Docstoc

yillik rapor 2006-web

Document Sample
yillik rapor 2006-web Powered By Docstoc
					        T.C.
MISIR BÜYÜKELÇİLİĞİ
TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ




  MISIR'IN GENEL
EKONOMİK DURUMU
         VE
   TÜRKİYE İLE
EKONOMİK-TİCARİ
    İLİŞKİLERİ

       2006




       2007
      KAHİRE
İÇİNDEKİLER                                                                                               SAYFA NO

BÖLÜM I

1. GİRİŞ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2. SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
   2.1. Ülke Kimliği
   2.2. Sosyal Göstergeler
   2.3. Ekonomik Göstergeler

3. MISIR HAKKINDA GENEL BİLGİLER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
   3.1.Mısır’ın Kısa Tarihçesi
   3.2. Siyasi ve İdari Durum
   3.3.Coğrafi Bilgiler ve Nüfus

4. GENEL EKONOMİK DURUMU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
   4.1. Genel Durum
   4.2. Tarım ve Hayvancılık
   4.3. Sanayi
   4.4. Ulaştırma ve Telekomünikasyon
   4.5. Ticaret
   4.6. Hizmetler (Bankacılık, Turizm, Sigortacılık, Diğer Hizmetler)
   4.7. Enerji
   4.8. Doğal Kaynaklar ve Madencilik
   4.9. Para ve Sermaye Piyasaları
   4.10. Son Yılda Ekonomiyi Etkileyen İç ve Dış Olaylar

5. EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
   5.1. Genel Durum
   5.2. Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri
   5.3. Yıl İçinde Alınan Ekonomik Önlemler ve Uygulamalar
   5.4. Dış Ticaretin Genel durumu
   5.5. Dış Ticaret İstatistikleri

BÖLÜM II

1. TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER . . . . . . . . . . . . .
   1.1. Ekonomik İlişkilerin Genel durumu
   1.2. Ticari İlişkilerin Genel Durumu
   1.3. Dış ticaret İstatistikleri
   1.4. Ticari İlişkilerde Bilinmesi Gerekli Genel Konular
   1.5. Yıl İçinde Açılan Fuarlar
   1.6. Diğer Bilgiler

2. SORUNLAR, GÖRÜŞLER VE ÖNERİLER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
   2.1. Sorunlar
   2.2. Görüş ve Öneriler

EKLER :
KAYNAKÇA :



                                                                     2
                    METİN İÇİNDEKİ TABLOLAR LİSTESİ


                                                              SAYFA NO

1. Ülke Kimliği                                                        5
2. Sosyal Göstergeler                                                  6
3. Ekonomik Göstergeler                                                7
4. Nüfusun Özellikleri                                                 14
5. Eğitim                                                              16
6. Makro Göstergeler                                                   17
7. Bazı Makroekonomi Göstergeler                                       19
8. GSYİH'nin Sektörel Dağılımı (%)                                     19
9. Ekonomide Kamu ve Özel Sektörün Payı (%)                            20
10. Toptan Eşya Fiyat Endeksi                                          20
11. Tüketici Fiyat Endeksi                                             20
12. İşgücü ve İşsizlik                                                 21
13. Kamu Bütçesi                                                       21
14. İç ve Dış Borçlar                                                  22
15. İşçi Gelirleri                                                     22
16. Başlıca Tarım Ürünleri Üretim Miktarları                           25
17. Mısır İşlenmiş Gıda Sektör Profili                                 27
18. Mısır Otomotiv Montaj Sanayi Firmaları                             30
19. Yedek Parça Üreticisi Firmalar                                     30
20. Mısır Tekstil ve Konfeksiyon Sektör Profili                        31
21. Bazı Sanayi Ürünlerinin Üretim Değerleri ve Kamu/Özel Sektör Payları 34
22. Ülke Gruplarına Göre Turist Dağılımı                               37
23. Turizm Gelirleri                                                   38
24. Suveyş Kanalı Gelirleri                                            38
25. Mısır Bankacılık Sektör Yapısı                                     39
26. Faiz Oranları (%)                                                  44
27. Mısır Poundunun Bazı Paralar Karşılığındaki Değeri ve Değişimi 44
28. Mısır Dış Ödemeler Dengesi (2001-2006)                             46
29. Ticaret Dengesi                                                    48
30. Dış Denge                                                          55
31. Ülke Gruplarına göre İhracatın Dağılımı (Milyon$)                  55
32. Ülke Gruplarına göre İthalatın Dağılımı (Milyon$)                  56
33. Ana Sektörlere göre Dış Ticaret Dengesi                            56
34. Yıllar İtibariyle Mısır’ın İthalatı, Madde bazında (Milyon $)      57
35. Yıllar İtibariyle Mısır’ın İhracatı, Madde bazında (Milyon $)      57
36. Yıllar İtibariyle Mısır’ın İthalatı, ürün grubu bazında (Milyon $) 58
37. Yıllar İtibariyle Mısır’ın İhracatı, ürün grubu bazında (Milyon $) 58
38. Mısır’ın Ülke Grubu Bazlı Başlıca Ürünlerinin İthalatı(Milyon $) ve Türkiye ile
    Karşılaştırma                                                      60
39. Serbest Bölgeler                                                   61
40. Türkiye ve Mısır Arasındaki Anlaşma ve Protokoller                 61
41. Türkiye-Mısır Dış Ticareti (2001-2006) (1000 US $)                 65
42. Türkiye-Mısır Dış Ticareti (2005-2006) (1000 US $)                 65
43. 2006 Yılında Türkiye'nin Mısır'a Fasıl Bazında İhracatı            72
44. 2006 Yılında Türkiye'nin Mısır'dan Fasıl Bazında İthalatı          74




                                          3
BÖLÜM I

1. GİRİŞ

      Mısır, 75 milyonun üzerindeki nüfusu ve 1 milyon kilometrekareden büyük yüz ölçümü
ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinin en jeostratejik öneme sahip ülkelerinden birisidir.
Arap dünyasının nüfus ve siyasi ağırlık bakımından, lider ülkelerinden birisi olan Mısır’ın
ekonomik ağırlığı ise, diğer bölge ülkelerine nispeten daha geri plandadır.

      Son üç yılda yaşadığı ekonomik büyümeyle 1374 ABD Dolarına ulşana kişi başına
GSYİH' sı halen dünyadaki gelişme yolundaki ülkeler arasında dahi son derece düşük bir
seviyede bulunmaktadır.

      Halihazırda dahi Nasser döneminden (1954-1970) kalma ithal ikameci bir sistemin
etkisinde bulunan Mısır ekonomisi, 2004 yılı Temmuz ayındaki kabine değişikliğine kadar
daha çok içe dönük bir sanayileşme politikası tatbik edegelmiştir.

       2004 yılının Temmuz ayından itibaren Başbakanlığı yürüten Ahmed Nazif’in dışa
açılım ve Mısır’ı global ekonominin bir parçası yapma yolundaki çabalarının sonuç vermeye
başlaması neticesinde, kendisine 31 Aralık 2005 tarihinde ikinci kez hükümet kurma görevi
verilmiştir. 2005 yılında yaşanan bu kabine değişikliğini takiben, yeni hükümet, ekonomik ve
ticari alanlarda çok sayıda reforma imza atmıştır.

     Bu itibarla, ülkede 2006 yılında, GSYİH %6,8 artmış, enflasyon %7,2 oranına
yükselmiş, döviz kurları istikrar kazanmaya başlamıştır.

       Vergi ve gümrük reformları sayesinde de Dünya Bankası Mısır'ı en iyi reformist ülkeler
listesine almıştır.

      Bu nedenlerle, Mısır’da siyasi reform beklentilerini ekonomide gerçekleştirilecek
reformlarla desteklemeyi hedefleyen Mısır Yönetiminin, 2003 yılında yaşanan krizden sonra
2006 yılında bu amacında kısmen de olsa başarı kazandığı ve ekonomiyi rayına oturtmayı
başardığı söylenebilecektir. Daha da önemlisi, Mısır, gelişme yolundaki ekonomiler arasında
tekrar yükselmekte olan bir piyasa olarak algılanmaya başlamış ve dünyada artan likiditenin
bir sonucu olarak daha fazla yatırım çekmeye başlamıştır. Yine de, 2006 yılında milli gelir
düzeyindeki artışa, enflasyonda kaydedilen, 2004 yılına kıyasla, % 14’lerden % 7,2’ye varan
düşüşe rağmen, ekonomide, halkın genel refah seviyesini yükseltecek düzeyde kaydadeğer bir
başarı elde edildiğinin söylenmesi güçtür.

       Buna karşın, bugün için Mısır ekonomisinin en büyük problemi işsizliktir. Yaklaşık %2
oranında büyüyen nüfusa karşılık özel sektörün yeterli düzeyde işgücü üretememesi
nedeniyle, söz konusu problem varlığını sürdürmektedir. Her yıl yaklaşık 600 bin kişi
işgücüne katılmaktadır. Bu işgücünün büyük bir bölümü devlet tarafından istihdam edilmeye
çalışılmaktadır.

     2006 yılında özel sektör yatırımlarındaki gelişme, iş fırsatları oluşmasını da sağlamıştır.
Özel sektör istihdam seviyesi 2005 yılını %3,4 oranında aşmıştır.

      2006 yılında işsizlik oranı, bir önceki yıla nazaran %.1 lik bir artışla % 10,5 olarak
gerçekleşmiştir. Yılda % 2’nin üzerinde bir hızla artmakta olan 75 milyonluk nüfus için her
yıl yeterli istihdam yaratılması, iç ve dış baskılar altında zorlanan Mübarek Yönetiminin
birinci önceliği olarak açıklanmıştır. Cumhurbaşkanlığı seçimleri kampanyası sırasında,
Mübarek tarafından söz verilen “6 yılda 4.5 Milyon yeni iş yaratılması” hedefine dönük

                                               4
olarak eski kabinede 18 aylık dönemde başarı kazandığı düşünülen ekonomi yönetimi
ödüllendirilerek, 2005 yılında idarelerindeki kurum sayısı arttırılmıştır.

       Mısır Arap Cumhuriyeti ile siyasi ve ekonomik ilişkiler, ülkenin yukarıda açıklanan
Ortadoğu bölgesi ve Arap dünyasındaki etkinliği nedeniyle Türkiye açısından da büyük önem
taşımaktadır. Bununla beraber, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerde istenilen artış
2005 yılına kadar yakalanamamış ve birçok sorunun gölgesinde kalmıştır. 2006 yılında ise,
ticaret hacminin 1 Milyar ABD Doları aşması ve ekonomik ve ticari ilişkilerin çerçevesini
tamamlanması beklenen Serbest Ticaret Anlaşmasının 27 Aralık 2005 tarihinde imzalanması
ve 1 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe girmesi, gelecek yıllar için umut vaadeden gelişmeler
olmuştur.

       Bu rapor, temel olarak 2 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Mısır’ın 2006
yılı içersinde sosyal ve ekonomik göstergelerinde kaydedilen gelişmeler, ülke siyasi ve idari
yapısı hakkında bilgiler, Mısır’ın son dönem genel ekonomik ve tiacari göstergelerine yer
verilmektedir. Mısır ekonomisinde yeri olan başlıca sektörlerle ilgili bilgileri de içeren
raporun birinci bölümdeki önem taşıyan kısımlar, ülkede 2006 yılında gözlenen değişiklikleri
içeren bölümlerdir. Bu itibarla, 2006 yılında doğrudan sermaye yatırımlarındaki artışlar,
hükümetin yapılan yatırımlarda sağladığı kolaylıklar, hızlanan özelleştirme çalışmaları, dış
ticaret mevzuatındaki yenilikler, raporun bu bölümünün esasa ilişkin noktalarını
oluşturmaktadır.

     Raporun ikinci bölümünde ise, Türkiye-Mısır ekonomik ve ticari ilişkileri ilişkileri ele
alınmakta ve dış ticaret istatikleri değerlendirilmektedir.

     Özellikle Türk tekstil ve konfeksiyon şirketlerinin son dönemde Mısır'a gösterdikleri
büyük ilgi, ilgili bölümde detaylı olarak ele alınmaktadır.

2. SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER

   2.1. Ülke Kimliği
   Tablo-1
Devletin Adı                      MISIR ARAP CUMHURİYETİ
                                       :
Başkenti                          Kahire
                                       :
Yönetim Biçimi                    Sosyal-Demokrat sistem
                                       :
Resmi Dili                        Arapça
                                       :
Dini                              %90 Müslüman - %10 Koptik Hiristiyan
                                       :
Para Birimi                       Mısır Poundu(LE)
                                       :
Üyesi      olduğu         uluslararası :
                                  BEDA, ACC, ACCT, AfDB, AFESD, AL, AMF,
kuruluşlar                        BSEC (gözlemci), CAEU, CCC, EBRD, ECA,
                                  ESCWA, FAO, G-15, G-19, G-24, G-77, IAEA,
                                  IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IDB, IFAD, IFC,
                                  IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat,
                                  Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, MINURSO,
                                  MONUC, NAM, OAPEC, OAS (observer), OAU,
                                  OIC, OSCE (ortak), PCA, UN, UNAMSIL,
                                  UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNITAR,
                                  UNMIBH, UNMIK, UNMOP, UNOMIG,
                                  UNRWA, UNTAET, UPU, WFTU, WHO, WIPO,
                                  WMO, WToO, WTrO
Yıllık Ortalama Döviz Kuru (Bir : 5,70
dolar karşılığı)
Yüzölçümü                       : 1.001.450 km2

                                               5
Nüfus                                   :   75 milyon
       Kadın                            :   36 milyon
       Erkek                            :   39 milyon
Yıllık nüfus artışı (%)                 :   %2
Nüfus Yoğunluğu (km2/kişi)              :   2136 kişi/ km²(Kahire), 63 kişi/ km²(Mısır)
Mesai Saatleri ve Günleri               :   Cuma-Cumartesi tatil
                                            Devlet daireleri 8:30-14:30
                                            Özel sektör 8:30-16:00
Büyük Kentler                           :   Kahire (Başkent), İskenderiye, Aswan, Asyut,
                                            Giza, Ismailiya, Port Said, Luksor, Suveyş.
Varsa Limanlar                          :   İskenderiye, Dekheila, Damietta, Port Said.
Türkiye ile Saat Farkı                  :   Yok
Haftalık Çalışma Saati (Ortalama)       :   35 saat
Resmi Tatil Günleri                     :    Milli                    Dini
(Milli/ Dini, tarihleri belirtilerek)        25     Nisan     Sina’nın   7 Ocak Koptik Noel
                                             Kurtuluşu
                                             1 Mayıs İşçi Bayramı        10       Nisan    Hz.
                                                                         Muhammed’in Doğumu
                                             23    Temmuz     Ulusal     Ramazan Bayramı
                                             Bayram                      (23-26 Ekim 2006)
                                             6 Ekim Silahlı Kuvvetler    Kurban Bayramı
                                             Bayramı                     (9-13 Ocak 2006)
Uluslararası Telefon Kodu               : +(202)

   2.2. Sosyal Göstergeler
   Tablo-2
Ortalama Ömür*                                 70,9
      Kadın                                  : 73
      Erkek                                  : 68
Okuma Yazma Oranı (%)*                       : %57,7
      Kadın                                    %46,9
      Erkek                                    %68,3
Yüksek Öğretim Okul Sayısı**                 : 13 devlet üniversitesi, 9 özel üniversite
Yüksek Öğretimdeki Öğrenci Sayısı            : Yaklaşık 2 milyon
Hastane Sayısı***                            : 1579
Bin Kişiye Düşen Doktor Sayısı***            : 0,54
Gelen Turist Sayısı                          : 8.693.000
Giden Turist Sayısı                          : 8.181.000
Eğitim Harcamaları / GSYİH**                 :
Sağlık Harcamaları / GSYİH***                : 6,1
Karayolu Uzunluğu                            : 64.000 km
Otoyol Uzunluğu                              : 49.984 km (Temmuz 2005)
Demiryolu Uzunluğu                           : 9.432 km
Kişi Başına Yıllık Elektrik Tüketimi         : 78.692
(M.KWH/Saat)
Asgari Ücret                                 : Yok
* OECD 2007
** Unicef 2006 raporu
***WHO 2006 raporu




                                               6
    2.3. Ekonomik Göstergeler
    Tablo-3
                                                            2003        2004        2005        2006
GSYİH (milyar LE)                                           418         485         425,2       454,3
GSYİH (milyar $, piyasa fiyatları)                          78,7        77,1        92,6        98,9
GSYİH (SAGP göre)
 Reel GSYİH Artış Oranı (%)                                 3,1         4,1         4,9         6,8
 Kişi Başına (GSYİH-MG)($)                                  1.169       1.078       1.322,90    1.374
Enflasyon Oranı                                             3,2         11,2        4,7         7,2
      Toptan Eşya Fiyat İndeksindeki Yıllık Artış (%)       1,8         15,9        5,1         5,7
      Tüketici Fiyat İndeksindeki Yıllık Artışı (%)         3,2         11,2        4,7         7,2
İşgücü (faal nüfus) (milyon)                                20,2        20,7        21,2        21,8
İşsizlik oranı (%)                                          9,9         10          9,5         10,5
Yurt Dışında Çalışan İşçi Sayısı (milyon)                   1,9         1,9         **
GSYİH – Sektörel Büyüme Hızları (%)
 Tarım                                                      4,9         1,9         3,5         3,2
 Sanayi                                                     1           2,9         3,3         8,2
 Hizmet*                                                    4,9         7,2         5,2         5,7
Sabit Sermaye Yatırımları (Milyar LE)
       Kamu                                                             42.456      45.166      45.0
       Özel                                                             37.100      47.300      70.7
Dış Ticaret (milyar $)
  İhracat                                                   8,2         10,5        13,8        18,4
  İthalat                                                   14,8        18,3        24,2        30,4
  Denge                                                     -6,6        -7,8        -10,4       -11,9
Dünya Ticareti İçindeki Payı (%)
Türkiye ile Ticaret (milyon $)
     İhracat                                                189,4       254,3       262,7       386,3
     İthalat                                                345,8       471,7       685,7       709,3
     Denge                                                  -156,4      -217,4      -423        -323
Ülke Toplamı İçinde Türkiye’nin Payı (%)
     İhracat                                                2,3         2,4         1,9
     İthalat                                                2,3         2,57        2,8
Cari İşlemler Dengesi (milyon $)                            1.943,00    3.418,10    2.910,60
Borç Stokları
     İç Borç Stoku (milyon LE)                              370.619     434.846     510.805     593.5
     Dış Borç Stoku (milyon $)                              29.396      29.872      28.949      29.6
       Orta ve Uzun Vadeli                                  27.531,50   27.904,50   27.094,50   28.000
       Kısa Vadeli                                          1.864,50    1.967,50    1.854,50
Sabit Yabancı Sermaye Yatırımları (milyon $)                700,6       407,2       3.873,10
Emisyon Hacmi (mahalli para)
Seçilmiş Oranlar (%)
   İhracat/İthalat                                          55,4        57,37       57,02       55.4
   İhracat/GSYİH                                            11,8        13,46       2,57        17.2
   İthalat/GSYİH                                            21,35       23,46       26,13       28.4
   Cari İşlem Dengesi/GSYİH                                 2,39        4,4         3,2
   Dış Borç/GSYİH                                           36,1        38          32,5        27,6
   İç Borç/GSYİH                                            90,6        91,7        95,2        90,8
Enerji (milyon $)
   Petrol rezervi
   Petrol Üretimi
   Petrol ihracatı                                          3.160,80    3.910,30    5.299,00    10.200
   Doğalgaz üretimi
                                                        7
  Doğalgaz ihracatı

* Ulaşım ve İletişim
Kaynak:Mısır Merkez Bankası

3. ÜLKE HAKKINDA GENEL BİLGİLER

    3.1. Ülkenin Kısa Tarihçesi

       Mısır, dünyanın en köklü tarihe sahip ülkelerinden birisidir. Firavunlar döneminden
başlayan tarihinde, Roma, İslam, Fatimi, Memlük ve Osmanlı dönemleri de önemli yer
tutmaktadır. Mısırlılarca, modern Mısır tarihinin başlangıcı olarak bir Osmanlı Valisi olan
Mehmet Ali Paşa’nın 1833 yılından itibaren kurduğu hanedan esas alınmaktadır. Bu tarihten,
fiili İngiliz işgaline kadar şeklen Osmanlı idaresinde ancak Mehmet Ali Paşa soyundan gelen
hidivlerce yönetilen otonom bir devlet olmuştur. 1869 yılında Süveyş Kanalının açılışı, ülke
tarihi bakımından son derece önemli bir olaydır. 1882 yılından 1922 yılına kadar fiili İngiliz
işgali altında kalmış olmakla beraber, 1953 yılında Cumhuriyet ilanına yol açan İhtilal ve
Nasr tarafından 1956 yılında Süveyş kanalının millileştirilmesine kadar İngiltere’nin Mısır
üzerindeki etkisi devam etmiştir. Bu tarihten itibaren, Mısır Soğuk Savaş döneminin
bağlantısızlık hareketinin önde gelen ülkelerinden biri olmuş ve tarihini İsrail ile yapılan
savaşlar (1948, 1956, 1967 ve 1973) ile yine İsrail ile yapılan Camp David Barış Anlaşması
(1978) şekillendirmiştir. Bu tarihten itibaren, devlet olarak Mısır’ın ABD ve İsrail ile ilişkileri
düzelmiş olmakla beraber, söz konusu ülkelere karşı halk düzeyindeki hoşnutsuzluk artarak
devam etmektedir. Nasr döneminden sonra iktidara gelen Enver Sedat’ın Müslüman Kardeşler
Örgütü tarafından öldürülmesinden bu yana ülke 1981 yılından beri Hüsnü Mübarek
tarafından idare edilmektedir.

    3.2. Siyasi ve İdari Durum

     Mısır Arap Cumhuriyeti’nin Anayasası 22 Mayıs 1980 tarihinde yapılan referandumla
kabul edilmiştir. Genel anlamda söz konusu Anayasa, Gamal Abdul Nasr döneminin temel
öğelerini ve amaçlarını tekrarlamıştır.

      Anayasanın giriş bölümünde yer alan “Anayasal Bildirge” dört temel hedefe vurgu
yapmaktadır. Ülkede adalete dayalı barışın tesisi(1), Mısır ulusunun Arapların bir parçası
olduğu gerçeğinden hareketle ve tarihin çağrısı ve kaderin talebi doğrultusunda Arap
Birliğinin kurulması(Pan-Arabizm)(2), hayat standardının geliştirilmesinde sürekliliğin
sağlanması(3) ve Mısır halkının özgürlüğü(4), bu Bildirgenin unsurlarını oluşturmaktadır.

      Mısır Arap Cumhuriyeti, halk kuvvetlerinin birlikteliğine dayalı sosyalist ve demokratik
bir devlet olarak tanımlanmaktadır. Diğer taraftan, Mısır halkının Arap ulusunun bir parçası
olduğu ve Arap Ülkeleri arasında kapsamlı bir birlik için gayret sarfedileceği
öngörülmektedir. Egemenlik sadece halka ait olup, halk yetkinin kaynağı olarak kabul
edilmektedir.

      Devletin dini İslam, resmi dili Arapça ve başkenti Kahire’dir. İslami kurallar yasamanın
temel kaynağı olarak belirlenmiştir.

       Mısır Arap Cumhuriyeti’nin politik sistemi ise kanunlar çerçevesinde kurulan
partilerden oluşan çok partili bir sistemdir.

      Devletin topluma bakış açısının anlaşılması bakımından, Anayasada topluma ilişkin
bazı temel değerler şu şekilde sıralanmaktadır.

                                                8
      Bireyin Mısır milliyeti alması kanunla belirlenir. Sosyal dayanışma ile din, ahlak ve
ülke sevgisi üzerine kurulmuş aile, toplumun temelini oluşturmaktadır. Fırsat eşitliği, aile,
eğitim, kültürel, sosyal hizmetler ve sağlık hizmetleri (sigorta dahil), annelik ve çocukluk
değerleri ile, memurların devlet tarafından korunması ve kollanması öngörülmüştür.

İlköğretim zorunlu, bunun diğer öğretim aşamalarına yayılması için devlet tedbirler almakla
yükümlüdür. Devlet eğitimin tüm kollarını denetleme yetkisine sahiptir. Genel eğitimde, din
temel konu başlığı olarak kabul edilmektedir. Ayrıca, tüm devlet okullarındaki eğitim
hizmetinin ücretsiz olarak verilmesi Anayasa’da yer almaktadır.

     3.2.1. Yasama

      3.2.1.1. Siyasi Partiler, Seçim Sistemi, Parlamento

      Mısır’ın politik yapısı çok partili sisteme dayanmaktadır. Siyasi partiler kanunla
kurulmaktadır. Mısır’da yasalara uygun olarak kurulmuş 14 parti bulunmaktadır. 1978
yılında kurulan ve başkanlığını Muhammad Hosni Mubarak’in yaptığı Ulusal Demokratik
Parti (National Democratic Party) kurulduğundan bugüne iktidarı elinde bulundurmaktadır.
En son seçimler 2005 Kasım ayında gerçekleştirilmiş ve Ulusal Demokratik Parti iktidarı
elinde tutmayı başarmıştır.

       Parlamentodaki üye sayısı itibariyle ikincil düzeyde bulunan partiler ise şu şekildedir;
İlerici Ulusal Birlik Partisi(The National Progressive Unionist Grouping Party), Sosyalist
Liberal Parti(The Socialist Liberals), Sosyalist İşçi Partisi(The Socialist Labour), Wafd Partisi
(Neo Wafd), Mısır Arap Sosyalist Partisi(Egypt Arab Socialist), Yeşiller Partisi(Egyptian
Greens), Sosyal Adalet Partisi(Social Justice), Demokratik Birlik Partisi (Democratic
Unionist), Fatah Partisi(Misr El-Fatah-Young Egypt), Demokratik Halk Partisi(Democratic
People's Party), Dayanışma Partisi(El- Takaful-Solidarity), Ulusal Parti(A1-Ummah-Nation),
Nasır Partisi(Nasserist).

     Bunun dışında yasa dışı olan ancak faaliyetlerine bir şekilde izin verilen “Müslüman
Kardeşler” de belirli düzeyde politik hayatta bulunmaktadır. Yasadışı olan Müslüman
Kardeşler, 2000 yılı seçimlerinde bağımsız adaylar ile seçimlere katılmış ve 17 adet sandelye
kazanmıştır. 2005 seçimlerinde ise Müslüman Kardeşlerin 77 adet sandelye kazanması ülkede
büyük şaşkınlık yaratmıştır.

      Ulusal Demokratik Partinin 28 Eylül 2003 tarihinde yapılan konferansında parti başkanı
Hosni Mubarak, “Kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik kararların dışında,
olağanüstü hal kanunu kapsamında yayımlanan tüm askeri kararları iptal edeceğini” ilan
etmiştir.

       Diğer taraftan, söz konusu konferansta içerden ve uluslararası camiadan gelen baskılar
neticesinde, yasal olarak faaliyet gösteren tüm siyasi partiler arasında “ulusal dialog” çağrısı
yapılmıştır. Ancak, en son 1993 yılında yapılan benzer bir çağrının sonuçları ve hatıraları,
ilgili taraflar arasında alaycı tutumlara neden olmuştur. Özellikle Ulusal Birlik Partisi
tarafından Anayasanın değiştirilmesinin söz konusu dialoğun kapsamı dışında tutulmaya
çalışılması, ki Anayasa değişikliği muhalif parti liderleri tarafından reformaların merkezi
olarak kabul edilmektedir, muhalefette Ulusal Dialoğun başarısızlıkla sonuçlanacağı
düşüncesini hakim kılmaktadır.




                                               9
     3.2.2. Yürütme

     3.2.2.1. Bakanlar Kurulu

     Bakanlar Kurulu; başbakan, başbakan yardımcıları, bakanlar ve onların
yardımcılarından oluşmaktadır. Yürütme erkinin kullanımı ve idarenin işletilmesinden
sorumludur. Bakan olabilmek için en az 35 yaşında olmak gerekmektedir.

       Halihazırda kabinede başbakan ve 34 bakanlık bulunmakta olup, bakanlıkların isimleri
şu şekildedir: Tarım ve Arazi Islah Bakanlığı, Savunma ve Askeri Üretim Bakanlığı,
Enformasyon Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Eğitim
Bakanlığı, Dış Ticaret Bakanlığı, Danışma Meclisi ile İlişkilerden Sorumlu Devlet Bakanlığı,
Dışişleri Bakanlığı, Turizm Bakanlığı, İdari Gelişmeden Sorumlu Devlet Bakanlığı, Konut ve
Şehirleşme Bakanlığı, İşgücü ve Göç Bakanlığı, Vakıflar Bakanlığı, Sağlık ve Nüfus
Bakanlığı, Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı, Kamu İşleri ve Sulama
Bakanlığı, Çevreden Sorumlu Devlet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Yerel Gelişmeden
Sorumlu Devlet Bakanlığı, Sigorta ve Sosyal İşler Bakanlığı, Elektrik ve Enerji Bakanlığı,
Askeri Üretimden Sorumlu Devlet Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Gençlik Bakanlığı, İç
Ticaret ve Tedarik Bakanlığı, Planlama Bakanlığı, Yatırım Bakanlığı, Maliye Bakanlığı,
İletişim ve Bilgi Bakanlığı, Petrol Bakanlığı, Uluslararası İşbirliği Bakanlığı, Sivil Havacılık
Bakanlığı ve Parlamentodan Sorumlu Devlet Bakanlığı.

       Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin akabinde, 2004 yılının Temmuz ayından itibaren
Başbakanlığı yürüten Ahmed Nazif’e 31 Aralık 2005 tarihinde ikinci kez hükümet kurma
görevi verildiğinde, Nazif Hükümeti’nde görev alan ekonomi ile ilgili Bakanlar’ın büyük
çoğunluğu eski kabinedeki görevlerini korurken; ekonominin üç önemli bakanından biri olan
Rachid Mohamed Rachid’in dış ticaret ve sanayi olan portföyünün iç ticareti de içerecek
şekilde genişletilmesi kendisine verilen bir güven oyu şeklinde algılanmıştır.

Ekonomi, Dış Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Bakanlar

Bakan                                       Bakanlık
Ahmed Nazif                                 Başbakan
*Rachid Mohamed Rachid                       *Ticaret ve Sanayi
*Mahmoud Mohieldin                          *Yatırım
*Youssef Boutros-Ghali                      *Maliye
Mohamed Mansour                             Ulaştırma
Amin Abaza                                  Tarım
Zoheir Garana                               Turizm
Tarek Kamel                                 İletişim ve Bilgi Teknolojileri
Sameh Fahmy                                 Petrol
Hassan Younis                               Elektrik ve Enerji
Fayza Aboulnaga                             Uluslararası İsbirliği
Aesha Abdel Hadi                            İnsangücü ve Göç
Ahmed El Maghraby                           Konut ve Şehircilik
Osman Mohamed Osman                         Planlama ve Yerel Gelişim

        Bakanlar Kurulunun görevleri arasında, Cumhurbaşkanının yayımladığı kanun ve
kararlar çerçevesinde ve devlet başkanı ile koordineli olarak genel politikaların belirlenmesi
ve uygulanması, Bakanlıkların ve ilgili birimlerinin işlerinin yönetilmesi, koordinasyonu ve
denetimi, kanunlar çerçevesinde idari ve yürütme kararlarının yayımlanması ve
uygulanmasının denetlenmesi, taslak kanun ve kararlar hazırlanması ve genel kalkınma
planlarının hazırlanması gibi hususlar yer almaktadır.
                                              10
     3.2.2.2. Cumhurbaşkanı

     Anayasa’ya göre devletin başı, Cumhurbaşkanı’dır. Cumhurbaşkanı, öncelikle halk
egemenliğini benimsemek, Anayasa’ya ve hukukun üstünlüğüne saygı duymak, ulusal birliği
ve sosyalist kazanımları korumak ve kamu kurumlarının organize biçimde ulusal hedeflere
ulaşmak amacıyla koordineli çalışmasını sağlamakla yükümlüdür.

      Cumhurbaşkanı’nın Mısır’lı bir aileden olması ve 40 yaşından küçük olmaması ön
koşuldur. Başkanın, Halk Meclisinin 1/3’ü tarafından aday gösterilmesi ve bahse konu Meclis
üyelerinin 2/3’ünce onaylanması gerekmektedir. Akabinde ise halk oylamasına gidilmektedir.

     Cumhurbaşkanı 6 yıllığına seçilmekte olup, yeniden seçilmede herhangi bir sınır
bulunmamaktadır.

      Cumhurbaşkanı Anayasa’da geniş yetkiler ile donatılmış olması nedeniyle, idare sistemi
yarı başkanlık olarak tanımlanabilir. Bu yetki ve görevlerin en temel olanları aşağıda
sıralanmaktadır.

            Anayasa ile kendisine tanınmış yürütme erkini kullanmak,
            Hükümet ile beraber devletin genel politikasını belirlemek ve uygulamak,
            Gerekli gördüğünde referanduma giderek Parlamentoyu fesh etmek,
            Bakanlar Kurulu üyelerini atamak veya görevden almak,
            Sivil ve askeri görevliler ile diplomatik temsilcileri atamak veya görevden
             almak,
            Kanunların uygulanmasına yönelik düzenlemeler yayımlamak,
            Denetim düzenlemeleri yayımlamak,
            Kamu hizmetleri ve çıkarlarının organize edilmesine yönelik kararlar almak,
            Olağanüstü Hal uygulamasını belirlemek,
            Bakanların yargılanmasına karar vermek,
            Devlet Başkanlığı yanında, Polis idaresi ve Askeri idarenin başkanlığını
             yapmak,
            Şura (Shoura) Danışma Meclisi’nin 1/3’ünü atamak ve
            Halk Meclisinde maksimum 10 kişiye kadar üye atama, yetkilerine sahiptir.

  Cumhurbaşkanı bir veya daha fazla yardımcı atayabilmekte ve bunların yetki alanlarını
belirlemektedir. Anayasada, Cumhurbaşkanı geçici bir durum nedeniyle görevini icra
edemeyecek bir hale gelirse, yetkilerini başkan yardımcısına devretmesi hükmü yer
almaktadır. 75 yaşında olan Hüsnü Mübarek bugüne kadar rekabetten kaynaklanabilecek
problemler nedeniyle, bir başkan yardımcısı atamamıştır.

     3.2.2.3. Halk Meclisi (People’s Assembly)

       Anayasada Halk Meclisi’nin üye sayısı, minimum 350 olarak belirlenmiştir. Toplam üye
sayısının yarısı tanımı kanunla yapılacak olan çiftçi ve işçilerden oluşmak zorundadır. Üyeler
5 yıllığına ve gizli oyla seçilmektedir. Halihazırda, Halk Meclisi 454 üyeden oluşmakta olup,
bunun 444’ü seçimle gelmiş, 10’u ise Cumhurbaşkanı tarafından atanmıştır.

      Halk Meclisi yasama erkine sahiptir. Bunun yanısıra, genel bütçe, ekonomik ve sosyal
kalkınma planları ve devletin genel politikasının onaylanmasından sorumludur.

     Parlamentonun yarısının çiftçi ve işçilerden oluşma zorunluluğu ve Başkan’ın
Parlamento üzerindeki müdahale etme yetkisi, yasama erkinin icrasının etkinliğini
düşürmektedir.
                                             11
  3.2.2.4. Danışma Meclisi (Shoura Assembly)

      Bu meclis en az 132 üyeden oluşur ve altı yılda bir seçim yapılır. Üyelerin 2/3’ü gizli
oyla seçilir ve bunların %50’si işçi ve çiftçilerden oluşmak zorundadır. 1/3’ü Başkan
tarafından atanır. Danışma Meclisi üyeliği maksimum 6 yıla kadar olabilir. Ancak, atanan
veya seçilenlerin %50’si her üç yılda bir yenilenir. Halihazırda Danışma Meclisinin 264 üyesi
bulunmaktadır.

     Danışma Meclisi 1952 ve 1971 Devrimlerinin prensiplerini korumak, sosyal barış ve
ulusal birliğin sağlanması yönünde çalışmak, demokratik sosyalist sistemi derinleştirmek,
sosyalist kazanımları, toplumun temel bileşenlerini ve değerlerini korumak ve kollamak
amacıyla oluşturulmuştur.

      Söz konusu Meclis’e Anayasa değişiklikleri, kanun taslakları, sosyal ve ekonomik
kalkınma plan taslakları, barış anlaşmaları ve Başkan tarafından halk meclisine gönderilen
kanun taslakları konularında danışılması öngörülmektedir. Cumhurbaşkanı Danışma
Meclisi’ni fesh etme yetkisine sahiptir.

     3.2.3. Yargı

      Anayasa’ya göre yargı sistemi ve hakimler bağımsızdır. Hukuki sorunlar niteliğine göre
oluşturulmuş mahkemeler tarafından incelenir ve sonuçlandırılır. Mahkemelerin en üstünde
bir Anayasa Mahkemesi bulunmaktadır.

      Anayasa’da, İslami kuralların hukukun temel kaynağı olacağı yer almaktadır. Bunun
yanısıra Mısır’ın hukuki yapılanmasında, Yunan hukuku, Batı hukuku, hatta Firavunlar
dönemi geleneklerinin geçerli olduğu ifade olunmaktadır. Son dönemde medeni hukuka doğru
önemli çalışmaların yapıldığı dikkat çekmektedir. İslam hukuku daha çok aile içi ilişkilerde
ve miras işlerinde geçerli olmaktadır. Ticaret ve uluslararası ilişkilerde modern hukuk
kuralları geçerlidir.

      Mevcut durumda yargı sistemi oldukça yavaş işlemektedir. Mahkemelerde sıra çok,
kararlar uzun zaman almakta ve alınan kararların uygulanmasında problemler bulunduğu sık
sık medyada yer almaktadır.

     3.3. Coğrafi Bilgiler ve Nüfus

     3.3.1. Coğrafi Konumu, Yer Şekilleri, Akarsular ve Göller, İklim-Bitki Örtüsü

       Mısır Arap Cumhuriyeti (MAC), Afrika ve Asya kıtalarının kesişim noktasında
bulunmaktadır. Ülkenin Kuzeyinde Akdeniz, Güneyinde Sudan, Batısında Libya, Doğusunda
İsrail, Filistin ve Kızıldeniz bulunmaktadır. Mısır komşularıyla toplam 2665 km’lik sınır
uzunluğu paylaşmaktadır. Komşu ülkeler ile sınırlarına bakıldığında, Filistin Gaza Bölgesi ile
11 km, İsrail ile 266 km, Libya ile 1115 km ve Sudan ile 1273 km sınırı bulunmaktadır.

      Mısır’ın yüzölçümü 1.001.450 km2’dir. Bu alanın yaklaşık %5’i tarıma ve yaşamaya
elverişli alandan oluşmakta olup, geri kalanı çöldür.

     Mısır’ın Kızıldeniz ve Akdeniz kıyı şeridi toplam 2450 km uzunluğundadır. 6695 km ile
dünyanın en uzun nehri olan Nil nehrinin yaklaşık 1500 km’si, 1 km ile 20 km arasında
değişen genişliklerle Mısır’dan geçmektedir.

     Nil nehri, ülkenin Güney’indeki 9 ülkeden geçerek Mısır üzerinden Akdenize
dökülmektedir. Nil nehrinin kenarı ve Akdenize döküldüğü bölgede oluşturduğu delta
                                             12
dünyanın en verimli topraklarına sahip olması nedeniyle, tarım bakımından büyük önem arz
etmektedir. Diğer taraftan, nüfusun çok büyük bir bölümü tarif edilen alanda yoğunlaşmıştır.

     Nil nehri referans alındığında, nehrin batısında Batı Çölü, doğusunda Doğu Çölü ve Sina
Çölü, Nil nehrinin akış alanı boyunca oluşan Nil Vadisi ve Akdeniz’de döküldüğü bölgedeki
Delta, ülkenin ana alt-coğrafi bölgelerini oluşturmaktadır. Yine Nil nehri referans alınarak
ülkenin Başkenti Kahire ve Kuzeyindeki Delta bölgesi Aşağı Mısır, Kahire’nin Güneyinde
kalan bölge ise Yukarı Mısır olarak adlandırılmaktadır.

     Ülkenin iklimi, yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık şeklinde tanımlanmaktadır.
Yağmur daha çok Akdeniz sahillerinde vuku bulmakta, diğer bölgelerde ise nadiren ve
düzensiz olarak görülmektedir. Bu nedenle, ülke tarımında sulama büyük önem arz
etmektedir. Söz konusu iklim yapısı, ülkede 12 ay turistik faaliyet yapılmasına izin
vermektedir.

      “Khamseen” olarak adlandırılan sıcak rüzgar, bahar aylarından yaklaşık 150 km/saat
hızla esmektedir ve çölden kum ve toz bulutu taşımaktadır. Khamseen fırtınası sırasında
Kahire’de görüş netliği belirgin şekilde azalmaktadır.

      Mısır’da 27 valilik bulunmaktadır. Ülkenin başkenti Kahire’dir. Başkent Kahire, ülkenin
iş ve ticaret merkezidir. Buna ilave olarak, İskenderiye, Dimyat ve Port Said ülkenin önemli iş
merkezleri konumunda olan diğer şehirleridir. Bunun yanısıra, Kahire ve İskenderiye’de
yoğunlaşan nüfusun ülkeye yayılması amacıyla, 6 Ekim Kenti, 10 Ramazan Kenti, Sedat
Kenti gibi yeni yerleşim birimleri oluşturulmaya çalışılmaktadır. (Alexandria Aswan Asiut
Beheira Beni Suef Cairo Dakahliya Dumietta Fayoum Gharbiya Giza Ismailiya Kafr El-
Sheikh Kalyobiya Kena Luxor City Matroh Monofiya Minia New Valley North Sinai Port
Said Red Sea Sharkiya Sohag South Sinai Suez.)

     Mısır’ın dünya coğrafyasındaki konumu ülkeye jeostratejik önem yüklemektedir.
Coğrafi açıdan konu edilmeye değer bir unsur Akdenizi Kızıldenize bağlayan Süveyş
Kanalıdır. Süveyş Kanalı, deniz taşımacılığında askeri ve ticari önemi nedeniyle, bir çok güçlü
ülkenin ilgisini çekmiştir. Ayrıca, söz konusu Kanal ülkenin döviz kazandıran önemli
sektörleri arasında yer almaktadır.

      Mısır’ın konum olarak Arap ülkelerinin ortasında bulunması ve buna ilave olarak daha
sonra raporda açıklanacak demografik özellikleri, Mısır’ın diğer Arap ülkeleri üzerinde nüfuz
sahibi olmasını beraberinde getirmektedir. Arap ülkelerinin oluşturduğu ortak platform olan
Arap Ligi’nin merkezi Kahire’dedir.

     Filistin ve İsrail ile komşuluğu, Mısır’ı dünya politikasında dikkate alınması gereken bir
unsur olarak gündeme getirmiştir. İsrail ile olan ilişkileri de ülkeye ayrı bir jeostratejik önem
katmıştır. Mısır ise bu konumunu sürekli değerlendirme gayreti içine girmiştir ve girmektedir.
Bu nedenle Mısır, Amerikan yardımı alan ülkeler arasında İsrail’den sonra ikinci sırada
bulunmaktadır.

      Nil nehri bir taraftan Mısır’a hayat verirken, diğer taraftan on ülkenin bu nehirden
yararlanması nedeniyle, zaman zaman bu ülkeler arasında “su sorunu” tartışmalarını gündeme
getirmektedir. Bu nedenle, Mısır özellikle Sudan ve güneydeki diğer ülkeler ile ilişkilerini
dikkatle yürütme gayreti içinde bulunmaktadır.

      Ülkenin sahip olduğu Akdeniz sahilleri, dünyanın doğal akvaryumu olan Kızıldeniz ve
sahilleri, Nil nehri etrafında yaşamış eski Mısır medeniyetinden kalan yapıt ve tapınaklar, bazı
din büyüklerinin mezarlarının bulunması da gerek turistik ve gerekse politik olarak ülkeye
stratejik önem kazandıran öğeler arasında yer almaktadır.
                                                13
      Buna ilave olarak, Mısır petrol bakımından zengin olmamakla beraber mevcut
koşullarda keşfedilen 59 trilyon m3 doğal gaz rezervi ve gün geçtikçe bulunan yeni doğal gaz
rezervleri ile beraber, ülkenin bölgede doğal gaz enerji merkezi haline gelme çabaları, yine
dikkatle izlenmesinde yarar görülen konular arasında yer almaktadır. Dünyada doğal gaz
rezervleri bakımından zengin ülkeler sıralamasında Mısır, 18 inci sıraya yükselmiştir.

      Mısır’ın Afrika kıtasının diğer ülkeleri ile yürüttüğü siyasi ve ticari anlaşmalar, bunun
yanında kıta ülkelerinin hemen hemen hepsinde bulunan yeni petrol rezervleri, Kıta’nın ve
ülkenin önümüzdeki dönemde en azından dünya enerji politikaları konusunda bir rol
üstlenmesini sağlayacaktır.

       Son olarak, Mısır yüksek nüfusunun sağladığı büyük iç pazarın yanında, çevresinde
bulunan Arap ve bazı Afrika ülkeleri ile yapmış olduğu tercihli ticaret anlaşmaları ve AB ile
imzaladığı Ortaklık Anlaşması nedeni ile de ekonomik ve ticari anlamda cazibe merkezi olma
özelliği taşımaktadır. Özellikle uluslararası ticari görüşmelerde Mısır, Arap ülkelerinin
liderliğini yapmakta, Dünya Ticaret Örgütü görüşmelerinde ise fakir/zengin ülkeler
karşılaşmasında, fakir ülkelerin oluşturduğu grubun içinde aktif rol üstlenmeye çalışmaktadır.

      3.3.2. Nüfus (Nüfus yapısı, nüfus artışı, yaşlara göre dağılımı, ülke içi dağılımı)

      Mısır’ın nüfusu 75 milyonu geçmiş olup, bunun yaklaşık 73 milyonu Mısır’da, kalan 2
milyonu ise ülke dışında yaşamaktadır. Nüfusun yıllık büyüme hızı, 2006 yılında %2 oranında
olup, 2015 yılına kadar ise nüfus artış hızının ortalama olarak %1,6 olarak gerçekleşeceği
tahmin edilmektedir.

