαλαίων ρωσικών τραπεζών, ενώ το 2006 ήταν έτος μεγάλων εξαγορών. Όπως
προαναφέρθηκε οι ελληνικές τράπεζες ΑLPHA BANK, ΜΑRFIN-LAIKI, PIRAEUS και EUROBANK έχουν
Γραφεία Αντιπροσωπείας στη Μόσχα. Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ξεκίνησε το 2008 τις εργασίες της με ένα Γραφείο
Αντιπροσωπείας και δύο Καταστήματα, με επικέντρωση στον τομέα corporate banking. Τον Ιούλιο του 2008
προχώρησε σε εξαγορά του 80% των μετοχών της ρωσικής τράπεζας UNIASTRUM.
       Μετά από μία περίοδο υψηλού ρίσκου, όσον αφορά στην εξαγορά κάποιας ρωσικής τράπεζας και
δημιουργίας θυγατρικής, οι ξένες τράπεζες τροποποίησαν πρόσφατα τη στρατηγική τους και οι πρωτοβουλίες
για εξαγορά και συμμετοχή στο κεφάλαιο αυξάνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια. Οι ξένες τράπεζες
ευνοούνται κυρίως από την θετική εικόνα της μητρικής εταιρείας και τις εγγυήσεις της. Το 2006, 10 ξένες
τράπεζες κατατάσσονταν μεταξύ των 50 μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας. Πιστεύεται όμως μετά την
πρόσφατη οικονομική κρίση θα ξεκαθαρίσει περαιτέρω το τοπίο στον τραπεζικό τομέα και μόνο υγιείς τράπεζες
με καθαρά τεχνοκρατικά κριτήρια θα παραμείνουν στην αγορά.

                                        ΠΙΝΑΚΑΣ 7
                       ΕΞΑΓΟΡΕΣ ‘Η ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ ΡΩΣΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Επωνυμία                   Αγοραστής              Ημερομηνία      Αξία (εκ. $)   % εξαγοράς
Absolut Bank               KBC                    04/07           957            92,5
Orgresbank                 NORDEA                 11/06           314            75,0
Rosbank                    Soc Gen                09/06           1.700          30,0
Investsberbank             OTP                    09/06           634            20,0
IMB                        Unicredit              07/06           477            96,0
Rosbank                    Soc Gen                06/06           317            10,0
Impex Bank                 Reiffeisen             02/06           550            100,0
Monchbank                  Dn B NOR               10/05           21             97,0
Delta credit               Soc Gen                08/05           100            100,0
KMB Bank                   Banca Intesa           04/05           90             75,0
Delta bank                 GE Cons Finance        08/04           100            100,0



Ι. 11. ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ - ΑΠΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
Θεσμικό πλαίσιο
      Ψήφιση νέου Νόμου περί ιδιωτικοποιήσεων και τροποποίηση πρώτου Νόμου περί ιδιωτικοποιήσεων.

Εξέλιξη των ιδιωτικοποιήσεων
       Η πρώτη φάση των ιδιωτικοποιήσεων διήρκεσε έως το 1995 και έγινε με γρήγορο ρυθμό μεν,
ανοργάνωτο τρόπο δε. Η διανομή κουπονιών ιδιοκτησίας στους πολίτες σήμαινε στην πράξη ότι, χάρις στην
πολυδιάσπαση της ιδιοκτησίας, η υφισταμένη διοίκηση διατηρούσε τον έλεγχο επί των εταιρειών/συνεταιρισμών.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        31
        Η δεύτερη φάση, μετά το 1995, είχε ως σκοπό την συγκέντρωση της ιδιοκτησίας. Ωστόσο, η πώληση
πολύτιμων περιουσιακών στοιχείων, συνήθως με αδιαφανή τρόπο και σε χαμηλή τιμή, ευνόησε οικονομικούς
κύκλους φιλικούς προς την κυβέρνηση. Στην ουσία, δημιουργήθηκε τότε η νέα τάξη των «οικονομικών
ολιγαρχών» που εξακολουθεί να κυριαρχεί στην οικονομική ζωή της χώρας. Το βασικό σχήμα προέβλεπε τη
χορήγηση δανείων για την χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του Γιέλτσιν το 1996, με εγγύηση
μετοχές κρατικών εταιρειών. Στη συνέχεια, το κράτος δεν αποπλήρωσε τα δάνεια αυτά και οι τράπεζες των
ολιγαρχών εκποίησαν, μέσω πλειστηριασμών, τις μετοχές στους ιδίους με πολύ χαμηλό τίμημα. Οι διαδικασίες
των διαγωνισμών θεωρείται ότι βελτιώθηκαν από το 1998 και μετά.
        Κύριο χαρακτηριστικό της κυβερνητικής πολιτικής από το 2005 είναι η μεγαλύτερη παρουσία στην
οικονομία και όχι οι ιδιωτικοποιήσεις. Η πληθώρα κεφαλαίων αποτρέπει τυχόν σκέψεις για ιδιωτικοποίηση
κρατικών εταιρειών ή καλύτερη διαχείρισή τους.
        Στον τομέα των διαρθρωτικών αλλαγών, που είναι άμεσα αναγκαίες για την χώρα σημειώνεται μεγάλη
καθυστέρηση. Η αναδιάρθρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενεργείας αν και έχει προχωρήσει σχετικά,
πραγματοποιείται με αργούς ρυθμούς, η διοικητική μεταρρύθμιση έχει σταματήσει και η αναδιάρθρωση της
αγοράς φυσικού αερίου σταμάτησε πριν καν ξεκινήσει. Παρομοίως, η μεταρρύθμιση του φορολογικού τοπίου
έφθασε μόλις μέχρι την 2η από τις 3 προβλεπόμενες φάσεις, υπό τον φόβο των κοινωνικών αντιδράσεων που θα
προκαλούσε. Η αποτυχία αναδιάρθρωσης της αγοράς φυσικού αερίου περιπλέκει την προσπάθεια αλλαγών
στον τομέα παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενεργείας. Επίσης, περιορίζει τις δυνατότητες ανόδου των
μεγεθών της αγοράς φυσικού αερίου που θα μπορούσε, με την λήψη ορισμένων διαρθρωτικών μέτρων, να
σημειώσει γοργή πρόοδο. Καθώς διατηρείται το μονοπώλιο της κρατικής Transneft στο δίκτυο αγωγών φυσικού
αερίου, οι υπόλοιποι επενδυτές δεν προχωρούν σε επενδύσεις, με αποτέλεσμα οι επενδύσεις να υπολείπονται των
δυνατοτήτων.
        Επί του παρόντος, το κυριότερο εν εξελίξει πρόγραμμα αποκρατικοποίησης αφορά στον τομέα
ηλεκτρικής ενεργείας, όπου στόχος είναι η δημιουργία χονδρικής αγοράς. Το δίκτυο διανομής θα παραμείνει υπό
κρατικό έλεγχο.



1.ΙΕ. ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ - ΕΞΑΓΟΡΕΣ
        Δημιουργία εθνικών πρωταθλητών – Επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας (σχέδιο νόμου
για στρατηγικούς τομείς της οικονομίας)
        Η τάση επαναφοράς της πολιτικής εξουσίας στην Μόσχα και η κατάργηση μέτρων που είχαν ληφθεί επί
Γέλτσιν (εκλογή κυβερνητών περιφερειών, εκλογή βουλευτών, κλπ) συνοδεύθηκε από την αντίστοιχη τάση
επαναφοράς υπό κρατικό έλεγχο στρατηγικών τομέων της οικονομίας. Μετά την κρατικοποίηση πετρελαϊκών
εταιρειών, όπως η Yuganskneftegaz της Yukos και η Sibneft, η κυβέρνηση στράφηκε σε τομείς όπως η
αυτοκινητοβιομηχανία, τα πολύτιμα μέταλλα, η παραγωγή κινητήρων, κ.ά.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                       32
                             Κυριώτερες εξαγορές από κρατικές εταιρείες (Δεκ.2004-Δεκ.2005)
             Ημ/νία     Εξαγοράζουσα εταιρεία    Εξαγορασθείσα εταιρεία               Κλάδος             Αξία (εκ.$)
          Ιούν. 2006   Rosoboronexport          VSMPO-Avisma                     Παραγωγή τιτανίου          1100
          Δεκ.2005     RAO UES                  Power Machines            Τουρμπίνες αεροπλάνων κ.λ.π.       101
          Δεκ.2005     Vneshtorgbank            Promstroibank             Τράπεζα                            300
          Νοέμ.2005    Όμιλος Gazprom           OMZ                       Μηχανολογικός εξοπλισμός            50
          Οκτ.2005     Όμιλος Rosoboronexport   Avtovaz                   Αυτοκινητοβιομηχανία               700
          Σεπτ.2005    Gazprom                  Sibneft                   Πετρέλαιο                        13,100
          Ιούλ.2005    Rosneft                  Selkupneftegaz            Πετρέλαιο                        25-40
          Ιούν.2005    Rosneftegaz              Μετοχές Gazprom           Φυσικό αέριο                      7,020
          Απρ.2005     Noivoship                Δικές της μετοχές         Πλοιοκτησία                        151
          Δεκ.2004     Rosneft                  Διϋλιστήριο Tupase        Πετρέλαιο                           25
          Δεκ.2004     Rosneft                  Yuganskneftegaz           Πετρέλαιο                         8,990


        Σημειώνεται οτι πρόσφατα (Απρίλιο 2008) ψηφίσθηκε νόμος για επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς της
οικονομίας ‘’SIL – Strategic industries Law’. Το νομοσχέδιο ορίζει 43 “στρατηγικούς” τομείς. Μεταξύ αυτών
περιλαμβάνονται ο τομέας εξόρυξης πετρωμάτων, ορυκτών και ενεργειακών πόρων, ο τομέας των βιολογικών
πόρων, το διαδίκτυο, η τυπογραφία και οι εκδόσεις, οι λιμενικές υποδομές κλπ. Ο Σύνδεσμος Ευρωπαϊκών
Επιχειρήσεων στη Ρωσία εκτιμά ότι στο νόμο αυτό δεν ορίζεται με σαφήνεια η έννοια της στρατηγικής
επιχείρησης και δεν προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία προσφυγής σε αρμόδια όργανα σε περίπτωση
διαφορών.
    Σύμφωνα με απόψεις της εν λόγω Ομοσπονδίας χρειάζονται:
        -Η θέσπιση καθαρών και διαφανών διατάξεων, για την μεγαλύτερη προσέλκυση ξένων επενδυτών σε
    στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.
        -Η καταπολέμηση της αβεβαιότητας ιδιαίτερα σε σημαντικά ζητήματα, όπως π.χ. δύσκολες διαδικασίες
    απαιτούνται για την απόκτηση άδειας λειτουργίας σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.
        -το ξεκαθάρισμα όλων των περιπτώσεων και των λεπτομερειών με έκδοση διατάξεων δευτερογενούς
    δικαίου, ούτως ώστε όλα τα ενδεχόμενα σενάρια, να μή βρίσκουν έδαφος για διάφορες ερμηνείες.
        -Η διοίκηση δέν είναι ακόμη ικανή και δέν έχει τα ανάλογα μέσα, ούτως ώστε να επιλύει όλα τα θέματα.
        -Οι απαιτούμενες προυποθέσεις και οι άδειες για συμμετοχή ξένων επιχειρήσεων στους στρατηγικούς
    τομείς της οικονομίας δέν είναι αρκετές, ούτως ώστε να καλύπτουν ζητήματα, που αναφέρονται στα
    δικαιώματα των μειοψηφιών, τις υποχρεώσεις των ξένων επενδυτών για προμήθεια προϊόντων στο κράτος,
    τις υποχρεώσεις τους για την μή μείωση προσωπικού κ.λ.π.



1.ΙΣΤ. ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
1.ΙΣΤ.1 Πρωτογενής τομέας
Γεωργία
        Στο βόρειο τμήμα της χώρας κυριαρχεί η κτηνοτροφία, λόγω της φτωχής σύστασης μεγάλου μέρους των
εδαφών που δεν ευνοεί τις αγροτικές καλλιέργειες. Λόγω των δυσμενών κλιματικών και εδαφολογικών
συνθηκών μεγάλου τμήματος της χώρας, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις καλύπτουν μόνον το 32% της συνολικής
επιφανείας. Το 45% της συνολικής επιφανείας καλύπτεται από δάση και η ξυλεία αποτελεί ένα από τα κύρια
εξαγωγικά προϊόντα. Στο νότιο τμήμα της χώρας καθώς και στην δυτ. Σιβηρία υπάρχουν διάφορες καλλιέργειες
με κυρίαρχα τα δημητριακά. Πάντως, η εκτεταμένη βιομηχανική μόλυνση, η υπερεντατική εκμετάλλευση των
εδαφών καθώς και η συχνά επιλογή ακατάλληλων καλλιεργειών έχουν προκαλέσει εκταταμένα προβλήματα
στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                                33
                                          Αγροτική παραγωγή
                                                          2000         2001        2002        2003        2004        2005
            Φυτική παραγωγή (εκ. τόννοι)
            Δημητριακά                                     65,5        85,2        86,6         67,2        78,1       78,0
              Σιτάρι                                       34,5          47        50,6         34,1        45,3       47,6
            Πατάτες                                          34          35        32,9         36,7        35,9       37,5
            Λαχανικά                                       12,5        13,3          13         14,8        14,6       15,2
            Ζαχαρότευτλα                                   14,1        14,6        15,7         19,4        21,7       21,4
            Σπόροι ηλίανθου                                 3,9         2,7         3,7          4,9         4,7        6,4
            Ζωική παραγωγή
            Κρέας (εκ. τόννοι - βάρος σφαγμένο)             4,4         4,5         4,7          4,9         4,9 μη διαθ.
            Γάλα (εκ. τόννοι)                              32,3        32,9        33,5         33,4          32      31,0
            Αυγά (δις.)                                    34,1        35,2        36,3         36,5        35,6      36,8
                                      Πηγή: RosStat, Statistical Yearbook of RF, Info on Social and Econ. Situation in the RF


        Η κολλεκτιβοποίηση της σοβιετικής περίοδου είχε ως αποτέλεσμα φαινόμενα κακοδιοίκησης, μικρής
αποδοτικότητας και εξάρτησης από κρατικές επιδοτήσεις. Μετά την αλλαγή του καθεστώτος, η αδυναμία
αγοράς της γης αποτέλεσε το σοβαρότερο πρόβλημα ανάπτυξης της αγροτικής παραγωγής. Παρ’ όλο που το
Σύνταγμα του 1993 προβλέπει την δυνατότητα της ατομικής ιδιοκτησίας γης, μόλις τον Ιούνιο 2002 ψηφίσθηκε ο
σχετικός εφαρμοστικός νόμος. Υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις, με κυριώτερη την διάταξη που δεν επιτρέπει σε
ξένους την αγορά αλλά μόνον την ενοικίαση γης για μία περίοδο έως 49 ετών.
        Το 1998, η παραγωγή έφθασε στο κατώτατο επίπεδο. Την περίοδο 1999-2001 η παραγωγή αυξανόταν
ετησίως με ρυθμό 27%. Το 2002 η Ρωσία για πρώτη φορά σταμάτησε τις εισαγωγές δημητριακών και ξεκίνησε τις
εξαγωγές. Την περίοδο 2003-2005 η μέση ετήσια αύξηση ήταν μικρότερη, της τάξης του 3%. Ο αγροτικός τομέας
εξακολουθεί να στηρίζεται στις κρατικές επιδοτήσεις, σε φορολογικές απαλλαγές, σε φθηνά δάνεια που δεν
επιστρέφονται, καθώς και σε εξαγωγικές επιδοτήσεις και εισαγωγικούς δασμούς επί των ξένων τροφίμων.
        Επί σοβιετικής περιόδου, η Ρωσία είχε την 4η μεγαλύτερη αλιευτική βιομηχανία παγκοσμίως μετά την
Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και την Κίνα. Παρά την μείωση της παραγωγής των τελευταίων ετών, η Ρωσία εξακολουθεί
να παράγει το 25% της παγκόσμιας παραγωγής φρέσκων και κατεψυγμένων ιχθύων, καθώς και το 1/3 της
παγκόσμιας παραγωγής κονσερβοποιημένων προϊόντων. Οι εξαγωγές παρουσιάζουν αυξητική πορεία. Το 2003
εξήγαγε 337.000 τόννους φρέσκων και κατεψυγμένων ψαριών. Το κυριώτερο πρόβλημα είναι η εξάντληση των
αποθεμάτων των θαλασσών τα οποία έχουν πέσει σε επικίνδυνο επίπεδο.
Ξυλεία
        Η Ρωσία είναι ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς και εξαγωγείς ξυλείας του κόσμου, παρ’
όλο που οι επιδόσεις της είναι κατώτερες των δυνατοτήτων της. Διαθέτει 75 δις κ.μ. υλοτομήσιμων ποσοτήτων
(¼ των παγκόσμιων αποθεμάτων). Ωστόσο, η κακή διαχείριση κατά την σοβιετική περίοδο οδήγησε στην
καταστροφή μεγάλου μέρους των δασών της, ιδίως επί ευρωπαϊκού εδάφους, με αποτέλεσμα η παραγωγή να
μετακινείται ολοένα και ανατολικότερα. Η Σιβηρία την δεκαετία του ’90 έδινε το 1/3 του συνόλου της ρωσικής
παραγωγής από ¼ την δεκαετία του ’70. Οι στρεμματικές αποδόσεις είναι μικρό μόνο τμήμα των αντιστοίχων
της Φινλανδίας και των ΗΠΑ και οι επενδύσεις παραμένουν χαμηλές. Η παραγωγή ξυλείας, χάρτου και
χαρτοπολτού μειώθηκε κατά τα 2/3 μεταξύ 1990 και 1998, ωστόσο τα επόμενα έτη άρχισε να σημειώνεται
άνοδος κυρίως χάρις στην άνοδο των εξαγωγών.
        Τον Δεκέμβριο 2006 δόθηκε στην δημοσιότητα το σχέδιο του νέου δασικού κώδικας που μεταβάλλει
ριζικά τις προϋποθέσεις εξαγωγής ρωσικής ξυλείας.
Οι στόχοι του είναι οι εξής:




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         34
       καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας μέσω ενός νέου συστήματος διαχείρισης των αδειών
        υλοτόμησης
     δημιουργία μεγάλων καθετοποιημένων μονάδων
     αύξηση της προστιθέμενης αξίας επί των εξαγομένων προϊόντων
     αύξηση της παραγωγής κατά 52% έως το 2010 ώστε να φθάσει τα €16 δις. Απώτατος στόχος είναι τα
        €100 δις. έως το 2015.
     μείωση των εισαγωγικών δασμών για εξοπλισμό που ενσωματώνει τεχνολογία
     μείωση των εξαγωγικών δασμών για τα μεταποιημένα προϊόντα
        Διακρίνονται τρεις κατηγορίες επενδύσεων: κοπτήρια, παραγωγή πάνελ και παραγωγή πολτού (saw
mills, panel mills και pulp mills). Η τελευταία κατηγορία θα έχει το υψηλότερο καθεστώς με τα περισσότερα
ευεργετήματα. Κατά συνέπεια, τόσο οι υφιστάμενες όσο και οι μελλοντικές επενδύσεις αυτής της κατηγορίας
είναι ασφαλείς γιατί τα προϊόντα τους δεν πρόκειται να θιγούν. Έως σήμερα έχουν σωρευτικά επενδυθεί €2 δις.
ξένων κεφαλαίων στον κλάδο της ξυλείας. Ο νέος κώδικας μεταβάλλει τα δεδομένα στα οποία στηρίχθηκαν οι
ξένες επενδύσεις στις πρώτες δύο κατηγορίες καθώς αναμένεται να ακριβήνουν τα προϊόντα τους λόγω
διαφορετικών επιβαρύνσεων.
        Προφανής σκοπός των αλλαγών είναι να σταματήσει η εξαγωγή ακατέργαστης ξυλείας και να αυξηθεί η
εξαγωγή προϊόντων ξυλείας με υψηλή ρωσική προστιθεμένη αξία.
Εξαγωγικοί δασμοί
        Η αύξηση των εξαγωγικών δασμών θεωρείται δεδομένη, ωστόσο δεν είναι σαφές το ύψος της αύξησης
καθώς και η ημερομηνία έναρξης της αύξησης.

                                                       Ελάχιστη      Ελάχιστη
                                          Εξαγ.
                               Ημ/νία                  επιβάρυνση    επιβάρυνση
                                          Δασμός
                                                       (1)           (2)
                               1/7/2007   10%          €9/m3         €7-9/m3
                               1/7/2008   13,50%       €14/m3        €11/m3
                               1/7/2009   17%          €19/m3        €15-17/m3
                               1/7/2010   20%          €24/m3
                          Πρόταση Ρωσικού Συμβουλίου Πολιτικής Δασμών και Λήψης Μέτρων
                                    Πρόταση Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Δασών


Κόστος τελωνειακής διασάφησης
       Η πρόταση προβλέπει την αύξηση του κόστους της εξαγωγικής τελωνειακής διασάφησης από Rub500
σήμερα (€14,5) σε Rub 10.000 – 11.000 (€290 – €319) που υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί σε €6/m3. H αύξηση αυτή
είναι παράνομη βάσει των κανόνων του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου γιατί καταφανώς υπερβαίνει το
πραγματικό κόστος των τελωνειακών εργασιών. Επί πλέον, είναι τριπλάσια του κόστους της εισαγωγικής
τελωνειακής διασάφησης.

Τελωνειακά προβλήματα
       Πέραν των ανωτέρω ζητημάτων, τα Τελωνεία δυσχεραίνουν σοβαρά τους εξαγωγείς ρωσικής ξυλείας
διότι απαιτούν πλέον κάθε φορτίο να αποτελείται από ξυλεία της ίδιας διαμέτρου. Η απαίτηση αυτή είναι
παράλογη διότι αφ’ ενός ο εξαγωγικός δασμός είναι ίδιος ανεξαρτήτως διαμέτρου και αφ’ ετέρου αυξάνει
σημαντικά το μεταφορικό κόστος. Παράλληλα
Πρόσφατα πολλά περιφερειακά τελωνεία καταργήθηκαν με αποτέλεσμα τις καθυστερήσεις ιδιαίτερα των
ευπαθών προϊόντων.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                             35
Φυτοϋγειονομικά ζητήματα
      Σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρθηκε ότι η τελωνειακή υπηρεσία απαιτεί να μπαίνουν σε καθεστώς
καραντίνας οι ξύλινες παλέττες με τις οποίες μεταφέρονται εμπορεύματα που εισάγονται στην Ρωσία, συχνά
ευπαθή, με αποτέλεσμα να μπαίνουν σε καραντίνα και τα προϊόντα που βρίσκονται πάνω στις παλέττες. Η
εφαρμογή του μέτρου με την επίκληση λόγων φυτοϋγειονομικής προστασίας είναι αδικαιολόγητη και προκαλεί
σημαντικές επιβαρύνσεις στις εταιρείες.

1.ΙΣΤ.2. Δευτερογενής τομέας
Μεταποίηση
        Η μετακομμουνιστική Ρωσία κληρονόμησε μία βιομηχανική βάση που ήταν ενεργοβόρα, παρωχημένη
τεχνολογικά (ιδίως σε ό,τι αφορά την μικρο-ηλεκτρονική) και στηριζόταν σε επιδοτήσεις. Επιπρόσθετα, ήταν
προσανατολισμένη σε εργασίες χαμηλής προστιθεμένης αξίας και στην άμυνα. Οι επιδοτήσεις αυξάνονταν όσο
μεγαλύτερος ήταν ο βαθμός μεταποίησης. Ως αποτέλεσμα αυτού, όταν μετά την αλλαγή καθεστώτος κόπηκαν οι
επιδοτήσεις, υπέφεραν κυρίως οι τομείς που ήταν περισσότερο ανεπτυγμένοι τεχνολογικά. Ακόμη και σε τομείς
όπου η χώρα διέθετε συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως η αεροναυπηγική, η παραγωγή κατέρρευσε λόγω της
έλλειψης κεφαλαίων και της διαφυγής του ανθρωπίνου δυναμικού.
        Το 1998 η βιομηχανική παραγωγή είχε μειωθεί στο 45% του επιπέδου του 1990. Οι βασικότεροι τομείς
που είδαν την παραγωγή τους να καταρρέει ήταν αυτοί των καταναλωτικών αγαθών και του μηχανολογικού
εξοπλισμού. Την περίοδο 1999 – 2004 σημειώθηκε ανάκαμψη της τάξης του 7% ετησίως, που ξεκίνησε όμως από
πολύ χαμηλή βάση.

                                          Βιομηχανική παραγωγή (1991=100)
                                                       2001          2002            2003           2004            2005
            Εξόρυξη πρώτων υλών                        78.8           84.2           91.5           97.7             99.0
            Μεταποίηση                                 52.0           52.6           58.0           64.1             67.8
               Τρόφιμα & Ποτά                          58.9           63.1           67.5           70.5             73.6
               Κλωστοϋφαντουργία                       25.2           24.6           24.9           23.9             23.5
               Πολτός & χαρτί                          89.0           92.6           99.8          104.9           106.1
               Καύσιμα                                 61.8           64.6           66.0           67.6             71.3
               Χημικά                                  70.0           70.1           73.9           78.8             80.8
               Ελαστικά & πλαστικά προϊόντα            53.3           53.4           56.3           63.9             67.4
               Μη μεταλλικά ορυκτά                     41.8           42.3           45.4           49.2             50.9
               Μεταλλουργία                            69.9           73.5           78.8           81.9             86.6
               Μηχανήματα & εξοπλισμός                 34.4           31.4           37.4           45.3             45.3
               Ηλεκτρικός & οπτικός εξοπλισμός         49.1           45.3           64.9           87.3           105.4
               Μεταφορικός εξοπλισμός                  39.1           38.7           44.1           49.2             52.2
                                                              Πηγή: ΔΝΤ, RosStat, Selected Issues and Statistical Appendix



        Οι τάσεις της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας ήταν αντίστοιχες με ό,τι σημειώθηκε στον υπόλοιπο
μεταποιητικό τομέα. Το 1998 η παραγωγή είχε πέσει στο 45% του επιπέδου του 1990 αλλά η κατάσταση
αντεστράφη το 1999. Τα επόμενα έτη, η μέση ετήσια αύξηση ήταν άνω του 10%, βοηθούμενη από τις αυξημένες
δαπάνες της ρωσικής κυβέρνησης και την αύξηση των εξαγωγών. Ωστόσο, η άνοδος του μεταποιητικού τομέα
δεν μεταβάλλει την εξάρτηση της ρωσικής οικονομίας από τις πρώτες ύλες, ιδίως την τελευταία περίοδο όπου
στις διεθνείς αγορές οι τιμές των τελευταίων είναι σε υψηλό επίπεδο. Μόνον το 2005, η αύξηση της βιομηχανικής
παραγωγής κατά 5,7% ξεπέρασε την αύξηση της παραγωγής μεταλλείων – ορυχείων που ήταν 1,3%.
        Καλύτερη είναι η εξέλιξη του κλάδου οπλικών συστημάτων. Χάρις στις υψηλές δαπάνες του ρωσικού
κράτους για εξοπλισμούς και στις αυξανόμενες εξαγωγές, ο τομέας σημειώνει γοργούς ρυθμούς ανάπτυξης. Την
περίοδο 2000 – 2002 οι εξαγωγές κυμάνθηκαν ετησίως σε $3,5-4 δις. Καλύτεροι πελάτες είναι η Κίνα και η Ινδία.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         36
Άλλοι πελάτες είναι το Ιράν, αλλά και το Ιράκ έως τον πόλεμο του 2003. Η ανάκαμψη της αμυντικής
βιομηχανίας έχει αναγορευθεί σε πρώτη προτεραιότητα της ρωσικής κυβέρνησης ώστε μέσω των εξαγωγών να
ενισχυθούν οι τομείς υψηλής τεχνολογίας.Το 2007 η βιομηχανική παραγωγή παρουσίασε θετική μεταβολή 6,3%,
έναντι 3,9% το 2006.

Ενέργεια
                                                   Ενέργεια
                                            2000    2001 2002     2003   2004   2005    2006
                 Πετρέλαιο (εκ.τόννοι)       323     348    380    421    459    470     480
                 Φυσικό αέριο (δισ. κ.μ.)    584     581    561    581    591    636     656
                 Άνθρακας (εκ.τόννοι)        258     269    253    275    280    298     309
                 Ηλεκτρισμός (δις. kwh)      871     888    889    915    931    952     991
                                                                                 Πηγή: RosStat
Πετρέλαιο
        Κατά την σοβιετική περίοδο, η παραγωγή πετρελαίου σημείωσε εντυπωσιακή αύξηση από 49 εκ. τόννους
το 1955 σε 570 εκ. τόννους το 1987. Η διάλυση του σοβιετικού καθεστώτος επέφερε πλήγμα και στον πετρελαϊκό
τομέα. Έως τα μέσα της δεκαετίας του ’90 η βιομηχανική ζήτηση είχε καταρρεύσει, οι υφιστάμενες μεγάλες πηγές
είχαν εξαντληθεί και λόγω έλλειψης κεφαλαίων δεν ήταν δυνατόν να προχωρήσουν οι έρευνες για νέες. Το 1996
η παραγωγή περιορίσθηκε στα 300 εκ. τόννους, έκτοτε όμως αυξανόταν κατά 600 – 800 χιλ. βαρέλια ετησίως
έως το 2001. Το 2005 η παραγωγή ανήλθε σε 480 εκ. τόννους (9,2 εκ. βαρέλια ημερησίως) σύμφωνα με την
Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία (RosStat). Η άνοδος κατέστη δυνατή χάρις στις υψηλές διεθνείς τιμές του
πετρελαίου κατά την περίοδο 1999 – 2006 που επέτρεψαν την ανάκαμψη των επενδύσεων και την ταχεία αύξηση
της παραγωγής.
        Ωστόσο, μεγάλο πρόβλημα συνολικά για την ρωσική οικονομία, παραμένει ο μη επαρκής ρυθμός
αναπλήρωσης των υφισταμένων αποθεμάτων με νέα. Σύμφωνα με το Υπουργείο Ενεργείας, το ποσοστό
αναπλήρωσης την περίοδο 1999-2002 ήταν 85% και εκτιμάται ότι δεν έχει αυξηθεί τα επόμενα έτη. Tην περίοδο
2003-2004 οι αντλούμενες ποσότητες αυξήθηκαν κατά 10% ετησίως. Ωστόσο, στην συνέχεια την περίοδο 2005-
2006 το ποσοστό αύξησης έπεσε στο 2,5% ετησίως. Τυχόν επιβράδυνση Κατά συνέπεια, υπάρχουν αμφιβολίες
για την δυνατότητα συνέχισης του έως το 2005 ρυθμού αύξησης της παραγωγής, παράγων που αν επαληθευθεί
θα επιφέρει επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.
        Το 2001 η Ρωσία κατέστη η 2η μεγαλύτερη εξαγωγός χώρα πετρελαίου στον κόσμο μετά την Σαουδική
Αραβία. Το 2006 οι εξαγωγές αργού πετρελαίου αποτελούσαν το 34% του συνόλου των ρωσικών εξαγωγών
προϊόντων και το 52% των εξαγωγών καυσίμων. Ωστόσο, από το 2005 μειώνονται κατά 2% ετησίως. Το 2006
ανήλθαν σε 248 εκ.τόννους. Το κύριο μέσο μεταφοράς των εξαγομένων ποσοτήτων είναι μέσω του δικτύου
αγωγών της κρατικής Transneft που έχει το σχετικό μονοπώλιο. Δεδομένου, ότι το δίκτυο απασχολείται στο
100% της δυναμικότητός του, οι εξαγωγείς έχουν στραφεί σε άλλες λύσεις, κυριότερη από τις οποίες είναι η
μεταφορά με τον σιδηρόδρομο. Η λύση αυτή προσφέρεται όσο παραμένουν υψηλές οι διεθνείς τιμές του
πετρελαίου.
        Δύο είναι οι παράμετροι που κατά βάση επηρεάζουν τις εξελίξεις: α) η ανάγκη ανεύρεσης κεφαλαίων
ώστε να γίνουν επενδύσεις για την ανακάλυψη νέων πηγών και την εκμετάλλευσή τους με σκοπό την
αναπλήρωση των υφισταμένων πηγών, β) η προσπάθεια της ρωσικής κυβέρνησης για μεγαλύτερο έλεγχο των
ενεργειακών πόρων. Συνεπεία αυτών, οι ξένες επενδύσεις είναι ταυτόχρονα απαραίτητες αλλά και μη
επιθυμητές. Ιδίως το 2007, η προσπάθεια «εθνικοποίησης» των πετρελαϊκών πηγών έγινε πιο έντονη με
αποτέλεσμα η μελλοντική παρουσία των μεγάλων ξένων πετρελαϊκών στην Ρωσία να είναι αβέβαιη. Συνεπεία
των αποκρατικοποιήσεων των αρχών του ’90 και των συγχωνεύσεων μετά από το 2000, η Ρωσία αποτελεί την
έδρα ορισμένων από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές εταιρείες πετρελαίου παγκοσμίως. Με αποθέματα ύψους 15 δις.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         37
βαρελιών, η LUKoil αποτελούσε πάντοτε την σημαντικότερη ρωσική εταιρεία. Έως την μεθοδευμένη
αποκαθήλωση και επανακρατικοποίηση της κυριότερης παραγωγικής θυγατρικής της Υukos, τον Δεκέμβριο του
2004, η τελευταία αύξανε γοργά τα μεγέθη της και απειλούσε την πρωτοκαθεδρία της LUKoil. Τον Απρίλιο του
2003 η Yukos επιχείρησε να γίνει μία από τις 5 σημαντικότερες πετρελαϊκές εταιρείες στον κόσμο μέσω της
συγχωνεύσεώς της με την Sibneft. Ωστόσο, μετά την σύλληψη των διευθυντικών στελεχών της Yukos, Platon
Lebedev και Michail Khodorkovsky, η Sibneft αποσύρθηκε από το εγχείρημα το οποίο δεν προχώρησε. Η YUKOS
τον Αύγουστο 2006 δεν μπόρεσε να αποφύγει την χρεωκοπία ενώ η κυριώτερη θυγατρική της Yuganksneftegaz
είχε ήδη περιέλθει υπό τον έλεγχο της κρατικής Rosneft. Τα υπολειπόμενα περιουσιακά στοιχεία της YUKOS στα
μέσα του 2007 περιήλθαν υπό τον έλεγχο της ιταλικής ΕΝΙ, η Gazprom όμως διατηρεί το δικαίωμα εξαγοράς
τους εντός ενός έτους.
        Μετά το 2000, οι ξένοι επενδυτές άρχισαν να βλέπουν τον ρωσικό πετρελαϊκό τομέα με αυξανόμενο
ενδιαφέρον παρά το δύσκολο επενδυτικό περιβάλλον. Η πολιτική και οικονομική σταθερότητα, η άνοδος των
διεθνών τιμών και η βελτίωση που σημειώθηκε στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης στην Ρωσία,
προσήλκυσε πολύ σημαντικές ξένες επενδύσεις.
        Η μεγαλύτερη εξ αυτών πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο 2003, όταν η BP (Hν.Βασίλειο) προχώρησε στην
συγχώνευση του ενεργητικού της στην Ρωσία με εκείνο του Ομίλου Alfa/Access-Renova που ήλεγχε την Truymen
Oil Co. (TNK), ήδη μία από τις μεγαλύτερες της χώρας.
        Το Σεπτέμβριο 2004, η ConocoPhillips εξαγόρασε έναντι $2 δις. το 7,6% της LUKoil που ανήκε στο
ρωσικό κράτος. Πάντως, με εξαίρεση ολιγάριθμες επενδύσεις σε υποθαλάσσια κοιτάσματα στις οποίες μετέχουν
η Royal Dutch / Shell (Ην.Βασίλειο / Ολλανδία) και η ExxonMobil (ΗΠΑ), σπανίζουν οι μεγάλες επενδύσεις.
Αιτία είναι η ασαφής στάση της κυβέρνησης έναντι των ξένων επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα. Τον
Φεβρουάριο 2005, η κυβέρνηση εξήγγειλε την ψήφιση Νόμου με τον οποίο θα απαγορευόταν η συμμετοχή ξένων
εταιρειών, ακόμη και αν οι βασικοί μέτοχοι ήταν Ρώσσοι, σε διαγωνισμούς που αφορούν «στρατηγικούς τομείς»
της οικονομίας. Μόνον εταιρείες που είναι τουλάχιστον κατά 51% ρωσικές και έχουν έδρα την Ρωσία θα
μπορούν να μετέχουν στους διαγωνισμούς.
Φυσικό αέριο
        Η μεγαλύτερη παραγωγή φυσικού αερίου, στη Ρωσία, σημειώθηκε το 1991 με 643 δις. κ.μ. και σταδιακώς
έως το 2002 έπεσε στα 591 δις. κ.μ. Έκτοτε, σημείωσε μικρή άνοδο φθάνοντας το 2006 τα 656 δις. κ.μ. εκ των
οποίων το 84% οφείλεται στην Gazprom. Το υπόλοιπο ποσοστό οφείλεται σε ανεξάρτητους παραγωγούς οι
οποίοι μάλιστα αύξησαν την παραγωγή τους το 2006 κατά 12% σε 104 δις. κ.μ., δεν επιτρέπεται όμως να κάνουν
εξαγωγές. Ωστόσο, από τα 656 δις. κ.μ. εξάγονται μόνον τα 200 δις. κ.μ. Η κυβέρνηση στοχεύει σε αύξηση της
παραγωγής στα 950 δις. κ.μ. χάρις σε σχεδιαζόμενες επενδύσεις ύψους $4,5 δις.
        Η Gazprom χρησιμοποιεί τις εξαγωγές για να επιδοτεί την εσωτερική κατανάλωση, καθώς η τιμή
διάθεσης στην Ρωσία αποτελεί μόλις το 20% της διεθνούς. Καθώς οι χαμηλές τιμές ευνοούν την βιομηχανική
παραγωγή και ικανοποιούν τα νοικοκυριά, η κυβέρνηση αντιστέκεται στις έξωθεν προτάσεις εξίσωσης των
διεθνών και εσωτερικών τιμών. Πάντως, η χαμηλή τιμής διάθεσης στην βιομηχανία ευνοεί τις μη ανταγωνιστικές
ρωσικές βιομηχανίες, καθώς συντελεί στο να διατηρούνται τεχνητά εν ζωή. Το ζήτημα είχε αναγορευθεί σε
σημείο τριβής εν όψει της ένταξης της Ρωσίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ωστόσο η ρωσική
κυβέρνηση κατάφερε να μη το περιλάβει στις παραχωρήσεις που έκανε. Η σταθερή άρνηση της ρωσικής πλευράς
οφείλεται στο ότι δεν επιθυμεί να σταματήσει την επιδότηση της ρωσικής βιομηχανίας ή να προκαλέσει
κοινωνική δυσαρέσκεια καθώς άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού.
Παρ’ όλα αυτά, έχει ανακοινωθεί πρόγραμμα σταδιακής αύξησης των εσωτερικών τιμών διάθεσης ώστε αυτές
να εξισωθούν μακροπρόθεσμα με τις διεθνείς. Το πότε θα γίνει αυτό ποικίλλει αναλόγως με το ποια πλευρά κάνει
τους υπολογισμούς. Η τιμή διάθεσης στους βιομηχανικούς χρήστες θα αυξηθεί από το σημερινό επίπεδο των
$45/1.000 κ.μ. σε $110-120 έως το 2010 και σε $130-140 έως το 2015. Η ρωσική πλευρά θεωρεί ότι οι τιμές θα

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                     38
εξισωθούν το 2011 συνυπολογίζοντας εξαγωγικούς δασμούς που εισπράττει το ρωσικό κράτος και κόστος
χρήσης αγωγών. Στον υπολογισμό της προφανώς ξεχνά ότι οι δυτικοί καταναλωτές καταβάλλουν και όλα αυτά
τα κόστη με αποτέλεσμα η τιμή να υπερβαίνει τα $240-250/1.000 κ.μ. ενώ ο Ρώσσος βιομηχανικός καταναλωτής
δεν θα καταβάλλει άνω των $120. Οι τιμές για τους οικιακούς καταναλωτές στην Ρωσία αναμένεται να
αυξηθούν κατά 15% το 2007, 14% το 2008 και 13% το 2009. Η επιδότηση τιμής αναμένεται να συνεχισθεί
τουλάχιστον έως το 2015.
       Τα 2/3 των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου στην Ευρώπη προέρχονται από την ρωσική Gazprom,
ενώ το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης ποσότητας προέρχεται από την Αλγερία και φθάνει στον προορισμό
της σε υγροποιημένη μορφή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής Ενεργείας (ΙΕΑ), το 2004 οι
κυριώτεροι εισαγωγείς ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν οι εξής:

                            Κυριώτερες χώρες εισαγωγείς ρωσσικού φυσικού αερίου
        (όλες οι ποσότητες σε δις. κ.μ.)        Γερμανία Ουκρανία      Ιταλία   Τουρκία   Γαλλία
        Συνολική κατανάλωση                       100,2      76,5        79,7     22,4     44,7
        Σύνολο εισαγωγών                           90,8      56,5        67,9     21,7     37,0
        % επί συνολ. κατανάλωσης                   0,9       0,7       0,9        1,0       0,8
        Εισαγωγές από Ρωσσία                      39,1      16,5       23,6      14,1       11,5
        % επί συνολ. κατανάλωσης                  39%       22%        30%       63%        26%
        Εισαγωγές από Λευκορωσσία μέσω Ρωσσίας              40,0
        % επί συνολ. κατανάλωσης                            52%


       Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, περιλαμβανομένων των Βαλτικών χωρών, έχουν την
μεγαλύτερη εξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου. Ωστόσο δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία
για όλες τις χώρες, κατά συνέπεια ο κατωτέρω πίνακας είναι ελλιπής. Ορισμένες χώρες, όπως το Βέλγιο, η
Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν εισάγουν καθόλου ρωσικό φυσικό
αέριο.
                            Πιο εξαρτημένες χώρες από το ρωσσικό φυσικό αέριο
                                     Σλοβακία Φινλανδία Βουλγαρία Λιθουανία
        (όλες οι ποσότητες σε δις. κ.μ.)                                         Ελλάς    Αυστρία
        Συνολική κατανάλωση             6,7       4,9        3,1        3,1       2,7        9
        Σύνολο εισαγωγών                6,9       4,9        2,9        2,6       2,6       8,4
        % επί συνολ. κατανάλωσης           103%   100%       94%        84%       96%       93%
        Εισαγωγές από Ρωσσία                6,9    4,9        2,9        2,6       2,2       6,7
        % επί συνολ. κατανάλωσης           103%   100%       94%        84%       81%       74%


Gazprom
       Η Gazprom αποτελεί δίχως αμφιβολία την πρώτη εταιρεία φυσικού αερίου παγκοσμίως καθώς διαθέτει
το ένα τρίτο των παγκοσμίων αποθεμάτων και παράγει το 84% της συνολικής ρωσικής παραγωγής. Η έλλειψη
ανταγωνισμού έχει οδηγήσει σε μικρή αποδοτικότητα και σε αδιαφάνεια καθώς δεν υπάρχει διαχωρισμός
παραγωγής, διανομής και πώλησης.
       Μετά την συγχώνευση της Gazprom με την κρατική πετρελαϊκή Rosneft στο α’ εξάμηνο του 2005, το
κράτος κατέχει άνω του 50% της εταιρείας, αν και πάντοτε ασκούσε την διοίκηση. Πλέον, η Gazprom αποτελεί
μία τεράστια ενεργειακή εταιρεία παγκοσμίου κλάσεως που συνδυάζει τους κλάδους πετρελαίου και φυσικού
αερίου υπό τον ασφυκτικό έλεγχο της ρωσικής κυβέρνησης.
       Διάφορες αναλύσεις, ωστόσο, προκαλούν ανησυχία καθώς παρουσιάζουν πτυχές της εταιρείας
σχετικώς άγνωστες στο ευρύ κοινό. Οι οικονομικές επιδόσεις της υστερούν κατά πολύ των άλλων εταιρειών



             Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                        ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                  τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                       e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          39
παγκοσμίου κλάσεως. Ο λόγος κεφαλαιοποίησης της Gazprom ως προς τα αποθέματά της είναι πολύ
χαμηλός και δηλώνει χαμηλή αποδοτικότητα και κακή διαχείριση.
        Ως μελανά σημεία για την Gazprom θεωρούνται τα εξής:
        -Η χρησιμοποίηση μίας μυστηριώδους εμβόλιμης εταιρεία για την μεταφορά φ.α. προς την Ουκρανία της
προκάλεσε μόνο το 2004 απώλεια εσόδων περίπου $500 εκ.
        -Μετά την ρωσική κυβέρνηση, έχει το μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο χρέος στην χώρα ύψους $20 δις.
        -Μόλις το 10% των 300.000 υπαλλήλων της εταιρείας παράγουν το 83% της παραγωγής φυσικού αερίου.
Το 38% των υπαλλήλων απασχολούνται σε δραστηριότητες άσχετες με τον πυρήνα της εταιρείας, όπως με
αεροδρόμια, τηλεοπτικούς σταθμούς, εφημερίδες, θέρετρο στην Μ.Θάλασσα, πτηνοτροφική μονάδα, εργοστάσιο
κλωστοϋφαντουργίας, κ.λ.π.
        -Η εταιρεία δεν είναι σε θέση να εισπράξει τα οφειλόμενα χρέη. Ενώ οι οφειλές προς αυτήν αυξήθηκαν
κατά 37% σε $4,2 δις., οι πωλήσεις αυξήθηκαν μόνον κατά 23%. Είναι το μόνο ρωσικό μονοπώλιο που βλέπει τις
οφειλές προς αυτό να αυξάνονται ταχύτερα από τις πωλήσεις του.
        -Η εταιρεία υφίσταται ζημίες τουλάχιστον $500 εκ. ετησίως από τις πωλήσεις φυσικού αερίου εντός της
Ρωσίας λόγω της χαμηλής τιμής διάθεσης. Η έλλειψη επαρκών εσόδων δεν της επιτρέπει να προχωρήσει σε έργα
εκσυγχρονισμού και στις απαραίτητες έρευνες για την ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων.
        -Τα 2/3 της παραγωγής εξαρτώνται από 3 τεράστια κοιτάσματα και καθώς αυτά θα εξαντλούνται η
έλλειψη νέων θα επιφέρει μείωση παραγωγής.
        -Η εταιρεία συνήψε πολλές ζημιογόνες συμβάσεις στο παρελθόν με τοπικές κοινότητες.
        -Το κόστος κατασκευών, υλικών και προσωπικού είναι υψηλότερο αυτού των ανταγωνιστών της.
Ενδεικτικώς, κατά την κατασκευή του αγωγού Blue Sream προς την Τουρκία, το έργο κόστισε στην Gazprom
$2,95 εκ./χλμ. ενώ στην Τουρκία $1,35 εκ./χλμ. Η εξήγηση βρίσκεται στην αδιαφάνεια των προμηθειών και την
χρήση αλλεπαλλήλων στρωμάτων ενδιαμέσων εταιρειών.
        Μετά την απόκτηση του 50% της Gazprom από το κράτος, επετράπη από τον Δεκέμβριο 2005 η
απόκτηση μετοχών της εταιρείας από ξένους επενδυτές. Συνεπεία αυτού, η Gazprom περιλαμβάνεται πλέον
μεταξύ των 10 μεγαλυτέρων εταιρειών παγκοσμίως και έχει βελτιώσει τις δυνατότητες προσφυγής σε διεθνή
δανεισμό. Το 2005 για πρώτη φορά τα κοιτάσματα που ανεκάλυψε υπερέβαιναν τις ποσότητες φ.α. που άντλησε.
        Τέλος, οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης της Gazprom πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη για τους
εξής λόγους:
        α) το 1/5 του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από τα όρια της φτώχειας και έχει απόλυτη ανάγκη το φθηνό
            αέριο για την επιβίωσή του ιδίως κατά την διάρκεια του ρωσικού χειμώνα,
        β) το σπάσιμο της εταιρείας σε επί μέρους λειτουργικές μονάδες (παραγωγή – διανομή – διάθεση) μπορεί
            να οδηγήσει σε πτώση των φορολογικών εσόδων του κράτους λόγω φοροδιαφυγής. Σήμερα, η
            Gazprom καταβάλλει το 25% των συνολικών φορολογικών εσόδων σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
        γ) η κυβέρνηση δεν επιθυμεί να δημιουργήσει μία νέα τάξη ολιγαρχών ή μάλλον να ενισχύσει κι άλλο τους
            ήδη υπάρχοντες, την στιγμή μάλιστα που άτομα της εμπιστοσύνης της δρέπονται τους καρπούς των
            εσόδων της εταιρείας.