     Toplam nüfusun %14’ü 6 yaşın altında, %40’ı okul çağında (6-26 yaş), çalışabilir
nüfusun (15-64) oranı ise %60 dolaylarındadır. 65 yaş ve üzerinin toplam nüfus içindeki payı
ise %3,5’dir.

Tablo-4 Nüfusun Özellikleri.

                           2000/2001   2001/2002    2002/2003   2003/2004   2004/2005   2005/2006
 (milyon)
TOPLAM NÜFUS               67,2        68,5         69,9        71,2        72          75
Yurtdışında Olanlar        1,9         1,9          1,9         1,9         2           2,3
Mısır'daki Nüfus           65,3        66,6         68          69,3        70          72
<6                         9,1         9,3          9,5         9,6         9,8         10
  - Erkek                  4,7         4,8          4,9         4,9         5           5,1
  - Kadın                  4,4         4,5          4,6         4,7         4,8         4,9
6-24 (Eğitim Çağı)         28,6        29,2         29,8        30,4        30,7        31,3
  - Erkek                  14,9        15,2         15,5        15,8        15,9        16,3
  - Kadın                  13,7        14           14,3        14,6        14,8        15
15-64 (Çalışabilir Nüfus)  38,6        39,4         40,2        41,0        40,9        42
  - Erkek                  19,6        20           20,4        20,8        20,6        21,3
  - Kadın                  19          19,4         19,8        20,2        20,3        20,7
>65                        2,2         2,3          2,3         2,3         2,4         1,3
  - Erkek                  1,2         1,2          1,2         1,2         1,3         1,1
  - Kadın                  1           1,1          1,1         1,1         1,1         2,4
Doğum Oranı(Binde)         26,7        26,5         26,2        25,7        25,8        25,5
Ölüm Oranı (Binde)         6,2         6,4          6,5         6,4         6,4         6,4
  Kaynak: Mısır Merkez Bankası.



                                               14
      Aile başına düşen çocuk sayısı 5,3 olup, bunun 2017 yılında 1,2’ye düşürülmesi
planlanmaktadır.

     Kadın-erkek dağılımına bakıldığında, toplam nüfusun %62’si erkek, %48’i ise kadın
nüfustan oluşmaktadır. Kadınlarda ortalama yaşama ömrü 73, erkeklerde ise 68’dir.

     Nüfusun etnik yapısına bakıldığında, yaklaşık %90’ının müslüman, %10’unun ise
Koptik Hristiyanlardan oluştuğu belirtilmektedir.

      Aşırı nüfus, ülkenin en temel sorunlarından birini oluşturmaktadır. Nüfusun yaklaşık
%36’sı Kahire (20 milyon) ve İskenderiye (4 milyon) kentlerine yoğunlaşmıştır. Diğer
taraftan, ülke arazisinin %5’inin yaşamaya elverişli alan olması nedeniyle, 75 milyonluk
nüfus çok düşük bir coğrafi alana sıkışmıştır.

      1995-2000 yılları arasında, yoksulluk oranı, kırsal kesimde %29’dan %34’e
yükselmiştir. Aşağı Mısır’da ise belirli bir düzelme gözlenmektedir. Bazı ana şehirlerde 1995
yılında %13 olan yoksulluk oranı, 2000 yılında %5’e gerilemiştir (Dünya Bankası Raporu).

     1995 yılında, yoksul kesimin(%30) toplam gelir içindeki payı %10 iken, 2000 yılında
bu rakam %7.7’ye gerilemiştir.

      BM Kalkınma Programı tarafından açıklanan bir rapora göre, okuryazar oranı %58
civarındadır. Resmi kaynaklara göre ise bu oran %72 düzeyindedir.

     Mısır’da 7.2 milyon emekli bulunmaktadır. Bunların aylık maaşları 100 LE
düzeyindedir.

      Mısır’da aile gelirlerinin dağılımına ilişkin sağlıklı bir çalışma bulunmamaktadır. Bunun
yapılamamasının en temel nedeni, hemen hemen herkesin kayıtlı veya kayıt dışı ayrı bir gelir
kaynağının bulunmasından ileri gelmektedir. Kamuda memur olarak çalışanların aylık
gelirleri 200(35 $) ile 1500(250 $) Mısır Poundu arasında değişmektedir. Ancak, mevcut
hayat şartlarında, memurların devletten aldığı maaşla geçinmesi mümkün bulunmamaktadır.
Memurlar, devletten aldıkları maaşı “sosyal yardım” olarak değerlendirmektedir. Bu nedenle,
her memurun müracaat ettiği değişik ilave gelir kaynakları bulunmaktadır.

     Aile gelirlerinin önemli bir kısmı gıda, içecek ve sigara(%56) ve konuta(%10) tahsis
edilmektedir. Eğitim, kültür ve spora yapılan harcamaların payı ise giderek yükselmektedir.

     3.3.3. Çalışma ve İşgücü

      75 milyonluk Mısır nüfusunun %95’lik kısmı Nil Deltasında yaşamaktadır. Bir başka
ifadeyle %70’lik nüfus başkente 150 kmlik bir dairenin oluşturduğu alan içerisinde
bulunmaktadır. İşgücünün üçte biri tarım alanında istihdam edilmiştir. Çalışan nüfusun %25’i
Kahire ve İskenderiye’dedir.

      Çalışma saatleri 12/2003 sayılı yasa ile belirlenmiş olup, işçi bir günde 8 saatten çok
olmamak koşulu ile haftada altı gün 48 saat çalışır. Çoğu özel sektör şirketlerinde, haftada beş
gün Pazar’dan Perşembe’ye kadar çalışılır. Çalışma saatleri özel durumlarda günlük 9 saate
çıkartılabilir. Devlet daireleri hafta içi hergün saat 9:00 ve 14:30 arasında açıktır.

     Mısır’da asgari ücret henüz yasayla belirlenmemiştir. Bunun yanı sıra işsizlik sigortası
uygulaması da bulunmamaktadır.


                                              15
     Yaklaşık %2 oranında nüfus artış hızına sahip olan ve 75 milyonluk nüfusu bulunan
Mısır ekonomisinin en önemli sorunu, yüksek nüfus ve işsizlik problemidir. Yılda yaklaşık
600-700 bin kişi işgücüne katılmaktadır. Özel sektörün yeni iş alanları yaratamaması, artan
işgücünün devlette istihdamını beraberinde getirmektedir. 2002/2003 itibariyle devlet
memurlarının sayısı 6 milyona ulaşmıştır.

      Resmi rakamlara göre 2002/2003 mali yılında işsizlik oranı %9,9 olarak açıklanmıştır.
Toplam “çalışan işgücü”nün yaklasik % 50’si reel sektör, %50’si hizmet sektöründe
çalışmaktadır. 2005/2006 mali yılına ilişkin işsizlik oranı %10,5 olarak açıklanmıştır.

      3.3.4. Eğitim ve Kültür

     1991 yılından itibaren eğitim Mısır hükümetinin öncelikli projesi olarak kabul
edilmiştir. Bu tarihden itibaren okuma yazma bilenlerin yüzdesi artmıştır. Mısır’da 13 devlet
üniversitesi ve 9 özel üniversite bulunmaktadır.

      Amerikan, Fransız, İngiliz ve Kanada hükümetleri, ülkelerinin Mısır’da yatırım yapan
şirketlerine kalifiye işgücü sağlamak amacıyla özel üniversiteler kurmuşlardır.

     2004 yılı üniversite eğitimine ayrılan bütçe 6.154 milyon Mısır poundunu bulmuştur. Bu
durumda her öğrenciye 5.825 Mısır poundu olarak da belirtilebilir. Mısır’ın 13 devlet
üniversitesinde 278 fakülte bulunmakla beraber bu fakültelerde 2004/2005 yılı itibari ile
2.541.000 ögrenci bulunmaktadır.

      Mısır’da ilk ve orta ögretim sisteminde ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Devletin okullara
sağladığı maddi imkanların kısıtlı olması, verilen eğitimin kalitesinin de düşük olmasına
sebep olmaktadır. Öğretmenlerin gelir seviyesinin aşırı düşüklüğü bu meslek grubundakilerin
ikinci işlere yönelmelerine neden olmaktadır. Üniversite eğitimi almış nüfusun %80’e yakını
ingilizce konuşmaktadır.

Tablo-5 Eğitim
                                                   2000/01   2001/02   2002/03   2003/04   2004/05   2005/06
Üniversite öncesi eğitimdeki ögrenci sayısı(bin)   16.032    16.166    16.271    16.301    16.544    14.794
Üniversiteye giden ögrenci sayısı(bin)             1.379     1.495     1.553     1.615     2.541     2.157
Okuma-yazma Bilmeme oranı(%)(10 yaş ve üstü)       33,4      30,6      27,4      27,9      22,3      ..
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      Mısır’da okuma yazma oranı %25 civarındadır. Bu oranı %68,3 erkek ve %46,9 kadın
oluşturmaktadır. Hükümet uluslararası enstitüler ve yardımcı kuruluşlarla, kadın erkek okuma
yazma oranında oluşan bu farklılığı azaltmayı planlamaktadır.

      2005/2006 yılında okur yazar oranına ulaşılamamıştır.

     Mısır bir çok değişik uygarlığa ev sahipliği yapmış olduğundan dolayı kültürel açıdan
çok zengin bir ülkedir. Yıl boyunca çeşitli fuarlar, festivaller düzenlenmektedir.

      3.3.5. Sosyal Güvenlik

       Sosyal Güvenlik Sistemi hastalık, işsizlik, yaşlılık dolayısıyla geliri azalan bireyleri ve
ailelerini korumak amacıyla devlet tarafından kurulan bir sistemdir.

        Mısır uyruklu işçiler için, şirket, çalışanın maaşının yaklaşık dörtte biri kadar sosyal
güvenlik sistemine ödeme yapar. Mısır Arap Cumhuriyetinde, yerli ve yabancı tüm çalışanlar
için bir ayrım olmaksızın, Sosyal Sigorta İdaresine, brüt maaş üzerinden işveren tarafından %
                                                 16
      26, çalışanlar tarafından % 14 olmak üzere sosyal sigorta prim ödemesi yapılması
      gerekmektedir. Mısır'ın herhangi coğrafi veya özel ekonomik bölgesinde (sanayi bölgeleri,
      özel ekonomik bölgeler, nitelikli sanayi bölgeeri vb.) sosyal sigorta prim ödemeleri
      bakımından istisna tanınmamaktadır.

             Sosyal güvenlik ödemeleri; emeklilik ve doğum izinlerini, hastalık ve ölüm ödemelerini,
      işsizlik ödemelerini içerir. Özel şirketler, çalışanlarına sağlık sigortası yapmakla
      yükümlüdürler.

      4. MISIR’IN GENEL EKONOMİK DURUM

         4.1. Genel Durum
Tablo-6 Makro Göstergeler
              MAKRO GÖSTERGELER                                           2005/2006 mali yılı
      Nominal GSYİH Pazar Fiyatları Yöntemiyle                              108 milyar $
               Reel GYİH Büyüme (%)                                   6.2 (5.9-6.9 arası farklı rakamlar
                                                                           açıklanmıştır.)
              Reel GSYİH Kişi Başına ($)                                        1,374
              GSYİH’da Özel Sektör Payı                                          65,9
                İşsizlik Oranı (%)                                                10
   Dönem Sonu Yıllık Ortalama Tüketici Enflasyonu                               % 7,2
                    Bütçe Gideri                                             39 milyar $
                    Bütçe Geliri                                              31 milyar $
                     Bütçe Açığı                                              -8 milyar $
          Bütçe Açığı (GSYIH %’ si olarak)                                          9
                  Toplam ihracat                                                  18,5
                   Toplam ithalat                                                 30,4
                    Ticari Denge                                                 -11,9
                       Dış borç                                              29.6 milyar $
           Dış Borç (GSYIH %’ si olarak)                                           30
          Toplam borç (GSYIH %’ si olarak)                                        101
            Net Uluslararası Rezervler                                        25 milyar$
       Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları                 6.1 Milyar $ (petrol ve doğalgaz alanları dahil)
              Süveyş Kanalı Gelirleri                                         3.6 milyar $
                 Turizm gelirleri                                            7.2 Milyar $
                   Turist sayısı                                               8,6 milyon

           4.1.1. Genel Ekonomik Yapı (GSYİH/GDP artış hızı, sektörel dağılımı, Milli gelir,
                  Tasarruflar, Fiyatlar, Maliye, Bütçe, iç/dış borçlar, parasal büyüklükler)

            Mısır’ın yakın ekonomik tarihi, 1950’lerdeki sosyalist hareket ve Nasser’in Pan-
      Arabizm döneminde başlayan ithal ikameci kalkınma stratejisinden etkilenmiştir. Nasser
      döneminde ekonomi, merkezi sistem ve güçlü sendika öğeleri ile şekillendirilmiştir. Ekonomik
      milliyetçilik, yönetimin temel ekonomi felsefesi olmuştur.

          Envar Sedat’ın “infitah” (açıklık) uygulamaları, Nasser dönemindeki politikalardan
      sapma oluşturmuştur. Açıklık (İnfitah), uluslararası bağlar ve önemsiz faaliyetler üzerinde
                                                  17
yükselen bir burjuvazi oluşturma konusunda başarılı olmuş, ancak ihracat sektörü ve sanayi
yatırımları konusunda yeterli sonuç vermemiştir.

      1990’lı yılların başlarında, AB ve IMF’in desteğiyle Hosni Mubarek yapısal reformları
başlatarak İnfitahın ötesine geçmeyi amaçlamıştır. 1991 yılında IMF ile yapılan standby
anlaşması çerçevesinde Ekonomik Reform ve Yapısal Uyum Programı başlatılmış, bu
program Dünya Bankasının Yapısal Uyum Kredileri ile desteklenmiştir. Sözkonusu dönem,
Mısır’ın dünya pazarları ile entegrasyonu, KİT’lerin özelleştirilmesi, faiz oranlarının
rekabetçi düzeylere yükseltilmesi, ithal yasaklarının kısmen kaldırılması ve petrol(gaz)
desteklerinin azaltılmasına şahit olmuş ve İnfitah’ın derinleştirilmesi yönünde politikalar
izlenmiştir.

     Mısır ekonomisinin bugün en büyük problemi işsizliktir. Yetmişbeş milyon nüfus ve
yaklaşık %2 oranında büyüyen nüfusa karşılık özel sektörün yeterli düzeyde işgücü
üretememesi nedeniyle, söz konusu problem varlığını sürdürmektedir. Her yıl yaklaşık 600
bin kişi işgücüne katılmaktadır. Bu işgücünün büyük bir bölümü devlet tarafından istihdam
edilmeye çalışılmaktadır. Kamu kesiminde çalışanların sayısı 6 milyona ulaşmış
bulunmaktadır.

      Söz konusu işsizlik problemine karşılık, ekonomik büyümenin %3-5 arasında kalması
halkın giderek fakirleşmesine neden olmaktadır. Bu nedenle kişi başına düşen milli gelir
1998/99 yılında 1.400 $ düzeyinden 2003/2004 yılında 1.050 $ düzeyine gerilemiştir.
2005/2006 yilinda GSYİH’daki büyüme kişi başı gelire de pozitif olarak yansımış, bu değer
1.374 $ seviyesine yükselmiştir.

      Yoksul halkın sorunlarının hafifletilmesi amacıyla devlet, benzin, ilaç, ekmek, yemeklik
yağ gibi temel ürünlerde bütçeden ciddi sübvansiyon yapmaktadır. Bu nedenle, bütçe açığı ve
iç borçlar giderek büyümektedir. İç ve dış borçlar toplamı GSYİH’yı aşmaktadır.

      Mısır ekonomisinin dünya ekonomileri ile entegrasyonu bağlamında bölgesel ve ikili
ticaret anlaşmalarına imza atılmıştır. Mısır’ın çeşitli Arap ülkeleri ile karşılıklı tercihli ticaret
anlaşmaları bulunmaktadır. Diğer taraftan, Arap ülkeleri arasında Arap Ortak Pazarı’na
dahildir. Mısır, Doğu ve Güney Afrika ülkeleri arasında serbest pazar oluşturulmasını öngören
COMESA’nın bir üyesidir. Ayrıca, 1.6.2004 tarihinde Mısır-AB Ortaklık Anlaşması
yürürlüğe girmiştir. Mısır ile ABD, Rusya ve EFTA arasında Serbest Ticaret Anlaşması
yapılmasına yönelik çalışmalar 2006 yılında sürdürülmüştür. Türkiye ile 2005 yılı Aralık
ayında imzalanan STA ise 2006 yılında yürürlüğe konulamamıştır.

     Mısır, 2006 yılına bir önceki yıla nazaran daha olumlu iç ekonomik koşullarla girmiş
olmasına karşın; ekonomik reform konusunda iç ve dış baskılar devam etmiştir.

      Daha iyi yaşam koşulları için ekonomik reform beklentisi, halk tarafından Mısır
Yönetimine yönelik olarak ileri sürülen eleştirilerin başında gelmekte iken, ABD’nin daha
fazla demokrasi yönündeki baskısı, Mısır ekonomi yönetimini son derece hızlı bir şekilde yeni
iş imkanları yaratacak ve geliri artıracak tedbirleri almaya zorlamıştır.

      Mısır’da siyasi reform beklentilerini ekonomide gerçekleştirilecek reformlarla
desteklemeyi hedefleyen Mısır Yönetiminin, 2003 yılında yaşanan krizden sonra 2005 yılında
bu amacında kısmen de olsa başarı kazandığı ve ekonomiyi rayına oturtmayı başardığı
söylenebilecektir. 2006 yılında ekonomik gelişmeler artarak devam etmiştir. Daha da
önemlisi, Mısır, gelişme yolundaki ekonomiler arasında tekrar yükselmekte olan bir piyasa
olarak algılanmaya başlamış ve dünyada artan likiditenin bir sonucu olarak daha fazla yatırım
çekmeye başlamıştır. Yine de, 2006 yılında milli gelir düzeyindeki artışa rağmen, ekonomide,

                                                 18
halkın genel refah seviyesini yükseltecek düzeyde kaydadeğer bir başarı elde edildiğinin
söylenmesi güçtür.

      İşsizlik, bir çok gelişme yolundaki ülkede olduğu gibi, Mısır’ın da en büyük sorunları
arasında yeralmaktadır. 2006 yılında işsizlik oranı, bir önceki yıla nazaran %.1 lik bir artışla
% 10,5 olarak gerçekleşmiştir. Yılda % 2’nin üzerinde bir hızla artmakta olan 75 milyonluk
nüfus için her yıl yeterli istihdam yaratılması, iç (Müslüman Kardeşler Partisinin oy
oranındaki yükseliş) ve dış baskılar (ABD ve AB) altında zorlanan Mübarek Yönetiminin
birinci önceliği olarak açıklanmıştır. Cumhurbaşkanlığı seçimleri kampanyası sırasında,
Mübarek tarafından söz verilen “6 yılda 4.5 Milyon yeni iş yaratılması” hedefine dönük
olarak eski kabinede 18 aylık dönemde başarı kazandığı düşünülen ekonomi yönetimi
ödüllendirilerek, idarelerindeki kurum sayısı arttırılmıştır.

      Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin akabinde, 2004 yılının Temmuz ayından itibaren
Başbakanlığı yürüten Ahmed Nazif’e 31 Aralık 2005 tarihinde ikinci kez hükümet kurma
görevi verildiğinde, Nazif Hükümeti’nde görev alan ekonomi ile ilgili Bakanlar’ın büyük
çoğunluğu eski kabinedeki görevlerini korurken; ekonominin üç önemli bakanından biri olan
Rachid Mohamed Rachid’in dış ticaret ve sanayi olan portföyünün iç ticareti de içerecek
şekilde genişletilmesi kendisine verilen bir güven oyu şeklinde algılanmıştır.

      2005/2006 Mali Yılı makroekonomik büyüklüklere ilişkin değerlendirmeler aşağıda
açıklanmaktadır.

     4.1.1.1.Milli Gelir (GSYİH)

      2000/2001 yılında 93,3 milyar $ olan GSYİH, 2003/2004 yılında 78.7 milyar $’a
gerilerken, 2005/2006 yılında 98.9 milyar dolar seviyesine yükselmiştir. Buna paralel olarak,
diğer taraftan, 2000/2001 yılında %3,4 olan ekonomik büyüme, 2005/2006 yılında %6.8
olarak gerçekleşmiştir.

     Aşağıdaki tablodan yıllar bazında, bazı makroekonomik göstergeler takip edilebilir.

Tablo-7 Bazı Makroekonomik Göstergeler.
                                2000/01    2001/02     2002/03   2003/04   2004/05     2005/06
GSYİH(Piyasa Fiyatları)*        93,3       88,1        78,7      77,1      92,6        98,9
Büyüme (%)                      3,4        3,2         3,1       4,1       4,9         6,8
Kişi Başına Gelir ($)           1.530      1.470       1.169     1.078     1.322,90    1.374,00
Enflasyon                       2,4        2,5         3,2       11,2      3,9         7,2
Nüfus(milyon)                   66         68          69        70        72          75
İhracat (1000$)                 7.078      7.120       8.205     10.452    13.800      18.455,1
İthalat (1000$)                 16.441     14.644      15.910    17.975    24.200      30.441,0
Ticaret Dengesi (1000$)         -9.363     -8.001      -8.317    -7.523    -10.400     -11.985,9
* Milyar $.
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      GSYİH’nın yaklaşık %50’sini reel sektör, %50’sini ise hizmetler sektöründen
oluşmaktadır. GSYİH içerisinde tarım sektörü %15,5 imalat sanayi 18,9 ve madencilik %8,8
ulaştırma %7,2 ticaret %11,5 paylara sahiptir.

Tablo-8 GSYİH’nın Sektörel Dağılımı (%).
                                           2002/2003      2003/2004    2004/2005      2005/2006
Reel Sektör
- Tarım                                    16,4           16,4         16,1           15,5

                                              19
- Madencilik                                       8,3           8,1           7,8           8,8
- İmalat Sanayi                                    19,6          19,1          19,1          18,9
Hizmetler
- Ulaştırma,İletişim                               6,8           7             7,2           7,2
- Ticaret                                          12            11,7          11,6          11,5
- Finans                                           5,9           5,8           5,8           5,7
- Kamu                                             9,9           9,7           9,6           9,3
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      Diğer taraftan GSYİH içerisinde kamu ve özel sektör payları, yıllar bazında aşağıdaki
tabloda gösterilmektedir.

Tablo-9 Ekonomide Kamu ve Özel Sektörün Payı (%)
                               2002/2003         2003/2004                  2004/2005            2005/2006
                               Kamu      Özel    Kamu      Özel             Kamu      Özel       Kamu Özel
GSYİH                          33,4      66,6    32,9      67,1             32,8      67,2       33,3   66,7
- Tarım                        0         16,4    0         16,4             0         16,1       0      15,5
- Elektrik                     1,6       0,1     1,5       0,3              1,5       0,3        1,6    0,3
- İmalat Sanayi ve Madencilik  9,7       18,2    9,4       17,8             9,1       17,8       26,9   9,9
- İnşaat ve Bina               0,5       3,8     0,5       3,8              0,5       3,8        0,6    4,1
- İletişim ve Nakliye          1,2       5,6     1,1       5,9              1,1       6          1,1    6,1
- Gayrimenkul                  0,1       3,7     0,1       3,7              0,2       3,6        0,1    3,5
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

       4.1.1.2.    Enflasyon

      2003/2004 mali yılı enflasyon oranlarında, 2003 yılı başlarında uygulamaya geçilen
dalgalı kur rejimi neticesinde Mısır Poundunun Dolar karşısında %35 oranında değer
kaybından kaynaklanan fiyat artışlarının etkisi gözlenmektedir. Söz konusu yılda, uzun
yıllardır ilk defa iki haneli enflasyon yaşanarak, Toptan Eşya Fiyat Endeksi(TEFE) %15,9,
Tüketici Fiyat Endeksi(TÜFE) ise %11,2 olarak gerçekleşmiştir.

      2002/2003 yılında TEFE %18, TÜFE ise %3,2 olarak gerçekleşmiştir. 2004/2005 mali
yılında ise TEFE %5,1 , TÜFE ise %4,7 olarak değişmiş, enflasyon kontrol altına alınarak,
2003/2004 yılına nazaran %12 oranında düşmüştür.

      2005/2006 yılı Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) %5,7 olarak açıklanmıştır.

Tablo-10     Toptan    Eşya    Fiyat
Endeksi.
                                        2000/200     2001/200   2002/200   2003/200   2004/200     2005/200
                                        1            2          3          4          5            6
TEFE (%)                                1,3          3,5        18         15,9       5,1          5,7
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      2005/2006 yılı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) %7,2 olarak açıklanmıştır.

Tablo-11 Tüketici Fiyat Endeksi.
                                       2000/2001 2001/2002 2002/2003 2003/2004 2004/2005 2005/2006
TÜFE (%)                               2,2       2,7       3,2       11,2      4,7       7,2
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      2005/2006 yılı enflasyonu %7,2 olarak açıklanmıştır.

                                                         20
      4.1.1.3. İşsizlik

     Yaklaşık %2 oranında nüfus artış hızına sahip ve 75 milyonluk nüfusu bulunan Mısır
ekonomisinin en önemli sorunu, yüksek nüfus ve işsizlik problemidir. Yılda yaklaşık 600-700
bin kişi işgücüne katılmaktadır. Özel sektörün yeterli yeni iş alanları yaratamaması, artan
işgücünün devlette istihdamını beraberinde getirmektedir. 2002/2003 itibariyle devlet
memurlarının sayısı 6 milyona ulaşmıştır.

     Ekonomik performansın takibi, 2004/2005 yılında 21,2 milyon kişi olan işgücünün,
2005/2006 yılında %2,8 lik bir artışla 21.8 milyon kişiye ulaştığını göstermektedir. Bu da
toplam nüfusun %30,6’sını oluşturmaktadır.

     Yıl boyunca artarak devam eden yatırım harcamaları, yeni iş imkanları yaratılmasında
olumlu bir gelişme olarak kaydedilmiştir.

      2005/2006 mali yılına ilişkin işsizlik oranı %10,5’tir.

Tablo-12 İşgücü ve İşsizlik.
                                           (Milyon)
                                        2001/2002 2002/2003              2003/2004       2004/2005   2005/2006
İşgücü                                  19,7        20,2                 20,7            21,2        21,8
İş Sahibi                               17,9        18,2                 18,6            19,2        19,7
EKONOMİK İŞ ALANLARINA GÖRE
 - Reel Sektör                          9,2              9,1             9,2             9,6         9,8
 - Hizmetler                            8,7              9,1             9,4             9,6         9,9
İŞVERENLERE GÖRE
 - Kamu                                 n.a.             5,3             n.a.            n.a.        n.a.
 - KİT'ler                              n.a.             0,9             n.a.            n.a.        n.a.
 - Özel Sektör                          11,7             n.a.            5,1             n.a.        n.a.
Toplam aylık ucret (milyar LE)          115.6            126.3           n.a.            n.a.        n.a.
Çalışan nüfus/toplam nüfus (%)          29,8             30.0            30.2            30,3        30,6
İşsizler                                1,8              2               2,1             2           2,1
İŞSİZLİK(%)                             9                9,9             10              9,5         10,5
Kaynak:Mısır Merkez Bankası.

      4.1.1.4. Bütçe

      2001/2002 yılında 22,1 milyar LE olan bütçe açığı, 2003/2004 yılında 27,1 milyar
LE’ye, 2004/2005 yılında 47,8 milyar LE’ye ve 2005/2006 mali yılında 48,5 milyar LE’ye
yükselmiştir. 2006 yılı döviz kuru ortalamalarına gore anılan rakam 8.5 Milyar ABD Dolarına
tekabül etmektedir. Söz konusu yıllar itibariyle incelendiğinde, bütçe açığının GSYİH’ya
oranı sırasıyla %5,9, %5,9, %9,6 ve %7,9 olarak gerçekleştiği görülmektedir.

Tablo- 13 Kamu Bütçesi.
                                  2000/01       2001/02        2002/2003 2003/2004 2004/2005 2005/2006
Toplam Gelirler ve Yardımlar
Toplam Gelirler                   74.568        75.255         83.041          93.655      110.864    149.521
Gelir Vergisi                     21.235        21.625         22.808          27.622      31.571     48.487
Vergi Dışı Gelirler               21.418        22.334         23.963          26.406      32.252     49.902
Toplam Harcamalar ve Krediler
Toplam harcamalar                 95.942        100.739        111.086         123.487     161.611    204.464
Maaşlar                           25.217        28.238         31.549          35.234      41.546     45.918
                                                  21
Savunma Harcamaları                 9.713       10.218       11.215       12.433     14.592        15.896
Faiz Ödemeleri                      20.907      22.903       26.449       31.146     32.780        36.761
Bütçe Açığı                                     -22.185     -25.429       -27.170    -47.831       -48.500
Bütçe Açığı/GSYİH(%)                            -5,9        -6,1          -5,9       -9,6          -7,9
(Milyon Mısır Poundu)
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      Memur maaşlarının toplam harcamalar içindeki payı %30 civarındadır. Bütçenin
üzerinde bulunan diğer önemli bir yük ise devletin bazı hizmet ve ürünlere sağladığı
sübvansiyonlardır. Bunlar arasında, ekmek, şeker, yemeklik yağ, benzin, ilaç, konut, taşıma
ve eğitim yer almaktadır.

       4.1.1.5. İç ve Dış Borçlar

      Ulusal devlet ve devlete bağlı kuruluşların toplam iç borcu 2005/2006 mali yılında 2006
yılı döviz kuru ortalamalarına gore yaklaşık 67 Milyar ABD Dolarına yükselmiştir.

     İç borçların GSYİH’ya oranı söz konusu yıllar itibariyle, %85,2’den, %90,8’e
yükselmiştir.

     2004/2005 yılında 28,9 milyar $ olan toplam dış borç, 2005/2006 yılında 29,5 milyar $
düzeyine çıkmıştır.

Tablo-14 İç ve Dış Borçlar.
                                 1999/00   2000/01    2001/02   2002/03    2003/04   2004/05      2005/06
İç Borç/GDP (%)                  72,2      81,1       87        88,8       89,7      85,2         90,8
Toplam Dış Borçlar**             27.783    26.560     28.661    29.396     29.872    28.949       29.593
Dış Borç/GDP (%)                 28,3      28,5       33,7      42,5       38,1      31,2         27,6
Kişi Başına Dış Borç ($)         426,4     399,5      422,2     424,7      423,4     402,6        404,3
** Milyon $
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

       4.1.1.6. İşçi Gelirleri

      Mısır yurt dışına göç veren bir ülkedir. Yurt dışında resmi kayıtlara göre 2,3 milyon
civarında Mısır’lı çalışmaktadır. Söz konusu işçilerin transfer etmiş oldukları yıllık ortalama 5
milyar $ olan döviz, ülkenin döviz kazandıran önemli kaynaklarından birini oluşturmaktadır.

      İşçilerin gelir transferinin yapıldığı başlıca ülkeler arasında sırasıyla, ABD, S. Arabistan,
BAE, Kuveyt, Almanya, İngiltere, İsviçre, Fransa, Katar ve İtalya yer almaktadır. İşçi
gelirlerinin yaklaşık üçte biri ABD’den transfer edilmektedir.
Tablo- 15 İşçi Gelirleri.
                                                                                               (Milyon $)

ÜLKE              2000/2001   2001/2002      2002/2003      2003/2004        2004/2005         2005/2006
S. Arabistan      681,3       621,2          634,4          639,6            725,5             776
Kuveyt            222,3       376,4          254,3          205,6            589,2             923
BAE               301,9       349,4          302.9          278,8            371,6             729
Katar             44,4        45,4           48,5           46,2             63,8              109
Bahreyn           12,7        54,2           23,8           7,1              10,5              47
Umman             11          11,3           14,9           15,5             18,4              24,9
Libya             2,6         3              1,6            2,7              2,1               3,5
Lübnan            14,6        10,3           18             14,6             20,6              27,6
                                                     22
ABD               1.048,80        955,9      1.025,9     1.111,10   1.619,60      1.516
Fransa            48,8            47,3       63,3        63,4       68,7          49,8
Almanya           96,6            89,1       125,9       131,1      230,5         198
Italya            34,6            32,4       48,3        64,3       74,9          54
Hollanda          16,5            12         22,4        36,6       25,9          19,3
İngiltere         95,7            116        124         122,8      169,4         147
Yunanistan        5,6             5,2        7,9         8,4        11,6          13,8
İspanya           3,1             3,4        10,7        6,3        12,4          15,2
İsviçre           105,4           119,9      97,7        91,5       102,7         143
Japonya           14              8,6        9           3,8        19,8          17,1
Kanada            6,2             5,9        8,3         8,7        12,9          11,4
Diğerleri         76,6            85,6       120,8       141,5      179,4         601
TOPLAM            2.842,70        2.952,50   2.962,6     2.999,60   4.329,50      5.034,00
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

          4.1.1.7. Özelleştirme

      Mısır’da kamu işletmelerinin özelleştirilmesinin temelinde 1991 tarih ve 203 sayılı KİT
Kanunu (Public Business Enterprise Law) bulunmaktadır. Söz konusu Kanun ile 314 kamu
işletmesi 17 ana Holding altında toplanmıştır. Anılan kanun ile ayrıca, bugün için sayısı 10’na
düşürülen kamu Holdinglerinin üzerindeki devlet müdahalesinin azaltılması, bütçeden ayrılan
kredilerin kısıtlanması ve yeni yatırımlara izin verilmemesi öngörülmüştür.

     Bahse konu Kanuna ek olarak, kamunun hissesi bulunan 518 Ortak Yatırım Şirketinde
devlet hisselerinin satılması amacıyla, 1996 yılında 341 sayılı Başkanlık Kararı uygulamaya
konulmuştur.

      KİT’lerde üst düzey bürokratların ve siyasilerin sahip olduğu çıkarlar, benzer şekilde
KİT’lerden beslenen çıkar grupları, yüksek nüfus ve işsizlik sorunu, mali yetersizlik, yabancı
yatırımcının bölgedeki gelişmelerden dolayı çekingen durması ve benzer birçok nedenden
dolayı Mısır’da özelleştirme istenilen düzeyde yürümemiş ve bu yüzden IMF, Dünya Bankası,
AB ve ABD’nin eleştirilerine hedef olmuştur. Özelleştirmenin yavaş ilerlemesinin yanında
kamu reformunda yeterli adımların atılmaması nedeniyle, IMF ve Dünya Bankası kredi
musluklarını kapatmış veya daha temkinli davranmaya başlamışlardır.

      Özelleştirmenin kurumsal yapısı ise, 2004 yılının Temmuz ayına kadar şu şekildedir.
KİT Bakanlığı, KİT’lerin özelleştirilmesi, yeniden yapılandırılması, işgücü ve hukuki
konularında sorumlu bakanlıktır. Bakanlar Düzeyinde Özelleştirme Komisyonu; özelleştirme
ile ilgili çeşitli bakanlıklar arası koordinasyonun sağlanması, özelleştirmenin önündeki
problemlerin tespiti ve çözüm önerilerinin getirilmesi ve satışlarda karar alma
mekanizmasının hızlandırılmasından sorumludur.

      Kamu İşletmeleri Ofisi, 1991 yılında kurulmuştur ve KİT Bakanlığında koordinatör
olarak çalışmaktadır. Dörtlü Komisyon, Kamu İşletmeleri Ofisi, Sermaye Piyasası Kurulu,
Merkezi Muhasebat Komitesi ve Kahire Menkul Kıymetler Piyasası Başkanlığından
oluşmaktadır ve satılacak işletmelerin satış şekli, piyasa değeri gibi konularda görev
üstlenmiştir. Son olarak, daha önce belirtildiği üzere özelleştirilecek Kamu Holding Şirketleri
bulunmaktadır.

      Kamu İşletmeleri Bakanlığınca 31.12.2003 itibariyle açıklanan istatistiklere göre,
bugüne kadar 193 kamu işletmesinin satışından bugünkü resmi kurdan 2,7 milyar $ satış geliri
elde edildiği görülmektedir.


                                                    23
      Ancak, söz konusu özelleştirmenin hedeflenenin altında gerçekleşmesi ve yavaş
ilerlemesi nedeniyle, 2004 yılının Temmuz ayında kurulan kabine ile birlikte, Kamu
İşletmeleri Bakanlığı iptal edilerek yerine Yatırım Bakanlığı ihdas edilmiş ve KİT’ler ve
özelleştirme programı anılan Bakanlığın bünyesine alınmıştır.

     Yatırım Bakanlığının kurulmasından itibaren özelleştirme çalışmalarına hız verilmiştir.
2003/2004 yılında kamu kuruluşu özelleştirme değeri sadece 542 Milyon Mısır poundu (90
Milyon ABD Doları) olarak gerçekleşmiştir.

      2004/2005 yılında yaklaşık 3 Milyar ABD Dolarına eşdeğer kamu kuruluşu
özelleştirilmiştir. Beş yıl içinde ilk defa, 2005 yılı üç ana kamu şirketinin özelleştiği yıl
olmuştur. Bu şirketler SIDPEC, AMOC ve Telecom Egypt olarak sıralanmaktadır. Sadece
Telecom Egypt’in özelleştirilmesinden 900 Milyon ABD Dolarından çok, üç şirketin
toplamından da 1.3 Milyar ABD Doları tutarında bir gelir elde edilmiştir.

      Yatırım Bakanlığı rakamlarına göre 2005/2006 yılında toplam 66 kamu kuruluşu
özelleştirilmiştir. Özelleştirme değeri 2,7 milyar ABD doları olarak hesaplanmaktadır.

4.2. Tarım ve Hayvancılık

      Mısır devleti, 1980’li yıllarda tarım sektörüne yönelik reform sürecini başlatmıştır.
1980’lerin stratejisi, girdi ve ürünlerde fiyat serbestisinin sağlanması ile birçok üründe üretim
alanlarının devlet tarafından kotrolü uygulamasına son verilmesidir.

     Mısır Arap Cumhuriyetinin en önemli tarım ürünleri arasında; pamuk, pirinç, narenciye,
patates, soğan-sarımsak, hurma, mango ve bahçecilik ürünleri(çilek, şeftali, üzüm, kavun,
karpuz) yer almaktadır. Özellikle uzun elyaflı Mısır pamuğu dünya pazarlarında talep
görmektedir. 2000 yılında dünya uzun elyaflı pamuk pazarında Mısır’ın payı %40 düzeyinde
gerçekleşmiştir.

      Buğday, şeker kamışı ve mısır üretimi de yüksek olmakla birlikte ülke ihtiyacını
karşılamamaktadır. Mısır yılda yaklaşık 6 milyon ton buğday, 4 milyon ton mısır ve 300-400
bin ton şeker ithal etmektedir. Özellikle buğday üretimindeki yetersizlik Mısır’ı dünyanın 3
üncü büyük buğday ithalatçısı yapmaktadır. Bu ürünlere ilave olarak, ithal edilen diğer tarım
ve gıda ürünleri arasında bakliyat, yemeklik yağ, çay, tütün ve süt tozu yer almaktadır.

      1990’lı yılların stratejisi ise tarımsal alan ve su kaynaklarının en verimli şekilde
kullanılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi ile üretim ve çiftçi gelirlerinin artırılması
unsurlarından oluşmuştur. Bugün, Mısır’da tarım sektörü tamamen özel sektör tarafından
piyasa koşullarında ve ihracata dönük olarak işlemektedir.

      Tarım sektörünün, GSYİH içinde ve aynı zamanda toplam ihracatta %20 oranda paya
sahip olması ve toplam istihdamın da %34’ünün tarım sektöründe gerçekleşmesi nedenleriyle,
sektör, devletin ekonomi politikalarında öncelikli yerini korumaktadır.

      Diğer taraftan, ülke coğrafyasının sadece %4’ünün tarıma elverişli olması nedeniyle,
mevcut tarımsal alanların en etkin biçimde değerlendirilmesi, buna ilave olarak yeni tarımsal
alanların kazanımı projelerini gündeme getirmektedir. Ayrıca, Mısır’ın Akdeniz sahilleri
dışında çok az yağış alması nedeniyle ülke tarımı sulamaya bağımlıdır. Bu nedenle, sulama
tekniklerinin geliştirilmesi ve yönetimi önem kazanmaktadır.

      1990’lı yılların tarım politikasına ilişkin diğer önemli bir gelişme ise artan talebe
karşılık, bahçecilik ürünleri(horticulture) üretimine ağırlık verilmeye başlanmasıdır. Patates,
narenciye gibi geleneksel ürünlerin yanında, çilek, yeşil fasulye ve üzüm gibi ürünlerin
                                               24
üretimi gelişmeye başlamıştır. Buna ilave olarak, taze sebze ve meyve ihracatının yanısıra
yarı işlenmiş, kurutulmuş meyve ve sebze ihracatı da yükselmeye başlamıştır. Çilek, üzüm,
kavun, karpuz ve mango, Mısır’ın bahçecilik ürünleri ihracat potansiyeli olan ürünleri
arasında yer almaktadır.

      Mısır tarım ürünleri ve gıda ürünleri ithalatçısı olmaya devam etmektedir.

      Mısır Arap Cumhuriyeti’nde tarım sektörünün karşı karşıya bulunduğu temel sorunlar
arasında, sulama tekniklerinin geliştirilmesi, temel tarım ürünlerinde dışa bağımlılık sorunu
aşılması, yeni yerleşim alanlarının geliştirilmesi ve mevcut tarım alanlarının konutlara tahsisi
sonucu tarımsal alanların daralması, donduruculu karayolu taşımacılığının eski ve gelişmemiş
olması ,çabuk bozulabilir ürünler için havayolu taşımacılığında sorunlar bulunması, uzun
süren analiz ve inceleme gereklilikleri nedeniyle ithalatta ürünlerin limandan çıkışının zaman
alması ve ihracatçıların ise çoğunlukla boş konteyner bulamaması yer almaktadır

    Mısır hükümetince yürütülen yeni tarım alanlarının geliştirilmesine yönelik başlıca
mega projeler arasında Toshka, East Owainat, North Sinai Geliştirme Projeleri yer almaktadır.

      Toshka Projesi: 3,2 milyon feddanlık alanı kapsayan bu proje ile Güney Vadisinde 5
milyon kişinin yaşayacağı yeni yerleşim alanları, 540 bin feddanlık tarıma elverişli alanın
kazanımı, bölge ihtiyaçlarının karşılanması ve ihracat amaçlı olarak hayvancılık, tavukçuluk
ve balıkçılık çiftlikleri projelerinin kurulması ve turizmin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Islah edilen arazilerden 100,000 feddanı El-Mamlaka for Agriculture Development Company,
120,000 feddanı South Valley Company ve 200,000 feddanı Egyptian Company for Land
Reclamation and Development şirketlerine verilmiştir. 22.893 örnek üzerinde yapılan toprak
analizlerinde, toplam alanın %99,4’ünün tarıma elverişli olduğu sonucuna varılmıştır. Bölge
yatırıma açık olup, 100,000 feddanlık kısım toptan veya parçalı olarak yatırımcılara teklif
edilmektedir.

     East Owainat Projesi: Batı Çölünün Güney Batı bölgesinde Toshka’ya yakın bir alanda
500 bin feddanlık toprağın ıslahına yönelik bir projedir. Bölgede 5000 feddanlık alanda
deneysel üretim yapılmaktadır.

     Kuzey Sina Kalkınma Projesi: Port Said kentinden Sina Yarımadasının Kuzeyindeki El
Arish kentine kadar ki alanda 620 bin feddanlık alanın ıslahına yönelik bir projedir. Nil
suyunun El-Salam(1995) ve El-Sheikh Gaber Kanalları aracılığıyla Sina Yarımadasına
taşınması suretiyle sulama işleminin yapılması hedeflenmektedir. El-Salam Kanalı Süveyş
kanalının altından geçen 4 tüneli(1998) kapsamaktadır.

    Bütün bu projelerin gerçekleştirilmesi halinde, bölgede tarım ve tarıma dayalı sanayide
önemli gelişmelerin gündeme gelmesi beklenmektedir.

Tablo-16 Başlıca Tarım ürünleri Üretim Miktarları*.
                                       2001/2002      2002/2003   2003/2004   2004/2005   2005/2006
Buğday                                 6.625          6.845       7.178       8.141       8.274
Arpa                                   101            153         163         167         140
Pirinç                                 5.227          6.104       6.174       6.350       6.124
Fasulye                                406            337         330         337         247
Mercimek                               4              3           3           3           2
Pamuk                                  833            760         600         785         691
Yer Fıstığı                            205            191         196         192         199
Susam                                  35             37          37          36          37
Soya Fasulyesi                         15             18          29          44          26

                                                 25
Ayçiçeği                             44            35        31          47          30
Şeker Kamışı                         15.573        16.031    16.245      16.230      16.245
Şeker Pancarı                        3.168         3.709     2.914       2.860       4.127
Sebzeler                             15.040        16.379    18.242      19.189      19.582
Soğan                                1.525         1.714     2.375       1.696       1.527
Meyveler                             6.410         6.902     6.754       8.428       8.968
* 1000 Ton.
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      2001/2002 ile 2005/2006 yıllarında başlıca tarım ürünleri üretim miktarları yukarıdaki
tabloda (Tablo-15) gösterilmiştir.

     Bu tablonun incelenmesinden de görüleceği üzere, buğday üretimi 6.6 milyon tondan ,
8.2 milyon tona, pirinç üretimi 5,2 milyon tondan 6.1 milyon tona yükselmiştir.

      2001/2002 yılında 833 bin ton olan pamuk üretimi, 2003/2004 yılında 600 bin tona
gerilemiştir. 2004/2005 yılında ise pamuk üretimi 822 bin ton seviyesine yükselmistir. Bu
rakam 2005/2006 yılında 691 bin ton olarak gerçekleşmiştir.

      Şeker pancarı üretim miktarı ise 2004/2005 yılında 2,8 milyon tona ulaşmıştır.
2005/2006 yılında şeker pancarı üretimi büyük bir artış kaydederek 4,1 milyon tona
yükselmiştir.

     Soğan üretimi 2003/2004 yılında 1,5 milyon tondan 2,4 milyon tona yükselmiştir.
2004/2005 yılında 1.7 milyon tona gerileyen üretim 2005/2006 yılında gerilemeye devam
ederek 1,5 ton olarak gerçekleşmiştir..

     Ağırlıklı olarak narenciye, hurma, mango, muzdan oluşan meyve üretimi ise 6,4 milyon
tondan 2005/2006 yılında 9 milyon tona yükselmiştir.

   4.3. Sanayi

      Sanayinin madencilik sektörü ile birlikte milli gelir içindeki payı %27 düzeyindedir.
Toplam işgücünün %25’i sanayi sektöründe istihdam edilmektedir. Mısır’ın sanayi sektörü;
sektörde bulunan firmaların küçük ve orta ölçekli oluşu, genelde eski teknolojiye dayalı, yeni
teknolojik gelişmelere ayak uyduramayan, yüksek gümrük duvarları ve bürokrasisi arkasında
rekabetten uzak bir ortamda üretim faaliyetlerine alışmış, sermaye birikimi yetersiz olan,
rekabeti sevmeyen kadrolar tarafından yönetilen, bu nedenle dış pazarlarda rekabet
edemediğinden ülkeye ihracat katkısı düşük kalmış bir sektör olarak tanımlanabilir.

      Devlet, ülke sanayisinin bu niteliklerinin düzeltilmesi amacıyla uluslararası kuruluş ve
ülke gruplarının da yardımını yanına alarak, Sanayinin Modernizasyonu Programı(1997-AB
ile birlikte), yabancı yatırımların teşvik edilmesi, KOBİ’lerin yönetici kadrolarının eğitilerek
dış pazarlarda rekabet edecek kabiliyetlerinin geliştirilmesi, özelleştirme programının
hızlandırılarak devletin üretim faaliyetlerinden çekilmesi, buna ilave olarak ihracatın
desteklenerek sanayinin dışa açılması yönünde adımlar atmaktadır. İhracatın artırılması
amacıyla bazı teşvik programları ve fuarların desteklenmesi bu adımlara örnek olarak
gösterilebilir. Buna ek olarak, yapılan tercihli ticaret anlaşmaları ile ülke sanayisinin uzun
dönemde kademeli gümrük indirimleri ile rekabete açılması uygulamaları bulunmaktadır.
Örneğin, AB ve Türkiye ile yapılan Ortaklık Anlaşması ve STA'da 12-19 yıllık süreyi
kapsayan sanayi ürünlerinde kademeli tarife indirimi öngörülmektedir.



                                              26
       1991 yılında uygulamaya konulan Ekonomik Reform ve Yapısal Uyum Programı
çerçevesinde, devlet elinde bulunan KİT’lerin özelleştirilmesi başlatılmıştır. Şeker, pamuk
ipliği, alüminyum, fosfatlı gübreler, araç lastiği üretiminde kamunun payı halen yüksektir.

     Mısır, bölgenin en büyük ilaç sektörüne sahiptir. Sektörde Glaxo, Bristol, Aventis gibi
dünya ilaç devlerinin ortak yatırımları bulunmaktadır. Sektör hammadde açısından ithalata
bağımlıdır. Devletin ilaç fiyatları üzerindeki kontrolü ve genelde jenerik ilaçların üretiliyor
olması sektörün zayıf yanlarını oluşturmaktadır.

      Diğer gelişen bir sanayi dalı ise İşlenmiş Gıda Sanayisidir. Mısır’ın iklimi, zengin
toprak yapısı ve ucuz işgücü nedeniyle tarımda belirli bir avantaja sahip olagelmiştir. Mısır,
tarih boyunca iklimi, zengin toprak yapısı ve ucuz işgücü nedeniyle tarımda belirli bir
avantaja sahip olmuştur. Tarım ürünleri ihracatının yanı sıra, yaratabileceği iş alanı ve
büyüme kapasitesi nedeniyle, işlenmiş tarım ve gıda sanayine ağırlık verilmeye başlanmıştır.

      Mısır İşlenmiş Gıda Sektörü, ülkedeki ilk gelişen sanayi dalıdır. Halihazırda da Mısır
için önemli ekonomik sektörlerden biri durumundadır. Ürünlere sağladığı katma değer,
yarattığı iş imkanı ve yapılan ihracat ile sektörün ülke ekonomisine katkısı giderek
artmaktadır.

      Arap ülkeleri ve özellikle Körfez Ülkeleri, Mısır’ın konserve ve dondurulmuş gıda
ihracatında önemli paya sahiptirler. Avrupa Birliği, daha az ölçüde olmakla birlikte ABD ve
Asya pazarları işlenmiş gıdalar için Mısır’ın potansiyel pazarları durumundadırlar. İşlenmiş
Gıda sektörünün %25’i Kahire ve İskenderiye’de bulunmakta ve iş gücünün ise % 40’ı bu iki
bölgede çalışmaktadır.

        Yüksek nüfus ve artan gelirler ile birlikte sektörün daha da büyüyebileceği tahmin
edilmektedir. Sektörün en önemli sorunu, paketleme ve ambalajlamadan kaynaklanan sunum
ile, uluslararası standartlara uygun üretim problemleridir. Makina parkının yetersizliği,
sektörde kullanılan makinalar bakımından önemli bir pazar olarak görülmektedir.

       Buna karşın, Mısır işlenmiş gıda sektörü, petrol sektörüyle birlikte, en hızlı büyüyen
endüstriyel sektördür. En son Ticaret ve Endüstri Bakanlığı verilerine göre, 2002 yılından
2005’e ihracatını, 160 milyondan 500 milyon $’a çıkartarak , üçe katlamıştır.

       Sektördeki yatırımlar, 117 yeni fabrikayla, 2005 yılında 900 Milyon ABD Dolarına
dayanarak 2004 yılında yapılan yatırımları iki katına çıkartmıştır. 4 yılda ulaşılması
hedeflenen ihracat, 2 milyar ABD Dolarıdır

       Bugüne kadar, IDA’nın (Endüstriyel Kalkınma Kurulu) sektörel kayıtları, 5525 gıda
işleme kuruluşunun varlığını göstermektedir. Bu kuruluşların tamamı sırasıyla Gıda İşleme ve
Değirmencilik olmak üzere iki sektörel Odaya da kayıtlıdır.

      Bununla birlikte, yeni projelerin, birleşme ve iktisap yoluyla oluşan şirket
konsadilasyonları sayısında çoğalması beklenmektedir. Halihazırda sektör, en fazla üretimini
yapan Kuveytli grup ‘Kharafi’ gibi bölgesel çok uluslu şirketler ile birlikte; Nestle, Kraft,
Cadbury Schweppes, Heineken, Danone, Bongrain, Lactalys, Pepsi Co, Atlantic Industries /
Coca Cola gibi çok uluslu şirketlere ev sahipliği yapmaktadır.

 Tablo-17 Mısır İşlenmiş Gıda Sektör Profili.
                             MISIR İŞLENMİŞ GIDA SEKTÖR PROFİLİ
                                                            Üretim    Yatırım
     Faaliyet Gösterdiği Bölüm             Kuruluş Sayısı                        Çalışan Sayısı
                                                            Değeri    Maliyeti
    Et İşleme (Kesimhaneler dahil)              228          530       285          12.799
                                                 27
              Mandıralar                      349            686         351          15.734
      Meyve, Sebze ve Bakliyat                286            771         472          24.575
        Balık ve Konservecilik                 81             75         30           1.981
    Hayvansal ve Bitkisel Yağlar              118            1125        714          19.701
            Tahıl Öğütme                      719            1811        920          28.681
           Unlu Mamuller                     2170            596         481          43.970
    Şeker İnceltme ve Paketleme                42            646         677          16.243
    Kakao,Çikolata ve Şekerleme               508            197         183          17.549
  Sınıflandırılmamış Çeşitli Gıdalar          606            1249        512          21.502
            Hayvan Yemi                       234            1163        437          12.433
          Alkollü İçecekler                    2              0.7        0.9            28
               Şarapçılık                      5              90         19            244
    Bira, Biralık Arpa ve Likörler             13            103         64           2.779
  Alkolsüz İçecekler ve Meşrubatlar            57            455         332          16.921
      Tütün Ürünleri Endüstrisi                83            751         585          19.758
       Gıda Maddesi Paketleme                  24             39         32           2.083
             TOPLAM                         10.632           10295       6102        256.981
Kaynak IDA                                                           -Milyon $-

       İşlenmiş Gıda Sektörü açısından Mısır, bir dönüm noktasında bulunmaktadır. Bugüne
kadar, önemli ihracat artışını sağlayan sebeplerin, gelecekte belirgin bir büyüme sağlamaya
yetmeyebileceği düşünülmektedir. Güncel pozitif ihracat akımının arkasındaki unsurlar,
develüasyon ve ekonomik açılma, muhtemelen, zaten azalan verim safhasına girmiş
bulunmaktadır. Fakat büyüme için hala çok sayıda fırsat bulunmaktadır.

        Sektörün tedarik tarafı, yeni tarım alanları rezervlerine sahip olanların lehine hızla
değişmektedir. Mısır, bu hususta düşük işgücü maliyetleriyle ilişkili olarak Ortadoğu
Bölgesinde en geniş elverişli alanlara sahiptir. Bu avantajın yanısıra, aranılan ölçek
ekonomisi, deniz taşımacılığı sektörüdür. Mısır, limanlarını ve lojistiğini geliştirmek üzere
aktif olarak bu ekonomik sistemden pay almaktadır.

        Mısır’ın küresel değerler zincirindeki paya (global dağıtım) katılımı başlamıştır ve bu
Mısır İşlenmiş Gıda sektörü için yeni fırsatlar sunmaktadır. Mısır’daki Carrefour
Mağazalarının yaygınlaşması sonuçların bir göstergesidir. Yerel pazarın büyümesi ve
gelirlerinin artmasıyla, sektörlerin yeniden yerleşmesi birlikte gitmektedir. İşlenmiş Gıda
Sektörü için, coğrafi yayılma ve dışarı açılan yiyecek sanayisi, Mısır yatırımlarının kar
profilini açacak anahtardır.

        Mısır’da, ayrıca, küreselleşmiş dağıtım sektörünün gelişimi de ivme kazanmıştır. Uzun
vadede bu atılım, tüketicinin ürün seçimindeki tercihlerini değiştirecektir. Böylelikle, İşlenmiş
Gıda Sektöründe, düşük fiyatlar için ve dağıtım alanında değişen talepleri karşılamak üzere
yeni fırsatlar sunulacaktır.

        Mısır’ın verimli arazileri bulunmaktadır ve bunların fiyatları yüksek dünya değerlerine
ulaşmaktadır. Büyük şirketler, geniş arazi parsellerini nasıl yönetecekleri konusunda gerekli
bilgi ve becerilere sahip olmakla birlikte, bu gelişim ve yeni teknolojiler açısından mükemmel
araçlar olarak görülmektedir. Bu şirketler ihracat pazarlarıyla ilişkili, kendilerine özgü
yerleşimler aramaktadırlar.

        Su kaynakları ve onların yönetilmesi Mısır için bir potansiyeldir ve kaynaklara yönelik
bir çok projeden verim alınmıştır.


                                               28
       Küresel rekabetçiliği geliştirmek üzere Mısır İşlenmiş Gıda Sektörü serbest rekabete
girmiştir ve rekabet edebilmektedir.

       Yabancı Doğrudan Yatırımlar (FDI) bağlamında, İşlenmiş Gıda Sektörü çekici
görünmektedir. Mısır, özellikle de Avrupalı yatırımcıları ile Orta Doğu bölgesinde nispeten
iyi konumlanmış bulunmaktadır. Mısır’ın en önemli artısı, hiç şüphesiz ki yerel pazar
boyutları ve büyüme potansiyelidir.

         Avrupalı gıda fabrikaları, Avrupa’daki durgun talep ile başetmek adına, büyüme
fırsatlarına her geçen gün daha fazla değer yüklemektedirler. Mısır, bu konudaki çekiciliğini
arttırmak için altyapısını güçlendirmekte (enerji, ulaşım, telekomunikasyon, su, limanlar)
bununla birlikte, makroekonomik ve politik çevreleri birleştirerek, tutarlı bir çalışma sistemini
garanti etmektedir.

       2002-2006 yılları arasında Mısır İşlenmiş Gıda İhracatı

(Milyon ABD Doları)
     2002                2003               2004              2005                 2006
     158.7                221                270               460                  500


        2005 yılında Mısır işlenmiş gıda ihracatında 70% oranında bir artış görülmüştür.
Sektörde faaliyet gösteren firmaların 9% olan 20 firma toplam ihracatın 44% ünden fazla
ihracat yapmıştır.

        75 firma, toplam ihracatın 90% ını gerçekleştirmiştir. İhracat desteği alan firmaların
sayısı 2005’te 222 ye çıkmıştır. Toplam ihracatta, alt sektörler olarak; Mandıra ve Peynir 98
Milyon $, Dondurulmuş Sebzeler 43 $, Meyve Suları 37 $, Şekerleme 24.5 $ paya sahiptir.

        İhracattaki artışın sebepleri arasında Mısır İşlenmiş Gıda Sektör performansının
iyileşmesi, ihracat desteği, etkili reformlar ( para değerinin düşmesi ve gümrük reformları)
ticaret anlaşmaları, Körfez Arap Ülkelerinin talebi etkin rol oynamaktadır.

      Mısır’ın Otomotiv sanayisi montaja dayalıdır. Mısır Otomotiv Sektörü ekonomik açıdan
dikkate değer bir yere sahiptir. Son zamanlarda, Mısır’da büyüyen orta sınıf ve otomobil
finansmanına erişebilirlik, büyük firmaların pazara girişinde artış yaratmıştır.

       Sektörde 21 civarında yerli ve yabancı montaj fabrikası bulunmaktadır. Otomobil
ithalatında gümrük vergilerinin yüksek olması nedeniyle, CKD parçalar düşük gümrüklerde
getirilerek üretim gerçekleştirilmektedir. Opel, Mercedes, BMW, Toyota, Nissan, Isuzu, Jeep
Cherokee vb. yabancı, Al Nasr, Hashim Auto gibi yerli firmalar montaja dayalı üretim
gerçekleştirmektedir. Bu şirketler iç pazara yönelik olarak düşük kapasitelerle çalışmaktadır.
Gümrük oranlarının yüksekliği montaj sanayiini koruyan en önemli unsurdur.

       Mısır’da 1950’lerin sonlarından beri süregelen küçük çaplı taşıt montajları, hükümetin
yatırıma teşvik etmesiyle 1980’lerde gelişmeye başlamıştır. Bu sayede, otomotiv sektörünün
16.000’inin taşıt montajında, 30.000’inin de ilgili parçaların tedariği ve servis sanayisinde
olmak üzere, 46.000 kişi istihdam ettiği tahmin edilmektedir.

       12 binek otomobil, 9 hafif-ağır ticari taşıt ve 8 de otobüs olmak üzere 29 adet otomotiv
sanayi montaj fabrikası sayılmaktadır.

       Mısır otomotiv sektörü, 1940’larda otobüs ve ağır ticari araçlar ile üretime başlamıştır.
1950’lerde ise Alman firmalarla ortaklıklar kurularak, binek otomobil üretimine geçilmiştir.

                                               29
Otomotiv sektörü, 1980’lerde toplam 16 firmaya ulaşmıştır. 1990’lara kadar Avrupadan
ithalat yapan Mısır, günümüz itibariyle ihracat yapar hale gelmiştir.

      Yıllık otomobil satışları 60 bin adet olup, bunun %35’i ithalat, %65’i yerli üretimden
karşılanmaktadır. 2005/2006 yılında otomobil, otobüs ve kamyon üretimi sırasıyla 36 bin, 6
bin ve 23 bin adet olarak gerçekleşmiştir. Otobüs ve kamyon üretim rakamları aşağı yukarı
aynı şekilde gerçekleşirken, otomobil üretiminde neredeyse yarı yarıya bir düşüş
gözlenmektedir.

         Otomotiv Sektörü, yan sanayisi ile birlikte, diğer sektörlerden daha çok global
ekonomiye bağlanmış görülmektedir. Bunun sebebi, araç üreticileri ve sektöre hizmet veren
çeşitli tedarikçiler ile sayısız uluslararası bağlantı kurmuş olmasından kaynaklanmaktadır.
Dünyadaki genel eğilimlere bakıldığında, şimdiye kadar yerel marka geliştirmemiş hiç bir
Gelişme Yolundaki Ülkenin, tamamen yerli bir otomotiv sektörü geliştirme ve güçlendirme
konusunda yeterli olamadığı görülmektedir. Yerli markası olmamakla beraber, sektörü
geliştirmede en çok başarı sağlayan ülkelerin, ancak dünya otomotiv zincirinin bütünleşmiş
bir halkası haline gelmiş olanlar olduğu dikkat çekmektedir.

        Mısırlı yan sanayi fabrikaları, mevcut durumda, yerli pazara yönelik üretime fazlasıyla
bağımlıdırlar. Bu nedenle, gelişmeleri ve genişleme yetenekleri sınırlıdır, bu bağımlılık
uluslararası rekabete açılan Mısır otomotiv sektörünün hayatta kalmasının önünde bir tehdit
olarak görülmektedir.

Tablo-18 Mısır Otomotiv Montaj Sanayi Firmaları.
                                                             Üretilen Binek
                                                                                 Üretilen Hafif Ticari
MONTAJ SANAYİ FİRMALARI                                     Otomobil Model
                                                                                  Araç Model Sayısı
                                                                 Sayısı
General Motors ( Opel dahil)                                       2                      3
Bavarian Auto Group (BMW)                                          2                      -
Daewoo                                                             3                      -
Hyundai Motors Egypt                                               3                      -
Mercedes-Benz                                                      5                      -
Peugeot Egypt S.A.E                                                8                      -
Arab American Vehicles                                             2                      -
Suzuki Egypt S.A.E                                                 2                      2
LADA                                                               3                      -
El Nasr Automotive Manufacturing Co.                               3                      -
KIA Motors Egypt                                                   2                      -
FIAT                                                               2                      -
EAMCO                                                              -                      1
Manufacturing Commercial Vehicles                                  -                      1
Ghabbour Group (Mitsubishi dahil)                                  -                      2
Nissan Egypt                                                       -                      1
TOPLAM                                                             37                     10
Kaynak: Mısır Otomobil Üreticileri Derneği (EAMA)

Tablo-19 Yedek Parça Üreticisi Firmalar.
                                                                                 2005 Ciro/ Gelir
                                           Firma Adı                          Milyon LE 1$=5.69 LE.
  Alt sektör
                                                                              Sıralama        Değer
                             Kamouny Agriculture Equipment & Automotive           1             235
Otomotiv     ve
                                                        National Automotive       2            98,035
       Parçaları
                                   Orient Trade, Marketing & Manufacturing        3             85

                                                   30
                   Masreya for Agencies & Service Stations / Abu Ghali Group      4            55,540


         Tekstil ve konfeksiyon, Mısır’ın ilk sanayisi olarak kabul edilmektedir. Sektörün
stratejik önemi; yatırım, işgücü, kredi ve ihracat gelirlerinde sahip olduğu büyüklüklerden
ileri gelmektedir.

        Dünya Bankası Uluslararası Kalkınma Kurumu (IDA) verilerine göre, yaklaşık yarım
milyon kişinin çalıştığı tespit edilen bu sektörde; aynı sayıda kayıtsız işçinin de istihdam
edildiği tahmin edilmektedir. Bu rakam ise, toplam endüstriyel işgücünün %25'ine ve toplam
istihdamın %7’sine denk gelmektedir. Bu itibarla, Mısır'ın sanayi üretiminin %27'sini ve
Gayri Safi Yurtiçi Hasılasının %11'ini oluşturan tekstil ve konfeksiyon sektörü, petrol harici
ihracatın ise, %25'ini teşkil etmektedir. Sektör ihracat gelirlerinin ülkenin toplam döviz
gelirleri içinde ki payı ise, %6 düzeyindedir. Mısır hükümet kaynakları, tekstil ve hazır giyim
ihracatının 2004 yılındaki 466,1 milyon $'lık seviyesinden 2006 yılında 602,7 milyon $'a
yükseldiğini göstermektedir.

        Mısır pamuğunun dünyaca kabul edilen kalitesine rağmen, iplik ve dokuma
alanlarında verimsiz çalışmaya ve kalitesiz üretim yapmaya devam eden kamu fabrikaları,
uluslararası rekabette zorluk yaşamaktadır. Mısırlı hazır giyim imalatçısı şirketlerin çoğu
zaman yabancı menşeli pamuklu kumaş ithalini tercih etmeleri, 1997-2004 yılları arasında
iplik üretiminin yaklaşık %25 oranında düşmesine neden olmuştur. Bununla beraber, son
dönemde Alkan, Setcore gibi özel sektör pamuklu iplik üreticilerinin devreye girmesi ile bu
durum değişmeye başlamıştır.

       Esasen bilindiği üzere, Mısır, uzun ve ekstra uzun elyaflı pamuk üretimi ile
meşhurdur. Bugün pamuk, hala Mısır’da “beyaz altın” olarak adlandırılmaktadır. 1960 ve
1970’li yıllarda Mısır, dünya pamuk pazarının %80’nine sahip olmakla beraber, bilahare, bu
pazar payının önemli bir kısmını ABD’de üretilen Pima pamuğuna kaptırmıştır. Bugün, uzun
ve ekstra uzun lifli pamuğun %55 Mısır, %40 ise ABD tarafından sağlanmaktadır.

      Mısır Tekstil İmalatçıları Federasyonu (MTİF) kayıtlarına göre, halihazırda devlete ait
39 şirket ile 6000 civarında özel tekstil ve konfeksiyon şirketi bulunmaktadır. Buna ek olarak,
kayıtlı olmayan işletmelerin dışında, MTİF’ye üye olmayan 400.000 civarında küçük ölçekli
özel atölye olduğu tahmin edilmektedir. Tekstil ve hazır giyim sektörüne ilişkin alt
sektörlerde faaliyet gösteren büyük firmaların sayısı ise, yaklaşık 350 olarak verilmektedir.

        Mısır tekstil ve konfeksiyon sektörü teknoloji düzeyi, ekonomik etkinliği ve sosyal
etkileşimi açısından geliştirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Tekstil ve konfeksiyon sektörünün,
ürün kalitesi ve üretim teknolojisi çağdaş dünya standartlarına henüz ulaşamamıştır.

Tablo-20 Mısır Tekstil ve Konfeksiyon Sektör Profili.
                      MISIR TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖR PROFİLİ
                                                                       Üretim   Yatırım
        Faaliyet Gösterdiği Bölüm                 Kuruluş Sayısı                           Çalışan Sayısı
                                                                       Değeri   Maliyeti
           Boya, Dokuma ve İplik                        1.444           1.970    2.111        203.653
           Mobilya ve Ev Tekstili                        453             155      146          12.375
                    Örme                                 958             589      377          58.286
                Halı ve Kilim                             31             219      160           8.684
             Kuşak, Ağ ve Halat                           13              14       15           2.132
              Pamuk Çırçırlama                            50             216       65           3.022
      Sınıflandırılmış İplik ve Dokuma                    23              35       18            628
                 Hazır Giyim                            1.738           1.290     618          97.360

                                                   31
          Terzicilik (Ismarlama)                   78             2          1           903
       Deri Tabaklama ve Son İşlem                 122           54          32         3.423
               Kürk İşleme                          1             0          0            3
       Deri Sanayi (Ayakkabı Hariç)                259           22          15         2.651
              Deri Ayakkabı                        875           126         93        13.014
                                  TOPLAM           6.045        4.692      3.651      406.134
Kaynak: IDA/ Mart 2006                                            Milyon $

        Sektörde son yıllarda yapılan kamu yatırımlarının yanı sıra, hızla çoğalan özel
şirketler, yeni girişimciler ve özelikle de yabancı yatırımcılar finansman sağlamada etkilidir.

       Kamuya ait tekstil işletmelerinin büyük bir bölümü aşırı istihdam ve kötü yönetim
nedeniyle kayıp üretmektedir. Bu nedenle, kamu işletmelerinin özelleştirilmesinin ihracata
yönelik çalışan özel sektörünün önünün açılması bakımından gerekli olduğu karar
mercilerince anlaşılmış bulunmaktadır.

        Mısır pamuğunun dünyaca kabul edilen kalitesine rağmen, iplik ve dokuma
alanlarında verimsiz çalışmaya ve kalitesiz üretim yapmaya devam eden kamu fabrikaları,
uluslararası rekabette zorluk yaşamaktadır. Mısır’lı hazır giyim imalatçısı şirketlerin çoğu
zaman yabancı meşeli pamuklu kumaş ithalini tercih etmeleri, 1997-2004 yılları arasında iplik
üretiminin yaklaşık %25 oranında düşmesine neden olmuştur. Bununla beraber, son dönemde
Alkan, Setcore gibi özel sektör pamuklu iplik üreticilerinin devreye girmesi ile bu durum
değişmeye başlamıştır.

        Sektörde uygulanacak yeni stratejiler gereği alınan, 2004/68 sayılı karar ile Mısır’a
tekstil ve konfeksiyon ürünleri ihraç etmek isteyen yabancı firmaların bir takım çevre ve
çalışma standartlarını sağladığına dair inceleme tamamlandıktan sonra, İthalat ve İhracat
Koruma Genel Müdürlüğüne kayıt yaptırması halinde, Mısır’a tekstil ve konfeksiyon ürünleri
ihraç etmesi hükme bağlanmıştır.

        Bunun yanında, son dönemde sektördeki en fazla ilgi çeken gelişme, 14 Aralık 2004
tarihinde ABD ile imzalanan Nitelikli Sanayi Bölgeleri (Qualifying Industrial Zones-QIZ
anlaşmasıdır. Anlaşma uyarınca, Mısır’da yerleşik firmaların %35 oranında katma değeri
Mısır’da yaratması ve %11,7 (2007 yılından itibaren %10,8’e indirilmiştir.) oranında İsrail
girdisi kullanması durumunda, ABD’ye gümrük vergisiz ihracat imkanı bulunmaktadır. ABD
hükümeti, Ekim 2005'te, Mısır hükümetinin başlangıçta 7 adet olan QIZ bölgesi sayısının 13'e
çıkartılması talebini kabul etmiştir. Bugün için Kahire’nin kuzeyinde yer alan tüm Nil
havvasındaki tüm sanayi bölgeleri QIZ niteliğini kazanmış durumdadır. QIZ’lerde 2006 yılı
itibariyle 500'den fazla yeni firma kayıtlara geçerken; bu anlaşma dahilinde ihracat yapanların
tümü giyim ya da tekstil üreticileri olmuştur. QIZ uygulaması ertesinde, 2005 yılının ilk
yarısında ABD'ne yapılan hazır giyim ihracatı %5 artışla 61,6 milyon dolara ulaşmıştır.
Müteakiben, Temmuz-Eylül 2005 döneminde yaptığı %90 'lık artışla 116 milyon dolara
ulaşmıştır.

        QIZ uygulamasının, Mısır’da Ocak-Ekim 2005 döneminde toplam 52,4 milyon
dolarlık doğrudan yabancı yatırımın artışına katkıda bulunduğu kaydedilmektedir. 2005
yılının ikinci yarısından itibaren, Mısır tekstil ve giyim sektörü Hindistan, Türkiye ve Tayvan
firmaları için yatırım açısından ilgi odağı olmuştur. Türkiye’de yükselen üreten maliyetleri ve
2005 yılı başı itibariyle ortadan kalkan tekstil kotaları nedenleriyle, ÇHC başta olmak üzere
Güneydoğu Asya ülkeleriyle rekabette sıkıntı yaşayan Türk firmalarının Mısır’a yönelmeleri
Mısır kamu kurumları ve Mısır basınınca halihazırda üzerinde en fazla durulan konuları
başında gelmektedir.


                                              32
       QIZ programının başarısına rağmen, Mısır hükümet kaynaklarınca tekstil endüstrisinin
modernizasyonun hala gerekliliğini koruduğu kaydedilmektedir. Devlet tekstil ve giyim
firmalarını özelleştirmekte ve yeniden yapılandırmanın sürdürülmesini planlamaktadır. Aynı
zamanda, AB'nin yaklaşık 100 milyon Euro finansman desteği ile Sınai Modernizasyon
Merkezince kamu ve özel sektöre ait fabrikaları reorganize edecek, sektör için gerekli eğitimi
sağlayacak ve erken emekliliği finanse edecek bir modernizasyon programı izlenmektedir.

     Sigara ve içki sanayi: Mısır’da yerli ve yabancı marka sigara üretimi yapan tek şirket,
Eastern Tobacco’dur. Anılan şirket, yerli sigaraların yanısıra Philip Morris ve British-
American Tobacco lisanslarıyla yabancı markaları da üretmektedir. Bu şirket, sigara
konusundaki vergiler, düzenlemeler vs. ile yeni üreticilerin girmesini engellediğinden tekel
durumundadır.

      Nüfusun yüksek oluşu ve sağlıklı yaşama bilincinin düşük olması nedeniyle, Mısır
sigara konusunda önemli bir pazardır. Bugün için yıllık sigara tüketimi 64 milyon adet/yıl
civarındadır. Tüketimin %86’sını ucuz olan yerli sigaralar oluşturmaktadır. Dünya Bankasının
raporuna göre Kuzey Afrika ve Orta Doğu Bölgesinde en yüksek sigara tüketimine sahip ülke
Mısır’dır.

     Sektör girdisinin %50’si ithal edilmektedir. Ancak, sigara üzerindeki gümrük vergilerin
yüksek olması nedeniyle sigara ithalatı düşük düzeylerde veya yok denecek kadar azdır.

      Biracılık sektöründe tek üretici olan Al-Ahram Beverages Co.(ABC) 1997 yılında
özelleştirilmiştir. Anılan şirket 2003 yılında Heineken tarafından satın alınmıştır.

      Mısır’da alkollü içecekler sektörü %1680 gibi yüksek gümrük vergileri ile
korunmaktadır. Aynı zamanda hükümet bu sektörde vergi tatili uygulamasını yapmayacağını
ilan ederek, yeni firmaların pazara girişini engellemiştir.

      Alkolü içecek üretiminin %80-85’i Mısırlılar tarafından, kalan kısmı ise turistlerce
tüketilmektedir. Alkolsüz bira üretimi, 1997 yılından sonra artmaya başlamıştır. Bu ürünün
üretimi yine ABC tarafından yapılmakta olup, ithalatında gümrük vergisi %88’dir.

      Mısır’ın hızlı büyüyen sanayi sektörlerinden birisi de çimento sektörüdür. Çimento
üretimi 15 yıl içinde 35 milyon tona ulaşmıştır. Mısır’da halihazırda 70 sanayi bölgesinde 23
fabrika bulunmaktadır. Üretimin yaklaşık %10’2 kamu, geri kalan %90,’ı özel sektör
tarafından yapılmaktadır. Üretimdeki bu gelişmeler Mısır’ı çimento ithal eden ülke
konumundan, çimento ihraç eden ülke konumuna taşımıştır. ABD’ye beyaz çimento ihraç
eden ülkeler arasında Mısır, 8’inci sıraya yükselmiştir.

      Sektördeki bu gelişmeler yabancı yatırımcıların ilgisini çekmiştir. Nitekim, Sermaye
Piyasası Kurulu ve Dış Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan bir çalışmada, çimento
sektöründe yabancı ataklarına karşı uyarılar yer almıştır. Bu çalışmaya göre, sektörün 1/3’ü
yabancı firmaların elinde bulunmaktadır. Yabancı payında gözlenen bu artışta, Ocak ayında
serbest kur rejimine geçişin ana faktör olduğu belirtilmektedir. Buna ilave olarak, Afrika ve
Avrupa pazarlarına yakınlıktan kaynaklanan pazar ve maliyet avantajı ile Mısır beyaz
çimentosunun Amerikan pazarlarında etkili olması etken olarak gösterilmektedir. Ayrıca,
Gayrimenkul Yasası yabancılara toprak sahibi olma imkanı getirdiğinden, çimentoya olan
talebin artacağı beklenmektedir. Anılan çalışmaya göre, 14 çimento fabrikası sermaye
piyasasına kayıtlı olup, piyasa değeri 1,7 Milyar ABD Doları dolayındadır. Fransız Cement,
Francais Suez Cement’te, yine Fransız Vika şirketi ise Sina Cementte hisselerini artırma
girişiminde bulunmaktadır.


                                             33
      Mısır’ın ham çelik üretimi incelendiğinde, 1975 yılında 375 bin ton olan çelik
üretiminin, 1980 yılında 968 bin tona yükseldiği, 1987 yılına kadar bu düzeyini koruduğu,
1987 yılında üretimin 1,4 milyon tona yükseldiği ve bu tarihten itibaren ise istikrarlı bir
yükseliş göstererek 1996 yılında 2.6 milyon tona çıktığı gözlenmektedir. 2000 yılında 2,8
milyon ton olan üretim miktarı, 2002 yılında %54 oranında artışla, 4,3 milyon tona ulaşmıştır.
Mısır önemli 64 çelik üreticisi ülkeler arasında yapılan sıralamada, 2000 yılında 36 ıncı, 2001
yılında 33 üncü ve 2002 yılında 30 uncu sırada yer alarak, bu grafikteki yerini sürekli
yükseltmiştir. Mısır, Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinde demir-çelik üretiminde birinci
sırada yer almaktadır.

     2002/2003 yılında 4,4 milyon ton olan inşaat demiri üretimi, 2004/2005 yılında 4,7
milyon tona, 2005/2006 yılında ise 4,8 milyon tona ulaşmıştır.

Tablo-21 Bazı Sanayi Ürünlerinin Üretim Değerleri ve Kamu/Özel Sektör
Payları.
                          2003/2004               2004/2005                          2005/2006
                  BİRİM
                          Kam                     Kam         Topla                  Kam
                                 Özel    Toplam          Özel                               Özel
                          u                       u           m                      u               Toplam
Şeker             Bin ton 1.021 551      1.572    1.030 573   1.603                  1.081 602       1.683
                                                                                            10.38
                    "          490     9.509     9.999     495     9.889             519
Yem                                                                        10.384           3        10.903
Pamuk İpliği        "          111,9   178,1     290       121,9   168,1   290       126,8 174,8     301,6
Yün İplik           "          3,6     21        24,6      5,7     21,8    27,5      5,7    22,8     28,5
İpek iplik          "          2,8     17,1      19,9      0,6     17,7    18,3      0,6    18,4     19
Sentetik İplik      "          17,8    80,5      98,3      2,6     83,7    86,3      2,6    84,6     87,2
Sigara              Milyar     63      9         72        65      10      75        68     11       79
                    Milyon
Bantaniye           a.
                               0,8     15,1      15,9      1,2     16,7    17,9      1,2     16,9    18,1
Hazır Giyim         "          22,4    170,3     292,7     39      264,2   303,2     41      265     306
                                                                   55.78                     28.02
                    Adet       7.500   54.000    61.500    7.606                     7.910
Otomobil                                                           7       63.393            0       35.930
Otobüs              "          295     5.445     5.740     300     5.623   5.923     312     5.848   6.160
                                                                   21.79                     22.69
                    "          550     21.100    21.650    557                       560
Kamyon                                                             8       22.355            0       23.250
Çamaşır Makinesi    Bin Adet   5,3     844       849,3     5,4     873,3   878,7     5,7     916,9   922,6
Buzdolabı           "          5,5     857       862,5     5,6     881,2   886,8     5,8     916,5   922,3
Gazlı Isıtıcılar    "          79,5    91        170,5     80      94      174       83      98      181
Alüminyum           Bin Ton    251,5   0         251,5     259,9   0       259,9     271,6   0       271,6
                                       4.400,0   4.505,1                                     4735,
                    "          105,1                       108,6   4.598             111,9
İnşaat Demiri                          0         0                         4.706,6           9       4847,8
                                                                   27.50                     32.74
                    "          2.820   26.917    29.737    2.970                     3.059
Çimento                                                            0       30.470            0       35.799
Düz Cam             "          25      137       162       28      138     166       28,8    142,2   171
                                                 1.265,0
                    "          475     790                 485     795               509     835
Fosfatlı Gübreler                                0                         1.280                     1.344
                                       7.450,0                                                       11.107,
                    "          3.095             10.545    3.200   7.480             3.328   7.779
Azotlu Gübreler                        0                                   10.680                    2
Kostik Soda         "          124     0         124       128     0       128       130     0       130
                                                 1.111,2                                             1.153,0
                  Bin Adet 669,2       442                 669,9   450             690       463
Araç Lastiği                                     0                         1.119,9                   0
Sabun             Bin ton  73,5        445       518,5     81,7    458     539,7   84        470     554
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

    4.4. Ulaştırma ve Telekomünikasyon

      Kara Yolları: 1980’li yıllardaki kapsamlı büyüme ve yenilenme çalışmaları
sonucunda, halihazırda Mısır’ın, sahip olduğu 45.600 km uzunluğundaki karayolları şebekesi,
                                                     34
42 bin km’si asfalt kaplı, 3.600 km’si ise stabilize olmak kaydıyla yenilenmiştir. Bu
bağlamda, geniş bir yol ağına sahip Nil Vadisi ve Deltası’nın yanısıra Akdeniz ve Kızıldeniz
kıyı şeridi asfalt kaplı yolların çoğunluğunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda, Kahire çevresinde
oluşturulan 10 Ramazan, Nasr City, 15 May City, El Obour şehri ile İskenderiye ve
çevresindeki Bourgel-Arap ile diğer büyük sanayi şehirleri olan Port Said, Suveyş, İsmaliye
ve Tanta arasında çok gelişmiş bir karayolu ağı kurulmuş bulunmaktadır. Süveyş kanalı
üzerinde ise, Sina yarımadasını Afrika’ya bağlayan Mübarek köprüsü mevcuttur.
        Kahire şehir merkezindeki trafiğin oldukça yoğun olması, Giza (Piramitler bölgesi) ve
havaalanı arasında 90 km’lik çevreyolunun kurulma çalışmalarına öncülük etmiş
bulunmaktadır. Kahire ve İskenderiye arasında uzun süre devam eden otoyol çalışması ise,
ancak yakın zamanlarda (Alexandria Dessert Road) tamamlanmıştır.

       Ayrıca, Akdeniz kıyı şeridi, Cebelitarık Boğazı aracılığı ile Kuzey Afrika ve Avrupa
karayolu şebekesini bağlayacak şekilde yenilenmektedir. Kuzeybatı’da Libya’ya Salum
üzerinden çift şeritli karayolu bulunmaktadır. Kuzeydoğu’da ise, İsrail’e El-Ariş-Refah ve
Taba-İlat sınır kapılarından geçiş bulunmaktadır. Bununla beraber, karayolu taşımacılığının
yapılabilmesi için sınır kapılarında konteynerların, giriş yapılan ülke kamyonlarına
nakledilmesi gerekmekte ve maliyetler artmaktadır.

      Mısır’dan Ürdün’e karayolu taşımacılığı için Akabe-Nuveyba arasındaki feribotlar ile
Akabe Körfezinin geçilmesi gerekmektedir.

       Mısır’dan Sudan’a karayolu taşımacılığı için ise, 2 alternatif bulunmaktadır.
Bunlardan birincisi, Kızıl denize paralel olarak giden ve Halaib üzerinden ras Hadarba’da
Sudan’da geçen sahil yolu diğeri ise, karayolu ile giden konteynerların Nasır gölü üzerinden
gemi ile Sudan tarafına nakledilmesidir.

       Sonuç itibariyle, Mısır’da karayolu ile ulaşım, toplam yük taşımacılığının %85’ini
kapsarken, yolcu taşımacılığının da %60’nı karşılamaktadır.

        Demiryolları: Mısır’da 9.432 km uzunluğunda demiryolu sistemi bulunmaktadır.
Mısır limanlarından Afrika’ya uzanan kargo nakliyatı ve oranı zamanla artan yük taşımacılığı
göz önünde bulundurularak, Mısır makamlarınca demiryollarının en kısa zaman içerisinde
yenilemesi ve uluslararası hatlara bağlaması gerektiği defatle ifade edilmektedir. Bununla
beraber, halen Mısır’ın Kuzey Afrika’da Libya ve güneyde Sudan ile demiryolu bağlantısı
bulunmamaktadır. Benzer şekilde, Mısır’ın Sina Yarımadası bölümünde de herhangi bir
demiryolu şebekesi mevcut değildir. Bugün için Mısır’ın toplam taşımacılık sektörü içerisinde
demiryollarının payı % 7 civarındadır.

        Demiryolu ağı, kuzeyde batı sınırında Salum’dan başlamakta, İskenderiye –Tanta -
Kahire hattı üzerinden doğu’da Port Said ve Suez limanlarına ulaşmaktadır. Benzer şekilde
kuzey-güney istikametinde, kuzey bölgelerindeki limanlardan güneyde Aswan’a kadar uzanan
bir hat bulunmaktadır. Nil Vadisi boyunca ilerleyen bu hat, Kahire’ye ulaşmadan önce Nil
Deltasındaki tüm sanayi bölgelerini birbirine bağlamakta; bilahare Kahire’den sonra tek hat
üzerinden Aswan’ın 150 km güneyine kadar ulaşmaktadır. Bu noktadan sonra, Sudan’a
karayolu veya sıklıkla kesintiye uğrayan Nasır Gölü üzerindeki gemi taşımacılğı ile geçiş
yapılmaktadır.

       Halihazırda Kahire’deki metro, 4.5 km uzunluğundaki ray şeridi ve günlük 2 milyonu
bulan yolcu kapasitesiyle 1987 yılından beri şehiriçi ulaşımında önemli bir yere sahiptir.
Ayrıca İskenderiye şehrinde kurulacak 46 km uzunluğunda metro hattı projesinin yakın
zamanda uygulamaya geçirilmesi söz konusudur.


                                             35
       Deniz Yolları: Mısır’daki ülke içi deniz yolları, 3,100 km uzunluğunda olup, bu
mesafenin yarısı Nil Nehri ve yarısı da Kanallar oluşmaktadır. Ülke içi deniz yollarıyla, yük
taşımacılığının % 4’ü gerçekleştrilmektedir. Ülkede 12 adet liman bulunmakta olup, 1998
yılında çıkarılan 22 sayılı Kanun ile bunların bir kısmının özelleştirilmesi hedeflenmiş ancak,
beklenen sonuçlar alınamamıştır. Diğer taraftan, anılan kanun yerli ve yabancı şirketlerin yap-
işlet-devret şeklinde liman hizmetleri vermelerine imkan tanımaktadır. Limanlarda hizmet
kalitesi ve ekipman kapasitesi düşük olup, devlet bunun yükseltilmesi yönünde en azından iyi
niyet göstermektedir. Ayrıca, sektör bölgede bulunan Beyrut, Haifa limanlarının yoğun
rekabeti ile karşı karşıyadır. Bu limanlarda faaliyet gösteren 13.500 adet gemi bulunmaktadır.
Sektörün yıllık iş hacmi 1,9 milyar $ dolaylarındadır.

        Port Said ve Süveyş arasında yer alan 163 km uzunluğundaki Süveyş Kanalı, Akdeniz
ve Kızıldeniz arasında bağlantı niteliğindedir. Bu bağlamda kanal, gemilerin Afrika
çevresinde dolaşmadan Avrupa ve Asya’ya geçiş yapmalarını sağlamaktadır. Süveyş Kanalı
gelirleri, Mısır’ın döviz kazandıran dört ana sektörden birini oluşturmaktadır.

        İskenderiye, 22m ton/yıl yük kapasitesiyle ülkenin en önemli limanıdır ancak, zayıf
altyapısı ve verimsiz işletmesi nedeniyle olumsuz tepkiler almaktadır. Mısır’da bulunan 12
limanın kargo ve yük taşımacılığında toplam 55m ton/yıl kadar kapasitesi vardır. Son
dönemde, İskenderiye ve Port Said Limanlarına ek olarak Kızıldeniz kıyısındaki Ain Sukna
Limanının geliştrilmesine çalışılmaktadır. Ülke, uluslararası ticaretinin %85-90’ını bu
limanlar aracılığı ile karşılamaktadır.

       Suudi Arabistan (Suveyş-Cidde) ve Ürdün ile (Akabe-Noveyba) arasında karayolu
taşımacılığını destekleyen düzenli arabalı feribot seferleri bulunmaktadır.

       Hava Yolları: Mısır’da; Kahire, Aswan, Sharm El Sheikh, Dahlia, Luxor, Abu Simbel,
New Valley, Hurghada, East Oweinat, 6th October Havalimanları gibi 60’ın üzerinde sivil ve
askeri amaçlı hava limanı vardır. Bunlardan 8’i uluslararası havaalanı niteliğinde olmakla
beraber, ana merkez Kahire havaalanıdır.

       Mısır’da havayolları sektörü daha çok turizm odaklı yolcu taşımacılığına
yoğunlaştığından, mal ticaretine ilişkin yönü sınırlı bulunmaktadır.

       Kahire Uluslararası Havalimanı, Luxor ve Borg El Arab, Mısır’ın en önemli
havalimanlarıdır. Kahire’den, adı geçen diğer hava limanlarına düzenli seferler mevcuttur.
Kahire hava limanı hariç diğer hava limanları 1000-5000 yolcu kapasitelidir. Kahire hava
limanının yıllık 9 milyon yolcu kapasitesini, 12 milyon yolcu kapasitesine çıkarma çalışmaları
sürmektedir. Türk firması TAV tarafından 350 Milyon ABD Doları tutarındaki Kahire 3 nolu
Terminal inşası projesi yürütülmektedir. Benzer şekilde, yeni yapılacak İskenderiye Havalaanı
terminali ihalesine de TAV firması tarafından teklif verileceği öğrenilmiştir.