Ηλεκτρική ενέργεια
       Η οικονομική ύφεση που ακολούθησε την πτώση του κομμουνισμού προκάλεσε την μείωση στο μισό της
παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας. Το 1990 παρήγοντο 1.728 δις. kwh ενώ το 1998 μόλις 827 δις. kwh. Ωστόσο,
με την οικονομική ανάκαμψη αυξήθηκε και η παραγώμενη ηλεκτρική ενέργεια σε 991 δις. kwh το 2006,
σημειώνοντας αύξηση κατά 4% έναντι του 2005.
       Το 67% της παραγώμενης ενέργειας προέρχεται από θερμικούς σταθμούς με χρήση φυσικού αερίου. Η
παραγωγή των υδροηλεκτρικών και πυρηνικών σταθμών αντιστοιχεί σε 18% και 15% αντιστοίχως του συνόλου.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        40
        Η βιομηχανία παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας είναι σε μεγάλο ποσοστό απαρχαιωμένη. Οι 12 από
τους 30 πυρηνικούς αντιδραστήρες της χώρας χρησιμοποιούν ίδια τεχνολογία με αυτήν του ουκρανικού
Chernobyl. Από το σύνολο, οι 9 από αυτούς είναι σχεδόν 30 ετών, όσο είναι και η ωφέλιμη ζωή τους. Άλλοι έξι
έχουν ηλικία 21-25 ετών. Το 60% των 256 υδροηλεκτρικών σταθμών είναι άνω των 25 ετών. Εκτιμάται ότι
απαιτούνται επενδύσεις $5 δις - $10 δις. ετησίως επί μία δεκαετία για την διατήρηση εν ζωή του συστήματος.
Ωστόσο, το ηλεκτρικό μονοπώλιο, Unified Energy System (UES) επενδύει μόλις $1 δις. Ετησίως κατά μέσο όρο
($1,25 δις. το 2005). Η αντίσταση στον εκσυγχρονισμό προέρχεται από το εσωτερικό της εταιρείας καθώς και
από τις τοπικές κυβερνήσεις που προσπαθούν να προωθήσουν την δική τους βιομηχανική πολιτική.
        Μετά από πολύχρονες καθυστερήσεις, η κυβέρνηση το 2001 ενέκρινε σχέδιο αναδιάρθρωσης με αρχικό
ορίζοντα το 2006 που όμως ήδη είχε επιμηκυνθεί για το 2008. Αυτό προβλέπει α) το σπάσιμο της UES σε επί
μέρους εταιρείες, β) την ιδιωτικοποίηση των περισσοτέρων εργοστασίων παραγωγής, γ) την σταδιακή
απελευθέρωση των τιμών διάθεσης, κατ’ αρχήν στην χονδρική αγορά και κατόπιν σε επίπεδο τελικού
καταναλωτού. Το δίκτυο διανομής καθώς και οι πυρηνικοί και υδροηλεκτρικοί σταθμοί θα παραμείνουν υπό
κρατικό έλεγχο. Επί του παρόντος, οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην δημιουργία χονδρικής αγοράς
ενεργείας. Όπως συμβαίνει και με το φυσικό αέριο, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος προϋποθέτει την άνοδο
των τελικών τιμών διάθεσης, αφού σήμερα βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα καθώς επιδοτούνται τόσο η
βιομηχανία όσο και τα ασθενή λαϊκά στρώματα.
        Τον Οκτώβριο 2007, η EBRD συμφώνησε σε εξαγορά μειοψηφικού πακέτου της εταιρείας παραγωγής
ηλεκτρικής ενεργείας TGK-9 έναντι $199 εκατ. στο πλαίσιο της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης που
πραγματοποιείται βάσει της τελικής φάσης αναδιάρθρωσης της εγχώριας αγοράς ενέργειας στη Ρωσία. Με την
επένδυση αυτή η ρωσική εταιρεία παραγωγής ενέργειας θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει σχέδια για την
βελτίωση της παραγωγικής δυναμικότητάς της και τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων. Για την Τράπεζα
που συμμετέχει στην διαδικασία αναδιάρθρωσης της ρωσικής αγοράς ενέργειας από την εκκίνηση της το 2001
αυτή η συναλλαγή αποτελεί σημαντικό βήμα για την διαμόρφωση των προτύπων ιδιωτικών επενδύσεων στην
ρωσική αγορά παροχής ενέργειας. Βάσει της συμφωνίας η TGK-9 θα πρέπει να υιοθετήσει συγκεκριμένη
περιβαλλοντική πολιτική και να προχωρήσει σε αλλαγές για την καλή διοίκηση της εταιρείας. Η αύξηση της
παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας για την Ρωσία λόγω της αλματώδους οικονομικής
ανάπτυξης. Περιοχές όπου λειτουργεί μεγάλος αριθμός βιομηχανιών όπως οι Sverdlovsk, Perm και Komi όπου
δραστηριοποιείται η TGK-9 ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα στο μέλλον.


Μελλοντικά σχέδια αγωγών – Διαμάχη Κίνας-Ιαπωνίας
       Την τελευταία διετία, Κίνα και Ιαπωνία, αντιστοίχως η δεύτερη και τρίτη μεγαλύτερη εισαγωγός χώρα
πετρελαίου παγκοσμίως, ανταγωνίζονται σκληρά η μία την άλλη προκειμένου να κερδίσουν την πρόσβαση στα
κοιτάσματα πετρελαίου της ανατολικής Σιβηρίας. Η περιοχή, αν και ελάχιστα ανεπτυγμένη, εκτιμάται ότι μπορεί
να διαθέτει κοιτάσματα υδρογονανθράκων 10 δις. τόννων. Η Ιαπωνία επιθυμεί να διαφοροποιήσει τις πηγές που
της παρέχουντο πετρέλαιο που εισάγει καθώς σήμερα προμηθεύεται το 85% των αναγκών της από την Μέση
Ανατολή. Η Κίνα, μετά από μακρά περίοδο επάρκειας των δικών της κοιτασμάτων, πλέον χρειάζεται μεγάλες
εισαγωγές ώστε η οικονομία της να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
       Το σημερινό δίκτυο αγωγών της Ρωσίας διοχετεύει τον μαύρο χρυσό προς την Ευρώπη και τους λιμένες
της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας, όχι όμως και προς τα ανατολικά εδάφη της χώρας. Η Κίνα επιθυμεί
την δημιουργία αγωγού μήκους 2.247 χλμ. από το Angarsk της ανατολικής Σιβηρίας προς το Daqing των δικών
της βορειοανατολικών εδαφών. Η Ιαπωνία υποστηρίζει την δημιουργία αγωγού μήκους 3.880 χλμ. από το
Angarsk προς τον ρωσικό λιμένα Nakhodka επί του Ειρηνικού Ωκεανού, πλησίον των ιαπωνικών ακτών.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                           41
        Και οι δύο χώρες προσέφεραν χρηματοδότηση προς το σχέδιο κατασκευής του αγωγού. Η ρωσική
κυβέρνηση υπήρξε κατ’ αρχήν αντιφατική στις επιλογές της έναντι Ιαπωνίας και Κίνας χωρίς σταθερή γραμμή
πλεύσης. Αρχικώς, στα μέσα του 2004 φάνηκε να διάκειται θετικώς υπέρ του αγωγού προς το Daqing της Κίνας
καθώς το σχέδιο ήταν μικρότερο σε απόσταση, φθηνότερο και εγγυάτο τις μακροπρόθεσμες σχέσεις των δύο
χωρών. Τελικώς, τον Δεκέμβριο 2004 ο Ρώσος Πρωθυπουργός Fradkov ενέκρινε μία νέα εκδοχή του αγωγού
προς τον Ειρηνικό. Ο αγωγός μήκους 4.130 χλμ. θα συνδέσει το Taishet της ανατολικής Σιβηρίας με τον κόλπο
Perevoznaya, πλησίον του λιμένος Nakhodka. Θα έχει χωρητικότητα 80 εκ. τόννων ετησίως ή 1,6 εκ. βαρελιών
ημερησίως. Η λύση αυτή σημαίνει ότι η ρωσική πλευρά θα έχει την δυνατότητα μεγαλύτερης επιλογής μεταξύ
των πιθανών πελατών άρα και άσκησης πίεσης: Ν.Κορέα, Ιαπωνία, Κίνα, Αυστραλία, δυτ. ακτή ΗΠΑ. Αν η
Ρωσία επέλεγε την λύση του Daqing, τότε η οικονομική απόδοση της τεράστιας επένδυσης θα ήταν απολύτως
εξαρτημένη από τις διαθέσεις μίας μόνον χώρας, της Κίνας. Το παράδειγμα του αγωγού Blue Stream που
καταλήγει από την Ρωσία στην Τουρκία, γεγονός που η Τουρκία εκμεταλλεύεται ποικιλοτρόπως, φαίνεται ότι
ώθησε στην επιλογή της λύσης του Ειρηνικού Ωκεανού. Ο αγωγός Blue Stream ολοκληρώθηκε την εποχή της
υποχώρησης της ζήτησης, η Τουρκία διέκοψε τις εισαγωγές δύο μήνες μετά την έναρξή τους αξιώνοντας μείωση
της τιμής διάθεσης παρά την συμφωνία που είχε υπογράψει και τελικώς υποχρέωσε τους Ρώσους να ενδώσουν.
        Η χρηματοδότηση του έργου δεν είναι ακόμη εξασφαλισμένη. Το αρχικό κόστος των $6 δις. πλέον έχει
αυξηθεί σε $11 δις. - $12 δις υπό το βάρος της αύξησης της τιμής του χάλυβα αλλά και των προσθέτων
περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Αρκετοί ειδικοί εκτιμούν ότι το κόστος θα ανέλθει σε $16 δις. Η Transneft που έχει
το μονοπώλιο των αγωγών στην Ρωσία έχει περιορισμένες δυνατότητες εξεύρεσης χρηματοδότησης. Η ιαπωνική
κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα βοηθήσει την χρηματοδότηση, δεν θα επιδοτήσει όμως την κατασκευή.
        O τότε Πρόεδρος Πούτιν με μία απροσδόκητη παρέμβαση, υιοθέτησε την λύση της παράκαμψης της
Λίμνης Βαϊκάλης σε αρκετή απόσταση, αντίθετα με την λύση που είχε προκρίνει η Transneft. Κατ’ αυτόν τον
τρόπο, ικανοποιούνται οι ξένες περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και φορείς εντός της Ρωσίας, το κόστος
τουέργου όμως αυξάνεται.

Η τέταρτη σύνοδος του Διαρκούς Συμβουλίου Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Ρωσίας στον τομέα της Ενέργειας (Μόσχα,
01.05.09)
        Σύμφωνα με Εκπρόσωπο της Ευρ. Επιτροπής, στην εν λόγω σύνοδο, στην οποία συμμετείχαν ο
Επίτροπος Ενέργειας, κ. A. PIEBALGS, ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας της Τσεχίας, κ. Martin RIMAN, ο
Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Επιχειρήσεων και Ενέργειας της Σουηδίας, κ. Maud OLOFSSON, ο
Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης της Ρωσίας, κ. Igor SECHIN, και ο Υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας, κ. Sergey
SHMATKO, ετέθησαν τέσσερα συκγεκριμένα θέματα:
        Α) Πρόταση-Υπόμνημα του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, κ. Dmitriy MEDVEDEV, για θέση σε
            εφαρμογή μιας νέας θεωρίας για την ενέργεια.
        B) Κρίση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας στον τομέα ενέργειας: Παρά την επίλυση του προβλήματος,
            μέσω των συναντήσεων του Πρωθυπουργού της Ρωσίας, κ Vladimir PUTIN, και της Πρωθυπουργού
            της Ουκρανίας, κας Yuliya TYMOSHENKO, η ένταση που δημιουργήθηκε την τελευταία περίοδο
            αποδεικνύει ότι εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα στην αποθήκευση πετρελαίου στην
            Ουκρανία και την διακίνηση του προς την ΕΕ.
        Γ) Αγωγός πετρελαίου ODESSA.
        Δ) Το πρόβλημα της ιδιωτικής ρωσικής εταιρείας SURGUTNEFTΕGAZ, η οποία εξαγόρασε μεγάλο
            μερίδιο της ουγγρικής κρατικής εταιρείας πετρελαιοειδών MOL (21,2% περίπου), και τα προβλήματα,
            που συναντά στην καταχώρισή της. Σημειώνουμε ότι το Κοινοβούλιο της Ουγγαρίας εκφράσθηκε
            αρνητικά για την εν λόγω συμφωνία.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                             42
        Αναφορικά με τα θέματα διασύνδεσης ηλεκτρικού ρεύματος, προτάθηκε ο συγχρονισμός των ζωνών.
Για τον σκοπό αυτό, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος της Ε.Επιτροπής, προετοιμάζεται ειδική μελέτη σε δύο φάσεις,
ήτοι:
        - την εναρμόνιση του συστήματος των βαλτικών χωρών με το σύστημα της ΕΕ,
        - την εναρμόνιση του συστήματος της ΕΕ με την Ρωσία και τις χώρες ΚΑΚ.
        Σχετικά με την πυρηνική ενέργεια, ο επικεφαλής της ρωσικής Αντιπροσωπείας, κ. SHMATKO, ανέφερε
ότι θα πρέπει να σταματήσουν οι έρευνες της ΕΕ για τις ρωσικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στα κ-μ της.
Τέλος, ο κ. OLOFSSON ευχαρίστησε τη Ρωσία για την συμμετοχή της στο Διεθνές Γραφείο Ενέργειας.

Μεταλλουργία, Μεταλλεία – ορυχεία
        Το ρωσικό έδαφος είναι πολύ πλούσιο σε μεταλλεύματα και ορυκτά. Σε αρκετές περιπτώσεις, η χώρα
αποτελεί τον κυριώτερο παραγωγό και εξαγωγό παγκοσμίως. Οι ρωσικές εξαγωγές σε μεγάλο βαθμό
εξαρτώνται από την εξαγωγή τέτοιων προϊόντων, χωρίς συνήθως καμμία προστιθεμένη αξία. Η Ρωσία διαθέτει
το 1/5 της παγκόσμιας παραγωγής νικελίου και κοβαλτίου. Επίσης, είναι από τους μεγαλύτερους παραγωγούς
κάρβουνου, σιδηρομεταλλευμάτων, χρυσού, πλατίνας και διαμαντιών. Επίσης, σε ό,τι αφορά ορισμένα
μεταλλεύματα, η παραγωγή ελέγχεται από μία μόνον εταιρεία. Η εταιρεία Almazy Rossii-Sakha ελέγχει το 25%
της παγκόσμιας παραγωγής διαμαντιών, η Norilsk Nickel το 30% της παραγωγής νικελίου και το 40% της
πλατίνας, ενώ η Russian Aluminium το 12-13% της παγκόσμιας παραγωγής αλουμινίου. Ειδικότερα, σε ότι
αφορά την παραγωγή διαμαντιών, η Ρωσία αρνείται να δημοσιεύσει τα επίσημα στοιχεία της παραγωγής της,
καθώς για την αποτροπή του παράνομου εμπορίου που υποδαυλίζει πολεμικές συγκρούσεις ανά τον κόσμο
έχουν τεθεί περιορισμοί της παραγωγής και εμπορίας.

Αμυντική βιομηχανία
       Η Rosoboronexport, κρατική εταιρεία εξαγωγής οπλικών συστημάτων πήρε υπό τον έλεγχό της την
αυτοκινητοβιομηχανία Avtovaz που παράγει το 70% των ρωσικών αυτοκινήτων και απασχολεί 110.000 άτομα.
Εικάζεται ότι το κράτος σκοπεύει να θέσει υπό τον έλεγχό του την KAMAZ (μεγαλύτερος κατασκευαστής
φορτηγών) και την Gaz (λεωφορεία).Στην συνέχεια, η Rosoboronexport απέκτησε το μονοπώλιο της εξαγωγής
οπλικών συστημάτων με εξαίρεση 17 μικρών παραγωγών που διετήρησαν το δικαίωμα εξαγωγής
ανταλλακτικών στρατιωτικής τεχνολογίας. Κατόπιν, απέκτησε το 66% της VSMPO-Avisma, εταιρείας στην
οποία οφείλονται τα 2/3 της παγκοσμίου παραγωγής τιτανίου. Το τιτάνιο έχει ευρεία χρήση στην κατασκευή
αεροσκαφών.

Αεροπορική βιομηχανία
        Τον Απρίλιο 2007 οι εταιρείες KrasAir, η Domodedovo Airlines, η Omskavia, Samara και η Sibaviatrans
προχώρησαν σε συγχώνευση για την δημιουργία της AirUnion η οποία όταν ολοκληρωθεί και λειτουργικά θα
είναι η 2η μεγαλύτερη της χώρας μετά την Aeroflot. Στο κράτος ανήκει το 51% της KrasAir, το 50% της
Domodedovo Airlines και το 46,5% της Samara Αirlines. Οι άλλες δύο εταιρείες ανήκουν εξ ολοκλήρου σε ιδιώτες.
Επίσης, στο νέο σχήμα συμμετέχει και μία εταιρεία ονόματι AirUnion RRJ. Το κράτος έχει περίπου το 45% της
νέας εταιρείας. Οι 5 αυτές εταιρείες το 2006 μετέφεραν 4,9 εκ. επιβάτες από 3,7 εκ. το 2005 και στόλο άνω των 70
αεροσκαφών ποικίλων τύπων. Στόχος της κυβέρνησης είναι η Ρωσία να έχει δύο αεροπορικές εταιρείες ικανές
να ανταπεξέλθουν στον διεθνή ανταγωνισμό και εν γένει να δώσει ώθηση τόσο στις ρωσικές αεροπορικές
μεταφορές όσο και στην αεροναυπηγική βιομηχανία που υποχωρούν διεθνώς. Επίσης, να ασκηθεί πίεση και
προς τις άλλες ρωσικές αεροπορικές εταιρείες που λειτουργούν σήμερα, την TransAero και την Sibir που πλέον
λέγεται S7.



            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                             43
1.ΙΣΤ.3. Τριτογενής τομέας
Εμπόριο
        Επί σοβιετικού καθεστώτος, η οικονομία βασιζόταν στην παραγωγή και όχι στην κατανάλωση. Κατά
συνέπεια, ο καταναλωτής ήταν παραμελημένος με συχνές ελλείψεις στην αγορά, μακρυές ουρές για βασικά
αγαθά και κακής ποιότητος προϊόντα και υπηρεσίες. Σε κάθε κομμάτι της αγοράς δραστηριοποιούνταν κρατικά
μονοπώλια, ενώ τα κενά καλύπτονταν από ανεπίσημη ιδιωτική δραστηριότητα. Ωστόσο, επειδή τα
καταστήματα ήταν σχετικώς μικρού μεγέθους και δεν απαιτούσαν υψηλά κεφάλαια, ήταν τα πρώτα που
πέρασαν σε ιδιωτικό έλεγχο. Από αυτόν τον τομέα ξεκίνησε η ίδρυση των νέων εταιρειών.
        Η άνοδος των ατομικών εισοδημάτων τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την γοητεία που ασκούσαν
τα ξένα εμπορικά σήματα, την στιγμή μάλιστα που τα αντίστοιχα ρωσικά είχαν καταρρεύσει, οδήγησαν σε
μεγάλη αύξηση των εισαγωγών καταναλωτικών ειδών και ταχεία άνοδο του λιανικού εμπορίου. Ο τομέας είναι
ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους της ρωσικής οικονομίας, με μέση ετήσια άνοδο της τάξης του11%
την περίοδο 2001-2006. Το ύψος πωλήσεων το 2006 ανήλθε σε $318 δις. ή ποσοστό 32% επί του ΑΕΠ.
        Η εξάπλωση δυτικού τύπου πολυκαταστημάτων και εμπορικών κέντρων είναι φανερή στις μεγάλες
πόλεις. Εταιρείες όπως η ΙΚΕΑ (Σουηδία), Ramstore (Τουρκία), Metro (Γερμανία) έχουν πλέον καθιερωθεί. Παρά
την εξάπλωση όμως, η Μόσχα έχει μόνον 45 τ.μ. εμπορικών κέντρων ανά 1000 κατοίκους σε σύγκριση με 150τ.μ.
στην δυτική Ευρώπη. Πάντως, είναι σαφές ότι αυτή η σύγχρονη μορφή λιανικού εμπορίου θα συνεχίσει να στερεί
μερίδιο αγοράς από τις παραδοσιακές αγορές που υπάρχουν διάσπαρτες στις μεγάλες ρωσικές πόλεις.

Δίκτυα διανομής
        Το σύστημα διανομής προϊόντων κατανάλωσης στην Ρωσία παρουσίασε σημαντικές αλλαγές μετά την
διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την απελευθέρωση των εισαγωγών στην χώρα. Κατά την διάρκεια της
Σοβιετικής Ένωσης, η βιομηχανία ήταν προσανατολισμένη στην παραγωγή προϊόντων εξοπλισμού σε βάρος των
προϊόντων κατανάλωσης. Μετά την απελευθέρωση των τιμών από το 1992 και την θέση σε εφαρμογή ενός
καθεστώτος πιο εύκαμπτου για την εισαγωγή των προϊόντων, δημιουργήθησαν πολλά καταστήματα, περίπτερα
και ‘supermarkets’. Τα δίκτυα διανομής αναπτύχθηκαν ξαφνικά και ορισμένοι τομείς παρουσιάζουν δίκτυα
διανομής πλέον ανεπτυγμένα, ενώ σε άλλους τομείς βρίσκονται σε πρωτογενή μορφή. Κυρίως στις μεγάλες
πόλεις όπως Μόσχα και Αγ. Πετρούπολη έχουν δημιουργηθεί καλά οργανωμένα κανάλια διανομής τα τελευταία
χρόνια και στον τομέα της λιανικής πώλησης μεγάλα εμπορικά καταστήματα και εμπορικά κέντρα
αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς. Στην αγορά έχουν κάνει την εμφάνισή τους, επίσης, μεγάλες αλυσίδες
καταστημάτων, εγχώριες και ξένες σε διάφορους τομείς π.χ. ηλεκτρικές συσκευές (Technosila, Mir, Video,
Eldrado,), οικιακός εξοπλισμός (Klioutch, OK Dom Leroy-merlin’ Obi, Ikea), καλλυντικά (L. Etoile, Ile de Beaute,
Douglas, Rivoli), αθλητικά είδη (Sportmaster, Epitcenter, Intersport), κινητά-μηχανήματα τηλεπικοινωνιών
(Evroset, Svyaznoi) φαρμακευτικά (36.6), τρόφιμα (Metro, Auchan) κα.

Παραδοσιακές μορφές λιανικής πώλησης
       Τα καταστήματα       ‘ounivermag‘ -‘ouniveram’, (διακινούν πολλά προϊόντα πλην τροφίμων), τα
καταστήματα ‘gastronom’ – ‘producty’ (τρόφιμα), ‘Sviet’ (φωτιστικά), ‘Khoziaistvenny’ (οικιακός εξοπλισμός), τα
περίπτερα και οι ανοιχτές αγορές, παρά το γεγονός ότι κατέχουν σημαντικό μερίδιο αγοράς χάνουν έδαφος,
προς όφελος μοντέρνων καναλιών διανομής.
       Στις παραδοσιακές μορφές πώλησης περιλαμβάνονται τα:
       α) περίπτερα: προτείνουν στον καταναλωτή διάφορα προϊόντα, κυρίως τρόφιμα, και ανταγωνίζονται
           σοβαρά τα μαγαζιά της γειτονιάς (πολύ πιο κοντά, ανοιχτά όλο το 24ωρο). Τα περίπτερα είναι
           πολυάριθμα στους δρόμους, αλλά στην Μόσχα υπάρχει προσπάθεια περιορισμού αυτών
           θεσπίζοντας σχετική νομοθεσία.

            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                    44
      β) καταστήματα της γειτονιάς: μετά την ιδιωτικοποίηση τους, έγινε προσπάθεια καλυτέρευσης της
          διάθεσης ποικιλίας προϊόντων, αλλά η γκάμα παραμένει περιορισμένη. Οι ιδιοκτήτες αυτών των
          καταστημάτων (‘producty’) κατέχουν συνήθως πολλά καταστήματα. Σήμερα τα καταστήματα αυτά
          κατέχουν μεγάλο μερίδιο της αγοράς.
      γ) οι ανοιχτές αγορές: προτείνουν κυρίως τρόφιμα και άλλα καταναλωτικά προϊόντα. Οι ανοιχτές
          αγορές, οι αγορές χονδρεμπορίου, ημι-χονδρεμπορίου, και οι ειδικές αγορές (ενδύματα, τρόφιμα,
          ηλεκτρονικά) είναι συνήθως εγκατεστημένες στην περιφέρεια, στα περίχωρα μεγάλων πόλεων και
          προσφέρουν στους καταναλωτές ποικιλία προϊόντων χαμηλής κυρίως τιμής.

Τομέας λιανικής πώλησης τροφίμων
      Η διάρθρωση των καναλιών διανομής στην Ρωσία άλλαξε σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

                             Mορφή της διανομής τροφίμων στην Ρωσία

                            Μορφή των καναλιών διανομής τροφίμων
                                        στην Ρωσία
                                          Cash and
                                            carry         ‘Ηyper
                                        ‘Discounters’, markets’, 3%
                                             10%
                            Σούπερ                                    Παραδοσιακά
                          Μάρκετ, 10%                                 καταστήματα,
                                                                          41%

                          Περίπτερα,
                             15%



                                               ανοιχτές
                                             Αγορές , 21%




          Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                     ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                               τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                    e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          45
                     Mορφή της διανομής τροφίμων στην Ρωσία ανά περιφέρεια

                                 Η διανομή στην Ρωσία ανά περιφέρεια
                                                   Oural (Ουράλια), 9%
                                                                           Center (Κέντρο),
                                                                                38%
                              South (Νότος), 11%

                        North-West (Βόρειο-
                         Δυτικό μέρος), 9%

                                 Volga, 17%
                                                      Siberia (Σιβηρία),    Orient (Απ ω
                                                             12%           Ανατολικά), 4%




        Τα πρώτα super market δυτικού τύπου, εμφανίσθηκαν στην ρωσική αγορά, μετά το 1990, με
περιορισμένες αρχικές επιφάνειες και απευθύνονταν κυρίως στους καταναλωτές υψηλών εισοδημάτων. Προς το
παρόν, όλα είναι ευνοϊκά για την ανάπτυξη των νέων μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων, όπως το ευνοϊκότερο
πολιτικό και οικονομικό κλίμα για την προσέλκυση επενδύσεων, η αύξηση των μέσων εισοδημάτων του Ρώσου
καταναλωτή κ.α.. Μετά το 2000, παρατηρήθηκε μία μεγάλη ανάπτυξη των αλυσίδων καταστημάτων στην
Ρωσία. Το 1997, για πρώτη φορά η μεγάλη αλυσίδα καταστημάτων ‘Ramstor’ τουρκικών συμφερόντων άνοιξε
καταστήματα στην Ρωσία και ακολούθησε η γαλλική ‘AUCHAN’ (τρόφιμα) κ.λ.π. Παράλληλα, οι ρωσικές
αλυσίδες (Sedmoi Kontinent, Perekriostok, Pyaterochka, Kopeika, Tander) δραστηριοποιούνται δυναμικά στην
αγορά.
        Το 2004 η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ από 20% σε 18% και η κατάργηση του φόρου λιανικής πώλησης
5% ευνόησαν την ανάπτυξη του εμπορίου με αποτέλεσμα την αύξηση του κύκλου εργασιών του τομέα λιανικής
πώλησης, που το 2005 διαμορφώθηκε σε 245 τρις $, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 12% έναντι του
2004. Η ανοδική αυτή πορεία του κύκλου εργασιών του τομέα λιανικής πώλησης αναμένεται να συνεχιστεί και
τα επόμενα έτη.
        Ο μεγαλύτερος όμιλος λιανικής πώλησης τροφίμων της Ρωσίας είναι η ‘Χ5 Group’, στον οποίο ανήκουν
οι αλυσίδες super market ‘Perekreostok’, ‘Pyaterochka’, ενώ σημαντική θέση στην αγορά κατέχουν και η ‘Seventh
Continent’, ο όμιλος ‘MARTA GROUP’, με τις Αλυσίδες ‘BILLA’ και ‘GROSMART’, ο όμιλος ‘AUCHAN’.
Προσφάτως η ‘URALSIB Financial’ απέκτησε πλήρη έλεγχο της αλυσίδας ‘discount supermarkets Kopeika’ με την
εξαγορά του 50% ποσοστού της εταιρείας. Ο όμιλος Carrefour, δεύτερη παγκοσμίως μεγαλύτερη αλυσίδα,
υπέγραψε συμφωνίες για την δημιουργία hypermarkets στο Ροστόβ και το Κρασνοντάρ.
        Επόμενος στόχος των εταιρειών του κλάδου στην Ρωσία, αποτελεί η επέκταση των δικτύων διανομής
στην επαρχία. Ωστόσο, η επέκταση στην επαρχία ζητάει μεγάλες επενδύσεις ιδιαίτερα στον τομέα ‘logistics’,
πράγμα που ευνοεί τις περιφερειακές επιχειρήσεις. Μέχρι στιγμής βεβαίως οι ρωσικές αλυσίδες προπορεύονται σε
σημεία πώλησης από τους ξένους ανταγωνιστές, ιδιαίτερα στην περιφέρεια (π.χ. δύο ρωσικές εταιρείες ‘Sibirskii
Gigant’, Sibirskaia Goubernia’ κυριαρχούν στην Σιβηρία, άλλη ρωσική αλυσίδα η ‘Lenta’ κυριαρχεί στην Βορειο-
Δυτική Ρωσία και η ‘Victoria’ με τις επωνυμίες ‘Kvartal’ ‘Deshevo’ στην περιοχή του ‘Kaliningrand’.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        46
Τα εμπορικά κέντρα στη Ρωσία
        Κατά το 2006 στην Μόσχα, τα εμπορικά κέντρα αντιπροσώπευαν σε επιφάνεια τα 2,9 εκατ. τ.μ. Η
επέκταση των εμπορικών κέντρων δεν φαίνεται να σταματήσει τα επόμενα χρόνια. Υπάρχει προς το παρόν
τουλάχιστον ανταγωνισμός μεταξύ των ‘developers’ για την απόκτηση των προϊόντων μάρκας και επωνύμων
ευρωπαϊκών και αμερικανικών προϊόντων. Οι τιμές των εμπορικών χώρων στην Ρωσία σήμερα είναι αρκετά
υψηλές και ιδιαίτερα στην Μόσχα, που μπορεί να ξεπεράσει τα $4000 - $40000 άνευ φόρου ανά τ.μ. Ειδικότερα,
τα ενοίκια στα εμπορικά κέντρα πολυτελείας στο κέντρο της Μόσχας δύνανται να ανέλθουν από $3.000 έως
$5.000 ανά τ.μ..
        Το κύμα αυτό ανεγέρσεως νέων εμπορικών κέντρων στην Ρωσία, υπάρχει επίσης και στην περιφέρεια
ιδιαίτερα στην Βορειοδυτική Ρωσία (Αγία Πετρούπολη), στα Ουράλια (περιοχή Ekateribourg), στη Σιβηρία
(Novossibirski), στο Κέντρο (περιοχή ‘Niji-Novgorod’ και ‘Samara’ και περιοχή του νότου ‘Rostov–Don’.
Παρατηρείται, επίσης, το φαινόμενο του κλεισίματος των παραδοσιακών αγορών στην Μόσχα και την
αντικατάστασή τους από εμπορικά κέντρα. Όπως συνηθίζεται να λέγεται, κάθε ημέρα ανοίγει ένα εμπορικό
κέντρο στην Ρωσία.
        Βάσει έρευνας που διεξήχθη απο την εταιρεία «Magazin Magazinov» σε συνεργασία με την εταιρεία real
estate CB Richard Ellis το 2008 οι υψηλότερες πωλήσεις ανα τετραγωνικό μέτρο καταγράφηκαν στη Μόσχα και
όχι σε πόλεις της Δυτικής Ευρώπης όπως το Παρίσι ή το Λονδίνο. Το 2008 ένα κατάστημα γνωστής εταιρείας
ρούχων στο κεντρικό εμπορικό κέντρο Okhotniy Ryad πούλησε εμπορεύματα αξίας μεταξύ $25.000-$26.000 ανά
τετραγωνικό μέτρο ενώ το κατάστημα της μάρκας ΖΑRA σε κεντρικό εμπορικό δρόμο της Μόσχας είχε
πωλήσεις $30.000/τετ.μετρ. Οι υψηλές αυτές αποδόσεις δεν αφορούν μόνο σε καταστήματα ρουχισμού, υψηλές
πωλήσεις ανα τετραγωνικό μέτρο είχαν και αλυσίδες καταστημάτων super-market όπως η Pyateroshka στη
Μόσχα ($7.000/τετ. μετρ. ετησίως), τα AUCHAN ($19.000/τετ. μετρ), Carousel ($10.000/m2), ενώ τα καταστήματα
της γνωστής αλυσίδας ΙΚΕΑ, για τα οποία η μέση παγκόσμια αξία πωλήσεων ανα τετραγωνικό κυμαίνεται σε
$6300, στη Ρωσία κατέγραψε πωλήσεις $14300. Όσον αφορά στα εμπορικά κέντρα, στο “Evropeiski», εμπορικό
κέντρο σε κεντρικό σημείο της Μόσχας, καταγράφονται πωλήσεις αξίας $24000/τετ μετρο ετησίως, ενώ στο
εμπορικό κέντρο «Megamall» στα προάστια της Μόσχας, οι πωλήσεις ανα τετραγωνικό μέτρο ανέρχονται σε
$6000-7000 ετησίως. Τα νούμερα αυτά ξεπερνούν κατά πολυ, σύμφωνα με την έρευνα, αυτά που
καταγράφονται σε άλλες χώρες της Ευρώπης και για το λόγο αυτο πολλές εταιρείες ενδιαφέρονται να
επεκτείνουν την παρουσία τους στη ρωσική αγορά.
         Ως παράγοντες που έχουν συνδράμει στην εξέλιξη αυτή αναφέρονται η συγκέντρωση πληθυσμού, τα
υψηλά εισοδήματα καθώς και οι υψηλές τιμές. Είναι γεγονός οτι κάποια αγαθά πωλούνται στη Ρωσία σε τιμές
εως και διπλάσιες αυτών στην Ευρώπη, συνεπώς ακόμα και αν ένα αντίστοιχο ευρωπαικό κατάστημα έχει τον
ίδιο αριθμό πελατών τα έσοδα ανα τετραγωνικό μέτρο θα ήταν χαμηλότερα. Επίσης, οι εξελίξεις αυτές
σχετίζονται με το γεγονός οτι η Ρωσία είναι μια αναδυόμενη αγορά και δεν έχει διαμορφωθεί ακόμα, όπως οι
αντίστοιχες ευρωπαικές όπου η αγορά είναι περισσότερο συγκεντρωμένη και οι μεγάλες εταιρείες ελέγχουν
σημαντικό ποσοστό της. Ενδεικτικά αναφέρεται οτι μεγάλες εταιρείες λιανικής πώλησης, όπως ο όμιλος Χ5, στη
Ρωσία έλέγχουν ποσοστό μόλις 5-6 τοις εκατό της αγοράς. Καθώς η αγορά «ωριμάζει» και πλησιάζει
περισσότερο τα ευρωπαικά δεδομένα οι αποδόσεις αυτές αναμένεται να μειωθούν. Βεβαίως τα εν λόγω στοιχεία
αναμένεται να επηρεαστούν το 2009 απο την γενικότερη οικονομική κατάσταση και την αναμενόμενη πτώση
στην κατανάλωση.

Μεταφορές
Οδικές μεταφορές
        Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία αναδεικνύουν μία προβληματική κατάσταση σε ό,τι αφορά το οδικό
δίκτυο της χώρας. Το 2005 υπάρχαν 897.000 χλμ. οδικού δικτύου ενώ το 1995 υπήρχαν 940.000 χλμ. Σημειώνεται

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       47
μία ποιοτική μεταβολή καθώς σήμερα το 79% των δρόμων είναι ασφαλτοστρωμένοι από 77% το 1992.
Ωστόσο, η κατάσταση είναι κατά πολύ κατώτερη εκείνης της δυτικής Ευρώπης με αποτέλεσμα να σημειώνονται
24 θάνατοι ανά 100.000 άτομα (συνολικά 34.000 νεκροί) εν συγκρίσει με 8 στην Γαλλία και 5 στο Ην.Βασίλειο,
παρ’ όλο που σε αυτές τις χώρες ο αριθμός των αυτοκινήτων είναι κατά πολύ μεγαλύτερος. Παράλληλα, το
οδικό μεταφορικό έργο αυξάνεται και έφθασε το 2005 τα 194 δις. τοννο-χλμ.

                             Μεταφορές (εμπορεύματα, δισ. τοννο-χλμ.)
                                     2001     2002     2003       2004            2005
                   Σύνολο           3,592    3,802    4,106      4,372           4,491
                   Σιδηροδρομικώς   1,434    1,510    1,669      1,802           1,858
                   Οδικώς             160      167      173        182             194
                   Αεροπορικώς         94       93        65        47              48
                   Εσωτερικά ύδατα     76       73        71        78              71
                   Αγωγοί             797      896    1,003      1,116           1,156
                                                                          Πηγή: RosStat
Σιδηροδρομικές μεταφορές
        Το 2004 μεταφέρθηκε σιδηροδρομικώς το 41,3% του συνόλου των εγχωρίων φορτίων, από 31% το 1991
(στο σύνολο περιλαμβάνεται και η μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω αγωγών). Τόσο η μεταφορά
επιβατών όσο και φορτίων είναι αρκετά χαμηλότερο από το επίπεδο στο οποίο βρισκόταν πριν από την διάλυση
της Σοβιετικής Ένωσης. Λόγω της ανεπάρκειας των λιμένων να εξυπηρετήσουν την αύξηση των ρωσικών
εξαγωγών πετρελαίου, το βάρος μεταφέρεται στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Tο 10% του εξοπλισμού αντιμετωπίζει
κάποιο τεχνικό πρόβλημα και πάνω από το ήμισυ του δικτύου χρειάζεται εκσυγχρονισμό. Η Ρωσία διαθέτει
149.000 χλμ. γραμμών. Εξ αυτών τα 85.000 χλμ. εξυπηρετούν είναι γενικού σκοπού ενώ τα 62.000 χλμ.
εξυπηρετούν συγκεκριμένες βιομηχανίες. Το 48% του δικτύου γενικού σκοπού είναι ηλεκτροδοτούμενο. Οι
ρωσικοί σιδηρόδρομοι εξακολουθούν να διοικούνται, όπως και κατά την σοβιετική περίοδο, από το Υπουργείο
Μεταφορών. Το 2001 η κυβέρνηση έθεσε σε εφαρμογή πρόγραμμα αναδιάρθρωσης σε τρεις φάσεις που
προβλέπει την δημιουργία μίας μερικώς ιδιωτικής εταιρείας έως το 2010. Ωστόσο, η πρόοδος που σημειώνεται
είναι αργή, καθώς οι σιδηρόδρομοι αποτελούν τον κύριο τρόπο μεταφοράς, συνεπώς έχουν στρατηγική σημασία
για την χώρα και απασχολούν 1,5 εκ. άτομα.
Ποτάμιες μεταφορές
        Οι μεταφορές μέσω ποταμών σημειώνουν διαρκή πτώση. Το 2004 προσήλκυσαν κάτω από το 2% των
συνολικών φορτίων (σε τοννο-χλμ.) από 3,6% το 1991. Η Ρωσία έχει σημαντικό αριθμό μεγάλων ποταμών, όμως
οι μακρύτεροι βρίσκονται στην Σιβηρία και εκβάλλουν στον Αρκτικό Ωκεανό. Κατά συνέπεια, ο βόρειος
προσανατολισμός τους δεν διευκολύνει την ανάπτυξη των ποταμίων μεταφορών, καθώς ο κύριος όγκος των
φορτίων κινείται στον άξονα δύσης – ανατολής.
Αεροπορικές μεταφορές
        Το 2005 η αεροναυτική βιομηχανία παρήγαγε 30 αεροσκάφη από μόλις 4 το 2004. Στο απώγειό της
παρήγαγε 400 αεροσκάφη ετησίως. Τον Απρίλιο 2007 ιδρύθηκε η United Aircraft Building Corp. (UABC) η οποία
ελέγχεται κατά 51% από το κράτος και στην οποία συνενώθηκαν 19 εταιρείες με 120.000 εργαζομένους, όπως οι
MiG, Irkut, Sukhoi, Ilyushin και Tupolev. Στόχος είναι η παραγωγή 120 αεροσκαφών ετησίως. Κατ’ αρχήν
σχεδιάζεται η ανάπτυξη και κατασκευή του Superjet, ενός επιβατηγού αεροσκάφους μεσαίων αποστάσεων.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι έως το 2024 οι εγχώριες βιομηχανίες δεν θα καλύπτουν πάνω από το 10% των αναγκών
των ρωσικών αεροπορικών εταιρειών.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      48
        Το 2005 ο αριθμός των επιβατών έφθασε τα 37 εκ. ή 6% αύξηση από το 2004. Όμως το 1992 είχαν
μεταφερθεί 65 εκ. επιβάτες. Οι ρωσικές εταιρείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ανταγωνισμό από τις ξένες
εταιρείες που αύξησαν το 2005 τον αριθμό των επιβατών τους κατά 12% ενώ οι ρωσικές μόλις κατά 2%. Η
Aeroflot με 90 αεροσκάφη έχει άνω του 50% της συνολικής κίνησης.
        Ο ρωσικός στόλος είναι σε γενικές γραμμές πεπαλαιωμένος, καθώς άνω του 50% των αεροσκαφών έχει
ηλικία άνω των 15 ετών. Το γεγονός αυτό προκαλεί πολλές ανησυχίες ως προς την ασφάλεια των πτήσεων.
Μετά την κατάργηση του μονοπωλίου της Aeroflot στις αρχές του ‘90, δημιουργήθηκαν 400 εταιρείες εκ των
οποίων διέθεταν ένα ή δύο αεροσκάφη. Παρ’ όλο που το 2002 υπήρχαν ακόμη 267 εταιρείες αλλά ο αριθμός
τους συνεχίζει να μειώνεται.
        Τον Απρίλιο 2007 πέντε αεροπορικές εταιρείες συγχωνεύθηκεν σε μία νέα με την επωνυμία AirUnion.
Πρόσφατα μετά από την νέα αεροπορική συνάντηση των δύο πλευρών αυξήθηκαν οι προορισμοί, αλλά και οι
εταιρείες, που εκτελούν πτήσεις στις δύο χώρες.
Λιμένες
        Η Ρωσική Ομοσπονδία διαθέτει 43 θαλασσίους λιμένες. Οι κυριώτεροι είναι η Αγία Πετρούπολη και το
Καλίνιγκραντ στην Βαλτική, το Νοβοροσσίσκ και το Σότσι στην Μαύρη Θάλασσα, το Βλαδιβοστόκ, το
Nakhodka, το Magadan και το Petropavlovsk στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η ανάπτυξη των λιμένων υπαγορεύεται σε
μεγάλο βαθμό από τις ανάγκες των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών της χώρας οι οποίες πιέζονται να αυξήσουν
τις εξαγωγικές τους δυνατότητες. Η Transneft, κρατική εταιρεία που έχει το μονοπώλιο μεταφοράς πετρελαίου
μέσω αγωγών, υλοποιεί διάφορα σχέδια αύξησης της εξαγωγικής δυναμικότητος. Εκτός του τερματικού
σταθμού του Primorsk, κοντά στην Αγία Πετρούπολη, το οποίο έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία από το 2001,
επεκτείνεται το σύστημα αγωγών της Βαλτικής που τον τροφοδοτούν, ώστε να αυξηθεί η δυναμικότητά του από
12 εκ. τόννους/έτος τώρα σε 29 εκ. τ/ε το 2010. Επίσης, συνεχίζεται η βελτίωση των δυνατοτήτων του
Νοβοροσσίσκ στην Μαύρη Θάλασσα.


Τουρισμός
        H Ρωσία κατέχει ως γνωστόν την 9η θέση στον κόσμο όσον αφορά τους τουρίστες που επισκέπτονται το
εξωτερικό με 8 εκατ. τουρίστες ετησίως, (7,2 εκατ. άτομα σύμφωνα με δηλώσεις του Ρώσου Υπουργού
Τουρισμού) που αναμένονται να φθάσουν τα 15 εκατ. άτομα με προορισμό κυρίως , την Τουρκία, την
Αίγυπτο,τις χώρες της Βαλτικής, την Ουκρανία, την Κύπρο, την Νορβηγία την Ισπανία κλπ. Πολλές χώρες για
την προσέλκυση Ρώσων τουριστών στην χώρα τους έλαβαν συγκεκριμένα μέτρα. Συνήθως ο Ρώσος τουρίστας,
που ταξιδεύει στο εξωτερικό δαπανάει για δύο εβδομάδες διαμονής κυρίως περι τα 1000 ευρώ.
        Η Ελλάδα παρατηρήσαμε ότι το 2008 προσέλκυσε περίπου 330.000 άτομα, που αποτελεί περίπου το 1,8%
του συνόλου των Ρώσων τουριστών, αρκετά μικρό ποσοστό σε σχέση με την Τουρκία, η οποία το αντίστοιχο
περυσινό διάστημα προσέλκυσε περίπου 2,465 εκατ άτομα περίπου, την Αύγυπτο με 1,6 εκατ. άτομα.
Διμερείς σχέσεις
        Το 2008 επισκέφθηκαν την Ελλάδα 330.000 άτομα και αναμένεται μεγάλη αύξηση τα επόμενα χρόνια.
    Για την προσέλκυση περισσοτέρων τουριστών απο Ρωσία και προσέλκυση υψηλού επιπέδου τουρισμού προς
Ελλάδα, εμπειρογνώμονες του κλάδου θεωρούν ότι θα πρέπει να αναληφθούν τα εξής μέτρα:
     Περιορισμός των ‘shop ταξιδίων’ προς Θεσσαλονίκη και η αντικατάστασή τους με ακριβά πακέττα.
     Μεγαλύτερη προώθηση του τουρισμού στην Ρωσία, τόσο απο το κράτος, όσον και απο ιδιωτικούς
        φορείς ξενοδοχεία κ.λ.π.
     Η καλλιτέρευση έργων υποδομής στην Ελλάδα και τεχνογνωσίας (ρωσική γλώσσα) για προσέλκυση
        ρώσων τουριστών.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        49
      Ενδυνάμωση των αεροπορικών συνδέσεων προς Ελλάδα με αύξηση των πτήσεων και τους τόπους
       προορισμού.
      Αύξηση του πλαφόν για Ρώσους τουρίστες στα μεγάλα ξενοδοχεία της Ελλάδος.
      Eνδυνάμωση της διαφημιστικής κα;μπάνιας σε Ρωσικούς τηλεοπτικούς σταθμούς κατά το πρότυπο
       άλλων χωρών.


 2. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ


2.Α. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
Νομοθεσία για την προσέλκυση των επενδύσεων
        Το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τις άμεσες ξένες επενδύσεις ρυθμίζεται από τον Ομοσπονδιακό Νόμο
‘περί Ξένων Επενδύσεων’ που τέθηκε σε ισχύ στις 14.07.1999 και αποσκοπεί στην ενθάρρυνση των άμεσων
ξένων επενδύσεων.
Στις βασικές εγγυήσεις που παρέχονται περιλαμβάνονται τα εξής:
    1. Οι ξένοι επενδυτές έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους Ρώσους
    2. Εθνικοποιήσεις και κατασχέσεις επιτρέπονται μόνο στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας
    3. Εγγύηση αποζημιώσεως σε περίπτωση παρανόμων ενεργειών κρατικών οργάνων
    4. Ελευθερία διάθεσης και επαναπατρισμού καθαρών επιχειρηματικών κερδών
    5. Ελευθερία συμμετοχής ξένου επιχειρηματικού κεφαλαίου στην διαδικασία ιδιωτικοποίησης της ρωσικής
        οικονομίας
    6. Δικαίωμα ξένων επενδυτών για κυριότητα και χρήση γης ακινήτων φυσικών πόρων.
        Ιδιαιτέρως στο άρθρο 5 του προαναφερθέντος νόμου γίνεται μνεία στην υπεροχή των διεθνών συνθηκών
έναντι του εθνικού δικαίου. Παράλληλα, επιβεβαιώνονται οι εγγυήσεις που προσφέρονται από το σύνταγμα και
τον αστικό κώδικα. Προτείνεται επίσης ένας μεγάλος κατάλογος δυνατών μορφών επένδυσης: τοποθέτηση
μετρητών, τοποθέτηση σε αξίες ακινήτων (σε συνάλλαγμα, ρούβλια) κλπ.
        Οι επενδύσεις στις τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα, τις ασφαλιστικές εταιρείες και μη-εμπορικούς
οργανισμούς ρυθμίζονται από άλλες νομοθετικές διατάξεις και όχι από το νόμο ‘περί των άμεσων ξένων
επενδύσεων’.
        Σύμφωνα με το άρθρο 9 του νόμου προβλέπονται ειδικές φορολογικές διευκολύνσεις (π.χ. μη αύξηση
εισαγωγικών δασμών και ομοσπονδιακών φόρων για κάποιο χρονικό διάστημα ) που εφαρμόζονται: α) σε ξένες
επενδύσεις όταν το επενδυτικό σχέδιο υπάγεται στην κατηγορία των σχεδίων προτεραιότητας β) σε ρωσικές
εταιρείες με συμμετοχή ξένων κεφαλαίων άνω του 25% γ) σε ρωσικές επενδύσεις με οποιοδήποτε ποσοστό ξένης
συμμετοχής όταν υλοποιούν σχέδια προτεραιότητας.
        Ως ‘επενδύσεις προτεραιότητας’ ορίζονται:
Ξένες επενδύσεις ανώτερες του 1 δις. ρουβλίων ( ή ενός ποσού ισοδύναμου σε ξένο συνάλλαγμα).
Επενδυτικά σχέδια στο μετοχικό κεφάλαιο των οποίων ξένος επενδυτής συμμετέχει με ποσό ανώ των 100 εκατ.
ρουβλίων.
        Σε κάθε περίπτωση το επενδυτικό σχέδιο θα πρέπει να περιλαμβάνεται σε έναν κατάλογο σχεδίων
εγκεκριμένο από τις ρωσικές αρχές.
Φορολογικές απαλλαγές
        Ο κάτοικος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που έχει φορολογηθεί σε ξένη χώρα για έσοδα που απορρέουν
από εργασία του στο εξωτερικό, απολαμβάνει δικαιώματος μειωμένης φορολογίας στην Ρωσία, κατά το ποσόν


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         50
του φόρου που πλήρωσε στο εξωτερικό, στην περίπτωση εφαρμογής διμερών συμφωνιών αποφυγής διπλής
φορολογίας (π.χ. Ελλάδος και Ρωσίας).
        Κατά την εγκατάστασή της μια εταιρεία στη Ρωσία, μπορεί να λάβει υπ’όψιν κάποια ευνοϊκά στοιχεία για
την λειτουργία των επιχειρήσεων γενικότερα από τα οποία μπορεί αν επωφεληθεί όπως:
     Τον σχετικά χαμηλό φορολογικό συντελεστή για την φορολόγηση επί των κερδών επιχειρήσεων, που
        ανέρχεται στο 24% (θα πρέπει, ωστόσο, κατά την εκτίμηση των σχεδίων να λαμβάνονται υπ’ όψιν και
        όλοι οι υπόλοιποι φόροι που επιβαρύνουν την λειτουργία μιας εταιρείας στη Ρωσία).
     Η εξαίρεση από την πληρωμή τελωνειακών δασμών και του ΦΠΑ για αγαθά που αφορούν σε εξοπλισμό
        λειτουργίας της εταιρείας (υπό προϋποθέσεις).
     Τα κίνητρα στις ειδικές οικονομικές ζώνες.
     Τα κίνητρα ορισμένων Περιφερειών για τις επενδύσεις.
        Όπως προαναφέρθηκε πρόσφατα (Μάρτιο 2008) φηφίσθηκε νέα νομοθεσία για τις επενδύσεις σε 43
στρατηγικούς τομείς της οικονομίας με την οποία επιβάλλονται ορισμένοι νέοι περιορισμοί στην
δραστηριοποίηση ξένων επενδυτών.


2.Β. ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
1. Φορολογία κερδών- Φορολογία Γενικά
       Το 2002 η κυβέρνηση μείωσε τη φορολογία επί των κερδών απο 35% σε 24%. Ενώ με τον νέο Εμπορικό
νόμο το ποστοστό μειώθηκε στο 20% από 1.1.2009. Παράλληλα, η αναθεώρηση του νέου φορολογικού κώδικα
και η υιοθέτηση του δευτέρου μέρους (εφαρμογή από 1.1.2001) προέβλεψε τη θέσπιση του ενιαίου συντελεστή
13% για τα φυσικά πρόσωπα (μονίμους κατοίκους), τη μείωση των εργοδοτικών εισφορών και τη θέσπιση
κινήτρων στις Ειδικές Οικονομικές Ζώνες (Ιούνιος 2005).

2α. Φορολογία Νομικών προσώπων
Ποσοστό φορολογίας         Τύπος φορολογίας εισοδήματος
          24%              ποσοστό φορολογίας κερδών επιχειρήσεων (δύναται να μειωθεί κατά 4% από
   20% (από 1.1.2009)      την τοπική αυτοδιοίκηση)
          15%              φορολογία μερισμάτων από αλλοδαπές επιχειρήσεις
                           φορολογία μερισμάτων για ρωσικά νομικά πρόσωπα και μόνιμους κατοίκους
           6%
                           Ρωσίας
          10%              φορολογία εισοδημάτων από διεθνείς μεταφορές
          20%              φορολογία εισοδημάτων για αλλοδαπά νομικά πρόσωπα από τόκους
2β. Φορολογία Φυσικών προσώπων (ενιαίος συντελεστής 13% για τους μόνιμους κατοίκους).
       Οι μη μόνιμοι κάτοικοι φορολογούνται με 30%. Το κριτήριο του μονίμου κατοίκου της Ρωσίας χορηγείται,
σύμφωνα με το άρθρο 11 του φορολογικού κώδικα, στα άτομα που διαμένουν στην Ρωσική Ομοσπονδία άνω
των 183 ημερών το έτος.

Σύνολο ετήσιου μεικτού μισθού        Τύπος φορολογίας εισοδήματος
έως 280.000 ρούβλια                  26% του μεικτού μισθού
από 280.001 έως 600.000 ρούβλια      72.800 ρούβλια +10% αν είναι άνω των 280.000 ρουβλίων
άνω των 600.000 ρουβλίων             104.800 ρούβλια +2% στο ποσό άνω των 600.000 ρουβλίων




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         51
3. Υποκείμενο του φόρου
        Σε φορολόγηση υπόκειται κάθε νομικό πρόσωπο που διεξάγει δραστηριότητα (όπως έχει καταχωρηθεί),
έχει έδρα στην Ρωσία και πραγματοποιεί κέρδη από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα στη χώρα ή στο εξωτερικό.
Φορολογούνται, επίσης, και τα νομικά πρόσωπα με έδρα εκτός Ρωσίας για κέρδη που πραγματοποιούνται μέσω
των δραστηριοτήτων τους στο έδαφος της Ρωσία.

4. Φορολογική βάση
        Βάση για τον υπολογισμό του φόρου επί των κερδών αποτελεί το κέρδος όπως καθορίζεται στον
ισολογισμό και αποτελεί το μεικτό κέρδος της εταιρείας. Το κέρδος αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ του
συνολικού εισοδήματος και των συνολικών δαπανών του φορολογούμενου, όπως καθορίζεται από τα ρωσικά
λογιστικά πρότυπα και κανόνες.

5. Φορολογία μικροεπιχειρήσεων
        Το άρθρο 26.2 του δεύτερου κεφαλαίου του φορολογικού κώδικα προβλέπει ένα απλοποιημένο σύστημα
φορολογίας (αντικατάσταση της φορολογίας επί των κερδών επιχειρήσεων, τον ενιαίο φορολογικό συντελεστή
και την φορολογία των αγαθών με ενιαίο συντελεστή). Μία μικρή επιχείρηση δύναται να ζητήσει να φορολογηθεί
με το απλοποιημένο σύστημα φορολογίας, στην περίπτωση που ο κύκλος εργασιών της, κατά την διάρκεια των
9 προηγούμενων μηνών από την κατάθεση της αίτησης, δεν υπερβαίνει τα 15 εκατ. ρούβλια (εκτός ΦΠΑ). Παρ’
όλα αυτά, η παράγραφος 3 του ίδιου άρθρου προβλέπει ένα κατάλογο δραστηριοτήτων, που δεν έχουν δικαίωμα
αίτησης απλοποιημένου συστήματος. Στον κατάλογο αυτό περιλαμβάνονται το υποκατάστημα και το γραφείο
αντιπροσωπείας ξένων εταιρειών, οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές εταιρείες, τα επενδυτικά ‘funds’ , οι εταιρείες
ιδιωτικής ασφάλισης και οι επιχειρήσεις που το προσωπικό είναι > των 100 ατόμων και των οποίων η λογιστική
αξία ακίνήτων δεν ξεπερνάει τα 100 εκατ. ρούβλια.

6. Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ)
α. Συντελεστές-Απαλλαγές
        Τον Ιούνιο του 2003 η Κρατική Δούμα (Κάτω Βουλή) ενέκρινε νόμο για τη μείωση του ΦΠΑ από 20% σε
18%, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ από 1.1.2004. Ο ΦΠΑ υπολογίζεται με γενικό ενιαίο συντελεστή 18%, εκτός από
ορισμένα τρόφιμα, φαρμακευτικά και παιδικά ενδύματα, τα οποία επιβαρύνονται με ποσοστό 10%. Το άρθρο
149 του φορολογικού κώδικα καθορίζει τις περιπτώσεις απαλλαγής καταβολής του ΦΠΑ, όπως μεταξύ των
άλλων σε τραπεζικές εργασίες, σε ασφαλιστικές εταιρείες, σε χρηματοδοτικές υπηρεσίες, για εξοπλισμό
εισαγόμενο στην Ρωσική Ομοσπονδία σε περίπτωση συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο εταιρείας κλπ.
        Οι εισαγωγές, είναι υποκείμενες στον ΦΠΑ, ο οποίος υπολογίζεται επί της τελωνειακής αξίας του
προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων των τελωνειακών δασμών και άλλων τελωνειακών τελών. Οι τελωνειακοί
δασμοί κυμαίνονται αναλόγως του προϊόντος από 5% έως 25%. Τα εισαγόμενα προϊόντα τα οποία χορηγούνται
σε είδος για τον σχηματισμό κεφαλαίου νέας εταιρείας δύνανται να εξαιρεθούν από την καταβολή τελωνειακών
δασμών για μία ορισμένη περίοδο μετά την έκδοση σχετικής αδείας.
        Τα προϊόντα που παράγονται ή συναρμολογούνται στην Ρωσία, από μία ρωσική ή ξένη εταιρεία και
ακολούθως εξάγονται, δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ. Αν τα προϊόντα εξήχθησαν χωρίς πληρωμή ο ΦΠΑ δεν
καταβάλλεται. Αντιθέτως, αν η πληρωμή έχει πραγματοποιηθεί πριν τη φόρτωση εμπορευμάτων, το ποσοστό
ΦΠΑ καταβάλλεται με δικαίωμα επιστροφής κατόπιν σχετικής αιτήσεως.
β. Επιστροφή ΦΠΑ
        Στην περίπτωση που το ποσό που εκπίπτει ΦΠΑ είναι ανώτερο από το ποσό ΦΠΑ που εισπράττεται, η
διαφορά δύναται να εισπραχθεί με συμψηφισμό ή με επιστροφή φόρου. Παράλληλα, το πλεόνασμα του ΦΠΑ
που εκπίπτει μπορεί να συμψηφισθεί με άλλους φόρους που επιβάλλονται από το κράτος σε ένα διάστημα τριών

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        52
μηνών από την φορολογική περίοδο κατά την οποία έχει δηλωθεί το πλεόνασμα. Με την πάροδο της περιόδου
των τριών μηνών, ο φορολογούμενος δύναται να επιλέγει να συνεχίσει τον συμψηφισμό του ΦΠΑ ή να ζητήσει
την επιστροφή του.

7. Υποκείμενος σε φορολογία
       Σύμφωνα με το νόμο, υποκείμενος σε φορολογία θεωρείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο,
μόνιμα ή προσωρινά, διενεργεί επιχειρησιακή δραστηριότητα, ανεξάρτητα από τους στόχους και τα
αποτελέσματα αυτής της δραστηριότητας.

8. Φορολογική βάση
       Φορολογική βάση για το φόρο προστιθέμενης αξίας θεωρείται το συνολικό ποσό της αποζημίωσης που
εισπράττεται, ή που πρέπει να εισπραχθεί για τον κύκλο εργασιών, στον οποίο ο φόρος προστιθέμενης αξίας δεν
συμπεριλαμβάνεται. Φορολογική βάση για την εισαγωγή των εμπορευμάτων θεωρείται η αξία των εισαγόμενων
αγαθών που καθορίζεται βάσει των τελωνειακών ρυθμίσεων.

9. Φόρος ακινήτων και φόρος φυσικών προσώπων
       Οι τοπικές αρχές δύνανται να επιβάλουν φόρο ακινήτων αναλόγως με τον τύπο και την τοποθεσία, Έτσι
το ποσοστό φόρου διαφέρει ανά περιφέρεια και είναι υψηλότερο στην Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη από τις
άλλες επαρχιακές πόλεις.



10. Φόρος παρακράτησης κερδών/μερισμάτων (15- 20%)
       Αλλοδαπά νομικά πρόσωπα, χωρίς επιχειρηματικές δραστηριότητες στην Ρωσία είναι υποκείμενα σε
φόρο μερισμάτων με ποσοστό 6%, για τις υπηρεσίες, οι οποίες προσφέρθηκαν στην Ρωσία. Τα μερίσματα και οι
τόκοι φορολογούνται με ποσοστό 15% και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας με ποσοστό 20%.
Σημειώνουμε ότι τα ποσοστά αυτά μεταβάλλονται στην περίπτωση που ορίζει διαφορετικά η εκάστοτε
συμφωνία αποφυγής διπλής φορολογίας. Τα ενοίκια και άλλα έσοδα επιβαρύνονται με ποσοστό 20%.

11. Λογιστικός έλεγχος επιχειρήσεων (ΑUDIT)
       Βάσει του νόμου της 9.8.2001, οι εταιρείες στην Ρωσία που έχουν υποχρέωση λογιστικού ελέγχου είναι:
        Οι Α.Ε. ανοιχτού τύπου με άνω 50 μετόχους.
        Οι εταιρείες με κύκλο εργασιών άνω των 50 εκ. ρουβλίων (1,4 εκ. ευρώ) ή με συνολικό
           προϋπολογισμό ύψους 20 εκ. ρουβλίων (500.000 ευρώ).
        Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ειδικούς τομείς, όπως οι ασφάλειες, τραπεζικές και άλλες
           χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
       Είναι σημαντικό σε περίπτωση εξαγοράς οιαδήποτε ρωσικής εταιρείας, κάθε ελληνική εταιρεία να ελέγχει
με κατάλληλα νομικά γραφεία και γραφεία ορκωτών λογιστών (‘Audit’) την κατάσταση της εταιρείας, τους
πραγματικούς τίτλους και τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί.



2.Γ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ
       Ο νόμος 116/3/2.07.2005 καθορίζει το καθεστώς των Eιδικών Οικονομικών Ζωνών (ΕΟΖ). Βάσει αυτού,
έχουν προσδιοριστεί ως σήμερα δεκατέσσερις (14): οι δύο είναι ΕΟΖ Βιομηχανικής Παραγωγής (Περιφέρεια
Λιπέτσκ και Δημοκρατία του Ταταρστάν), τέσσερις είναι ΕΟΖ τεχνολογίας και καινοτομίας (Αγία Πετρούπολη,

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         53
Μόσχα, Περιφέρεια Μόσχας και Περιφέρεια Τομσκ), επτά είναι ΕΟΖ Τουρισμού και Αναψυχής (Περιοχές
Καλίνινγκραντ, Κρασνοντάρ, Σταβρόπολ, Αλτάυ και Ιρκούτσκ και Δημοκρατίες Αλτάυ και Μπουρυάτιυα), ενώ
ξεχωριστή μορφή αποτελεί η ΕΟΖ της Περιοχής Μαγκαντάν. Όπως φαίνεται και από τα προηγούμενα, για κάθε
μία από τις καθορισμένες ζώνες προσδιορίζεται και τομέας εξειδίκευσης. Μια επιχείρηση για να συμμετάσχει σε
ζώνη βιομηχανικής παραγωγής θα πρέπει σύμφωνα με τα σχέδια που θα υποβάλλει να επενδύσει τουλάχιστον 1
εκ € κατά τον 1ο χρόνο λειτουργίας και συνολικά 10 εκ € κατά τη διάρκεια πραγματοποίησης του σχεδίου. Για να
συμμετάσχει μια ξένη επιχείρηση στις ΕΟΖ θα πρέπει να έχει δημιουργήσει θυγατρική εταιρεία βάσει του ρωσικού
δικαίου
        Οι εταιρείες που συμμετέχουν στις ΕΟΖ, όπως προαναφέρθηκε, απολαμβάνουν ευνοϊκότερης
φορολογικής μεταχείρισης π.χ η φορολογία κερδών ανέρχεται σε 20%, η εταιρεία απαλλάσεται από φόρο
περιουσίας, ακινήτων και μεταφορών για 5 έτη, καθώς από τους τελωνειακούς δασμούς και ΦΠΑ. Το
προτιμησιακό καθεστώς για τις ΕΟΖ δύναται να διαρκέσει για μια περίοδο 20 ετών.
Ειδική Οικονομική Ζώνη του Kalinigrad
        Διαχωρισμένη γεωγραφικά από την Ρωσία, η περιοχή του ‘Kalinigrad’ διαθέτει πληθυσμό 943.000
κατοίκους και συνορεύει με την Πολωνία και την Βαλτική θάλασσα.
Ο ομοσπονδιακός νόμος ν.16-FZ (11.01.2006), ρυθμίζει το καθεστώς της EOΖ και προβλέπει τα εξής επενδυτικά
κίνητρα: στα προϊόντα που εισάγονται στην ΕΟΖ παραχωρούνται φορολογικές και τελωνειακές απαλλαγές.
Παράλληλα, όλα τα προϊόντα που παράγονται σε μια ΕΟΖ εξαιρούνται από την καταβολή τελών και άλλων
επιβαρύνσεων κατά την εξαγωγή. Τα παραγόμενα σε μία ΕΟΖ προϊόντα θεωρούνται εκείνα που η προστιθέμενη
αξία είναι ίση και άνω του 30%, ενώ για τα ηλεκτρονικά αρκεί το 15%. Τα πλεονεκτήματα της ΕΟΖ παραμένουν,
όπως προαναφέραμε, ο χαμηλός φορολογικός συντελεστής, η απαλλαγή των τελωνειακών δασμών και του
ΦΠΑ για τα εισαγόμενα προϊόντα και πρώτες ύλες για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις.
Επιτρεπόμενες δραστηριότητες στην ΕΟΖ:
Όλοι οι τομείς δραστηριότητας εκτός των στρατηγικών.
Απαγορευμένες δραστηριότητες στην ΕΟΖ:
     δραστηριότητες στον τομέα άμυνας
     δραστηριότητες εξόρυξης πετρελαίου , φυσικού αερίου
     εξόρυξη ορυχείων
     εξόρυξη μετάλλων
     εξόρυξη ή μεταλλικών υλικών
     παραγωγή προϊόντων, που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης (πλην αυτοκινήτων).



2.Δ. ΛΟΙΠΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
Φορείς και επιχειρήσεις υποστήριξης ξένων επενδύσεων
α. Στο Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης και Εμπορίου της χώρας λειτουργούσε μέχρι πρότινος Τμήμα
Προσέλκυσης Επενδύσεων (Department for Attracting FDI) για τον συντονισμό πολιτικών προσέλκυσης άμεσων
ξένων επενδύσεων και την παροχή της απαραίτητης πληροφόρησης. Αναμένεται, επανακαθορισμός των
αρμοδιοτήτων μεταξύ δύο νέων Υπουργείων (Οικονομικής Ανάπτυξης και Εμπορίου και Βιομηχανίας) που
προέκυψαν μετά την λήψη καθηκόντων της νέας κυβέρνησης και ως εκ τούτου ενδεχομένως να υπάρξει νέα
υπηρεσία.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                           54
 MINISTRY OF INDUSTRY & TRADE
 -SERVICE FOR FOREIGN INVESTMENTS
 Tverskaya Yamkaya Oulitsa 1/3 P.O.Box 125993,GSP,A -47
 Moscow, Tel. +7-495 2000353/ 2098069
 Fax: +7-495-251695 www.economy.gov.ru


 Παράλληλα, οι αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης χορηγούν πολλές φορές επί πλέον κίνητρα για την προσέλκυση
 επενδύσεων.

 β. Ίδρυση Διεθνούς Συμβουλίου Συνεργασίας και Επενδύσεων
         Στις 6.02.2008 ιδρύθηκε το Διεθνές Συμβούλιο Συνεργασίας και Επενδύσεων, που λειτουργεί υπο την
 αιγίδα της Ενωσης Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών της Ρωσίας. Επικεφαλής του νέου αυτού Οργάνου είναι ο
 Πρόεδρος της Ενωσης Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών της Ρωσίας Α Shokhin. Σύμφωνα με τον κ. Α Shokhin,
 «η ίδρυση του νέου φορέα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των καιρών για παροχή βοήθειας στις ξένες
 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ρωσία».
 γ. Διεθνείς Οργανισμοί – Υλοποίηση Προγραμμάτων
        Μετά το 2000 οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί υπογραμμίζουν την πρόοδο της Ρωσίας σε πολιτικό και
 οικονομικό επίπεδο. Το 2006 η Ρωσία βρέθηκε, για όγδοο συνεχές έτος, στις πλέον δημοφιλείς χώρες των ξένων
 επενδυτών, ωστόσο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο υπογραμμίζει την αναγκαιότητα μεγαλύτερων
 διαρθρωτικών αλλαγών με στόχο τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος.

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ           ΕΡΓΟ                                   ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΟΣΟΝ
                     1990: Κατά τη διάρκεια των Ευρ. Συμβουλίων του Δουβλίνου και της Ρώμης, η ΕΕ
                     συμφωνεί στο σχεδιασμό προγράμματος βοήθειας για την ΕΣΣΔ., στο οποίο
                     περιλαμβάνεται επισιτιστική βοήθεια και εγγυημένες πιστώσεις για την εισαγωγή
                     τροφίμων, καθώς και πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας με στόχο την διαδικασία
                     αναδιάρθρωσης της οικονομίας.
                     1991: Το πρόγραμμα TACIS τίθεται σε εφαρμογή.
                     1994:    Υιοθετείται    η  διαδικασία 1994-2002      €100 εκ./έτος
                     BISTRO, στο πλαίσιο του TACIS, μέσω
                     της    οποίας     εξουσιοδοτείται   η
                     Αντιπροσωπεία       της   Ευρωπαϊκής
                     Επιτροπής να προχωρά στη χορήγηση
ΕΕ
                     έργων μικρής κλίμακος.
                     1997: Τίθεται σε ισχύ η Συμφωνία
                     Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας
                     Ρωσίας-ΕΕ, η οποία υπεγράφη στην
                     Κέρκυρα το, 1994.
                     Υλοποίηση      προγραμμάτων       στο 2004-2006      €392 εκατ
                     πλαίσιο του προγράμματος TACIS
                     (περιφερειακή συνεργασίας)
                     1999: Υιοθέτηση Κοινής Στρατηγικής της ΕΕ έναντι της Ρωσίας.
                     Υιοθέτηση από τη Ρωσία μεσοπρόθεσμης στρατηγικής για την ανάπτυξη των
                     σχέσεων με την ΕΕ (2000 – 2010).


            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                     55
                  Υιοθέτηση του νέου κανονισμού TACIS, για την περίοδο 2000–2006, με στόχο την
                  αποκέντρωση του προγράμματος και την ταχύτερη χορήγηση βοήθειας.
                  2002: Η αναγνώριση του καθεστώτος λειτουργικής αγοράς-οικονομίας της αγοράς
                  για τη Ρωσία της επιτρέπει να αποφύγει την επιβολή μέτρων antidumping από την
                  ΕΕ.
                  Η Ευρ. Επιτροπή προτείνει τη 2007 – 2013              €14,9 δις
                  δημιουργία του νέου χρηματοδοτικού
                  εργαλείου      ENPI       και     την
                  αντικατάσταση του TACIS.
                  Παρόλα      αυτά      τα    κοινοτικά
                  προγράμματα,που πραγματοποι-
                  ούνται στην Ρωσία απο το 2007 και
                  εφεξής πλέον δέν είναι σημαντικά.
                  Η Ρωσία ήταν μέλος της EBRD από το 1992. Η Ρωσία αποτελεί το κυριότερο
                  προορισμό της βοήθειας της EBRD (άνω του ¼ των επενδύσεων της EBRD).

                  Κατά την περίοδο 2004 – 2007, συμφωνήθηκαν έξι (6) τομείς προορισμού τεχνικής
                  βοήθειας:
                       εκσυγχρονισμός και έργα υποδομής, ιδιαίτερα έργα υποδομής τοπικής
                          αυτοδιοίκησης και μεταφορές,
                       ενδυνάμωση του ιδιωτικού τομέα,
                       χρηστή διακυβέρνηση,
                       ενδυνάμωση του τομέα ενέργειας,
                       σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα,
                       ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ         Το 2006 η EBRD εκδήλωσε την επιθυμία της να ενδυναμώσει τις δραστηριότητές της
ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΙΑ ΤΗΝ   στη Ρωσία, ιδιαίτερα στους τομείς της διαφοροποίησης της οικονομίας της Ρωσίας
ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ     και της ανάπτυξης των Περιφερειών της. Έτσι, προέβλεψε το άνοιγμα νέων
ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ      γραφείων της πλην Μόσχας και Αγ. Πετρούπολης και σε Βλαδιβοστόκ και
(EBRD)            Αικατερίνμπουργκ.
                  To 2006 η EBRD πρότεινε την ανάπτυξη €24 εκ.
                  ξενοδοχειακών υποδομών και δήλωσε την πρόθεσή
                  της για χρηματοδοτική συμμετοχή ύψους €24 εκ.
                  Το 2006 η EBRD συμμετείχε στην υλοποίηση προγραμμάτων ύψους €1,12 δις,
                  γεγονός που ανεβάζει το συνολικό χρέος της Ρωσίας, για την περίοδο1991-2006, στα
                  €7,23 δις.
                  Η βοήθεια της ΕBRD κατά την περίοδο 1991-2006 έχει ως εξής:
                  Βιομηχανία                                           18%
                  Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα                            27%
                  Πρώτες ύλες                                          11%
                  Τηλεπικοινωνίες                                      5%
                  Μεταφορές
                                                                       7%
                  Τρόφιμα
                                                                       8%
                  Ενέργεια
                  Ακίνητα-Τουρισμός                                    7%


          Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                     ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                               τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                    e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          56
                      ΜΜΕ                                                  3%
                      Άλλα                                                 3%
                                                                           4%
                      Ιούλιος1991: Η Ρωσία γίνεται μέλος 4 Οργανισμών της Παγκόσμιας Τράπεζας
                      (BIRD, IFC, AID, AGIM) και επωφελείται από αρχική βοήθεια ύψους $50 εκ.
                      Μάρτιος 2006: Η Ρωσία επωφελείται βοήθειας ύψους $13,8 από την Π.Τ..
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ
                      Παράλληλα, η ΠΤ ανακοίνωσε ότι η ελάχιστη ετήσια βοήθειας για την Ρωσία θα
ΤΡΑΠΕΖΑ (World
                      είναι μεταξύ $230– 600 εκ.
Bank)
                      Η στρατηγική της ΠΤ για την περίοδο 2003-2006 έχει τρεις προτεραιότητες: βελτίωση
                      του επιχειρηματικού κλίματος, διευκόλυνση του ανταγωνισμού και εκσυγχρονισμός
                      του δημόσιου τομέα.
ΔΙΕΘΝΕΣ               1992: Η Ρωσία γίνεται μέλος του ΔΝΤ
ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ           Μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ, το ΔΝΤ κατέστη πρώτος δωρητής στη Ρωσία.
ΤΑΜΕΙΟ (IMF)




   3. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΞΕΝΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

  3.Α. ΜΟΡΦΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
          Η νομοθεσία η οποία ρυθμίζει την ίδρυση και λειτουργία εταιρειών στην Ρωσία είναι:
  -Ο νόμος της Ρωσικής Ομοσπονδίας του 1999 ‘περί ξένων επενδύσεων στη Ρωσική Ομοσπονδία’.
  - Ο αστικός κώδικας του 1999
  - Ο νόμος της 8.08.2001 ‘περί εγγραφής των νομικών προσώπων στο Μητρώο’
  - Ο νόμος ‘περί μετοχικών εταιρειών’ της 24.12.1995 , όπως τροποποιήθηκε.
  - Ο νόμος 129FZ της 8.08.2001 ‘περί νομικών προσώπων΄, που τέθηκε σε ισχύ την 1.07.2002.
  - Ο νόμος ‘περί των ΕΠΕ’ της 8.02.1999, όπως τροποποιήθηκε
  - Η κυβερνητική απόφαση με αρ. 319 ‘περί εξουσιοδοτημένων αρχών, που έχουν αρμοδιότητα
  για εγγραφή των νομικών προσώπων’ της 17.05.2002 και αριθμός άλλων νομικών πράξεων.
          Σημειώνεται ότι για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας ο Αστικός Κώδικας απαιτεί είτε τη
  σύσταση μετοχικών εταιρειών είτε ατομικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, αλλοδαπά
  φυσικά ή νομικά πρόσωπα μπορούν να δραστηριοποιηθούν στην Ρωσία
          - ιδρύοντας μια νέα εταιρεία (επιλέγοντας ένα από τα σχήματα που προβλέπει ο Νόμος)
          - συμμετέχοντας στο κεφάλαιο μιας ήδη υπάρχουσας εταιρείας
          - αποκτώντας πακέτο μετοχών υφιστάμενης εταιρείας
          - ιδρύοντας θυγατρική εταιρεία-υποκατάστημα
          - ιδρύοντας γραφείο αντιπροσωπείας
          Οι αλλοδαπές επιχειρήσεις υποχρεούνται να λειτουργούν σύμφωνα με τη ρωσική νομοθεσία και έχουν τα
  ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τους Ρώσους επιχειρηματίες (εθνική μεταχείριση), εκτός εάν ορίζεται
  διαφορετικά.
          Η νομοθεσία περί εταιρειών προβλέπει ότι για την επιλογή της μορφής της εταιρείας πρέπει εκ των
  προτέρων να εξετασθεί ο τύπος της επιχείρησης και η στρατηγική ανάπτυξης της μητρικής εταιρείας (όταν
  πρόκειται για θυγατρική).


             Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                        ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                  τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                       e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                           57
        Σε κάθε περίπτωση πριν την εκκίνηση διαδικασιών ίδρυσης εταιρείας οι επιχειρηματίες, κρίνεται
σκόπιμο, να συνεργαστούν με εξειδικευμένα δικηγορικά γραφεία και λογιστές, προκειμένου να ενημερωθούν
σχετικά και να επιλέξουν την μορφή εγκατάστασης που ταιριάζει περισσότερο στα επιχειρηματικά τους σχέδια.
        Σημειώνουμε ότι το γραφείο αντιπροσωπείας και τα υποκαταστήματα δεν θεωρούνται νομικά πρόσωπα
κατά το ρωσικό δίκαιο, αλλά μονάδες (υποδιαιρέσεις) της μητρικής εταιρείας. Η μητρική εταιρεία είναι υπόλογη
για τις δραστηριότητες του γραφείου αντιπροσωπείας ή υποκαταστήματός της στην Ρωσία. Ειδικότερα, το
γραφείο αντιπροσωπείας αποτελεί μονάδα της μητρικής εταιρείας που εκπροσωπεί τα συμφέροντά της στη
Ρωσία και δεν επιτρέπεται να πραγματοποιεί εμπορικές δραστηριότητες εν αντιθέσει με το υποκατάστημα, το
οποίο μπορεί να πραγματοποιεί εμπορικές δραστηριότητες.
        Η δημιουργία ενός νομικού προσώπου στη Ρωσία, ήτοι εταιρείας ρωσικού δικαίου, ανεξάρτητης από την
μητρική εταιρεία, αποτελεί το πλέον προχωρημένο τρόπο εγκατάστασης αλλοδαπού νομικού προσώπου στη
χώρα.
        Σημειώνεται ότι τα κόστη εγγραφής και τα έξοδα ίδρυσης μίας εταιρείας στην Ρωσία είναι χαμηλότερα,
από τα έξοδα ίδρυσης γραφείου αντιπροσωπείας ή υποκαταστήματος.

Tροποποιήσεις στο νέο Εμπορικό Nόμο
         Ο νέος Εμπορικός Νόμος που ψηφίσθηκε το Δεκέμβριο του 2008 περιελάμβανε κάποιες τροποποιήσεις
για τις Ε.Π.Ε.. Ειδικότερα, οι τροποποιήσεις αφορούν:
         - τη διάλυση εταιρείας (σε ισχύ από τον Μάιο 2009).
         - τη φορολογία επιχειρήσεων (Νοέμβριος 2008).
         - τους καλούμενους στρατηγικούς τομείς της βιομηχανίας.
         Σημειώνουμε ότι ο συγκεκριμένος Νόμος θα τεθεί σε ισχύ την 01.07.2009 και οι κυριότερες τροποποιήσεις
αφορούν την σύσταση-συμφωνία ίδρυσης εταιρείας, την συμμετοχή στην επιχείρηση, στην μεταφορά των
μετοχών κλπ.
Επίδραση του νέου Εμπορικού Νόμου στα θέματα εισόδου στην αγορά
       - Χρήση των προκαταρκτικών συμβολαίων (Άρθρο 429 του Αστικού Κώδικα) και ο ρόλος του
       συμβολαιογράφου.
       - Αναφορά στην επιλογή της αλλοδαπής νομοθεσίας.
       - Αναφορά στους ‘εταίρους’
       Εντούτοις, μετά την θέση σε εφαρμογή του εν λόγω Νόμου, για τη σύσταση ΕΠΕ θα απαιτούνται
περισσότερα παραστατικά.
Συμφωνία μεταξύ των μετόχων
       - Συμφωνίες που αναφέρεται στην ψήφο των μετόχων.
       - Συμφωνίες για τη τιμή για μελλοντικών μεταφορών μετοχών (δυνατότητα)
       - Συμφωνίες για τη διακοπή της διαδικασίες πώλησης της εταιρείας και μετοχών.
       - Συμφωνίες για ειδικά γεγονότα.
       - Συμφωνίες για δυνατότητα αποκλεισμού από έξοδο
Αφερεγγυότητα
       Βελτιώνεται η νομοθεσία περί αφερεγγυότητας.
Ενίσχυση της νομικής προστασίας.
       Νέες τροποποιήσεις:
       - Οι πιστωτές θα πρέπει να ενισχύσουν την ασφάλεια και τον έλεγχο ή να διαχειριστούν καλλίτερα την
         κατάσταση πριν την τελική διάλυση της εταιρείας.
       - Εάν οι πιστωτές αποφασίσουν την ενδυνάμωση της κατάστασης πριν την διάλυση, θα πρέπει να έχουν
         εγγυηθεί το 70-80% των πωλήσεων.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       58

Νομοθεσία περί διάλυσης εταιρειών.
        Με τις νέες τροποποιήσεις καθορίζεται με τρόπο πιο καθαρό και ελεγχόμενο το καθεστώς των μελών του
Διοικητικού Συμβουλίου ενώ, παράλληλα, θεσπίζονται συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν τους Διευθυντές
της ΕΠΕ.
Φορολογία Επιχειρήσεων
       Είναι γνωστό ότι, από 01.01.2009, η φορολογία κερδών επιχειρήσεων μειώθηκε στην Ρωσία από 24% σε
20%.
Ανάπτυξη νέας θεωρίας περί Νομοθεσίας για Εταιρείες.
       - Ο Αστικός Κώδικας αποτελεί το βασικό νόμο για την ρύθμιση εμπορικών θεμάτων. Παράλληλα,
         φαίνεται πλέον πιο αποτελεσματική η κατάργηση πολλών διατάξεων του υφιστάμενου Εμπορικού
         Νόμου και η κωδικοποίησή του σε ένα νέο Εμπορικό Κώδικα.
       - Η κατάργηση των «Α.Ε. Κλειστού Τύπου»
       - H αύξηση του απαιτούμενου μετοχικού κεφαλαίου

3.Α.1 Προσωπικές Εταιρείες
       Οι προσωπικές εταιρείες στην Ρωσία διακρίνονται σε:
       - Ομόρρυθμες εταιρείες, οι οποίες προβλέπονται από το άρθρο 1041 του Αστικού Κώδικα.
       - Εταιρείες φυσικών προσώπων, οι οποίες ρυθμίζονται από το άρθρο 69 του Αστικού Κώδικα.
       - Ετερόρρυθμες εταιρείες, οι οποίες ρυθμίζονται από το άρθρο 82 του Αστικού Κώδικα.

       3.A.1.α. Ομόρρυθμη εταιρεία
       Αποτελεί ένωση δύο ή περισσότερων φυσικών ή νομικών προσώπων και οι εταίροι είναι υπεύθυνοι από
κοινού αλλά και ο καθένας ξεχωριστά για το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρείας. Η σύστασή της απαιτεί τη
σύναψη εταιρικής συμφωνίας (partnership agreement) και ακολούθως εγγραφή στο ειδικό Μητρώο. Οι
υπογραφές των εταίρων πρέπει να θεωρηθούν από συμβολαιογράφο. Το κεφάλαιο της εταιρείας αποτελείται
από τις συνεισφορές των εταίρων σε χρήματα, είδος, δικαιώματα, εργασία ή υπηρεσίες. Η χρηματική αξία των
μη-χρηματικών συνεισφορών προσδιορίζεται από τους εταίρους. Δεν υπάρχει ανώτατο ή κατώτατο όριο
καταχωρημένου κεφαλαίου, ούτε προσδιορίζεται η αναλογική σχέση μεταξύ χρηματικών και μη-χρηματικών
περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας. Η διεύθυνση της εταιρείας μπορεί να αναληφθεί από οποιονδήποτε από
τους εταίρους. H μορφή της εταιρείας αυτής ρυθμίζεται από το άρθρο 69 του Aστικού κώδικα.

        3.Α.1.β Ετερόρρυθμη εταιρεία
        Αποτελεί ένωση δύο ή περισσότερων φυσικών ή νομικών προσώπων. Τουλάχιστον ένας εταίρος είναι
υπεύθυνος για το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρείας (ομόρρυθμος εταίρος) και τουλάχιστον ένας
ευθύνεται μέχρι του ποσού της συνεισφοράς του (ετερόρρυθμος εταίρος). Η σύστασή της απαιτεί τη σύνταξη
εταιρικής συμφωνίας (partnership agreement) και ακολούθως εγγραφή στο ειδικό Μητρώο. Η συμμετοχή του
ομόρρυθμου εταίρου στο κεφάλαιο δεν μπορεί να είναι μικρότερη του 1/5 του συνολικού κεφαλαίου της
εταιρείας. Η διεύθυνση της εταιρείας μπορεί να αναληφθεί μόνο από ομόρρυθμο εταίρο, ο οποίος έχει και την
ευθύνη για την καταχώρηση της εταιρείας στο Κρατικό Επιμελητήριο Καταχωρήσεων. H μορφή της εταιρείας
αυτής ρυθμίζεται από το άρθρο 82 του Aστικού Kώδικα.