       Havayolu taşımacılığının en büyük aktörü durumundaki Mısır hava yollarına ait 54
adet uçak bulunmaktadır. Anılan şirketin 6 alt firması tüm havaalanlarında yer ve tedarik
hizmetlerini sunmaktadır. Bu hizmetlerde kalite ve fiyat problemleri yaşanmakta ve
havayolunun temel müşteri portfoyünü ülkeye gelen turistler oluşturmaktadır.

        Mısır Havayollarının rehabilitasyonu için ülke içerisindeki tekelci konumunu rekabet
ile tedricen rekabete açma politikası izlenmektedir. 20-22 Mayıs 2006 tarihlerinde Şarrm El-
                                                                     ı r
Şeyh kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumunda M‎sı‎ hükümeti, yabanc‎                   ı
           nı                      n
havayollar‎ ‎n kendi hava sahası‎ da faaliyet göstermesine yönelik politikaları‎ araştırma
                        ı                                   ş
yönündeki tutumunu aç‎klamıştır‎olmuş‫ ‏‬ur. Sözkonusu geli‫ ‏‬menin, ülkeye taşımacılık, turizm
                                         t
ve istihdam alanlarında katkı‎sağlaması beklenmektedir.

                                              36
        Mısır’da telefon hizmetleri özelleştirilen TelecomEgypt tarafından verilmektedir. 2005
yılı itibariyle abone sayısı 12 milyona ulaşmıştır. Ülkede her türülü posta telefon, fax, e mail,
hizmetleri mevcuttur. 17 Ocak 2002’den itibaren PTT herkese internete bağlanma olanağı
sunmuştur. GSM cep telefonları konusunda, Mobinil(France Telecom, Motorola ve Orascom
Telecom) ve VodafoneEgypt (Vodafone ve yerel şirket Alkan ortaklığı) faaliyet
göstermektedir. Mobinil’in pazar payı %53, Vodafone’un ise %47 düzeyindedir. 2006 yılında
3. GSM operatörü Etisalat da devreye girmiş olmakla berbarer Pazar payı henüz çok kısıtlı
kalmıştır.
        Ülke nüfusundaki hızlı artış ve buna bağlı olarak artan GSM kullanıcı sayısı sonucunda
2005 yılı içerisinde yeni bir GSM operatörü ihalesi anons edilmiştir. Bu ihaleye bir kaç Türk
telekom şirketinin de katılmak istediği bilinmektedir.

     Mısır’da uydu sistemleri ile dünyanın değişik kanallarını izlemek mümkündür. Kablolu
Tv yayını üç yıl önce kaldırılmıştır ve şuan ülkede kablolu yayın yapılmamaktadır.

    4.5. Ticaret

      Mısır'da 2005 yılında yapılan ticari reformlar sayesinde ticaret alanında büyük bir
hareketlenme olmuştur. 2005/2006 mali yılında GSYİH’da yaşanan büyümede büyük
paylardan bir de toptan ve parekendecilik sektörünündür. Toptan ve perakendecilik
sektöründe 2003/2004 yılında %3,2 olan büyüme hızı, 2004/2005 yılında %4,1, 2005/2006
yılında ise %6,5 seviyesine çıkmıştır.

      Gümrük reformları ve tarife indirimleri sayesinde ülkede son dönemde büyük alışveriş
merkezleri açılmıştır. Bu sayede Mısır'a yabancı markalı ürünlerin ithalatı yapılarak ticaret
canlandırılmıştır.

      Arap ülkeleri içinde en büyük nüfusa sahip olan Mısır, komşu ülkelerin en önemli ticari
ortağıdır. Bunun yanı sıra QIZ sayesinde Amerika'ya yapılan ihracatta büyük artış olmuştur.
Mısır, Avrupa Birliğinin en güçlü ülkelerinin de, özellikle turizm alanında en güçlü ticaret
ortaklarından biridir. Ucuz işçilik, yüksek nüfus, coğrafi konum ve de son zamanlarda yapılan
ekonomik ve ticari reformlar sayesinde, Mısır’ın ticaretinin daha da gelişeceği
düşünülmektedir.

    4.6. Hizmetler (Bankacılık, Turizm, Sigortacılık, Diğer Hizmetler)

      4.6.1. Turizm

      Mısır’ın döviz kazandıran en önemli sektörlerinden birisi, turizmdir. Ülkenin iklim
yapısı, Akdeniz ve dünyanın doğal akvaryumu olan Kızıldeniz sahilleri ile en önemlisi
dünyanın en eski medeniyetlerinden birisi olan firavunlar döneminden kalan piramitler,
tapınaklar ve diğer eserler ülkeyi turistik anlamda cazip kılmaktadır.

      1982 yılında 1,4 milyon turist ağırlayan ülke 200 yılında 8,6 milyon kişiye ulaşmıştır.
Mısır’ı ziyaret eden turistlerin geldiği ülke grupları incelendiğinde, %67’sinin Avrupalı,
%21’inin ise Orta Doğu ülkelerinden olduğu görülmektedir.

Tablo-22 Ülke Gruplarına Göre Turist Dağılımı.
            2002/2003              2003/2004           2004/2005             2005/2006
            Gece   Bin        Gece Bin        Gece Bin          Gece Bin
BÖLGE       Sayısı Adet %Pay Sayısı Adet %Pay Sayısı Adet %Pay Sayısı Adet %Pay
Avrupa      22.399 3.469 66,2 46.182 4.965 66 55.631 5.983 69,2 52.987 5.818 66,9
- Batı      18.377 2.736 52,2 34.916 3.760 50 42.298 4.551 52,6 38.260 4.198 48,3
- Doğu       4.022   733   14 11.226 1.205 16 13.333 1.432 16,6 14.727 1.620 18,6
                                                 37
Orta Doğu     7.213   1.179       22,5   18.297 1.736        23,1 20.249 1.743      20,2 21.223 1.834      21,1
Afrika        1.106     168        3,2    2.553   221         2,9 3.101    258       3,0 3.434    280       3,2
Amerika       1.164     168        3,2    3.149   237         3,1 3.605    276       3,2 4.046    325       3,7
Asya          1.117     253        4,8    2.762   349         4,6 3.088    386       4,5 3.357    432       5,0
Diğer            12       2          -       59     4        0,01     56     4      0,05     66     4      0,05
Toplam                5.239                     7.512                      8.650                  8.693
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.
      1997 yılında Luxor’da turistlere yönelik saldırılar ve bilahare 11 Eylül olayları ülke
turizm gelirlerini derinden etkilemiştir. 2000/01 mali yılında 4,3 milyar $ olan turizm gelirleri
2001/2002 yılında 3,4 milyar $’a gerilemiştir. 2002/03 mali yılında ise turizm gelirleri bir
önceki mali yıla göre %10 artarak 3,8 milyar $’a yükselmiştir. 2003/2004 yılında ise Mısır’ı
7,5 milyon turist ziyaret etmiş ve bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında turizm gelirleri %44
oranında artarak 5,5 milyar $’a ulaşmıştır. 2005 yılında ise turist sayısı 8,6 milyon olmuştur.
2006 yılında ülkeyi ziyaret eden turist sayısı 8,6 milyonda kalırken, turizm gelirleri 7,2
milyon dolara yükselmiştir.

      Turizm rakamlarında kaydedilen rekor gelişmeler de, cari işlemeler dengesi ve dış
ödemeler dengesinin geneli üzerinde olumlu etki yaratmıştır. 2004 yılında yakalanan ivme
2006 yılında da sürmüştür. 2006 yılında, turizm gelirleri GSYİH’nın %6,7 ‘sini
oluşturmaktadır.

Tablo-23 Turizm Gelirleri.
(bin)
                                              2001       2002     2003      2004        2005        2006

Toplam Girişler                               4.648      5.193    7.512     8.104       8.650       8.693
Toplam Çıkışlar                               4.185      4.823    5.656     7.700       8.206       8.181
Toplam Turist Geceleme Sayısı                 29.813     32.664   55.410    119.144     141.361     138.100
Ortalama Turist Geceleme Sayısı               6,4        6,3      7,4       14,7        16,3        15,9
Turizm Gelirleri (milyar dolar)               4,3        3,4      3,8       5,4         6,4         7,2
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      4.6.2. Suveyş Kanalı

    Süveyş Kanalı gelirleri, Mısır’ın döviz kazandıran dört ana sektörden birini
oluşturmaktadır. 1999/2000 yılında 1,9 milyar $ olan Süveyş Kanalı gelirleri, 2000/2001
yılında 1,8 milyar $, 2001/2002 yılında 1,8 milyar $, 2002/2003 yılında 2,2 milyar $ olarak
gerçekleşmiştir. 2003/2004 yılında ise bir önceki yıla göre %27,8 oranında artarak 2,84 milyar
$’a yükselmiştir.

    Süveyş Kanalı 2005/2006 yılı gelirleri bir önceki yıla göre %3,3 lük bir artışla 3,6 milyar
$’a yükselmiştir. 2005/2006 GSYİH hizmet gelirlerinin %20,4’ünü Süveyş Kanalı
sağlamaktadır.

Tablo-24 Süveyş Kanalı Gelirleri.
                               2002              2003.             2004            2005           2006
Gemi Sayısı                    13,447            15,610            16,174          17,334         18,476
Gemi (milyon net ton)          440               499               578646          551            702
Gelirler (Milyon Amerikan $)   1,964             2,606             3,085           2,864          3,650

      Süveyş Kanalı geçiş ücretleri Mart 2006’dan geçerli olmak üzere %3 arttırılmıştır.

      4.6.3. Bankacılık Sektörü


                                                        38
     Mısır bankacılık sistemi, tepede Merkez Bankası denetiminde olan üç grup bankadan
oluşmaktadır: Ticari bankalar, iş ve yatırım bankaları ve özel statülü bankalar.

      Ticari bankalar kamu bankaları ile özel ve ortak girişim bankaları olmak üzere iki gruba
ayrılmaktadır. Dört büyük kamu bankası (National Bank of Egypt, Banque de Caire, Banque
Misr ve Bank of Alexandria), Mısır bankacılık sektöründeki tasarruflarda yaklaşık %60,
kredilerde ise %51 paya sahiptir. Bu dört bankanın 919 şubesi bulunmaktadır. Özel ve ortak
girişim bankalarının sayısı 24 olup, bunların 375 şubesi bulunmaktadır.

      Özel statülü bankalar, sanayi, gayrimenkul ve tarım sektörlerine yönelik faaliyet
gösteren bankalardır. Egyptian Industrial Development Bank 14 şube ile sanayi sektörünün
geliştirilmesine yönelik çalışmalarda bulunmaktadır. The Arab Egyptian Real Estate Bank
gayrimenkul sektörüne yönelik olarak 26 şube ile hizmet vermektedir. Tarım alanında ise,
Principal Bank for Development and Agricultural Credit 1.034 şube ile hizmet vermektedir.

      Merkez Bankası kaynaklarına göre 2004 yılında, sektörde 62 banka faaliyet
göstermektedir, 2005 yılında ise bu sayı bazı yabancı bankaların kapanmasıyla 52’ye
düşmüştür. 2006 yılı kayıtlarına göre toplam banka şube sayısı 2944 olarak açıklanmıştır.
Ticari Banka sayısı ise 23’tür.

Tablo-25 Mısır Bankacılık Sektör Yapısı.
        Ticari                            Ticari Olmayan
                                          Yatırım Bankaları                 İhtisas Bankaları
                                                                                           Arab
        Kamu             Özel                              Off-Shore                       Egyptian
                                          Özel                              Mısır                      Diğer                   TOPLAM
Yılla                                                      Banks                           Real Estate
r                                                                                          Bank

        Bank     Şube    Bank     Şube    Bank     Şube    Bank     Şube    Bank     Şube    Bank     Şube    Bank     Şube    Bank     Şube
        a        Sayıs   a        Sayıs   a        Sayıs   a        Sayıs   a        Sayıs   a        Sayıs   a        Sayıs   a        Sayıs
        Sayısı   ı       Sayısı   ı       Sayısı   ı       Sayısı   ı       Sayısı   ı       Sayısı   ı       Sayısı   ı       Sayısı   ı

2000    4        913     24       340     11       112     20       47      1        14      1        26      1        1029    62       2481
2001    4        921     24       367     11       126     20       51      1        14      1        26      1        1031    62       2536
2002    4        919     24       375     11       136     20       58      1        14      1        26      1        1033    62       2561
2003    4        917     24       383     11       148     20       59      1        14      1        27      1        1034    62       2582
2004    4        923     24       409     11       162     19       59      1        14      1        27      1        1189    61       2783
2005    4        943     23       430     11       177     11       49      1        13      1        27      1        1202    52       2841
2006    4        975     19       470     10       204     7        48      1        13      1        28      1        1206    43       2944
Kaynak: Mısır Merkez Bankası

    Arab International Bank ve Nasser Social Bank özel kanunlara tabi olup, Merkez
Bankası denetimi dışında tutulmuşlardır.

      2003 yılında sektöre ilişkin en önemli gelişme, Merkez Bankasının bağımsızlığını da
teyit eden 2003 tarih ve 88 sayılı yeni bankacılık yasasının Haziran ayında parlamentodan
geçmesi ve 16 Temmuz 2003 tarihinde yürürlüğe girmesidir. Yeni yasa ile Para Politikaları
Koordinasyon Konseyi oluştrulmuş ve para politikasında enflasyon hedeflemesine geçilmesi
kararlaştırılmıştır.

     Tüm bankaların minimum sermaye yeterlilik oranı %10 olarak belirlenmiştir. Mart
ayında kamu bankalarına sermaye aktarılarak güçlendirilmesine çalışılmıştır.

      Diğer taraftan, Merkez Bankası kredi risk bilgi sistemi oluşturulmuş ve Haziran 2003
itibariyle 37 banka bu ağa bağlanmıştır.

        Mısır ödeme sisteminin modernizasyonu yönünde bazı adımlar atılmıştır.

        4.6.4. Müteahhitlik ve İnşaat Sektörü
                                                                    39
      Mısır’ın müteahhitlik sektörü 1980 yılından itibaren, devletin altyapı, konut ve çeşitli
projelere yapmış olduğu yatırımlar ile birlikte gelişmeye başlamıştır. 1996-2000 döneminde
ise turizm ve enerji sektörüne yapılan yatırımlar nedeniyle, sektördeki büyüme sıçrama
göstermiştir. 2005-2006 döneminde Körfez Bölgesindeki yurt dışı müteahhitlik işleri
nedeniyle Mısır’lı firmalar büyüme kaydetmiş; ancak özellikle 2006 yılında Mısır’da çelik ve
çimento fiyatlarında yaşanan aşırı yükselme sebebiyle sektörün iç piyasadaki gelişimi kısıtlı
kalmıştır.

      Sektörün GSYİH içindeki payı %14’lük artış ile 2005/2006 yılında bir önceki yılki %
4,4’lük oranından % 4,6 ya yükselmiştir. 1,5 milyonluk bir işgücünün (%8,3) bu sektörde
istihdam edildiği tahmin edilmektedir.

       Sektördeki işin yaklaşık %70’i yerel, %30’u ise yabancı müteahhitlik şirketleri
tarafından üstlenilmektedir. Sektörde özel sektörün payı ise %65 düzeyindedir. Mısır’da
müteahhitlik sektöründe yatırımlar açısından en büyük paya konut sektörü sahip olmakta,
bunu tarım/sulama, sanayi ve nakliye alt sektörleri takip etmektedir.

      Son dönemde, sektördeki ilgi çeken gelişme, başta İngilizler olmak üzere Avrupalılara
Mısır'ın Sharm El Sheik gibi turistik bölgelerinde ev ve devremülk satışları yapan firmaların
sayısında ve karlılıklarında görülen artıştır. Ayrıca, Coldwell Banker, Era ve Century 21 gibi
uluslararası emlak pazarlama şirketlerinin 2004 yılından itibaren piyasaya girmesi Körfez
kökenli Araplara yapılan ev ve residans tarzı satışlarının büyük ölçüde artmasına yol açmıştır.
Konut sektöründe faaliyet gösteren 150 civarında büyük firma mevcuttur.

      Mısır müteahhitlik sektörü konut ve şehir planlaması konusunda uzmanlaşmış birkaç
firmanın elinde bulunmaktadır. Sektörün önemli oyuncuları, Arab Contractors Group,
Orascom, Holding For Buildig and Construction, Egyptian Contracting ve Industrial and
Engineering Projects, Nasr General, SİAC, SOC Egypt D’Enterprise, Dorra Group, Giza
General, Alexandria Constrıction, Samcrete ve Regwa firmalarıdır. Anılan firmaların,
uzmanlık alanları, irtibat detayları, hissedarları, yöneticeleri, çalışan sayıları, sermaye
yapılarını gösteren güncel belge ekte sunulmaktadır.

     Sektörde faaliyet gösteren şirketler incelendiğinde, bu şirketlerin öncelikle küçük ve
orta ölçekli olduğu ve sofistike projeleri yürütebilecek sermayeye sahip olmadıkları
gözlenmektedir. Bu durum, Türk firmaları açısından avantajlı bir durum yaratmakla birlikte,
genelde kamu ihalelerinde Mısır’lı firmalar lehine %15 tercih marjı uygulanmaktadır.

      Egyptian Federation for Construction and Building Contractors (EFCBC)’ye üye
firmaların çoğunluğu küçük ölçekli olup, üye firmalar kompleks olmayan projeleri
yürütebilmektedir. 2006 yılı Mart ayı itibariyle, EFCBC’nin üye sayısı 28.632 dir. Ülkenin
yürüttüğü projelerin, Mısır’lı üyeler tarafından üstlenilmesi için maksimum gayret sarf etmek,
EFCBC’nin en önemli amaçları arasındadır. Diğer taraftan, söz konusu şirketler düşük işgücü
maliyetleri nedeniyle emek-yoğun teknikleri, yeni teknolojilere tercih etmektedir. Bu nedenle
de, komplike olmayan konut ve altyapı projelerini üstlenebilmektedir.

      Yabancı şirketler ise daha büyük olmaları ve yeni teknoloji kullanma kabiliyetleri
nedeniyle, daha sofistike projelere yönelmektedir. EFCBC, İngiliz ve Türk benzer kuruluşları
ile işbirliği anlaşmaları imzalamıştır. Kamu ihalelerine girmek için yabancı müteahhitlik
firmalarının EFCBC’ye kayıt yaptırması zorunludur.

       Devlet politikası ve stratejisi incelendiğinde, ekonomik büyümenin hızlandırılması,
özelleştirme stratejileri, ihracatın geliştirilmesi yönündeki adımlar sektörü olumlu etkilerken,
ticari faaliyet gösterecek yabancı şirketler için Mısırlı ortak aranması ve yabancı sermayenin
                                                 40
%49’un üzerinde bir paya sahip olamaması, rekabetten kaynaklanacak verimliliğe
ulaşılmasında engel teşkil etmektedir.

       Sektörü düzenleyen mevzuata bakıldığında, 1998 tarih ve 89 sayılı İhale Kanununun
belirleyici olduğu gözlenmektedir. Söz konusu           yasadan kaynaklanan bazı sorunlar
bulunmaktadır. Müşteri ile müteahhit arasında bir ihtilaf doğması halinde, mahkemeler
tarafından alınacak kararlar oldukça uzun zaman almaktadır. Yasa, kamu işlerinde ilgili
İdareye ödemede gecikmesi halinde herhangi bir ceza öngörmemektedir. Her ne kadar yasada,
fiyat ve kalitenin ihalenin verilmesinde belirleyici olacağı ifade olunmakla birlikte, genelde
fiyat tercih edilmektedir.

      Üretim faktörleri açısından değerlendirildiğinde, ucuz işgücü pozitif olarak karşımıza
çıkmaktadır. Ancak, teknik eleman ve verimli işgücü açısından aynı durum söz konusu
değildir. Aynı şekilde bankacılık sektörünün içinde bulunduğu mali sıkıntılar ile bankaların
küçük ölçekli şirketlere olan güven eksikliği belki de sektörün en önemli sorunudur.

     4.6.5. Sağlık Sektörü

      2006 yılında kamunun bütçeden ayırdığı sağlık harcamaları milyar LE, kişi başına
yapılan sağlık harcaması ise 121,6 Mısır Poundu olarak gerçekleşmiştir. Sağlık
harcamalarının GSYİH’ya oranı 2003 yılında %2,02’den 2004 yılında %2,17’ye, 2006 yılında
%2,21 yükselmiştir.

     2006 yılında sağlık sektörü yatırımları 2,4 milyar LE olarak gerçekleşmiştir. Bu
miktarın 1,6 milyar LE’si devlet, 0,8 milyar LE’si ise özel sektör yatırımıdır.

      2006 yılında toplam yatak sayısı 150 bin, toplam hastane sayısı 1579 ve klinik sayısı 4
bin olarak açıklanmıştır.

     2006 yılında eczacılık ürünlerinde kendi kendine yeterlilik oranı %96’ya ulaşmıştır. Bir
önceki yıl bu oran %93 düzeyinde gerçekleşmiştir.

     Mısır, sağlık hizmetleri ve eczacılık ürünleri üretim ve pazarı bakımından bölgede
önemli bir yere sahiptir. Bazı kaynaklara göre, Mısır ilaç sanayinin Orta Doğu ve Kuzey
Afrika’nın en büyük ilaç sektörü olma özelliği taşıdığı belirtilmektedir.

       Dünya Sağlık Örgütü, Mısır rakamlarına göre, bebek ölüm oranı 1970-75 yıllarında
1000 doğumda 150 iken, 2001 yılında 38’e gerilemiş ve devam 2005 yılında 33 olarak
açıklanmıştır. Bu gelişmenin hastane ve sağlık merkezlerinde uygulanan tedavi yöntemlerinin
geliştirilmesinden ziyade, yabancı ülkelerin uygulamış olduğu programlardan ileri geldiği
belirtilmektedir.

     Mısır’daki kamu ve özel sektör hasteneleri arasında sağlık hizmetleri kalitesinde
anormal farklılıklar bulunmaktadır. Kamu hastanelerinde çalışan doktorların maaşlarının
düşüklüğü, sayılarının giderek artması ve yetersiz ekipman, bu hastanelerde hizmet kalitesini
düşürmüştür. Doktorlar ise yetenek ve becerilerini özel kliniklerine yönlendirmişlerdir.

      Kamu hastanelerinde sağlanan sağlık hizmetleri ücretsiz veya çok düşük sabit bir ücret
ile yapılmaktadır. Halihazırda, sağlık tedavisi arayanların %60’ının özel kliniklere yöneldiği
tahmin edilmektedir.

      Hükümet son dönemde sağlık kalitesini yükselmek amacıyla, hastalığın tedavisi yerine
önlenmesi konusuna odaklanmıştır. Ancak, yetersiz mali kaynak nedeniyle bu sistemin
oturtulması ve çalışmasında problemler yaşanmaktadır.
                                            41
      2006 yılı itibariyle ülkede bulunan eczane sayısı 35 bin civarında olup, bunun Giza
dahil, %40.6’sı Kahire’de, %10,3’ü İskenderiye’de ve %12.9’u Luxor’da bulunmaktadır.
      Mısır ilaç sanayi 1980’li yılların sonlarından itibaren uluslararası firmalara açılmıştır.
Sektörde 512 kayıtlı ilaç firması bulunmaktadır. Bunlardan 475’ini başka ülkelerde üretilen
ürünleri ithal eden temsilcilik ofisleri oluşturmaktadır. Buna ilave olarak, 11 adet kamu
firması, 17 adet özel sektöre ait yerel şirket ve 9 adet çok uluslu şirket sektörde faaliyet
göstermektedir.

     Sektörde toplam yatırım tutarı 18 Milyar LE (yaklaşık 3 Milyar ABD Doları) olup,
bunun sadece 3 milyar LE’si uluslararası şirketlerden kaynaklanmaktadır.

     Devlet firmalarından özelleştirme kapsamına alınan şirketler ise; El Nasr, Medical
Packing, Egyptian Pharmaceutical Trading, Alexandria, El Nile, Cairo, Memphis, El
Ghomhuria, Arab Drug, Misr ve CID’dan oluşmaktadır.

      Mısır’da eczacılık ürünleri pazarının yıllık 1,5 milyar $ olduğu tahmin edilmektedir.
Satışların yaklaşık %96’sı yerli üretimden kaynaklanmaktadır. Kalan %4’si ise yerli üretimi
bulunmayan ilaçların ithalatı ile karşılanmaktadır.

     Piyasada özel sektörün payı %70, kamu sektörünün payı ise %30’dur. 9 firmanın ise
pazarın %45’ine sahip olduğu belirtilmektedir.

      İlaç ithalatı ağırlıklı olarak kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar, insulin ve kalp
ilaçlarından oluşmaktadır. Sektör üretiminin %6’sını Arap ülkeleri ile Afrika pazarlarına ihraç
etmektedir.

     İlaç piyayasındaki dağıtımın önemli bir bölümü Türk şirketi olan United Company for
Pharmasist tarafından gerçekleştirilmektedir.

   4.7. Enerji

      Mısırda kullanılan başlıca enerji kaynakları petrol, doğal gaz ve elektrik enerjisidir.
Enerji sektörü Mısır’ın ticari dengesinin önemli yapı taşlarından birini oluşturur. GSYİH’nın
%11’den fazlası enerji sektöründen sağlanmaktadır. Son 20 yıl içerisinde 217 petrol ve gaz
arama çalışmaları ile ilgili anlaşmalar yapılmıştır.

      Diğer taraftan, elektrik enerjisine olan ihtiyaç giderek artmaktadır. Hükümet elektrik
enerji tüketimini karşılamak için sürekli yatırımlar yapmaktadır. Planlanan önemlerden
biriside elektrik fiyatlarının normal piyasa fiyatlarına yükseltilerek, subvasiyonun bir ölçüde
azaltılmasıdır.

   4.8. Doğal Kaynaklar ve Madencilik

     4.8.1. Petrol ve Doğal Gaz

      Petrol sanayi, ihracat gelirlerinin yaklaşık %40’nı oluşturması ve milli gelirde %10’luk
bir paya sahip olması nedeniyle, ülke ekonomisinde önemli bir role sahiptir. Petrol gelirleri
döviz kazandıran dört ana sektörden biridir.

      Ham petrol kaynakları (3,7 milyar barrel) bakımından kendi kendine yeterli olarak kabul
edilen Mısır’da, enerji kaynakları bakımından yükselen sektör doğal gaz olarak karşımıza
çıkmaktadır. Petrol rezervlerinin giderek azaldığı ifade edilmektedir. Bu nedenle, Mısır’ın
geleceğinin petrolden ziyade doğal gazda olacağı söylenebilir.
                                              42
      1990 yılından bugüne yapılan araştırmalar sonucunda keşfedilen doğal gaz rezervleri 65
trilyon m3’e ulaşmıştır. 2006 yılı sonunda Mısır altıncı büyük doğal gaz reservine sahip ülke
konumuna gelmiştir.

      Diğer taraftan, doğal gazın tüketime sunulması yönünde ilerlemeler kaydedilmiştir.
Buna ilave olarak, araçlarda LPG kullanımı teşvik edilmeye başlanmıştır. LPG kullanan araç
sayısının 40 binlere ulaştığı belirtilmektedir.
      Petrol ve doğal gaz araştırmalarına giderek ağırlık verilmiş, özellikle Avrupalı ve
ABD’li şirketler bu araştırmalarda etkin olmaktadırlar. 2001/2002 itibariyle petrol sektörüne
yapılan toplam yatırım 28,3 milyar $’a ulaşmıştır.

      Ana petrol rafinerileri arasında; Cairo Petroleum Refining Co.(145000 bbl/gün), El Nasr
Petroleum Co.(146300 bbl/gün), Wadi Feran(8550 bbl/gün), Tanta (35000 bbl/gün),
Alexandria Petroleum Co.(100000 bbl/d), Suez Oil Processing Co., Assiyut Petroleum
Refining Co., Middle East Oil Refinery(MIDOR) yer almaktadır.

      Son yıllarda Mısır’ın doğal gaz konusunda bölgede etkin bir rol oynama gayreti içine
girdiği gözlenmektedir. 2003 yılının Temmuz ayında Mısır-Ürdün-Suriye-Lübnan doğal gaz
hattı projesinin ilk aşaması olan Mısır-Ürdün hattı uygulamaya alınmıştır. Söz konusu
projenin Türkiye, Kıbrıs ve Avrupa’ya taşınması yönündeki çalışmalar nihayetlendirilme
aşamasına gelmiştir.

      Petrol Bakanlığı, Mısır'ın petrol ve doğalgaz ihracatının yılda 9 ila 10 milyar Dolar
arasında olduğunun tahmin edildiğini açıklamaktadır. Öte yandan, 2006’nın ilk 7 ayında
sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatının 1.75 milyar Dolar; 2006’nın ilk 7 ayında rafine edilmiş
petrol ihracatının 850 milyon Dolar olduğu açıklanmıştır. Dünyadaki petrol fiyatlarındaki artış
nedeniyle, 2005/2006 mali yılında petrol-doğalgaz ihracatındaki artışın %55 olduğu tahmin
edilmektedir.

        Mısır'ın Doğalgaz rezervlerinin ülkenin doğalgaz ihtiyacını 35 yıl boyunca
karşılayabilecek düzeyde olan 67 trilyon kübik feet olduğu açıklanmaktadır.

     4.8.2. Metaller ve Endüstriyel Mineraller

      Mısır’da metalik ve metalik olmayan birçok maden yatağı bulunmaktadır. Bunlar
arasında, demir, titanyum, krom, nikel, molibden, tungsten, bakır, çinko, kurşun, altın,
niyobyum, talk, fosfat, kireçtaşı, mermer, sülfür, jibs ve diğer süsleme taşları yer almaktadır.

      Bunlardan çok azı üretime konu olmuştur. Üretimi yapılan maden ve mineraller
arasında, fosfat, demir, talk, jibs, tuz, kum, mermer ve süsleme taşları, kireçtaşı, kil, kömür
yer almakta olup, diğerleri daha detaylı bir program ve yatırım gerektirmektedir.

      Mısır’da madencilik ile ilgili araştırma ve üretim işlemleri Mısır Jeolojik Araştırma ve
Madencilik İdaresi (The Egyptian Geological Survey and Mining Authority-EGSMA)
tarafından yürütülmektedir. EGSMA 1896 yılında oluşturulmuş ve jeolojik hizmetler ve
mineral araştırması görevini üstlenmiş bir kamu kurumudur.

      Fosfat kayası, demir cevheri, tuz ve endüstriyel mineraller(kum, granit, kil) belli başlı
üretim kalemlerini oluşturmaktadır.

   4.9. Para ve Sermaye Piyasaları

     4.9.1. Faiz Oranları
                                              43
    2000/2001 mali yılında %12 olan Merkez Bankası iskonto oranı, 2001/2002 mali yılında
%11’e, 2002/2003 mali yılında ise %10’a indirilmiştir. 2003/2004 ve 2004/2005 yıllarinda
%10’luk oranlar korunurken, 2005/2006 yılında %9 olarak gerçekleşmiştir.

      2005/2006 yılında tasarruflara verilen ortalama faiz oranı %7,9 düzeyinde, kredilere
uygulanan faiz oranı ise %12,50 olarak gerçekleşmiştir. Aynı yıl yabancı para üzerinden
yapılan tasarruflara verilen faiz oranı ABD Dolarına %0,9, Euro’ya verilen faizler %1,5
olarak gerçekleşmiştir.

Tablo-26 Faiz Oranları (%).
                                           2003         2004          2005         2006
Tasarruflar                                7,96         7,9           7,9          7,9
Krediler                                   13,48        13,44         13,44        12,5
İskonto Oranı                              10           10            10           9
Dolar Tasarrufu                            0,9          0,9           0,9          0,9
Euro Tasarrufu                             1,5          1,5           1,5          1,5

      4.9.2. Sermaye Piyasası

     Sermaye piyasaları, 1992 tarih ve 95 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde
düzenlenmektedir.

      Anılan Kanun çerçevesinde, Sermaye Piyasası İdaresi ihdas edilmiş olup, hisse senedi
çıkarmak isteyen şirketlerin bu idareden izin alması gerekmektedir. Söz konusu İdare üç hafta
içinde müracaatı inceleyerek sonuçlandırmak zorundadır.

     1992/95 sayılı yasa, anonim şirketlerin hisse senedi çıkarma taleplerinin
değerlendirmesinin yanısıra sermaye piyasası araçlarında taahhüt işlemleri, sermaye artırımı
veya sermaye aktarımı, risk sermayesi, yatırım fonları, aracı kurumlar, bilançolar ve bono
piyasaları ile ilgili denetim ve düzenleme konularını kapsamaktadır.

      Sermaye piyasalarında işlem görebilmesi için anonim şirketler Kahire veya İskenderiye
borsasına kayıt yaptırmak zorundadır. Kayıtlar resmi ve gayriresmi olmak üzere iki listede
olabilmektedir. %30’u halka açılmış veya 150 kişinin hissesi bulunan şirketler ile kamu
şirketlerinden hisse senedi yayımlayanlar resmi listeye kayıt yaptırmak zorundadır.

      Resmi kayıt yaptırmış şirketler, %2 olan sermaye gelir vergisinden muaf tutulmuştur.

     Borsaya kote şirketlerin hisselerinin alım-satımı lisans almış aracı kurumlar aracılığı ile
yapılmak zorundadır. Bu alım-satımlarda 10 bin Mısır Pounduna kadar ki işlemlerde aracı
kurumlar maksimum %0,5 (alıcı ve satıcıdan) komisyon almaktadır. Bu değerin üzerindeki
işlemler müzakereye dayalı olarak belirlenebilmektedir.

     2005/2006 yılında borsaya kote olan toplam firma sayısı 656, bu frmaların piyasa değeri
66 Milyar ABD Doları, günlük ortalama işlem hacmi ise 1,4 milyon ABD Doları olarak
gerçekleşmiştir.

      4.9.3. Kur Oranları

     1997 yılında ABD Doları karşısındaki değeri 3,4 olan Mısır Poundu, 2000 yılına kadar
bu düzeyini korumuş, bu yıldan itibaren değişken oranlarda değer kaybetmiştir. Son olarak,
2003 yılının Ocak ayında Poundun serbest bırakılması ile aynı yılın ilk dokuz ayında Mısır

                                              44
Poundu Dolar karşısında %35 dolaylarında bir değer kaybına uğramıştır. Mısır Poundunun
çeşitli yabancı paralar karşısındaki durumu aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.


Tablo-27 Mısır Poundunun Bazı Paralar Karşılığındaki Değeri ve Değişimi.
                      2000     2001    2002     2003      2004**           2005**   2006**
ABD Doları            3,65     4,07    4,63     6,03      6,19             5,81     5,75
İngiliz Sterlini      5,38     5,87    7         10,61    11,19            10,4     10,4
Euro*                 3,28     3,64    4,41     7,39      7,55             7        7,2
* 1999 ve öncesi ECU.
** Ocak-Ekim ortalaması.

      2003 yılında %35 değer kaybeden Mısır Poundu, Doların uluslararası piyasalarda değer
kaybına ek olarak 2004 yılında turizm gelirleri, piyasalara belli bir düzeyde güven veren yeni
hükümet, süveyş kanalı gelirlerinde ortaya çıkan artış nedeniyle, kur oranları belirli bir
istikrar kazanmıştır. 2004 yılının Aralık ayı sonlarından itibaren Mısır Poundunun Dolar
karşısında cüzi bir değer kazandığı gözlenmiştir. 2005 yılında da kur oranları aynı seviyede
kalmıştır. 2006 yılında da bu istikrar korunmuştur.

    4.10. Son Yılda Ekonomiyi Etkileyen İç ve Dış Olaylar

     2005 yılı Mısır'ın ekonomisinde bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Gerçekleştirilen
ekonomik ve politik reformlar 2006 yılında da ülke ekonomisini pozitif olarak etkilemiştir.

       Politik gelişmelerin en önemlileri Mısır seçim sistemindeki yapısal reformun
onaylanması ve yeni kabinenin iş başına gelmesi olarak sıralanabilir. Parlemento 76 no'lu
yasayı değiştirerek, çok adaylı seçim sistemine geçilmesini onaylamıştır. Bu gelişme Mısır'ın
tarihine ilklerden biri olarak geçmiştir. 2005 yılı içerisinde yapılan genel seçimler sonucunda
Cumhurbaşkanı Hüsnü Mubarek'in partisi Ulusal Demokratik Parti (NDP) beşinci kez altı
yıllığına tekrar seçilmiştir.

     31 Aralık 2005 tarihinde ise Başbakan Ahmed Nazif önderliğinde eski hükümetten 23
bakanın varlığı ile yeni hükümet iş başına gelmiştir. Kurulan bu yeni kabinede 34 yerine 30
bakanın olduğu ve bu bakanlar içerisinde daha çok özel sektörden gelen işadamı kökenli
bakanların olduğu gözlemlenmiştir. Kabinedeki bu değişiklikler 2006 yılında ekonomideki
reformlara da doğal olarak yansımıştır.

     Ekonomik gelişmelerin en önemlilerinden biri özelleştirmeye verilen hızdır. Sadece
2005 yılı içinde toplam özelleştirme 3 Milyar ABD Doları olmuştur. 2006 yılında bu rakam
aşağı yukarı aynı şekilde gerçekleşmiştir. Yatırım Bakanlılığın özelleştirme programı
konusundaki kararlılığı devam etmektedir. Beş yıl boyunca ilk defa 2005 yılında, Mısır üç
büyük kamu şirketinin özelleştirilmesine tanık olmuştur. Bu şirketlerin içinde Mısır Telekom
en önemlisidir.

     2006 yılı içinde Yatırım Bakanlığı da yeniden yapılandırılmaya devam edilmiş, bunun
sonucu olarak ülkedeki sabit yabancı yatırımlarda büyük bir artış olmuştur.

       2006 yılında, Mısır gelişme yolundaki ekonomiler arasındaki yükselmekte olan piyasa
olarak yerini sağlamlaştırmaya devam etmiştir. Dünyada artan likiditenin bir sonucu olarak
daha fazla yatırım çekmeye başlamıştır. Yine de, 2006 yılında milli gelir düzeyindeki %
6,8’lik artışa ve kişi başı milli gelir düzeyindeki gelişmelere karşın, enflasyonun % 7,2'e ve
işsizlik oranının % 10,5’e yükselmesi ekonomide, halkın genel refah seviyesini yükseltecek
bir başarı elde edildiğinin söylenmesini güçleştirmektedir.

                                                 45
        Kabine’de Ticaret ve Sanayi Bakanlığı görevini üstlenen Türk kökenli Rachid
Mohamed Rachid, daha önceki dönemde açıkladığı “ekonomide serbesti ilkesini” devam
ettireceğinin sinyallerini vererek; 2004 yılında AB, 2005 yılında ülkemizle akdedilen Serbest
Ticaret Anlaşmalarının 2006 yılında ABD ve Rusya Federasyonu ile sürdürüleceğini
belirtmiştir. Özellikle, Mısır ile Rusya Federasyonu arasında STA akdi için görüşmelerin
ikinci turunun Ekim 2006'da Rusya'da ve üçüncü turunun 2007 Mart ayında Kahire'de
yapılmış olması önem taşımaktadır.
        Önceki dönemde, ülkenin ekonomik problemlerinden çıkışı doğrudan yabancı
yatırımların çekilmesinde gören Nazif Hükümeti tarafından Kamu İşletmeleri Bakanlığı fesh
edilerek, yerine kurulmuş olan ve KİT’leri de kapsayan Yatırım Bakanlığının merkezine
Yatırımlar ve Serbest Bölgeler Genel İdaresi yerleştirilmiştir.

        Hükümet hazırlamış olduğu programında açıkladığı, dış ticaretin serbestleştirilmesi,
vergi yükünün hafifletilmesi, yabancı yatırımların artırılması, özelleştirmenin hızlandırılması,
bankacılık reformu ve yoksulluk ve işsizlik ile mücadeleye verilen önceliği bir kez daha teyit
etmiştir.

5. EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER

    5.1. Genel Durum

        Mısır aşağıki maddelerde ayrıntılı olark belirtildiği üzere, 2006 yılında, son yıllarda
izlediği dışa açılım politikasını devam ettirmiştir.

    5.2. Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri

       5.2.1. Cari İşlemler Dengesi

      2002/2003 Mali Yılında ilk defa pozitif sonuç veren ödemeler dengesi, 2003/2004
yılında 158 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2004/2005 yılında ise doğrudan yabancı
yatırımlardaki artıştan dolayı ödemeler dengesi 4.477 milyon dolar gibi bir değere
yükselmiştir. 2005/2006 yılında bu rakam 3,253 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Özellikle turizm ve Süveyş Kanalı gelirlerinde ortaya çıkan olumlu gelişmeler “mal ve
hizmetler dengesini”, dolayısıyla “cari işlemler dengesini” olumlu yönde etkilemiştir.
2005/2006 mali yılında turizm gelirlerinde bir önceki yıla göre %15 oranında, Süveyş Kanalı
gelirlerinde ise %7 oranında artış gerçekleşmiştir. Ticari açık ise 2004/2005 yılındaki 10.3
milyar $ seviyesinden 2005/2006 yılında 11.9 milyar $’a yükselmiştir.

       5.2.2. Sermaye Hareketleri


Tablo-28 Mısır Dış Ödemeler Dengesi (2001-2006)
                                                                             (Milyon $)
                                            2002/2003    2003/2004 2004/2005 2005/2006
Ticari Denge                                -6.614,9     -7.833,8     -10.359,4    -11.985,9
İhracat                                     8.205,4      10.452,5     13.833,4     18.455,1
 - Petrol ve ürünleri                       3.160,8      3.910,3      5.299,0      10.222,4
 - Diğerleri                                5.044,6      6.542,2      8.534,4      8.232,7
İthalat                                     -14.820,3    -17.975,2    -24.192,8    -30.441,0
 - Petrol                                   -2.313,0     2.569,8      -3975,3      -5.359,2
 - Diğerleri                                -12.507,3    15.405,4     -20217.5     -25.081,8
Hizmetler Dengesi                           4.948,6      7.317,7      7.842,2      8.190,7
Gelirler                                    10.441,4     12.981       15.029,6     17.437,9
 - Nakliye                                  2.964,8      3.755,2      4.259,6      4.947,1

                                                  46
  - Süveyş Kanalı                         -2.236,2       -2.848,4     3.306,8      3.558,8
- Turizm                                  3.796,4        5.475,1      6.429,8      7.234,6
- Yatırım gelirleri                       641,3          485,1        910,6        2.001,8
Ödemeler                                  -5.492,8       -5.663,3     -7.187,4     -9.247,2
- Nakliye                                 -392,5         -668,2       -902,4       -1.214,9
- Yatırım gelirleri                       -748,5         -691,8       -1.164,4     -1.471,1
MAL VE HİZMETLER DENGESİ                  -1.666,3       -516,0       -2.517,2     -3.795,2
Transferler                               3.609,3        3.934,1      5.427,8      5.547,1
- Resmi                                   663,6          888,0        4.371,7      4.975,4
- Özel                                    2.945,7        3.046,1      1.056,1      571,7
CARİ İŞLEMLER DENGESİ                     1.943,0        3.418,1      2.910,6      1.751,9
Mali ve Sermaye İşlemleri                 -2.733,8       -5.016,4     3.377,7      3.511,3
- Doğrudan Yabancı yatırımlar(net)        700,6          407,2        3.901,8      6.111,4
- Yurtdışında yatırımlar                  -30,0          -190,2       -39.0        -145,3
- Mısır'da Portföy yatırımları            -405,2         -225,6       831,1        2.764,0
- Yurtdışı Portföy Yatırımları            -15,8          113,0        540,6        -729,1
- Diğer net yatırımlar                    -2.983,4       -5.155,3     -1.856,8     -4.452,1
Hata                                      1.336,8        1.440,0      -1.810,6     -2.009,8
Genel Denge                               546,0          -158,3       4.477,7      3.253,4
Rezervdeki Değişimler                     -546,0         158,3        -4.477,7     -3.253,4
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

   5.2.2. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

        Önceki dönemde, ülkenin ekonomik problemlerinden çıkışı doğrudan yabancı
yatırımların çekilmesinde gören Nazif Hükümeti tarafından Kamu İşletmeleri Bakanlığı fesh
edilerek, yerine kurulmuş olan ve KİT’leri de kapsayan Yatırım Bakanlığının merkezine
Yatırımlar ve Serbest Bölgeler Genel İdaresi yerleştirilmiştir.

        2006 Eylül ayında çeşitli uluslararası firmalar ve kuruluşlar tarafından Mısır
ekonomisi hakkında raporlar yayınlanmıştır. Uluslararası firmalarca yayınlanan raporlarda,
izlenen ekonomi politikaları ve başta Körfez bölgesinden olmak üzere ülkeye gelen yabancı
yatırımların etkisiyle kaydedilen ekonomik büyümenin önümüzdeki yıllarda artmasının
beklendiği kaydedilmektedir. Öte yandan, Dünya Bankası tarafından yayınlanan raporlarda,
Mısır yabancı yatırım çekme konsunda dünyada 165. sırada gösterilmiştir. Mısır hükumeti bu
tesbite tepki göstermiştir. Dünya Bankası, “Kalkınma ve Gelecek Kuşak-2007” başlıklı
raporunda, Mısır'ın genç nüfusunda 2010-2030 yılları arasında patlama yaşanacağını ve
Mısır'da bugünkü işssizlerin yüzde altmışının genç nüfus olduğunu açıklamıştır. Dünya
Ekonomik Forumu'nun 2006-2007 yıllık raporunda ise, uluslararası rekabet sıralamasında
Mısır'ın geçen yıla oranla 11 sıra gerileyerek 63. sıraya düştüğü belirtilmektedir.

        11 Eylül 2006 tarihinde Kahire’de düzenlenen Euromoney Konferansı’nda Mısırlı
hükumet yetkilileri 2005-2006 dönemine ilişkin büyüme hızı konusunda farklı açıklamalarda
bulunmuşlardır. Başbakan Dr. Nazif, çok sayıda yabancı yatırımcının katıldığı Euromoney
toplantısında büyüme hızının yıllardır ilk defa yüzde 6.2’ye yükseldiğini bildirirken, Ekonomi
Kalkınma Bakanı Dr. Osman bunu daha yükseklere çekerek yüzde 6.9 olarak açıklamıştır.
Maliye Bakanı Dr. Ghali ise Bakanlığının Ağustos ayı raporunda büyüme hızının yüzde 5.9’a
yükseldiğinin tescil edildiğini belirtmiştir. Başbakan, konferansta son iki yılda ülkedeki
doğrudan yabancı yatırımların ikiye katlandığını, petrol ve doğalgaz sektörleri dahil tüm
yabancı yatırımın 6.1 milyar Dolara ulaştığını, bu rakamın 8 milyar Dolara yükseltilmesinin
hedeflendiğini dile getirmiştir.

       Hükümet hazırlamış olduğu programında açıkladığı, dış ticaretin serbestleştirilmesi,
vergi yükünün hafifletilmesi, yabancı yatırımların artırılması, özelleştirmenin hızlandırılması,

                                              47
bankacılık reformu ve yoksulluk ve işsizlik ile mücadeleye verilen önceliği bir kez daha teyit
etmiştir.

   5.3. Yıl İçinde Alınan Ekonomik Önlemler ve Uygulamalar

      Yıl içerisinde yapılan en önemli uygulamalardan biri, Yatırım Bakanlığının yeniden
yapılandırılması ve yabancı sermayeli yatırımlara sağlanan kolaylıklar olmuştur.

      Özelleştirme çalışmalarına hız verilmesi sayesinde kamu bütçesinde gözle görülür bir
rahatlama olmuştur.

      Vergi ve gümrük reformları alınan önemli ekonomik önlemler arasındadır. Dünya
Bankası bu çabasından dolayı Mısır'ı en başarılı reform yapan ülkeler arasında altıncı sıraya
layık görmüştür.

      Bankacılık sektöründe ise altı kamu bankasının yeniden yapılandırılması çalışmaları
başarıyla tamamlanmıştır.

     Mısır Dış Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan en son İthalat ve
İhracat Yönetmeliği 17/10/2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.(Bkz 5.4.2)

   5.4. Dış Ticaret

     5.4.1. Genel Durum

      Mısır Arap Cumhuriyeti’nin genel ithalat, ihracat rakamları ve ticaret dengesi aşağıdaki
grafikte gösterilmiştir.

     Tablo-29 Ticaret Dengesi.
                35000
                30000
                25000
                20000
                15000
                10000
                 5000
                      0
                 -5000
                -10000
                -15000
                           1999/00   2000/01   2001/02       2002/03   2003/04     2004/05    2005/06
                 İthalat   17860     16441     14644          14821        17975      24192   30441
                 İhracat    6388      7078      7121          8205         10545      13833   18455
                 Denge     -11472     -9363     -7523         -6616        -7430   -10359     -11985
                                                    İthalat      İhracat      Denge
     Milyon $

      Söz konusu grafiğin incelenmesinden de görüleceği üzere, 1999/2000 yılında 17,8
milyar $ olan ithalat, 2004/2005 yılına kadar sürekli bir düşüş eğilimine girmiş ve söz konusu
yılda 7,9 milyar $ olarak gerçekleşmiştir. 2005/2006 yılında ise yeniden düşerek, 18,4 milyar
Dolar olarak gerçekleşmiştir.

                                                        48
     Buna karşılık toplam ihracat ise 1999/2000 yılında, 6,4 milyar $’dan, 2005/2006 yılında
30,4 milyar $’a yükselmiştir.

     2005/2006 yılı itibariyle toplam ticaret hacmi, 49 milyar $ olarak gerçekleşmiştir.

     Dış ticaret dengesi ise 1999/2000 yılında –11,4 milyar $’dan, 2004/2005 yılında –10,3
milyar Dolara düşmüştür. 2005/2006 yılında dış ticaret dengesi -11,9 milyar $ olarak
hesaplanmıştır.

     5.4.2. Dış Ticaret Mevzuatı

     Mısır Dış Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan en son İthalat ve
İhracat Yönetmeliği 17/10/2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 2006 yılında da söz konusu
Yönetmelik yürürlükte kalmıştır. Mevzuatın başlıca önemli noktaları aşagıdaki gibidir.

        İthali kontrole tabi ürünler sayısında indirim,

        İthalatçılara söz konusu kontrollerde kullanılmak üzere bağımsız uluslararası
         kuruluşlardan alınan kendi uygunluk belgelerini ibraz etme hakkı,

        Uluslararası kabul görmüş üretim standartlarında (örneğin CE) üretilen ürünlerin
         ithalatında kontrole gerek bulunmaması,

        İhracat tarihinde yarı raf ömrü kalma zorunluluğu bulunan ürünler ile ilgili bu raf
         ömrü uygulamasının kaldırılması,

        Tekstil ve konfeksiyon ürünlerinde kayıt işlemlerinin kaldırılması,

        Entellektüel hakların gümrük noktasında korunmasına dair yeni hükümlerin
         yürülüğe konulması,

        İmalat ve hizmetler sektörlerine yönelik ithalatta ayrımcılık hükümlerinin iptal
         edilmesi.

     Söz konsu yönetmelikte, özellikle ithalat uygulamalarında yapılan ve önemli bulunan
düzenlemeler aşağıda değerlendirilmektedir.

     İthalatın Tanımı:

       İthalat; yurtdışından getirilen ürünler ile Mısır’daki serbest bölgeler ve Duty Free
Shoplar, uluslararası fuar ve sergiler ile diğer izin verilmiş sergilerden yurtiçine satılmak
istenilen ürünlerin, gümrük kaydının yapılarak gümrük bölgesi içine alınması olarak
tanımlanmaktadır.

      Söz konusu yönetmelikte ithalat; (1)parakende ticaret, (2)mal ve hizmet üretimi,
(3)özel kullanım, (4)kişisel kullanım ve (5)Devlet tarafından yapılan ithalat olmak üzere
beş ana grup altında toplanmıştır.


     İthalatta Aranan Genel Şartlar:

     Bir malın ithalatına izin verilebilmesi için;


                                               49
        İkinci el ürün ithalatına ilişkin Liste 2 ile bu yönetmelikte herhangi bir şekilde izin
         verilen ürünler dışında kalan ürünlerin yeni/kullanılmamış olması,

        Dış Ticaret ve Sanayi Bakanlığınca belirlenen kurallar çerçevesinde, ithal edilen
         ürünlerin uluslararası bar kodu taşıması,

        Bu yönetmeliğin 3 nolu Ekinde yer alan ürünlerin karşılarında belirtilen şartlara
         uyması gerekmektedir.

      Söz     konusu        mevzuatın       İngilizce       dilindeki      tam     metnine
http://www.mfti.gov.eg/english/laws/law.html internet adresinden ulaşılabilmesi mümkündür.

      Ayrıca, ürünlerin gümrük tarafından ithalatına izin verilmesi aşamasında, ithalata konu
ürünü imal eden üreticinin adı, varsa markası, adresi, telefon ve faks numarası ve elektronik
posta adresi yer alan faturanın ibrazı gerekmektedir.

      Ürünün parakende ticaret (ürün değişikliğe uğramadan ya da paketlendikten sonra yurt
içinde ticarete konu olması) amacıyla ithal edilmesi halinde, yetkili birimlerce tasdik edilmiş
menşe şehadetnamesinin sunulması gerekmektedir. Bunun için bazı istisnalar getirilmiştir.
Örneğin, kullanılmış olarak ithaline izin verilen ürünler, Sağlık Bakanlığınca onaylanmış
ürünler, AB, COMESA, Arap ülkelerinden ve eşit işleme tabi tutulan ülkelerden yapılan
ithalatta onaysız Menşe Belgesi kabul edilebilmektedir.

     Model, Promosyon ve Tanıtım Malzemelerinin İthalatı:

        Numune veya modelin kalite durumunun ispatı,
        İlaç numunelerinin Sağlık Bakanlığının ilgili birimince incelenmesi ve onaylanması,
        Tanıtım malzemelerinin üzerinde ticari olayın veya ilgili kuruluşun adının yazılı
         olması,
        Yabancı filmlerin ise Edebi Eserler İdaresince onaylanması gerekmektedir.

     Sergi Amaçlı Ürün İthali:

      Sergi ve fuar amacıyla ülkeye getirilen ürünlerin piyasada satılması veya yeniden
ihracatı ile ilgili düzenlemeler Fuarlar ve Sergiler Genel İdaresi tarafından yapılacaktır. Bu
ürünlerin iç piyasaya satılması Fuarlar İdaresi ile ilgili gümrük idaresinin gözetiminde
yürütülür ve ithal prosedürünün tamamlanması gerekmektedir.

     Bedelsiz İthalat:

     Gümrük idareleri, aşağıda belirtilen kurum ve kuruluşlara bağış veya yardım niteliğinde
gönderilen ürünlerin ithalatına izin verir.

        Bakanlıklar, kamu kurumları ve idareleri, yerel idareler, üniversiteler vb.

        Sivil toplum örgütleri, camiler, kiliselere bağışlanan veya yardım amaçlı gönderilen
         ürünlerin ilgili Bakanlık tarafından izin verildikten sonra bedelsiz ithali yapılabilir.

     Fikri Mülkiyet Haklarının Gümrük Noktasında Korunması:

       Yeni ithalat mevzuatında, entellektüel hakların korunması amacıyla, bu hakka sahip
kişilerin ithalat işlemini gerekli bilgi ve belgeleri sunmak kaydıyla, gümrük idaresince ürünün
ithalini durdurması imkanı sağlanmıştır.
                                              50
     İthalatta Kalite Kontrolü:

       Makina ve Teçhizat ithalatında; ülke menşeini gösterir Arapça, İngilizce veya Fransızca
dillerinden birinde yazılmış ve makina üzerine veya paket üzerine yapıştırılmış etiketin
bulunması,

     Paketlenmiş Gıda Ürünleri ithalatında; her bir paket üzerinde menşe ülke ve ithalatçının
isim ve adresi bulunan ve Arapça, İngilizce veya Fransızca dillerinden birinde yazılmış etiket
olması,

     Kümes ve Büyükbaş Hayvan Eti ithalatında;

        Ürünün doğrudan menşe ülkesinden gönderilmesi,

        Sağlık şartlarına uygun pakenlenmiş olması ve biri Arapça olmak kaldıyla iki dilde
         de olabilir aşağıdaki bilgilerin yazılmış olması;

        Menşe ülke,

        Ürün adı ve varsa markası,

        Kesimhanenin ismi,

        Kesim tarihi,

        İthalatçının adı ve adresi,

        Kesim işlemini denetleyen ve onaylanmış olan birimin ismi,

      Hazır giyim ve tekstil ürünleri (tıbbi ve sınai güvenlik amaçlı olanlar hariç)
ithalatında;

        Her bir parçanın (patch) üretimi aşamasında Arapça dilinde aşağıdaki bilgileri içeren
         dokunmuş data kartı eklenmesi,

        İmalatçı şirketin adı ve varsa markası,

        Boyutu,

        Kullanılan malzeme,

        Bakım şekli(Labels for handle with care),

        Menşe Ülke,

        İthalatçının adı,


     İthali Yasak Ürünler:

        Dini inaçlara aykırı yazı ve resim bulunduran ürünler,

                                              51
        Tavuk kanat, ayak ve sakatatı,

        Kuş karaciğeri,

        Enjeksiyon pompası bulunmayan çift darbe motorlu motosiklet,

        Her tür asbest,

        Asbestli fren pedali,

        Genetik olarak işlenmiş yağ içeren tuna balığı,

        Böcek ilaçları ve bazı kimyasallar(Tarım Bakanlığınca izin verilenler hariç),

     5.4.3. İthalatta Gümrük Vergileri ve Gümrük Tarifesi Dışı Önlemler

1.   İthalatta alınan gümrük vergilerinde, ortalama tarife oranları benzer düzeydeki ülkelerle
     karşılaştırıldığında yüksek seviyesini korumaktadır. Mısır Arap Cumhuriyetince
     uygulanan MFN bazlı cari gümrük vergileri,
     http://www.customs.gov.eg/customs_tariff/customstable_tariff.html
     'nternet adresinde yer almaktadir. Türk ürünlerine yönelik olabilecek tercihli gümrük
     vergileri      ise,  anılan     cari     gümrük       vergisi     düzeyleri   üzerinden
     http://www.dtm.gov.tr/ab/misirsayfa.htm daki STA eki listelere bakılmak suretiyle
     hesaplanabilecektir.

2.   İthalatta %1 oranında hizmet ve analiz ücreti tahsil edilmektedir.

3.   Gümrük vergisi %5-29 arası olan ürünler ithalatında %2, %30 ve üzerinde olan ürünler
     ithalatında %3 ek vergi tahsil edilmektedir.

4.   Bütün ürünler genelde %10 olmak üzere, %5-25 arası Satış Vergisine (KDV) tabidir.

5.   Yerli un satışlarında KDV tahsil edilmezken, ithal una %10 Satış Vergisi (KDV)
     uygulanmaktadır.

6.   Tekstil ürünlerinde uygulanan ithalat yasağı 2002 yılı Ocak ayında kaldırılmıştır. Ancak,
     parça başına getirilen yeni vergiler mal bedelinin %50’sinin çok üzerine çıkmaktadır. Bu
     ürünler ithalatında parça başına 1400 Mısır Pounduna (225 $) kadar vergi
     uygulanmaktadır.

     5.4.4. Tarife Dışı Engeller

1.   Zorunlu Kalite Kontrol Standartları: Hükümet yerli ve ithal ürünlere aynı standartları
     uyguladığını iddia etmekle birlikte, gerek ihracatçılar ve gerekse ithalatçılardan edinilen
     bilgilere göre, ithalatta uygulanan standart kontrollerinin caydırıcı nitelik taşıdığı
     şeklindedir. Ürün standartları, Sanayi Bakanlığı Standartlar Genel İdaresi tarafından
     belirlenmektedir. Ancak, bu standartlara uygunluğun belirlenmesi, çeşitli
     bakanlıklardaki kurumlar tarafından icra edilmektedir. Örneğin, Sağlık Bakanlığı, Tarım
     Bakanlığı ve Dış Ticaret Bakanlığı. Bu bakanlıkların arasında genelde bir koordinasyon
     problemi bulunmaktadır. Mısır’ın halihazırda 4500 standart uygulaması bulunduğu,
     bunun %7’sinin ise zorunlu olduğu belirtilmektedir. Tarım ürünlerinden sağlık
     ürünlerine ve elektronik eşyaya kadar birçok üründe zorunlu kalite standardı
     bulunmaktadır. Bu ürünlerde, standart uygulaması denetiminin ve izinlerinin farklı

                                              52
      birimlerce verilmesi uygulamada karşılaşılan en önemli sorundur. Bu sorunun çözümü
      amacıyla, 1999 yılında alınan Başkanlık kararınca ithalatta standart denetimi, İthalat ve
      İhracat Kontrol İdaresinin koordinasyonu çerçevesinde yürütülmesi öngörülmüştür.

2.    İthal Lisansı: Tarım ürünlerinden bazılarında ithal lisansı uygulaması bulunmaktadır.
      Örneğin, tavuk eti ile ilgili ithalat lisansı almak oldukça güç hatta mümkün
      bulunmamaktadır.

3.    İthalat Mevzuatının Açık Olmaması: İthalatta aranan koşulların açık olmaması,
      devamlı değiştirilmesi ve birçok birimin ithalata müdahele yetkisine sahip olması,
      Mısır’a ihracatı zorlaştıran bir unsur olarak bulunmaktadır.

4.    Gümrük Bürokrasisi: Gümrüklerde otomasyona geçilmemiş olması, kayıtların elle
      yapılması, çalışma saatleri, kalifiye eleman yetersizliği vb. nedenlerden dolayı ithal
      ürünlerinin gümrükten çıkışı uzun zaman almaktadır.

5.    Gümrük Değerlemesi: Mısır, 2001 yılının Temmuz ayında DTÖ gümrük değerleme
      sistemini uygulayacağını açıklamasına karşın, bu açıklama uygulamada karşılığını
      bulmamıştır. İthalatçılar, yeni fatura bazlı sistem ile eski referans bazlı değerleme
      sistemi arasında kalmaktadır. Gümrüklerde fiyat tespit komisyonları bulunmakta ve bu
      komisyonlar keyfi kararlar alabilmektedir.

6.    Raf Ömrü: Bazı tarım ürünlerinde raf ömrü standartları oldukça katı ve üreticinin
      kalite, güvenlik ve teknolojik düzeyini kapsamayan tekdüze bir nitelik taşımaktadır.
      Bazı tarım ürünlerinin Mısır’a ithalatında raf ömrünün %50’sinin geçerliliğini koruması
      gerekmektedir. Örneğin, peynirler.

7.    Etiketleme ve Paketleme: Gıda, paketlenmiş ürünler, et ve makina gibi ürünlerin
      Mısır’a ithalatında, etiketleme ve paketleme konusunda ciddi bürokratik engeller
      bulunmaktadır. Tavuk ve kırmızı et doğrudan menşe ülkeden yüklenmeli ve paket
      üzerinde Arapça detaylar yazılmalıdır. Bu zorunluluklar üretim maliyetini
      yükseltmektedir. Benzer şekilde, tekstil ürünlerinde yüksek maliyetli ve karmaşık
      etiketleme zorunluluğu bulunmaktadır. Örneğin, ithal edilecek kumaşın üzerinde diğer
      detayların yanında ithalatçının isminin kumaşın kenarına dokunmuş olması
      gerekmektedir. Diğer taraftan, sağlıklı yaşam amaçlı üretilen ürünlerin (diet ürünleri
      gibi), yerli üretimin korunması amacıyla, ithalatına izin verilmemektedir.

8.    Fiyat Kontrolleri: Bazı ürünlerin iç piyasa fiyatlarının devlet tarafından baskı altına
      alınması da ticaretin önündeki temel tarife dışı engellerden birisini oluşturmaktadır.
      Özellikle, temel gıda ürünleri ile ilaçlarda bu uygulama yaygınlık kazanmıştır.

9.    Menşe Belgesi: Mısır’a her türlü ürünün ithalatında, menşe ülkesindeki Mısır
      Konsolosluklarından onaylanmış menşe şehadetnamesinin eklenmesi zorunludur.

10.   Otomobil İthalatı: Mısır, 1998 yılında yayımlamış olduğu bir kararla, otomobillerin
      ancak üretildiği yılda ithal edilebileceğini hükme bağlamış olup, dolayısıyla ikinci el
      otomobil ithalatını dolaylı bir şekilde engellemiştir.

11.   Telif Hakları: Her ne kadar Mısır tarafından 2002 yılının Mayıs ayında patent
      haklarının korunmasına dair kapsamlı bir yasa kabul edilmiş olsa da, hukuk sisteminin
      yetersizliği nedeniyle patent, marka ve benzer hakların yeterince korunmadığı
      anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Mısır’a yönelik ihracatta ürünlerin markasının ilgili
      birimlere kaydının yaptırılması, bu hakların korunabilmesi bakımından gerekli olduğu
      düşünülmektedir.
                                             53
      5.4.5. Anti-Damping Uygulamaları

       EK-1 'de 31 Aralık 2006 tarihi itibariyle Mısır tarafından uygulanan Anti-Damping
Vergileri yer almaktadır.

      5.4.6. Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları ve Preferanslar

     Mısır’ın çevresinde bulunan ülkeler veya ülke grupları ile tercihli ticaret anlaşmaları
yaparak ekonomik bütünleşme çabası içinde olduğu gözlenmektedir.

     Bu kapsamda, Mısır; Irak, Libya, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Fas ile tercihli ticaret
anlaşmaları imzalamıştır.

      Doğu ve Güney Afrika Ülkeleri Ortak Pazar Anlaşması (COMESA), üye ülkeler
arasında 1982 yılında yürürlüğe giren tercihli ticaret anlaşmasının yerini almak üzere
8.12.1994’te imzalanmış; Mısır, 1998 yılının Mayıs ayında bu gruba üye olmuştur.
COMESA’ya üye ülkeler arasında Mısır, Angola, Burundi, Kongo, Cibuti, Etiyopya, Kenya,
Eritre, Magadaskar, Malawi, Namibya, Rwanda , Seyşel, Sudan, Swaziland, Tanzanya,
Uganda, Zambia, Mauritus, Comoros Adaları ve Zimbabwe (21 ülke) yer almaktadır.
COMESA Anlaşması Afrika Ekonomik Topluluğuna giden yolda bir aşama olarak kabul
edilmektedir.

     Bir ürünün muafiyet kapsamında değerlendirilebilmesi için üye ülkelerde üretilen
ürünün minimum % 45’nin yerli katkı olması gerekmektedir. Mısır’ın da yer aldığı 9 ülke
%100 indirim taahhüdünü yerine getirmiştir. Üye ülkelerin, 2004’e kadar gümrük birliği,
2025’e kadar ise parasal birlik oluşturması öngörülmektedir. COMESA çerçevesinde,
malların serbest dolaşımına kolaylık sağlanması neticesinde maliyetlerde %25 düşüş
gerçekleştiği ileri sürülmektedir.

       Diğer taraftan, Mısır’ın da aralarında bulunduğu Arap ülkeleri arası serbest ticaret alanı
oluşturulmasına yönelik GAFTA (Büyük Arap Serbest Ticaret Alanı Anlaşması) 1.1.2005
tarihinde %100 gümrük indirimi ile uygulamaya geçmiştir. Araplar arası ekonomik
bütünleşmenin temelleri 50 yıl önce atılmıştır. Arap Ligi 1945 yılında kurulmuştur. 1950
yılında Ortak Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması imzalanmıştır. 1953 yılında Araplar
arası Ticaretin Desteklenmesi ve Transit Ticaretin Düzenlenmesi sözleşmesini, 1957 yılında
Arap Ekonomik Birliği Anlaşması, söz konusu ülkeler arası ekonomik birliğin aşamalarını
oluşturmuştur. 1964 yılında Arap Ortak pazarı kurulması gayretlerine şahit olunmuştur. 1981
yılında Araplararası Ticaretin Teşviki ve Kolaylaştırılması Anlaşması, 1997 yılında yeniden
gözden geçirilmiş ve 18 Arap ülkesi tarafından imzalanan GAFTA 1 Ocak 1998 yılında
yürürlüğe girmiştir. GAFTA üyeler arası ticarette tarifelerin yanısıra, eş etkili vergiler ve
tarife dışı engellerin de kaldırılmasını öngörmektedir. Ancak, hizmetler ve yatırımlara ilişkin
hususları kapsamamaktadır. Arap ülkeleri arası ekonomik bütünleşmenin bu kadar uzun
zaman alması, halen somut olmaktan ziyade proje olarak devam etmesi ve mevcut anlaşmanın
uygulanmasında karşılaşılan sorunların ekonomik ve politik nedenleri bulunmaktadır. Politik
nedenler arasında, Arap ülkeleri arasında ekonomik bütünleşmenin liderliğini kimin yapacağı
konusundaki anlaşmazlık ve ulusal egemenlik konuları yer almaktadır. Ekonomik temellerine
bakıldığında ise, ticarette yüksek korumacı kültüre sahip olan ülkeler grubunun, ticaretin
serbestleştirilmesi ile ortaya çıkacak rekabete olumsuz bakmaları, buna ilave olarak bu
ülkelerde üretim alanlarının birbirine benzerliği görülmektedir.

     AB ile Mısır arasında STA oluşturulmasını da kapsayan Ortaklık Anlaşması
görüşmeleri 1995 yılında başlamış ve ancak dört buçuk yıl sonra sonuçlandırılabilmiştir.
Müzakereler 1999 yılının Haziran ayında tamamlanmış ve 25 Haziran 2001 tarihinde
                                          54
imzalanmıştır. Söz konusu Anlaşmanın ticari hükümleri 1.1.2004 tarihinde yürürlüğe girmiş,
Anlaşmanın tamamı ise 1.6.2004 tarihinden itibaren uygulamaya konulmuştur. Söz konusu
anlaşma, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren Mısır sanayi ürünlerinin AB pazarlarına
serbest, AB sanayi ürünlerinin ise 12 yıllık bir süreç içinde kademeli gümrük indirimi ile
Mısır’a girmesini öngörmektedir. Tarım ürünlerinde ise hurma, mango, soğan, patates,
narenciyenin %40-80 oranında tavizli olarak AB pazarlarına girmesi öngörülmektedir.

      2004 yılının Aralık ayında Mısır, ABD ve İsrail arasında Nitelikli Sanayi Bölgesi
oluşturulmasına yönelik protokol imzalanmıştır. Bu Protokole göre Mısır’da Kahire, Port Said
ve İskenderiye’de 7 bölge NSB kapsamın alınmıştır. Söz konusu bölgelerde üretilen ürün
maliyetlerinde yerli girdinin %35 ve İsrail’den alınacak girdinin %11,7 oranında olması
halinde, bu ürünlerin ABD’ye gümrüksüz olarak ihraç edilmesi olanağı getirilmiştir. Söz
konusu bölgelere ilişkin uygulama mevzuatı çalışmaları sürdürülmektedir.

     Mısır, yukarda yer alan ülkeler veya ülke gruplarının yanısıra diğer Afrika ülkeleri,
ABD, Hindistan Romanya ve Rusya Federasyonu ile de tercihli ticaret anlaşması yapılması
yönünde girişimlerde bulunmaktadır.

     Türkiye ile Mısır arasında da 27 Aralık 2005 tarihinde Kahire’de Serbest Ticaret
Anlaşması imzalanmıştır. Anlaşma Mart 2007 de yürürlüğe girmiştir.

    5.5. Dış Ticaret İstatistikleri

          5.5.1. Yıllara Göre Dış Ticaret Değerleri

      Mısır Arap Cumhuriyeti’nin yıllara göre ithalat, ihracat rakamları ve ticaret dengesi
aşağıdaki grafikte gösterilmiştir.

Tablo- 30 Dış Denge (2001-2006)
Milyar $             2001/2002        2002/2003        2003/2004      2004/2005        2005/2006
İhracat               7,1             8,2              10,5           13,8             18,4
İthalat               14,6            14,8             18,3           24,2             30,4
Ticaret Dengesi       -7.5            -6.6             -7.8           -10.4            -11,9
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

          5.5.2. Başlıca Ülkelere Göre Dış Ticaret

      Aşağıdaki tabloda görüleceği gibi Mısır’ın en büyük dış ticaret ortağı, AB grup olarak
ele alınmadığı takdirde, ABD’dir. Daha sonra İtalya, Almanya ve Fransa öne çıkmaktadır.

          5.5.3. Ülke Gruplarına Göre Dış Ticaret

       Mısırın ihracatında en önemli yeri AB ülkeleri ve ABD almaktadır. İthalatında ise
belirtilen ülkelere ek olarak Asya ülkelerin payının da yüksek olduğu görülmektedir.
2005/2006 yılında ülke gruplarına göre ihracatın yapısı incelendiğinde, ihracatın %30,6’sının
ABD’ye, %37,6’sının AB ülkelerine ve %11,5’inin Arap ülkelerine yönelik olduğu
görülmektedir. Asya ülkelerine yönelik ihracatın toplam ihracat içindeki payı %11,3, diğer
Avrupa ülkelerinin ise %5,2 düzeyindedir. Afrika ülkelerinin payı ise %1,4 dolaylarında
kalmıştır.

Tablo-31 Ülke Gruplarına Göre İhracatın Dağılımı(Milyon $).
                    2000/01 2001/02 2002/03 2003/2004              2004/2005      2005/2006    % Pay
TOPLAM              7.078      6.643     8.205      10.454         13.833         18.455       100
                                                  55
- AB               2.007        1.812     2.797          3.429   5.144        6.948           37,6%
- Diğer Avrupa     323          273       377            619     753          964,5           5,2%
- Rusya ve CIS     17           44        37             66      58           68,7            0,4%
- ABD              2.889        2.593     3.057          3.702   4.625        5.644           30,6%
- Arap Ükeleri     817          903       934            1.273   1.557        2.125           11,5%
- Asya Ükeleri     766          835       859            1.077   1.379        2.094           11,3%
- Afrika Ükeleri   41           52        74             216     182          251             1,4%
- Avustralya       3            3         3              20      12           16,9            0,1%
- Diğerleri        216          130       67             52      122          342             1,9%
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

Tablo-32 Ülke Gruplarına Göre İthalatın Dağılımı(Milyon $).
                                      2001/02 2002/03 2003/2004   2004/2005   2005/2006   % Pay
TOPLAM                                14.644    14.821 17.975     24.192      30.411      100,0
- AB                                  5.294     5.109    5.765    7.849       11.289      37,1%
- Diğer Avrupa                        1.323     1.366    1.643    1.973       2.340       7,7%
- Rusya ve CIS                        255       288      222      548         744         2,4%
- ABD                                 3.684     3.732    4.303    5.220       5.737       18,9%
- Arap Ülkeleri                       848       866      1.284    2.133       2.735       9,0%
- Asya Ülkeleri                       2.097     2.190    2.643    3.603       4.444       14,6%
- Afrika Ülkeleri                     132       103      150      148         176         0,6%
- Avustralya                          225       155      351      127         277         0,9%
- Diğerleri                           785       1.013    1.615    2.590       2.695       8,9%
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

     2005/2006 yılında ithalatın ülke grupları itibariyle dağılımına bakıldığında, AB’nin
%37,1 ile birinci sırayı aldığı, bunun arkasından ABD’nin %18,8, Asya ülkelerinin %14,6,
Arap ülkelerinin %9 ve diğer Avrupa ülkelerinin %7,7’lik pay ile takip ettiği gözlenmektedir.

      5.5.4. Dış Ticaretin Sektörel Dağılımı

     Aşağıdaki tablo başlıca sektörlere göre dış ticaretin dağılımını ve ticari dengeleri
göstermektedir.

Tablo-33 Ana Sektörlere Göre Dış Ticaret Dengesi.
2005/2006
  (Milyon $)                                         İhracat      İthalat          Denge
Petrol ve ürünleri                                   10.222,4     5.359,2          4.863,2
Gıda                                                 326,6        1.560,0          -1.233,4
Bakliyat                                             260,7        1.391,2          -1.130,5
Tekstil                                              1.017,4      793,0            224,4
Kimyasal                                             697,1        1.835,8          -1.138,7
Elektrik-Elektronik                                  325,8        1.674,7          -1.348,9
Metal ve ürünleri                                    1.472,8      2.224,2          -751,4
Otomotiv                                             161,6        1.649,1          -1.487,5
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      5.5.5. Başlıca Maddelere Göre İthalat

     Aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere Mısır’ın en önemli ithal maddeleri ham petrol,
demir-çelik ve buğdaydır. Mısır’ın ithal ettiği başlıca ürünler arasında, ham petrol, buğday,
demir-çelik, hayvansal ve bitkisel yağlar, plastik ürünleri, eczacılık ürünleri, otomotiv ve yan

                                                    56
sanayi, makinalar ve ağaç ve mobilya ürünleri ve mısır yer almaktadır. Mısır Arap
Cumhuriyeti, dünyanın en büyük buğday ithalatçıları arasında yer almaktadır.

Tablo-34 Yıllar İtibariyle Mısır’ın İthalatı, Madde bazında (Milyon $).
                                       2000/01   2001/02      2002/03     2003/2004        2004/2005     2005/2006

TOPLAM                                 16.441    14.644       14.821      17.975           24.192        30.441,0
- Ham petrol                           2.280     1.976        1.382       1.114            1.639         2.844,2
- Buğday                               533       489          564         1.025            1.107         887,8
- Mısır                                397       395          378         396              433           362,8
- Tütün                                147       143          109         166              223           183,0
- Hayvansal ve bitkisel yağar          346       373          398         517              591           531,7
- Plastik ve ürünleri                  504       410          437         488              678           651,4
- Ağaç ve mobilya                      388       321          305         368              432           534,0
- Demir-celik                          553       551          711         788              966           1.454,4
- Araba yedek parçası                  348       275          369         319              411           827,2
- Tel ve telg. Elektrik aletleri       318       299          236         155              234           263,0
- Araba                                157       135          180         143              240           388,3
- Süt ürünleri                         142       112          99          116              112           106,0
- Eczacılık Ürünleri                   469       583          499         477              525           627,4
- Hazır giyim                          205       145          82          103              137           177,3
- Diğerleri                            1.275     1.343        973         1.601            2518          2.832,5
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

       5.5.6. Başlıca Maddelere Göre İhracat

     Aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere Mısır’ın en önemli iki ihraç maddesi ham petrol
ve petrol ürünleridir.

Tablo-35 Yıllar İtibariyle Mısır’ın İhracatı, Madde bazında (Milyon $).
                                  2001/02      2002/03    2003/2004                2004/2005           2005/2006
TOPLAM                             7.121         8.205         10.454              13.833              18.455,1
  - Ham Petrol                     684,4         1.117,00      1.413,70            1.915,00            3.213,8
  - Petrol Ürünleri                1.694,60      2.043,80      2.496,60            3.361,30            7.008,6
  - Narenciye                      7             12,3          13,2                24,2                38,3
  - Tıbbi Bitkiler                 29,2          15,7          5,6                 7,7                 3,9
   - Pamuk İpliği                  147           153,1         146,8               117,2               104,7
   - Pirinç                        78,5          63,2          57,8                140,6               136,0
   - Eczacılık Ürünleri            82,5          129,9         209,1               215,2               124,5
   - Gübre                         48,4          86            124,9               149,6               138,5
   - Halı                          83,8          62,5          105,6               110,8               107,7
   - Demir-çelik                   257,5         155,1         407,8               622,8               471,3
   - Alüminyum                     124,5         147,6         149,3               220,5               131,7
   - Hazır Giyim                   187,2         218,3         257,1               296,9               350,5
  - Pamuk Tekstili            108,9              120,1         209                 305,8               226,3
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

       5.5.7. Madde Gruplarına Göre İthalat

                                                         57
     Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere Mısır’ın ithalatındaki en önemli iki madde grubu
%27,7 ve %25,9 oranlarıyla yarı mamüller ve yatırım ürünleridir.

Tablo-36 Yıllar İtibariyle Mısır’ın İthalatı, ürün grubu bazında (Milyon $)
                                        2001/02 2002/03 2003/2004 2004/2005            2005/2006   % Pay
TOPLAM                                  14.644       14.821 17.975        24.192       30.441,0    100
 - Petrol ve ürünleri                   668         991,2    1.524,60     2.448,40     2.588,5     8,5
 - Ham maddeler                         3.176,80 2.689,9 3165,8           4.326,90     5.175,9     17,0
    - Pamuk                             22,1        14,3     77,1         69,3         96,2
    - Ham Petrol                        1.875,90 1.382,30 1.113,90        1.638,90     2.844,2
    - Buğday                            489,2       563,9    1.024,80     1.107,10     887,8
 - Yarı mamüller                        3.702,10 4.395,5 5.247,20         6.803,10     8.415,6     27,7
     - Plastik ve Ürünleri              409,5       437,4    487,5        677,7        651,4
     - Demir ve Çelik Ürünleri          550,9       711,2    787,7        965,9        1.454,4
 - Yatırım Ürünleri                     3.022,70 3.178,9 3.506,40         4.894,50     7.887,6     25,9
     - Bilgisayar                       124,1       137,1    142,2        154,2        203,7
     - Araba Yedek Parçası              274,9       368,6    319,4        411,5        827,2
     - Tel ve telg. Elektrik Aletleri   299,3       236,2    154,5        234,3        263,0
     - Demir-çelik                      257,5       155,1    407,8        622,8
- Tüketim Malları                       2779,4      2.592,6 2.930,7       3.201,9      3.530,9     11,6
     - Araba                            135         180,2    143,4        239,9        388,3
     - Hazır Giyim                      145,3       82,2     102,9        137,0        177,3
     - Eczacılık ürünleri               583         499,1    476,9        524,6        627,4
 - Diğerleri                            1.288,3 972,2        1.911,6      2.518        2.832,5     9,3
 Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      5.5.8. Madde Gruplarına Göre İhracat

      Aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere Mısır’ın ihracatındaki en önemli iki madde grubu
%56,5 ve %28 oranlarıyla petrol ürünleri ve nihai ürünlerdir. İhracatın %56,5’ini petrol ve
petrol ürünleri, %28’ini nihai ürünler ve %6,5’ini yarı mamuller oluşturmaktadır. Tekstil ve
hazır giyim ile tarım ve işlenmiş tarım ürünleri petrolden sonra gelen başlıca ihraç ürünlerini
oluşturmaktadır. Demir-çelik, çimento ve endüstriyel mineraller (kum, mermer, feldispat)
giderek ihracatı artan sektörleri oluşturmaktadır.

Tablo-37 Yıllar İtibariyle Mısır’ın İhracatı, ürün grubu bazında (Milyon $)
                                2001/02 2002/03 2003/2004            2004/2005       2005/2006     %Pay
TOPLAM                          7.121      8.205      10.454         13.833          18.455        100,0
- Petrol ve ürünleri            2.411      3.195      4.012          5.478           10.429        56,5
- Pamuk                         83         199        202            138             146,3
- Ham maddeler                  185        287        473            593             668           3,6
   - Patates                    6,7        3,3        4,6            1,3             2,3
   - Narenciye                  7          12,3       13,2           24,2            38,3
   - Tıbbi Bitkiler             29,2       15,7       5,6            7,7             3,9
- Yarı mamuller                 441        658        764            776,3           1.188         6,5
    - Pamuk İpliği              147        153,1      146,8          117,2           104,7
- Nihai Ürünler                 2.956      3.017      3.972          5.347,70        5.171,00      28,0
    - Pirinç                    78,5       63,2       57,8           140,6           136
    - Eczacılık Ürünleri        82,5       129,9      209,1          215,2           124,5
    - Gübre                     48,4       86         124,9          149,6           138,5
    - Halı                      83,8       62,5       105,6          110,8           107,7

                                                   58
   - Demir-çelik          257,5        155,1     407,8         622,8         471,3
   - Alüminyum            124,5        147,6     149,3         220,5         131,7
   - Hazır Giyim          187,2        218,3     257,1         296,9         350,5
   - Pamuk Tekstili       108,9        120,1     209           305,8         226,3
- Diğerleri               1.046        849       1.031         1500          996,9          5,4
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

     2004/2005 ile 2005/2006 yıllarında temel ihraç kalemlerinin gelişimi ise şu şekildedir.

     Petrol ürünleri ihracatı 5,4 milyar $’dan, 10,4 milyar $’a yükselmiştir.

      Tekstil ve konfeksiyon ürünlerinden, pamuk ihracatı 138 milyon $’dan, 146,3 milyon $’a
yükselmiş, pamuk ipliği ihracatı ise 117,2 milyon $’dan 104,7 milyon $’a gerilemiştir. Diğer
taraftan, halı ihracatı 110,8 milyon $’dan, 107,7 milyon $’a gerilemiş, hazır giyim ihracatı
296,9 milyon $’dan 350,5 milyon $’a yükselmiş ve pamuklu tekstil ürünleri ihracatı ise 305,8
milyon $’dan 226,3 milyon $’a gerilemiştir.

      Tarım ürünlerinden, narenciye ihracatı 24,2 milyon $’dan, 38,3 milyon $’a yükselmiştir.
Tıbbi bitkiler ihracatı ise 7,7 milyon $’dan 3,9 milyon $’a gerilemiştir. Diğer taraftan, pirinç
ihracatı 140,6 milyon $’dan 136 milyon $’a düşmüştür.

     Eczacılık ürünleri ihracatı 215,2 milyon $’dan 124,5 milyon $’a, gübre ihracatı 149,6
milyon $’dan 138,5 milyon $’a, demir-çelik ürünleri ihracatı 622,8 milyon $’dan 471,3
milyon $’a, alüminyum ihracatı ise 220,5 milyon $’dan 131,7 milyon $’a gerilemiştir.

      İhracatın düşük hızda gelişmesinin bazı temel nedenleri şu şekilde sıralanmaktadır.
Küçük-Orta Ölçekli ve eski teknolojiye dayalı sanayi, profesyonel yönetim yetersizliği,
kalitesiz üretim ve zamanında teslim problemleri, bürokratik engeller, ihracatı teşvik
sisteminin yetersizliği ve girişimci ruhunun oturmamış olması nedenlerinden dolayı ihracat
istenilen düzeye gelememiştir.

     Küçük ve orta ölçekli firmalardan oluşan sanayi sektörü, üretim faktörlerindeki göreceli
avantaja rağmen uluslararası standartlarda ürün üretememekte, bu nedenle de bu pazarlarda
rekabet üstünlüğüne sahip olamamaktadır.

      Kurumsal olarak incelendiğinde, ihracatın promosyonu ile ilgili üç yapının bulunduğu
gözlenmektedir. Birincisi, kamu kurumları( ticari temsilcilikler, İhracatı Geliştirme Merkezi,
KİT Bakanlığı Pazarlama Merkezi ve Fuarlar İdaresi), ikincisi sivil örgütlenmeler(işadamları
dernekleri ve ihracatçı birlikleri) ve üçüncüsü özel kurumlardır(İhracatı Geliştirme Bankası,
Kalite ve Standart Kontrol İdaresi, İhracat Kredi Garanti Şirketi).

      İhracat konusunda yukarıda sıralanan kurumlardan Fuarlar İdaresi dışında etkin olarak
ihracatın geliştirilmesine katkının düşük düzeyde kaldığı bizatihi işadamları ile yapılan
anketlerden anlaşılmıştır. Özellikle ticari temsilciliklerin yetersiz kaldıkları belirtilmektedir.
Diğer taraftan, işadamları dernekleri ve ihracatçı birlikleri de Türkiye’de olduğu gibi
örgütlenme ve üyelerine hizmet konusunda ciddi yetmezliğe sahiptir.

     Mısır’ın gümrük mevzuatı ithalatçılara yaşatılan sıkıntıların benzerini ihracatçılara da
yaşatmaktadır. Gümrüklerde otomasyon eksikliği, karmaşık ve ihracatı teşvik eden bir
mevzuat olmadığı yetkili kişilerce ifade edilmektedir.

     İhracatın teşviki ile ilgili İhracatı Teşvik Yasası mali yetersizlik nedeniyle ihracatın
desteklenmesi konusunda etkili bir katkı yapamamaktadır.

                                               59
      Son olarak, rekabeti sevmeyen, uluslararası piyasalara açılmamış, gümrük duvarları
arkasında iç piyasaya çalışma kültürüne sahip bir işadamı topluluğu, ihracatın gelişmesindeki
en önemli engellerdendir.

      Buna mukabil, ticari temsilciliklerin iyileştirilmesi, snayinin modernizasyonuna yönelik
uluslararası projeler, ikili ve çok taraflı tercihli ticaret anlaşmaları, fuaralara katılımın teşvik
edilmesi uzun vadede ihracat sektörüne olumlu katkıları beraberinde getirecektir.

      5.5.9. En Fazla İthalat Yapılan 20 Ürünün (GTP. 6’lı bazda) Türkiye ve Başlıca
            Beş Ülke ile Karşılaştırmalı Pazar payları (% ve değer olarak)

     Aşağıdaki tablodan ülke gruplarına göre ilk 12 maddenin 2005/2006 yılı için ithalat
rakamlarını göstermektedir.


Tablo-38 Mısır’ın Ülke Grubu Bazlı Başlıca Ürünlerinin İthalatı(Milyon $) ve Türkiye ile Karşılaştırma
                                 Temmuz/Mart 2005/2006
                                 AB      Diğer
                                         Avrupa            Arap     Asya
                                         Ülkeler           Ülkeler Ülkeler             Toplam Türkiy
( Milyon $)                              i       ABD       i        i         Diğer Değer        e
                                 8.147, 1.584,7 3.876,                        2.904, 21.723,
Toplam İthalat                   6               6         1.986,2 3.223,8 3           2         390,4
                                 2.845, 830,4    1.208,                       2.448,
Başlıca Ürünler                  7               1         861,5    915,9     3        9.109,9
Petrol Ürünleri                  523,5 48,7      105,7 202,4        24,6      750,7 1.655,6
Demir ve Çelik Ürünleri          308,0 274,4     84,7      41,4     50,2      336,0 1.094,7
Ham Petrol                       767,4 11,8      436,0 133,8        6,1       737,2 2.092,3 70,0
Organik ve inorganik kimyasallar 234,8 46,6      37,8      67,3     103,8     24,7     515,0
Plastik ve ürünleri              130,2 24,8      30,9      170,2    123,2     4,2      483,5
Buğday                           150,6 57,3      149,2 18,4         0,3       315,4 691,2        15,0
Hayvansal ve bitkisel yağlar     29,6    143,3   67,3      2,2      121,7     18,1     382,2
Eczacılık ürünleri               293,1 64,6      25,0      13,3     50,8      3,4      450,2
Mısır                            4,6     7,1     212,2 0,1          3,1       59,5     286,6
Araba      yedek     parça    ve 99,5    58,7
aksesuarları                                     4,0       123,2    185,9     29,0     500,3     7,0
Ahşap ve ürünleri                109,8 75,7      12,8      4,2      29,4      111,6 343,5
Kağıt ve ürünleri                166,6 16,8      38,6      29,1     49,6      48,9     349,6
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

       Aynı tablo, Türkiye'nin bu ürünler bazında Mısır'a ithalatını da göstermektedir. Bu
bölüm için temin edilebilen malumat tabloda özetlenmektedir.

      Serbest Bölgelerden Yapılan İthalat ve İhracat

     Mısır’da 11 adet kamuya ait serbest bölge bulunmaktadır. Bunlar; İskenderiye,
Damietta, Ismailia, Media Production City, Nasr City, Port Said, Port Tawfik and Abaddia
(Suez), East of Port Said, Badr, Shibin El-Koum, Keft.

      Serbest Bölgelerde altyapı hizmetleri hazırdır. Serbest Bölgeler gelir, kurumlar ve satış
vergisinden muaftır.

      Diğer taraftan, şirketlerde yatırım ve serbest bölger idaresine müracaat ederek fabrika
alanını serbest bölge halinde dönüştürebilmektedir.

                                                  60
     Mısır’ın serbest bölgelerden yapmış olduğu ihracat ve ithalat aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir. 2001/2002 yılında 1,1 milyar $ olan ihracat, 2003/2004 yılında 1,9 milyar $’a
yükselmiştir.