3.Α.2 Μετοχικές εταιρείες
       Οι κυριότερες μορφές μετοχικών εταιρειών στη Ρωσία είναι οι κάτωθι:
       α. Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΟΟΟ)

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        59
       β. Ανώνυμη Εταιρεία Κλειστού Τύπου (ΖΑΟ)
       γ. Ανώνυμη Εταιρεία Ανοιχτού Τύπου (ΟΑΟ)
       δ. Εταιρείες Επιπρόσθετης Ευθύνης και άλλες

        3.Α.2.α Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ)
        Η Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ), στη ρωσική ‘ΟΟΟ’ (Οdschestvos Organitchenoy
Otvetstvienstyiou), ρυθμίζονται από το άρθρο 87 του Αστικού κώδικα και το νόμο για τις ΕΠΕ της 8.2.1998. Ο
αριθμός των συμμετεχόντων δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 50, ενώ ένα πρόσωπο μπορεί να αποτελεί τον
μοναδικό μέτοχο της εταιρείας. Ο μέτοχος της ΕΠΕ είναι υπεύθυνος μέχρι την συμμετοχή του στο ύψος του
κεφαλαίου. Οι συμμετοχές μπορούν να είναι είτε σε χρήμα είτε σε είδος. Ο προϋπολογισμός των χορηγήσεων σε
είδος δύναται να γίνει σε συμφωνία με τους μετόχους, όμως δεν δύναται να υπερβεί σε αξία 200 φορές τον
ελάχιστο μηνιαίο μισθό. Η συμμετοχή σε χρήματα επιτρέπεται να γίνει σε ρούβλια ή ξένο συνάλλαγμα.
        Το ελάχιστο κεφάλαιο για τη σύστασή της ΕΠΕ είναι ισοδύναμο με 100 φορές της αξίας του ελάχιστου
μηνιαίου μισθού, που καθορίζεται από τον Ομοσπονδιακό νόμο κατά την ημερομηνία της εγγραφής της
εταιρείας στο Κρατικό Επιμελητήριο Καταχωρήσεων. Προς το παρόν, ως ελάχιστος μισθός για τις περιπτώσεις
αυτές ορίζονται τα 100 ρούβλια, οπότε το ελάχιστο απαιτούμενο κεφάλαιο υπολογίζεται στα 10.000 ρούβλια
(περί τα 300€). Τουλάχιστον 50% του κεφαλαίου πρέπει να έχει κατατεθεί πριν την εγγραφή της εταιρείας.
        Συνήθως η εγγραφή μίας εταιρείας και η υποβολή του καταστατικού, γίνεται απο τον νομικό της
εταιρείας, στην εφορία της περιφέρειας, η οποία με την σειρά της ενημερώνει το κεντρικό Μητρώο της εφορίας,
που ανήκει σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
        Η ΕΠΕ, η οποία πλησιάζει την μορφή εταιρείας ‘SARL’/‘LTD’ του γαλλικού εμπορικού δικαίου,
παρουσιάζει το πλεονέκτημα μίας απλής μορφής μετοχικής εταιρείας, όσον αφορά την λειτουργία της, αφού σε
αντίθεση με άλλες μετοχικές εταιρείες δεν υπάρχει η υποχρέωση για εγγραφή μετοχών στην Ομοσπονδιακή
Υπηρεσία της Χρηματιστηριακής Αγοράς ( Federal Service of Financial Markets). Παράλληλα, η μορφή
οργάνωσης μίας ΕΠΕ, είναι περισσότερο εύκαμπτη (π.χ. όσον αφορά την αρμοδιότητα, τους τρόπους λήψεως
αποφάσεων των οργάνων διοίκησης). Ωστόσο, η ΕΠΕ παρουσιάζει κάποιους κινδύνους για τους μετόχους
(δικαίωμα απόσυρσης, δικαίωμα απαίτησης αποκλεισμού ενός μετόχου με δικαστική απόφαση, και δικαίωμα
αίτησης εξαγοράς μετοχών μετά δικαστική απόφαση), πράγματα που είναι δυνατόν να αποφευχθούν σε μία
άλλη μετοχική εταιρεία.
        Η σύσταση της ΕΠΕ γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 89 του αστικού κώδικα και το άρθρο 11, παρ. 1 του
Νόμου των ΕΠΕ με τα κάτωθι δικαιολογητικά: πράξη σύστασης της ΕΠΕ (outchreditelniy dogovor) και
καταστατικό (statuts)
        Tο καταστατικό θα πρέπει να περιλαμβάνει, την ακριβή ονομασία της εταιρείας συμπεριλαμβανομένης
της λέξης ‘ΟΟΟ’ (δηλ. ΕΠΕ), τον ορισμό της έδρας, του ποσού του ονομαστικού κεφαλαίου και την διάρκεια
θητείας του Γενικού Διευθυντή.

Οι διατάξεις απελευθέρωσης κεφαλαίου και μεταβίβασης στην εταιρεία:
       Σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 2 του Νόμου των ΕΠΕ, το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας δύναται να
αυξηθεί με συμπληρωματικές συνεισφορές των μετόχων. Πριν την αίτηση εγγραφής της εταιρείας στο Κρατικό
Επιμελητήριο Καταχωρήσεων απαιτούνται προηγουμένως τρεις διαδικασίες:
       1. Άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού σε μία τράπεζα στη Ρωσία και μεταφορά τουλάχιστον του 50%
           του μετοχικού κεφαλαίου. Η τράπεζα υποχρεούται, ακολούθως, να εκδώσει σχετικό πιστοποιητικό
           καταθέσεως του κεφαλαίου, το οποίο θα συμπεριληφθεί στο φάκελο ιδρύσεως της ΕΠΕ.
       2. Αγορά ή ενοικίαση γραφείων. Στην περίπτωση αυτή μία επιστολή συμφωνητικού συμβολαίου είναι
           αναγκαία για τον ορισμό της έδρας της εταιρείας.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         60
       3. Επίσημος ορισμός του Γενικού Διευθυντή της εταιρείας.
       Οι γενικές διατάξεις για την σύσταση της ΕΠΕ περιλαμβάνονται στον νόμο με αριθ. 129FZ της 8.08.2001
σχετικά με την ‘σύσταση των νομικών προσώπων’, που τέθηκε σε ισχύ την 1.07.2002. Ο νόμος αυτός,
υιοθετήθηκε στο πλαίσιο της προσπάθειας καταπολέμησης της γραφειοκρατίας στην οικονομία, και της
απλοποίησης της διαδικασίας σύστασης εταιρειών και προβλέπει, μεταξύ άλλων, την δημιουργία «υπηρεσίας
μίας στάσης» (one stop shop), αρμόδιας για την εγγραφή των νομικών προσώπων.
Οι μέτοχοι μίας ΕΠΕ ‘ΟΟΟ’:
        Σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 2 του σχετικού Nόμου για τις ΕΠΕ, οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι υπάλληλοι
τοπικής αυτοδιοίκησης δεν είναι εξουσιοδοτημένοι να συμμετέχουν στις εταιρείες αυτές με αγορά μετοχών. Κάθε
μέτοχος είναι δυνατόν κάθε στιγμή να ζητήσει την απόσυρση από την εταιρεία. Ο μέτοχος έχει το δικαίωμα
πώλησης της συμμετοχής του σε τρίτους, υπό προϋποθέσεις. Το άρθρο 10 του ίδιου νόμου προβλέπει το
δικαίωμα του 10% των μετόχων να ζητήσουν από τα δικαστήρια την αποπομπή μετόχου, ο οποίος δεν εκτελεί ή
εκτελεί ελλιπώς τα καθήκοντά του και με τις δραστηριότητές του ή ελλείψεως αυτών καθιστά δύσκολη την
λειτουργία της επιχείρησης.
Η λειτουργία της ΕΠΕ ‘ΟΟΟ’:
      Η ΕΠΕ ‘ΟΟΟ’ διαθέτει τα κάτωθι όργανα:
       Τη Γενική Συνέλευση των μετόχων, που έχει το αποκλειστικό δικαίωμα τροποποίησης του
          Καταστατικού, εγκρίνει τα ετήσια οικονομικά δελτία, ορίζει τις βάσεις πολιτικής της εταιρείας και
          ελέγχει την δραστηριότητα των άλλων οργάνων.
       Το Διοικητικό Συμβούλιο, που εποπτεύει τις λειτουργίες της εταιρείας (προαιρετικό).
       Το εκτελεστικό όργανο, μονοπρόσωπο (Γενικό Διευθυντή), ή συλλογικό που διαχειρίζεται τα
          τρέχοντα θέματα.
      Σε περίπτωση που μέτοχος της εταιρείας είναι ένα και μόνο πρόσωπο η δομή των οργάνων
διαφοροποιείται.
Η ευθύνη των μετόχων:
        Γενικά, οι μέτοχοι είναι υπεύθυνοι μέχρι του ποσού της συμμετοχής τους στο μετοχικό κεφάλαιο της
εταιρείας. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με το άρθρο 105 παρ. 1, του Αστικού Κώδικα, η μητρική εταιρεία μπορεί, σε
μερικές περιπτώσεις, να είναι υπεύθυνη για τα χρέη της θυγατρικής της.
        Μητρική εταιρεία ορίζεται κάθε εταιρεία (ατομική ή μετοχική), η οποία κατέχει μία κυρίαρχη συμμετοχή
στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής εταιρείας, και βάσει σχετικής σύμβασης, δύναται να διαθέτει έλεγχο στην
θυγατρική της. Η μητρική εταιρεία δύναται να αναλάβει την από κοινού ευθύνη για τις οικονομικές υποχρεώσεις,
που ανέλαβε η θυγατρική, μετά από εντολές της μητρικής.
Η διάλυση της ΕΠΕ ‘ΟΟΟ’
        Τα άρθρα 61 και 92 του Αστικού Κώδικα και το άρθρο 57 του Νόμου ‘περί ΕΠΕ’ προβλέπουν την
εθελουσία διάλυση. Μεταξύ των αιτίων διάλυσης μίας ΕΠΕ δύναται να είναι η λήξη διάρκειάς της, όπως αυτή
καθορίζεται από το καταστατικό ίδρυσης. Η διάλυση της εταιρείας δύναται επίσης να αποφασισθεί από τους
διαχειριστές της ΕΠΕ ή μετά από δικαστική απόφαση για ακύρωση εγγραφής κλπ. Επίσης, σε περίπτωση , που
κατά την διάρκεια δύο ετών το σύνολο του καθαρού ενεργητικού είναι κατώτερο του μετοχικού κεφαλαίου που
ορίζεται από τον Ομοσπονδιακό νόμο, η εταιρεία είναι υποχρεωμένη να διαλυθεί.
        Η διάλυση δύναται να γίνει από την επιτροπή διάλυσης ή πτώχευσης, η οποία ορίζεται από την γενική
συνέλευση ως έχουσα το προνόμιο της αποκλειστικής διαχείρισης της εταιρείας.
        Η διάλυση και οι απαιτήσεις των οφειλών θα πρέπει να δημοσιευθούν στον τύπο, ενώ θα πρέπει οι
οφειλέτες να ενημερωθούν προηγουμένως γραπτώς, χορηγώντας έτσι διάστημα δύο μηνών για την καταγραφή
των απαιτήσεων.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        61

       3.Α.2.β Ανώνυμη Εταιρεία
       Ο Αστικός Κώδικας και ιειδικότερα ο Νόμος για τις μετοχικές εταιρείες της 26.12.1995 καθορίζουν το
πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία των μετοχικών εταιρειών. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται και για τους
Ρώσους υπηκόους και για τους αλλοδαπούς ιδιοκτήτες τέτοιων εταιρειών.
       Υπάρχουν δύο μορφές ανωνύμων εταιρειών στην Ρωσία :
        Η ΑΕ κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’
        Η ΑΕ ανοιχτού τύπου ‘ΟΑΟ’
       Το μετοχικό κεφάλαιο στις ΑΕ ‘ΖΑΟ’ και ‘ΟΑΟ’ είναι διαιρεμένο σε μετοχές, οι οποίες ανήκουν σε
μετόχους.

Οι διαφορές μεταξύ Α.Ε. κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’ και ανοιχτού τύπου ‘ΟΑΟ’:
       Οι κυριότερες διαφορές μεταξύ ΑΕ κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’ και ανοιχτού τύπου ‘ΟΑΟ’ είναι:
        Ο αριθμός των μετόχων στις ΑΕ κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’ είναι περιορισμένος σε 50. Έτσι αν η ‘ΖΑΟ’
           υπερβεί τον αριθμό των 50 μετόχων πρέπει να μεταβληθεί σε ‘ΟΑΟ’ ή να διαλυθεί δια της νομικής
           οδού.
        Το απαιτούμενο μετοχικό κεφάλαιο της ‘ΟΑΟ’ είναι 10 φορές μεγαλύτερο από την μορφή ΑΕ τύπου
           ‘ΖΑΟ’.
        Οι μετοχές της ΑΕ τύπου ‘ΟΑΟ’ είναι ελευθέρως μεταβιβάσιμες, χωρίς την σύμφωνη γνώμη των
           μετόχων, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο στην μορφή ‘ΖΑΟ’.

3.Α.2.β.i. Η Ανώνυμος Εταιρεία κλειστού τύπου
Ίδρυση της Α.Ε. κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’:
        Σύμφωνα με το άρθρο 9 του νόμου περί μετοχικών εταιρειών, μία ΑΕ κλειστού τύπου μορφής ‘ΖΑΟ’
δύναται να ιδρυθεί κατόπιν αποφάσεως των ιδρυτών, οι οποίοι συγκάλεσαν για το λόγο αυτό Γενική Συνέλευση.
Η Γενική Συνέλευση ορίζει επίσης τα στοιχεία ίδρυσης της εν λόγω εταιρείας δηλαδή, το μετοχικό κεφάλαιο της
εταιρείας, τις κατηγορίες και τον τύπο των μετοχών προς διανομή.
        Σε αντίθεση με την ΕΠΕ, το καταστατικό της εταιρείας ‘ΖΑΟ’ είναι το μόνο παραστατικό σύστασης, που
πραγματοποιείται και καταγράφονται, σύμφωνα με το άρθρο 11 του νόμου ‘περί ανωνύμων εταιρειών, όλες οι
υποχρεωτικές διατάξεις, που απαιτούνται.
        Το μετοχικό κεφάλαιο μίας ΑΕ κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’ αποτελείται από την ονομαστική αξία των
μετοχών, που είναι εγγεγραμμένες από τους μετόχους. Το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο είναι όμοιο με των ΕΠΕ
(100 φορές ο ελάχιστος βασικός μισθός ή 10.000 ρούβλια). Το μετοχικό κεφάλαιο πρέπει να είναι
απελευθερωμένο κατά 50% και για ένα διάστημα τριών μηνών από την ημερομηνία σύστασης της εταιρείας. Το
συνολικό μετοχικό κεφάλαιο δύναται να απελευθερωθεί μετά το διάστημα που καταγράφεται στο καταστατικό
της εταιρείας ή το αργότερο μέχρι ένα έτος από την ημερομηνία εγγραφής της εταιρείας.
        Όργανα της εταιρείας είναι: η Γενική Συνέλευση Μετόχων που είναι το ανώτατο διοικητικό όργανο, το
Διοικητικό Συμβούλιο (προαιρετικό), και ο Γενικός Διευθυντής. Επιπλέον, μια ΑΕ πρέπει να ορίσει Ελεγκτική
Επιτροπή ή Εσωτερικό Ελεγκτή που θα επιβλέπει της οικονομικές δραστηριότητες της εταιρείας.
Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Α.Ε. κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’:
        Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΕ κλειστού τύπου δεν είναι δυνατή παρά μόνο όταν το
καταστατικό το επιτρέπει. Σε περίπτωση δε που τούτο επιτρέπεται χρειάζεται η απόκτηση άδειας που
προβλέπεται από την νομοθεσία αντί-μονοπωλίων. Σύμφωνα με το άρθρο 28 του νόμου ‘περί μετοχικών
εταιρειών’, η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου μπορεί να πραγματοποιηθεί, με ονομαστική αύξηση της μετοχής,



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                            62
ήτοι με έκδοση συμπληρωματικού αριθμού μετοχών. Οι συμπληρωματικές μετοχές δεν διατίθενται παρά μόνο
μετά την πληρωμή. Η έκδοση των μετοχών αυτών περιορίζεται στον εγκεκριμένο αριθμό, που έχει ανακοινωθεί.

Η διάλυση της ΑΕ κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’:
        Οι διαδικασίες διάλυσης της ΑΕ κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’ περιλαμβάνονται στα άρθρα 21-24 του νόμου
‘περί μετοχικών εταιρειών’, τα άρθρα 61 και 100 του Αστικού Κώδικα και το άρθρο 20 του νόμου για τις ξένες
επενδύσεις.
        Οι αιτίες διάλυσης και η διαδικασία πληρωμής των οφειλετών για τις ΑΕ κλειστού τύπου είναι
ομοιόμορφες με την μορφή ΕΠΕ. Σε περίπτωση μίας εκούσιας διάλυσης κατόπιν αποφάσεως της Γενικής
Συνέλευσης της εταιρείας, η οποία καθορίζει επίσης την επιτροπή διάλυσης, η Γενική Συνέλευση πληροφορεί το
Εμπορικό Μητρώο Εγγραφής Εταιρειών, ως αρμόδιο όργανο εγγραφής για την απόφαση διάλυσης της
εταιρείας.

3.Α.3. Υποκατάστημα αλλοδαπής εταιρείας/ ‘Θυγατρική’ Εταιρεία
       Σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ. 2 του Αστικού Κώδικα, η θυγατρική είναι μία οντότητα, η οποία
δραστηριοποιείται γεωγραφικά σε μέρος διαφορετικό από την έδρα του νομικού προσώπου, χωρίς να είναι
ξεχωριστό νομικό πρόσωπο. Δύναται να έχει ως αρμοδιότητες την αντιπροσώπευση, την εξαγωγή κερδών σε
ξένο συνάλλαγμα και δραστηριότητες παραγωγής.

        3.Α.3.α. Η ίδρυση και λειτουργία θυγατρικής εταιρείας
        Σύμφωνα με το άρθρο 21 του νόμου για τις ξένες επενδύσεις, η ίδρυση μίας θυγατρικής εταιρείας
πραγματοποιείται με απόφαση της μητρικής εταιρείας.
        Το καταστατικό μίας θυγατρικής εταιρείας πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής:
         τον καθορισμό της θυγατρικής και της μητρικής εταιρείας,
         τη νομική μορφή της ξένης εταιρείας,
         τον τόπο εγκατάστασης της θυγατρικής στη Ρωσία,
         το αντικείμενο δραστηριότητας,
         την έδρα της ξένης εταιρείας,
         τη σύνθεση, το ποσό και η μεταβίβαση κεφαλαίου της θυγατρικής,
         τις διαδικασίες και τα όργανα διαχείρισης της θυγατρικής.
        Όπως προαναφέρθηκε η άδεια για την λειτουργία μίας θυγατρικής εταιρείας μπορεί να είναι έως πέντε
έτη, με δυνατότητα παράτασης. Το κόστος για την καταχώρηση για πέντε έτη ανέρχεται σε είναι 60.000 ρούβλια
ενώ το κόστος μειώνεται στην περίπτωση αίτησης για χορήγηση μικρότερης διάρκειας άδεια λειτουργίας.
        Η έγκριση για την ίδρυση μίας θυγατρικής δύναται να απορριφθεί σε περίπτωση που επιβάλλεται από το
νόμο πχ για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας, της δημόσιας τάξης, των ηθών και εθίμων, εθνικής
ασφάλειας κλπ.
        Η λειτουργία μίας θυγατρικής εταιρείας: η θυγατρική εταιρεία είναι μία υποδιαίρεση της ξένης εταιρείας.
Ενεργεί στο όνομα και μετά από εντολή της ξένης εταιρείας. Η μητρική εταιρεία αναλαμβάνει στο σύνολο τον
επιχειρηματικό κίνδυνο, όπως και την υπευθυνότητα όλων των πράξεων της θυγατρικής εταιρείας. Η θυγατρική
εταιρεία διευθύνεται από ένα Διευθυντή, που ορίζεται από την μητρική εταιρεία.

        3.Α.3.β. Η διάλυση μίας θυγατρικής εταιρείας
         Η διάλυση μίας θυγατρικής εταιρείας πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 4 του νόμου για
τις ξένες επενδύσεις της 9.07.1999. και δύναται να διαλυθεί μετά τη λήξη της διάρκειάς της. Σε περίπτωση μη



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                     63
λήξης της διάρκειας η διάλυση της θυγατρικής δύναται να πραγματοποιηθεί μετά από απόφαση της μητρικής
εταιρείας.
        Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται από το Εθνικό Μητρώο Εγγραφής Εταιρειών στην περίπτωση αυτή
είναι:
         αίτηση διάλυσης,
         απόφαση διάλυσης από το νομικό πρόσωπο,
         πιστοποιητικό εγγραφής – ίδρυσης εταιρείας,
         πιστοποιητικό εγγραφής ίδρυσης θυγατρικής,
         εξουσιοδότηση του εκπροσώπου της εταιρείας για διάλυση της θυγατρικής.

3.Α.4. Γραφείο αντιπροσωπείας
       Τα γραφεία αντιπροσωπείας δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα και μπορούν να προβούν σε
ορισμένες μόνο δραστηριότητες (π.χ. να πραγματοποιήσουν έρευνες αγοράς ή να προπαρασκευάζουν
συμβόλαια για εισαγωγές ή εξαγωγές κλπ), χωρίς να μπορούν να προβούν σε εμπορική ή παραγωγική
δραστηριότητα στην Ρωσία.
       To πρώτο στάδιο για την απόκτηση άδειας γραφείου αντιπροσωπείας είναι η εγγραφή σε δύο αρμόδιους
Οργανισμούς: Το Βιομηχανικό και Εμπορικό Επιμελητήριο της Ρωσικής Ομοσπονδίας και το Κρατικό
Επιμελητήριο Καταχωρήσεων (National Chamber of Registration), που υπάγεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Mε
την σειρά του το Επιμελητήριο υποχρεούται να καταχωρήσει το γραφείο αντιπροσωπείας στο Κρατικό
Επιμελητήριο Καταχωρήσεων. Μετά την εγγραφή της εταιρείας στο Κρατικό Επιμελητήριο Καταχωρήσεων, το
γραφείο αντιπροσωπείας είναι υποχρεωμένο να εγγραφεί στην αντίστοιχη φορολογική αρχή της περιοχής.
Σημειώνουμε ότι το εν λόγω γραφείο είναι υποχρεωμένο να καταθέτει τριμηνιαίες και ετήσιες λογιστικές
δηλώσεις έστω και αν δεν εκτελεί εμπορικές δραστηριότητες. Η εν λόγω εγγραφή είναι απαραίτητη για την
φορολογία των μισθωτών και συνεργασία των συνεργατών της εταιρείας. Η δραστηριότητα του γραφείου
αντιπροσωπείας δύναται να απαιτήσει την εγγραφή του σε άλλους ειδικευμένους Οργανισμούς. Επί πλέον, τα
γραφεία αντιπροσωπείας, που απασχολούν Ρώσους υπηκόους, θα πρέπει να εγγραφούν στο αντίστοιχο Ταμείο
Κοινωνικής Ασφάλισης (Social Security Funds).
Προηγουμένως, πριν την έναρξη οιασδήποτε διαδικασίας, είναι αναγκαίο για απόκτηση αντίστοιχου συμβολαίου
αγοράς η ενοικίου Γραφείων εταιρείας.

3.Α.4.α.Λειτουργία Γραφείου Αντιπροσωπείας
        Το γραφείο αντιπροσωπείας, όπως προαναφέρθηκε, προορίζεται για την εκτέλεση βοηθητικών και
προπαρασκευαστικών δραστηριοτήτων στη Ρωσία. Πρόκειται π.χ. για οργάνωση επιχειρηματικών
συναντήσεων, ‘marketing’ προϊόντων, συγκέντρωση πληροφοριών, έρευνες αγοράς, προετοιμασία συμβολαίων,
αποθήκευση προϊόντων, αποστολή προϊόντων. Οι μισθωτοί ενός γραφείου αντιπροσωπείας δεν πρέπει να
απασχολούνται με την διαδικασία παραγωγής, τη διαπραγμάτευση των συμβολαίων, την τιμολόγηση
προϊόντων, την είσπραξη πληρωμών και καλούνται γενικά Γραφεία Συνδέσμου Μητρικής εταιρείας. Εάν το
γραφείο αντιπροσωπείας έχει δημιουργήσει μία διαφορετική μορφή εκτελώντας αυτόνομη εμπορική
δραστηριότητα τότε μπορεί να ονομασθεί ‘Εμπορικό Γραφείο’ ή ‘Θυγατρική’. Παρά το γεγονός ότι οι
προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας του γραφείου αντιπροσωπείας είναι ίδια με το ‘Γραφείου Συνδέσμου’ ή
του ‘Εμπορικού Γραφείου’, εν τούτοις το φορολογικό καθεστώς είναι διαφορετικό. Σύμφωνα με την απόφαση με
αρ. 34 της 16.06.1995 του Υπουργείου Οικονομικών σχετικά με την φορολογία ξένων επιχειρήσεων, τα γραφεία
συνδέσμου δεν παρουσιάζουν κέρδη και δεν φορολογούνται, ενώ τα εμπορικά γραφεία παρουσιάζουν κέρδη και
επομένως φορολογούνται τοπικά. Η φοροαπαλλαγή των γραφείων συνδέσμων, προβλέπεται και από τις
Συμφωνίες Αποφυγής Διπλής Φορολογίας.

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      64

3.Α.4.β.Διάλυση του γραφείου αντιπροσωπείας
        Η διάλυση του γραφείου αντιπροσωπέιας δεν προβλέπεται καθαρά από τον νόμο. Σύμφωνα με
πληροφορίες του Μητρώου Εταιρειών, που ανήκει στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, η διάλυση πραγματοποιείται
σύμφωνα με την απόφαση της αλλοδαπής εταιρείας, που διαβιβάζεται. Το Κρατικό Επιμελητήριο
Καταχωρήσεων, λαμβάνοντας υπ΄όψιν αυτό, σε διάστημα 21 ημερών, πληροφορεί τα αρμόδια όργανα για την
παύση λειτουργίας της δραστηριότητας του γραφείου αντιπροσωπείας.
        Το εξουσιοδοτούμενο πρόσωπο για την διάλυση του γραφείου αντιπροσωπείας ενός νομικού προσώπου
πρέπει να παρουσιάσει τα κάτωθι δικαιολογητικά:
         αίτηση παύσης λειτουργίας του γραφείου αντιπροσωπείας στη Ρωσία,
         απόφαση διάλυσης του ξένου νομικού προσώπου,
         πιστοποιητικό ίδρυσης- εγγραφής γραφείου αντιπροσωπείας,
         κάρτες εργασίας υπαλλήλων γραφείου αντιπροσωπείας στην Ρωσία,
         θεωρήσεις εισόδου των υπαλλήλων και μελών οικογενειών, που εργάζονταν στο γραφείο,
         σφραγίδες του γραφείου αντιπροσωπείας,
         εξουσιοδότηση για διάλυση του γραφείου αντιπροσωπείας.
        Για τα γραφεία αντιπροσωπείας που είναι φορολογικά υποκείμενα στη Ρωσία, απαιτούνται κάποιες
ιδιαίτερες διαδικασίες
        - αίτηση παύσης λειτουργίας,
        - έκθεση δραστηριότητας στην Ρωσία,
        - πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας για τον ισολογισμό προηγούμενου έτους,
        - πιστοποιητικό για κλείσιμο του τραπεζικού λογαριασμού.

3.Β. Καταχωρήσεις εταιρειών
       Για την ίδρυση μιας εταιρείας απαιτείται η εγγραφή της στο Ενιαίο Κρατικό Μητρώο, τις φορολογικές
αρχές και κάποιες άλλες υπηρεσίες. Περιληπτικά οι διαδικασίες είναι οι ακόλουθες:

3.Β.1. Στάδια εγγραφής ρωσικού νομικού προσώπου:
         καταχώρηση στις φορολογικές αρχές (5-7 εργάσιμες ημέρες περίπου). Οι φορολογικές αρχές
          υποβάλλουν τους σχετικούς φακέλους στο Ενιαίο Κρατικό Μητρώο (United State Register),
       καταχώρηση στην Κρατική Επιτροπή Στατιστικής (2-5 εργάσιμες ημέρες),
       εγγραφή σε τρία ταμεία κοινωνικής ασφάλισης (Pension Fund, Social Security Fund, Obligatory
          Medical Security Fund),
       άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών,
       καταχώρηση της σφραγίδας της εταιρείας (2-5 εργάσιμες ημέρες),
       καταχώρηση των εκδοθέντων μετοχών στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Κεφαλαιαγορών (για
          μετοχικές εταιρείες ανοιχτού και κλειστού τύπου) (24-30 εργάσιμες ημέρες).
      Από 1.1.2004 απλοποιήθηκε η διαδικασία εγγραφής ρωσικών νομικών προσώπων και πλέον οι
φορολογικές αρχές είναι υπεύθυνες για την εγγραφή της εταιρείας ταμεία κοινωνικής αφάλισης και στο Ενιαίο
Κρατικό Μητρώο.

3.Β.2. Στάδια καταγραφής-διαπίστευσης (accreditation) γραφείου αντιπροσωπείας και   υποκαταστήματος
          διαπίστευση της εταιρείας στο Κρατικό Επιμελητήριο Καταχωρήσεων (www.palata.ru) όπου τηρείται
           το Ενιαίο Κρατικό Μητρώο γραφείων αντιπροσωπείας και υποκαταστημάτων. Τα γραφεία


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          65
           αντιπροσωπείας μπορούν να διαπιστευθούν και σε άλλες αρχές όπως το Εμπορικό Επιμελητήριο,
           την Κεντρική Τράπεζα ή κάποια Υπουργεία, ανάλογα με την δραστηριότητα τους. (14-21 εργάσιμες
           ημέρες). Η διαπίστευση για μεν τα γραφεία αντιπροσωπείας έχουν διάρκεια από 1 έως 3 έτη για δε τις
           θυγατρικές από 1 έως 5 έτη. Μετά την λήξη της περιόδου είναι δυνατή η ανανέωση
          καταχώρηση στις φορολογικές αρχές (5-7 εργάσιμες ημέρες),
          καταχώρηση στην Κρατική Επιτροπή Στατιστικής (2-5 εργάσιμες ημέρες),
          άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών,
          εγγραφή σε Ταμεία Κοινωνικής Ασφάλισης (Pension Fund, Social Security Fund, Obligatory Medical
           Security Fund),
          έκδοση και καταχώρηση της σφραγίδας της εταιρείας,
          σε περίπτωση άσκησης εμπορικής δραστηριότητας οι εταιρείες πρέπει να καταγραφούν αναλόγως
           και στις τελωνειακες αρχές,
          όλες οι εταιρείες υποβάλλουν τριμηνιαίες και ετήσιες φορολογικές δηλώσεις. Οι δηλώσεις ΦΠΑ
           υποβάλλονται μηνιαίως.

3.Β.3. Γενικά για τη συμπλήρωση της αίτησης
          γίνεται από εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο της εταιρείας,
          υποβάλλεται σε πρωτότυπο, συμπληρωμένο στην Ρωσική γλώσσα,
          όλα τα έντυπα της αίτησης υπογράφονται στην πρώτη και (τελευταία) σελίδα,
          τα έξοδα καταχώρησης της αίτησης εξαρτώνται από την μορφή της εταιρείας,
          η επιλογή της μορφής της εταιρείας εξαρτάται από τον τύπο του επενδυτικού σχεδίου και την
           στρατηγική,
          η προσφυγή σε έμπειρο δικηγόρο και ορκωτό λογιστή είναι ενδεδειγμένη για καλύτερη επιλογή της
           εταιρείας. Η μορφή που προτιμάται από τους ξένους επενδυτές είναι σε ένα αρχικό στάδιο το
           γραφείο αντιπροσωπείας (σε περίπτωση δραστηριοτήτων ‘marketing’, διαφήμισης, ερευνών αγοράς
           και της θυγατρικής (σε περίπτωση παραγωγής, εμπορικών δραστηριοτήτων, και μεταβίβαση κερδών
           στην μητρική)
          τα δικαιολογητικά που υποβάλλονται με την αίτηση πρέπει να είναι επικυρωμένα (apostiled) και να
           συνοδεύονται από επικυρωμένες μεταφράσεις στη ρωσική.

3.Β.4. ONE STOP-SHOP (Υπηρεσία ‘μίας στάσης’)
      Από 1.7.2002 ιδρύθηκε στην Ρωσία η Υπηρεσία ‘μίας στάσης’- ONE STOP-SHOP, η οποία ανήκει στο
Υπουργείο Δικαιοσύνης και έχει ως σκοπό την διευκόλυνση της διαδικασίας ίδρυσης εταιρείας (State Registration
Chamber):

State Registration Chamber with the Ministry of Justice of the Russian Federation (Central Register)
(Για Υποκαταστήματα και Γραφεία Αντιπροσωπείας)
3-5, Smolensky Bulvar, Moscow 119835,Russia
tel: +7(495) 246-8649-2467200,2460745 fax+7(495) 247-3644 , 2452090
e-mail: info@palata.ru web: http://www.palata.ru
         Ωστόσο, το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η γραφειοκρατία και η απόκτηση όλων των αναγκαίων
αδειών από διάφορους οργανισμούς (άδεια εγκατάστασης, κατασκευής, έναρξη λειτουργίας) διαδικασία που
απαιτεί υπομονή από τους επιχειρηματίες.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          66
3.Γ. ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

3.Γ.1. Ομόρρυθμη Εταιρεία
        Συμπληρώνονται και υποβάλλονται τα έντυπα/συνοδευτικά έγγραφα που προβλέπονται από το άρθρο
69 του Αστικού Κώδικα: αίτηση, απόφαση καταχώρησης, συμπληρώματα, εταιρική συμφωνία, υπεύθυνη
δήλωση ότι οι δραστηριότητες της εταιρείας είναι σύμφωνες με το Νόμο, απόδειξη πληρωμής των αναγκαίων
τελών κλπ.

3.Γ.2. Ετερόρρυθμη Εταιρεία
      Συμπληρώνονται τα ίδια έντυπα και συνοδεύονται από τα ίδια έγγραφα όπως και για την ΟΕ όπως
προβλέπονται από το άρθρο 82 του Αστικού Κώδικα.

3.Γ.3. Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης ‘το πλέον ενδεδειγμένο σχήμα για αλλοδαπές ΜΜΕ’.
       Η μορφή αυτή ενδείκνυται και για τη δραστηριοποίηση ελληνικών επιχειρήσεων στη Ρωσία. Απαιτούνται
τα εξής δικαιολογητικά επικυρωμένα από Έλληνα συμβολαιογράφο και μεταφρασμένα στην ρωσική γλώσσα,
σύμφωνα με το άρθρο 12 του νόμου περί ΕΠΕ:
        αίτηση εγγραφής της εταιρείας,
        καταστατικό της μητρικής εταιρείας,
        υπογεγραμμένα καταστατικά της μητρικής εταιρείας καθώς και της υπό σύσταση εταιρείας.
        απόφαση από το αρμόδιο εκτελεστικό όργανο της υπό σύσταση εταιρείας για την δημιουργία μίας
           θυγατρικής μορφής ΕΠΕ στην Ρωσία,
        απόφαση του αρμόδιου εκτελεστικού οργάνου της υπό σύσταση εταιρείας για την ονομασία του
           Γενικού Διευθυντή της εταιρείας,
        συστατική επιστολή της τράπεζας για την υπό ίδρυση εταιρεία,
        πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας στην Ελλάδα, όπου και η έδρα της μητρικής εταιρείας,
        γενικές πληροφορίες για την μητρική εταιρεία, πρόσφατοι ισολογισμοί, επικυρωμένοι από
           συμβολαιογράφο.
       Τα έξοδα εγγραφής στις φορολογικές αρχές ανέρχονται σε 2000 ρούβλια περίπου.
       Η εγγραφή της εταιρείας δύναται να πραγματοποιηθεί μετά την πάροδο 5 ημερών από την κατάθεση των
δικαιολογητικών.

3.Γ.4. Ανώνυμη Εταιρεία
        Η διαδικασία εγγραφής και σύστασης της ανωνύμου εταιρείας κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’ είναι ανάλογη με
εκείνη της ΕΠΕ με τη διαφορά ότι πρέπει να γίνει καταγραφή των μετοχών στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία
Αξιών. Σε περίπτωση απουσίας εγγραφής των μετοχών στην Υπηρεσία αυτή, η ίδρυση της εν λόγω εταιρείας
είναι άκυρη, όπως και η νομική πράξη σύστασης.
        Λόγω του αναγκαίου χρόνου για την έκδοση μετοχών η δημιουργία της Α.Ε. κλειστού τύπου ‘ΖΑΟ’
διαρκεί περίπου ένα μήνα επιπλέον της διαδικασίας ιδρύσεως μίας ΕΠΕ.
        Κάθε πράξη κατά την οποία ένας αλλοδαπός ιδιοκτήτης αγοράζει εγγεγραμμένα ακίνητα στην Ρωσία
πρέπει να καταχωρείται στην αντίστοιχη Ομοσπονδιακή Υπηρεσία. Ως εκ τούτου, οιαδήποτε συναλλαγή τέτοιου
είδους πρέπει να γίνει γνωστή κατά την στιγμή της συμμετοχής της αλλοδαπής εταιρείας σε μία μετοχική εταιρεία
ρωσικού δικαίου.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         67
3.Γ.5. Ίδρυση ατομικής επιχείρησης
      Για την ίδρυση ατομικής επιχείρησης ο επιχειρηματίας υποβάλλει αίτηση με βασικά στοιχεία:
ονοματεπώνυμο, τόπος κατοικίας, εμπορική ονομασία επιχείρησης, διεύθυνση της επιχείρησης, είδος
δραστηριότητας, τηλέφωνο, fax, e-mail.

3.Γ.6. Ίδρυση θυγατρικής εταιρείας / υποκαταστήματος
       Για την ίδρυση υποκαταστήματος απαιτείται έγγραφη αίτηση στο Κρατικό Επιμελητήριο Εγγραφών, η
οποία συνοδεύεται από:
        πιστοποιητικό καταχώρησης της μητρικής εταιρείας στα οικεία Μητρώα της χώρας προέλευσης, στο
           οποίο περιέχονται τα στοιχεία της καταχώρησης
        θεωρημένο αντίγραφο της ιδρυτικής πράξης ή / και του καταστατικού της μητρικής εταιρείας και
           βεβαίωση από τις αρμόδιες αρχές ότι το καταστατικό της ισχύει ακόμη
        κατάλογο των εξουσιοδοτημένων εκπροσώπων του υποκαταστήματος
        απόφαση του αρμόδιου οργάνου της επιχείρησης για την ίδρυση του υποκαταστήματος
        θεωρημένο αντίγραφο του εγκεκριμένου Ισολογισμού της επιχείρησης και τη συνοδευτική αναφορά
           του διοικητικού συμβουλίου
        περιγραφή των δραστηριοτήτων που θα πραγματοποιούνται από το υποκατάστημα.

3.Γ.7. Ίδρυση γραφείου αντιπροσωπείας
        Για την ίδρυση γραφείου αντιπροσωπείας υποβάλλεται έγγραφη αίτηση στο Κρατικό Επιμελητήριο
Καταχωρήσεων και/ή σε άλλες αρμόδιες αρχές ή Υπουργεία π.χ Εμπορικό Επιμελητήριο, Κεντρική Τράπεζα
κλπ. Η αίτηση για εγγραφή του γραφείου αντιπροσωπείας συνοδεύεται από τα ακόλουθα:
         γραπτή αίτηση για άνοιγμα του γραφείο αντιπροσωπείας στην Ρωσία,
         καταστατικό της μητρικής εταιρείας,
         απόφαση του Γενικού Διευθυντή και του Διοικητικού Συμβουλίου της μητρικής εταιρείας για άνοιγμα
            του γραφείου αντιπροσωπείας,
         εξουσιοδότηση της μητρικής εταιρείας στον αντιπρόσωπό της, επιτρέποντας τον να εκτελέσει όλες
            της διαδικασίες ίδρυσης γραφείου αντιπροσωπείας,
         βεβαίωση για φερεγγυότητα της εταιρείας από την ξένη έγκυρη τράπεζα,
         βεβαίωση της εφορίας για την εκπλήρωση φορολογικών υποχρεώσεων της μητρικής εταιρείας,
         καθορισμός της νομικής έδρας της εταιρείας, βάσει το μισθωτηρίου συμβολαίου ‘η υποσχετική
            επιστολή αγοράς ή ενοικίου,
         πρόσφατος ισολογισμός της μητρικής εταιρείας και μνημόνιο της δραστηριότητας τη εταιρείας,
         παραστατικό βεβαίωσης από τις ρωσικές αρχές για το άνοιγμα γραφείου αντιπροσωπείας
            (απαραίτητο εκτός Μόσχας και Αγίας Πετρούπολης).
        Τα έξοδα καταγραφής στο Εθνικό Μητρώο Εγγραφών ανέρχονται περίπου σε 1000$ για ένα έτος, σε
2000$ για δύο έτη και 2.500$ για τρία έτη. Η παράταση κοστίζει περίπου 1000$ για ένα έτος, 1500$ για δύο έτη
και 2.000 $ για τρία έτη.
        Τα έξοδα ίδρυσης στην εφορία της Ρωσικής Ομοσπονδίας είναι ακριβότερα και ανέρχονται σε 1500$ για
1 έτος, 2500$ για 2 ευ και 3.500$ για 3 έτη (με το ίδιο κόστος για τις παρατάσεις).
        Εάν όλα τα δικαιολογητικά είναι καλά προετοιμασμένα, εκτιμάται ότι απαιτούνται 30-40 ημέρες για την
ίδρυση ενός γραφείου αντιπροσωπείας στην Ρωσία.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       68
3.Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
        Η ΕΠΕ ‘ΟΟΟ - Obschestvo s Ogranotchenoy Otvetsvienostylou’ και η κλειστή Α.Ε. ‘ΖΑΟ Zakritoye
Aktsionernoye Obschestvo’ είναι oι μορφές εταιρειών που συνήθως προτιμούν οι ξένοι επενδυτές, λόγω της
περιορισμένης ευθύνης εταίρων (μειωμένος επιχειρηματικός κίνδυνος) και του εύκαμπτου χαρακτήρα στη
διαδικασία λήψης αποφάσεων και της δομής. Ειδικότερα αν ο Έλληνας επενδυτής επιθυμεί να δημιουργήσει
εταιρεία, χωρίς τοπικό συνεργάτη θα πρέπει να προτιμάται η ΕΠΕ (ΟΟΟ), που έχει τη πλέον απλή διάρθρωση.
Αν επιθυμεί να έχει τοπικό εταίρο θα πρέπει να προτιμάται η ΑΕ κλειστού τύπου (ΖΑΟ), θα πρέπει όμως και
στην περίπτωση αυτή να μη γίνονται αποδεκτά υψηλά ποσοστά συμμετοχής του τοπικού εταίρου (π.χ. 50%με
50%).


3.Ε. ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
      Βάσει του νόμου της 9.8.2001, οι εταιρείες που έχουν υποχρέωση λογιστικού ελέγχου (auditing) είναι:
       οι ΑΕ ανοιχτού τύπου με άνω 50 μετόχους,
       οι εταιρείες με κύκλο εργασιών άνω των 50 εκ. ρουβλίων (1,4 εκ. ευρώ) ή με συνολικό προϋπολογισμό
          ύψους 20 εκ. ρουβλίων (500.000 ευρώ),
       οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ειδικούς τομείς, όπως ασφάλειες, τραπεζικές και άλλες
          χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
      Είναι σημαντικό σε περίπτωση εξαγοράς οιαδήποτε ρωσικής εταιρείας, κάθε ελληνική εταιρεία να ελέγχει
με κατάλληλα νομικά γραφεία και γραφεία ορκωτών λογιστών την καθαρή κατάσταση της εταιρείας, τους
πραγματικούς τίτλους και τα χορηγηθέντα προς την εταιρεία δάνεια.



  4. ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

4.Α. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

4.Α.1. Γεωργική γη
       Το πρώτο στάδιο της αναθεώρησης του νομοθετικού πλαισίου για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, που
υιοθετήθηκε το 2001, είχε σαν στόχο την απελευθέρωση της αγοράς γης για εμπορικές χρήσεις. Έκτοτε έχουν
πραγματοποιηθεί διάφορες τροποποιήσεις και έχουν υιοθετηθεί συμπληρωματικές διατάξεις με τελευταία την
υιοθέτηση του νόμου για τις κατηγορίες γαιών το 2005. Παρά τις αντιρρήσεις και περιορισμούς από μέρους
βουλευτών της Κρατικής Δούμας και ορισμένων διοικήσεων των περιφερειών για αγορά γης από αλλοδαπούς, η
απελευθέρωση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος αρχίζει σιγά σιγά να γίνεται πραγματικότητα.
       Προς το παρόν, προβλέπεται διαφορετική αντιμετώπιση για τη γη και για τα ακίνητα. Ειδικότερα στην
περίπτωση της γεωργικής γης, ξένοι υπήκοοι δεν έχουν το δικαίωμα ιδιοκτησίας αλλά μόνο ενοικίασης για
διάστημα συνήθως 49 ετών ανανεώσιμο. Επίσης, ρωσικά νομικά πρόσωπα στο κεφάλαιο των οποίων η ξένη
συμμετοχή ξεπερνά το 50% δεν έχουν δικαίωμα ιδιοκτησίας γεωργικής γης. Αν και δεν υπάρχει ρητή αναφορά
στη νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία οι αλλοδαπά φυσικά και νομικά πρόσωπα έχουν το δικαίωμα
ιδιοκτησίας οικοπέδων, ερμηνεύοντας τον Κώδικα Γαιών διαφαίνεται ότι η δυνατότητα αυτή υπάρχει εκτός από
των περιπτώσεων όπου τούτο ρητά απαγορεύεται και συγκεκριμένα:
        στις παραμεθόριες περιοχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας,
        στις περιοχές, που από τον νόμο τυγχάνουν ειδικής προστασίας,


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          69
          στις περιοχές που ορίζονται από το νόμο.