Tablo-39 Serbest Bölgeler(Milyon $).
                                       2001/02   2002/03   2003/2004     2004/2005      2005/2006
İhracat                                1.115     1.374     1.852         2.886,6        4.995
İthalat                                1.621     1.652     2.657         4.389,2        8.718
Net Ticaret                            -506      -278      -805          -1.502,6       -3.723
Milyon $
Kaynak: Mısır Merkez Bankası.

      Diğer taraftan, 2001/2002 yılında 1,6 milyar $ olan ithalat, 2003/2004 yılında 2,7
milyar’a yükselmiştir. 2004/2005 yılında ihracat 2,8 milyar $, ithalat 4,3 milyar $ olarak
gerçekleşmiştir. 2005/2006 yılında ise ihracat 5 milyar $, ithalat 8,7 milyar $ olarak
açıklanmıştır.

      5.5.10. İhracatında İlk 20 Firma

      Mısır’ın ihracatındaki ilk 20 firmaya dair malumata ticari gizlilik gerekçesiyle hiçbir
kaynaktan ulaşılması mümkün olmamıştır.

      5.5.11. İthalatında İlk 20 Firma

     Mısır’ın ithalatındaki ilk 20 firmaya dair malumata ticari gizlilik gerekçesiyle hiçbir
kaynaktan ulaşılması mümkün olmamıştır.


BÖLÜM II

1. TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER

    1.1.Ekonomik İlişkilerin Genel durumu

      Türkiye ile Mısır arasındaki ticari ilişkiler, özellikle son yıllarda önemli artış
kaydetmiştir. Ancak, daha fazla ilgi çeken diğer bir gelişme Türkiye'nin Mısır'daki
yatırımlarında görülen büyük oranlı artış olmuştur. Her iki konu, raporun sonraki
bölümlerinde ayrıntılarıyla ele alınacaktır.

      1.1.1. Ekonomik İlişkilerin Gelişimi

      Türkiye ile Mısır arasındaki ticari ilişkiler, 2005 yılı Aralık ayında akdedilen STA’ya
kadar büyük ölçüde 4.10.1996 tarihli Ticaret Anlaşması çerçevesinde sürdürülmüştür. Öte
yandan, anılan ülke ile çeşitli alanlarda işbirliği anlaşmaları da bulunmaktadır. Bunlar
arasında, Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi, Karşılıklı Yatırımların Teşviki ve Korunması,
Ekonomik ve Teknik İşbirliği ile KEK Protokolü yer almaktadır.

Tablo- 40 Türkiye ve Mısır Arasındaki Anlaşma ve Protokoller.
Anlaşmanın Adı                                                         İmza          Resmi G. Tarihi
                                                                       Tarihi
Denizcilik Anlaşması                                                   14.02.1988    17.12.1988
Türk-Mısır Ortak Komisyonu Kurulmasına Dair Anlaşma                    14.12.1988    11.04.1988
                                                 61
Hava Taşımacılığı Anlaşması                                          12.01.1993   18.10.1995
Kara Ulaştırması Anlaşması                                           07.11.1994   -
Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması                           26.12.1993   30.12.1996
Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması                               18.07.1994   28.09.1994
Ortak Yüksek Komisyon Kurulmasına İlişkin Anlaşma                    18.07.1994   24.09.1994
Ticaret Anlaşması                                                    04.10.1996   07.01.1997
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması               04.10.1996   31.07.2002
Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşme          04.10.1996   -
KEK VI. Dönem Protokolü                                              04.10.1996   07.01.1997
V. Dönem Turizm Karma Komisyonu Toplantısı Protokolü                 25.07.1997   25.08.1997
Serbest Ticaret Anlaşması                                            27.12.2005   01.03.2007
 Kaynak: DTM

      Bununla beraber, Türkiye, gerek Topluluk ile Gümrük Birliğinden kaynaklanan
yükümlülükleri gerekse ticari çıkarları uyarınca ve Mısır Arap Cumhuriyeti ile bir Serbest
Ticaret Anlaşması (STA) imzalanmasına atfettiği önem doğrultusunda, 1997 yılından itibaren
bu konuda azami gayret göstermiştir. Bu çerçevede, müzakereler 1998 yılı Aralık ayında
başlatılmış ve son olarak 2005 yılı Eylül ayında yapılan altıncı tur görüşmeler neticesinde
STA tamamlanmıştır.

      Anlaşma Cumhurbaşkanı Sayın Ahmet Necdet Sezer’in 26-27 Aralık 2005 tarihlerinde
Mısır’a gerçekleştirdiği ziyaret esnasında Devlet Bakanı Sayın Kürşad Tüzmen ile Mısır Dış
Ticaret ve Sanayi Bakanı Sayın Rachid Mohamed Rachid tarafından 27 Aralık 2005 tarihinde
Kahire’de imzalanmıştır.

      Söz konusu Anlaşma, 1 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

     Ülkemiz ile Mısır arasında Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi, Yatırımların Karşılıklı
Teşviki ve Korunması, Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşmaları ile diğer birçok alanı
kapsayan işbirliği anlaşmaları mevcuttur. Bu anlaşmalara Serbest Ticaret Anlaşması’nın ilave
edilmesi ile birlikte, Mısır ile olan ticari ve ekonomik ilişkilerin yasal çerçevesi tamamlanmış
bulunmaktadır.

        Anlaşmanın başlıca hedefleri; esas itibariyle taraflar arasındaki ekonomik işbirliğinin
arttırılması ve güçlendirilmesi, mal ticaretindeki kısıtlamaların kaldırılması, uygun rekabet
koşullarının yaratılması, karşılıklı yatırımların teşvik edilmesi, tarafların AB başta olmak
üzere üçüncü ülke piyasalarındaki ticaret ve işbirliğinin geliştirilmesidir.

      Diğer taraftan Türkiye ve Mısır, 25 AB üyesi ülke ile 10 Akdeniz ülkesi arasında 2010
yılı itibariyle bir Serbest Ticaret Alanı oluşturulmasını öngören Barselona Sürecinin de
tarafları olup, iki ülke arasında imzalanan STA bu alanda da önemli bir adım oluşturmaktadır.

      1.1.2. Sermaye Hareketleri

      Türkiye-Mısır arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması,
4.10.1996 tarihinde taraflar arasında imzalanmış ve 31.7.2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

      Bu Anlaşma, hisse senedi dahil her türlü sermaye piyasası araçları, taşınır taşınmaz
mallar, telif hakları, patent, lisans, know-how hakları ve doğal kaynakların aranması,
işlenmesi ve istihracı konularında taraflara karşılıklı yatırım yapma imkanı sağlamaktadır.
Yatırımlarda üçüncü ülke yatırımcısına ne sağlanmışsa en az aynı imkanların sağlanması,
yatırım yapıldıktan sonra ise kendi vatandaşlarının benzer yatırımlarına ve üçüncü ülke
yatırımlarına hangi kolaylıklar sağlanıyor ise en az onların sağlanması öngörülmektedir.
                                                 62
      Anlaşmaya göre kamu yararı ve tazminatın gecikmeden ödenmesi kaydıyla
kamulaştırma yapılabilecektir. Hasılatlar, yatırımların satış gelirleri, borçların fazi ve geri
ödemeleri, çalışma izni almış vatandaşların maaşları, haftalık ücretleri, yatırım
uyuşmazlığından doğan ödemeler transfer edilebilmektedir.

       Ayrıca Mısır’daki Türk yatırımcılarının karşılaştıkları sorunların çözülmesi ve
yatırımlar konusunda destek sağlanması amacıyla imzalanan bir anlayış muhturası da
mevcuttur.

        Son dönemde, Türk işadamlarının Mısır’da yatırım arayışı içinde oldukları
gözlenmektedir. Yatırımlar konusunda yasal altyapı ve bu yönde istek bulunmakta olup,
işbirliği faaliyetlerinin derinleştirilmesi gerekmektedir. Konuya ilişkin ayrıntılı malumat

     Müteahhitlik hizmetleri konusunda ise geçmiş dönemde, STFA, Haz Mermer, GÜRİŞ
Mısır’da çeşitli müteahhitlik projelerine imza atmışlardır. Son olarak, TAV, ihale bedeli 350
milyon ABD Doları olan Kahire Havalimanı 3 nolu Terminal Projesini yürütmektedir.
Müteahhitlik hizmetleri konusunda Mısır’da büyük bir potansiyel bulunmaktadır.

       1.1.3. Yatırımlar ve Mali İşbirliği Alanındaki Gelişmeler

        2006 yılı boyunca iki ülke arası yatırım ilişkileri konusunda özellikle Türkiye kaynaklı
tekstil ve konfeksiyon yatırımcılarının Mısır’daki faaliyetleri nedeniyle, beklentilerin ötesinde
bir hareketlilik yaşanmıştır.

        Ülkemizin Mısır’daki yatırımlarında, başta tekstil ve konfeksiyon sektörü olmak üzere
artış görülmüş olup, firmalarımızın büyük bir bölümü başkent Kahire ve çevresi ile liman
şehri olması nedeniyle İskenderiye ve Bourgel-Arap bölgelerini tercih etmiştir.
Firmalarımızın bir kısmı yatırımlarna başlamak üzereyken bir kısmı ise halihazırda fizbilite
çalışmalarını sürdürmektedir.

       Anılan düşük üretim maliyetlerinin yanı sıra; AB’ne, Arap ülkelerine, Afrika
piyasasına ve ABD'ye (Nitelikli Sanayi Bölgeleri yoluyla) gümrüksüz mal satışı
yapabileceklerini düşünerek, firmalarımızın yatırım tercihlerini Mısır’dan yana kullanmakta
olduğu görülmektedir.

        Bugüne kadar Mısır'da yatırımı bulunan 71 Türk firması (bunlardan 30 kadarı büyük
sanayi tesisidir) 24 temsilcilik-showroom-mağaza ve 3 müteahhitlik firmasına ek olarak, 36
firmamız fabrikalarını açmak üzere son çalışmalarını yapmaktadır. Fizibilite çalışması
yürüten firmaların sayısı ise (üretim, parakende ve temsilcilik ofisi), 115'i bulmaktadır. Söz
konusu firmalar tarafından ifade olunan yatırım tutarlarının toplamının, halihazırda 100
Milyon dolar seviyelerinde olduğu tahmin edilen Mısır’daki Türk yatırımlarını önümüzdeki 2
yıl içerisinde 1.2 Milyar dolar seviyesine çıkarabileceği öngörülmektedir

       Bunların yanı sıra, aralarında İstikbal, Beymen, Sarar, Damat & Tween, Mavi Jeans ve
Doğuş Otomotivin de bulunduğu 24 Mağaza, Showroom ve Temsilcilik Ofisine kısa sürede
21 yeni firmanın daha eklenmesi gündemdedir.

       Ayrıca, Mısır'ı tercih eden firmalardan Polaris-Texfil firmalsının (6 Ekim Şehri)
endüstri bölgesi kurmak üzere Mısır makamları ile çalışmaları devam etmektedir. Anılan
durumun ise, Mısır'daki Türk tekstil ve konfeksiyon yatırımlarına daha da hız kazandırması
söz konusudur. Bu minvalde, Mısır’daki Türk yatırımlarına ilişkin olarak hazırlanan ve son
gelişmeler ışığında güncellenen Ek-3'te yer almaktadır.

                                               63
       Diğer taraftan, Mısır’da yatırım yapmakta olan firmalarımız son dönemde
Müşavirliğimize artan ölçülerde yaşadıkları sıkıntıları bildirmeye başlamışlardır. Söz konusu
sorunlar, Müşavriliğimizce Mısır Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Yatırım Bakanlığı yetkilileri
nezdinde her düzeyde gündeme getirilmeye ve çözüm bulunmaya çalışılmaktadır.


     1.1.4. Diğer Ekonomik İlişkiler

       Iki ülke arasında 2005 yılında çok sayıda üst düzeyli resmi ziyaret geçekleştirilmiştir.
Anlılan ziyaretler, özellikle turizm, tarım, doğal gaz boru hatları projesi, askeri alandaki
işbirliği alanlarına yoğunlaşmıştır.

      Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan Başkanlığındaki Türk Heyetinin 20-22
Mayıs 2006 tarihlerinde Mısır’ın Şarrm El-Şeyh kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik
Forumu Kapsamındaki Temasları bu kapsamda en önemli ziyaret olarak dikkat çekmiştir.

        Dünya Ekonomik Forumu, 20-22 Mayıs 2006 tarihlerinde Mısır’ın Şarrm El-Şeyh
                                                                            ş
kentinde düzenlenmiştir. Tüm dünyadan 1400 ilerigelen siyasetçi, i‫ ‏‬adam‎ ve medyaı
                  ı                                d
mensubunun kat‎ldığı açıklanan WEF toplantılar‎ a, Mısır açısından kaydedilen en büyük
    ş                                                        ı nn       ş
geli‫ ‏‬menin, eğitim konusunda 2000 okulda teknoloji kullan‎ mı‎ ı‎ geli‫ ‏‬tirilmesini amaçlayan
   sr              ş                               i
Mı‎ ı‎ Eğitim Giri‫ ‏‬imi olduğu ve sekiz çokuluslu ş‫‏‬rketin bu giriş‫‏‬me desteklerini içeren niyet
                                                                   i
           n          ı
mektuplar‎ ı‎imzalad‎klarının açıklanması olmuştur.

               ı    ş                                    ş               ı r
        Toplant‎da i‫ ‏‬dünyası bakımından en önemli geli‫ ‏‬menin ise, M‎sı‎ hükümetinin
       ı            nı                        n
yabanc‎ havayollar‎ ‎n kendi hava sahası‎ da faaliyet göstermesine yönelik politikaları‎
                                  ı                              ş
araştırma yönündeki tutumunu aç‎klaması‎ olmuş‫‏‬ur. Sözkonusu geli‫ ‏‬menin ülkeye turizm ve
                                                  t
istihdam alanlarında katkı‎sağlayacağı‎belirtilmiştir.

         ı r                                ı          ıı n                     ı n
        M‎sı‎ lı‎ yetkililerce, WEF toplant‎sı ile, M‎ s‎r’ı‎ ekonomik reformlar‎nı‎ düünyaya
                       n         ım n
daha iyi duyrulması‎ ın ve yat‎ r‎ ları‎ artmasının amaçlandığı ifade olunmuştur. Davos'taki
               ı n          l                       sr                       ı
WEF toplant‎ları‎ a katı‎makta olan İran'ı‎ yan‎ ı‎ a Suriye de, ana temas‎ Orta Doğu olan
                                              n
                                  ı       ı
Sharm El Sheikh'teki toplant‎ ya kat‎lmamış olması ilgi çekmiştir. Suriye D‎şiş‫‏‬eri    ı
                                                                                       ‫ ‏‬l
       ı                                     lm                             ı              n
Bakanl‎ğından bir yetkilinin İsrail'in katı‎‎ ından ötürü Suriye'nin toplant‎da bulunmadığı‎ ı
açıklaması haberlerde geniş yer almıştır.

        Türk heyetinde ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı‎ Ali BABACAN, Enerji Bakanı‎
Hilmi GÜLER, Kültür ve Turizm Bakanı‎ Atilla KOÇ, Türk-Mısır Dostluk Grubu üyesi çok
                               ı        n
say‎ a milletvekili, iş‫‏‬adamlar‎ ve bası‎ mensupları‎yer almıştır.
   d

        20 Mayıs 2006 tarihinde, Dünya Ekonomik Forumuna paralel olarak yürütülen
programlar kapsamında, Devlet Bakanı Sayın Ali BABACAN ve beraberindeki heyet OECD
ve UNDP tarafından gerçekleştririlen MENA toplantılarına iştirak etmiştir. Anılan
toplantılara, Mısır Maliye ve Planlama Bakanları ile çok sayıda Arap ülkesi bakanı katılım
sağlamıştır.

                                                                   sr
         21 Mayıs 2006 tarihli program kapsamında, Türiye, Mı‎ ı‎ , Lübnan ve Malezya
              ı                                                               ı
Baş‫ ‏‬akanlar‎nın katılımıyla dörtlü sempozyum tertip edilmiştir. “Uluslararas‎ Diyalog ve
      b
  b                                                     ş             ı    ı
İş‫ ‏‬irliği Oturumu” başlıklı mezkur sempozyumda konu‫ ‏‬an ve sorular‎ yan‎tlayan Başba‫ ‏‬an‎
                                                                                        k
                             ıı n
Recep Tayyip Erdoğan, M‎ s‎r’ı‎ demokrasinin uygulanması ve geliştirilmesinde kaydettiği
                                                                   ı
ilerlemelerin yanısıra , Mısır hükümetinin de muhalefet ve diğer ak‎mlarla doğrudan diyalog
                                                    ş
kurulması‎ alan‎ da son dönemde çok büyük ba‫ ‏‬arılar‎ elde ettiğini söylemiştir. Sayı‎
                 n                                                                        n
    ş      mı
Ba‫ ‏‬bakan‎ ‎z‎tarafından, WEF kapsamında yapılan ikili temaslar şağıda sunulmaktadır:


                                              64
    1.      sr            ş
         Mı‎ ı‎ Cumhurba‫ ‏‬kanı‎Hüsnü Mübarek
    2.                ş
         Pakistan Ba‫ ‏‬bakanı‎Şevket Aziz
    3.                                ı  s
         ABD Dışişleri Bakan Yard‎mcı‎ ı Zoellick
    4.            ş           m s
         İsrail Ba‫ ‏‬bakan Yard‎ cı‎ ı‎Shimon Perez
    5.            ş
         WEF Ba‫ ‏‬kanı‎Klaus Scwabb

                             ı     n
       Kültür ve Turizm Bakan‎ Sayı‎ Atilla Koç ise, İsrail Turizm Bakanı‎ Isaac Herzog’la
     m t
görüş‫ ‏‬üş‫‏‬ür.

      Devlet Bakanı Sayın Ali BABACAN tarafından Amerikan Hazine Bakanı John W.
Snow ve IMF yetkilisi Ann KRUGER ile temaslarda bulunulmuştur.

          Cumhurba‫ ‏‬an‎ Hüsnü Mübarek ile görüşmesinde, Baş‫ ‏‬akan‎Recep Tayyip Erdoğan ve
                    k                                         b
beraberindeki heyetin, Filistin sorunu, Irak’‎ durumu, Suriye–Lübnan meselesi ve ikili
                                                n
    k         t                                                                            ı
iliş‫ ‏‬iler baş‫‏‬a olmak üzere iki ülkeyi ilgilendiren tüm uluslararası‎ ve bölgesel sorunlar‎ ele
alma imkanı bulduğu öğrenilmiştir.Sayın Başbakan ve breaberindeki heyet tarafından, ayrıca
WEF kapsamında, 21 Mayıs 2006 tarihinde Türkiye konulu iş yemeği düzenlenmiştir.

    1.2.Ticari İlişkilerin Genel Durumu

     1.2.1. Ticari İlişkilerin Gelişimi

      Yukarıda da belirtildiği üzere, Türkiye ile Mısır arasındaki ticari ilişkiler, 2005 yılı
Aralık ayında akdedilen STA’ya kadar büyük ölçüde 4.10.1996 tarihli Ticaret Anlaşması
çerçevesinde sürdürülmüştür.

     Türkiye-Mısır arasındaki ithalat ve ihracat rakamları aşağıdaki tablo ve grafikte
görülmektedir.

      Söz konusu tablonun incelenmesinden de görüleceği üzere, ticaret hacmi 2002 yılından
beri sürekli artış eğiliminde olup, 2006 yılında 1,1 Milyar $ seviyesine yükselmiştir.

Tablo-41 Türkiye-Mısır Dış Ticareti (2001-2006) (1000 US $)
                           2002           2003         2004          2005           2006
Mısır’ın İhracatı          118,173        189,397      254,296       262,704        386,317
Türkiye’nin İhracatı       326,389        345,779      471,680       685,675        709,353
Ticaret Hacmi              444,562        535,176      725,977       948,379        1.095,670
Ticaret Dengesi            208,216        156,382      217,384       422,971        323,036
Kaynak: DTM

      Türkiye-Mısır arasındaki mevcut ticaret hacminin iki ülkenin potansiyelini yansıtmadığı
düşüncesinden hareketle; ticari ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla, 1998 yılında iki ülke
arasında Serbest Ticaret Alanı oluşturulmasına yönelik olarak başlatılan müzakereler 2005
yılında tamamlanmıştır .


        Bununla beraber, aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere, 2006 yılının ticari
gelişmeleri Mısır’ın lehine seyretmiştir. Mısır’ın ülkemize ihracatında 47 % oranında yaşanan
artışa mukabil, ülkemizin Mısır’a ihracatında 3,5 % oranında bir artış ortaya çıkmıştır.

Tablo-42 Türkiye-Mısır Dış Ticareti (2005-2006) (1000 US $)
                         2005                2006                  2005 /2006

                                                 65
Mısır'ın İhracatı       262,704             386,317                47%
Türkiye'nin İhracatı    685,675             709,353                3,5%
Ticaret Hacmi           948,379             1.095,670              16%
Ticaret Dengesi         422,971             323,036                -24%
Kaynak: DTM

        Bu durum, ticaret dengesinde Türkiye’nin son yıllarda yakaladığı dış ticaret fazlasının
% 24 oranında azalmasına yol açmıştır. Buna karşın, Mısır’ın Türkiye’ye ihracatında yaşanan
artış nedeniyle dış ticaret hacmi % 16 oranında artmıştır. Yıl sonu dış ticaret hacmi 1,1 Milyar
$ düzeyine ulaşmıştır. Söz konusu rakamlar, geçen yıllardaki trendin devam etmesi ve
STA’nın Haziran 2006’da yürürlüğe girmesi beklentisiyle daha önceden yapılan 1,5 Milyar $
lık tahminin oldukça gerisinde kalmıştır.

       Türkiye’nin ihracatında beklenen artışın kaydedilememesinde, 2006 yılında Türk
Lirasında aşırı değerlenme sürecinin devam etmesi en önemli etken olmuştur.

       Anılan durum, Türkiye’nin dış ticaretinde yaşanan gelişmelere paralel bir eğilim
göstermekle beraber, Mısır gibi alım gücü düşük olması sebebiyle kurda yaşanan gelişmelere
göre talep elastikiyeti yüksek bulunan piyasalarda daha fazla etki yaratan bir gelişme olarak
ortaya çıkmaktadır.

       Konuya ilişkin diğer bir etken de, STA’nın onay sürecinin Türkiye bölümünün
tamamlanmasındaki gecikme sebebiyle, tavizli rejimlerin 2006 yılı içerisinde işletilememiş
olmasıdır.

       Ayrıca, aşağıdaki bölümde belirtilen Türkiye ile Mısır arasındaki ticarette yaşanan
sorunlar, ülkemiz ihracatının arttırılmasında olumsuz etkenler olarak ortaya çıkmıştır.

        Diğer taraftan, mezkur sebeplerle ertelenen ihracat ve ithalat bağlantılarının hayata
geçirilmesi ve bir sonraki bölümde açıklanan yatırım ilişkileri sonucunda Türkiye’den
gelmeye başlayacak yatırım malları ve bağlantılı ara mallları ticareti nedeniyle, 2007 yılında
nispi olarak daha fazla bir ticaret hacmi artışı yaşanması beklenebilecektir.

       1 Mart 2007’de yürürlüğe giren STA’nın artışı hızlandırması beklenmekte olup, 2007
yılı dış ticaret hacminin 1,7 Milyar $ seviyesini geçmesi öngörülmektedir.

      1.2.2.    İkili anlaşma ve protokoller ve KEK toplantıları

      Türkiye ile Mısır arasındaki ticari ilişkiler, 2005 yılı Aralık ayında akdedilen STA’ya
kadar büyük ölçüde 4.10.1996 tarihli Ticaret Anlaşması çerçevesinde sürdürülmüştür. Öte
yandan, anılan ülke ile çeşitli alanlarda işbirliği anlaşmaları da bulunmaktadır. Bunlar
arasında, Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi, Karşılıklı Yatırımların Teşviki ve Korunması,
Ekonomik ve Teknik İşbirliği ile KEK Protokolü yer almaktadır. En son KEK toplantısı, 4
Ekim 1996 tarihinde Mısır'da yapılmıştır.

      1.2.2.1 Serbest Ticaret Anlaşması

        Anlaşmanın Kapsamı

        Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşması GATT 1994/DTÖ, Türkiye ile Avrupa
Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık tesis eden Anlaşma ve Avrupa Toplulukları ve Üye
Devletleri ile Mısır arasında Ortaklık tesis eden Avrupa-Akdeniz Anlaşması hükümleri
paralelinde, sanayi ürünlerindeki gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları ile eş etkili vergi ve
önlemlerin kaldırılması; tarım ürünlerinde taviz değişimi ile hayvan ve bitki sağlığı önlemleri;
                                              66
hizmetler, yatırımlar ve genel hükümler (iç vergilendirme, yapısal uyum, damping, korunma
önlemleri, devlet tekelleri, ödemeler, menşe kuralları, devlet yardımları fikri, sınai ve ticari
mülkiyet hakları, kamu ihaleleri, vs.) alanlarında düzenlemeler içermektedir.

       Sanayi Ürünlerinde Tavizli Rejim

        Sanayi ürünlerinde uygulanacak tercihli rejim bağlamında Türkiye müzakerelerin
başlangıcından itibaren oldukça liberal bir tutum sergilemiştir. Bu çerçevede, Avrupa Birliği
tarafından Mısır’a uygulandığı üzere, Mısır menşeli tüm sanayi ürünlerinin Türkiye’ye
ithalatında uygulanan gümrük vergileri STA’nın yürürlüğe girişiyle birlikte sıfırlanacaktır.

         Mısır Tarafı ise, ülkemiz menşeli sanayi ürünlerinin Mısır’a ithalatında uygulanacak
rejim için hem indirim takvimi hem de ürün içeriği bakımından AB-Mısır Ortaklık Anlaşması
ile bire bir paralellik arz eden bir teklif getirmiştir.

      Ancak, AB ile Mısır arasındaki anlaşmanın ticari hükümlerinin 1 Ocak 2004 tarihi
itibariyle yürürlüğe girmiş olduğu ve Türkiye-Mısır STA’sının onay sürecinin zaman alacağı
dikkate alınarak, Mısır’ın sanayi ürünlerinde ülkemize karşı uygulamayı öngördüğü indirim
takvimleri AB listelerine kıyasla tüm listeler bakımından birer yıl kısaltılmıştır.

      Anlaşma uyarınca, oldukça yüksek düzeyli korunma oranına sahip olan Mısır pazarı
tedricen de olsa ihracatçılarımıza açılması hedeflenmiştir. Mısır ile ticari ilişkilerimiz
öngörülebilir, sağlam bir zemine yerleşecektir.

      Nitekim, Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile beraber, taraflar sanayi ürünlerinde
halihazırda uyguladıkları tüm ithalat yasaklarını ve miktar kısıtlamalarını da kaldırma
mükellefiyetindedir.

      Bu çerçevede, ülkemiz menşeli tüm sanayi ürünleri Mısır’a ithalatta aşamalı gümrük
vergisi indirimine konu kılınmış olup, farklı indirim takvimlerine sahip 4 liste bulunmaktadır.
Gümrük vergisi indirimlerinin; birinci listede yer alan ürünler için anlaşmanın yürürlüğe
girişiyle birlikte başlanmak suretiyle 1 Ocak 2008 tarihinde, ikinci liste için yürürlüğe girişten
itibaren 3. yılda başlanmak suretiyle 1 Ocak 2014 tarihinde, üçüncü liste için yürürlüğe
girişten itibaren 5. yılda başlanmak suretiyle 1 Ocak 2017 tarihinde, ve dördüncü liste için
yürürlüğe girişten itibaren 6. yılda başlanmak suretiyle 1 Ocak 2020 tarihinde
tamamlanacaktır.

      Birinci listede yer alan ürünler, daha çok, kimyasallar, toprak ürünleri, petrol türevleri,
her türlü sanayi imalatında kullanılan ham maddeler ve imalat sanayi yatırım mallarından
oluşmaktadır. Hemen hemen tüm ülkelerde görülen “efektif koruma” analayışının bir normal
bir sonucu olarak, söz konusu ürünlerin halihazırdaki gümrük vergileri diğerlerine nazaran
düşük bir seviyede bulunmaktadır.

    İkinci listede yer alan ürünler, daha çok, tekstil dahil endüstriyel girdi malzemeleri, yarı
mamul ürünler ve yapı malzemelerinden oluşmaktadır.

    Üçüncü listede yer alan ürünler, daha çok konfesiyon ürünleri, elektrikli ev aletleri,
kozmetikler, eşya taşımaya mahusus motorlu araçlardan oluşmaktadır.

      Dördüncü listede, insan taşımaya mahsus binek ve ticari araçlardan oluşan son derece
dar kapsamlı ürünler bulunmaktadır.

     Tarım Ürünlerinde Tavizli Rejim

                                               67
      Tarım sektörünün taşıdığı hassasiyet dikkate alınarak, ilk aşamada diğer STA’larda da
olduğu üzere, tarafların ihracatı açısından önem arz eden belirli ürünlerde Tarım, balıkçılık ve
işlenmiş tarım ürünleri itibariyle, Anlaşmada seçilmiş bazı ürünlerde (pozitif liste temelinde)
tarife kontenjanı dahilinde veya herhangi bir miktar kısıtlaması olmaksızın vergi
indirimi/muafiyeti şeklinde taviz değişiminde bulunulmuştur.

      Anlaşma ekinde yer alan Protokol II; tarım ürünleri ticaretinde uygulamaya konulacak
olan tercihli ticaret rejimini belirlemektedir.

     Protokol II Tablo A'da Türkiye menşeli tarım ürünlerinin Mısır’a ithalatında
uygulanacak düzenlemeler, Protokol II Tablo B'de ise, Mısır menşeli tarım ürünlerinin
Türkiye'ye ithalatında uygulanacak düzenlemeler yer almaktadır.
     Buna göre, Protokol II Tablo A'da, ülkemiz menşeli fındık, kiraz, vişne, kuru kayısı,
soya yağı, ayciçeği ve ayçiçek yağları, margarinler ve benzerler, gofretler, çukulatalar,
makarna ve benzerleri, ekmek, unlu mauller ve bisküviler, salatalık, mevye ve kuru meyveler
ile meyve suları sıralanmaktadır.

      Protokol II Tablo B'de ise, Mısır menşeli balık ve deniz ürünleri, canlı bitkiler (diğer-
mantar gibi), kesme çiçekler, patates, sarımsak, turunçgiller, havuç, turp benzeri salatalık
sebzeleri ve otları, taze ve dondurulmuş diğer sebzeler, kurutulmuş sebzeler, mango, çilek ve
benzeri taze meyveler, çeşitli meyve tohumları, zencefil, safran, kimyon gibi baharatlar,
kahverengi ve beyaz pirinç, yerfıstığı, gofretler, çukulatalar, makarna ve benzerleri, ekmek,
unlu mauller ve bisküviler, salatalık, mevye ve kuru meyveler, meyve suları ve aktif mayalar
bulunmaktadır.

      Tarım ürünleri için tanınan tavizlerin kapsamı başlangıçta sınırlı olmakla birlikte,
taraflar, aralarındaki tarım ürünleri ticaretinin gelişimini ve çok taraflı ticaret müzakerelerinin
sonuçlarını göz önünde bulundurarak, STA çerçevesinde oluşturulacak olan Ortak Komite
bünyesinde birbirlerine daha ileri tavizler tanıma imkanlarını inceleyeceklerdir.

     Menşe Protokolü

       Anlaşmanın menşe kurallarına ilişkin olarak, Pan-Avrupa-Akdeniz modelini temel alan
protokol metni üzerinde anlaşmaya varılmıştır. Anlaşmanın ekinde yer alan Protokol III;
taraflar arasındaki ticarette ürünlerin menşe kazanmalarına ilişkin koşulları ve gerekli
belgeleri düzenlemektedir. Taraflar, Pan-Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sisteminin
işlerlik kazanması ile birlikte, yakın bir gelecekte, AB başta olmak üzere, sisteme dahil tüm
ülkelere ihracat yapmakta ilave avantajlar sağlayacakladır.

      Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Protokolü içerisinde yer alan çapraz (diagonal)
kümülasyon sistemi, STA’ların sağladığı tavizden yararlanılabilmesi için yerine getirilmesi
gereken menşe kriteri bakımından, aralarında serbest ticaret anlaşması imzalayan EUROMED
ülkelerinden birinin (örneğin Mısır) bir başka taraf ülkeye (örneğin Fransa, Almanya) ihraç
etmek üzere bir nihai mamul (örneğin gömlek) üretirken kullandığı diğer bir taraf ülke
menşeli girdinin (örneğin Türkiye menşeli kumaş ya da Türkiye’de gerçekleştirilen bir işçilik)
kendi ülkesi (Mısır) menşeli gibi muamele görmesine imkan tanımaktadır.

      Bunun sağladığı avantajlardan birisi taraflar arasındaki ticaretin artması, diğeri ise, taraf
ülkelerden ucuz girdi sağlayarak üretim maliyetlerinin düşürülmesidir.

      1.2.2.2. Serbest Ticaret Anlaşmasının Muhtemel Ticari Etkileri

     2006 yılı içerisinde Anlaşmanın yürürlüğe konulmasına yönelik işlemler
gerçekleşeceğinden, ticari hükümler henüz işlerlik kazanmamıştır. Bu nedenle, Türkiye ve
                                           68
Mısır’ın genel ticaret hacimlerinden daha fazla bir artıştan söz etmek ancak Anlaşma
nedeniyle her iki ülke pazarına ilgisi yoğunlaşmaya başlayan firmaların faaliyetlerinden
kaynaklanmıştır.

     2006 yılı sonu itibariyle, artış hızının devamı ve firmaların yoğunlaşan ilgisiyle ticaret
hacmi 1,1 Milyar dolara çıkmıştır.
       Orta Vadedeki Muhtemel Ticari Etkiler

      Bununla birlikte, esas artış, orta vadede diğer bir ifadeyle, ticari hükümlerin işlemeye
başladığı, 2007 yılından itibaren görülmektedir. Bu artış öngörüsünün temelinde, Protokol II
uyarınca tarım ürünleri ticaretini kolaylaştıracak ikili tavizlerin uygulanmaya başlamasının
yanı sıra, ülkemizin aritmetik ortalama koruma oranın (%4 ve GTS uygulaması ile birlikte
Mısır için %2) çok üstünde seyreden tekstil (% 8, GTS kapsamında Mısır için % 6,4),
konfeksiyon (%12, GTS kapsamında Mısır için % 9,6), basit elektrikli ev eşyaları (%14, GTS
uygulaması ile birlikte Mısır için %9,8) sektörlerindeki vergilerin Mısır için tamamen
kaldırılması bulunmaktadır.

      Ülkemizin diğer tüm sektörlerde gümrük vergileri “% 0”, “muaf” ya da “göz ardı
edilebilecek” seviyelerindedir. Ayrıca, dahilde işleme rejimi kapsamında, gümrük vergisi olan
ürünler de ihraç kaydıyla sıfır gümrük ile ülkeye girebilmektedir.

       Ülkemiz kaynaklı ihracatın temelinde, yine demir çelik ürünleri, makinalar, tekstil-
konfeksiyon ürünleri olacak olmakla birlikte, Anlaşmanın 1 Nolu Protokolünün Liste 1’indeki
ürünlerde elde edilecek % 50 (yürürlüğe girişteki %25 oranına ilave %25 ile birlikte) oranında
vergi düşünün de kısmi bir etkisi beklenmektedir. Ayrıca, Anlaşmanın yürürlüğe girişi ile
birlikte sanayi ürünlerinde tüm miktar kısıtlaması ve benzeri önlemlerin kaldırılması ticareti
kolaylaştırcı bir etkide bulunacaktır. Ortaya çıkabilecek kimi anlaşmazlıklar ise, Anlaşmanın
30. Maddesi uyarınca tesis edilecek Ortak Komite vasıtasıyla çözüme kavuşturulabilecektir.

     Bunlara ilaveten, yatırım ile bağlantılı kimi tedbirlerin alınması durumunda, tekstil ve
konfesiyon sektörü yatırım (makineler) ve hammadde (özellikle iplik ve tekstil) ihracatımızda
öngörülenin üzerinde bir artış mümkün olabilecektir.

      Özetle, ülkemiz ile Mısır arasındaki mevcut ekonomik ve siyasi ilişkilerin devam ettiği
ve herhangi bir dış değişkenin (global veya bölgesel ekonomik krizler, Mısır’da kabine
değişikliği, Türk lirasında daha ileri bir değerlenme, petrol fiyatlarında krize varan
yükselmeler vb.) olumsuz etkileri olmadığı takdirde, 2007 yılı sonu itibariyle, iki ülke
arasındaki ticaret hacminin 2 Milyar dolara yakın bir seviyeye çıkartılması öngörülmektedir.
Anılan artış, yukarıda da belirtildiği üzere, daha çok Mısır kaynaklı ihracat artışından
kaynaklanacaktır.

      2008 yılında, Anlaşmanın 1 Nolu Protokolünün Liste 1’indeki ürünlerde elde edilecek
% 100’lük indirme ilaveten, Liste 2’deki mallar için elde edilecek %10’luk tarife marjı etkili
olmaya başlayacaktır. Müteakip bölümde bahsedilecek yatırım ile bağlantılı tedbirlerin
alınması durumunda artış göstermesi beklenen yatırım malları ihracatı ile birlikte, Türkiye’nin
bir önceki yıla göre artışa geçecek ihracatı ile beraber, yıl sonu ticaret hacminin 4 Milyar
dolar düzeyine erişeceği tahmin edilmektedir.

     Uzun Vadedeki Muhtemel Ticari Etkiler

       Anlaşmanın uzun vadedeki ticari etkilerinin ise, şu şekilde gerçekleşmesi
beklenmektedir. Daha önce akdedilen STA’lardan elde edilen tebrüler ışığında, 2009 yılından
itibaren Anlaşmanın yürürlüğe giriş ile birlikte ortaya çıkan ilk şok etkisinin bir ölçüde

                                              69
doyuma ulaşacağı ve 2011 yılına kadar ticaret hacminin yatay bir seyir izleyeceği
beklenmektedir.

      2011-2012 yıllarından itibaren, 1 Nolu Protokolünün Liste 2, 3 ve 4’te yer alan ve
ülkemiz ihracatı için önem arz eden mal gruplarında (konfesiyon, ev tekstili, ayakkabılar,
elektrikli ve elektronik eşyalar, makinalar, otomototiv ve otomotiv yan sanayii, mobilyalar
vb.) elde edilecek anlamlı tarife indirimleri yoluyla, ihracatımızın yeniden bir ivme
kazanabileceği öngörülebilecektir.

     Anlaşmanın Karşılıklı Yatırımlar Üzerindeki Muhtemel Etkileri

     Türkiye’nin Mısır’daki Yatırımlarına Etkisi

       Esasen, STA’ların yatırımlar üzerinde, mevcut durumun ötesinde sağlayabileceği
doğrudan ve somut bir yarar bulunmamaktadır. Bilakis, daha önce Mısır pazarına yüksek
koruma oranları nedeniyle giremediği için burada yatırım yapması gereken firmalar, Mısır
piyasasına doğrudan Türkiye’den ihracat yapma şansına kavuşmaktadırlar. Bununla birlikte,
medyanın kamuoyunda yarattığı etkiyle özelikle halen özellikle karar alma sürecinde aile
şirketi konumundan sıyrılmamış orta ve ortadan büyük Türk firmaları nezdinde yarattığı ilgi
artışı sonucunda, ekonomik açıdan rasyonel olmasa da, yatırımlarda önemli ölçüde artış
kaydedildiği görülmektedir.

      Konuya özellikle Mısır’a odaklanarak yaklaşmak gerekirse, ülkemiz adına birtakım
önemli fırsatlar bulunduğu müşahede edilmektedir. Öncelikle, Türkiye’den sermaye çıkışı
başlangıçta ülkemiz adına olumlu bir gelişme gibi görülmemekle beraber, alınacak tedbirlerle
bu durumun ülkemiz lehine çevrilmesi mümkündür. Bu çerçevede, halihazırda Mısır’da 343
Milyon dolar düzeyinde bulunan yatırımların katlanarak artmasının olumlu etkileri de ortaya
çıkarılabilecektir.

       Herşeyden önce Mısır, dış politikamız bakımından 2005 yılında ilan edilen ve süreyle
sınırlı olmayacağı belirtilen “Afrika Yılı” kapsamında kıtaya giriş bakımından stratejik öneme
sahip bir konumdadır. Benzer bir şekilde, Mısır, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından kabul
edilen “Afrika Stratejisinin” ve “Komşu ve Çevre Ülkeler Stratejisinin” en önemli
unsurlarından birisini teşkil etmektedir.

      Serbest Ticaret Anlaşması, ülkemiz ile Mısır arasında daha önceden akdedilen Çifte
Vergilendirmenin Önlenmesi, Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması, Ekonomik ve
Teknik İşbirliği Anlaşmaları ile diğer birçok alanı kapsayan işbirliği anlaşmaları ile birlikte,
Mısır’da ülkemiz firmaları bakımından elverişli yatırım ortamının yasal çerçevesini
hazırlamış bulunmaktadır.

      Özellikle, Mısır menşeli malların, COMESA ve GAFTA gibi çoktaraflı bölgesel
düzenlemelerin yanı sıra, çeşitli Arap ülkeleriyle Mısır arasında akdedilen ikili STA’lar
bağlamında, ilgili ülke pazarlarına gümrüksüz veya tarife tercihli giriş imkanına sahip olması,
ülkemiz ihracatının dolaylı yoldan arttırılmasına yol açabilecektir. Söz konusu tercihli ticaret
düzenlemeleri kapsamında nihai ürünün Mısır menşei kazanması için gerekli katma değer
oranı genelde %45-50 düzeyinde bulunduğundan; bu orana kadarki yatırım, ham ve ara
mallarının ülkemizden tedariki mümkün olması ülkemiz ihracatını arttırıcı bir etki
yaratacaktır.

       Benzer şekilde, Mısır’da emek-yoğun sanayii alanında yatırım yaparak maliyetleri
düşürecek olan firmalarımız, AB-Mısır STA’sı vasıtasıyla, AB pazarına daha elverişli
fiyatlarla giriş imkanına kavuşacaklardır.

                                              70
      Qualified Industrial Zones (QIZ’ler) yoluyla, %11 İsrail girdisi kullanmak suretiyle
ABD pazarına yönelik tekstil ve konfeksiyon ihracatımızın arttırılması da ayrı bir seçenek
olarak öne çıkmaktadır. Ancak, firmalarımızın Mısır’ın tercihli ticaret ilişkisi içinde
bulunduğu diğer piyasaları göz ardı etmeyerek ya Mısır Endüstri bölgelerinde (inland
industrial zones) yapmalarının ya da menşe kriterleri göz önünde bulundurulmak suretiyle
üretim süreçlerini inland ve QIZ olarak yaygınlaştırmalarının sağlanmasının yararlı
olabileceği düşünülmektedir.

       2005 yılı başı itibariyle Dünya Ticaret Örgütü Tekstil ve Giyim Anlaşması
kapsamındaki kotaların kalkması, AB kadar Türkiye’yi de, Çin başta olmak üzere Güneydoğu
Asya ülkeleri karşısında geleneksel ihraç piyasaları bir tarafa kendi iç pazarında dahi zor
durumda bırakmıştır. Firmalarımız yeni bir açılıma gitmedikleri ve üretim süreçlerini,
maliyetleri düşürecekleri ülkelere yaygınlaştırmadıkları takdirde, çok yakın bir gelecekte
kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalacakladır. Bu yönüyle, özellikle taşıma, enerji ve
işgücünün çok daha düşük olduğu ve yukarıda açıklanan tercihli ticaret düzenlemeleri ve
lojistik olarak son derece uyun bir konumda bulunan Mısır’a yönelmeleri ekonomik
rasyonelitenin de bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

      Bu süreç içerisinde özellikle testil ve konfeksiyon alanında yatırım yapacak
firmalarımızın yatırım mallarının ve kalifiye insan gücünün Türkiye’den sağlanması ülkemiz
ihracat ve istihdamı üzerinde olumlu etkilerde bulunabilecektir. Inlad’de istihdam edilebilecek
Türk sayısı yerel personelin %10’u iken, QIZ’lerde bu oran %25’e çıkabilmektedir. Ancak, bu
noktada dikkat edilmesi gereken husus, firmalarımızın Türkiye’deki mevcut kapasitelerini
Mısır’a kaydırmalarından ziyade yeni yatırıma yönelmelerinin sağlanması ve kalifiye Türk
personelin en az 50’sinin yeni eleman olmasının teşviki olacaktır.

       Yatırımları Türkiye bakımından mantıki kılacak diğer bir tedbir ise, EUROMED
bölgesinde üretim sürecinde çapraz kümülasyona imkan tanıyacak yeni Model Protokole
işlerlik kazandırılması için Tunus tarafından geçen yıl önerilen ve ülkemizce desteklenen
projenin, Mısır makamları tarafından da AB Komisyonu nezdinde savulmasının
sağlanmasıdır. Proje ile 2010 yılı ve Euromed alanındaki STA’ların tamamının bitmesine
gerek kalmadan, biten STA’lar çerçevesinde diagonal kümülasyonun işletilmesidir. Anılan
hususun, AB nezdinde de takip edilmesinin ve AB Komisyonuna sistem içerisinde
Türkiye’nin AB için bir tehdit değil aksine tamamlayıcı unsur olduğunun her vesile ile
vurgulanmasının büyük önem taşıdığı mütalaa edilmektedir. Esasen alım gücü düşük ve orta
düzeyde olan bu pazarlarda AB’nin Türkiye karşısında rekabet şansı bulunmamaktadır..

       Mısır’ın Türkiye’deki Yatırımlarına Etkisi

      Anlaşmanın Mısır’ın Türkiye’deki yatırımlarına olumlu bir etkisinin olacağı
düşünülmemekle beraber, iyimser bir görüşle Körfez sermayesi kökenli Mısır yatırımlarında,
bir ölçüde, dolaylı olarak artış yaratabileceği mülahaza edilebilecektir.

       1.2.3. Diğer Temas ve Görüşmeler

       2006 yılı içerisinde, bireysel katılım desteklenen çok sayıdaki fuara ek olarak, 14-17
Aralık 2006 tarihlerinde Kahire'de düzenlenen Stonex 2006 Taş ve Taş Teknolojileri
Fuarına milli düzeyde iştirak edilmiştir.

        İzmir Ticaret Odası, Ege Giyim Sanayicileri Derneği, İGİAD ve TÜMSİAD
atarfından yıl içerisinde heyetler Mısır'a ziyarette bulunmuşlardır.

       Ayrıca, iki ülke işadamları arasında işbirliğini derinleştirmek, ekonomik ve ticari
ilişkileri işadamları düzeyinde de geliştirmek ve canlandırmak amacıyla 22 Kasım 2003
                                             71
tarihinde kurulmuş olan Türk-Mısır İşadamları Derneğinin (TUMİAD) üye sayısı 2006 yılı
sonu itibariyle 200’e ulaşmış bulunmaktadır. Anılan Dernek vasıtasıyla da çeşitli işadamı
ziyaretleri gerçekleştirilmiştir.

       1.2.4. Ticari Temas ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi

       Münferiden firmalarımızın ziyaretleri ya da fuarlar ve yukarıda bahsekonu Dernekler
kanalıyla organize edilen programlarda çok sayıda iş bağlantısı gerçekleştrilmiş olup, anılan
bağlantıların ticaret ve yatırım tutarlarını daha da geliştirmesi beklenmektedir. Diğer taraftan,
iki ülke konsolosluklarınca sürüdürülmekte olan vize uygulamaları, söz konusu ziyaretler
esnasında en fazla gündeme gelen şikayet konusunu teşkil etmektedir.

   1.3.Dış Ticaret İstatistikleri

      1.3.1. Türkiye ile Dış Ticaret Durumu

      Türkiye-Mısır arasındaki 2002-2006 ithalat ve ihracat rakamları yukarıdaki tablolarda
görülmektedir. Yıllar itibariyle Mısır’a ihracatımızın seyri aşağıdaki aşağıdaki grafikte
gösterilmektedir. Söz konusu grafiğin incelenmesinden de görüleceği üzere, 2002 yılından bu
yana ihracatımızda bir artış trendi yakalanmıştır. 2002 yılında 362 milyon $’a gerileyen
ihracatımız, 2003 yıında ise bir önceki yıla göre %5 oranında artarak, 343 milyon $’a
ulaşmıştır. 2004 yılında bir önceki yıla göre %36,4 oranında artarak 346 milyon $’dan 472
milyon $’a ve son olarak 2005 yılında % 45 aratarak 686 milyon $’a ulaşmıştır. (Tablo-40)

       Türkiye’nin Mısır’dan ithalatının seyri aşağıdaki grafikte gösterilmektedir. Mısır’dan
ithalatımız 2002 yılında 118 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. 2003 yılında özellikle petrol ve
pirinç ihracatındaki artışlar nedeniyle, ithalatımız ani bir sıçrama ile 189 milyon $’a
yükselmiştir. 2004 yılında bir önceki yıla göre Mısır’dan yapılan ithalatımızda %34,3
oranında artış gerçekleşerek, 189 milyon $’dan 254 milyon $’a yükselirken; 2005 yılında
sadece % 3 lük mütevazi denilebilecek bir artış ile 262 milyon $ olarak kaydedilmiştir.

      1.3.2. Başlıca Maddeler İtiariyle Türkiye'nin Mısır'a İhracatı

       Mısır’a ihraç ettiğimiz başlıca ürünler arasında, otomotiv ve yan sanayi ürünleri,
demir-çelik mamulleri, dokumaya elverişli sentetik lifler, meyve, sebze, plastik mamülleri,
diğer kimyasallar, metal eşya, çeşitli makinalar ve dokumacılık ürünleri yer almıştır.
Mısır’dan ithal ettiğimiz başlıca ürünler arasında ise; pirinç, karbonlar, pamuk, klinker,
dokumaya elverişli lifler, petrol ve ürünleri, cam kumu, fosfat, kimyasallar, dokumacılık
ürünleri ve elektriksiz makinalar bulunmuştur.

      1.3.3. Başlıca Maddelere Göre Türkiye'den İthalat

     Mısır’dan ithal ettiğimiz başlıca ürünler arasında ise; pirinç, karbonlar, pamuk, klinker,
dokumaya elverişli lifler, petrol ve ürünleri, cam kumu, fosfat, kimyasallar, dokumacılık
ürünleri ve elektriksiz makinalar bulunmuştur.

    1.3.4. Maddelere Göre İhracat Değerleri


Tablo-43 2006 Yılında Türkiye'nin Mısır'a Fasıl Bazında İhracatı.
     Fasıl
N
    (Madd                                                                         Değer (ABD
o      e                          Madde Tanımı                                        $)

                                               72
     Kodu)

 1    27     MİNERAL YAKITLAR,MİNERAL YAĞLAR VE MÜSTAHSALLARI,MUMLAR         94.589.862

 2    72     DEMİR VE ÇELİK                                                  76.585.612

 3    87     MOTORLU KARA TAŞITLARI,TRAKTÖR,BİSİKLET,MOTOSİKLET VE DİĞER     72.103.051
      84     NÜKLEER REAKTÖRLER,KAZAN;MAKİNA VE                              54.961.113
 4           CİHAZLAR,ALETLER,PARÇALARI
 5    55     SENTETİK VE SUNİ DEVAMSIZ LİFLER                                49.770.083

 6    73     DEMİR VEYA ÇELİKTEN EŞYA                                        33.077.006

 7    85     ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR,AKSAM VE PARÇALARI                30.388.523

 8    39     PLASTİK VE PLASTİKTEN MAMUL EŞYA                                24.814.318

 9    52     PAMUK                                                           21.172.574

10    07     YENİLEN SEBZELER VE BAZI KÖK VE YUMRULAR                        20.010.247

11    40     KAUÇUK VE KAUÇUKTAN EŞYA                                        17.405.856

12    08     YENİLEN MEYVALAR,KABUKLU YEMİŞLER,TURUNÇGİL VE KAVUN KABUĞU     15.588.232

13    28     İNORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR,ORGANİK,İNORGANİK BİLEŞİKLER    15.135.343

14    34     SABUNLAR,YÜZEY AKTİF ORGANİK MADDELER,YIKAMA-YAĞLAMA MADDE.     14.155.649

15    38     MUHTELİF KİMYASAL MADDELER                                      12.527.378

16    70     CAM VE CAM EŞYA                                                 11.165.699

17    54     DOKUMAYA ELVERİŞLİ SUNİ VE SENTETİK LİFLER                      10.598.666

18    62     ÖRÜLMEMİŞ GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI                          10.462.663

19    76     ALUMİNYUM VE ALUMİNYUM EŞYA                                     10.356.380

20    60     ÖRME EŞYA                                                        9.937.571

21    48     KAĞIT VE KARTON;KAĞIT HAMURUNDAN KAĞIT VE KARTONDAN EŞYA         8.655.790

22    25     TUZ,KÜKÜRT,TOPRAK VE TAŞLAR,ALÇILAR VE ÇİMENTO                   8.565.509

23    90     OPTİK,FOTOĞRAF,SİNEMA,ÖLÇÜ,KONTROL,AYAR CİHAZLARI,TIBBİ ALET.    6.293.778

24    44     AĞAÇ VE AĞAÇTAN MAMUL EŞYA;ODUN KÖMÜRÜ                           6.073.845

25    83     ADİ METALLERDEN ÇEŞİTLİ EŞYA                                     5.998.482

26    32     DEBAGAT VE BOYACILIKTA KULLANILAN HÜLASA,BOYA,MACUN,SAKIZLAR     5.755.927

27    94     MOBİLYALAR,AYDINLATMA,REKLAM LAMBALARI,PREFABRİK YAPILAR         5.753.262

28    56     VATKA,KEÇE,DOKUNMAMIŞ MENSUCAT,ÖZEL İPLİK,SİCİM VE MAMULLERİ     4.933.728

29    51     YÜN,KIL,AT KILI;BUNLARIN İPLİK VE DOKUMALARI                     4.790.119

30    29     ORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR                                    4.286.737

31    61     ÖRME GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI                                3.373.708

32    58     ÖZEL DOKUNMUŞ MENSUCAT,DANTELA,DUVAR HALILARI,İŞLEMELER          3.126.448

33    21     YENİLEN ÇEŞİTLİ GIDA MÜSTAHZARLARI                               2.914.694

34    68     TAŞ,ALÇI,ÇİMENTO,AMYANT,MİKA VB MADDELERDEN EŞYA                 2.855.490

35    10     HUBUBAT                                                          2.552.057

36    20     SEBZE,MEYVA,BİTKİ PARÇALARI,SERT KABUKLU YEMİŞ KONSERVELERİ      2.339.127

37    63     MENSUCATTAN MAMUL DİĞER EŞYA,KULLANILMIŞ EŞYA,PAÇAVRALAR         2.314.366

38    69     SERAMİK MAMULLERİ                                                2.257.292

39    96     ÇEŞİTLİ EŞYA                                                     1.867.038

40    74     BAKIR VE BAKIRDAN EŞYA                                           1.863.117

41    17     ŞEKER VE ŞEKER MAMULLERİ                                         1.648.344

42    64     AYAKKABILAR,GETRLER,TOZLUKLAR VB EŞYA VE AKSAMI                  1.367.055

43    04     SÜT VE SÜT MAMULLERİ,KUŞ VE KÜMES HAY.YUMURTALARI,BAL VB.        1.307.569

44    57     HALILAR VE DİĞER DOKUMAYA ELVERİŞLİ MADDEDEN YER KAPLAMALARI     1.185.567

45    49     BASILI KİTAP,GAZETE,RESİM VB BASKI SANAYİ MAMULU,EL YAZMALARI    1.174.049

46    93     SİLAHLAR VE MÜHİMMAT,BUNLARIN AKSAM,PARÇA VE AKSESUARLARI        1.018.501

47    65     BAŞLIKLAR VE AKSAMI                                               936.482

48    95     OYUNCAKLAR,OYUN VE SPOR MALZEMELERİ,AKSAM VE PARÇALARI            907.311

49    37     FOTOĞRAFÇILIKTA,SİNEMACILIKTA KULLANILAN EŞYA                     858.856

50    35     ALBÜMİNOİD MADDELER,TUTKALLAR,ENZİMLER VB                         643.852

                                              73
51     33     UÇUCU YAĞLAR,REZİNOİTLER,PARFÜMERİ,KOZMETİKLER VB                     643.653

52     59     EMDİRİLMİŞ,SIVANMIŞ,KAPLANMIŞ MENSUCAT,BUNLARDAN TEKNİK EŞYA          626.764

53     98     HARP SİLAHLARI                                                        582.560

54     11     DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ,MALT,NİŞASTA,İNÜLİN,BUĞDAY GLUTENİ             562.348

55     18     KAKAO VE KAKAO MÜSTAHZARLARI                                          523.938

56     82     ADİ METALLERDEN ALETLER,BIÇAKÇI EŞYASI,SOFRA TAKIMLARI                466.720

57     19     ESASINI HUBUBAT,UN,NİŞASTA,SÜT TEŞKİL EDEN MÜSTAHZARLAR               463.310

58     24     TÜTÜN VE TÜTÜN YERİNE GEÇEN İŞLENMİŞ MADDELER                         453.273

59     30     ECZACILIK ÜRÜNLERİ                                                    447.446

60     42     DERİ EŞYA,SARACİYE EŞYASI,SEYAHAT EŞYASI,BAĞIRSAKTAN EŞYA             446.979

61     12     YAĞLI TOHUM VE MEYVALAR,SANAYİ BİTKİLERİ,SAMAN,HAYVAN YEMİ            443.371

62     86     DEMİRYOLU ULAŞIM ARAÇLARI VB,AKSAM VE PARÇALARI                       238.551

63     71     İNCİLER,KIYMETLİ TAŞ VE METAL MAMULLERİ,MADENİ PARALAR                206.249

64     09     KAHVE,ÇAY,PARAGUAY ÇAYI VE BAHARAT                                    199.192

65     15     HAYVANSAL VE BİTKİSEL YAĞLAR VE BUNLARIN MÜSTAHSALLARI                104.769

66     75     NİKEL VE NİKELDEN EŞYA                                                 89.820

67     36     BARUT,PATLAYICI MADDELER,PİROTEKNİ MAMULLERİ,KİBRİT VB                 57.656

68     47     ODUN HAMURU;LİFLİ SELÜLOZİK MADDELERİN HAMURLARI,HURDALAR              54.706

69     26     METAL CEVHERLERİ,CÜRUF VE KÜL                                          45.439

70     23     GIDA SANAYİİ KALINTI VE DÖKÜNTÜLERİ,HAZIR HAYVAN GIDALARI              44.649

71     13     LAKLAR,SAKIZLAR,BİTKİSEL ÖZSU VE HÜLASALAR                             42.563

72     53     DOKUMAYA ELVERİŞLİ BİTKİSEL LİFLER,KAĞIT İPEĞİ VE DOKUMALARI           34.712

73     91     SAATLER VE BUNLARIN AKSAM VE PARÇALARI                                 32.271

74     05     TARİFENİN BAŞKA YERİNDE YER ALMAYAN HAYVANSAL MÜSTAHSALLAR             24.058

75     79     ÇİNKO VE ÇİNKODAN EŞYA                                                 20.471

76     14     ÖRÜLMEYE ELVERİŞLİ BİTKİSEL MADDELER,BİTKİSEL MÜSTAHSALLAR             18.950

77     41     HAM POSTLAR,DERİLER (KÜRKLER HARİÇ) VE KÖSELELER                       18.490

78     80     KALAY VE KALAY MAMULLERİ                                               10.679

79     45     MANTAR VE MANTARDAN EŞYA                                                9.284

80     43     POSTLAR,KÜRKLER,TAKLİT KÜRKLER VE MAMULLERİ                             5.751

81     22     MEŞRUBAT,ALKOLLÜ İÇKİLER VE SİRKE                                       4.094

82     66     ŞEMSİYE,BASTON,KAMÇI,KIRBAÇ VE BUNLARIN AKSAMI                          2.895

83     97     SANAT ESERLERİ,KOLEKSİYON EŞYASI,ANTİKALAR                              2.480

84     88     HAVA TAŞITLARI,UZAY ARAÇLARI,AKSAM VE PARÇALARI                           569

85     06     CANLI BİTKİLER VE ÇİÇEKÇİLİK MÜSTAHSALLARI                                250

86     50     İPEK                                                                      176

87     31     GÜBRELER                                                                  109

                          TOPLAM İHRACAT                                      709.353.121


     1.3.5. Maddelere Göre İthalat Değerleri


Tablo-44 2006 Yılında Türkiye'nin Mısır'dan Fasıl Bazında İthalatı
     Fasıl
    (Madd
       e                                                                     Değer (ABD
No  Kodu)                           Madde Tanımı                                 $)
 1     27    MİNERAL YAKITLAR,MİNERAL YAĞLAR VE MÜSTAHSALLARI,MUMLAR              58.754.527

 2     25    TUZ,KÜKÜRT,TOPRAK VE TAŞLAR,ALÇILAR VE ÇİMENTO                       49.546.434

 3     10    HUBUBAT                                                              45.198.676



                                              74
4   39   PLASTİK VE PLASTİKTEN MAMUL EŞYA                                39.471.975

5   74   BAKIR VE BAKIRDAN EŞYA                                          36.279.083

6   28   İNORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR,ORGANİK,İNORGANİK BİLEŞİKLER    32.196.778

7   52   PAMUK                                                           28.645.033

8   31   GÜBRELER                                                        15.676.067
    84   NÜKLEER REAKTÖRLER,KAZAN;MAKİNA VE                              10.703.568
9        CİHAZLAR,ALETLER,PARÇALARI
1   72   DEMİR VE ÇELİK                                                   9.908.709

0
1   76   ALUMİNYUM VE ALUMİNYUM EŞYA                                      9.288.205

1
1   59   EMDİRİLMİŞ,SIVANMIŞ,KAPLANMIŞ MENSUCAT,BUNLARDAN TEKNİK EŞYA     4.271.762

2
1   17   ŞEKER VE ŞEKER MAMULLERİ                                         3.808.720

3
1   48   KAĞIT VE KARTON;KAĞIT HAMURUNDAN KAĞIT VE KARTONDAN EŞYA         3.626.722

4
1   07   YENİLEN SEBZELER VE BAZI KÖK VE YUMRULAR                         3.314.040

5
1   57   HALILAR VE DİĞER DOKUMAYA ELVERİŞLİ MADDEDEN YER KAPLAMALARI     3.046.403

6
1   61   ÖRME GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI                                2.868.657

7
1   40   KAUÇUK VE KAUÇUKTAN EŞYA                                         2.742.502

8
1   38   MUHTELİF KİMYASAL MADDELER                                       2.468.086

9
2   41   HAM POSTLAR,DERİLER (KÜRKLER HARİÇ) VE KÖSELELER                 2.135.248

0
2   29   ORGANİK KİMYASAL MÜSTAHSALLAR                                    1.950.699

1
2   94   MOBİLYALAR,AYDINLATMA,REKLAM LAMBALARI,PREFABRİK YAPILAR         1.895.562

2
2   90   OPTİK,FOTOĞRAF,SİNEMA,ÖLÇÜ,KONTROL,AYAR CİHAZLARI,TIBBİ ALET.    1.764.669

3
2   62   ÖRÜLMEMİŞ GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI                           1.565.315

4
2   54   DOKUMAYA ELVERİŞLİ SUNİ VE SENTETİK LİFLER                       1.494.294

5
2   06   CANLI BİTKİLER VE ÇİÇEKÇİLİK MÜSTAHSALLARI                       1.175.437

6
2   34   SABUNLAR,YÜZEY AKTİF ORGANİK MADDELER,YIKAMA-YAĞLAMA             1.048.050
         MADDE.
7
2   33   UÇUCU YAĞLAR,REZİNOİTLER,PARFÜMERİ,KOZMETİKLER VB                1.017.411

8
2   60   ÖRME EŞYA                                                         965.517

9
3   71   İNCİLER,KIYMETLİ TAŞ VE METAL MAMULLERİ,MADENİ PARALAR            929.229

0
3   85   ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR,AKSAM VE PARÇALARI                  753.390

1

                                         75
3   32   DEBAGAT VE BOYACILIKTA KULLANILAN HÜLASA,BOYA,MACUN,SAKIZLAR    714.686

2
3   69   SERAMİK MAMULLERİ                                               691.431

3
3   70   CAM VE CAM EŞYA                                                 665.713

4
3   55   SENTETİK VE SUNİ DEVAMSIZ LİFLER                                643.420

5
3   73   DEMİR VEYA ÇELİKTEN EŞYA                                        625.967

6
3   26   METAL CEVHERLERİ,CÜRUF VE KÜL                                   537.569

7
3   68   TAŞ,ALÇI,ÇİMENTO,AMYANT,MİKA VB MADDELERDEN EŞYA                527.394

8
3   53   DOKUMAYA ELVERİŞLİ BİTKİSEL LİFLER,KAĞIT İPEĞİ VE DOKUMALARI    474.138

9
4   44   AĞAÇ VE AĞAÇTAN MAMUL EŞYA;ODUN KÖMÜRÜ                          468.780

0
4   82   ADİ METALLERDEN ALETLER,BIÇAKÇI EŞYASI,SOFRA TAKIMLARI          425.328

1
4   12   YAĞLI TOHUM VE MEYVALAR,SANAYİ BİTKİLERİ,SAMAN,HAYVAN YEMİ      326.024

2
4   30   ECZACILIK ÜRÜNLERİ                                              312.336

3
4   87   MOTORLU KARA TAŞITLARI,TRAKTÖR,BİSİKLET,MOTOSİKLET VE DİĞER     197.210

4
4   08   YENİLEN MEYVALAR,KABUKLU YEMİŞLER,TURUNÇGİL VE KAVUN KABUĞU     172.985

5
4   96   ÇEŞİTLİ EŞYA                                                    157.361

6
4   49   BASILI KİTAP,GAZETE,RESİM VB BASKI SANAYİ MAMULU,EL YAZMALARI   106.205

7
4   15   HAYVANSAL VE BİTKİSEL YAĞLAR VE BUNLARIN MÜSTAHSALLARI           94.134

8
4   63   MENSUCATTAN MAMUL DİĞER EŞYA,KULLANILMIŞ EŞYA,PAÇAVRALAR         87.716

9
5   21   YENİLEN ÇEŞİTLİ GIDA MÜSTAHZARLARI                               79.857

0
5   64   AYAKKABILAR,GETRLER,TOZLUKLAR VB EŞYA VE AKSAMI                  77.171

1
5   83   ADİ METALLERDEN ÇEŞİTLİ EŞYA                                     70.985

2
5   20   SEBZE,MEYVA,BİTKİ PARÇALARI,SERT KABUKLU YEMİŞ KONSERVELERİ      68.644

3
5   78   KURŞUN VE KURŞUNDAN EŞYA                                         60.445

4
5   56   VATKA,KEÇE,DOKUNMAMIŞ MENSUCAT,ÖZEL İPLİK,SİCİM VE MAMULLERİ     52.340

5
5   93   SİLAHLAR VE MÜHİMMAT,BUNLARIN AKSAM,PARÇA VE AKSESUARLARI        50.362

6
5   03   BALIKLAR,KABUKLU HAYVANLAR,YUMUŞAKÇALAR,DİĞER                    38.332

                                            76
    7              OMURGASIZLAR

    5       58     ÖZEL DOKUNMUŞ MENSUCAT,DANTELA,DUVAR HALILARI,İŞLEMELER                    25.919

    8
    5       13     LAKLAR,SAKIZLAR,BİTKİSEL ÖZSU VE HÜLASALAR                                 12.720

    9
    6       42     DERİ EŞYA,SARACİYE EŞYASI,SEYAHAT EŞYASI,BAĞIRSAKTAN EŞYA                  11.460

    0
    6       97     SANAT ESERLERİ,KOLEKSİYON EŞYASI,ANTİKALAR                                  9.868

    1
    6       35     ALBÜMİNOİD MADDELER,TUTKALLAR,ENZİMLER VB                                   5.132

    2
    6       18     KAKAO VE KAKAO MÜSTAHZARLARI                                                4.885

    3
    6       51     YÜN,KIL,AT KILI;BUNLARIN İPLİK VE DOKUMALARI                                4.200

    4
    6       95     OYUNCAKLAR,OYUN VE SPOR MALZEMELERİ,AKSAM VE PARÇALARI                      2.695

    5
    6       37     FOTOĞRAFÇILIKTA,SİNEMACILIKTA KULLANILAN EŞYA                               1.032

    6
    6       09     KAHVE,ÇAY,PARAGUAY ÇAYI VE BAHARAT                                          1.030

    7
    6       65     BAŞLIKLAR VE AKSAMI                                                          280

    8
    6       66     ŞEMSİYE,BASTON,KAMÇI,KIRBAÇ VE BUNLARIN AKSAMI                               221

    9
                               TOPLAM İTHALAT                                         386.316.743


        1.4.Ticari İlişkilerde Bilinmesi Gerekli Genel Konular

          1.4.1. Ticari Engeller (Sektörel)

        Hükümet yerli ve ithal ürünlere aynı standartları uyguladığını iddia etmekle birlikte,
         gerek ihracatçılar ve gerekse ithalatçılardan edinilen bilgilere göre, ithalatta uygulanan
         standart kontrollerinin caydırıcı nitelik taşıdığı şeklindedir.

        Ürün standartları, Sanayi Bakanlığı Standartlar Genel İdaresi tarafından
         belirlenmektedir. Ancak, bu standartlara uygunluğun belirlenmesi, çeşitli
         bakanlıklardaki kurumlar tarafından icra edilmektedir. Örneğin, Sağlık Bakanlığı, Tarım
         Bakanlığı ve Dış Ticaret Bakanlığı. Bu bakanlıkların arasında genelde bir koordinasyon
         problemi bulunmaktadır.

        Mısır’ın halihazırda 4500 standart uygulaması bulunduğu, bunun %7’sinin ise zorunlu
         olduğu belirtilmektedir.

        Tarım ürünlerinden sağlık ürünlerine ve elektronik eşyaya kadar birçok üründe zorunlu
         kalite standardı bulunmaktadır. Bu ürünlerde, standart uygulaması denetiminin ve
         izinlerinin farklı birimlerce verilmesi uygulamada karşılaşılan en önemli sorundur. Bu
         sorunun çözümü amacıyla, 1999 yılında alınan Başkanlık kararınca ithalatta standart
         denetimi, İthalat ve İhracat Kontrol İdaresinin koordinasyonu çerçevesinde yürütülmesi
         öngörülmüştür.

                                                   77
   İthal Lisansı: Tarım ürünlerinden bazılarında ithal lisansı uygulaması bulunmaktadır.
    Örneğin, tavuk eti ile ilgili ithalat lisansı almak oldukça güç hatta mümkün
    bulunmamaktadır.

   İthalat Mevzuatının Açık Olmaması: İthalatta aranan koşulların açık olmaması,
    devamlı değiştirilmesi ve birçok birimin ithalata müdahele yetkisine sahip olması,
    Mısır’a ihracatı zorlaştıran bir unsur olarak bulunmaktadır.

   Gümrük Bürokrasisi: Gümrüklerde otomasyona geçilmemiş olması, kayıtların elle
    yapılması, çalışma saatleri, kalifiye eleman yetersizliği vb. nedenlerden dolayı ithal
    ürünlerinin gümrükten çıkışı uzun zaman almaktadır.

   Gümrük Değerlemesi: Mısır, 2001 yılının Temmuz ayında DTÖ gümrük değerleme
    sistemini uygulayacağını açıklamasına karşın, bu açıklama uygulamada karşılığını
    bulmamıştır. İthalatçılar, yeni fatura bazlı sistem ile eski referans bazlı değerleme
    sistemi arasında kalmaktadır. Gümrüklerde fiyat tespit komisyonları bulunmakta ve bu
    komisyonlar keyfi kararlar alabilmektedir.

   Raf Ömrü: Bazı tarım ürünlerinde raf ömrü standartları oldukça katı ve üreticinin
    kalite, güvenlik ve teknolojik düzeyini kapsamayan tekdüze bir nitelik taşımaktadır.
    Bazı tarım ürünlerinin Mısır’a ithalatında raf ömrünün %50’sinin geçerliliğini koruması
    gerekmektedir. Örneğin, peynirler.

   Etiketleme ve Paketleme: Gıda, paketlenmiş ürünler, et ve makina gibi ürünlerin
    Mısır’a ithalatında, etiketleme ve paketleme konusunda ciddi bürokratik engeller
    bulunmaktadır. Tavuk ve kırmızı et doğrudan menşe ülkeden yüklenmeli ve paket
    üzerinde Arapça detaylar yazılmalıdır. Bu zorunluluklar üretim maliyetini
    yükseltmektedir.

   Benzer şekilde, tekstil ürünlerinde yüksek maliyetli ve karmaşık etiketleme zorunluluğu
    bulunmaktadır. Örneğin, ithal edilecek kumaşın üzerinde diğer detayların yanında
    ithalatçının isminin kumaşın kenarına dokunmuş olması gerekmektedir.

   Diğer taraftan, sağlıklı yaşam amaçlı üretilen ürünlerin (diet ürünleri gibi), yerli
    üretimin korunması amacıyla, ithalatına izin verilmemektedir.

   Fiyat Kontrolleri: Bazı ürünlerin iç piyasa fiyatlarının devlet tarafından baskı altına
    alınması da ticaretin önündeki temel tarife dışı engellerden birisini oluşturmaktadır.

   Özellikle, temel gıda ürünleri ile ilaçlarda bu uygulama yaygınlık kazanmıştır.

   Menşe Belgesi: Mısır’a her türlü ürünün ithalatında, menşe ülkesindeki Mısır
    Konsolosluklarından onaylanmış menşe şehadetnamesinin eklenmesi zorunludur.

   Otomobil İthalatı: Mısır, 1998 yılında yayımlamış olduğu bir kararla, otomobillerin
    ancak üretildiği yılda ithal edilebileceğini hükme bağlamış olup, dolayısıyla ikinci el
    otomobil ithalatını dolaylı bir şekilde engellemiştir.

   Telif Hakları: Her ne kadar Mısır 2002 yılının Mayıs ayında patent haklarının
    korunmasına dair kapsamlı bir yasayı kabul etmekle birlikte, hukuk sisteminin
    yetersizliği nedeniyle patent, marka ve benzer hakların yeterince korunmadığı
    anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Mısır’a yönelik ihracatta ürünlerin markasının ilgili

                                            78
     birimlere kaydının yaptırılması, bu hakların korunabilmesi bakımından gerekli olduğu
     düşünülmektedir.

     1.4.2. İthalat Mevzuatı

     1.4.2.1. Genel Olarak Gümrük Vergileri

     Mısır, 1998 yılında aldığı bir kararla birçok üründe %50 olan gümrük tarifelerini %40
düzeyine çekmiştir.

     İthalatta alınan gümrük vergilerinde, ortalama tarife oranı %27.5 civarında olup, benzer
düzeydeki ülkelerle karşılaştırıldığında Mısır’ın uyguladığı tarifeler yüksek seviyesini
korumaktadır.

     İthalatta %1 oranında hizmet ve analiz ücreti tahsil edilmektedir.

       Gümrük vergisi %5-29 arası olan ürünler ithalatında %2, %30 ve üzerinde olan ürünler
ithalatında %3 ek vergi tahsil edilmektedir.

     1.4.2.2. KDV ve Diğer Vergileri

     Bütün ürünler genelde %10 olmak üzere, %5-25 arası KDV’ye tabidir.

     Yerli un satışlarında KDV tahsil edilmezken, ithal una %10 KDV uygulanmaktadır.

     Tekstil ürünlerinde uygulanan ithalat yasağı 2002 yılı Ocak ayında kaldırılmıştır.
Ancak, parça başına getirilen yeni vergiler mal bedelinin %50’sinin çok üzerine çıkmaktadır.
Bu ürünler ithalatında parça başına 1400 Mısır Pounduna (225 $) kadar vergi
uygulanmaktadır.

      Otomobil vergilerine bakıldığında, 1500 cc ve üzeri arabalarda %100 ila %135 gümrük
vergisi bulunduğu görülmektedir.

      Su, meyve suyu, çay ve kahvede %10 KDV tahsil edilirken, rakip ürünler olan kola gibi
içeceklerde %50-60 satış vergisi uygulanmaktadır.

     1.4.2.3. Genel Olarak Ticari Tanımlama Uygulamaları

  Telif hakları ile ilgili yasal düzenlemeler, 2002/82 sayılı Telif Hakları Kanunu
  çerçevesinde yapılmıştır.

      Patent: Telif Hakları Kanunu, yatırımcılara Mısır’da müracaat ettikleri tarihten itibaren
20 yıllığına patent koruması sağlamaktadır. Tasarımlardan uygulamaya dönük olanlar için
yenilenebilir olmak üzere 7 yıl, şematik olanlarda ise 10 yıl patent koruması öngörülmüştür.

     Söz konusu kanun ile gizli veri ve bilgiler de koruma altına alınmıştır.

     Ticari Marka: 2002/82 sayılı Kanun, ticari marka sahiplerine 10 yıllık koruma
sağlamaktadır. Bu 10 yıl ikinci defa yenilenebilmektedir. Diğer taraftan, söz konusu kanun
ünlü markaları, Mısır’da kayıt yaptırmadan da koruma altına almıştır.

     Endüstriyel Tasarım ve Çizimler: Bu tür haklar, kayıt tarihinden itibaren 10 yıl
korunmakta, ilave 5 yıl daha süresi uzatılabilmektedir.

                                              79
       Copyright: Copyright yazarı ölümünden 50 yıl sonrasına kadar koruma altına
alınmıştır. Şayet yazarın tüzel kişi olması halinde koruma basım tarihinden itibaren
başlamaktadır. Uygulamalı sanat ürünlerinin(applied art works) korunması, basım tarihinden
itibaren 25 yıldır. Yayım programları ise yayımlandığı tarihten itibaren 20 yıl koruma altına
alınmıştır. Botanik Ürünler: Bu tür ürünlerin kaydının yapılması şartıyla, koruma
sağlanmaktadır. Koruma süresi ağaçlar ve asmalar için 25 yıl, diğer tarım ürünleri için ise 20
yıldır.

     1.4.2.3.1. Etiketleme, Markalama, Paket ve Ambalajlama

        74 üncü Madde uyarınca paketli ürünlerde uyulması gereken paketleme şartları
  aşağıdaki gibidir:

        Paket, içindeki ürüne uymalı, ürün konteynerin boşluğunu doldurmalı, konteynerin
  ahşap olması halinde konteynerin kendisinin ilgili kuruluşlarca haşare problemi
  yaratmayacağının onaylanmış olması ve her bir paket üzerinde Arapça olarak aşağıdaki
  detayların yazılması gerekmektedir.

       1. Üretici adı varsa markası ve ürün türü,
       2. Ürünün teknik özellikleri ve kullanıma hazırlanması gereken bir ürün
          olması halinde kullanıma ilişkin bilgiler,
       3. Taşıma işlemine ilişkin uluslararası spesifikasyonlar ve göstergeler,
       4. Menşe ülke,
       5. Üretim ve son kullanım tarihleri.

        Gıda ürünleri, konyteynerlarda paketlenmiş olmalı, temiz ve kokudan muaf olmalı,
  silinmeyecek şekilde Arapça olarak aşağıdaki detayları içermelidir.

       1. Üreticinin adı ve varsa markası,
       2. Menşe ülkesi,
       3. Ürün adı, kalitesi ve türü,
       4. İthalatçının adı ve adresi,
       5. Üretim ve son kullanma tarihleri,
       6. Hazırlanma şekli,
       7. İçeriği,
       8. Kolay bozulabilir olanlarda korunma ve stoklama hakkında teknik bilgi,
       9. Net ve brüt ağırlıklar,
       10. Balık hariç et ürünlerinde “Islamic Slaughter” yazılması.
       11. Üretim ve son kullanma tarihi ingilizce yazılabilir.
       12. Otomobillerde motor bilgileri ve Mısır ikliminde kullanılabilirliği ve
       yakıt spesifikasyonları bulunmalıdır.
       13. Klima, buzdolabı ve aerosol ürünlerde ozon tabakasını bozucu bir madde
       kullanılmaması aranan bir şarttır.

          Et ürünlerinin paketlenme şartları ise şöyledir:

       1. Bu ürünler Mısır’a doğrudan menşe ülkeden gönderilmelidir.
       2. İyi paketlenmeli ve Arapça olarak aşağıdaki detayları içermelidir:

              a. Menşe ülke,
              b. Ürün adı ve varsa markası,
              c. Kesimhanenin adı,
              d. Kesim tarihi,
              e. İthalatçının adı ve adresi,
                                               80
             f. Kesimi gözlemleyen veya denetleyen kurumun adı.

       Tekstil ürünlerinin ithalatında, ithalatçının adı, kumaşın kenarına(selvedge) menşe
  ülkenin yazılması (başlangıcıntan bitişine kadar) ve kumaşın 30 m’den kısa olmaması
  gerekmektedir.

       Proforma    fatura   ve   kesin   faturanın   aşağıdaki   bilgileri   içermesi
  gerekmektedir:

              1. Kumaşın uzunluğu,
              2. Cm olarak genişliği,
              3. Cm olarak Weft’deki iplik sayısı,
              4. Cm olarak warp’daki iplik sayısı,
              5. Weft yarn numarası,
              6. Warp yarn numarası,
              7. Weft malzemesi,
              8. Warp malzemesi,
              9. Baskı türü,
              10. Baskı boyası türü,
              11. Hazırlama şekli,
              12. Uzunluk başına gram olarak ağırlık.

      Hazır Giyim ürünlerinin paketlenmesini düzenleyen 2005 Yılı 3658 Sayılı Standartlar
uyarınca hazır giyimde aranan zahiri uyum şartları aşağıdaki gibidir:

      Her parçanın üzerine aşağıdaki beyanat sağlamca yerleştirilmelidir.

         1. Firma veya üretici fabrika adı ve ticari marka yada bunlardan biri.
         2. Ölçü numarası,
         3. Kullanılan kumaş türü, karışık kumaşların kullanılması halinde, ham maddeleri
          ve karışım oranları zikredilmelidir.
         4. (Dokuma ürünlerde, kullanım usüllerinin simgelerini belirleyen M K M 1405
          Sayılı Mısır Standartlarında açıklandığı üzere) Giysinin yıkanma, beyazlatılma,
          ütülenme, kuru olarak temizlenme, çevirerek kurutma gibi kullanım usülleri
          simgelerle gösterilmelidir.
         5. Her parçanın üzerinde, boyut ve ölçümlerle ilgili beyanat eklenir.
         6.Yerli üretim ise üzerine Made in Egypt, ithalat ise menşe ülkesinin kaydedilmesi
          gerekmektedir.

      Hazır Giyim ambalajlarında bulunması gereken şartlar:

         1. Her parçanın bir naylon poşet içinde olması, birkaç adet poşetin de bir paket
         içinde bulunması gerekmektedir.
         2. Her paketin üzerinde, şu beyanatın bulunması gerekir; Üretici firma ve Ticari
         markası veya ikisinden biri veya ithalatçı yada müşteri adı, ölçü numarası, parça
         sayısı, ürünün adı
         3. Paketlerin iyice dizilmiş olması, elle alınırken karşıklık olmaması gerekir.
         4. Her pakette bir tür ürün bulunmalıdır.
         5. İçinde paketler bulunan kolilerin (sanduka yada balyanın), yükleme, gönderme
         ve elle alınması esnasında dayanacak şekilde yeni olması gerekir.
         6. Kolilerin tamamı, yeni çelik yada plastik kaplama ile kaplanmış olmalı, ancak
         uçları bir birine bağlı olmamalıdır. Kaplama, özel kontrol cihazlarının inceleme
         yapmasına imkan verecek bir şekilde üstten ve alttan kesik/delikli olmalıdır.
         Deliklerden ise, kurşun tel geçirilmiş olmalıdır.
                                             81
          7. Bütün beyanat, Arapça dilinde ve açık-net, silinmez bir şekilde olmalıdır.

       2005 Yılı 770 Sayılı Yönetmelik ve 32/2006 Sayılı Karar ile Yapılan Değişiklikler
ise aşağıdaki gibidir:

      Madde 102- IV- ( Çoraplar, sağlık ve sanayi güvenliği için ithal edilenler hariç)
konfeksiyon, mefruşat, halı, makine halısı ve kilimler hakkında;

       Üretim esnasında her parçanın üzerine, tanıtım etiketi dikilmek suretiyle eklenmesi ve
etiketin üzerinde de Arapça dili ile şu bilgilerin bulunması gerekmektedir:

          1.   Kullanılan kumaşın türü
          2.   Menşe ülkesi
          3.   İthalatcı adı

     Bu yeniliklere ek olarak ürün kaydı şartı kaldırılmıştır.

        1.4.2.3.4. Ticarette Uygulanan Standartlar

        Yukarıda bahse konu olan paketleme standartlarına ek olarak çeşitli ürünlerin
  ithalatında aranan standartlar aşağıdaki gibidir:

        Makina, alet ve ekipman ithalatında, her bir üründe, menşe ülkesinin silinmeyecek
  şekilde yazılmış olması ve Arapça olmak üzere aşağıdaki detayları içeren katalog
  bulundurulması gerekmektedir.

          1.   Parçaların illüstratif çizimi,
          2.   Kurma ve işletmeye alma metodu,
          3.   Bakım metodu,
          4.   Elektrikle çalışıyor olması halinde elektrik devreleri,
          5.   Güvenlik uyarıları.

        Arabalarda ve motorlu taşıt ticaretinde, motor bilgileri ve Mısır ikliminde
  kullanılabilirliği ve yakıt spesifikasyonları belirtilmelidir.

        Klima, buzdolabı ve aerosol ürünlerde ozon tabakasını bozucu bir madde
  kullanılmaması aranan bir şarttır.

        1.4.2.3.5. Diğer Hususlar

      32 inci Madde:
      Dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarının gümrüklerden çıkışı için bu ürünlerin
menşe ülkesinden veya üretici firmanın ana merkezlerinden veya bayilerinden veya dağıtım
merkezlerinden gönderilmesi ön koşuldur. Aynı zamanda ithal edilen ürünlere ilişkin MENŞE
ŞEHADETNAMESİNİN ilgili kurumlarca (Mısır Konsoloslukları) onaylanması (bu şart 2007
yılında kalkmıştır) ve ithalatta uygulanan kalite kontrol kurallarına uyum sağlaması
gerekmektedir.

      Diğer bir husus ise radyasyon testine tabi ürünlerdir. Bu ürünlerin listesi şağıdaki
gibidir:
           1. Gıda ürünleri,
           2. Yağlar ve bu yağların ürünleri,
           3. Canlı hayvanlar,
           4. Bitkiler ve tohumlar,
                                              82
          5. Hayvan yemi,
          6. Süt ikamesi ürünler,
          7. Tütün.

     1.4.3. Serbest Bölgeler ve Mevzuatı

     Mısırda, 7 kamu, 3 özel olmak üzere 10 adet serbest bölge bulunmaktadır. Bunlardan en
önemlileri, İskenderiye ve Port Said Serbest bölgeleridir.

     Kamu Serbest Bölgeler Mevzuatı şu şekildedir:

         1. Yatırımcı ilgili Serbest Bölge Müdürlüğü'ne yatırım projesi başvuru formunu
            iletir,
         2. Serbet Bölgeler Teknik Komitesi başvuruyu inceledikten sonra ilk geçici onayı
            verir,
         3. Yatırımcı yıllık kira bedelinin %10'nu garanti olarak öder(min. 1000$),
         4. Başvuru kesin onay için Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'ne yollanır,
         5. Yatırımcı ilk yılın kirasını ve %10'luk garantiyi öder ödemez ilgili serbest
            bölgedeki alanı alabilir,
         6. Yukarıdaki prosedürler tamamlanınca yatırımcıya serbest bölgedeki alanın
            lisans ve belgeleri verilir,
         7. Yatırımcı Yatırım Bakanlığı'nda oluşturulan One Stop Shop'ta ticari kaydını
            yaptırıp vergi kartını almakla yükümlüdür,
         8. Yatırım Bakanlığı'nın yıllık masraflarını karşılamak amacıyla, yatırımcı, banka
            garantisi sunmalıdır. Bunun yanı sıra sendikalı bir mühendisin hazırladığı
            fabrika projesi de sunulmalıdır,
         9. İlgili serbest bölge yatırımcıya aktiviteye geçme izni verir.

     Özel Serbest Bölge Mevzuatı ise şu şekildedir:

         1. Yatırımcı Yatırım Bakanlığı'na verilmek üzere, Özel Serbest Bölgede yatırım
            yapmak istediğine dair bir başvuru formu doldurur,
         2. Serbet Bölgeler Teknik Komitesi başvuruyu inceledikten sonra ilk geçici onayı
            verir,
         3. Yatırım Bakanlığı tarafından yatırımcıya serbest bölgeyi incelemesi için davette
            bulunulur,
         4. Projenin onaylanmasından sonra yatırımcı ilgili serbest bölge tarafından davet
            edilir,
         5. Yatırımcının yerleşik hale geçmesini takiben, Yatırım Bakanlığı'na aşağıdaki
            belgeler yollanır:

                    Yatırım Bakanlığı'nın belirleyeceği miktarı içeren garanti mektubu,
                    Yatırım projesinin belli bir miktarı Yatırım Bakanlığı'na ödenecek,
                    Şirketin işe başlaması için yatırımcıya Yatırım Bakanlığı tarafından
                     lisans verilecektir.

     1.4.4. Pazarlama ve Hizmetler

     1.4.4.1.Perakande Piyasası

      Perakande piyasasının cirosu, 2006 yılında 16 milyar $'dır. Bu cironun %61'i gıda
sektörünün payıdır. Mısır küçük mahalle marketlerinin, bakkalların yoğun olduğu bir ülkedir.
Sayılarının 200 000'i geçtiği düşünülen ve 24 saat açık olan bu dükkanlar gıda perakende
sektöründe önemli yer tutmaktadırlar.
                                           83
      Son yıllarda supermarket zincirleri Mısır'da büyük yer tutmaya başlamıştır. Bunlar
arasında en büyükleri Carrefour, Metro, Alfa Market ve Hyperone'dır. Her tür ürün
kategorisinin bulunduğu bu market zincirleri Mısır halkı tarafından kısa zamanda
benimsenmiştir.

      Gıda dışı perakendecilik sektöründe ise 2005 yılından itibaren önemli değişikler
olmuştur. Açılan yeni alışveriş merkezi City Stars'da birçok yabancı markanın mağazasının
bulunması (Mango, Esprit, Virgin Store, Guess, vb ) perakendecilik sektörünün yapısını
tamamen değiştirmiştir. Gıda dışı perakendecilik sektöründe ise çok sayıda özel ve kamuya ait
alışveriş merkezleri göze çarpmaktadır. 2005 yılı itibariyle sayılarının 56 olduğu bilinen bu
alışveriş merkezlerinin başarısı üzerine özellikle arap kökenli yatırımcılar 2010 yılına kadar
beş tane daha yeni merkezin yapılacağını ifade etmektedirler.

     Hazır giyim, beyaz eşya, mobilya, bilgisayar teknolojileri, eczaneler, parfümeriler ve
gözlükçülerle ilgili satışlara baktığımızda ise yerleşmiş yerli mağaza zincirleri görülmektedir.

      Aylık geliri 1000 $'ın üstünde olan halk, toplam nüfusun hemen hemen % 12'sini
oluşturmaktadır. Bu grup, yeni açılan uluslararası markaların mağazalarına büyük ilgi
göstermektedir.

     Mısır, 2005 yılında Uluslararası Ticaret Örgütü'ne uyum sağlamak adına hazır giyimde
pazara giriş şartlarını hafifletmiştir. Bu sebepten dolayı, 2006 yılında Mısır pazarı Türk hazır
giyim markaları için çok önemli bir pazar haline gelmiştir.