4.Α.2. Ακίνητα
       Τα αλλοδαπά φυσικά και νομικά πρόσωπα δύνανται να γίνουν ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ρωσία.
       Η αγορά ενός ακινήτου γίνεται με συμβόλαιο πώλησης, το οποίο περιγράφει το ακίνητο και την τιμή του.
Η νέα ιδιοκτησία πρέπει να εγγράφεται στο Υποθηκοφυλακείο, όπου καταγράφονται όλα τα ακίνητα. Το
Υποθηκοφυλακείο διαθέτει Γραφεία σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Στην Μόσχα λειτουργεί το
Υποθηκοφυλακείο του Δημοτικού Συμβουλίου.
       Η κατασκευή ενός ακινήτου απαιτεί την απόκτηση πολλών αδειών. Με την περάτωση της κατασκευής
του ακινήτου, απαιτείται η έγκριση από την Ειδική Επιτροπή κατασκευών του κράτους. Εκτός των ανωτέρω
πρέπει να υποβληθούν σχετικές αιτήσεις παροχής ενέργειας για θέρμανση (φυσικό αέριο) και ηλεκτροδότησης
και ύδατος.
       Ο φόρος ακινήτου εξαρτάται από την τοποθεσία και την χρήση της γης. Το ύψος του φόρου δεν
εξαρτάται μόνο από τα οικονομικά αποτελέσματα των ιδιοκτητών, αλλά από την ετήσια σταθερή αξία του
ακινήτου ανά τ.μ. (αντικειμενική αξία). Στα ακίνητα επιβάλλονται και περιφερειακοί φόροι. Για την γεωργική γη
το ποσοστό φορολογίας ορίζεται από τους δήμους και διαφέρει από περιοχή σε περιοχή.

4.Α.3. Συμπεράσματα
       Τα αλλοδαπά φυσικά και νομικά πρόσωπα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αγοράσουν ή να μισθώσουν
από το κράτος (λαμβάνοντας πάντα υπ’ όψιν ισχύουσες εξαιρέσεις).
       Όσον αφορά τη γεωργική γη, κάθε αλλοδαπό φυσικό και νομικό πρόσωπο έχει, κατά κανόνα,δικαίωμα
ενοικίασης για περιορισμένο χρονικό διάστημα και όχι ιδιοκτησίας. Όσον αφορά τα ακίνητα, κάθε αλλοδαπό
φυσικό και νομικό πρόσωπο δύναται να γίνει ιδιοκτήτης μέσω αγοράς ή και κατασκευής.
       Πληροφορίες για το ισχύον καθεστώς ιδιοκτησίας γης και ακινήτων βρίσκονται στην παρακάτω δ/νση
στα ρωσικά: http://www.garweb.ru/project/law/doc/12024624/12024624-001.htm


 5. ΟΙ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ

5.Α. ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΑΝΑΤ. ΕΥΡΩΠΗ
       Σύμφωνα με στοιχεία της UNCTAD οι κύριοι αποδέκτες των άμεσων ξένων επενδύσεων ανα τον κόσμο
2007 ήταν, κατά σειρά μεγέθους, η Κίνα, η Ινδία, οι ΗΠΑ και η Ρωσία (καταλαμβάνοντας την 4η θέση).
Σημειώνεται ότι οι κυριότεροι λόγοι προσέλκυσης επενδύσεων είναι το μέγεθος της οι οικονομίας, οι
πλουτοπαραγωγικές πηγές, οι πρώτες ύλες και το χαμηλό εργατικό κόστος, κυρίως στις χώρες της Απω
Ανατολής και της Λατινικής Αμερικής. Η Ρωσία όπως καταγράφεται στον κατωτέρω πίνακα προσέλκυσε το
2007 άμεσες ξένες επενδύσεις ύψους 52,475 δις. US$, έναντι 28,7 δισ US$ το 2006.

                 ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ (2000-2007) (εκ. $)
      ΧΩΡΕΣ          2001    2002   2003     2004    2005        2006                        2007
      ΚΙΝΑ           46.878  52.742 53.505   60.630  72.406      69.468                      83.521
      ΙΝΔΙΑ          5.472   5.627  4.323    5.571   6.671       16.881                      22.950
      ΟΥΖΜΠΕΚΙΣΤΑΝ. 83       65     70       187     88          195                         262
      ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ 170      276    226      354     418         731                         804
      ΤΑΝΤΖΙΚΙΣΤΑΝ   9       36     14       272     54          339                         401


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        70
      ΚΙΡΚΙΣΤΑΝ        414        470          46        175        43         182         208
      ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ       96         247          172       164        305        354         1.772
      ΣΕΡΒΙΑ/ΜΑΥΡΟΒ. 165          549          1.410     1.029      2.090      5.128       3.985
      ΕΛΛΑΣ            50         1.275        1.271     2.101      607        5.363       320
      ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ        834        970          2.097     3.452      3.862      5.172       1918
      ΡΟΥΜΑΝΙΑ         1.158      1.144        2.213     6.517      6.483      11.394      8.429
      ΠΟΛΩΝΙΑ          4.131      4.589        12.890    12.890     9.602      13.922      9.774
      ΤΟΥΡΚΙΑ.         1.137      1.752        1.752     2.883      9.803      20.120      5.632
      ΟΥΚΡΑΝΙΑ         792        693          1.424     1.715      7.808      5.604       9.891
      ΡΩΣΙΑ            3.461      7.958        7.958     15.444     12.766     28.732      52,475
      ΣΥΝΟΛΟ           832.567 621.925         564.078   742.143    945.795    1.411.018   1.833.324
       Πηγή: UNCTAD, Report (2008)

5B. ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ
        Κατά την δεκαετία του ’90 οι ξένες άμεσες επενδύσεις (ΞΑΕ) στη Ρωσία ήταν μάλλον αναιμικές σε
σύγκριση με το μέγεθος και τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας. Οι αιτίες που λειτούργησαν αποτρεπτικά
ήταν κυρίως η πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, η διαδεδομένη διαφθορά και το φορολογικό και έντονα
ρυθμιστικό περιβάλλον που επιβάρυνε δυσανάλογα το επιχειρηματικό κλίμα. Σωρευτικά, οι ΞΑΕ για όλη την
δεκαετία του ’90 υπολογίζονται σε $20 δις. Παρά την σαφή βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος, την περίοδο
2000-02 οι ΞΑΕ ετησίως δεν ξεπέρασαν τα $3 δις. Στην συνέχεια, όμως, αυξήθηκαν με ταχύ ρυθμό και παρ’ όλες
τις δυσμενείς εντυπώσεις που άφησε η υπόθεση YUKOS, την τριετία έως το 2006 έφθασαν σωρευτικά τα $60 δις.
        Το 2006 οι εισροές κεφαλαίων τόσο για επενδύσεις όσο και λόγω δανεισμού έφθασαν τα $55 δις. Όπως
και το 2005, η μεταποίηση απορρόφησε το μεγαλύτερο τμήμα, περί τα $15 δις. και το λιανικό εμπόριο και οι
υπηρεσίες περί τα $13 δις. αν και τα ποσά ήταν χαμηλότερα από το 2005. Οι κλάδοι πρώτων υλών,
περιλαμβανομένου του πετρελαίου, γνώρισαν σημαντική αύξηση φθάνοντας τα $9 δις το 2006. Το 55% του
συνόλου των ΞΑΕ το 2006 προήλθαν από 3 χώρες, κατά σειρά την Ολλανδία, την Κύπρο και το Λουξεμβούργο.
Και οι τρεις χώρες είναι γνωστοί αποδέκτες ρωσικών κεφαλαίων που εξάγονται από την Ρωσία, τα οποία
διαχειρίζονται πλήθος υπεράκτιων εταιρειών, συνήθως ρωσικών συμφερόντων. Συνεπώς, εκτιμάται με ασφάλεια
ότι μεγάλο μέρος των κεφαλαίων που προέρχονται από αυτές τις χώρες αποτελούν επαναπατριζόμενα ρωσικά
κεφάλαια.
        Το 2006, η ΕΕ είναι σύμφωνα με την ROSSTAT, o πρώτος επενδυτής της Ρωσίας (76% του συνόλου των
ΞΑΕ), ενώ οι ΗΠΑ καταγράφουν μικρό ποσοστό. Στο σύνολο των ΑΞΕ που προέρχονται από χώρες του ΟΟΣΑ
παρατηρείται ότι το 67% προέρχεται από την ΕΕ και το 9% από τις ΗΠΑ.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          71
Διάγραμμα 11. Αμεσες ξένες επενδύσεις (μη συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων κεφαλαίου και
                                       άλλων επενδύσεων)
              $δισ.                             Άμεσες Επενδύσεις
              35
              30
              25
                           Ξένες άμεσες επενδύσεις στην Ρωσσία
              20
                           Ρωσσικές άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό
              15
              10
               5
               0
                       2002             2003              2004        2005         2006

         Σε ότι αφορά τις ρωσικές επενδύσεις στο εξωτερικό, σωρευτικά η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας τις
υπολογίζει σε $114 (συμπεριλαμβανομένων των άμεσων επενδύσεων, των επενδύσεων κεφαλαίου και άλλων
επενδύσεων). Κυριότεροι αποδέκτες είναι η Ελβετία ( 45,994 δις $) , η Κύπρος (15,519 δις, η Λευκορωσία (5,946
δις), οι Μπαχάμες, οι Παρθένες Νήσοι, το Ιράν, το Γιβραλτάρ, η Βρετανία, η Αυστρία και οι ΗΠΑ.
         Η διαφυγή κεφαλαίων ήταν ίση με το 3% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 1995-96, ενώ έως το 1998 έφθασε
το 13%. Στην συνέχεια, μειώθηκε και το 2001 αντιστοιχούσε στο 7% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της
Κεντρικής Τράπεζας, το 2003 μειώθηκε σημαντικά παρά την αβεβαιότητα που προκάλεσε η υπόθεση Yukos.
Υπολογίζεται ότι έως το 2005 των σύνολο των κεφαλαίων που έφυγαν από την Ρωσία ανέρχονταν σε $53,3 δις,
ενώ έως το 2004 ήταν $33,6 δις. Οι προσπάθειες των αρχών να ελέγξουν το φαινόμενο θέτοντας φραγμούς στην
κίνηση κεφαλαίων δεν είχαν επιτυχία. Επιπλέον, φαίνεται ότι θα συνεχίσει να αποτελεί χαρακτηριστικό του
συστήματος. Το 2008 και ιδιαίτερα κατά την διάρκεια του τρίτου τριμήνου του 2008 και του α. τριμήνου 2009
παρατηρήσαμε ότι ,σημαντικά Ρωσικά κεφάλαια κινήθηκαν στο εξωτερικό, ένεκα κυρίως της οικονομικής
κρίσης. Ιδιαίτερα κατά το διάστημα αυτό , σύμφωνα με κυπριακές πηγές κατευθύνθηκαν μόνο προς την Κύπρο
σημαντικά κεφάλαια ύψους 22 δις. $.
         Κατά το 2008 παρατηρήσαμε ότι οι Ξένες επενδύσεις στην Ρωσία το 9μηνο 2008 έφθασαν τα 52,173 δις $
στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι Α.Ξ.Ε, οι επενδύσεις κεφαλαίου και οι άλλες επενδύσεις. Λαμβάνοντας υπόψη
το σύνολο των ξένων επενδύσεων στην Ρωσία παρατηρούμε ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ρωσία
κατέχουν το 23% του συνόλου των ξένων επενδύσεων, οι επενδύσεις κεφαλαίου το 73,5% και οι λοιπές
επενδύσεις το 3,5%. Εξετάζοντας τις χώρες προέλευσης των ξένων επενδύσεων στην Ρωσία παρατηρούμε ότι ο
μεγαλύτερος επενδυτής στην Ρωσία παραμένει η Κύπρος με 30% του συνόλου και ακολουθούν η Ολλανδία με
22%, το Λουξεμβούργο με 18%, η Μεγ. Βρεταννία με 16%, η Γερμανία με 9%, η Γαλλία με 5% και ακολουθούν
άλλες χώρες με μικρότερη σημασία.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                     72
                          Ξένες Άμεσες Επενδύσεις στη Ρωσία ανά χώρα 2008

                                      5%
                    16%                                             29%
                                                                               Κύπρος
                                                                               Ολλανδία
                                                                               Λουξεμβούργο
                                                                               Γερμανία
             9%                                                                Ηνωμένο Βασίλειο
                                                                               Γαλλία

                      18%                                    23%



 Επενδύσεις ανά Περιφέρεια
        Εξετάζοντας τις ΑΞΕ ανά γεωγραφική περιοχή παρατηρούμε ότι η Μόσχα και η περιφέρειά της της
 κατέχει το 50% του συνόλου των ΑΞΕ και η Αγία Πετρούπολη ακολουθεί χωρίς όμως να προσελκύει μεγάλες
 επενδύσεις. Τα μεγάλα κέντρα παραγωγής πετρελαιοειδών και φυσικού αερίου, όπως το διαμέρισμα Ουραλίων
 (Tioumen) και η νήσος Σαχαλίνη, εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά.



 5.Γ. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ
       Οι ελληνικές επενδύσεις στη Ρωσία και οι ρωσικές στην Ελλάδα παραμένουν σε χαμηλό επίπεδο.
Σημαντικές επενδύσεις έχουν πραγματοποιηθεί στη Ρωσία από επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων και
κεφάλαιο που έχει εισαχθεί κυρίως μέσω Κύπρου, Λουξεμβούργου και Ολλανδίας. Οι εταιρείες ελληνικών
συμφερόντων που δραστηριοποιούνται στη ρωσική επικράτεια είναι περίπου εβδομήντα (70) και με βάση τις
εκτιμήσεις και τα χορηγούμενα στοιχεία των επιχειρήσεων αυτών, η αξία των επενδύσεων υπολογίζεται σε
περίπου 2,5 δις ευρώ.
       Η μεγαλύτερη ελληνική επένδυση στην Ρωσία (περί το €1,5δις) ανήκει στην «Ελληνική Εταιρεία
Εμφιαλώσεως – 3Ε», η οποία μέσω της θυγατρικής COCA-COLA HBC Eurasia έχει τα δικαιώματα επί των
σημάτων της Coca Cola για το σύνολο της επικρατείας. Διαθέτει 11 εργοστάσια εμφιάλωσης και το 2004
πραγματοποίησε από κοινού με την The Coca Cola Inc. των ΗΠΑ την μεγαλύτερη τότε ξένη επένδυση στην Ρωσία
(εξαιρουμένου του ενεργειακού τομέα) εξαγοράζοντας την εταιρεία παραγωγής χυμών Multon. Η Multon κατέχει
την 2η θέση στην αγορά χυμών της Ρωσίας. Επί πλέον, εταιρική παρουσία στην Ρωσία (LLC FRIGOGLASS
EURASIA) έχει και η Frigoglass, θυγατρική της 3Ε, η οποία την προμηθεύει με επαγγελματικά ψυγεία για την
διάθεση των προϊόντων της. Η εταιρεία διαθέτει εργοστάσιο παραγωγής στην πόλη Orel νοτίως της Μόσχας.
       Η εταιρεία «Chipita» διαθέτει παραγωγική μονάδα στην Αγ. Πετρούπολη από την οποία διοχετεύει τα
προϊόντα της (είδη snacks και αρτοποιίας – ζαχαροπλαστικής) σε πολύ μεγάλο αριθμό σημείων πωλήσεως.
Eπίσης, πραγματοποιεί και εξαγωγές. Το ύψος της επένδυσης υπολογίζεται σε 60 εκατ. ευρώ.
       Ως σημαντικές επίσης επιχειρήσεις, όσον αφορά το επενδεδυμένο κεφάλαιο, αναφέρονται: η
κατασκευαστική εταιρεία «ΜΗΧΑΝΙΚΗ», η «CHIPITA» (με εργοστάσιο στην Αγία Πετρούπολη), η εταιρεία
«TOGAS» (με 90 καταστήματα και με σημαντικό κανάλι διανομής λευκών ειδών), η Intracom, η
Τσιμεντοβιομηχανία «PROMETHEUS» (με εργοστάσιο παραγωγής τσιμέντου στο Βόλγκογκραντ), τα «ΠΛΑΣΤΙΚΑ
ΚΡΗΤΗΣ», ΓΕΚ, ΑΚΤΩΡ, η «Media Strom» και άλλες επιχειρήσεις.



            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         73
        Οι κυριότεροι τομείς δράσης των ελληνικών εταιρειών είναι η ενέργεια, το εμπόριο (κυρίως γούνες,
έτοιμα ενδύματα, τρόφιμα συμπεριλαμβανομενων και φρούτων), τα τρόφιμα, ο τουρισμός, οι μεταφορές. Η
δραστηριοποίηση των γουνεμπορικών εταιρειών έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια καθώς η Ρωσία αποτελεί
την υπ’ αριθμόν ένα αγορά για τα ελληνικά γουναρικά.
        Εκτιμάται ότι, παρά το γεγονός ότι οι ελληνικές επενδύσεις παραμένουν σε χαμηλό επίπεδο και πάντως
κατώτερο των δυνατοτήτων της αγοράς, η υπογραφή συμφωνιών στον τομέα ενέργειας, η μεγάλη ανοικοδόμηση
στη Ρωσία, οι μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες που διανοίγονται στη Νότιο Ρωσία με την ανάληψη από το Σότσι της
Χειμερινής Ολυμπιάδας 2014 και οι δυνατότητες της αγοράς, θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη
δραστηριοποίηση των ελληνικών επιχειρήσεων σε τομείς όπως: τράπεζες, υγεία και περίθαλψη, κατασκευές και
έργα υποδομής, μεταφορές, ναυτιλία, δημιουργία καναλιών διανομής καθώς και γεωργία, βιομηχανία και
τεχνολογία.
        Έρευνα του Γραφείου μας συνεχίζεται, με στόχο την πλήρη αποτύπωση των μικρομεσαίων ελληνικών
επιχειρήσεων οι οποίες δραστηριοποιούνται στη ρωσική αγορά.
         Η διμερής Συμφωνία Προστασίας Επενδύσεων μεταξύ Ελλάδος και Ρωσίας, που κυρώθηκε με το ν.
  2248/94-ΦΕΚ 187Α και ισχύει από την 23.2.1997, προβλέπει την αρχή της μη διάκρισης, η οποία, εξάλλου,
  προβλεπόταν και στο άρθρο 28 της συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας.



                    ΟΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΡΩΣΙΑ (2007)
                                                 Ύψος Επένδυσης                          Αριθμός
    Εταιρεία σε Ρωσία      Εταιρεία σε Ελλάδα                        Δραστηριότητα
                                                       (€)                              Υπαλλήλων
 COCA-COLA HBC            HELLENIC                                   ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ-
                                                       725.000.000                            10.000
 EURASIA                  BOTTLING CO                                  ΨΥΓΕΙΑ
                          HELLENIC
 MULTON                                                362.000.000   ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ                 500
                          BOTTLING CO
 AQUAVISION               HELLENIC BOT. COM            200.000.000     AKINHTA                   95
                          PROMETHEUS
 PROMETHEUS                                            100.000.000    ΤΣΙΜΕΝΤΟ                 3.500
                          ARFANIS HIONIS
 MICHANIKI                MΗΧΑΝΙΚΗ
                                                        60.000.000   ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ                  10
 CONSTRUSTION             ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ
                                                                      ΤΡΟΦΙΜΑ-
 CHIPITA                  CHIPITA                       50.000.000                              700
                                                                     ΚΡΟΥΑΣΑΝ
                                                                     ΛΕΥΚΑ ΕΙΔΑ
 ΤOGAS STUDIO             TOGAS HELLAS                  25.000.000    (δικτυο 100              1000
                                                                   ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ)
 LCC FRIGOGLASS           FRIGIGLASS GROUP              23.000.000     ΨΥΓΕΙΑ                     79
 DELPHI                   KRONOS SAITIS                  3.900.000    ΤΡΟΦΙΜΑ                  1.200
 STALKER                  PLASTIKA KRITIS                  700.000    ΠΛΑΣΤΙΚΑ                    52
 ΣΥΝΟΛΟ                                                  1.548.700                            16.735




            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          74
5.Δ. ΡΩΣΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία οι Ρωσικές εταιρείες επένδυσαν στο εξωτερικό κατά το 2008 ποσό 114 δις $, εκ
των οποίων, τα 45,994 δις κατευθήνθηκαν στην Ελβετία, τα 15,519 δις στην Κύπρο, τα 5,946 στην Λευκορωσία,
τα 8,368 στην Ολλανδία, τα 5,143 δις στην Μεγ. Βρεταννία, τα 5,262 στις ΗΠΑ , τα 1,995 στους Παρθένους
νήσους , τα 1,431 δις στην Γερμανία και τα 445 εκ. $ στην Αρμενία.Είναι γνωτόν ότι στο τελευταίο 4μηνο 2008
και α. 3μηνο του 2009 κατευθύνθηκαν μόνο στην Κύπρο περί τα 22 δις. $ περίπου μετά την οικονομική κρίση. Για
τον λόγο αυτό πιστεύουμε ότι θα πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για την προσέλκυση περισότερων
επενδύσεων στην Ελλάδα.
        Με λιγοστές εξαιρέσεις, δεν είναι γνωστές μεγάλες ρωσικές επενδύσεις στην Ελλάδα. Οι επενδύσεις αυτές
έγιναν στην ενέργεια, τις τηλεπικοινωνίες και τον τραπεζικό τομέα.

Ενέργεια
        Η ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΑΕ, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της ενεργείας ανήκει από 50% στον
Όμιλο Κοπελούζου και 50% στη ρωσική Gazprom. Η ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΑΕ ιδρύθηκε το 1991 και έχει ως
στόχο της την προμήθεια φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά και την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία
ενεργειακών έργων. Η ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS ΑΕ συμμετέχει στις εξής εταιρείες: α) ENELCO ΑΕ από κοινού με την
ENELPOWER SA (θυγατρική εταιρεία της Ιταλικής ENEL SpA.) και την DAMCO ENERGY ΑΕ, που επίσης ανήκει
στον Όμιλο Κοπελούζου. Το ποσοστό της ENELPOWER SA ανέρχεται σε 75%. Κύριος στόχος της ENELCO ΑΕ
είναι η ανάπτυξη έργων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και τις γειτονικές χώρες. Ειδικότερα,
η εταιρεία στοχεύει σε επενδύσεις που σχετίζονται με την απελευθέρωση της ελληνικής ενεργειακής αγοράς και
πιθανώς στην εξαγωγή ηλεκτρικής ενεργείας με την κατασκευή της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης
Ελλάδος – Ιταλίας. β) NECO ΑΕ, κοινή εταιρεία με την κρατική εταιρεία παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής
ενέργειας της Βουλγαρίας NEK EAD και την DAMCO ENERGY AΕ του Ομίλου Κοπελούζου. H NECO ΑΕ
δραστηριοποιείται στο χώρο της εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας βουλγαρικής προέλευσης σε επιλεγμένους
πελάτες στην Ελλάδα. γ) EUROPROM TELECOMMUNICATIONS ΑΕ, κοινή εταιρεία με την EUROCOM
COMMUNICATIONS. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στον τηλεπικοινωνιακό τομέα έχοντας εξασφαλίσει από την
Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων της χώρας δύο άδειες Σταθερής Ασύρματης Πρόσβασης.
Τραπεζικός τομέας
        Η Bank Kedr έλαβε το 2007 άδεια έναρξης τραπεζικών εργασιών στην Ελλάδα. Η Bank Kedr ιδρύθηκε το
1991 και είναι η 115η τράπεζα της Ρωσίας με βάση τα στοιχεία του ενεργητικού της. Ωστόσο, συγκαταλέγεται
μεταξύ των 50 μεγαλυτέρων ρωσικών εμπορικών τραπεζών βάσει των καταθέσεων. To 2005 το ενεργητικό της
ανήρχετο σε 215 εκ. ευρώ, το κεφάλαιο σε 20,2 εκ.ευρώ, οι υποχρεώσεις σε 192 εκ. ευρώ, και εμφάνιζε κέρδη
ύψους 6 εκ. ευρώ.Πρόκειται για μία περιφερειακή ρωσική τράπεζα, η μεγαλύτερη της περιφέρειά της με έδρα το
Krasnoyarsk. Το δίκτυό της ξεπερνά τα 40 καταστήματα και καλύπτει το σύνολο της περιφέρειας Krasnoyarsk.
Διαθέτει υποκαταστήματα στην Μόσχα και το Βλαδιβοστόκ.
        Τον Μάϊο 2006 η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και Ανάπτυξης απέκτησε το 25% + μία
μετοχή της Bank Kedr έναντι $12 εκ., μέσω της έκδοσης νέων μετοχών της Bank Kedr. Στόχος της τοποθέτησης
της EBRD είναι η ενίσχυση του περιφερειακού τραπεζικού συστήματος της Ρωσίας, η ενίσχυση της εταιρικής
διακυβέρνησης και η κεφαλαιακή ενδυνάμωση της Bank Kedr, ώστε να συνεχίσει την χρηματοδότηση των
τοπικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων καθώς και την γεωγραφική της επέκταση.
        Η Kedr Bank απευθύνεται τόσο σε εταιρείες όσο και σε ιδιώτες. Συγκαταλέγεται μεταξύ των κυριωτέρων
ρωσικών Τραπεζών σε ό,τι αφορά τον αριθμό έκδοσης νέων τραπεζικών καρτών. Επίσης, ασχολείται με την
χρηματοδότηση εξαγωγών ρωσικών εταιρειών.
Τηλεπικοινωνίες


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         75
        Η ρωσική Sistema Holding είναι παρούσα στην ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά μέσω των
θυγατρικών της Concern Sitronics και Komstar.
        Η Sistema είναι η μεγαλύτερη ιδιωτική εταιρεία καταναλωτικών υπηρεσιών της Ρωσίας και των χωρών
ΚΑΚ. Ιδρύθηκε το 1993 και ο αριθμός των πελατών της ξεπερνά τα 50 εκ. Kυριώτερος μέτοχος της Sistema είναι
ο V. Evtushenkov, o οποίος κατέχει το 62,1% των μετοχών της και είναι Πρόεδρός της από το 2005. Το 19% των
μετοχών της εταιρείας είναι υπό διαπραγμάτευση στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου.H Concern Sitronics
εξαγόρασε στις 30/6/2006 το 51% της ελληνικής ΙΝΤRACOM TELECOM έναντι €120 εκ. Για να γίνει η
μεταβίβαση, η INTΡΑΚΟΜ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΛΥΣΕΩΝ αποσχίσθηκε στις
29/12/2005 από την Intracom Εταιρεία Συμμετοχών ΑΕ.
        H Concern Sitronics (www.sitronics.com ), ιδρύθηκε το 2002 και βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο
ανάπτυξης. Ασχολείται με ηλεκτρονικά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Τα κύρια προϊόντα της είναι
τηλεοπτικές συσκευές, οθόνες, DVDs, οθόνες LCD, home theater systems, συσκευές σταθερής τηλεφωνίας,
φορητοί και επιτραπέζιοι υπολογιστές. Στο άμεσο μέλλον η εταιρεία επιθυμεί να επεκταθεί και στην κινητή
τηλεφωνία. Η στρατηγική της είναι η διοχέτευση των πωλήσεων μέσω ενός περιφερειακού δικτύου διανομής. H
Concern Sitronics σκοπεύει να ενσωματώσει την Intracom Telecom στον τομέα τηλεπικοινωνιακών λύσεων, ο
οποίος εστιάζει στον εξοπλισμό διακοπτών (switching equipment), σε συστήματα τιμολόγησης (billing systems)
και σε NGN (Νext Generation Networks) με σκοπό να εκμεταλλευθεί πλήρως τις συμπληρωματικές δυνατότητές
της σε ό,τι αφορά τις γραμμές παραγωγής, την πελατειακή βάση και την παροχή συνολικών λύσεων.
        Τον Οκτώβριο 2006, η Intracom Telecom, μέσω της θυγατρικής της Hellas On Line, προχώρησε στην
εξαγορά της εταιρείας «Αττικές Τηλεποικοινωνίες» η οποία προσφέρει υπηρεσίες ευρυζωνικού internet, καθώς
και υπηρεσίες triple play (συνδυασμός σταθερής τηλεφωνίας, ίντερνετ και τηλεόρασης, μέσω του τηλεφωνικού
δικτύου). Διαθέτει το μήκους 500 χλμ δίκτυό της οπτικών ινών στο λεκανοπέδιο Αττικής κυρίως σε μεγάλες
επιχειρήσεις. Παράλληλα, η ρωσική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία JSC Komstar εξαγόρασε το 51% της Hellas On
Line AΕ (HoL) έναντι τιμήματος €47,9 εκ. μέσω αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας. Κατ’ αυτόν τον
τρόπο, η Sistema τοποθετείται στην ελληνική αγορά ως βασικός ανταγωνιστής του ΟΤΕ.
        Πέραν των ανωτέρω, η Rosoboronexport, η οποία έχει το αποκλειστικό δικαίωμα εξαγωγής ρωσικών
οπλικών συστημάτων έχει συστήσει θυγατρική στην Ελλάδα, την Rosoboron Service – Hellas.
        Επίσης, στον τουριστικό τομέα, ρωσo-βρεταννικός όμιλος ‘Housemills Capital’ έχει εξαγοράσει το πρώην
Club Mediteranne στην Κέρκυρα.
        Η ξενοδοχειακή αλυσίδα Atlantica Hotels & Resorts (κατά 50% ανήκει στο γερμανικό όμιλο TUI) και το
ρωσικό τουριστικό πρακτορείο Nataly Tours ανακοίνωσαν την από κοινού έναρξη επενδυτικού σχεδίου στην
Ελλάδα. Συγκεκριμένα, οι δύο εταίροι σκοπεύουν σε διάστημα πενταετίας να κατασκευάσουν στη χώρα μας
είκοσι (20) νέα ξενοδοχεία, το δε ύψος της επένδυσης υπολογίζεται σε 1,2 δις ευρώ. Η Nataly Tours προσβλέπει
να αποβεί ιδιοκτήτης ποσοστού 30% επί του συνόλου των δωματίων της ξενοδοχειακής αλυσίδας που θα
δημιουργηθεί, το 50% των πελατών της οποίας προβλέπεται ότι θα είναι Ρώσοι τουρίστες. Τα είκοσι νέα
ξενοδοχεία θα είναι τεσσάρων και πέντε αστέρων (500 δωματίων έκαστο) και θα οικοδομηθούν στην
Πελοπόννησο, τη Ρόδο, την Κρήτη και την Κω.
        Παράλληλα, ρωσική εταιρεία ‘Agroinvest’ επενδύει επίσης στον τουριστικό τομέα στην Κρήτη. Μετά την
πρόσφατη επίσκεψη του ΥΦΥΠΕΞ στην Ρωσία (Ιούνιος 2008) και την διοργάνωση επιχειρηματικού συνεδρίου
για τα ακίνητα, για πρώτη φορά τα Γραφεία ακινήτων διαφήμισαν μέσω διαφημιστικών εντύπων και
ηλεκτρονικών ιστοσελίδων την Ελλάδα σάν χώρα προορισμού Ρωσικών επενδύσεων,ενώ έκτοτε σε τακτά
διαστήματα δημιουργούνται ειδικές εκδηλώσεις δύο φορές το χρόνο με Ελληνικές εταιρείες ακινήτων.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        76

 6. ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΕ ΡΩΣΙΑ – ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ

6.Α. ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ
        Τα έργα υποδομής, που υπολογίζονται να πραγματοποιηθούν στη χώρα είναι σημαντικά, σύμφωνα με
τις σχετικές ανακοινώσεις της ρωσικής κυβέρνησης. Ο κατασκευαστικός κλάδος, ο οποίος υποστηρίζεται από
τα έσοδα των εξαγωγών πετρελαίου εμφανίζει ετήσια μεταβολή της τάξεως του 48%. Σύμφωνα με
εμπειρογνώμονες του κλάδου κάθε Ρώσος πολίτης αντιστοιχεί περίπου σε αύξηση της κατασκευαστικής
επιφάνειας περίπου 1 τ.μ.
        Λαμβάνοντας επίσης υπ΄όψιν τη διοργάνωση των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Σότσι, και το
κυβερνητικό πρόγραμμα ολυμπιακών και λοιπών επενδύσεων υποδομών ύψους $12 δις διαφαίνονται σημαντικές
ευκαιρίες για τις ξένες κατασκευαστικές εταιρείες.
        Ο τομέας των κατασκευών ιδιωτικοποιήθηκε στις αρχές του ’90. Έκτοτε ο ρυθμός των επενδύσεων σε
κατοικίες, βιομηχανικά συγκροτήματα ή άλλα σχέδια μεγάλης κλίμακας είναι πολύ χαμηλός. Παρ’ όλο που τόσο
η κτηριακή υποδομή όσο και το μεταφορικό δίκτυο χρειάζονται επειγόντως αναβάθμιση το κράτος δεν διέθετε
μέχρι πρότινος επαρκή κεφάλαια, ενώ λείπει και το νομικό πλαίσιο που θα προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια σε
δημόσια έργα.Υπολογίζεται ότι το 30% του ρωσικού πληθυσμού ζει σε κατοικίες χωρίς τρεχούμενο νερό ή/και
ηλεκτρική ενέργεια. Η κυβέρνηση υλοποιεί ένα ευρύ πρόγραμμα κατασκευής κατοικιών μέσω της
χρηματοδότησης του 30% του κόστους. Το ποσό που διατίθεται πλέον από τα κρατικά ταμεία ετησίως ανέρχεται
σε 100 δις. ρούβλια (περίπου $3,7 δις.) από 20 δις. ρούβλια ετησίως τα προηγούμενα έτη.
        Η Μόσχα και η Αγ. Πετρούπολη συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο κομμάτι των κατασκευαστικών
εργασιών της χώρας. Συγκεκριμένα, η Μόσχα και η ευρύτερη περιοχή της αντιστοιχούν στο 25% της εθνικής
κατασκευαστικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ετησίως προστίθενται στην αγορά 500.000 τ.μ. νέοι
χώροι γραφείων. Το 2005 υπολογίζεται ότι υπήρχαν διαθέσιμα 4,6 εκ. τ.μ. γραφείων Α’ και Β’ κατηγορίας, τα
οποία όμως ακόμη υπολείπονται της ζήτησης. Οι μισθώσεις των γραφείων Α’ και Β’ κατηγορίας ξεπερνούν τα
$700/τ.μ. ετησίως, περιλαμβανομένου του λειτουργικού κόστους, όχι όμως του ΦΠΑ. Με τα στοιχεία αυτά η
Μόσχα καθίσταται η 5η ακριβότερη πόλη του κόσμου. Ωστόσο, η αγορά δεν θεωρείται ακόμη ώριμη και
υπάρχουν πολλά περιθώρια ανάπτυξης. Αρκετά μεγάλης κλίμακας έργα είναι υπό εξέλιξη. Το κυριώτερο είναι το
Moskva City που θα προσθέσει 2 εκ. τ.μ. γραφείων έως το 2010. Ο ρυθμός ανόδου της αγοράς κατοικιών έφθασε
το 50% το 2005. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Κατασκευών σχεδιάζει τον διπλασιασμό του όγκου των νέων
κατοικιών σε 80 εκ. τ.μ. ετησίως έως το 2010.
        Ο νέος Κώδικας Γης (Οκτ. 2001) θεσπίζει, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, την αρχή της ατομικής ιδιοκτησίας
γης για αστική και εμπορική χρήση, δίνοντας τέλος στην τεράστια αβεβαιότητα των προηγουμένων ετών. Έως
τότε, πολλές εταιρείες εξασφάλιζαν μακροχρόνιες συμβάσεις μισθώσεως αντί για τίτλους ιδιοκτησίας.
Αναμένεται, πάντως, ότι ο Νόμος αυτός θα επιτρέψει την ανάπτυξη μίας λειτουργικής αγοράς γης, όπου θα είναι
δυνατή η αγορά, μίσθωση ή ενεχυρίασή της. Παρ’ όλα αυτά θα συνεχίσουν να υπάρχουν διάφορα προβλήματα,
ιδίως σε ό,τι αφορά την κατοχύρωση των τίτλων ιδιοκτησίας, τη φορολογία και την εγγραφή υποθήκης.
Εξάλλου, η αβεβαιότητα δεν έχει εκλείψει, καθώς οι ομοσπονδιακές, περιφερειακές και τοπικές αρχές
ανταγωνίζονται για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, ιδίως των τμημάτων εκείνων με την μεγαλύτερη αξία. Τον
Αύγουστο 2006 έληξε η μακρόχρονη διαφωνία μεταξύ του Δήμου της Μόσχας και της Ομοσπονδιακής
Κυβέρνησης σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς εκατοντάδων ακινήτων εντός των ορίων του Δήμου. Η
συμφωνία που επετεύχθη αναμένεται να ενισχύσει το κατασκευαστικό έργο, καθώς η αβεβαιότητα λειτουργούσε
έως τώρα ανασταλτικά.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      77
6.Β.ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ – ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ
        Αναφορικά με τις κρατικές προμήθειες, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία (υιοθετήθηκε τον Μάιο του
1999), επιτρέπεται σε αλλοδαπές επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε δημόσιες προμήθειες, σε περίπτωση κατά την
οποία δεν υπάρχει εγχώρια παραγωγή του προϊόντος ή της υπηρεσίας ή όταν η ρωσική παραγωγή δεν θεωρείται
οικονομική, ιδίως σε επίπεδο ομοσπονδίας.
        Σχετικά με δημόσιους διαγωνισμούς για έργα και κρατικές προμήθειες, αρμοδιότητα για την προκήρυξη
έργων έχουν, εκτός του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών και το Υπουργείο Δημοσίων Έργων, καθώς
και Υπουργεία σε περιφερειακό επίπεδο. Παράλληλα, άλλες Υπηρεσίες και Οργανισμοί δύνανται επίσης, κατά
περίπτωση να προκηρύξουν διαγωνισμούς π.χ για τα Ολυμπιακά έργα στο Σότσι, αρμόδια υπηρεσία είναι η ‘SC
OLIMPSTROY’. Πάντως θα πρέπει να επισημανθεί, ότι τα αρμόδια ομοσπονδιακά Υπουργεία βασικά
χαράσσουν ένα στρατηγικό σχεδιασμό πενταετούς διάρκειας και ακολούθως τα περιφερειακά Υπουργεία
υλοποιούν τον διαγωνισμό.
        Πρόσφατα ο Πρωθυπουργός της Ρωσίας Vladimir Putin ανακοίνωσε την 20.5.2008 το σημαντικότερο
πρόγραμμα      επενδύσεων για έργα υποδομής στις μεταφορές, μετά την διάλυση της πρώην ΕΣΣΔ,
προυπολογισμού ύψους 570 δις. $. Πιο συγκεκριμένα, ο Ρώσος Πρωθυπουργός ανακοίνωσε , ότι το 1/3 του εν
λόγω συνολικού προυπολογισμού ύψους 13,5 τρισεκατ. Ρουβλίων που αφορά δαπάνες για κατασκευή εθνικών
οδών, σιδηροδρόμων και λιμανιών, θα χρηματοδοτείται (μέχρι το έτος 2015) κυρίως από τον προυπολογισμό της
Ρωσικής Ομοσπονδίας, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα καλυφθεί από άλλους πόρους και προϋπολογισμούς
Οργανισμών και περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης. Όπως τόνισε ο Ρώσος Πρωθυπουργός, μετά από 8
έτη συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης και θετικής μεταβολής του ΑΕΠ, η αναβάθμιση των υποδομών στις
μεταφορές, η αναδιάρθρωση του τομέα υγείας, η ενίσχυση της εκπαίδευσης, η ενδυνάμωση του τομέα της
γεωργίας και η ενίσχυση της έρευνας και τεχνολογίας αποτελούν πλέον τις προτεραιότητες της ρωσικής
κυβέρνησης. Η διάθεση σημαντικών πρώτων υλών, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν συναντά
δυσκολίες καθώς, έλλείψει καλού οδικού δικτύου, η εκμετάλλευσή του καθίσταται προβληματική.
        Το επενδυτικό πρόγραμμα της κυβέρνησης έργα υποδομών στις μεταφορές προβλέπουν την κατασκευή,
στο μέλλον, 17.000 χιλιομέτρων εθνικών οδών, 3000 χλμ. σιδηροδρομικού δικτύου και περισσότερο από 100
διαδρόμων προσγειώσεως – απογειώσεων αεροδρομίων.
        Πολλές από τις κρατικές εταιρείες κοινής ωφέλειας, όπως η Εθνική εταιρεία σιδηροδρόμων ‘Russian
Railways’, η Δημόσια εταιρεία Ναυσιπλοοίας ‘SOVKOMFLOT’ και η εταιρεία αεροδρομίου Μόσχας
‘SHEREMEDIEVO AEROPORT’, θα συμμετάσχουν στα σχεδιαζόμενα μεγάλα έργα υποδομής.
        Αν και ο «Νόμος περί Παραχωρήσεων» του 2005 αποτελεί ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της
απελευθέρωσης των δημόσιων προμηθειών, δεν αφήνει πολλά περιθώρια για την ανάπτυξη έργων ΡΡΡ, καθώς
δεν παρέχει επαρκή προστασία στον ιδιώτη εταίρο του έργου και δεν δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον που
να ενθαρρύνει τους ιδιώτες να εμπλακούν σε παρόμοια έργα. Π.χ. σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο ιδιώτης
εταίρος δεν έχει εκπληρώσει όλες τις συμβατικές του υποχρεώσεις, ως την παραμικρή τεχνική ή άλλης φύσης
λεπτομέρεια, τότε αυτός στερείται αυτομάτως των δικαιωμάτων του στην εκμετάλλευση του έργου. Επίσης, σε
περίπτωση που ο ιδιώτης εταίρος είναι μια κοινοπραξία εταιρειών ή κάποιο άλλο εταιρικό σχήμα, οποιαδήποτε
παράβαση ή παραβίαση των συμβατικών υποχρεώσεων που τελείται από μία από τις συμμετέχουσες εταιρείες
βαρύνει αυτομάτως το σύνολο των συμμετεχουσών εταιρειών.
        Παρά τις καλές προθέσεις της ρωσικής δημόσιας διοίκησης, οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν ακόμα επαρκή
εμπειρία σε θέματα σύνταξης προκηρύξεων για έργα ΡΡΡ, με συνέπεια να μη λαμβάνονται επαρκώς υπ’ όψιν οι
οικονομικές προσδοκίες του ιδιώτη εταίρου. Έτσι, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο προκηρύξεων, οι οποίες
παραμένουν ατελέσφορες για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακριβώς επειδή οι ιδιώτες δεν μπορούν να έχουν
προσδοκίες για οικονομικά οφέλη από τη συμμετοχή τους. Η ΕΕ πρότεινε στη ρωσική πλευρά συνεργασία και


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        78
μεταφορά της ευρωπαϊκής εμπειρίας σε θέματα σύνταξης προκηρύξεων για έργα ΡΡΡ, λαμβάνοντας υπ΄όψιν
ότι το θέμα των δημοσίων προμηθειών θα αποτελέσει τμήμα της νέας Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης και
Συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας, η οποία τη στιγμή αυτή είναι υπό διαπραγμάτευση.
        Επίσης, σύμφωνα με εμπειρογνώμονες, ένα από τα πρώτα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσει
κανείς όταν προσπαθεί να εμπλακεί σε διαδικασίες δημοσίων προμηθειών της Ρωσικής Ομοσπονδίας είναι η
έλλειψη πληροφόρησης και η αδιαφάνεια σε θέματα αρμοδιοτήτων και διαδικασιών. Ωστόσο, γίνεται
προσπάθεια να διερευνηθεί εάν και κατά πόσο το γεγονός αυτό μπορεί να θεμελιώσει διακριτική μεταχείριση
υπέρ των ρωσικών εταιρικών.
        Το Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης και Εμπορίου της Ρωσικής Ομοσπονδίας σχεδιάζει την ανάπτυξη
και λειτουργία δικτυακής πύλης με την επωνυμία «Gaszakupki», η οποία θα δίνει πληροφορίες για προκηρύξεις
δημοσίων προμηθειών σε όλα τα επίπεδα της Δημόσιας Διοίκησης. Η πύλη αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως
την 1.1.2010 και θα βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.zakupki.gov.ru. Προς το παρόν, η
λειτουργία της πύλης είναι δοκιμαστική και οι πληροφορίες που παρέχονται είναι ελλιπείς. Παρόλα αυτά η επι
τόπου παρακολούθηση των κρατικών εταιρειών από εταιρείες με οργανωμένη δομή και διασυνδέσεις στην
Ρωσία, αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για την ανάληψη έργων μέσω κρατικών προμηθειών.Σημειώνουμε ότι για
τις κρατικές προμήθειες υπάρχει η ρήτρα προτίμησης εγχώριων προϊόντων, αφού είναι ακριβότερα σε ποσοστό
μέχρι 25% με δυνατότητα όμως προτίμησης άλλων ξένων προϊόντων.


7. ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

7.Α. ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
        Οι ρωσικές εξαγωγές σημείωσαν σημαντική θετική πορεία τα τελευταία χρόνια. Πιο συγκεκριμένα, τα
τρία τελευταία χρόνια πέρασαν από τα $303,5 δις στα $467,9 δις το 2008. Τα 2/3 περίπου των ρωσικών
εξαγωγών αφορούν προϊόντα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το μερίδιο αυτών των προϊόντων στις εξαγωγές
της χώρας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια (το 2008 ήταν 69,7%, ενώ το 1995 ήταν μόλις 40%), γεγονός που
καθιστά τη ρωσική οικονομία ευαίσθητη στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Πάντως, παρότι η αξία των εξαγωγών πετρελαιοειδών αυξάνεται χάρις στην αύξηση της τιμής του πετρελαίου, ο
όγκος τους μειώνεται, λόγω των προβλημάτων της Yukos την περίοδο 2004-2005. Παράλληλα, η αύξηση των
φόρων κατά την εξόρυξη δεν ευνοούν την αύξηση της παραγωγής προϊόντων πετρελαίου. Σημειώνεται ότι η
ζήτηση για πετρελαιοειδή συνεχίζει να αυξάνεται και εκτιμάται ότι η ζήτηση για φυσικό αέριο προελεύσεως
Ρωσίας θα αυξηθεί κατά 70%, μέχρι το 2020. Το ζήτημα που ανακύπτει είναι αν η ρωσική παραγωγή είναι
δυνατόν να ανταποκριθεί στην εν λόγω ζήτηση.
       Λόγω της αυξημένης εσωτερικής ζήτησης (τα πραγματικά εισοδήματα αυξήθηκαν κατά 9% την περίοδο
2004-2005) και της ανατίμησης του ρουβλίου, παρατηρείται και αύξηση των εισαγωγών. Το 2008, οι ρωσικές
εισαγωγές έφτασαν τα $467,9 δις, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 32,8%, σε σχέση με αυτές του 2007.
       Συνολικά, το εμπορικό ισοζύγιο της Ρωσίας είναι πλεονασματικό (πλεόνασμα $179,7 δις το 2008). Αυτή η
ασυμμετρία των εμπορικών συναλλαγών μπορεί να δικαιολογηθεί εξετάζοντας τις συναλλαγές της Ρωσίας με
την ΕΕ. Η ΕΕ απορροφά του 56,7% των συνολικών εξαγωγών της Ρωσίας, ενώ στη Ρωσία προσανατολίζεται
μόνο το 5% των εξαγωγών της ΕΕ.
       Ο τομέας των μετάλλων και των προϊόντων τους είναι ο δεύτερος σε σημασία μεταξύ των εξαγόμενων
προϊόντων της Ρωσίας. Το 2008, η συμμετοχή του τομέα στις συνολικές ρωσικές εξαγωγές άγγιξε το 11,7%,
επίπεδο στο οποίο κυμαίνονται οι εξαγωγές μετάλλων τα τελευταία 5 έτη. Επιπλέον, η Ρωσία εξάγει μηχανήματα



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                                                        79
& εξοπλισμό (4,9% επί του συνόλου των εξαγωγών, το 2008) καθώς και χημικά προϊόντα (6,5% επί του
συνόλου των εξαγωγών, το 2008).
       Οι ρωσικές εισαγωγές αφορούν κυρίως προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, μηχανήματα &
εξοπλισμό (52,7% των συνολικών εισαγωγών, το 2008 έναντι 36%, το 2002). Ακολουθούν τα τρόφιμα και
γεωργικά προϊόντα (13,2% των συνολικών ρωσικών εισαγωγών και ακολουθούν τα χημικά προϊόντα (13,1%
των συνολικών εισαγωγών, το 2008, ποσοστό που παραμένει σταθερό από το 2002), τα μέταλλα (6,9% των
συνολικών εισαγωγών το 2008 έναντι 6% το 2002).Η Ρωσία απολαμβάνει πλεονεκτημάτων από την υπογραφή
Συμφωνιών Ελεύθερου Εμπορίου με τις χώρες της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών και της Συμφωνίας
Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας με την ΕΕ.

                        ΠΙΝΑΚΑΣ 9 ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
        Εισαγωγές              Mεταβολή                Εξαγωγές              Mεταβολή           Εμπορικό               Mεταβολή
          (δις $)                (%)                    (δις $)                (%)              Ισοζύγιο                 (%)
2000             29,8                       -                  87,7                    -             +57,9                          -
2001             36,4                   +22,1                  68,4                -22,0             +32,0                      -44,7
2002             46,2                   +26,9                 107,3                +56,9             +61,1                      +90,9
2003             57,3                   +24,0                 135,9                +26,7             +78,6                      +28,6
2004             96,3                   +68,1                 183,5                +35,0             +87,2                      +10,9
2005            125,3                   +30,1                 243,6                +32,8            +118,3                      +35,7
2006            164,7                   +31,4                 303,9                +24,8            +139,2                      +17,7
2007            223,0                   +35,4                 355,1                +16,8            +132,1                       -5,1
2008            267,0                   +19,7                 467,9                +31,8            +200,9                      +52,9

                     ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 14 . ΠΟΡΕΙΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

              500                                                                                                   467.9
              450

              400
                                                                                                        355.1
              350
                                                                                            303.9
              300                                                                                                     267
                                                                                243.6
       US$ bn. 250                                                                                        223
                                                                                                                        200.9
              200
                                                                     183.5
                                                                                              164.7
                                                         135.9                    125.3         139.2       132.1
              150                            107.3                                  118.3
                     87.7                                              96.3
                                                                         87.2
              100                  68.4                       78.6
                            57.9                  61.1
                                                46.2       57.3
                       29.8          36.4
                                        32
               50

                0
                       2000          2001       2002       2003        2004       2005        2006        2007        2008

                                                         Eξαγωγές     Εισαγωγές    Ισοζύγιο


7.Α.1. Οι κυριότεροι εμπορικοί εταίροι της Ρωσίας
      Η ΕΕ είναι πλέον ο πρώτος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας. Το μερίδιο των συνολικών εμπορικών
συναλλαγών μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ αυξήθηκε σημαντικά, ιδιαίτερα μετά την είσοδο νέων χωρών από την
Ανατολική Ευρώπη. Κατα το 2008 το διμερές εμπόριο μεταξύ Ε.Ε. και Ρωσίας παρουσίασε αύξηση κατα

            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      80
35%.Κατα την διάρκεια όμως των δύο πρώτων μηνών του 2009 , λόγω της διεθνούς οικονομικής κρίσης,
υπήρξε μείωση των εισαγωγών και εξαγωγών κατα 40%. Για την Ε.Ε. η Ρωσία παραμένει ο τρίτος εμπορικός
εταίρος με 10% του συνολικού εμπορίου και ακολουθεί μετά τις ΗΠΑ και την Κίνα.Το συνολικό εμπόριο μεταξύ
Ε.Ε. και Ρωσίας έφθασε το 2008 τα 381 δις Ευρώ. Πιό συγκεκριμένα το 2008 οι Ρωσικές εξαγωγές στην Ε.Ε, (
ένεκα των υψηλών τιμών ενέργειας) αυξήθηκαν κατα 35,6% και οι Ρωσικές εισαγωγές κοινοτικής προέλευσης
αυξήθηκαν κατα 37,7%..Οι Ρωσικές εξαγωγές προς την Ε.Ε κατα 80% περίπου αφορούν προϊόντα ενέργειας,
ενώ οι Ρωσικές εισαγωγές κοινοτικής προέλευσης κατα 50% αφορούν μηχανήματα και αυτοκίνητα.
        Οι εισαγωγές της Ρωσίας από την ΕΕ συνεχίζουν να αυξάνονται και η Γερμανία παραμένει ο κυριότερος
προμηθευτής της Ρωσίας, αν και το μερίδιο συμμετοχής της στις ρωσικές εισαγωγές παρουσίασε κάμψη (13,4%
από 14,0%, το 2004), και ακολουθεί η Ιταλία και η Γαλλία (που καταλαμβάνουν το την 6η και 8η θέση
αντίστοιχα). Το μερίδιο συμμετοχής των ανεπτυγμένων βιομηχανικών χωρών στις ρωσικές εισαγωγές
ελαττώνεται συνεχώς, τα τελευταία χρόνια, πλην των ΗΠΑ, οι οποίες το 2008 αύξησαν το μερίδιό τους.

7.Α.2. Εμπόριο της Ρωσίας με κ-μ ΕΕ
        Ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας,όπως προαναφέρθηκε, παραμένει η ΕΕ.Το διμερές εμπόριο
μετά την ένταξη των δέκα νέων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης πέρασε από το 36,8% τον
Ιανουάριο 2004 (ΕΕ των 15) στο 51,9% το 2008 (Ευρώπη των 25).Το διμερές εμπόριο με την Ρωσία ανέρχεται
σήμερα στα $381 δις.
        Πιο συγκεκριμένα οι εισαγωγές από την ΕΕ συνεχίζουν να αυξάνονται και η Γερμανία παραμένει ο
πρώτος προμηθευτής της Ρωσίας, ξεπερνώντας την Ιταλία και την Γαλλία, χώρες που κατέχουν αντίστοιχα την
6η και 8η θέση μεταξύ των προμηθευτών.Το ποσοστό των ανεπτυγμένων βιομηχανικών χωρών, εκτός των ΗΠΑ
και της Ιταλίας παρουσιάζει μία μείωση τα τελευταία χρόνια προς όφελος της Κίνας και της Ν. Κορέας.
Αναλυτικότερα οι εξαγωγές προς την Ε.Ε. έφθασαν το 2008 τα 265,537 δις $, ενώ οι εισαγωγές ανήλθαν σε
116,575 δις $ με αποτέλεσμα να υπάρχει θετικό ισοζύγιο για την Ρωσία της τάξεως των 148,962 δις $.
Σημειώνουμε επίσης , ότι το 2008 σε σχέση με το 2007 οι Ρωσικές εξαγωγές προς την Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά
35,6%, ενώ οι εισαγωγές της Ρωσίας προέλευσης Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά 33,7% σε σχέση με το 2007. Παράλληλα
οι χώρες της Ε.Ε. καταλαμβάνουν την πρώτη θέση μεταξύ των ξένων επενδυτών στην Ρωσία (48% περίπου).




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                               81
                                    ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 15
                     ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΕΤΑΙΡΟΙ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
                        (ποσοστό συμμετοχής στις εισαγωγές)

                       Γερμανία

                     Λευκορωσία

                       Ουκρανία

                            Κίνα

                          Η.Π.Α.

                          Ιταλία

                    Νότιος Κορέα

                          Γαλλία

                         Η. Βασ.

                                   0   2   4       6      8     10     12   14   16

                                                  2006   2007   2008




               ΠΙΝΑΚΑΣ 10 .ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΡΩΣΙΑΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΣΕ ΡΩΣΙΑ (%) το 2008        ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΠΟ ΡΩΣΙΑ (%) το 2008
Μηχανήματα & Εξοπλισμός                    53,2     Πετρέλαιο, Καύσιμα & Φυσικό Αέριο   70,2
Τρόφιμα & Γεωργικά προϊόντα                13,0     Μέταλλα                             11,6
Χημικά                                     13,4     Μηχανήματα & Εξοπλισμός             4,6
Μέταλλα                                    6,8      Χημικά                              6,4
Αλλα                                       7        Αλλα                                2,8




         Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                    ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                              τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                   e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                           82
7.Β. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΜΕ ΕΛΛΑΔΑ

                                           ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 17
                             ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΜΕΡΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ-ΡΩΣΙΑΣ




          4500

          4000

          3500

          3000

          2500
εκατ. €
          2000

          1500

          1000

           500

                 0
                     1999       2003       2004       2005        2006       2007       2008
                               ΕΛΛΗΝ. ΕΞΑΓΩΓΕΣ        ΕΛΛΗΝ. ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

                                  ΠΙΝΑΚΑΣ 11
                   ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ-ΡΩΣΙΑΣ (εκ. €)
                       2003     2004     2005     2006       2007                                2008
ΟΓΚΟΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ         2.663,0  2.565,0  3.665,0  3.896,7    3.486,8                             4.872,9
ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ       285,0    262,0    275,7    319,7      356,5                               418,8
ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ    2.378,0  2.303,0  3.389,0  3.577,0    3.130,3                             4.454,0
ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ     -2.092,0 -2.041,0 -3.113,0 -3.257,0   -2.773,7                            -4.035,1
Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε.

7.Β.1. Όγκος Εμπορίου
       Το 2008, ο συνολικός όγκος εμπορίου παρουσίασε αύξηση κατά +39,74% σε σχέση με το 2007
φθάνοντας τα 4,87 δις. ευρώ ( έναντι €3,4 δις το 2007). Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στην κατηγορία των
κυριότερων εμπορικών εταίρων της Ρωσίας, παρόλα αυτά η θέση της βελτιώνεται τα τελευταία χρόνια. Συνεπώς,
υπάρχουν περαιτέρω δυνατότητες ανάπτυξης του διμερούς εμπορίου, μέσω της διεύρυνσης της ποικιλίας των
ελληνικών εξαγωγών και της ενίσχυσης της συνεργασίας με ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις. Σημειώνουμε ότι
η Ρωσία αποτελεί τον τρίτο σημαντικότερο προμηθευτή για την Ελλάδα και κατατάσσεται στην 13η θέση μεταξύ

                 Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                            ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                      τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                           e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         83
των χωρών προοροσμού ελληνικών εξαγωγών, έναντι της 14 το 2007. Επίσης, η Ρωσία παρέμεινε στην 3η
                                                           ης

θέση μεταξύ των προμηθευτών της χώρας μας.


7.Β.2.Εμπορικό Ισοζύγιο
       Το 2008, το εμπορικό ισοζύγιο παρέμεινε αρνητικό για την Ελλάδα (-4.035 εκ.ευρώ ) και διευρύνθηκε
κατά 45,9% σχεδόν έναντι του 2007. Το μεγάλο έλλειμμα που παρουσιάζεται οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις
ελληνικές εισαγωγές πετρελαιοειδών και φυσικού αερίου.

7.Β.3. Ελληνικές εξαγωγές
        Οι ελληνικές εξαγωγές παρουσίασαν αύξηση κατά +17,4%, το 2008. φθάνοντας τα $418,87 εκ., έναντι
Ευρώ 356,5 εκ. το 2007. Η αύξηση της αξίας των Ελληνικών εξαγωγών στη Ρωσία συνοδεύεται και απο την
αύξηση των κατηγοριών προϊόντων που εξάγουμε.
        Θεωρείται ότι η ενίσχυση των ελληνικών προσπαθειών την τελευταία διετία συνέβαλε σημαντικά στην
εξέλιξη αυτή. Ενδεικτικώς αναφέρουμε:
         Μεικτή Διϋπουργική Επιτροπή Ελλάδος–Ρωσίας (Φεβρουάριος 2008), σε συνδυασμό με τη
            διοργάνωση επιχειρηματικού συνεδρίου και συνοδεία επιχειρηματικής αποστολής 160 επιχειρήσεων
            το 2006 και την αποστολή 35 περίπου μεγάλων Ρώσων επιχειρηματιών στην Ελλάδα στο πλαίσιο της
            Μεικτής Διϋπουργικής Επιτροπής του 2008.,
         Η επιχειρηματική αποστολή του ΥΦΥΠΕΞ κ. Δούκα στην Μόσχα τον Ιούνιο 2008, αποτελούμενη από
            230 περίπου ελληνικές επιχειρήσεις
         Ένταξη της Ρωσίας στις αγορές–στόχους του Ο.Π.Ε.,
         Επανέναρξη συμμετοχής της χώρας μας με εθνικά περίπτερα σε επιλεγμένες διεθνείς εκθέσεις, με την
            συντονισμό του ΟΠΕ,
         Διοργάνωση τουλάχιστον τεσσάρων επιχειρηματικών αποστολών ετησίως,
         Εκδηλώσεις προώθησης ελληνικών τροφίμων και ποτών στο πλαίσιο της εκστρατείας ΚΕΡΑΣΜΑ.
         Αποστολή Ρώσων αγοραστών στην Ελλάδα.
         Εξεύρεση Ρώσων αγοραστών για επιλεγμένες Διεθνείς Εκθέσεις της HELEXPO και κάλυψη των
            δαπανών συμμετοχής τους σε αυτές από την τελευταία, συνοδεία στελέχους του Γραφείου μας.

       Οι ανωτέρω ενέργειες αποδεικνύουν ότι η βελτίωση των αποτελεσμάτων είναι εφικτή όταν οι
προσπάθειες είναι συγκροτημένες και υπάρχει συνεργασία και συντονισμός φορέων από διαφορετικά Υπουργεία
με τους επιχειρηματικούς και επιμελητηριακούς φορείς.


Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών:
         Την πρώτη θέση συνεχίζουν να καταλαμβάνουν οι εξαγωγές γουνοδερμάτων και γουναρικών (€143,4
εκ.), οι οποίες το 2008 σημείωσαν αύξηση κατά 13,1% έναντι μικρής πτώσης (1,6%) που είχαν σημειώσει το 2007.
Η αξία τους καταλαμβάνει ποσοστό 34,2% των ελληνικών εξαγωγών στη Ρωσία.
         Στη δεύτερη θέση ως προς την αξία των ελληνικών εξαγωγών παραμένουν οι εξαγωγές νωπών φρούτων
(ΔΚ08) οι οποίες συνέχισαν την αυξητική τους πορεία και ανήλθαν σε €52,1 εκ αποτελώντας το 12,4% των
ελληνικών εξαγωγών στη Ρωσία. Το ποσοστό αύξησης των εξαγωγών νωπών φρούτων ανήλθε σε 52,3%,
υπερδιπλάσιο αυτού του 2007 οπότε είχαν σημειώσει αύξηση κατά 22,5%.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       84
       Οι εξαγωγές μηχανημάτων και εξοπλισμού (ΔΚ84) διατήρησαν τα υψηλά επίπεδα του προηγούμενου
έτους και παρέμειναν στην τρίτη θέση κατά σειρά αξίας ανερχόμενες σε €31,9 εκ. σημειώνοντας μικρή αύξηση
κατά 6,8%.
       Τα παρασκευάσματα φρούτων και λαχανικών αποτελούν το τέταρτο κατα αξία εξαγόμενο προϊόν στη
Ρωσία, σημειώνοντας, ωστόσο, μείωση κατά -19,7%. Στην πέμπτη θέση κατατάσσονται οι εξαγωγές μηχανών
συσκευών και υλικών ηλεκτρικών (ΔΚ85), οι οποίες σημείωσαν θεαματική αύξηση 248,22% και ανήλθαν σε
€23,253 εκ.
       Κάποιες απο τις κατηγορίες στις οποίες παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές κατα το υπο εξέταση
διάστημα είναι: η ΔΚ34 (και ειδικότερα η κατηγορία 34.05.30 στιλβώματα και παρόμοια παρασκευάσματα για
αμαξώματα) τα προϊόντα της οποίας παρουσίασαν αύξηση κατά 250,73% καταλαμβάνοντας την έκτη κατά
σειρά αξίας θέση των ελληνικών εξαγωγών. Ιδιαίτερα σημαντική αύξηση παρουσίασε η ΔΚ26 (και ειδικότερα η
κατηγορία 26.08.00- μεταλλεύματα ψευδαργύρου και τα εμπλουτισμένα απο αυτά) η αξία των εξαγωγών της
οποίας ανήλθε σε €8,1 εκ. έναντι μόλις €1.266 το 2007 καταλαμβάνοντας τη δέκατη θέση κατά σειρά αξίας.
Μεγάλη αύξηση παρουσίασαν και οι εξαγωγές ιχθυηρών (ΔΚ03) κατά 86%.
       Παρατηρούμε ότι το 2008 οι κατηγορίες προίόντων των οποίων η αξία εξαγωγών προς τη Ρωσία
ξεπερνάει το €1,0 εκ., αυξήθηκε σε 37 έναντι 32 το 2007 και 26 το 2006.

7.Β.4. Ελληνικές εισαγωγές
       Το 2008, οι ελληνικές εισαγωγές από τη Ρωσία παρουσίασαν σημαντική αύξηση κατά +42,29% και, σε
απόλυτη αξία, έφθασαν τα 4,454 εκ. ευρώ, έναντι 3.130 εκ. ευρώ το 2007.
Διάρθρωση ελληνικών εισαγωγών:
       Οι εισαγωγές ρωσικών προϊόντων αποτελούνται κυρίως απο προϊόντα πετρελαίου και φυσικού αερίου
τα οποία καταλαμβάνουν ποσοστό 86,72% των ελληνικών εισαγωγών απο τη Ρωσία. Η αξία τους το 2008
ανήλθε σε €3,862 δις σημειώνοντας αύξηση 54,72%. Στη δεύτερη θέση συνεχίζουν να βρίσκονται οι εισαγωγές
αργιλίου και των προϊόντων του, οι οποίες σημείωσαν μείωση έναντι του 2007 κατά 13,53% και ανήλθαν σε €221
εκ αποτελώντας μόλις το 5% των εισαγωγών μας απο τη Ρωσία. Ακολουθούν οι εισαγωγές χυτοσιδήρου,
σιδήρου και χάλυβα, οι οποίες σε αντίθεση με το 2007 οπότε και είχαν μειωθεί (-15,4%), παρουσίασαν αύξηση
κατά 34% και ανήλθαν σε €147,5 εκ.. Στην τέταρτη θέση εξακολουθούν να βρίσκονται οι εισαγωγές
δημητριακών, παρά τη σημαντική μείωση που παρουσίασαν κατά 40,5% , ενώ στην πέμπτη θέση
κατατάσσονται πλέον οι εισαγωγές ξυλείας, οι οποίες, όμως, επίσης σημείωσαν κάμψη κατά 43,1%.
       Κάποιες απο τις κατηγορίες στις οποίες παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές κατα το υπο εξέταση
διάστημα είναι: τα λιπάσματα (ΔΚ31) των οποίων η αξία αυξήθηκε κατά 242,75% καταλαμβάνοντας την 6η
κατά σειρά αξίας θέση στις ρωσικές εξαγωγές στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση παρατηρείται και στην
κατηγορία μηχανημάτων και εξοπλισμού (ΔΚ84) η αξία της οποίας απο μόλις €1,2 εκ το 2007 ανήλθε σε €16,6 εκ
το 2008.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                             85
                                  ΠΙΝΑΚΕΣ 12-13
                       ΔΙΜΕΡΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΡΩΣΙΑΣ – ΕΛΛΑΔΟΣ (εκ. €)

  Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών προς τη Ρωσία-20 πρώτες κατηγορίες προϊόντων
                                                      2008                      2007              Μεταβολή
      Ελληνικές εξαγωγές στη Ρωσία                           Μερίδιο                   Μερίδιο
                                               Αξία (€)       (%)        Αξία (€)       (%)         (%)
α/α    ΣΥΝΟΛΟ                                418.876.702      100,00   356.779.357       100,00      17,40
       43 - Γουνοδέρματα και γουναρικά.
 1                                            143.387.684      34,23    126.210.581       35,37        13,61
       Τεχνητά γουνοδέρματα.
       08 - Καρποί και φρούτα βρώσιμα,
 2                                             52.126.108      12,44     34.012.030        9,53        53,26
       φλούδες εσπεριδοειδών ή πεπονιών
       84 - Πυρηνικοί αντιδραστήρες,
       λέβητες, μηχανές, συσκευές και
 3                                             31.689.485       7,57     29.667.554        8,32         6,82
       μηχανικές επινοήσεις. Μέρη αυτών
       των μηχανών ή συσκευών.
       20 - Παρασκευάσματα λαχανικών,
 4     καρπών και φρούτων ή άλλων              23.727.628       5,66     29.548.670        8,28       -19,70
       μερών φυτών
       85 - Μηχανές, συσκευές και υλικά
       ηλεκτρικά κα τα μέρη τους.
       Συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής
 5     του ήχου, συσκευές εγγραφής ή           23.253.949       5,55      6.677.914        1,87      248,22
       αναπαραγωγής των εικόνων και του
       ήχου για την τηλεόραση και μέρη και
       εξαρτήματα των συσκευών αυτών.
       34 - Σαπούνια, οργανικές ουσίες
       επιφανειακής δράσης,
       παρασκευάσματα για πλύσιμο
       (αλισίβες), παρασκευάσματα
       λιπαντικά, κεριά τεχνητά, κεριά
 6     παρασκευασμένα, προϊόντα                19.724.359       4,71      5.623.805        1,58      250,73
       συντήρησης, κεριά και παρόμοια
       είδη, πάστες για προπλάσματα,
       "κεριά για την οδοντοτεχνική" και
       συνθέσεις για την οδοντοτεχνική με
       βάση το γύψο.
       24 - Καπνά και βιομηχανοποιημένα
 7                                             15.373.977       3,67     16.730.238        4,69        -8,11
       υποκατάστατα καπνού.
       27 - Ορυκτά καύσιμα, ορυκτά λάδια
 8     και προϊόντα της απόσταξης αυτών.       14.139.475       3,38     10.363.375        2,90        36,44
       Ασφαλτώδεις ύλες. Κεριά ορυκτά.
       39 - Πλαστικές ύλες και
 9                                             11.416.998       2,73     11.683.052        3,27        -2,28
       τεχνουργήματα από καουτσούκ
       26 - Μεταλλεύματα, σκουριές και
10                                              8.150.320       1,95          1.266        0,00   643.685,15
       τέφρες
       76 - Αργίλιο και τεχνουργήματα από
11                                              6.420.555       1,53      7.426.783        2,08       -13,55
       αργίλιο
       33 - Αιθέρια έλαια και ρητινοειδή.
       Προϊόντα αρωματοποιίας ή
12                                              5.751.791       1,37      7.368.381        2,07       -21,94
       καλλωπισμού παρασκευασμένα και
       καλλυντικά παρασκευάσματα
       25 - Αλατι, θείο, γαίες και πέτρες,
13                                              5.069.105       1,21      2.087.512        0,59      142,83
       γύψος, ασβέστης και τσιμέντα




      Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                 ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                           τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                             86
       32 - Δεψικά και βαφικά εκχυλίσματα.
       Ταννίνες και τα παράγωγά τους.
 14    Χρωστικά και άλλες χρωστικές ύλες,        4.242.237        1,01     19.597.012        5,49       -78,35
       χρώματα επίχρισης και βερνίκια.
       Μαστίχες (στόκοι). Μελάνια.
       56 - Βάτες, πιλήματα και υφάσματα
       μη υφασμένα. Νήματα ειδικά.
 15                                              3.657.754        0,87      1.489.976        0,42       145,49
       Σπάγκοι, σχοινιά και χοντρά σχοινιά.
       Είδη σχινοποιίας.
       61 - Ενδύματα και συμπληρώματα
 16                                              3.110.710        0,74      3.093.287        0,87         0,56
       του ενδύματος, πλεκτά.
       72 - Χυτοσίδηρος, σίδηρος και
 17                                              2.774.572        0,66      7.356.589        2,06       -62,28
       χάλυβας
       40 - Καουτσούκ και τεχνουργήματα
 18                                              2.759.553        0,66       395.967         0,11       596,91
       από καουτσούκ
       21 - Διάφορα παρασκευάσματα
 19                                              2.693.488        0,64      2.010.828        0,56        33,95
       διατροφής
       68 - Τεχνουργήματα από πέτρες,
 20    γύψο, τσιμέντο, αμίαντο,                  2.275.754        0,54      2.008.399        0,56        13,31
       μαρμαρυγία ή ανάλογες ύλες




Διάρθρωση ελληνικών εισαγωγών απο τη Ρωσία-20 πρώτες κατηγορίες προϊόντων
                                                       2008                        2007              Μεταβολή
      Ελληνικές εισαγωγές ρωσικών
               προϊόντων                                       Μερίδιο                    Μερίδιο
                                                 Αξία (€)       (%)         Αξία (€)       (%)         (%)
α/α    ΣΥΝΟΛΟ                                 4.454.048.615    100,00    3.130.302.437     100,00       42,29
       27 - Ορυκτά καύσιμα, ορυκτά λάδια
  1    και προϊόντα της απόσταξης αυτών.       3.862.543.009     86,72    2.496.430.966      79,75       54,72
       Ασφαλτώδεις ύλες. Κεριά ορυκτά.
       76 - Αργίλιο και τεχνουργήματα από
  2                                              221.454.790      4,97      256.113.790       8,18       -13,53
       αργίλιο
       72 - Χυτοσίδηρος, σίδηρος και
  3                                              147.549.544      3,31      110.161.190       3,52       33,94
       χάλυβας
  4    10 - Δημητριακά                            52.722.036      1,18       88.631.626       2,83       -40,52
       44 - Ξυλεία, ξυλοκάρβουνα και
  5                                               26.679.288      0,60       46.921.658       1,50       -43,14
       τεχνουργήματα από ξύλο
  6    31 - Λιπάσματα                             18.573.740      0,42        5.419.070       0,17      242,75
       74 - Χαλκός και τεχνουργήματα από
  7                                               18.037.323      0,40       48.749.607       1,56       -63,00
       χαλκό
       84 - Πυρηνικοί αντιδραστήρες,
       λέβητες, μηχανές, συσκευές και
  8                                               16.589.935      0,37        1.202.066       0,04     1.280,12
       μηχανικές επινοήσεις. Μέρη αυτών
       των μηχανών ή συσκευών.
       48 - Χαρτί και χαρτόνια.
  9    Τεχνουργήματα από κυτταρίνη,               16.224.891      0,36       13.868.840       0,44       16,99
       χαρτί ή χαρτόνι.
       15 - Λίπη και λάδια ζωικά ή φυτικά.
       Προϊόντα της διάσπασης αυτών.
 10                                               14.707.162      0,33       19.389.099       0,62       -24,15
       Λίπη βρώσιμα επεξεργασμένα. Κεριά
       ζωικής ή φυτικής προέλευσης.
       43 - Γουνοδέρματα και γουναρικά.
 11                                               10.809.049      0,24        9.196.115       0,29       17,54
       Τεχνητά γουνοδέρματα.

 12    47 - Πολτοί από ξύλο ή από άλλες            8.726.605      0,20         561.483        0,02     1.454,21
       κυτταρινικές ινώδεις ύλες. Χαρτί ή


      Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                 ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                           τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       87
              χαρτόνι για ανακύκλωση
              (απορρίμματα και αποκόμματα)
              23 - Υπολείμματα και απορρίμματα
        13    των βιομηχανιών ειδών διατροφής.     7.339.844   0,16      8.165.479       0,26      -10,11
              Τροφές παρασκευασμένες για ζώα.
              40 - Καουτσούκ και τεχνουργήματα
        14                                         5.326.363   0,12      2.339.582       0,07      127,66
              από καουτσούκ
        15    29 - Οργανικά χημικά προϊόντα        4.887.661   0,11      3.599.621       0,11       35,78
              28 - Ανόργανα χημικά προϊόντα.
              Ενώσεις ανόργανες ή οργανικές των
              πολύτιμων μετάλλων, των
        16                                         4.687.704   0,11      1.607.761       0,05      191,57
              ραδιενεργών στοιχείων, των
              μετάλλων των σπανίων γαιών ή των
              ισοτόπων.
              85 - Μηχανές, συσκευές και υλικά
              ηλεκτρικά κα τα μέρη τους.
              Συσκευές εγγραφής ή
              αναπαραγωγής του ήχου, συσκευές
        17                                         2.204.882   0,05        548.637       0,02      301,88
              εγγραφής ή αναπαραγωγής των
              εικόνων και του ήχου για την
              τηλεόραση και μέρη και εξαρτήματα
              των συσκευών αυτών.
              22 - Ποτά, αλκοολούχα υγρά και
        18                                         1.997.542   0,04      1.192.795       0,04       67,47
              ξύδι
              39 - Πλαστικές ύλες και
        19                                         1.755.998   0,04        949.962       0,03       84,85
              τεχνουργήματα από καουτσούκ
              87 - Αυτοκίνητα οχήματα,
              ελκυστήρες, ποδήλατα και άλλα
        20                                         1.627.921   0,04      2.839.031       0,09      -42,66
              οχήματα για χερσαίες μεταφορές, τα
              μέρη και εξαρτήματά τους.




 8. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ


8.A. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

8.A.1. Διμερείς Eμπορικές Συμφωνίες
       Η Ρωσία είναι μέλος της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (Commonwealth of Independent States –
CIS) και έχει υπογράψει εμπορική συμφωνία με τα κράτη μέλη της Κοινοπολιτείας. Επιπλέον, η Ρωσία έχει
υπογράψει Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας με την ΕΕ, η οποία εφαρμόζεται από τον Δεκέμβριο του
1997 και, σήμερα, βρίσκεται υπό καθεστώς επαναδιαπραγμάτευσης. Τέλος, η Ρωσία προτίθεται να ενταχθεί στον
ΠΟΕ και διενεργεί τις ανάλογες διαπραγματεύσεις ενώ, απολαμβάνει του καθεστώτος του ευνοουμένου κράτους
(MFN) από τις ΗΠΑ.

8.A.2. Διμερείς συμφωνίες προστασίας επενδύσεων
        Η Ρωσία έχει υιοθετήσει 14 διμερείς Συμφωνίες Προστασίας των Επενδύσεων, τις οποίες είχε υπογράψει
η Σοβιετική Ένωση, με τις κάτωθι χώρες: Αυστρία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Μεγάλη Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία,
Ισπανία, Καναδάς, Κίνα, Φινλανδία, Κορέα, Γαλλία και Ελβετία. Οι ανωτέρω είχαν κυρωθεί την περίοδο 1989-
1990 και τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούνιο 1999.


             Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                        ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                  τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                       e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         88
       Παράλληλα, η Ρωσία διαπραγματεύθηκε 34 άλλες Συμφωνίες Προστασίας των Επενδύσεων, εκ των
οποίων οι 20 έχουν ήδη κυρωθεί, με την Ελλάδα, την Κούβα, τη Ρουμανία, τη Δανία, τη Σλοβακία, την Τσεχία, το
Βιετνάμ, το Κουβέιτ, την Ινδία, την Αλβανία, τη Νορβηγία, τη Γιουγκοσλαβία, το Λίβανο, τις Φιλιππίνες, την
Αίγυπτο, τη Νότιο Αφρική, την Ιαπωνία και τη Μολδαβία. Tο 2005, η Ρωσική Βουλή δεν ενέκρινε την διμερή
συμφωνία προστασίας των επενδύσεων με τις ΗΠΑ, η οποία υπεγράφη το 1992 από την Αμερικανική Γερουσία.

8.A.3. Συμφωνίες Αποφυγής Διπλής Φορολογίας
        Η Ρωσία έχει υπογράψει Συμφωνίες Αποφυγής Διπλής Φορολογίας με τις κάτωθι χώρες: Αλβανία,
Αλγερία, Αυστραλία, Αυστρία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Καναδάς, Κίνα,
Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Δανία, Αίγυπτο, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ισλανδία, Ινδία, Ινδονησία,
Ιράν, Ιρλανδία, Ισραήλ, Ιταλία, Ιαπωνία, Καζαχστάν, Βόρειος Κορέα, Νότιος Κορέα, Κουβέιτ, Κιργιζία, Λίβανο,
Λιθουανία, Λουξεμβούργο, πΓΔΜ, Μαλαισία, Μαλί, Μολδαβία, Μογγολία, Μαρόκο, Ναμίμπια, Ολλανδία, Νέα
Ζηλανδία, Νορβηγία, Φιλιπίνες, Πολωνία, Πορτογαλλία, Κατάρ, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία,
Νότιος Αφρική, Σρί Λάνκα, Σουηδία, Ελβετία, Συρία, Τατζικιστάν, Τουρκία, Τουρκμενιστάν, Ουκρανία, Μεγάλη
Βρεταννία, ΗΠΑ, Ουζμπεκιστάν, Βιετνάμ και Ελλάδα. Η ελληνορωσική Συμφωνία Αποφυγής Διπλής
Φορολογίας και Αποτροπής της Φοροδιαφυγής αφορά στους φόρους εισοδήματος και κεφαλαίου, υπεγράφη
στη Μόσχα την 26.06.2000 (Ν 3047/2002, ΦΕΚ 200/Α/2002) και ισχύει από την 1.1.2008.

8.A.4. Συμμετοχή της Ρωσίας σε διεθνείς οργανισμούς
Η Ρωσία είναι μέλος στους κάτωθι Οργανισμούς:
1. ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ (IMF)
2. ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ (ICAO),
3. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ (WORLD BANK),
4. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (UN),
5. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ των Η.Ε. (UNCTAD),
6. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ των Η.Ε. για την ΕΥΡΩΠΗ (UN/ECE),
7. ΤΑΜΕΙΟ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (UNICEF),
8. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (WFP), 08.04.1993
9. ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ,
10. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (EBRD),
11. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ (WHO),
12. ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ (IMO),
13. ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ITU),
14. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Η.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (UNIDO),
15. ΒSEC

 8.B. ΕΝΤΑΞΗ ΡΩΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
       Συνεχίζονται οι διμερείς διαπραγματεύσεις της Ρωσίας για την ένταξη της χώρας στον ΠΟΕ. Ο αριθμός
των θεμάτων που εκκρεμούν στις διαπραγματεύσεις της Ρωσίας με την ΕΕ έχει μειωθεί, παρόλα αυτά τα θέματα
που πρέπει να επιλυθούν είναι λιγότερο σοβαρά (π.χ. εξαγωγικοί δασμοί ,υπερσιβηρικές πτήσεις, αύξηση
εισαγωγικών δασμών κλπ). Εκτός της ΕΕ, ο αριθμός των χωρών με τις οποίες η Ρωσία δεν έχει συνάψει σχετική
διμερή συμφωνία είναι πολύ μικρός. Παρά το γεγονός , όπως προαναφέραμε, τα θέματα των διαφορών που
παραμένουν προς επίλυση με την Ε.Ε. είναι ολίγα, εν τούτοις χρειάζεται πολιτική βούληση εκτός από τις δύο
πλευρές και κυρίως από τις ΗΠΑ, οι οποίες φαίνονται περισσότερο θετικές με την νέα Αμερικανική κυβέρνηση


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         89

8.Γ. ΣΧΕΣΕΙΣ ΡΩΣΙΑΣ ΜΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
        H νομική βάση των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ είναι η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας
(Partnership and Cooperation Agreement – PCA) , η οποία ετέθη σε ισχύ την 1.1.1997 για μία αρχική περίοδο 10
ετών. Όπως προαναφέρθηκε, σήμερα, οι δύο πλευρές βρίσκονται στο στάδιο της επαναδιαπραγμάτευσης της
Συμφωνίας αυτής.
        Η ανωτέρω Συμφωνία στηρίζεται στις αρχές της προώθησης της διεθνούς ειρήνης και της ασφάλειας, της
στήριξης των δημοκρατικών αρχών, καθώς και της προώθησης της πολιτικής και οικονομικής ελευθερίας.
Σε θεσμικό επίπεδο, η Συμφωνία προβλέπει:
         Την καθιέρωση συζητήσεων, 2 φορές το έτος, σχετικά με τις σχέσεις ΕΕ – Ρωσίας, στο πλαίσιο των
            Συμβουλίων Κορυφής της ΕΕ.
         Τη σύγκληση σε υπουργικό επίπεδο του Μόνιμου Συμβουλίου Εταιρικής Σχέσεης.
         Τις συναντήσεις εμπειρογνωμόνων των δύο πλευρών
         Τέλος, σε πολιτικό επίπεδο, προβλέπονται συναντήσεις των Υπουργών Εξωτερικών.
        Παράλληλα, μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ προβλέπεται η δημιουργία ενιαίου οικονομικού χώρου, ενιαίου
χώρου για την στήριξη της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφάλειας, ενιαίου χώρου για την εξωτερική
ασφάλεια και ενιαίου χώρου για την έρευνα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Οι δύο πλευρές πραγματοποιούν συχνές συναντήσεις για διάφορα ζητήματα που άπτονται των διμερών
εμπορικών και οικονομικών σχέσεων. Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων τίθεται σε μόνιμη βάση το ζήτημα της
απάλειψης τελωνειακών δασμών που επιβάλλονται κατά την εξαγωγή των προϊόντων απο τη Ρωσία. Παρά την
πρόοδο που έχει συντελεσθεί διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν. Αναφορικά με την επιβολή των
τελωνειακών δασμών κατά την εξαγωγή, η ρωσική πλευρά, ενώ είχε αρχικά προτείνει σύστημα σταθερών
τελωνειακών δασμών (Fix customs duties), πρότεινε στη συνεχεία σύστημα τελωνειακούς δασμούς ad valorem,
κάτι που δεν έχει γίνει δεκτό από την ΕΕ.
        Στις αρχές Μαρτίου του 2008, ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρ. Επιτροπής και Ρωσικής
Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Κτηνιατρικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου, σχετικά με το ζήτημα των
υπολειμμάτων ζιζανιοκτόνων στα προϊόντα φυτικής προέλευσης που εξάγονται από τα κ-μ της ΕΕ στη Ρωσική
Ομοσπονδία και μονογραφήθηκε από τους επικεφαλής σχετικό Μνημόνιο Συνεργασίας, το οποίο και
υποδεικνύει υιοθέτηση ορισμένων αρχών.
        Παράλληλα, προβλήματα αντιμετωπίζουν οι βιομηχανίες της ΕΕ από την επιβολή δασμών κατά την
εξαγωγή ξυλείας, αλλά και κατά την απόκτηση άδειας εξαγωγής ξυλείας, καθώς και κατά την εξαγωγή
λιπασμάτων, ύψους 8–9%.
        Επίσης, το 2007, νέα σχέδια νόμου που αφορούν τον τομέα των λογιστικών προτύπων και του auditing
κατατέθηκαν προς ψήφιση στη Δούμα. Βάσει αυτών, προβλέπεται η εφαρμογή των διεθνών λογιστικών
προτύπων, όχι μόνο από τις Τράπεζες, αλλα και από τις εταιρείες. Σημειώνεται ότι, σήμερα, οι επιχειρήσεις
εφαρμόζουν τριπλή μέθοδο συμπλήρωσης λογιστικών παραστατικών (σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα,
σύμφωνα με τη ρωσική πρακτική και σύμφωνα με τον τρόπο κατάθεσης στην εφορία). Παράλληλα, νέα σχέδια
νόμου προωθούνται στη Δούμα σχετικά με την ίδρυση θυγατρικών ασφαλιστικών εταιρειών και την ίδρυση
υποκαταστημάτων τραπεζών.
        Τέλος, σημειώνονται τα προβλήματα που προκάλεσε η ψήφιση του νόμου περί των στρατηγικών τομέων
της οικονομίας, ο οποίος αφορά σε 43 τομείς της οικονομίας (εξόρυξη μεταλλευμάτων και φυσικών πόρων,
διαδίκτυο, τηλεπικοινωνίες, εκτυπώσεις κλπ.). Τα προβλήματα που παρουσιάζει ο νόμος αυτός είναι ο μεγάλος
ορισμός των καθοριζόμενων στρατηγικών τομέων, ο ασαφής ορισμός της έννοιας της “στρατηγικής επιχείρησης”
και η μη πρόβλεψη συγκεκριμένης διαδικασίας για προσφυγή σε περίπτωση διαφοράς.


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       90


9. ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ

9.Α. ΓΕΝΙΚΑ
        Τα εισαγόμενα προϊόντα στη Ρωσία υπόκεινται σε 3 είδη φόρων: εισαγωγικούς δασμούς, ΦΠΑ και ειδικό
φόρο κατανάλωσης (ο τελευταίος επιβάλλεται μόνο σε συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών).
        Σύμφωνα με την απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, από το 2000, οι εισαγωγείς, για να
στείλουν προκαταβολή σε ξένο συνάλλαγμα για την εισαγωγή εμπορευμάτων από το εξωτερικό, υποχρεούνται
να καταθέσουν το αντίστοιχο ποσό σε ρούβλια σε μία από τις ρωσικές τράπεζες, οι οποίες είναι
εξουσιοδοτημένες για τις διεθνείς συναλλαγές.
Εξαγωγές: σύμφωνα με τους κανονισμούς από 1.7.1993 , όλοι οι Ρώσοι εξαγωγείς και οι μεικτές επιχειρήσεις,
είναι υποχρεωμένοι να μεταφέρουν σε ρούβλια το 50% του συναλλάγματος που εισπράττουν μέσα σε 7 ημέρες.
        Σε αντίθεση προς τους κανόνες των εμπορικών συναλλαγών της Ρωσικής Ομοσπονδίας με τις δυτικές
χώρες (και τη διεθνή πρακτική), οι εξαγωγές προς τις χώρες της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ)
εξακολουθούν να υπόκεινται σε ΦΠΑ, ενώ οι εξαγωγές από τις χώρες αυτές απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ.