     1.4.4.2.Dağıtım, Satış Kanalları ve Başlıca Yayın Kuruluşları (Medya)

      Mısır'da bulunan çeşitli gelir gruplarına göre satış ve dağıtım kanalları çeşitlilik
göstermektedir.

            Belli başlı hiper market zincirleri

1. CARREFOUR: Üç yıl içinde en büyük süper market zinciri haline gelen Carrefour, 2009
yılında yeni açılacak alış veriş merkezinde (Mall of Egypt) dördüncü marketini açmaya
hazırlanmaktadır.

2. METRO: 100 Mısır sermayeli bir süper market zinciri olan Metronun hali hazırda 24 tane
mağazası bulunmaktadır. 2005 yılı cirosu 73 milyon doları bulan Metro, 2006 yılında 100
milyon dolarlık bir ciro hedeflemektedir.

3. HYPERONE: % 100 Mısır sermayeli ilk süpermarket zinciri olan Hyperone, 2005 yılında
11 000 m2 lik bir alana kurulmuştur. İlk başlarda zorlanan zincirin her geçen gün satışları
artmaktadır.

4. ALFA MARKET: Son zamanlarda satışlarında düşüşler yaşayan zincirin beş adet
mağazası bulunmaktadır.
          Belli başlı süper market zincirleri (gıda)

Super marketler gıda perakendeciliğinde 1986 yılından beri önemli bir yer tutmaktadırlar.
Sayılarının 72 olduğu bilinen bu super marketlerin en önemlileri şunlardır:

1. RAGAB and SONS: Altı adet markete sahiptir.

2. EL MAHMAL: Dokuz satış noktasına sahiptir.
                                       84
3. ABOU ZEKRI: Kahire'de çeşitli semtlerde marketleri vardır.

4. SEOUDI: Kahire'de çeşitli semtlerde marketleri vardır.

            Belli başlı dağıtım kanalları (gıda dışı)

1.     ALIŞVERİŞ MERKEZLERİ: Sayılarının 56yı bulduğu bilinen alış veriş
merkezlerinin en yenisi ve en moderni City Stars'dır. Bütün yabancı markaların mağazaları
burada bulunmaktadır (Sarar, İstikbal, Guess, Esprit, Mango, Virgin Store, vb). Bu merkez,
önceleri alışverişini yurtdışından yapan yüksek gelirli Mısır halkına hitap etmektedir.

       Bunun yanı sıra bütün büyük otellerde bulunan alış veriş merkezleri de önemli dağıtım
kanallarındandır. Diğer alış veriş merkezleri arasında Dandy Mall ve First Mall sayılabilir.

2. KAMUYA AİT BÜYÜK MAĞAZALAR: Nasser zamanında yapılandırılan bu mağazalar
zaman içinde çekiciliğini kaybetmiştir. Bu mağazaların en önemlileri Ömer Effendi ve
Benzium'dur. Ömer Effendi, 2006 yılında özelleştirilmiştir.

            Belli başlı basın ve yayın kuruluşları

1. MISIR RADYO VE TV KURUMU: Ana kanalları TV 1 ve TV 2'dir. Arap alemi ve
Mısır'da yaşayanlara yönelik İngilizce ve Fransızca yayın yapan Nile TV de aynı kuruluşa
aittir.

2. AL AHRAM MÜESSESESİ: Al Ahram gazetesi, Mısır ve Arap aleminin en güçlü
gazeteleri arasındadır. Mısırda tiraj bakımından birinci sıradadır. Al Ahram gazetesinin
Arapça, İngilizce ve Fransızca versiyonları bulunmaktadır.

3. AL AKHBAR GAZETESİ: Tiraj bakımınca Mısır'ın ikinci en büyük gazetesidir.

4. DAR EL TAHRİR MÜESSESSİ: Önemli günlük yayınları, Al Cumhuriya ve Al Mesaa
gazeteleridir. Bunun yanı sıra ingilizce Daily Gazette, fransızca Le Progres Egyptien de aynı
yayın kuruluşuna aittir.

5. BUSINESS TODAY: Ticari ve ekonomik konularla ilgili yayınlanan bu dergi, konusunda
en çok okunan dergidir.

     1.4.4.3.Acente ve Distribütörlerin Kullanımı

       Mısır’lı bir agenta/distributör yapmış olduğu anlaşmayı Mısır Dış Ticaret Bakanlığı'na
kayıt ettirmek zorundadır. Ticari Acentalık Kanunu, taraflar arasında çıkacak ihtilafta nötr bir
nitelik taşımaktadır. Sorunları kendi aralarında çözebilmektedirler. Anılan kanuna göre
acentanın “exclusive- sadece bir firmaya özel” olma zorunluluğu bulunmamaktadır.


   1.5.Yıl İçinde Açılan Fuarlar

     Ek-2, Mısır'da 2006 yılında açılan fuarların listesini içermektedir.

   1.6. Belli Başlı Ekonomik ve Ticari Kuruluşlar

     1.6.1. Tarım, Ticaret, Hizmetler, Ulaştırma, İnşaat ve Turizm Sektöründe Faaliyet
            Gösteren Belli Başlı Firmalar, Kuruluşlar ve Mesleki Kuruluşları
                                            85
      Mısır'daki çeşitli sektörlerdeki belli başlı firma, kuruluş ve mesleki kuruluş, ticaret
odalarının                                                                        isimlerine
http://www.musavirlikler.gov.tr/detay.cfm?AlanID=8&dil=TR&ulke=ET                adresinden
ulaşılabilecektir.

       1.6.2. Ülkede Yerleşik Olarak Faaliyette Bulunan Türk Sermayeli Şirketler ve
              Firma Temsilcilikleri ile Türk Kültür vb Derneklerinin İsim, Adres,
              Telefonları

        Türk-Mısır İşadamları Derneği

       İki ülke işadamları arasında işbirliğini derinleştirmek, ekonomik ve ticari ilişkileri
  işadamları düzeyinde de geliştirmek ve canlandırmak amacıyla 22 Kasım 2003 tarihinde
  Türk-Mısır İşadamları Derneği kurulmuştur. Derneğin üye sayısı 2006 yılı sonu itibariyle
  107'dir (2007 Ekim ayında 238). (Ek-4)

2. SORUNLAR, GÖRÜŞLER VE ÖNERİLER

       2.1. Türkiye-Mısır Dış Ticaretinde Yaşanan Sorunlar

       Hindistan, Tayland, Endenozya ile birlikte ülkemiz menşeli otomobil ve kamyonet
        lastikleri üreticilerine yönelik olarak bir anti-damping soruşturması yürütülmektedir.

       İki ülke arasında doğrudan bankacılık sistemi olmaması ve para transferlerinin Avrupa
        ve ABD bankaları kanalıyla yapılması ticareti engelleyici faktördür. 2006 yılı Ekim
        ayında TEB tarafından Bank Paribas’ta bir Türk masası kurulmuş olup, iki ülke
        arasındaki para tranferlerinde zaman ve komisyon oranları açısından kolaylıklar
        sağlanmaya başlamıştır.

       İki ülke arası ticarette karşılaşılan en belirgin sorun, ihracat bedellerinin ödenmesi
        konusunda yaşanmaktadır. Bazı Türk firmaları riskli ödeme şekli olan çek-senet
        karşılığı ihracat yapmakta,        bunlardan bir kısmı karşılıksız çıkmakta veya
        ödenmemektedir. Benzer durumlar, bazı Mısır firmaları tarafından da yaşanmaktadır.

       Yukarıda belirtildiği üzere, Mısır’daki cari yüksek gümrük vergilerinden kurtulmak
        amacıyla çifte fatura düzenleme uygulamasına başvurulmaktadır. Bu durumun sonucu
        olarak, para tranferleri için bankacılık sistemi dışına çıkılmakta ve çoğu zaman Türk
        firmalarının hukuken kanıtlayamadıkları alacak sorunları ortaya çıkmaktadır.

       İki ülke Konsolosluklarınca karşılıklı olarak vize uygulanmaktadır. Bu durum ticaret
        erbabı için sıkıntılar oluşturmakta, Müşavirliğimize ve Mısır’ın İstanbul Ticaret
        Müşavirliğine sürekli olarak Konsolosluklar nezdinde girişimde bulunulması yönünde
        talepler gelmektedir. Bu durum çözümü için, Konsolosluklarda diğer ülke
        uygulamalarında görüldüğü üzere, ticari amaçlı bir “fast track” sırasının oluşturulması
        önem arz etmektedir. Birçok firmamız, ihracat imkanlarını ithalatçı firma yetkililerinin
        Türkiye’ye gelememesi nedeniyle kaybettiklerini kaydetmektedirler.

       Mısır Gümrüklerinde bürokrasi ağır işlemektedir. Mısır gümrük idareleri, son
        dönemde yapılan iyileştirmelere rağmen otomasyona geçememiştir.
       Marka tescili konusunda gecikme ve maliyetli olma sebebiyle sorunlar yaşanmaktadır.



                                              86
   Mısır’a ihraç edilen ürünlerimizin genellikle Uzakdoğu ülkelerinde taklitleri
    yapılmaktadır.

   (Bu durum 2006 yılında geçerli olmakla beraber, 2007 yılında ortadan kalkmıştır.)
    Mısır’a her türlü ürünün ithalatında, menşe şehadetnamelerinin faturaların ve bazı
    durumlarda satıcı-alıcı arasındaki sözleşmenin menşe ülkesindeki Mısır
    Konsolosluklarında onaylanmış olması zorunludur. Bununla beraber, hukuki bir
    dayanağı bulunmamakla beraber, ülkemizdeki Mısır Konsoloslukları, idari bir kararla,
    anılan menşe şehadetnamelerinin ilk önce İstanbul’da Valilikte veya Ankara’da
    Dışişleri Bakanlığında onaylanmasını şart koşmaktadırlar. Bu durum, firmalarımız
    açısından ilave maliyet ve sair külfetler yaratmaktadır.

   Şirket kurulması, şube açılması, çalışma vizesinin alınması mal alım ve kira
    sözleşmelerinde bürokrasi nedeniyle zaman ve para kaybı söz konusudur. Konunun
    diğer bir buyutu, ihracatçı firmalarımızın desteklenmesi ile ilgilidir. Mısır’da 2 kanuna
    istinaden şirket kurulmaktadır. 8 sayılı yatırımlar sayasına göre kurulan firmalar
    üretimleri amacıyla ithalat yapabilirken, sadece ticari amaçla 159 sayılı yasaya göre
    kurulan şirketler ithalat ve iç piyasada ticaret yapamamaktadır. Bu durumun en önemli
    sakıncası, acentalık durumunda, 2005/4 sayılı İhracatta Devlet Yardımından
    firmalarımızın yararlanamamasıdır.

   Gıda, paketlenmiş ürünler, et ve makina gibi ürünlerin ithalatında, standartlar,
    etiketleme ve paketleme konusunda Mısır’da keyfi bürokratik engeller yaratılmaktadır.
    Şekli olan bazı prosedürde hiçbir esneklik sağlanmamaktadır. Bu hususları karara
    bağlayan kurum olan Mısır Ticaret ve Sanayi Bakanlığı İthalat – İhracat Kontrol
    Genel Müdürlüğünce “Mısır Standartlarına zahiren uyumu yoktur” diye geri çevrilen
    ürünlerimiz olmakta ve Müşavirliğimizin gerekçe talep eden yazılarına cevap
    verilmemektedir. Bu itibarla, STA’nın yürürlüğe girmesini müteakip yaşanacak ticaret
    artışının özellikle standartlar konusundaki gerekçelerle engellenmemesi amacıyla iki
    ülke standart kurumları arasında bir karşılıklı tanıma anlaşmasının imzalanmasının
    yararlı olabileceği düşünülmektedir.

   Tekstil ürünlerinde yüksek maliyetli ve karmaşık etiketleme zorunluluğu
    bulunmaktadır. İthal edilecek kumaşın üzerinde diğer detayların yanında ithalatçının
    isminin kumaşın kenarına dokunmuş olması gerekmektedir. Özellikle perdelik kumaş
    ihracatçılarımız, kumaşın özelliğnden dolayı bu işlemi yapamamkta ve dolasıyla
    ülkemizden perdelik kumaş ithalatı engellenmiş duruma gelmektedir.

   Tıbbi malzeme ihracatçılarımız, zorunlu olarak alınması gereken ve uluslararası kalite
    belgelerinin sunulmasının gerektiren “Serbest Dolaşım Belgesi”nin temininde
    güçlüklerle karşılaşmaktadır.

   Kozmetik ürünlerin ithalatına, ürün, Sağlık Bakanlığına kaydedildikten sonra izin
    verilmektedir. İzin alma süresi en az 6 ay sürmekte ve masraflı olmaktadır.

   Mobilyalarda zaman zaman radyasyon incelemesi yapılmaktadır.

   Mısır’daki en büyük halı üreticisi durumunda bulunan Oriental Weawers firması
    tarafından Mısır Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Gümrük İdarelerine baskı yapılarak,
    Türk menşeli halıların piyasaya girmesi standartlar ve idari engeller yoluyla
    engellenmektedir.



                                           87
     Yapay tatlandırıcı içeren gıda maddelerinin ve diet ürünlerin ithalatına izin
      verilmemektedir. Firmalarımızın ürünleri Mısır’a geldikten sonra ülkemize geri
      dönmekte, bilahare firmalar arasında ihracat bedellerinin geri ödenmesine ilişkin
      ihtilaflar çıkmaktadır.

     THY’nin İskenderiye’ye haftanın belirli günlerinde sefer düzenleme çalışmalarının
      2006 yılında sonuçlanmamış olması Mısır’ın ikinci büyük şehri olan Türkiye ile
      ticaretin büyük bölümünü gerçekleştiren bu şehre ticaret ve yatırım amacıyla gelen
      kişiler için ek külfet oluşturmuştur.

     İskenderiye ve Port Said limanları ile Mersin, İzmir ve Mersin başta olmak üzere
      ülkemiz limanları arasında arasında faaliyet gösteren gemicilik işletmelerinin çoğu
      zaman İtalyan limanları üzerinden işlem yapmaları zaman kaybına ve maliyet artışına
      yol açmaktadır. Turkon ve Arkas başta olmak üzere, Hamburg-Sud, Messina Line,
      Tarros Group, Gilvani Line, Messina Line Hapag Lloyd, APL gibi uluslararsı
      taşımacılık firmalarının ülkemiz ile direkt taşımacılık yapmasını özendirecek
      düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır.

     Ülkemiz ile Mısır arasındaki ticari faaliyetlerin yürütülmesini sağlayan belgelerin bir
      bölümü DHL, TNT ve UPS gibi uluslararası lojistik-kurye firmalarınca yapılmakta ve
      belgeler Liege veya Heatrow üzerinden geçmektedir. Bu durum zaman ve para
      kaybına yol açmaktadır. THY kargo servisiyle bağlantılı bir kurye servisinin
      oluşturulmasına dönük düzenlemeler yararlı olacaktır.

  2.2. Görüş ve Öneriler

  2.2.1. Mısır’a İhracatta Dikkat Edilmesinde Yarar Görülen Konular

     1. İthalatta uluslararası(Alman, İngiliz) ürün standartları uygulanmakta olup, gümrük
idarelerinde standartlara uygun olmayan ürünlerin girişine izin verilmemektedir.

     2. Mısır gümrük idareleri otomasyona geçememiştir. Diğer taraftan, gümrük
bürokrasisi karmaşık ve şeffaf değildir. Bu nedenle, ihracat evrakının düzenli (silik, harf
hatası vb.) olması ve gönderilen ürün miktarı ve niteliği ile evraktaki miktar ve nitelik
uyumlu olmalıdır. Aksi takdirde, keyfi cezalar uygulanabilmekte veya zaten uzun süren ürün
çıkışı ya daha da uzamakta ya da ürün iade edilmektedir.

     3. Mısır’da genel olarak koruma oranlarının yüksek olması nedeniyle, ithalatçılar çifte
fatura üzerinden çalışmak istemektedir. Gümrük idarelerine sunulan faturaların düşük
gösterilmesi ödenecek vergi miktarını düşüreceğinden, Mısır’lı ithalatçılar bu yolu tercih
etmektedir. Ancak, gümrük idarelerinde bulunan fiyat tespit komisyonları söz konusu
faturalarda belirtilen fiyatları zaman zaman kontrol etmekte ve ürün fiyatlandırmasını
nitelik, kalite vs. dikkate alınmadan yeniden fiyatlandırabilmektedir. Bu işlemler ürünün
gümrükten çıkışını uzatmaktadır.

    4. Mısır’a ilk defa ihracat yapan Türk firmalarının garantili ödeme sistemini tercih
etmeleri tavsiye edilmektedir. Çek-senet gibi riskli ödeme şekillerinde ihracat bedeli
ödenmeyen durumlar yaygındır. Dolayısıyla, güven tesis edilmeden ithalatçının kabulüne
dayalı ödeme sisteminden uzak durulmasında yarar görülmektedir.

    5. Mısır işadamı camiası aşırı düzeyde pazarlıkçı bir karaktere sahiptir. Genel olarak
halkın gelir düzeyinin düşük olması ürün tercihinde fiyatı kalitenin önünde tutmaktadır.
Dolayısıyla, Mısır’a yönelik özel bir fiyat politikasının geliştirilmesi gerekmektedir.

                                            88
      6. İhracatçılarımızın Mısır pazarının büyüklüğünü ve mevcut potansiyelin
 önümüzdeki dönemde değerlendirilme ihtimalini de göz önünde bulundurarak, ihraç ürünleri
 kalitesi, zamanında teslim, sağlanan teknik yardım ve makinanın kurulması gibi hususlarda
 azami dikkat göstermeleri gerekmektedir. Türk ürünlerinin Avrupa kalitesinde ve daha
 uygun fiyatlarda olduğuna dair bir imaj oluşmuş durumdadır. Bu imajın korunmasında tüm
 firmaların dikkatli olması yerinde olacaktır.

      2.2.2.     Perakendecelik        Sektöründe                Olan       Gelişmelere       Yönelik
Acentelik/Distribütörlük Ile Ilgili Öneriler

     Ticaret ve Endüstri Bakanlığının yaptığı pazarı liberalleştıirme çalışmalarından dolayı
Türk yatırımcılar, ihracatçılar ve acenta arayan şirketler için Mısır ideal bir pazar haline
gelmiştir.

      Pazarın büyüklüğü, yüksek nüfus artışı ve tüketim alışkanlıklarındaki
değişiklikler(alışveriş merkezleri ve hiper marketlere yönelim) Mısırdaki önemli
değişikliklerdir. Özellikle 20-35 yaş arası iyi gelirli Mısırlı bayanlar arasında yabancı
markalara olan talep çok yüksektir. Kişi başına düşen gelir çok yüksek olmasa da, her geçen
gün Mısırlı ailelerin bilgisayar, beyaz eşyaya olan talebi artmaktadır (özellikle kredili satışlar
sayesinde).

      Sonuç olarak özellikle büyük Türk hazır giyim markalarının acentelik yolu ile Mısır
pazarına girmeleri akıllıca girişimler olarak değerlendirilmektedir. Halihazırdaki alış veriş
merkezlerine ek olarak ileriki yıllarda açılacağı kesin olan yeni alışveriş merkezleri yabancı
markaları beklemektedirler.



EK-1 MAC tarafından uygulanan Anti-Damping Vergileri (31 Aralık 2006 tarihi
itibariyle)

 Ülke                Ürün                                 Anti-damping   En son      Yeni gözden
                                                          vergisi        gözden      geçirme süreci
                                                          tarihi         geçirme     başlama tarihi
                                                                         tarihi
                     Otomobil ve hafif kamyon
                                                            29.05.02                      07.08.06
                     lastikleri
                     Porselen ve seramik yemek
                                                            25.02.03
                     servis takımları
                     Kuru pil 1.5 volt – AA (R6)            14.06.04
 ÇHC
                     60-100 watt arası ampüller.            14.08.00      17.03.05
                     Kapı ve pencere kilitleri                                            25.05.06
                     Elektrik motorları                                   04.02.06
                     18-40 watt florasan ampülleri          30.08.06
                     Kalem ve renkli kalemler               25.11.01                      23.11.06
 Fransa Dışında AB
                     Lastikler                              04.10.99      21.03.05
 Ülkeleri
 Fransa              Lastikler                              04.10.99      21.03.05
 Macaristan          Elektrik lambaları 25-200 watt.
                                                            05.09.02
                     Voltaj 240 watta kadar
                     Kalemler                               08.01.06
 Hindistan           Kibritler                              14.06.06
                     18-40 watt florasan ampülleri          30.08.06
 Endenozya           Elektrik lambaları 25-200 watt.
                                                            05.09.02
                     Voltaj 240 watta kadar
                     Kalemler                               08.01.06
                     18-40 watt florasan ampülleri          30.08.06
                                                     89
 Ülke               Ürün                              Anti-damping   En son      Yeni gözden
                                                      vergisi        gözden      geçirme süreci
                                                      tarihi         geçirme     başlama tarihi
                                                                     tarihi
 İtalya             Elektrik lambaları 25-200 watt.
                                                        05.09.02
                    Voltaj 240 watta kadar
 Japonya            Lastik
                                                        04.10.99      21.03.05
 G. Kore            Lastik                              04.10.99      21.03.05
 Malezya            Porselen ve seramik yemek
                                                        04.01.06
                    servis takımları
 Pakistan           Kibrit                                            26.04.06      22.10.06
                                                        19.11.03
 Romanya            Elektrik lambaları 25-200 watt.
                                                        05.09.02
                    Voltaj 240 watta kadar
 İspanya            Elektrik lambaları 25-200 watt.
                                                        05.09.02
                    Voltaj 240 watta kadar
 Çin Tayvanı        Elektrik lambaları 25-200 watt.
                                                        05.09.02
                    Voltaj 240 watta kadar
                    Kalemler                            08.01.06
                    Porselen ve seramik yemek
                                                        04.01.06
                    servis takımları
 Tayland
                    Kalemler                            08.01.06
                    18-40 watt florasan ampülleri       30.08.06
 Vietnam            18-40 watt florasan ampülleri       30.08.06



EK- 2 2006 yılında Mısır'da Yapılan Fuarların Listesi

I. Mısır'daki Uluslararası Fuar Merkezleri

I.1. Merkezin Adı     : General Organization for International Exhibitions & Fairs

Tel: 2607856-2607833
Faks: 2607845-2607848
E-mail: goiefchairman@idsc.net.eg
Web Site: www.goief.gov.eg
Adres: Salah Salem St. Nasr City Cairo Egypt

General Organization for International Exhibitions & Fairs merkezinde organizatör
firmalara verilen kiralama ücretleri:

 Kapalı salonlarda boş m2/gün= 5.- USD
 Açık alanlarda boş m2/gün= 3.- USD

I.2. Merkezin Adı : Cairo International Convention & Exhibition Centre
Tel:: (202) 2633222 (10 hat)
Faks: (202) 2634640
E-mail:        webmaster@cicc.egnet.net
Adres: Nasr Road - Nasr City, Egypt

Cairo International Convention & Exhibition Centre'de merkezinde organizatör
firmalara verilen kiralama ücretleri:

 Kapalı salonlarda boş m2/gün= 6.- USD

I.3. Mısır'da Uluslararası Fuar Organizasyonu Yapan Firmalar
                                                 90
1-Firma adı     : ACG+ITF
Yetkili isim    : Ahmed Ghozi
Tel             : 00202 753 84 01
Fax             : 00202 753 83 23
Adres           : Maadi Gadida, 269.st. no.14
E-mail          : info@acg-itf.com

2- Firma adı    : AAPIC
Yetkili isim    : Tarek Nour
Tel             : 00202 3360123
Fax             : 00202 3378118
Adres           :18 Nawal Street Agouza Cairo, Egypt

3- Firma adı    : AGD
Yetkili isim    : Magdi El Hadad
Tel             : 00202 3037257 - 3031640
Fax             : 00202 3046007
Adres           : 56 Riyadh st. Mohandeseen, Cairo
E-mail          : info@agd-exhibitions.net

4- Firma adı    : AL Ahram Advertising Agency
Yetkili isim    : Medhat Mansour
Tel             : 00202 770 44 44- 770 31 00-
Fax             : 00202 770 42 97- 770 36 87
Adres           : AlAhram Building, ElGalaa st., Cairo

8- Firma adı    : AMGO
Yetkili isim    : Hanny Gomaa
Tel             : 00202 2581666-2569988
Fax             : 00202 2588565
Adres           : 8 Vienna st, Bayrout st, Heliopolis

9- Firma adı    : Ancom
Yetkili isim    : Ayman Neel
Tel             : 00202 3447980 - 3471155 – 346 42 16
Fax             : 00202 3471155
Adres           : 347 Sudan st. Moh. Giza
Web Site        : saharaexpo.com

10- Firma adı   : Arab Contractors
Yetkili isim    : Hani Abd El Khaleq
Tel             : 00202 3959500 - 3959522
Fax             : 00202 393764 -391 33 48
Adres           : 34 Adly st., Cairo

11- Firma adı   : ART LINE for Organizing International Exhibitions and Conferences
Yetkili isim    : Ahmed Allam
 Tel.           : 00202 2732237 - 2732238
Fax.            : 00202 2732055
Adres           : 57, Ibrahim Al Refaei St., 8th District, Zip Code: 11471, Nasr City
website         : www.artline.com.eg
E-mail.                 : ahmed.allam@artline.com.eg , hosni.fouad@artline.com.eg

                                                91
12- Firma adı   : Défilé D'Egypte
Yetkili isim    : Hossam Faydullah
Tel             : 00202 4035345-012/2189855
Fax             : 00202 405 16 18
Adres           : 4 El Mosha el Estesmary - Salah Salem - Cairo
E-mail          : defiledegypt@yahoo.com

13- Firma adı   : Defra for Trade & marketing
Yetkili isim    : Essam Al Defrawy
Tel             : 00202 3470469 - 3441777
Fax             : 00202 3473323
Adres           : Gameaat Al Dowal Al Arabia st, Mohandesseen

14- Firma adı   : Dream Company
Yetkili isim    : Manal El Gharib
Tel             : 00202 3030290
Fax             : 00202 3030290
Adres           : 34 El Qods El Sharif st. Moh., Giza

15- Firma adı   : EGM
Yetkili isim    : Yosri Abo El Naga
Tel             : 00202 2635215
Fax             : 00202 2635215 -261 91 60- 405 01 51
Adres           : 53 Youssef Abbas st. Heliopolis,Cairo
E-mail          : info@haca.com.eg

16- Firma adı   : Egy-Tec
Yetkili isim    : Ashraf Fahmy
Tel             : 00202 735 9801
Tel             : 00202 735 3877
Fax             : 00202 735 8801
Adres           : 49 Mohamed Mazhar st. Zamalek, Cairo
Email           : egytec@gega.net – info@egytec.com

17- Firma adı   : Egyt International Fairs
Yetkili isim    : Ahmed Abdel Rahman Shiha
Tel             : 00202 405 18 18 - 405 19 19
Fax             : 00202 403 34 75
Adres           : 127 El-Tawfik Buildings-Nasr City, Cairo
WebSite         : www.eif-eg.com
Email           : eif@eif-eg.com

18- Firma adı   : EL SHEROUK
Yetkili isim    : Hesham Gamal
Tel             : 00202 3498707
Fax             : 00202 3498707
Adres           : 8 EL Nahda st, Dokki, Giza

19- Firma adı   : Fair Trade
Yetkili isim    : Osama Kamal
Tel             : 00202 4178356 - 4148845
Fax             : 00202 4171371
Adres           : 16 Nehru st., Merryland, Heliopolis, Cairo
                                               92
20- Firma adı   : Green land for Int. Exhibitions & Conferences
Yetkili isim    : Eng.Emad Fahmy - Chairman
Tel             : 00202 5784581 - 5774537 – 924 25 51
E-mail          : egymedica@egymedica.com
Web Site        : www.egymedica.com

21- Firma adı   : HASHEM EL- MEHDAR GROUP
Yetkili isim    : Hashem El- mehdar
Tel             : 00202 3366754
Fax             : 00202 3366761
Adres           : 14 Abd El Hamid Lotfy – Mohandessen
E-mail          : alfaceramic@link.net

22- Firma adı   : Icat
Yetkili isim    :
Tel             : 00202 4179620
Fax             : 00202 290 64 32 -290 92 37
Adres           : 4 Salah Magdy st., Heliopolis, Cairo

23- Firma adı   : Internal Trade & Industries Union
Yetkili isim    : Ezz ElDeen Shawkat
Tel             : 00202 5796590 - 5796591
Fax             : 00202 5796593 - 5796594
Adres           : 28 A, Kornish El Nil, Cairo

24- Firma adı   : OK Trust
Yetkili isim    : Dr.Osama Malek
Tel&Fax         : 6703274-6703276-2704531-2704671
Adres           : 18 Al-Lewaa Mahmoud Sami St. off Kaboul St. off Makram Obeid St. –
                  Nasr City - Cairo - Egypt
Web Site        : www.ok-trust.com
E-mail          : ok-trust@ok-trust.com

25- Firma adı   : OVER SEAS GROUP
Yetkili isim    : Mohamad Rashad
Tel             : 00202 3647516
Fax             : 00202 3647516
Adres           : 95 Abd El Aziz Al Soud -Al Manial

26- Firma adı   : PARADISE
Yetkili isim    : Ahmad Hamdy
Tel             : 00202 3469935-3055551
Fax             : 00202 3444429-3028349
Adres           : 162A Sphinxe square-Mohandesseen

27- Firma adı   : Prestige
Yetkili isim    : Sherif Salem
Tel             : 00202 3363317 - 3363318
Fax             : 00202 3363316
Adres           : 16 El Mesaha square, Dokki, Giza

28- Firma adı : Probaganda
Yetkili isim : Hosny Alfy
                                               93
Tel             : 00202 303956336-3462180
Fax             : 00202 3039536-3462180
Adres           : 3 Demeshq st, Mohandesseen

29- Firma adı   : Pyramids International Group
Yetkili isim    : Mr.Mohamed El-Sherif - Chairman
Tel             : 00202 4556108 - 4551177
Fax             : 00202 4551188
E-mail          : info@defilecreation.com , sales@pyramids-intl-group.com

30- Firma adı   : SGI American Co.
Yetkili isim    : Eng.Khaled Nour
Tel             : 00202 510-205-5652 / 510-770-0744
Fax             : 00202 510-770-0740
E-mail          : egymedica@egymedica.net
Web Site        : www.egymedica.net

31- Firma adı   : The Egyptian Petroleum Authority
Yetkili isim    : Maged Abd El Halim
Tel             : 00202 3531450 - 3531441
Fax             : 00202 3531457
Adres           : Palestine st., New Maadi, Cairo

32- Firma adı   : United Group for Development
Yetkili isim    : Ashraf Adham
Tel             : 00202 2901179
Fax             : 00202 2901302
Adres           : 3 Hassan Sadeq st., Heliopolis, Cairo

1.4. 2006 yılında General Organization for International Exhibitions & Fairs
Merkezinde Düzenlenen Uluslararası Fuarlar

                  Fuar                     Organizatör

International Exhibition for               Goief & Commodity Council for Agri-products
Horticultural Products                     Tel: 2607833 – 4032968
                                           www.floraegyptfair.com
The 93th Cairo int’l fair for books        General Authority for Books
                                           www.cibf.org/ar/index.cfm
Okazion winter 2006                        The International Foundation for Organizing
                                           Exhibitions
                                           Tel: 8269182 Fax: 7024009
Compu office 3                             Sphinx co. for advertising
                                           Tel: 4147565 – Fax:2917256
                                           www.egyptianindustry.com
PLASTEX 5                                  ACG&ITE
                                           Tel :3023626 /30 www.plastex-online.com
Industrial controls & automation           Sama for marketing
technology exhibition and conference       Tel: 7274969 Fax: 3539456
                                           www.smbegypt.com
The 40th Cairo international fair          GOIEF
                                           Tel : 2607833/2607860 Fax : 2607845/48
                                           www.cairofair.com
                                               94
The 3rd International Exhibition for     Gran Promocion
medical & sun Glasses                    Tel:7462068/ Fax :7462069
                                         www.opticairo.com
Organic agriculture exhibition           Team work
                                         Tel: 3388667 / Fax: 7604933

Wood world                               AGD
                                         Tel :3050898 Fax: 5732260
                                         www.agd-exhibitions.net
Automac                                  ACG&ITE
                                         Tel :3023626 /30
                                         www.automech-online.com
The 6th International Exhibition for     GOIEF &Micron
small Enterprise                         Tel :2607833 / 4032968 Fax : 2607845 /48
Electrotech                              LAVA
                                         Tel : 3354016 – 3378092 Fax : 3378092
Beautiful Exhibition                     Site Media
                                         Tel: 0123428866
The 2nd international exhibition for     Sphinx co. for advertising
packing & printing                       Tel: 4147565 – Fax:2917256
                                         www.caipack.com E-mail: info@caipack.com
Water technology                         ITE Infinite trade exhibitions
                                         Tel: 5217406 Fax: 5217406
MENA MED TECH + MEDICAL                  ACG & ITE
SERVICES                                 Tel :3023605 / Fax: 3023628
                                         www.menameditech.com
Mac Tec                                  International Fairs Group
                                         Tel: 5247996 Fax: 5264499
Handling Expo                            International Fairs Group
                                         Tel: 5247996      Fax: 5264499
Air Tech                                 International Fairs Group
                                         Tel: 5247996 Fax: 5264499
Computer Exhibition                      Media Arab Group
                                         Tel: 3830400 / 3829400
Fifteenth Cairo international            Welcome worldwide conference
conference & exhibition for packing &    Tel: 4036284
wrapping development                     Fax: 2611536
International exhibition of paints and   International Fairs Group
chemicals and insulation materials and   Tel: 5247996 Fax: 5264499
apparatuses                              www.IFG-eg.com
International exhibition of the glass    International Fairs Group
industry and its requirements            Tel: 5247996 Fax: 5264499
                                         www.IFG-eg.com
Cairo International Stone & Stone         Goief + Forum
Technologies                             Tel : 4049660 - 2607833
                                         www.forumegypt.com

1.5. 2006 yılında Cairo International Convention & Exhibition Centre'de Merkezinde
                             Düzenlenen Uluslararası Fuarlar
Fuar: Formula Exhibition
Tel.: +2(02) 2732227‫‏‬
E-mail: info@artline.com.eg
                                            95
Organizatör: Art Line Co

Fuar: International Boat Show
Tel.:+2(02)2732227
Organizatör: Art Line for Organizing International Exhibitions & Conferences‫‏‬

Fuar: Xianle Hi-Tech Industry Co. Honoring Celebration
Tel. & Fax: +2(02) 5547505‫‏‬
E-mail.: xianleegypt@yahoo.com
Website: http://www.xianleare.com
Organizatör: Xianle Hi-Tech Industry Co‫‏‬

Fuar: Defilé Kids Fashion Show & Int'l Exhibition (Kids Fashion)
Tel.: +2(02)4035345 - 4051618
Web site: www.defiledegypte.com
E-mail: info@defiledegypte.com
Organizatör: Defilé d'Egypte Co

Fuar: Acitex-AlAhram Conference & Exhibition of Computers & Information Technology
Tel.: +2(02) 5786900
Organizatör: PAA-Pyramid Advertising Agency

Fuar: AQUA-TEC 2006 Conference & Exhibition
Tel.:+2(02) 4148224
web site:www.thebig4egypte.com
E-mail:info@thebig4egypte.com
Organizatör: ICAT Co‫‏‬

Fuar: International Boat Show
Tel.:+2(02)2732227
Organizatör: Art Line for Organizing International Exhibitions & Conferences‫‏‬

Fuar: APEX 2006 (The Arab African Packaging,Paper & Printing Exhibition)
Tel.: +2(02)7494068 - 3357494
web site: http://www.apexcairo.net
E-mail: info@apexcairo.net
Organizatör: MTF- Middle East Trade Fairs Co

Fuar: Defilé d'Egypte Exhibition
Tel.:+2(02)4035345 - 4051618
web site: www.defiledegypte.com
E-mail:info@defiledegypte.com
Organizatör: Defilé d'Egypte Co‫‏‬

Fuar: Aqua Therm Egypt 2006
Tel.:+2(02)3842040 - 3831902
Fax.:+2(02)3842040
web site:www.aquathermeg.com‫‏‬
E-mail:info@aquathermeg.com‫‏‬
Organizatör: Ein Visual Communication Co

Fuar: Middle East Coating Show
Tel.: +44 (0) 1737 855180‫‏‬
Fax.: +44 (0) 1737 855495‫‏‬
                                            96
Website.:www.dmgworldmedia.com‫‏‬
E-mail.:selinamckee@dmgworldmedia.com‫‏‬
Organizatör: DMG Co‫‏‬

Fuar: Cairo Fashion & Tex International Exhibition
Tel.: +2(02) 4556107 - 4551177‫‏‬
Fax.: +2(02) 4551188‫‏‬
E-mail.: sales@defilecreation.com , info@pyramids-intl-group.com
Organizatör: Pyramids International Group‫‏‬

Fuar: Beauty & Beautiful Conference & Exhibition
Tarihler:19-21/4/2006
Tel.: +2(02) 4153478‫‏‬
Organizatör: Rawaj Creative ideas‫‏‬

Fuar: Techno - Print Exhibition for printing Industries
Tel.: +2(02) 3962661‫‏‬
Fax.: +2(02) 5777925‫‏‬
E-Mail: CBI@link.com.eg
Organizatör: Printing Industry Chamber‫‏‬

Fuar: CARDEX Exhibition
Tel.: +2(02) 7359801
Web site :www.egytec.com
E-Mail:egytec@egytec.com
Organizatör: Egy-Tech Co

Fuar: International Medical Conference and Exhibition (EGYMEDICA)
Tel. & Fax.: +2(02) 7882551 - 5784581 - 5774537‫‏‬
Website : http://www.egymedica.com
E-mail : egymedica@egymedica.com
Telephone : +1-800-274-3448
Direct : 510-205-5652 / 510-770-0744‫‏‬
Fax : 510-770-0740
Website : http://www.egymedica.net
E-mail : egymedica@egymedica.net
Organizatör: Green Land Company For International Exhibitions and Conferences and SGI
American Co‫‏‬

Fuar: Inter Gas
Tel.: +2(02)405191 - 4051818‫‏‬
Fax.: +2(02)4033475‫‏‬
Web site :www.elf-eg.com
E-Mail:elf@elf-eg.com
Organizatör: Misr Int'l Exhibition Co‫‏‬

Fuar: Conference and Exhibition for Environmental Technologies, Management and Funding
Tel.: +2(02) 7487613‫‏‬
Organizatör: German-Arab Chamber of Industry & Commerce‫‏‬

Fuar: Furnex Exhibition
Tel.: +2(02)5271010
FAX.: +2(02)5271015
Website: www.expolink.org
                                              97
E-mail: info@expolink.org
Organizatör: Expolink Egypt

Fuar: International Arab African Exhibition for Cars & Its Accessories (AutoTech Africa
2006)
Tel.:+2(02)2732238
Fax.:+2(02)2732055
E-mail :info@artline.com.eg
Organizatör: Art line For Organizing Exhibitions and International Conferences ‫‏‬

Fuar: Inter Build Exhibition
Tel.:+2(02)3037257 - 3050898
Fax.:+2(02)3046049 - 3046007‫‏‬
website: www.interbuildegypt.com
E-mail: info@agd-exhibitions.net
Organizatör: AGD Co

Fuar: La Casa Exhibition
Tel.&Fax: +2(02)6703276 - 2877399
website: www.ok-trust.com
E-mail: oktrust@ok-trust.com
Organizatör: OK Trust Co‫‏‬

Fuar: Agrena Exhibition
Tel.:+2(02)7620419
E-mail :crose@access.com.eg‫‏‬
Organizatör: Crose Fairs Organizatörs

Fuar: Tex Meet International Exhibition
Tel.: +2(02) 4556107 - 4551177‫‏‬
Fax.: +2(02) 4551188‫‏‬
E-mail.: sales@defilecreation.com , info@pyramids-intl-group.com
Organizatör: Pyramids International Group‫‏‬

Fuar: Sahara - The International Agricultural Exhibition for Africa & the Middle East
Tel.:+2(02) 3447980 - 3464216
website: www.saharaexpo.com
E-mail: info@saharaexpo.com
Organizatör: Expo Co‫‏‬

Fuar: The 1stInternational Arabian & African Exhibition for Carpets & Floor Coverings -
ACF 2006
Tel.: +2(02) 2737495 - 6712287‫‏‬
Fax: +2(02) 6712287‫‏‬
Website : http://www.nileseminar.com , http://www.acf-ex.com‫‏‬
E-mail : info@nileseminar.com‫‏‬
Organizatör: Nile Seminar Co‫‏‬

Fuar: International Exhibition for Food , Beverage, Processing Machinery and Consumer
Goods - Supermarket Expo 2006
Tel.: +2(02) 336 3317 - 762 6090
Website :www.supermarketexpo.com
E-mail :prestige@link.net
Organizatör: Prestige Fuar Management
                                              98
Fuar: 40th Cairo Fashion & Tex International Exhibition
Tel.: +2(02) 4556107 - 4551177‫‏‬
Fax.: +2(02) 4551188‫‏‬
E-mail.: sales@defilecreation.com , info@pyramids-intl-group.com
Organizatör: Pyramids International Group‫‏‬

Fuar: Cairo Leather International Exhibition
Tel.: +2(02) 4556107 - 4551177‫‏‬
Fax.: +2(02) 4551188‫‏‬
E-mail.: sales@defilecreation.com , info@pyramids-intl-group.com
Organizatör: Pyramids International Group‫‏‬

Fuar: Beauty & Fitness Exhibition
Tel.: +2(02)6907702
Fax.: +2(02)6907704
Website : www.empmedia-egypt.com
E-mail: into@empmedia-egypt.com - emp-media@yahoo.com
Organizatör: E.M.P media

Fuar: HACE - Hotel Supplies & Catering Equipment Exhibition
Tel.: +2(02)2635215 - 2619160
Website : www.hace.com.eg
E-mail: info@hace.com.eg
Organizatör: EGM C

Fuar: HEBEX & MEDEX Conference and Exhibition
Tel. & Fax: +2(02) 3931805 - 3939895 - 3936530
E-mail : fairs@greenlineco.com
Organizatör:

Fuar: Electrix Exhibition
Tel.: +2(02) 7359801
Web site :www.egytec.com
E-Mail:egytec@egytec.com
Organizatör: Egytec Co

Ek -3 Ülkede Yerleşik Olarak Faaliyette Bulunan Türk Sermayeli Şirketler ve Firma
Temsilcilikleri

     Bu bölüm Müsteşarlığa gönderilen nüshada yer almaktadır.


  Ek-4 Türk- Mısır İşadamları Derneği ile Türk Kültür vb Derneklerinin İsim, Adres,
                                    Telefonları

KURULUŞ
ADI:                        TÜRK-MISIR İŞADAMLARI DERNEĞİ (TUMİAD)
ADRES:             20 EL-FALEKY ST. BAB-EL LOUK, TAHRIR SQUARE CAIRO EGYPT
TEL/FAKS:                                  00202 27940515
E-
POSTA/WE
B:                     tumiad@hotmail.com, tumiad@gmail.com     www.tumiad.org


                                           99
FAALİYET
ALANI:                         Türkiye ile Mısır Arasında Ticaret ve Yatırım İlişkileri
                Fima
              Adı/Faaliy
    Üyeler     et Alanı                   İletişim Bilgileri                     Uyelik.D
Adı -Soyadı                   E-mail&Adres                     Tel

         Üye bilgileri, Müsteşarlığa gönderilen nüshada yer almaktadır




KAYNAKÇA

     Central bank of Egypt, http://cbe.org.eg/timeSeries.htm

     Central Agency for Mobilization and Statistics, http://www.capmas.gov.eg

     Ministry of Higher Education and Scientific Research, http://www.emoe.org

     Dünya Ticaret Örgütü Anti Dumping Raporları, http://docsonline.wto.org
     Ministry    of  Foreign    Trade     and    Industry-                Yasalar        ile   ilgili   bilgiler,
      http://www.economy.gov.eg/english/laws/law.html
     General Authority for Investment and Free Zones, http://www.gafinet.org

     American Chamber of Commerce, http://www.amcham.org.eg

     National Telecommunication Regularity Authority, http://www.ntra.gov.eg/english/Main.asp

     French Chamber of Commerce Publications, http://www.missioneco.org/egypte

     Business Today, American Chamber of Commerce Press, Volume 25, Cairo, 2005

     DTM, Mısır ve Türkiye arasındaki anlaşmalar ve protokoller, www.dtm.gov.tr

     WTO; Regional Trade Agreements, http://www.wto.org

     DTM, Mısır ve Türkiye arasındaki Ticarete ilişkin Veriler, www.dtm.gov.tr

     Motoregypt, Otomobil Sanayi Verileri, www.motoregypt.com

     WTO; Regional Trade Agreements, http://www.wto.org

     DTM, Mısır ve Türkiye arasındaki Ticarete ilişkin Veriler, www.dtm.gov.tr

     World Fact Book, http://www.worldfactbook.com


                                                 100
   Invest In Egypt Magazine, IEP Publications, 2005 yılı aylık dergiler

   Cairo International Convention and Exhibition Center, http://cicc.egnet.net

   Egypt State Information Center, http://www.sis.gov.eg

   MFTI QIZ Unit, http://qizegypt.gov.tr

   United Nations Development Program(UNDP), http://www.undp.org.eg

   US Government Export Portal, http://www.export.gov/marketresearch.html

   Retailing in Egypt, Euromonitor

   Travel and Tourism Forecast, Egypt, December 2005, the EIU

   The Textile and Clothing Industry in Egypt, August 2004, BSAC Publications

   Doing Business in Egypt, 2006, BSAC Publications

   İGEME Mısır Raporu,2006

   Mısır Ülke Raporu, USTR

   Mısır Ülke Raporu, OECD




                                            101

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:33
posted:2/11/2012
language:
pages:101