9.Β. ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

9.Β.1. Τελωνειακοί Δασμοί
        Δασμός καταβάλλεται για όλα τα προϊόντα, βάσει της δασμολογικής τους κλάσης. Για την κωδικοποίηση
των προϊόντων χρησιμοποιείται το εναρμονισμένο σύστημα. Το ύψος των δασμών ανέρχεται στις περισσότερες
περιπτώσεις από 5% έως και 25% επί της αξίας ενώ, για κάποια αγαθά, ορίζονται κατώτατα όρια. Η μορφή των
τελωνειακών δασμών ορίζεται από τον τελωνειακό κώδικα (με Α.61FZ της 28/05.2003), που τέθηκε σε ισχύ την
1.1.2004. Η εφαρμογή του ανετέθη στην Ομοσπονδιακή Τελωνειακή Υπηρεσία, η οποία ανήκει στο Υπουργείο
Οικονομικών. Ο νέος τελωνειακός κώδικας ορίζει ότι τοι τελωνειακοί δασμοί αποτελούνται από 11.032 γραμμές,
εκ των οποίων το 85% φορολογούνται ad valorem.
        Γενικώς, τα προϊόντα κατατάσσονται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες ήτοι: πρώτες ύλες, ημιτελή
προϊόντα, τελικά προϊόντα και τρόφιμα με αντίστοιχούς δασμούς 5%, 10%, 15% και 20%.
Σημειώνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων επιβαρύνονται με δασμούς 5% (το 36% του συνόλου) και
15% (28% του συνόλου), με επιβάρυνση 0% είναι το 0,4% του συνόλου των προϊόντων , ενώ με το 20%
επιβαρύνονται το 1,9% του συνόλου.
        Ο μέσος όρος των τελωνειακών δασμών της Ρωσίας έπεσε από το 16% το 1995 στο 12-13% το 2005 και
ακολουθεί σταδιακή μείωση λόγω της προσεχούς ένταξης της χώρας στον ΠΟΕ.
Η βάση δεδομένων της ΕΕ για την είσοδο στην αγορά της Ρωσίας (http://mkaccdb.eu.int) παρέχει χρήσιμες
πληροφορίες για την κοινοτική ονοματολογία, και τα ποσοστά των τελωνειακών δασμών που εφαρμόζονται
κατά την εισαγωγή προϊόντων στη Ρωσία. Η παροχή των πληροφοριών αυτών είναι δωρεάν για τις ελληνικές
εταιρείες. Πληροφορίες για το ύψος των δασμών μπορούν να αναζητηθούν και στην ιστοσελίδα της ρωσικής
Τελωνειακής Υπηρεσίας (www.russian-customs.org).
        Για μερικές, κυρίως τρίτες, χώρες εφαρμόζεται η ρήτρα του μάλλον ευνοούμενου κράτους (ΝPF).




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      91
       Παραθέτουμε κατωτέρω το ύψος των δασμών που επιβάλλονται σε κάποιες ενδεικτικές κατηγορίες
προϊόντων:

Κατηγορία προϊόντος                                                 Ύψος δασμού
02 Κρέας και προϊόντα κρέατος                                             5%
0207 Προϊόντα από κρέας                                                  25%
24 Καπνός                                                                 5%
24 Τσιγάρα-Πούρα                                                         30%
28 Ανόργανα Χημικά                                                        5%
38 Διάφορα Χημικά                                                         5%
39 Πλαστικά                                                              10%
39 Πλαστικά Τελικά προϊόντα                                              20%
73 Προϊόντα από χάλυβα                                                   15%
84 Μηχανήματα πυρηνικοί αντιδραστήρες                                   5-20%
85 Ηλεκτρικά Μηχανήματα                                                 5-20%
87 Αυτοκίνητα                                                           5-25%
87 Τρακτέρ                                                               15%
87 Νέα αυτοκίνητα                                                        25%
87 Μεταχειρισμένα αυτοκίνητα                          Εξαρτάται από την παλαιότητα: 0,85–3 €/κ.εκ.
8708 Εξαρτήματα για Αυτοκίνητα                                            5%
90 Οπτικά-φωτογραφικά                                                   5-15%
87 Ιατρικός εξοπλισμός                                                    5%

       Παρόλα αυτά μετά την διεθνή οικονομική κρίση, που άρχισε να επηρεάζει την Ρωσία από τον Σεπτέμβριο
του 2008, υπάρχει η σκέψη , σύμφωνα με τηνΑντιπροσωπεία της Επιτροπής της Ε.Ε. στην Μόσχα για αύξηση
των δασμών και προστασία της εγχώριας παραγωγής και προτάθηκε από την Κυβέρνηση η λήψη μέτρων για την
αύξηση των τελωνειακών δασμών κατά 40 – 100% σε πέντε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, οι οποίες
παρουσιάζουν αδυναμία στον ανταγωνισμό (δημοσίευση στον τύπο, Vedomosti 30-4-2009), όπως η
αυτοκινητοβιομηχανία, ο γεωργικός τομέας, η κλωστοϋφαντουργία κλπ.Σύμφωνα δε με δημοσιεύματα, η
Κυβέρνηση υπεσχέθη αύξηση δασμών στις εισαγωγές προϊόντων, προκειμένου να προστατεύσει την εγχώρια
παραγωγή από τον ανταγωνισμό. Έτσι, τα προϊόντα διαιρέθηκαν στις κατωτέρω 5 κατηγορίες:
       - Τα επαρκώς ανταγωνιστικά προϊόντα, όπου η εγχώρια παραγωγή έχει πλεονεκτήματα (π.χ. πρώτες
           ύλες). Εκεί, οι εισαγωγικοί δασμοί θα είναι χαμηλοί.
       - Τα ανεπαρκώς ανταγωνιστικά προϊόντα, όπως τα σιδηρούχα μέταλλα, τα προϊόντα αλουμινίου και το
           τσιμέντο, όπου οι δασμοί θα είναι ελαφρώς υψηλότεροι από την πρώτη κατηγορία.
       - Τα μερικώς ανταγωνιστικά προϊόντα, όπως όλα τα καταναλωτικά αγαθά, τα χημικά, τα καλλυντικά,
           τα αυτοκίνητα, τα τρόφιμα κλπ. Στην κατηγορία αυτή επιβάλλονται υψηλότεροι δασμοί.
       - Τα μη ανταγωνιστικά προϊόντα, όπου τα ρωσικά προϊόντα δεν είναι ανταγωνιστικά και χρειάζεται η
           προστασία της εγχώριας παραγωγής και όπου επιβάλλονται οι υψηλότεροι δασμοί. Στα προϊόντα της
           κατηγορίας αυτής συμπεριλαμβάνονται η βιομηχανία εξοπλισμού, τα ενδύματα, τα υποδήματα, τα
           νήματα, τα φάρμακα καθώς και τα κρέας και τα προϊόντα του.

             Προσφάτως έχουν ληφθεί μέτρα εμπορικής πολιτικής με αλλαγές μη μόνιμου κυρίως χαρακτήρα
στην δασμολογική επιβάρυνση ορισμένων προϊόντων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται και τα ενδύματα απο


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       92
γούνα, για τα οποία η δασμολογική επιβάρυνση μειώθηκε από 18 Σεπτεμβρίου 2007 έως 17 Ιουνίου 2008 και
έκτοτε έχει παραταθεί με τελευταία ανανέωση την 31/3/09 και για διάστημα 9 μηνών. Συγκεκριμένα οι αλλαγές
έχουν ως ακολούθως: α) για ενδύματα από φυσική γούνα μείωση δασμού σε 10% (έναντι 20%) επί της
τελωνειακής αξίας, αλλά όχι κάτω των 30 ευρώ ανά τεμάχιο β) για παιδικά ενδύματα από γουνοδέρματα
προβατοειδών, κουνελιών ή λαγών μείωση δασμού σε 7,5% (έναντι 15%) επί της τελωνειακής αξίας, αλλά όχι
κάτω των 10 ευρώ ανά τεμάχιο.


9.Β.2. Φόροι κατά την διάθεση προϊόντων στην αγορά
Συντελεστής ΦΠΑ 18% για την πλειοψηφία των προϊόντων και των υπηρεσιών
       Εφαρμόζεται κατά κανόνα συντελεστής 18%, εκτός από μερικά προϊόντα όπως τα τρόφιμα, τα
φαρμακευτικά και τα παιδικά ενδύματα, για τα οποία ο συντελεστής είναι 10%. Περιορισμένος αριθμός αγαθών
όπως ο ιατρικός εξοπλισμός, εξαιρούνται του ΦΠΑ.
Οι εισαγωγές προϊόντων υπόκεινται σε ΦΠΑ κατά την είσοδο των προϊόντων στα τελωνεία.
       Ο ΦΠΑ υπολογίζεται στη βάση της τελωνειακής αξίας του προϊόντος συμπεριλαμβανομένων των
τελωνειακών δασμών ή άλλων επιβαρύνσεων, οι οποίοι κυμαίνονται από 5% έως 30%.
       Τα προϊόντα που παράγονται ή συναρμολογούνται στη Ρωσία από ρωσική ή ξένη εταιρεία και,
ακολούθως, εξάγονται από τη Ρωσία, απαλλάσσονται του ΦΠΑ. Προϊόντα τα οποία εισάγονται σε είδος από
ξένους επενδυτές για την κατάρτιση του κεφαλαίου νέων επιχειρήσεων δύνανται να απαλλάσσονται του ΦΠΑ,
κατά την διάρκεια μίας συγκεκριμένης περιόδου.

Ειδικοί Φόροι
        Για τις ακόλουθες κατηγορίες προϊόντων προβλέπεται και καταβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης, ο
οποίος καθορίζεται στη βάση κάποιων χαρακτηριστικών του προϊόντος: προϊόντα καπνού (τσιγάρα,
υποκατάστατα καπνού, κλπ), οινοπνευματώδη ποτά, μπύρα, καφές, αυτοκίνητα, κοσμήματα και άλλα είδη
πολυτελείας. Το ποσοστό των ειδικών φόρων ποικίλλει από 20% έως 570%.


9.Γ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

9.Γ.1. Απαιτούμενα παραστατικά κατά την εισαγωγή - ελεύθερες τελωνειακές ζώνες
       Ο εισαγωγέας υποχρεούται να συνοδεύει τα προϊόντα του με τιμολόγιο εξαγωγής, παραστατικό
μεταφοράς, πιστοποιητικό προέλευσης και λοιπά πιστοποιητικά, που απαιτούνται για το συγκεκριμένο προϊόν
(προέλευση, ποιότητα, άδεια).
       Παράλληλα, ο εισαγωγέας θα πρέπει να συμπληρώσει στη ρωσική γλώσσα το τελωνειακό παραστατικό
μεταφοράς (customs freight declaration), το οποίο περιλαμβάνει τα εξής έγγραφα: συμβόλαιο, εμπορικά
έγγραφα, όπως τιμολόγια, λίστες αποστολής και συσκευασίας, παραστατικό μεταφοράς, άδεια εισαγωγής (αν
απαιτείται), πιστοποιητικό εναρμόνισης (conformity), πιστοποιητικό ασφάλειας, πιστοποιητικό προέλευσης (αν
απαιτείται), και άλλα παραστατικά που εγγυώνται τη νομιμότητα των δηλουμένων στοιχείων από τους
εξαγωγείς και εισαγωγείς.
       Οι εξαγωγείς υποχρεούνται να συμπληρώσουν το πιστοποιητικό εξαγωγής, άν είναι αναγκαίο, για την
απόκτηση της σχετικής άδειας εξαγωγής.
       Επιπλέον, οι κανονισμοί ελέγχου συναλλάγματος απαιτούν την έκδοση αδείας για την εισαγωγή και
εξαγωγή συναλλάγματος για τα εισαγόμενα και εξαγόμενα προϊόντα όσον αφορά την πραγματική αξία, που


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      93
αναγράφεται στο τιμολόγιο εισαγωγής και εξαγωγής, με στόχο την καταπολέμηση της υπο-τιμολόγησης και
υπερτιμολόγησης προϊόντων.

9.Γ.2. Ελεύθερες οικονομικές ζώνες - Αποθήκευση
       Υπάρχουν ΕΟΖ με αποθήκες για την στήριξη των επενδύσεων. Οι ΕΟΖ αυτές βρίσκονται σε τελωνειακές
περιοχές (αεροδρόμια, λιμάνια, σιδηροδρομικοί σταθμοί, σταθμοί φορτηγών αυτοκινήτων και βιομηχανίες
αυτοκινήτων).
       Ειδικότερα, η ΕΟΖ του Καλίνινγκραντ χορηγεί ειδικά κίνητρα για επενδυτές και εξαγωγείς. Πιο
συγκεκριμένα, όλα τα εισαγόμενα προϊόντα στην εν λόγω ζώνη εξαιρούνται εισαγωγικών και τελωνειακών
δασμών. Επιπλέον, όταν εισάγονται προϊόντα στα οποία προστίθεται προστιθέμενη αξία πάνω από 30% και,
ακολούθως, προωθούνται για μεταφορά σε άλλα σημεία της Ρωσίας, αυτά απαλλάσσονται τελωνειακών
δασμών και ποσοστώσεων.

9.Γ.3. Προϊόντα υπό καθεστώς προσωρινής εισαγωγής
       9.Γ.3.α. Προσωρινή εισαγωγή εμπορευμάτων
       Η προσωρινή εισαγωγή προβλέπει χρήση των αγαθών στην Ρωσία για περιορισμένο χρονικό διάστημα
με μερική ή ολική απαλλαγή από επιβαρύνσεις. Τα προϊόντα που δεν επιβαρύνονται προσδιορίζονται από
κυβερνητικές διατάξεις. Όλα τα υπόλοιπα προϊόντα τυγχάνουν μερικής απαλλαγής. Η μερική απαλλαγή
περιλαμβάνει περιοδικές πληρωμές για κάθε μήνα παραμονής του προϊόντος στη χώρα. Οι πληρωμές ανέρχονται
σε 3% των τελωνειακών επιβαρύνσεων (δασμοί και ΦΠΑ) που θα αντιστοιχούσαν στο προϊόν αν αυτό
εισαγόταν κανονικά στη χώρα. Οι τελωνειακές αρχές έχουν το δικαίωμα να απαιτήσουν την εγγύηση των
δασμών και του ΦΠΑ κατά την διασάφηση. Ορισμένα προϊόντα δύνανται να εισαχθούν στη Ρωσία υπό
καθεστώς προσωρινής εισαγωγής, βάσει σχετικής νομοθεσίας και για διάρκεια δύο ετών περίπου.
       Τα τελωνεία της Ρωσίας εκδίδουν την άδεια προσωρινής εισαγωγής μετά από σχετική αίτηση του
εισαγωγέα.
       Το καθεστώς προσωρινής εισαγωγής μπορεί να διαρκέσει για δύο χρόνια. Στο τέλος της περιόδου
αυτής, τα προϊόντα πρέπει να εξαχθούν. Σε περίπτωση που παραμείνουν στη χώρα πρέπει να
πραγματοποιηθούν όλες οι απαραίτητες πληρωμές.
        9.Γ.3.β. Προσωρινή εισαγωγή για εκθέματα (ΑΤΑ)
        Η Ρωσία έχει υπογράψει την Τελωνειακή Συμφωνία ATA, που διευκολύνει την προσωρινή εισαγωγή
εκθεμάτων, την 15.05.2002. Τα προϊόντα υπο το καθεστώς αυτό ανήκουν στην ιδιοκτησία του εξαγωγέα και
πρέπει να επανέλθουν στη χώρα προορισμού τους, μετά το δειγματισμό τους.
        Πολλές φορές, στα Ρωσικά τελωνεία έχουν παρατηρηθεί δυσκολίες κατά την είσοδο των προϊόντων υπό
καθεστώς ΑΤΑ. Απαιτείται κυρίως η ύπαρξη carnet ΑΤΑ στη ρώσικη γλώσσα, ενώ όλα τα παραστατικά πρέπει
να είναι δακτυλογραφημένα. Εξάλλου, οι ρωσικές αρχές απαιτούν την παράθεση φωτογραφιών κάθε δείγματος,
καθώς και τη συμπλήρωση όλων των σελίδων του carnet, ακόμα και αυτών που αφορούν στην transit μεταφορά
των δειγμάτων.
        Ο Έλληνας εξαγωγέας καλό είναι να λαμβάνει υπ’ όψιν τα κατωτέρω:
        - τις ώρες εργασίας των υπηρεσιών των τελωνείων που ελέγχουν τα carnet ΑΤΑ (άλλες υπηρεσίες είναι
          ανοιχτές όλο το 24ωρο, ενώ άλλες ακολουθούν κανονικό ωράριο δημοσίων υπηρεσιών).
        - τη σωστή και ακριβή περιγραφή των προϊόντων (καθώς και σύσταση, αν είναι αναγκαία, του
          προϊόντος)
        - η χορήγηση εμπορικού καταλόγου ή φωτογραφιών των προϊόντων κρίνεται απαραίτητη για την
          διευκόλυνση της διαδικασίας κατά την είσοδο ή και έξοδο των εκθεμάτων από τη χώρα.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                          94
       - την τελωνειακή ονοματολογία η οποία, αν και δεν απαιτείται, λόγω μη εναρμονισμένης
         ονοματολογίας των εμπορευμάτων, η ύπαρξή της δύναται να βοηθήσει στην επιτάχυνση της
         διαδικασίας.
       - την αποφυγή λαθών κατά την συμπλήρωση των carnet ΑΤΑ.
       - τη σφράγιση του πρώτου μέρους (πρώτη σελίδα) από το ελληνικό τελωνείο.
       - την περιγραφή με το ίδιο νόμισμα
       Σύμφωνα με τη διαδικασία, το carnet ΑΤΑ συμπληρώνεται σε μία από τις προβλεπόμενες γλώσσες
ωστόσο, στο παρελθόν, έχουν υπάρξει περιστατικά κατά τα οποία τα ρωσικά τελωνεία ζητούν να συνοδεύονται
από μετάφρασή τους στη ρωσική. Για το λόγο αυτό η μετάφραση των carnet στη ρωσική αποτελεί έναν ακόμα
τρόπο αποφυγής πιθανών προβλημάτων. Η σωστή πληροφόρηση πριν την εξαγωγή των εκθεμάτων και,
πιθανόν, η συνεργασία με κάποιον έμπειρο εκτελωνιστή κρίνονται σκόπιμες για την αποφυγή προβλημάτων.

9.Δ. ΕΤΙΚΕΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
       Τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά της Ρωσίας θα πρέπει να συνοδεύονται από ετικέτες στη
ρωσική γλώσσα, όπου αναγράφονται κάποιες βασικές πληροφορίες για το προϊόν. Έτσι, στις ετικέτες των
προϊόντων πρέπει να αναφέρεται, για παράδειγμα, η σύνθεση του προϊόντος, η ποσότητα, ο τρόπος
αποθήκευσης και συντήρησης, η χρήση, τα στοιχεία του παραγωγού, η προέλευση, η ημερομηνία λήξης κ.α.
κατά περίπτωση. Δεν υπάρχει ειδική μορφή για τις ετικές αρκεί να περιλαμβάνου τα στοιχεία που απαιτούνται. Η
τοποθέτηση των ετικετών μπορεί να γίνει από τους Έλληνες εξαγωγείς ή τους Ρώσους εισαγωγείς, κατά την
άφιξή τους στα τελωνεία της Ρωσίας, αλλά η ετικέτα θα πρέπει να αναγράφει την θρεπτική αξία και
πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια της υγείας στη ρωσική. Οι ετικέτες αυτές θα πρέπει να είναι κολλημένες σε
κάθε μονάδα συσκευασίας (κυτίο, σάκος συσκευασίας).

9.Ε. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ -ΠΡΟΤΥΠΑ
         Τα προϊόντα που εισάγονται στη Ρωσική Ομοσπονδία πρέπει να συνοδεύονται από ανάλογες
πιστοποιήσεις οι οποίες υποβάλλονται στις τελωνειακές αρχές με την εισαγωγή κάθε παρτίδας του προϊόντος. Το
βασικό πιστοποιητικό που πρέπει να λάβουν όλα τα προϊόντα είναι το Πιστοποιητικό Καταλληλότητας
(Certificate of Conformity) (GOST) από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Τεχνικών Κανονισμών και Μετρολογίας
(γνωστή ως Gosstandart) (http://www.gost.ru).
         Κάποια προϊόντα πιθανόν να απαιτούν επιπλέον πιστοποιητικά από εξειδικευμένα όργανα όπως τα
προϊόντα τροφίμων, τα ιατρικά μηχανήματα, τα φαρμακευτικά και κάποια καλλυντικά, τα προϊόντα
τηλεπικοινωνιών, τα μηχανήματα ορυχείων, εξορύξεων, πετρελαίου και φυσικού αερίου κ.α. Τα πιστοποιητικά
αυτά εκδίδονται από αρμόδια Υπουργεία ή Υπηρεσίες.
         Τα προϊόντα που εισάγονται πρέπει να αξιολογούνται από εγκεκριμένο κέντρο ελέγχου. Υπάρχει
σημαντικός αριθμός ερευνητικών ινστιτούτων και άλλων αρχών που είναι εγκεκριμένα για την διενέργεια των
ελέγχων. Μερικές φορές, η πιστοποίηση στη Ρωσία μπορεί να απαιτεί και περαιτέρω έλεγχο στον τόπο
παραγωγής στην Ελλάδα. Αξιολογήσεις καταλληλότητας που έχουν πραγματοποιηθεί υπό διαδικασίες που
προσδιορίζονται από διεθνή συστήματα στα οποία η Ρωσία είναι μέλος και αναγνωρίζονται από την Gosstandart
μπορούν να διευκολύνουν και να επιταχύνουν τη διαδικασία. Τέτοια είναι η Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή
(International Electrotechnical Commission - IEC), το Σύστημα Ποιοτικής Εκτίμησης Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού
(Quality Assessment System for Electronic Components - IECQ), το Σύστημα Ελέγχου Συμβατότητας και
Πιστοποίησης Ηλεκτρικού Εξοπλισμού (System for Conformity Testing and Certification of Electrical Equipment -
IECEE) κλπ.



           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                             95
        Περιορισμένος αριθμός ξένων οργανισμών έχει διαπίστευση για τη διενέργεια των ελέγχων
καταλληλότητας για τα ρωσικά πρότυπα όπως, για παράδειγμα, οι εταιρείες SGS Inspection Services S.A. of
Switzerland(http://www.sgs.ca)και Underwriters Laboratories (http://www.ul.com/international/russia.html).
        Τα πιστοποιητικά αυτά μπορούν να εκδοθούν είτε για μια μόνο παρτίδα προϊόντων, είτε γενικά για το
προϊόν, βάσει συγκεκριμένου συμβολαίου, είτε για την παραγωγή (πιστοποίηση εργοστασίου) (τα τελευταία δύο
εκδίδονται με συγκεκριμένη χρονική ισχύ που ανανεώνεται).
        Στις περισσότερες περιπτώσεις, τη διεκπαιρέωση των διαδικασιών για την έκδοση πιστοποίησης των
προϊόντων αναλαμβάνει ο εισαγωγέας. Απαιτείται λοιπόν στενή συνεργασία μεταξύ εξαγωγέα και Ρώσου
εισαγωγέα, ο οποίος είναι σε θέση να εκτελέσει καλύτερα όλες τις διαδικασίες στη Ρωσία. Υπάρχει επίσης η
δυνατότητα την διαδικασία της πιστοποίησης να αναλάβει εταιρεία που παρέχει ανάλογες υπηρεσίες.
The Federal Agency for Technical Regulations and Metrology
Grigory Iosifovich Elkin, Head
9, Leninsky Prospect Moscow 119991 Russia
Phone: 7-495-236-0300 Fax: 7-495-236-62-31
E-mail: info@gost.ru, Secr_Elkin@gost.ru Web: www.gost.ru
Υγειονομική Υπηρεσία
Sanitary Protection department Ministry of Health (Gossanepidnadzov)
Vodkovski per 18/20-127994 Moscow Tel +7(495)9732666 Fax +7(495)9731549
Ministry of Information Technologies and Communications of the RF
Ms. Lyudmila Yurasova Deputy Head of Federal Agency
7 Tverskaya Street Moscow, Russia Tel: 7-495-771-8573 Fax: 7-495-771-8734
E-mail: sertifik@ptti.gov.ru, www.english.minsvyaz.ru

Federal Service for Control over Healthcare and Social Development (Roszdravnadzor)
1 Birzhevaya Street Moscow, 109012, Russia Tel.: 7-495-298-1470 Fax: 7-495-298-5049
http://www.roszdravnadzor.ru

Χρήσιμες ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
Federal Service for Veterinary and Phytosanitary Supervision
(http://www.mcx.ru/index.html?he_id=807, in Russian)
Ministry of Health (http://www.regmed.ru, in Russian)
Federal Service for Communications Supervision of the Ministry of Information Technologies and
Communications
(http://www.minsvyaz.ru/site.shtml?id=2921, in Russian)
Federal Service for Ecological, Technical, and Atomic Supervision (Gosgortekhnadzor) (http://www.gosnadzor.ru,
in Russian)


9.ΣΤ. Απαγορεύσεις και περιορισμοί εισαγωγών
        Οι εισαγωγές και εξαγωγές στη Ρωσία ρυθμίζονται από τον Ομοσπονδιακό Νόμο του 2003 ‘Περί Διεθνών
Εμπορικών Δραστηριοτήτων’ (Government Regulation of International Trade activities), ο οποίος ρυθμίζει την
εισαγωγή ποσοστώσεων, αδειών και άλλων προσωρινών περιορισμών για τις εξαγωγές και τις εισαγωγές.
        Οι άδειες εισαγωγής χορηγούνται από το Ρωσικό Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης και Εμπορίου
(Ministry of Economic Development and Trade) και τις περιφερειακές διοικήσεις και ελέγχονται από την


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        96
Τελωνειακή Επιτροπή του κράτους (State Customs Committee). Oι άδειες για τα κυνηγετικά όπλα,
πυρομαχικά, είδη αυτοάμυνας χορηγούνται από το Υπουργείο Εσωτερικών.
Άδειες εισαγωγής απαιτούνται επίσης για ορισμένα προϊόντα όπως: χαλιά, έγχρωμες τηλεοράσεις, πυρομαχικά,
αιθυλική αλκοόλη, φαρμακευτικά, στρατιωτικός εξοπλισμός, πολύτιμα μέταλλα, ραδιενεργά υλικά, πέτρες,
δηλητήρια, βότκα κλπ.
        Για την εισαγωγή των προϊόντων αυτών οι Ελληνικές επιχειρήσεις δύνανται να απευθύνονται το Ρωσικό
Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης και Εμπορίου (www.economy.gov.ru)


9.Ζ. Tελωνειακός κώδικας – Νομοθεσία –Πληροφόρηση επαφών
        O νέος τελωνειακός κώδικας τέθηκε σε ισχύ την 1.1. 2004. Οι αλλαγές που επέφερε η εισαγωγή του νέου
τελωνειακού κώδικα αφορούν στα εξής:
         Περιορίζεται η εξουσία της Ομοσπονδιακής Τελωνειακής Επιτροπής, όσον αφορά στην έκδοση
            αντιφατικής νομοθεσίας.
         Δίσδεται η δυνατότητα απευθείας ανάθεσης των διαφορών με τα τελωνεία της χώρας στη δικαστική
            εξουσία.
         Καθορίζεται οριστικός κατάλογος των παραστατικών για την έκδοση τελωνειακής αδείας.
         Περιορίζεται ο χρόνος διάρκειας για την απόκτηση της τελωνειακής άδειας από 10 ημέρες σε 3.
         Δίδεται η δυνατότητα έκδοσης τελωνειακής άδειας για εισαγωγή προϊόντων από οποιοδήποτε
            τελωνείο.
         Προβλέπεται η έκδοση επείγουσας τελωνειακής άδειας για ευπαθή προϊόντα.
        Μετά από θέση σε εφαρμογή του νέου τελωνειακού κώδικα έγινε αντιληπτό από την επιχειρηματική
κοινότητα ότι απαιτούνται νέες ρυθμίσεις για την αναβάθμιση των τελωνείων. Ο τελευταίος έλεγχος που έγινε
στα τελωνεία κατά την διάρκεια του 2005 έδειξε κάποιες περιπτώσεις αμφισβητήσεων και διαιτησίας που
προέκυψαν από μερικά τοπικά τελωνεία της χώρας. Το μεγαλύτερο μέρος των παραπόνων αφορούσαν στην
καθυστέρηση της τελωνειακής άδειας και τον καθορισμό της αξίας των τελωνειακών δασμών, και στο
μεγαλύτερο μέρος αφορούσαν μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
        Παρόλα αυτά, υπήρξε βελτίωση σε σχέση με τον παλιό κώδικα και εναρμόνιση με τις διατάξεις του ΠΟΕ
ενώ, από το 2005, προτεραιότητα της κεντρικής εξουσίας είναι η βελτίωση των τελωνειακών διατάξεων, η
εφαρμογή και εισαγωγή συστημάτων πληροφορικής στα τελωνεία και ο διαρκής διάλογος με την επιχειρηματική
κοινότητα.
        Παράλληλα, σημαντική προσπάθεια κατεβλήθη από τα τελωνεία τα τελευταία χρόνια για την
καταπολέμηση της γκρίζας οικονομίας.
        Η τελωνειακή αξία: Η τελωνειακή αξία γενικά υπολογίζεται στην αξία CIF του εισαγόμενου προϊόντος
(cost-insurance-freight). Από την 1.1.2005, εισήχθησαν νέα τελωνειακά τέλη, σύμφωνα με το κεφάλαιο 33 του
νέου τελωνειακού κώδικα. Οι τελωνειακοί δασμοί καταβάλλονται σε σκληρό νόμισμα ή σε ρούβλια,στην
τρέχουσα ισοτιμία. Σε περίπτωση που οι τελωνειακές αρχές δεν συμφωνούν με την τελωνειακή αξία των
προϊόντων που δηλώνεται, δύνανται να ζητήσουν συμπληρωματικές πληροφορίες και παραστατικά για την
τελωνειακή αξία των εμπορευμάτων. Είναι σύνηθες το φαινόμενο οι τελωνειακές αρχές της Ρωσίας να απαιτούν
τα παραστατικά εξαγωγής και μεταφοράς (Shippers Export Declaration – SED), τα οποία θεωρούνται ικανά για
την απόδειξη της πραγματικής τελωνειακής αξίας του προϊόντος.
        Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά τα τελωνεία, οι ελληνικές εταιρείες δύνανται να
συμβουλεύονται τις κατωτέρω ιστοσελίδες: www.customs.ru και www.tks.ru




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                     97

10. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΡΩΣΙΑΣ
   Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών περιλαμβάνει:
   A) Συμφωνία Οικονομικής, Βιομηχανικής, Τεχνολογικής και Επιστημονικής Συνεργασίας
        (Αθήνα, 30-06-1993, N 2249/1994, ΦΕΚ 187/Α/10.11.1994, έναρξη ισχύος 5.1.1995, ΦΕΚ
        130/Α/26.6.2001)
   B) Συμφωνία για την Προώθηση και την Αμοιβαία Προστασία των Επενδύσεων
        (Αθήνα, 30.6.1993, Ν 2248/1994 ΦΕΚ 187 Α/Α/10.11.1994, έναρξη ισχύος 23/2/1997 ΦΕΚ
        23Α/26.2.1997).
   Γ) Συμφωνία για την Προμήθεια Φυσικού αερίου από την Ε.Σ.Σ.Δ.
        (07.10.1987, Ν. 1748/1988 ΦΕΚ 20/Α/03.02.1988, έναρξη ισχύος 14.03.1987, Ανακοίνωση ΦΕΚ
        79/Α/29.04.1988 25, Προσάρτημα 1.7.1993 και Πρωτόκολλο τροποποιητικό του προσαρτήματος
        19/12/1994 ΦΕΚ 66/Α/7.4.1995).
   Γi) Συμφωνία για Ανταγορές Ελληνικών Προϊόντων και Υπηρεσιών έναντι προμήθειας Φυσικού Αερίου
        (Κυρώθηκε με τον Ν 2032/92 ΦΕΚ 54).
   Γii) Προσάρτημα στη Συμφωνία του 1987 για την Προμήθεια Φυσικού Αερίου
        (Κυρώθηκε με τον Ν 2295/95 ΦΕΚ 43Α)
        Η Διακρατική Συμφωνία του 1987 καθώς και η Συμφωνία των Ανταγορών του 1988 ρυθμίζουν το
        θέμα της προμήθειας φυσικού αερίου από την Ρωσία. Η Συμφωνία των Ανταγορών προβλέπει ότι το
        70-75% του συναλλάγματος από τις εξαγωγές φυσικού αερίου στην Ελλάδα θα χρησιμοποιηθεί από
        τη Ρωσία για την αγορά ελληνικών προϊόντων και για την πληρωμή υπηρεσιών ελληνικών εταιρειών
        για την κατασκευή έργων στη Ρωσία. Η Συμφωνία αυτή λειτουργεί μέχρι σήμερα μονομερώς,
        δεδομένου ότι, η χώρα μας πραγματοποιεί από το 1997 κανονικά εισαγωγές φυσικού αερίου από τη
        Ρωσία, ενώ η ρωσική πλευρά δεν προβαίνει στην πραγματοποίηση ανταγορών ελληνικών προϊόντων.
        Στο πλαίσιο της 5η ΜΔΕ (28-29.9.2005), αποφασίστηκε η σύσταση μικτής Ομάδας Εργασίας για τις
        Ανταγορές, απόφαση η οποία δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα, για διαφόρους ουσιαστικούς λόγους
        (λ.χ. επιφυλακτικότητα ΔΕΠΑ).
   Δ) Η υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας για τον Αγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη στις
        15.03.2007 μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Κυβέρνησης της Ρωσικής
        Ομοσπονδίας και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και η θέση της σε ισχύ στις
        03.07.2007 δημιούργησαν τη βάση για μια επικερδή και για τις τρεις χώρες συνεργασία. Η συμφωνία
        για τη σύσταση της εταιρείας, η οποία θα υλοποιήσει το έργο υπεγράφη στη Σόφια στις 18.01.2008.
   Ε) Συμφωνία Αποφυγής Διπλής Φορολογίας και Αποτροπής της Φοροδιαφυγής για Φόρους
        Εισοδήματος και Κεφαλαίου
        (Μόσχα, 26.06.2000, Ν. 3047/2002 ΦΕΚ 200/Α/2002, έναρξη ισχύος 20.12.2007).
   ΣΤ) Συμφωνία Διεθνών Οδικών Μεταφορών
        (Μόσχα, 12.2.1985, N. 1605/1986 ΦΕΚ 88/A/7.7.1986, έναρξη ισχύος 3/9/1986, ΦΕΚ 143/A/22.9.1986).
   Ζ) Συμφωνία Τουριστικής Συνεργασίας
        (16.8.94, Ν 2210/1994, ΦΕΚ 73/Α/11.5.1994, έναρξη ισχύος 16/8/1994, ΦΕΚ 79/27.10.1994)
        Η σύγκληση της 1ης συνόδου Μικτής Επιτροπής Τουρισμού έλαβε χώρα στη Μόσχα (20.3.2007). Η
        σύναψη Συμφωνίας Ευρωπαϊκής Κοινότητας-Ρωσίας, για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων
        εισόδου διαμονής, η οποία ετέθη σε ισχύ από 1.6.2007, αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση των
        επισκέψεων Ρώσων τουριστών στη χώρα μας.
   Η) Συμφωνία για Συνεργασία στο Γεωργικό Τομέα


       Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                  ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                            τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                 e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                    98
          (Αθήνα, 28.7.1999, Ν. 2823/2000 ΦΕΚ 89/Α/ 16.3.2000, έναρξη ισχύος 6/10/2000, ΦΕΚ 250/Α,
          14.11.2000)
      Θ) Συμφωνία για την ανάπτυξη της Περιφερειακής Συνεργασίας Ελλάδας και Περιφέρειας Κρασνοντάρ
          (Ν. 2295/95 ΦΕΚ 43Α)
      Ι) Συμφωνία για Συνεργασία στον Τελωνειακό Τομέα
          (Μόσχα, 23.7.1991, Ν 2529/1997 ΦΕΚ 217/Α, 23.6.1999).
      ΙΑ) Συμφωνία Αεροπορικών Μεταφορών
          (Αθήνα, 6.12.2001, Ν. 3077/2002/ΦΕΚ309/Α/10-12-2002, έναρξη ισχυος 13.02.2003 ΦΕΚ 96/Α/23-04-
          03)

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
Η Συμφωνία Αποφυγής Διπλής Φορολογίας τέθηκε σε ισχύ την 1.1.2008
Η Συμφωνία των μετόχων για το έργο του αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη υπεγράφη την 18.01.2008
στη Σόφια από τους εκπροσώπους της Βουλγαρίας, Ρωσίας και Ελλάδος. Τη χώρα μας εκπροσώπησε ο
Υπουργός Ανάπτυξης κ. Χ. Φώλιας Κατά την υπογραφή της Συμφωνίας παρέστησαν οι Πρόεδροι της Ρωσίας,
κ. Β. Πούτιν, και της Βουλγαρίας, κ. Γ. Παρβάνοφ.
Ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις και μονογράφηκε το κείμενο της νέας Συμφωνίας Διεθνών Οδικών
Μεταφορών κατά τη διάρκεια της συνόδου της Μικτής Επιτροπής για Θέματα Οδικών Μεταφορών Ελλάδος-
Ρωσίας. (Μόσχα, 21-22.1.2008). Αναμένεται η υπογραφή της.
Oι διαπραγματεύσεις για την ανανέωση της διμερούς Αεροπορικής Συμφωνίας. Ο πρώτος γύρος των
διαπραγματεύσεων πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα (9-10.10.2007) και ο επόμενος διεξήχθηκε στη Μόσχα στις
5-6.2.2008 με την υπογραφή σχετικού πρωτοκόλου.
Η συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου South Stream υπεγράφη στην Μόσχα την 29.04.2008 απο τους
Υπουργούς Ενέργειας των δύο χωρών, παρουσία του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας και του ΄Ελληνα
Πρωθυπουργού.


11. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ – ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Επίσημη γλώσσα: Ρωσική.
Γλώσσα εμπορίου: αγγλική, γερμανική, γαλλική
Τοπική ώρα: (Αθήνα/Μόσχα) +1 ώρα
Έκδοση θεώρησης εισόδου (Visa): απαιτείται για όλους τους υπηκόους κ-μ της ΕΕ. Υπάρχουν διαφορετικοί
τύποι (transit, τουριστική, επιχειρηματική, εργασίας, φοιτητική κ.λ.π). Για την έκδοση θεώρησης εισόδου
απαιτούνται:
- Διαβατήριο: σε ισχύ άνω των 6 μηνών
Για έκδοση θεώρησης εισόδου για τουριστικούς σκοπούς (τουριστική visa): πρόσκληση που εκδίδεται από
ιδιώτη, ξενοδοχείο ή γραφείο ταξιδιών
Για έκδοση θεώρησης εισόδου για επιχειρηματικούς σκοπούς (επιχειρηματική visa): πρόσκληση από
εγγεγραμμένη ρωσική επιχείρηση, οργανισμό κλπ.
- Ασφάλεια
- Μία φωτογραφία
- Κάρτα Μετανάστευσης (immigration card): χορηγείται στο αεροπλάνο (στα ρωσικά και αγγλικά),
συμπληρώνεται και δίδεται στον έλεγχο διαβατηρίων.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       99
Έλεγχος συναλλάγματος: Επιτρέπεται η είσοδος ξένου συναλλάγματος έως $10.000. Πάνω από αυτό, πρέπει
να δηλώνεται. Κατά την έξοδο από την χώρα είναι ελεύθερη η έξοδος ξένου συναλλάγματος μέχρι του ποσού
$3000. Σε περίπτωση εξαγωγής ποσού άνω των $3000, απαιτείται η δήλωση τελωνειακού εντύπου. Για ποσά
άνω των $10.000 απαιτείται ειδικό έντυπο τραπεζικής άδειας. Η εξαγωγή σε ρούβλια επιτρέπεται μέχρι το ποσό
των 50.000 ρουβλίων.


Ώρες Εργασίας : 0800- 16.00




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
ΚΟΣΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
                                                                                               100
Ελάχιστος μισθός 2007                                        5.885 ρούβλια , €170
                                                             €451,50 εξαρτάται από την
                                                             περιοχή, π.χ.€1259 στην Μόσχα
                                                             €453 στην Αγία Πετρούπολη
Μέσος μισθός 2008 (17.112 ρούβλια = 582$)
                                                             Ενας μέσος μηνιαίος μισθός στην
                                                             Μόσχα ανέρχεται περίπου σε
                                                             1000 Ευρώ.
ΚΟΣΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
Προϋπολογισμός ίδρυσης γραφείου αντιπροσωπείας
                                                             €10.000–35.000
συμπεριλαμβανομένων συμβολαίων αδειών
Προϋπολογισμός δημιουργίας κοινοπραξίας
                                                             €15.000–45.000
(εξαρτάται από τον βαθμό της εμπορικής συμφωνίας)
                                                             Χαρτόσημο 2.000Rb (€55)
Εγγραφή εμπορικών εταιρειών στην εφορία                      διάρκεια εγγραφής: 5 εργάσιμες
                                                             ημέρες
ΚΟΣΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΓΕΩΡΓΙΑ                                                      €100-200
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ (μέσος όρος)
Τρόφιμα                                                      €300-400
Σιγαρέτα                                                     €300-400
Ενδύματα                                                     €300-400
Διαφημίσεις-εκτυπώσεις                                       €400-600
Χημικά προϊόντα                                              €500-700
Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές (επισκευές)                         €700-1.000
Ράδιο-Τηλεόραση επισκευές                                    €500-900
Επισκευές Αυτοκινήτων                                        €900-1.100
Κατασκευές                                                   €500-1.000
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ (μέσος όρος)
Ξενοδοχεία                                                   €400-600
Μεταφορές-Επικοινωνίες                                       €400-500
Ταχυδρομεία Τηλεπικοινωνίες                                  €400-500
Οικονομικός Διευθυντής                                       €1.500-3.000
Διευθυντής Λογιστηρίου                                       €1.500-3.000
Λογιστής                                                     €1.000-1.500
Διευθυντής Παραγωγής                                         €1.500-2.500
Διευθυντής Προσωπικού                                        €1.000-1.500
Υπάλληλος Πληροφορικής                                       €800-1.000
Διευθυντής Πληροφορικής                                      €1.000-1.500
Βοηθός Προσωπικού                                            €600-900
Γραμματέας                                                   €600-1.000
ΥΠΕΡΩΡΙΕΣ
Εργασία άνω των 40 ωρών εβδομαδιαίως                         7-10%
Νυχτερινή εργασία                                            10-15%
Εργασία σε διακοπές                                          7-10%


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        101
ΑΜΟΙΒΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ                ΑΜΟΙΒΕΣ ΛΟΓΙΣΤΩΝ
(χωρίς ΦΠΑ 18%)                                 (χωρίς ΦΠΑ 18%)
                                                ΜΕΓΕΘΟΣ           ΜΗΝΙΑΙΑ            ΕΤΗΣΙΑ
ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ           ΑΜΟΙΒΗ (€)
                                                ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ         ΑΜΟΙΒΗ (€)         ΑΜΟΙΒΗ (€)
Μικρές εταιρείες           2.000-5.000          Μικρές εταιρείες  50                 650
Μεσαίες εταιρείες          5.000-15.000         Μεσαίες εταιρείες 150                1.950
Μεγάλες εταιρείες          15.000-100.000       Μεγάλες εταιρείες 250                3.250
ΑΚΙΝΗΤΑ
Αγορά ακινήτου εξαρτάται απο την περιοχή π.χ στην Μόσχα         €4000–40000
Ενοίκιο εμπορικού καταστήματος ανάλογα με την περιοχή π.χ.      €1000–1500/τ.μ./μήνα
Μόσχα
Ενοίκιο αποθηκευτικού χώρου Α’ Τάξης                            €100–110/τ.μ./μήνα
Ενοίκιο αποθηκευτικού χώρου Β’ Τάξης                            €80-100/τ.μ./ μήνα
ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Τιμή kWh (βιομηχανία)                                           1,956Rb (~€0,027) (χωρίς ΦΠΑ)



   12. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ ΚΑΙ
   ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ


         Η Ρωσία είναι μία χώρα η οποία προσελκύει τους Έλληνες επιχειρηματίες, αφού υπάρχει η εντύπωση ότι
  οι δύο λαοί βρίσκονται κοντά στον πολιτισμό και στη θρησκεία. Για να εισέλθει κάποιος στη ρωσική αγορά,
  χρειάζονται:
  Χρόνος
         Συχνά ο χρόνος αποτιμάται με διαφορετικό τρόπο από την Ελλάδα. Μετά την άφιξη στο αεροδρόμιο της
  Μόσχας, δεν χρειάζεται να καταναλώσει κάποιος ενέργεια, να είναι ανυπόμονος ή επιθετικός για την επίσπευση
  διαδικασιών. Στις επιχειρηματικές συναντήσεις θα πρέπει να τηρείται το ωράριο, έστω και αν οι Ρώσοι είναι
  χαλαροί.
  Συναντήσεις
         Κατά την διάρκεια των επιχειρηματικών συναντήσεων δε χρειάζεται κάποιος να επιμένει να κλείσει το
  συμβόλαιο. Αν ο συνομιλητής οδηγεί τη συζήτηση σε άλλο σημείο, θα πρέπει να ακολουθήσει και, στην
  κατάλληλη στιγμή, να παρουσιάσει με ακρίβεια τις απόψεις του.
  Προϊόντα
         Ο πωλητής θα πρέπει να παρουσιάζει το προϊόν και την τεχνολογία του κατά τρόπο επαγγελματικό. Θα
  πρέπει κάποιος να είναι έτοιμος να απαντήσει σε οιαδήποτε λεπτομερή ερώτηση πριν την υπογραφή του
  συμβολαίου, με ενδεχόμενο υπογραφής συμβολαίου κατά την πρώτη κιόλας συνάντηση.
  Τα παραστατικά πρέπει να είναι μεταφρασμένα στα ρωσικά
         Τα αγγλικά, παρά το γεγονός ότι είναι η πλέον διαδεδομένη ξένη γλώσσα, δεν χρησιμοποιείται ευρέως
  στη Ρωσία όσο σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Για το λόγο αυτό, απαιτείται το πληροφοριακό υλικό (π.χ.
  κατάλογοι) να χορηγείται και στη ρωσική γλώσσα. Είναι προτιμότερο να δίδεται έμφαση στην καλή γνώση των
  τεχνικών χαρακτηριστικών του προϊόντος.




             Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                        ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                  τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                       e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       102
Γλώσσα επικοινωνίας
        Κάποιος που προσπαθεί να εισέλθει στη ρωσική αγορά θα πρέπει να γνωρίζει, έστω μερικές λέξεις στα
ρωσικά, γεγονός που θα ευχαριστήσει το Ρώσο πελάτη του. Η αγγλική θεωρείται η πλέον χρησιμοποιούμενη
εμπορική γλώσσα, ωστόσο, λόγω περιορισμένης χρήσης της θα ήταν αποτελεσματικότερο να υπάρχει
διερμηνέας, ο οποίος να βοηθήσει καλύτερα στις επιχειρηματικές συναντήσεις.
Τα επιχειρηματικά γεύματα
        Το γεγονός ότι υπάρχει ζεστή ατμόσφαιρα κατά την διάρκεια του επιχειρηματικού γεύματος, δεν
σημαίνει και υπογραφή του συμβολαίου την επόμενη ημέρα. Βεβαίως τα επιχειρηματικά γεύματα είναι ευκαιρία
για καλύτερη γνωριμία αλλά η επιτυχημένη επιχειρηματική συνεργασία εξαρτάται κυρίως από την ποιότητα της
επιχειρηματικής σχέσης.
Έθιμα
        Ο Ρώσος πελάτης θα αισθανθεί πλησιέστερα στον Έλληνα επιχειρηματία σε περίπτωση προσφοράς ενός
προϊόντος της χώρας ή της περιοχής του τελευταίου. Με τον τρόπο αυτό ο Έλληνας επιχειρηματίας δείχνει ότι
διατηρείται προσωπική σχέση που δημιουργήθηκε από μία προηγούμενη συνάντηση. Οι περισσότεροι Ρώσοι,
είναι άνω των 30 ετών, γνωρίζουν πολύ καλά την ελληνική ιστορία και τα ήθη και έθιμα της χώρας μας. Θα ήταν
προτιμότερο, πριν από οποιοδήποτε επαγγελματικό ταξίδι στη Ρωσία, ο επιχειρηματίας να μελετήσει τα
κυριότερα σημεία της ρωσικής ιστορίας, κουλτούρας καθώς και τις περιοχές τις οποίες επισκέπτεται.
Προσωπικές σχέσεις-Γνώση της εγχώριας νοοτροπίας
        Κάθε σχέση στηρίζεται κυρίως στην εμπιστοσύνη. Οι υποσχέσεις προς τους Ρώσους πελάτες πρέπει να
τηρούνται έστω και αν είναι προφορικές. Είναι προτιμότερο μία ελληνική εταιρεία να αντιπροσωπεύεται από το
ίδιο άτομο στη Ρωσία και να μην υπάρχουν συχνές αλλαγές.
Επιλογή του συνεργάτη
        Κατά γενικό κανόνα, δεν είναι εύκολη η διεκπεραίωση δραστηριοτήτων στη Ρωσία χωρίς τοπικό
συνεργάτη. Η επιτυχία στην αγορά εξαρτάται κυρίως σε μεγάλο μέρος από αυτόν. Ο τοπικός συνεργάτης θα
βοηθήσει στην αποκρυπτογράφηση της πραγματικότητας και, πολλές φορές, θα βοηθήσει τον Έλληνα
επιχειρηματία να κινηθεί σε ένα περιβάλλον δύσκολο που συχνά μεταβάλλεται.
Τηλέφωνα
        Οι τηλεφωνικές συνδέσεις στη Ρωσία και ιδιαίτερα στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη είναι σχετικά
καλής ποιότητας.
Για Τηλέφωνα από την Ελλάδα στην Ρωσία: 007 – ζώνη - αριθμός συνδρομητή
Για Τηλέφωνα στην Ελλάδα από Ρωσία: 8-10-30, αριθμός ζώνης, αριθμός συνδρομητή (χωρίς το αρχικό 00)

Ταξίδι στη Ρωσία
Ωράρια: Αθήνα / Μόσχα, + 1 ώρα όλο το έτος.
Σε όλη την έκταση της Ρωσίας υπάρχουν 11 διαφορετικές ζώνες ώρας
Διαδικασίες: Το διαβατήριο πρέπει να έχει θεώρηση εισόδου (visa) για όλη την επικράτεια της Ρωσίας (σε
περίπτωση επισκέψεως σε πέραν της μίας περιοχής).
Ημέρες Αργίας: 1 και 2 Ιανουαρίου, 7 Ιανουαρίου (Χριστούγεννα), 23 Φεβρουαρίου (Εθνική Εορτή Άμυνας), 1
και 2 Μαΐου (Εργατική Πρωτομαγιά), 9 Μαίου (Ημέρα της Νίκης), 12 Ιουνίου (Εθνική Εορτή), 7 Νοεμβρίου
(Εορτή της Οκτωβριανής Επανάστασης), 12 Δεκεμβρίου (Ημέρα του Συντάγματος). Επιπλέον υπάρχουν οι
αργίες του Πάσχα, που είναι κινητές.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                         103

Πρακτικός οδηγός εμπορικών συναλλαγών στη Ρωσία
Το πρόβλημα της αποπληρωμής των προϊόντων
        Οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να αναζητήσουν τον κατάλληλο τρόπο καταβολής των οφειλόμενων
ποσών στις οριζόμενες ημερομηνίες. Παρά το γεγονός ότι οι Ρώσοι επιχειρηματίες θεωρούνται, πλέον, καλοί
πληρωτές, οι ελληνικές επιχειρήσεις θα πρέπει να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την κάλυψη των
εξαγωγών τους π.χ. μέσω εγγυητικών επιστολών, ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων και άλλων μεθόδων.
        Στην χώρα δραστηριοποιούνται πολλές ξένες τράπεζες ενώ υπάρχουν μεγάλες ρωσικές με τις οποίες
ελληνικές εταιρείες μπορούν να συνεργάζονται, σχετικά με τη διαπίστωση της φερεγγυότητας των ρωσικών
επιχειρήσεων και την εξασφάλιση των συναλλαγών τους. Είναι γνωστό ότι, για την εισαγωγή προϊόντων στη
Ρωσία, δεν αρκεί η ύπαρξη εμπορικής επιχείρησης, αλλά και η απόκτηση ανάλογης άδειας εισαγωγής
προϊόντων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η τοποθέτηση ικανών στελεχών από την Ελλάδα,
        Τα στελέχη αυτά θα πρέπει να διαθέτουν εξειδικευμένη εμπειρία και γνώση της τοπικής αγοράς και
νοοτροπίας και να μπορούν να αναλάβουν την εκπαίδευση άλλων στελεχών στη Ρωσία. Σε περιπτώσεις
επενδυτικής παρουσίας με μόνιμη εγκατάσταση, προτεραιότητα αποτελεί η τοποθέτηση Έλληνα Διευθύνοντος
Συμβούλου με εμπειρία, ειδικές γνώσεις των δομών της αγοράς και κατανόηση της συναλλακτικής και εγχώριας
καταναλωτικής νοοτροπίας. Το επίπεδο αμοιβών του επικεφαλής είναι συνήθως ευθυγραμμισμένο και
ενδεχομένως να υπερβαίνει τις αποδοχές υψηλόμισθων στελεχών (manager) της ελληνικής αγοράς εργασίας
καθώς το στέλεχος καλείται να αναλάβει τη λειτουργία της εταιρείας, να έχει την ευθύνη της πρόσληψης, αλλά
και της επίπονης διαδικασίας εκπαίδευσης του εγχώριου εργατικού δυναμικού.
        Πληροφορίες σχετικά με την εξεύρεση κατάλληλου προσωπικού μπορούν να αναζητηθούν μέσω
εξειδικευμένων εταιρειών διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων. Στην περίπτωση επιλογής Ρώσου πολίτη, ως έμμισθου
άμεσου συνεργάτη ελληνικής επιχείρησης, απαιτείται η διασφάλιση της αξιοπιστίας του. Είναι γνωστό ότι οι
Ρώσοι συνεργάτες, οι οποίοι αντιλαμβάνονται τα διεθνή λογιστικά πρότυπα, τις διεθνείς πρακτικές και μιλούν σε
ικανοποιητικό επίπεδο την αγγλική γλώσσα είναι περιορισμένοι σε αριθμό. Η επιλογή του Ρώσου συνεργάτη
πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική. Ιδιαίτερα η απόκτηση πιστοποιητικών πρέπει να γίνει από τον ίδιο
επιχειρηματία ή από πρόσωπο απολύτου εμπιστοσύνης προς αποφυγή προβλημάτων αντιγραφής προϊόντων.

Προσωπικές σχέσεις-γνώση ρωσικής νοοτροπίας
        Ο έλληνας επιχειρηματίας θα πρέπει να έχει γνώση της νοοτροπίας του Ρώσου επιχειρηματία και να
προσπαθεί να να δημιουργήσει προσωπικές σχέσεις μαζί του. Οι Ρώσοι επιχειρηματίες σαν χαρακτήρες είναι
ιδιαίτερα συγκρατημένοι και σπάνια χαμογελούν στην αρχή. Συνήθως όμως μετά την απόκτηση της
εμπιστοσύνης, σε ένα δεύτερο στάδιο είναι ιδιαίτερα θερμοί.Η Ρωσία είναι μία χώρα όπου η προσωπική σχέση
και η οικοδόμηση εμπιστοσύνης είναι σημαντικό στοιχείο. Στην καθημερινή ζωή, οι Ρώσοι συνεργάτες εκτιμούν
το ενδιαφέρον των ξένων για τη προσωπική τους ζωή, την οικογένειά τους αλλα και το Ρωσικό πολιτισμό,
καθώς και την προσπάθεια ομιλίας λίγων λέξεων στα ρωσικά. Η απλή ανταλλαγή επιστολών και διαφημιστικών
εντύπων δεν είναι δυνατόν να αντικαταστήσουν την αμεσότητα της προσωπική επαφής. Στις προκαθορισμένες
συναντήσεις με δημόσιες υπηρεσίες για διευθέτηση θεμάτων αδειοδοτήσεων, παραλαβής διοικητικών εγγράφων
και συλλογής λοιπών πληροφοριών, οι Έλληνες συναλλασσόμενοι πρέπει να τηρούν τα ωράρια χωρίς
καθυστερήσεις και υπεροπτική συμπεριφορά.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        104
Προσεκτική διερεύνηση της αγοράς, του μεγέθους της και των καναλιών διανομής
       Απαραίτητη είναι η προσεκτική διερεύνηση της ρωσικής αγοράς, του μεγέθους της, των καναλιών
διανομής και των συνεργατών ή αντιπροσώπων της για την προώθηση προϊόντων στη ρωσική αγορά, την
ανάληψη δραστηριοτήτων με σκοπό την ίδρυση οργανωμένης επιχείρησης ή την ανάληψη επενδυτικής
πρωτοβουλίας στη Ρωσία. Ενδείκνυται αρχικά η δημιουργία απλής, μορφής, διάρθρωσης και δομής επιχείρησης
στη Ρωσία, με ενισχυμένες υπηρεσίες παρακολούθησης νομικών και φορολογικών θεμάτων καθώς και
πληροφορικής.
       Θα πρέπει εγκαίρως να εξετασθεί το μέγεθος της αγοράς, οι μεγάλες απαιτούμενες ποσότητες και η
δυνατότητα συνεχούς και σταθερής προμήθειας των προϊόντων, ενώ τα επενδυτικά σχέδια θα πρέπει να είναι
καταλλήλως προσαρμοσμένα. Λόγω του μεγέθους της αγοράς, για την έναρξη εξαγωγικής δραστηριότητας,
απαιτείται ενδεχομένως η επιλογή δύο έως και τεσσάρων μεγάλων εισαγωγέων που να καλύπτουν όλη την
χώρα.
       Η έναρξη των δραστηριοτήτων γίνεται συνήθως από τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. Η Μόσχα
απορροφάει το 40% της κατανάλωσης και ακολουθεί η Αγία Πετρούπολη, υπάρχουν όμως και σημαντικές
ευκαιρίες στην περιφέρεια όπου, πολλές φορές, η κατανάλωση είναι επίσης σημαντική.
       Η παραμονή στην Ρωσία για προώθηση προϊόντων και επενδύσεων, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον μίας
εβδομάδας.
       Οι διάφορες έρευνες αγοράς δεν έχουν παρά σχετική αξία. Οι σημαντικές αλλαγές στο τοπίο και τις
συνθήκες αγοράς αλλάζουν συχνά και τα δεδομένα. Η επιτυχία ενός Έλληνα επιχειρηματία στη ρωσική αγορά
εξαρτάται από τρεις βασικές προϋποθέσεις: την επιλογή ενός καλώς μελετημένου σχεδίου, την ανεύρεση
επιτόπιου ρωσόφωνου συνεργάτη και, τέλος, τη διάθεσή του να ξοδέψει χρόνο και χρήμα.

Διαπραγματεύσεις-Επιχειρηματικές συναντήσεις (πρακτικές).
        Δεν θα πρέπει να γίνουν παραχωρήσεις κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων (πλην μερικών
εκπτώσεων) και οι θέσεις να είναι σταθερές απέναντι στους Ρώσους επιχειρηματίες.Κατά την διάρκεια των
επιχειρηματικών συναντήσεων, οι Ρώσοι επιχειρηματίες απαιτούν, συνήθως, το σεβασμό και την τήρηση του
ωραρίου, χωρίς όμως αυτό να είναι τόσο αυστηρό, όπως στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες.
Αρχικά, ο καθορισμός μίας επιχειρηματικής συνάντησης είναι δύσκολο σημείο και απαιτείται συχνά ένα
διάστημα εβδομάδων για απάντηση σε e-mail, fax ή τηλέφωνο. Μερικές φορές. οι επιχειρηματικές συναντήσεις
ισως να ακυρωθούν χωρίς δικαιολογία. Σε μερικές περιπτώσεις, οι Ρώσοι συνομιλητές προτιμούν μία συνάντηση
σε ένα ευχάριστο περιβάλλον ξενοδοχείου ή στην έδρα της εταιρείας τους (λόγω του έντονου κυκλοφοριακού
προβλήματος) ενώ, πολλές φορές, αρέσκονται και στα επαγγελματικά γεύματα.
        Είναι σημαντικό να γίνεται συνάντηση με τον Δ/ντή της εταιρείας και τα άτομα με αποφασιστική
αρμοδιότητα. Είναι γνωστόν ότι οι εταιρείες έχουν αρκετά συγκεντρωτική διοίκηση και θα πρέπει να επιδιώκεται
απ’ ευθείας συνάντηση με τον Δ/ντή. Κατά την διάρκεια των επιχειρηματικών συναντήσεων, ανταλλάσσονται
ελεύθερα επαγγελματικές κάρτες στην αγγλική και τη ρωσική. Eπίσης, μικρά δώρα γίνονται αποδεκτά, αλλά δεν
αναμένονται. Κυρίως κάνουν ιδιαίτερη εντύπωση μικρά δώρα, που αντιπροσωπεύουν την χώρα προέλευσης του
ξένου επιχειρηματία.

Προβλήματα ελληνικών επιχειρήσεων στη Ρωσία
Προβλήματα κατά την εισαγωγή προϊόντων
       Αμφισβήτηση τιμολογίων εξαγωγής: Κατά τον εκτελωνισμό των εισαγομένων εμπορευμάτων, το
Τελωνείο υπολογίζει τους αναλογούντες δασμούς και φόρους επί της αξίας που δηλώνεται στο τιμολόγιο. Κατ’
εξαίρεση, αν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι, το Τελωνείο καταφεύγει σε πίνακες αξιών. Στην Ρωσία συμβαίνει πλέον το
αντίθετο. Έχει γίνει καθεστώς να αγνοείται πλήρως η αξία που δηλώνεται στα τιμολόγια και η ελάχιστη αξία του

           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                        105
εμπορεύματος να υπολογίζεται βάσει πινάκων που προβλέπονται από εγκυκλίους. Επί αυτής της αξίας
επιβάλλονται οι αναλογούντες δασμοί και φόροι. Οι εισαγωγείς συχνά διαμαρτύρονται ότι η αξία που λαμβάνει
υπ΄ όψιν του του το Τελωνείο είναι πλασματική και συνήθως μη ρεαλιστική. Επί πλέον, έχει διαπιστωθεί
διαφοροποίηση στη συμπεριφορά ανάλογα με τη χώρα προέλευσης και συνεπώς διακριτική μεταχείριση.
       Το κόστος εκτελωνισμού ανά τελωνειακή διασάφηση σε πολλές περιπτώσεις έχει αυξηθεί υπέρογκα.
Γενική αρχή είναι ότι το κόστος πρέπει να είναι ανάλογο των παρεχομένων υπηρεσιών αν και αμφισβητείται
κατά πόσον η εν γένει απαίτηση καταβολής τέλους διασάφησης είναι σύννομη προς τους κανόνες του ΠΟΕ. Εν
πάση περιπτώσει, το κόστος στην Ρωσία υπερβαίνει κατά πολύ το μέτρο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το κόστος
εκάστης διασάφησης εισαγωγής οινοπνευματωδών και αναψυκτικών ανέρχεται σε €500 στην Ρωσία έναντι $75
στις ΗΠΑ.
       Η Ρωσία έχει απαιτήσει στο παρελθόν μεμονωμένα από κ–μ της ΕΕ, αλλά και άλλες τρίτες χώρες, την
επιβολή preshipment inspection, δηλ. επιθεώρησης του προς εξαγωγή φορτίου πριν από την φόρτωσή του. Η
από 1.1.2006 επιβληθείσα νέα διαδικασία έγκρισης των εισαγομένων κρασιών ουσιαστικά αποτελεί διακριτική
μεταχείριση υπέρ των εγχωρίως παραγομένων, καθώς είναι επίπονη και διαρκεί επί μήνες. Το ίδιο ισχύει σε ό,τι
αφορά το σύστημα εντοπισμού (tracking) κάθε φιάλης οινοπνεύματος από την εισαγωγή έως την πώλησή της
στον τελικό καταναλωτή. Οι εγχώριοι παραγωγοί απαλλάσσονται από μεγάλο τμήμα της διαδικασίας αυτής.
       Σε ό,τι αφορά την εισαγωγή αγροτικών προϊόντων, τόσο ζωικής όσο και φυτικής προέλευσης, ρωσική
επιδίωξη είναι η εγκατάσταση Ρώσων επιθεωρητών στις χώρες εξαγωγής, οι οποίοι με επιβάρυνση των
εξαγωγέων εγκρίνουν τα προς εξαγωγή φορτία. Αυτό συμβαίνει ήδη με την Γερμανία, την Φινλανδία, την
Τουρκία, κλπ. Αντίστοιχο αίτημα είχε παρουσιασθεί και στη χώρα μας.
       Το κόστος σιδηροδρομικής μεταφοράς προϊόντων διαφοροποιείται ανάλογα με την προέλευση των
προϊόντων (εγχώρια ή μη).



 13. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΟΕΥ (συμπεριλαμβανομένου και του α΄
 εξαμήνου 2009).

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε διοργάνωση Επιχειρηματικής αποστολής του ΥΦΥΠΕΞ
       Πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η επίσημη επίσκεψη του ΥΦΥΠΕΞ κ. Π. Δούκα στη Ρωσία την
περίοδο 1-3.6.2008. Ο κ. ΥΦΥΠΕΞ συνοδευόταν από 230 περίπου επιχειρηματίες. Το Γραφείο μας εργάσθηκε για
την διοργάνωση οικονομικού συνεδρίου και πέντε τομεακών εργαστηρίων (τραπεζικός τομέας, παροχή
συμβουλευτικών υπηρεσιών-consulting, κτηματαγορά-real estate και επενδύσεις στην Ελλάδα, ενέργεια,
κατασκευές), στα οποία προσήλθαν 180 περίπου Ρώσοι επιχειρηματίες. Για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις
προετοιμάσθηκαν 600 περίπου εξατομικευμένες επιχειρηματικές συναντήσεις.

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε διοργάνωση Εκδήλωσης οικονομικών συνεργατών – στοχευμένης εκδήλωσης
μόδας για τα γουναρικά – Μόσχα 17-12-2008.
       Πραγματοποιήθηκε την 17-12-2008 με ιδιαίτερη επιτυχία η στοχευμένη εκδήλωση οικονομικών
συνεργατών με την ειδική επίδειξη μόδας για τα γουναρικά, στην οποία παρευρέθηκαν 750 περίπου άτομα, που
ήταν επίσημοι, οικονομικοί συνεργάτες της Ελλάδος και εισαγωγείς προϊόντων γούνας. Παράλληλα πρίν την
εκδήλωση πραγματοποιήθηκε συνέντευξη τύπου , ενώ προσεκλήθηκαν 10 ημέρες πρίν 10 δημοσιογράφοι στην
Ελλάδα με αποτέλεσμα την δημοσίευση πολλών άρθρων και φωτογραφιών σε ειδικευμένα περιοδικά μόδας.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       106
Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε διοργάνωση Επιχειρηματικής αποστολής του ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΟΠΕ , ΕΒΕΑ,
ΕΒΕΘ,ΣΕΒ, κ.λ.π.
       Πραγματοποιήθηκαν επιχειρηματικές αποστολές του ΕΒΕΘ στην Λευκορωσία (Απρίλιος 2008), του ΟΠΕ
στο Σότσι (Οκτώβριος 2008), του ΕΒΕΑ στην Μόσχα (Νοέμβριος 2008), του ΣΕΒ στην Μόσχα (Νοέμβριος 2008),
του ΟΠΕ στη Μόσχα και την Αγία Περούπολη (Δεκέμβριος 2008).Κατα την διάρκεια του 2008
πραγματοποιήθηκε επίσημη επίσκεψη του Ελληνα Υπουργού Γεωργίας με συμμετοχή 40 περίπου επιχειρηματιών
για τους οποίους το Γραφείο μας συμμετείχε στην διαργάνωση ειδικής ημερίδας και το κλείσιμο επιχειρηματικών
συναντήσεων.

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε αποστολή Αναπληρωτή Γεν. Γραμματέα ΔΟΣ σε Επενδυτικό Συνέδριο στο ΣΟΤΣΙ
(Οκτώβριος 2008)
       Το Γραφείο μας συμμετείχε στην αποστολή του Αναπληρωτή Γεν. Γραμματέα ΔΟΣ κ. Ν. Ταχιάου στο
Επενδυτικό συνέδριο στο ΣΟΤΣΙ, αφιερωμένο στα επενδυτικά σχέδια των προσεχών χειμερινών αγώνων στο
Σότσι το 2014.

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε διοργάνωση Αποστολών Ελληνικών επιχειρήσεων στην περιφέρεια του
Κρασνοντάρ.
       Το Γραφείο μας συμμετείχε στην συνδιοργάνωση σε συνεργασία με τοπικά Επιμελητήρια στις
παρακάτων επιχειρηματικές αποστολές:
       Α) επιχειρηματική αποστολή του ΟΠΕ στην πόλη Σότσι (Οκτώβριος 2008) για Ελληνικές εταιρείες
           οικοδομικών υλικών με μεγάλη επιτυχία.
       Β) επιχειρηματική αποστολή της ΔΕΘ στις πόλεις Κρασνοντάρ και Σότσι σε συνεργασία με την
           περιφέρεια του Κρασνοντάρ και το Επιμελητήριο με μεγάλη επιτυχία (Φεβρουάριος 2009) .
       Γ) επιχειρηματική αποστολή του ΟΠΕ στην Μόσχα και Κρασνοντάρ (Απρίλιος 2009) με εταιρείες
           οικοδομικών υλικών , ακινήτων και άλλων βιομηχανικών προϊόντων με ιδιαίτερα θετικά
           αποτελέσματα.

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε διοργάνωση Αποστολής Ρώσων και Ουζμπέκων επιχειρηματιών στην
Περιφερειακή Έκθεση Κοζάνης.
       Το Γραφείο μας συνεργάσθηκε με την περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας για την πρόσκληση περίπου 40
Ρώσων εισαγωγέων και 15 Ουζμπέκων εισαγωγέων στην περιφερειακή έκθεση της Κοζάνης.

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε διοργάνωση Εκθέσεων και εκδηλώσεων Ελληνικών προϊόντων
        Κατά την διάρκεια του 2008 το Γραφείο μας παρείχε κάθε δυνατή βοήθεια για την ελληνική συμμετοχή
στις κλαδικές εκθέσεις WORLD FOOD, PRODEXPO και την εκδήλωση Greek Wine Salon.

Ειδικές Παρεμβάσεις του Γραφείου μας
        Παρέμβαση και εν γένει υποστήριξη παρήχθη στο Υπουργείο Γεωργίας, προκειμένου να αντιμετωπισθεί
το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί στις ελληνικές εξαγωγές νωπών φρούτων και λαχανικών από τους
περιορισμούς που θέτει το ρωσικό θεσμικό πλαίσιο σχετικά με φυτουγειονομικούς ελέγχους στις εισαγωγές των
προϊόντων αυτών. Συμμετοχή του Γραφείου μας στις διαπραγματεύσεις της Ευρ. Επιτροπής και των ρωσικών
αρχών στο πλαίσιο της υπογραφής διμερούς πρωτοκόλλου για την εναρμόνιση των φυτουγειονομικών ελέγχων.




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                     107
Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε εμπορικές εκθέσεις στην ΔΕΘ (2007-2008)
       Το Γραφείο ΟΕΥ προγραμμάτισε και συνεργάσθηκε στην οργάνωση ρωσικών εμπορικών αποστολών σε
κλαδικές εκθέσεις της ΔΕΘ: INFACOMA, MARMIN,AGROTICA, DETROP, FURNIDEC BUSINESS,
INFOSYSTEM και KOSMIMA, με στόχο την προώθηση των ελληνικών εξαγωγών και της επιχειρηματικής
συνεργασίας.

Εκπόνηση ερευνών αγοράς
    Το Γραφείο ΟΕΥ, στο πλαίσιο της διερεύνησης των επιχειρηματικών δυνατοτήτων των ελληνικών
επιχειρήσεων στη Ρωσία, εκπόνησε τις ακόλουθες έρευνες αγοράς:
     Tα κανάλια διανομής στη Ρωσία
     Ο κλάδος ενδυμάτων στην Ρωσία
     Η αγορά ιχθυηρών στην Ρωσία
     Η αγορά καλλυντικών στην Ρωσία
     Η αγορά ελαιολάδου στην Ρωσία
     Η αγορά οίνου στην Ρωσία
     Τα γαλακτοκομικά προϊόντα στην Ρωσία




Υποστήριξη ελληνικών επιχειρήσεων που συμμετέχουν σε διεθνείς εκθέσεις στη Ρωσία

                  Έκθεση               Τόπος ,Οργανωτής , Τομέας
                  16th PRODEXPO        Μόσχα, Expo Centre, με την υποστήριξη του Υπουργείου
                                       Γεωργίας, www.expocentr.ru
                                       Τρόφιμα, ποτά, εξοπλισμός τροφίμων
                                        www.prod.expo.ru
                  WORLD FOOD           Μόσχα, Expo Centre (Οργανωτής: ITE Group Plc,Great Britain)
                                        Tel +7-495-9357350 fax +7-495-9357351
                                       Τρόφιμα, ποτά, εξοπλισμός
                                       www.ite-expo.ru e-mail: info@ite-expo.ru
                  SEAFOOD RUSSIA       Mόσχα, Crocus Expo Centre (ZAO Expocentre, Project Manager
                  2009                 Mrs T. Piscareva)
Εμπορικές
                                        Tel +7495-2553799 Fax +7-495-2056055
εκθέσεις
                                       Ιχθυηρά
                                       www.expocentr.ru e-mail: centr@expocenr.ru
                  MOSBUILD             Μόσχα, Expo centre (Οργανωτής: ΙΤΕ LLC)
                  BATIMAT 2009          Tel +7-495-9357350, fax +7-495-9357351
                                       Oικοδομικά υλικά
                                       www.rbw.ru, www.ite-expo.ru
                  INTERLIGHT 2009      Μόσχα, Expo Centre (Oργωνωτής: OWP Ost-west-Partner
                                       Gmbh
                                       Bottgerstrace 40, D-92637 Weiden)
                                       Tel +49-961-38977-0 fax +49-961-32035
                                       Ηλεκτρολογικά

            Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                       ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                 τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                      e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                      108
                                        www.interlight-moscow.com e-mail: m.parshan@owp-
                                        tradefairs.com
                  Plastics Industry     Μόσχα, Expo Centre (Oργανωτής:JSP P& I ‘Maxima’
                  Show 2009              115,Profsoyuznaya str, 3, 117036 Moscow)
                                        Tel +7-495-1247760, fax +7-495-1247060
                                        Πλαστικά προϊόντα, υλικά,Χρώματα
                                        www.maxima-expo.ru e-mail: maxima@maxima-expo.ru



Για την καλλίτερη ενημέρωση Ελληνικών επιχειρήσεων για τις εκθέσεις , που πραγματοποιούνται στο έδαφος της
Ρωσικής Ομοσπονδίας δύνανται να αντληθούν πληροφορίες
Στην στην ιστοσελίδα της ρωσικής ένωσης εμπορικών εκθέσεων:
Russian Union of Exhibitions & fairs , 221 office, 13 sovnarkomovskaya , 603950 Russia
Tel/fax +7-831-2775695,email: info@uefexpo.ru ,
http://www.uefexpo.ru



Ηλεκτρονική οργάνωση γραφείου ΟΕΥ και δίκτυο πληροφόρησης
        Οργάνωση ηλεκτρονικού αρχείου Γραφείου ΟΕΥ (καταστάσεις ελληνικών επιχειρήσεων σε Ρωσία,
αρχειοθέτηση επιχειρηματικών αιτημάτων, δημιουργία ειδικής βάσης δεδομένων επιχειρηματικής δράσης)
        Διαχείριση στo πλαίσιo λειτουργίας του ειδικού συστήματος ηλεκτρονικής διαχείρισης επιχειρηματικών
πληροφοριών www.agora.mfa.gr/russia, για την πληροφόρηση, αδαπάνως, οργανισμών και φορέων
επιχειρηματικής δράσης της Ελλάδος και ειδικότερα:
- τη δράση ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών
- στοιχεία οικονομίας της Ρωσίας (μακροοικονομικά στοιχεία, έκθεση Γραφείου ΟΕΥ για οικονομία Ρωσίας,
επενδυτικό πλαίσιο, νομικό πλαίσιο επιχειρηματικής δράσης (συστάσεις εταιρειών κλπ), έρευνες αγοράς ανά
κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων, ελληνικές επιχειρήσεις που
δραστηριοποιούνται σε Ρωσία, αιτήματα επιχειρηματικής συνεργασίας.

Συμμετοχή Γραφείου ΟΕΥ σε συναντήσεις κ-μ της Ευρωπαϊκής Ένωσης
       Συμμετοχή σε μηνιαίες συνεδριάσεις κ-μ της ΕΕ, υπό το συντονισμό και την υποστήριξη της
Αντιπροσωπείας της Ευρ. Επιτροπής στη Μόσχα, για θέματα που αφορούν: διεθνές εμπόριο (διμερείς
διαπραγματεύσεις ΕΕ-Ρωσίας, πρόσβαση στην αγορά, ΠΟΕ κλπ), γεωργία, έρευνα και τεχνολογία,
προγράμματα διασυνοριακής και περιφερειακής συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας.
       Ενημέρωση Κεντρικής Υπηρεσίας και αρμόδιων Υπουργείων για την διαμόρφωση εθνικών θέσεων.
Σύνταξη ενημερωτικών σημειωμάτων (όταν ζητείται κατά περίπτωση) προς την Αντιπροσωπεία της Ευρ.
Επιτροπής.

Ενημέρωση επιχειρηματικών φορέων-επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων
        Ενημέρωση και αποστολή έγραφων σημειωμάτων (όταν απαιτείται) προς τους ελληνικούς
επιχειρηματικούς φορείς, ελληνικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων που
δραστηριοποιούνται στη Ρωσία, σχετικά με:
     τις εξελίξεις διαπραγματεύσεων ΕΕ-Ρωσίας που άπτονται άμεσου ενδιαφέροντός τους,


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                       109
      τις δραστηριότητες Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF), Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) και
       λοιπών διεθνών οικονομικλων οργανισμών στη Ρωσία,
      τις προκηρύξεις προγραμμάτων της ΕΕ, Παγκόσμιας Τράπεζας και λοιπών διεθνών
       οργανισμών/προϋποθέσεις συμμετοχής τους,
      τα προγράμματα υποδομών και τα προκηρυσσόμενα, από την ομοσπονδιακή ρωσική κυβέρνηση και
       περιφερειακές αρχές, έργα (Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες Sochi 2014 κλπ)
      τις ιδιωτικοποιήσεις στην Ρωσία.




14. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Παρελθόν:
       Το ελληνικό επιχειρηματικό ενδιαφέρον διατηρήθηκε επί μακρόν σε μάλλον χαμηλό επίπεδο. Αφ’ ενός η
επέκταση της επιχειρηματικής δράσης στον βαλκανικό χώρο φαίνεται ότι απορρόφησε σημαντικό ποσοστό των
ελληνικών προσπαθειών, αφ’ ετέρου η εικόνα της Ρωσίας του ’98 (οικονομική κρίση, δράση μαφίας,
εγληματικότητα, φτώχεια) δεν έχει ξεπερασθεί ακόμη στην Ελλάδα, σε αντίθεση με το μεγαλύτερο μέρος του
υπολοίπου κόσμου. Η εικόνα που προβάλλουν τα μέσα ενημέρωσης αγνοεί συνήθως τα θετικά στοιχεία και
επαναλαμβάνει τα αρνητικά, συχνά μεγεθύνοντάς τα. Ωστόσο, προσφάτως η τάση αυτή φαίνεται να αλλάζει.
        Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ελληνικά τρόφιμα έχουν ακόμη μικρή παρουσία στην Ρωσία, ακόμη και σε
ό,τι αφορά παραδοσιακά επώνυμα προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο, οι ελιές και η φέτα. Αντιστοίχως, πενιχρή είναι
και η ελληνική επενδυτική παρουσία. Με την εξαίρεση της 3E που έχει τα δικαιώματα παραγωγής και διάθεσης
των προϊόντων της Coca Cola για όλη την Ρωσία, χωρίς όμως να είναι ευρέως γνωστή η προέλευση της
εταιρείας, η ελληνική επενδυτική παρουσία είναι μάλλον μικρή. Οι εταιρείες ελληνικών συμφερόντων με
παραγωγικές εγκαταστάσεις δεν ξεπερνούν τις πέντε.
        Παρομοίως, μικρή ήταν και η ελληνική παρουσία στις διάφορες διοργανώσεις του πλούσιου εκθεσιακού
προγράμματος αφού μεμονωμένες μόνο συμμετοχές, ιδίως στις εκθέσεις γούνας καταγράφονταν, ενώ πέραν της
επίσημης συμμετοχής του ΕΟΤ δεν υπήρχε οποιαδήποτε άλλη εθνική συμμετοχή. Αντιθέτως, άλλες χώρες
αναγνωρίζοντας το δυναμικό της ρωσικής αγοράς άρχισαν να εργάζονται συστηματικά αμέσως μετά την κρίση
του ‘98 και ήδη έχουν αναπτύξει σημαντικά τις διμερείς οικονομικές τους σχέσεις σε διάφορα επίπεδα
(επενδύσεις, εμπόριο, υπηρεσίες, κλπ).
Παρόν:
       Την περίοδο από το 2005 και εντεύθεν έχει πραγματοποιηθεί πλήθος επαφών και επισκέψεων σε
κυβερνητικό επίπεδο εκατέρωθεν. Το σύνολο των ανώτατων πολιτειακών και κυβερνητικών στελεχών από τις
δύο χώρες που εμπλέκονται στις ελληνορωσικές σχέσεις έχει μετάσχει σε αυτές τις επαφές τουλάχιστον μία
φορά.. Δεδομένου ότι στην Ρωσία η διαδικασία λήψης αποφάσεων ξεκινά από την κορυφή και όχι αντιστρόφως,
αυτού του είδους οι επαφές εξακολουθούν να είναι σημαντικές για την εξέλιξη των διμερών μας σχέσεων. Το
επίπεδο σχέσεων μεταξύ Ελλάδος–Ρωσίας βρίσκεται σε πολύ ικανοποιητικό επίπεδο και συντελεί στην
κινητοποίηση των επιχειρηματικών κύκλων και των δύο χωρών.
       Παράλληλα, θετικά εξελίσσονται και οι επαφές των επιχειρηματικών φορέων. Η ίδρυση του
Ελληνορωσικού Επιχειρηματικού Συμβουλίου από τους Συνδέσμους Βιομηχανιών και Επιχειρηματιών των δύο
χωρών και η σύγκλησή του για πρώτη φορά τον Ιούνιο 2007 ενισχύει περαιτέρω τις επενδυτικές συνεργασίες. Η
2η συνεδρίαση του Συμβουλίου πραγματοποιήθηκε παράλληλα με τις εργασίες της 6ης Μεικτής Διϋπουργικής
Επιτροπής Ελλάδος–Ρωσίας τον Φεβρουάριο 2008 στην Αθήνα.


           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                    110



15. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
        Οι προοπτικές συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και τοπικών επιχειρήσεων της Ρωσίας δεν περιορίζονται
στις επενδύσεις και το εμπόριο και απαιτείται περαιτέρω διεύρυνση των οικονομικών δεσμών των δύο χωρών.
Οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται για τις ελληνικές επιχειρήσεις στον επενδυτικό τομέα αφορούν κυρίως:
Αγροτικός τομέας: Δυνατότητα συνεργασίας σε τομείς μηχανοποίησης, θερμοκηπίων, άρδευσης, παραγωγής
ζωοτροφών, γαλακτοκομικών προϊόντων, παραγωγής τυποποιημένων τροφίμων.
Μεταποίηση/Βιομηχανία: Ενίσχυση της συνεργασίας, χρησιμοποιώντας τη ρωσική υψηλή τεχνολογία και την
ελληνική εμπειρία, για την παραγωγή κυρίως καινοτόμων προϊόντων, στη Ρωσία και την Ελλάδα,
τυποποιημένων προϊόντων ευρωπαϊκών προδιαγραφών (τρόφιμα, είδη συσκευασίας, φαρμακευτικά,
καλλυντικά), και εξαγωγή τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Επεξεργασία τροφίμων: Κλάδος ο οποίος παρουσιάζει μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης
(επεξεργασμένα τρόφιμα, γαλακτοκομικά, αλλαντικά, κατεψυγμένα τρόφιμα και λαχανικά). Οι ελληνικές
εταιρείες, αξιοποιώντας τη γεωγραφική γειτνίαση της Ρωσίας αλλά και τις εμπορικές Συμφωνίες που έχει
υπογράψει η Ρωσία με τις λοιπές χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, μπορούν να εκμεταλλευθούν τις πρώτες ύλες της
χώρας, παράγοντας για την ευρωπαϊκή αγορά.
Ενέργεια: Δεδομένης της σπουδαιότητας του ενεργειακού τομέα στη Ρωσία και των δυνατοτήτων που έχει πλέον
η χώρα μας σαν χώρα διακίνησης προϊόντων ενέγειας από τη Ρωσία στις χώρες της ΕΕ, οι αγωγοί πετρελαίου
και φυσικού αερίου που περνούν από την Ελλάδα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Μεταφορές: Η Ρωσία και η Ελλάδα, χώρες που συνεργάζονται στο πλαίσιο του ΟΣΕΠ, μπορούν να παίξουν
σημαντικό ρόλο στην αναβάθμιση των περιφερειακών μεταφορικών δικτύων στην ευρύτερη περιοχή του
Ευξείνου Πόντου (κατασκευή Οδικού Δακτυλίου Ευξείνου Πόντου, ανάπτυξη Θαλασσίων Διαδρόμων) και στη
σύνδεσή τους με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά, τα οποία προωθεί η ΕΕ, με ανάληψη συγκεκριμέων πρωτοβουλιών. Η
χώρα μας, θα μπορούσε να επωφεληθεί του παγκόσμιου ρόλου της στη ναυτιλία και να ενισχύσει τη συνεργασία
της με τη Ρωσία. Σε διμερές επίπεδο, η συμφωνία οδικών μεταφορών, καθώς και το πρωτόκολλο αεροπορικών
μεταφορών που πρόσφατα υπέγραψαν οι δύο χώρες ενθαρρύνουν ακόμη πιο πολύ την ανάπτυξη του διμερούς
εμπορίου.
Τράπεζες: Η τεχνογνωσία που έχουν οι ελληνικές τράπεζες στα Βαλκάνια μπορεί να αποτελέσει τη βάση για
δυναμική παρουσία των τελευταίων και στη Ρωσία με στόχο την υποστήριξη της εισόδου των ελληνικών
επιχειρήσεων στη ρωσική αγορά.
Κατασκευές: Μεγάλες ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την υλοποίηση
έργων οδοποιίας και υποδομής, κατασκευής ξενοδοχείων και συμμετοχή τους σε έργα εν όψει και των
σημαντικών έργων που θα υλοποιηθούν επ ευκαιρία των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Sochi, το 2014.
Υπηρεσίες Υγείας: Προοπτικές συνεργασίας για την ίδρυση ιατρικών κέντρων, καθώς και προώθησης
φαρμακευτικών προϊόντων, ιατρικού εξοπλισμού και καλλυντικών στη ρωσική αγορά.
Τουρισμός: Βελτίωση της τουριστικής συνεργασίας, μέσω προσφοράς κοινών τουριστικών πακέτων, στη βάση
αξιοποίησης της ελληνικής εμπειρίας και τεχνογνωσίας, αλλά και περαιτέρω προώθησης του ρωσικού
τουριστικού ρεύματος προς την Ελλάδα.
Επενδύσεις. Περαιτέρω προώθηση των ελληνικών επενδύσεων στη Ρωσία στους τομείς της ναυτιλίας, της
βιομηχανίας, των τραπεζικών υπηρεσιών, των ασφαλιστικών εταιρειών, των καναλιών διανομής, αλλά και των
ρωσικών επενδύσεων στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στον τουριστικό τομέα, στην κατασκευή ξενοδοχείων, στη




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia
                                                                                                   111
ναυπήγηση σκαφών αναψυχής και της γενικότερης συνεργασίας για παραγωγή τυποποιημένων προϊόντων
υψηλών προδιαγραφές.
Πρακτικές μορφές συνεργασίας
Οργάνωση σεμιναρίων προς τις εγκατεστημένες στην Ρωσία ελληνικές επιχειρήσεις. Λόγω της
δραστηριοποίησης των ελληνικών επιχειρήσεων στην αγορά της Ρωσίας, κρίνεται απαραίτητη η διοργάνωση
ειδικών σεμιναρίων για την ενημέρωση συμμετοχής των ελληνικών επιχειρήσεων προγράμματα χρηματοδότησης
της ΕΕ και εφαρμογής διμερούς θεσμικού πλαισίου (Συμφωνία αποφυγής διπλής φορολογίας).
Οργάνωση ελληνικών επιχειρηματικών αποστολών στη Ρωσία. Πρόκειται για αποτελεσματικό μέσο προώθησης
πωλήσεων, με σχετικά χαμηλό κόστος σε σχέση με την συμμετοχή σε κλαδικές εκθέσεις.
Οργάνωση ρωσικών επιχειρηματικών αποστολών στην Ελλάδα, με στόχο την προώθηση των ελληνικών
εξαγωγών στη Ρωσία. Το Γραφείο μας για τον σκοπό αυτό συνεργάζεται με τον ΟΠΕ και άλλους φορείς
(HELEXPO, Ενωση Κονσερβοποιών Ελλάδος, περιφερειακά Επιμελητήρια κλπ.) για την οργάνωση
επιχειρηματικών αποστολών επιλεγμένων εισαγωγέων και επίσκεψή τους σε παραγωγικές μονάδες της χώρας
μας.
Συμμετοχή σε κλαδικές εκθέσεις στη Ρωσία. Εκτός από την οργάνωση των ελληνικών επιχειρηματικών
αποστολών στη Ρωσία, σημαντική κρίνεται και η συμμετοχή της χώρας μας σε διεθνείς εμπορικές εκθέσεις με
έγκαιρη κράτηση του χώρου και μεγάλης έκτασης περιπτέρων σύμφωνα με τις δυνατότητες της χώρας μας. Η
γεωγραφική θέση της Ρωσίας, το μέγεθος και οι προοπτικές της αγοράς της καθιστούν αναγκαία τη συμμετοχή
ελληνικών επιχειρήσεων στις μεγάλες κλαδικές εκθέσεις όπως WORLD FOOD, PRODEXPO, MOSBUILD, MEXA,
FISH κλπ.
Συνεργασία στον τομέα έρευνας και τεχνολογίας. Η διμερής επιστημονική συνεργασία κρίνεται επωφελής
(ανταλλαγή τεχνογνωσίας, διοργάνωση επιχειρηματικών αποστολών και διοργάνωση σχετικών σεμιναρίων για
την από κοινού ανάληψη δράσεων σε πλαίσιο προγραμμάτων χρηματοδότησης της ΕΕ).




           Πρεσβεία της Ελλάδος στη Μόσχα – Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων
                                      ul. Spiridonovka 14, 123001 Μόσχα
                                τηλ: +7 495 644 32 70-4, fax: +7 495 644 32 75
                     e-mail: ecocom-moscow@mfa.gr          web: www.agora.mfa.gr/russia

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:17
posted:2/13/2012
language:
pages:111