Your Federal Quarterly Tax Payments are due April 15th Get Help Now >>

SISTEM BEKALAN ELEKTRIK _2 jam_ by FuzorePejal

VIEWS: 1,378 PAGES: 182

									        SISTEM BEKALAN ELEKTRIK

                                  Oleh:

                          RAIS BIN MA’AT
                 Ketua Program Kejuruteraan Elektrik
        Institut Latihan dan Pembangunan Infrastruktur Ikram (ITiDi)
                    KUMPULAN IKRAM SDN BHD




IKRAM                           Sistem Bekalan Elektrik                1
    SISTEM BEKALAN ELEKTRIK

        Bagaimana bekalan elektrik di
        terima, diagih-agihkan dengan cara
        yang selamat, dengan kos yang
        berpatutan,      praktikal     dan
        mengikut kehendak Akta dan
        peraturan-peraturan semasa


IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   2
            PUNCA BEKALAN A.C

        1. Pencawang TNB (sub-station)

        2. Janakuasa Disel (Generator)




IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   3
        POWER STATION




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   4
        ALTERNATORS




IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   5
        TALIAN PENGHANTARAN

    Talian penghantaran (transmission line) jarak jauh
     bervoltan tinggi 500kV, 275kV, 132kV merentangi
     seluruh negara dipanggil ‘NATIONAL GRID’.
    Talian pembahagian (distribution) pula bervoltan
     66kV, 33kV dan 11kV
    Bekalan pengguna, 3 fasa 415V dan 1 fasa 240V




IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik          6
        TRANSMISSION LINE (NATIONAL GRID)




IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   7
        MAIN INTAKE SUBSTATION




IKRAM           Sistem Bekalan Elektrik   8
        PENCAWANG PEMBAHAGIAN




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik   9
           VOLTAN BEKALAN A.C
       Voltan tinggi 33kV, 11kV
       Voltan rendah 3 fasa, 415V 3 wayer
        (Red,Yellow, Blue), sambungan Delta
       Voltan rendah 3 fasa, 415V 4 wayer (Red,
        Yellow, Blue, Neutral), sambungan Star
       Voltan rendah 1 fasa, 240V 2 wayer (Live,
        Neutral)
       Ulangan : 50Hz (50 cycles/second)

IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik    10
                              CARTA
                              SISTEM
                              BEKALAN
                              ELEKTRIK




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          11
                        SAMBUNGAN
                        STAR




                         SAMBUNGAN
                         DELTA


IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik      12
        SAMBUNGAN STAR


                                   TERDAPAT
                                   NEUTRAL
                                   UNTUK
                                   BEKALAN
                                   SATU FASA
                                   240V


IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik          13
        SAMBUNGAN DELTA




                                   TIADA
                                   NEUTRAL




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik        14
                 PENCAWANG

       Satu bilik atau ruang atau bangunan dimana
        peralatan2 dipasang untuk menerima,
        mengawal dan mengagihkan bekalan
        elektrik
       Terdapat pencawang jenis terbuka, jenis
        tertutup berbangunan dan jenis tertutup
        tanpa bangunan


IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik     15
        PENCAWANG (SUB-STATION)




IKRAM            Sistem Bekalan Elektrik   16
IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   17
        OUTDOOR SUBSTATION




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik   18
        COMPACT SUBSTATION




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik   19
 PERALATAN DLM PENCAWANG

       Ring Main Unit (RMU) / Switchgear
        11kV
       Alatubah (transformer) 11/0.415kV
       Papan suis utama (MSB)
       Feeder pillar
       Kabel voltan tinggi & rendah

IKRAM                Sistem Bekalan Elektrik   20
          RING MAIN UNIT (RMU)

        Suisgear voltan tinggi (11kV) untuk
          menyambung dan memutuskan
        bekalan secara manual sahaja bagi
        kerja-kerja senggaraan dan operasi
                   sistem bekalan



IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   21
        RING MAIN UNIT




IKRAM        Sistem Bekalan Elektrik   22
                              RING MAIN UNIT
                              JENIS GAS (SF6)




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             23
     ALATUBAH (TRANSFORMER)

    Diperlukan untuk menurunkan voltan (step down)
     dari 11kV kepada 415V/240V supaya sesuai dengan
     peralatan elektrik pengguna
    Ia juga digunakan untuk menaikkan voltan untuk
     tujuan penghantaran jarak jauh
    Kuasa sesebuah alatubah disebut didalam kVA,
     saiz yang biasa ialah 500kVA, 750kVA, 1000kVA
     dan sebagainya


IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik    24
        JENIS-JENIS ALATUBAH

          Jenis Minyak (oil type)
            -cth : ONAN, ONAF
          Jenis Kering (dry type)

          -cth : Resin




IKRAM              Sistem Bekalan Elektrik   25
                                  ALATUBAH
                                  JENIS
                                  MINYAK




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik              26
                                  ALATUBAH
                                  JENIS
                                  MINYAK




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik              27
        TRANSFORMER DAN RMU




   TRANSFORMER


                    RMU




IKRAM            Sistem Bekalan Elektrik   28
                                  DRY
                                  TYPE
                                  TRANS-
                                  FORMER




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            29
  PAPAN SUIS UTAMA (PSU/MSB)

           Menerima bekalan 415V
           Mengagih bekalan
           Mengawal bekalan
           Memberi perlindungan



IKRAM               Sistem Bekalan Elektrik   30
        PAPAN SUIS UTAMA V.R (415V)




IKRAM             Sistem Bekalan Elektrik   31
RAJAH SKEMA
MSB




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik   32
        PAPAN SUIS KECIL (SSB)

           Menerima bekalan dari papan
            suis utama
           Lebih kecil dari papan suis utama
           Menjimatkan kos kabel
           Mudah kawalan & senggaraan



IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik   33
                              PAPAN
                              SUIS
                              KECIL
                              (SSB)



IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik       34
        PAPAN SUIS KECIL




IKRAM        Sistem Bekalan Elektrik   35
        FEEDER PILLAR




IKRAM       Sistem Bekalan Elektrik   36
                                  TALIAN
                                  AERIAL,
                                  BEKALAN
                                  UNTUK
                                  KAWASAN
                                  PERUMAHAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik               37
                                  BEKALAN
                                  SATU
                                  FASA
                                  KE
                                  RUMAH
                                  KEDIAMAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik              38
        PERALATAN DALAM PSU
            Pemutus litar udara (ACB)
            Pemutus litar teracu (MCCB)
            Bus tie / Bus coupler (dua punca bekalan)
            Change-over contactor (generator)
            Fius suis (F/S) – 100A keatas
            Suis fius (S/F) – sehingga 63A
            Pengasing (isolator)
            Busbar
            Meter-meter (A, V, kW, kWh, P.F)
            Geganti (O/C, E/F)
            Battery charger


IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik       39
              AIR CIRCUIT BREAKER

       Berkadaran dari 600A sehingga 6000A
       Diperbuat dari logam sepenuhnya
       Kuat, kukuh dan tahan lasak
       Sehingga 50kA
       Perlukan alatubah arus, geganti dan shunt trip coil
        untuk terpelantik



IKRAM                        Sistem Bekalan Elektrik          40
        AIR CIRCUIT BREAKER




IKRAM          Sistem Bekalan Elektrik   41
          MOULDED CASE CIRCUIT
               BREAKER
       Dari 60A seningga 1600A
       Casingnya diperbuat dari bakelite
       Tidak begitu kukuh dan lasak
       Bersaiz kecil, padat dan menjimatkan ruang
       Menggantikan penggunaan fius (F/S)
       Boleh trip dengan sendiri tanpa geganti atau dengan
        geganti
       Terdapat berbagai-bagai ciri-ciri yang berlainan
       Ciri pengasingannya tidak jelas

IKRAM                        Sistem Bekalan Elektrik          42
        MCCB




IKRAM          Sistem Bekalan Elektrik   43
                   FUSE SWITCH

   Dari 100A sehingga 400A
   Fius bergerak sebagai elemen suis
   Tidak bersetail seperti MCCB dimana arus dan masa
    boleh ditatah
   Kadaran kA nya tinggi sehingga 100kA
   Kuat, kukuh dan tahan lasak
   Ciri-ciri pengasingannya jelas (fius terkeluar bila di OFF
    kan)


IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik         44
                              FUSE
                              SWITCH




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik        45
        FUSE SWITCH




IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   46
                     SUIS FIUS

       Berkadaran 30A dan 60A
       Diperbuat dari logam sepenuhnya
       Fius tidak bergerak seperti fius suis
       Hanya mekanisma suis yang bergerak
       Fius jenis slot in
       Untuk kegunaan satu fasa atau tiga fasa




IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik   47
        SUIS FIUS




IKRAM    Sistem Bekalan Elektrik   48
  KAPASITOR BANK FAKTUR KUASA

       Diperlukan untuk membaiki faktur kuasa yang
        rendah iaitu kurang dari 0.85 (bacaan bulanan)
       Faktur kuasa yang rendah akan dikenakan denda oleh
        pihak TNB
       Faktur kuasa rendah bermakna penggunaan tenaga
        elektrik yang kurang cekap dan ini menyebabkan
        kerugian kepada pihak TNB




IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik          49
                                  KAPASITOR
                                  BANK




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik               50
         KABEL MASUK UTAMA

       PILC / PILCDSTAS (Paper cable)
       PVC/SWA/PVC (Armoured cable)
       XLPE (Cross link polyethylene)

       MICC (Mineral Insulated Copper Cable) –
        tahan suhu tinggi untuk fire risk area



IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik    51
                  BINAAN KABEL
       Pengalir (conductor) – Aluminium/Tembaga
       Penebat (insulator) – Kertas, PVC, XLPE
       Lembar (strand) – helaian paling kecil
       Teras (core) – himpunan helaian
       Perisai (armour) – perlindungan mekanikal
       Salut (sheath) – kemasan luaran
       Pengisi (filler) – mengisi ruang kosong
       Screen (thin copper foil) – stress uniformity
       Pengalas (bedding) – alas antara bahagian keras
        dgn bahagian lembut
IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik       52
          PELBAGAI JENIS KABEL




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   53
                                  KABEL
                                  PILCDSTAS
                                  (PAPER
                                  CABLE)




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           54
        PILCDSTAS CABLE (PAPER CABLE)




IKRAM              Sistem Bekalan Elektrik   55
                         KABEL
                         PVC/SWA/PVC




                          KABEL XLPE



IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik        56
                        KABEL XLPE




                          KABEL
                          PVC/SWA/PVC


IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik      57
                                  MICC
                                  CABLE
                                  (280 C)




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             58
             RISER / BUS DUCT
       Untuk bekalan ke bangunan tinggi
       Menggantikan kabel biasa
       Mudah disambung disetiap tingkat
       Selalunya bare copper bar
       Dilindung oleh kotak logam
       Tap off unit di setiap tingkat
       Bus duct untuk kilang-kilang
       Lebih dari satu riser jika perlu

IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik   59
                                  RISER




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           60
                        ELECTRICAL
                        RISER




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik      61
                                  RISER
                                  DENGAN
                                  TAP OFF
                                  UNIT




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             62
IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   63
                                  RISER




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           64
        BUS DUCT




IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   65
                                  BUSDUCT




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             66
            PAPAN AGIHAN (DB)

           Papan terakhir sebelum bekalan
            disambung ke beban-beban
           Tiga fasa atau satu fasa
           Kayu, plastik, logam
           4 hingga 18 hala (ways)



IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik   67
        PAPAN AGIHAN SATU FASA




IKRAM             Sistem Bekalan Elektrik   68
                     METER kWh
       Mengukur tenaga yang digunakan
       Jenis Direct Meter dan C.T Meter
       Jenis Satu Fasa dan Tiga Fasa
       Induction Disc meter dan Digital Meter
       Direct Meter terhad kepada 60A sahaja
       100A keatas mesti menggunakan C.T Meter, meter
        kWh tidak disambung terus kepada kabel/busbar
        tetapi melalui current transformer (C.T) kerana arus
        yang besar tidak boleh disalurkan terus kepada meter

IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik            69
                                  kWh METER -
                                  DIRECT METER
                                  ATAU
                                  C.T METER




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik              70
                                  METER
                                  kWh




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           71
                           DIGITAL
                           kWh METER




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik        72
              KOMPONEN DB

           Suis utama / Isolator (63A)
           Fius utama / MCB utama (63A)
           RCCB (63A, 1 atau 3 fasa), 30mA,
            100mA, 2 Poles, 4 Poles
           Terminal live
           Terminal neutral
           Terminal bumi
           Fius / MCB (bilangan hala)

IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik   73
              KOMPONEN DB




        M/S       RCCB                       MCB




IKRAM              Sistem Bekalan Elektrik         74
        METALCLAD DB




IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   75
                                  RAJAH
                                  SKEMA
                   100mA

                                   30mA




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           76
                                   RAJAH
                                   SKEMA
  TIGA
  RCCB




IKRAM    Sistem Bekalan Elektrik           77
                                  DB
                                  TIGA
                                  FASA
                                  (FIUS)
                                  RCCB
                                  TIGA
                                  FASA


IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            78
                                  DB
                                  TIGA
                                  FASA
                                  (MCB)
                                  RCCB
                                  TIGA
                                  FASA


IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           79
                             DB TIGA FASA
                             MCB DISUSUN
                             MENEGAK –
                             RCCB 3 FASA
                             0.3mA




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             80
                                  DB TIGA FASA
                                  DENGAN
                                  MCCB DAN
                                  RCCB TIGA
                                  FASA




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik              81
                                  SATU RCCB
                                  SATU FASA
                                  0.1mA BAGI
                                  SETIAP FASA




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik                 82
                   PEMBUMIAN
       Menghindar berlakunya kejutan elektrik
        dengan mengalirkan arus bocor ke bumi
        dengan cepat supaya alat perlindungan
        (RCCB) dapat bertindak memutuskan bekalan
       Peralatan logam yang dibumikan akan sentiasa
        berada pada kosong volt supaya ia tidak
        membahayakan apabila disentuh
       Menyalurkan cas elektrik panahan kilat ke
        bumi supaya peralatan elektrik tidak rosak
IKRAM                     Sistem Bekalan Elektrik      83
  APA YANG PERLU DIBUMIKAN

       Star point janakuasa
       Star point alatubah
       Semua bingkai logam (metal frame) peralatan –
        peralatan elektrik seperti lampu, kipas, papan suis,
        janakuasa, alatubah, papan agihan, trunking,
        konduit, tray, dsb.
       Terminal bumi soket outlet



IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik        84
        LALUAN ARUS BOCOR KE BUMI




IKRAM             Sistem Bekalan Elektrik   85
    PITA TEMBAGA PEMBUMIAN PUSAT




IKRAM           Sistem Bekalan Elektrik   86
               SAIZ KABEL BUMI
       Sama dengan saiz kabel fasa sehingga
        16mm persegi
       16mm persegi jika kabel fasa dari 16mm
        hingga 35mm persegi
       Separuh dari saiz kabel fasa jika saiz kabel
        fasa melebihi 35mm persegi
       Copper tape (3mmx25mm) untuk saiz
        melebihi 70mm persegi

IKRAM                     Sistem Bekalan Elektrik      87
        EARTH CHAMBER & EARTH ELECTRODE




IKRAM                Sistem Bekalan Elektrik   88
        EARTH CHAMBER




IKRAM       Sistem Bekalan Elektrik   89
        EARTH CHAMBER




IKRAM       Sistem Bekalan Elektrik   90
        EARTH CLIP & ELECTRODE




IKRAM            Sistem Bekalan Elektrik   91
                                  PITA
                                  TEMBAGA
                                  PEMBUMIAN
                                  DITANAM
                                  DITEPI
                                  BANGUNAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik               92
IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   93
IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   94
           JENIS ELEKTROD BUMI
       Standard Earth Electrode 6 kaki panjang
        bersalut tembaga dibahagian luarnya
       Galvanised Iron (G.I) hollow pipe
        bergarispusat 2 inci
       Besi cerucuk bangunan
       Wire mesh


IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik    95
         BACAAN ELEKTROD BUMI

       Nilai rintangan maksima elektrod bumi
        untuk pemasangan elektrik ialah 1 ohm

       Nilai rintangan maksima elektrod bumi
        sistem penangkap kilat ialah 10 ohm



IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik   96
   JENIS-JENIS PERLINDUNGAN
       Arus lebih (litar pintas/short circuit)
       Beban lebih (overload)
       Rosak ke bumi (earth fault)
       Bocor ke bumi (earth leakage)
       Kilat (lightning)
       Lampau panas (overheating)
       Fasa tak seimbang (unbalance phase)
       Turutan fasa terbalik (reverse phase sequence)
       Arus/voltan pusuan (surge current/voltage)

IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik       97
                   LITAR PINTAS
       Persentuhan secara terus diantara dua atau
        lebih pengalir berlainan kutub
       Rintangan diantara pengalir terlalu rendah
       Nilai arus kerosakan terlalu tinggi, dalam
        kiloampiar (kA)
       Mengakibatkan         letupan       seterusnya
        kemusnahan kepada pepasangan dan
        peralatan
       Tidak boleh dibenarkan berlaku melebihi 1
        saat
IKRAM                     Sistem Bekalan Elektrik        98
                BEBAN LEBIH
   Beban (kilowatt atau arus) yang melebihi dari
    yang dihadkan atau yang direkabentuk bagi
    sesuatu pemasangan atau litar
   Ia tidak begitu membahayakan, bergantung
    kepada magnitude beban lebih tersebut
   Jika    magnitudenya     kecil    dan    tidak
    memudaratkan ia boleh dibiarkan berlaku untuk
    beberapa ketika
   Tiada kerosakan kepada litar

IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik   99
        ROSAK / BOCOR KE BUMI
    Persentuhan diantara pengalir hidup atau
     neutral dengan wayer bumi atau bahagian-
     bahagian logam yang dibumikan.
    Rintangan kerosakan mungkin rendah dan
     mungkin tinggi.
    Ujud voltan yang membahayakan pada rangka
     logam alatan atau mesen jika bekalan tidak
     dipotong dengan segera.


IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   100
  SISTEM PERLINDUNGAN KILAT

    Horizontal conductor (copper/aluminium)
    Down conductor (copper/aluminium tape,
     G.I)
    Inspection point
    Earth chamber
    Earth electrode
    Air finial (copper)
IKRAM                Sistem Bekalan Elektrik   101
        PERLINDUNGAN KILAT
   Mengelakkan panahan kilat dari merosakan peralatan
    elektrik dan elektronik
   Untuk bangunan melebehi dua tingkat di kawasan
    lapang
   Untuk bangunan tunggal di kawasan tinggi atau lapang
   Untuk bangunan atau struktur yang terdedah kepada
    ancaman kilat



IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik      102
                                  LIGHTNING
                                  STRIKE




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          103
                           LIGHTNING
                           STRIKE




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik        104
           AIR TERMINAL




         HORIZONTAL CONDUCTOR


        DOWN CONDUCTOR




IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   105
                                  AIR TERMINAL
                                  DAN
                                  HORIZONTAL
                                  KODUKTOR




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik                  106
                                  AIR TERMIAL
                                  DAN
                                  DOWN
                                  CONDUKTOR




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik                 107
                             DOWN
                             CONDUKTOR




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          108
                                  DOWN
                                  CONDUKTOR
                                  DAN
                                  INSPECTION
                                  POINT




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           109
        DOWN CONDUCTOR,
        INSPECTION POINT




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik   110
IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   111
        ALAT-ALAT PERLINDUNGAN
       Fius
       MCB (miniature circuit breaker)
       MCCB (moulded case c. breaker)
       ACB (air circuit breaker)
       RCCB/ELCB (residual current c.b)
       Geganti (relay)
       Lightning arrestor
       Surge protector/suppressor

IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   112
                 FIUS DAWAI
   Rewireable – Fius dawai standad dengan
    kadaran 5A, 10A, 15A. Ia dalam bentuk gelong
    wayer
   Ia tidak mempunyai titik lebur yang tertentu,
    boleh lebur dimana-mana
   Meninggalkan kesan hitam terbakar apabila
    ianya lebur
   Digunakan pada tempat tidak mudah berlaku
    kebakaran seperti pole fius, fius tiang lampu

IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   113
                              FIUS DAWAI
                              (WIRE FUSE)




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             114
                 FIUS KATRIJ
   Terdapat melting point dan apabila terbakar
    dapat dilihat dengan jelas
   Kadaran kA (arus kerosakan) tidak tinggi
   Elemen fius didalam sarung kaca dengan cap di
    kedua-dua hujung
   Selalu digunakan didalam peralatan elektrik dan
    perlindungan litar DC



IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik   115
                                  FIUS
                                  KATRIJ




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            116
                 FIUS HRC/HBC
    Fius yang paling baik sebab kadaran kA tinggi
     sehingga 100 kA
    Elemen fius terdapat melting point
    Elemen fius didalam quenching powder untuk
     menyerap arka
    Binaan luar dari bahan ceramic (porcelain) yang
     kukuh dan terdapat end cap logam di kedua-dua
     hujungnya
    Tidak meninggalkan kesan karbon hitam apabila
     terbakar

IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik    117
        FIUS HRC/HBC

IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   118
                                  FIUS HRC
                                  CENTRE
                                  TAG




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          119
                                  FIUS HRC
                                  ROUND
                                  CAP




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          120
                                  FIUS HRC
                                  OFF TAG




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          121
             PRINSIP OPERASI
           Haba (fius) – perlahan, untuk
            lebih beban
           Magnetik (MCB, MCCB, RCCB)
            – pantas, untuk litar pintas
           Haba dan Magnetik (kombinasi
            kedua-duanya)



IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik   122
        MINIATURE CIRCUIT BREAKER
                  (MCB)
       Menggunakan prinsip magnetik
       Menggantikan penggunaan fius (sehingga 32A)
       Tidak perlu diganti bila berlaku litar pintas atau
        beban lebih
       Tidak perlu simpan alat ganti
       Mengelakkan          penyalahgunaan        dengan
        menggantikannya dengan kadaran yang tidak sesuai
       Mudah mengendalikannya
       Bekalan dapat dipulihkan dengan cepat

IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik       123
        MINIATURE CIRCUIT BREAKER (MCB)




IKRAM               Sistem Bekalan Elektrik   124
                                  MCB
                                  INTERNAL
                                  COMPONENTS




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            125
 MOULDED CASE CIRCUIT BREAKER
           (MCCB)
    Sama prinsip dengan MCB (magnetik)
    Untuk penggunaan 60A dan keatas
    Selalunya untuk kegunaan tiga fasa
    Menggantikan fius suis dan suis fius
    Boleh di ON kan semula setelah berlaku litar pintas
     atau lebih beban
    Mudah mengendalikannya
    Bekalan boleh dikembalikan dengan cepat


IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik         126
        AIR CIRCUIT BREAKER
    Untuk kadaran arus 600A dan keatas
    Lebih kukuh dan lasak sebab diperbuat dari logam
     sepenuhnya
    Perlu diperlengkapkan dengan alatubah arus, geganti
     dan shunt trip coil untuk beroperasi
    Kadaran arus terpelantiknya boleh dilaraskan




IKRAM                     Sistem Bekalan Elektrik          127
    RESIDUAL CURRENT CIRCUIT
         BREAKER (RCCB)
   Pemutus litar otomatik apabila berlaku arus
    bocor ke bumi
   Untuk kegunaan domestik atau blok kediaman
    serta papan agihan akhir (DB)
   Terdapat jenis satu fasa dan tiga fasa
   Kadaran arus 40A dan 60/63A
   Kepekaan arus bocor 10mA, 30mA, 100mA,
    300mA
IKRAM                Sistem Bekalan Elektrik   128
                                  RCCB




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          129
                             RCCB
                             10mA




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik     130
    RCCB (DUA DAN EMPAT KUTUB)




IKRAM          Sistem Bekalan Elektrik   131
        RCCB DI DALAM DISTRIBUTION BOARD




IKRAM               Sistem Bekalan Elektrik   132
        RCCB DI DALAM DISTRIBUTION BOARD




                   RCCB




IKRAM                Sistem Bekalan Elektrik   133
   MAIN SWITCH, RCCB, MCB, LIVE, NEUTRAL
           DAN EARTH TERMINAL




MAIN SWITCH
                 RCCB                MCB




IKRAM             Sistem Bekalan Elektrik   134
        MCCB DENGAN ELR




IKRAM      Sistem Bekalan Elektrik   135
        ISOLATOR & SUIS BOMBA

   Isolator atau Pengasing adalah sejenis suis untuk
    menyambung dan memutuskan bekalan tetapi
    tidak memberikan apa-apa perlindungan
   Suis bomba pula perlu dipasang mengikut
    peraturan IEE dan keperluan Jabatan Bomba
    untuk memutuskan bekalan bagi tujuan
    memadamkan        kebakaran     supaya       tidak
    membahayakan anggota-anggota bomba

IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik     136
                      ISOLATOR




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   137
                           ISOLATOR




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik       138
                       ISOLATOR




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   139
                                  SUIS
                                  BOMBA




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik           140
             ALATUBAH ARUS
   Alatubah arus digunakan untuk mengesan arus
    pada palang bas dan menurunkan nilainya
    kepada yang kecil (maksima 5A) tetapi dengan
    nisbah tertentu supaya sesuai dengan kadaran
    geganti
   Kos pemasangan dan peralatan dapat
    dikurangkan dengan banyaknya
   Ia nya lebih selamat disebabkan tiada sentuhan
    secara langsung dengan bahagian hidup dan
    voltan serta arusnya kecil dan tidak
    membahayakan
IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   141
        ALATUBAH ARUS




IKRAM       Sistem Bekalan Elektrik   142
        ALATUBAH ARUS




IKRAM       Sistem Bekalan Elektrik   143
            GEGANTI (RELAY)
   Digunakan untuk menentukan pada tahap dan
    keadaan mana sesuatu pemutus litar perlu
    memutuskan bekalan
   Ia menerima maklumat melalui alatubah arus
    (c.t)
   Ia hendaklah ditentuukur terlebih dahulu
   Ia mempunyai trip contact yang apabila menutup
    akan membekalkan voltan kepada shunt trip coil
    untuk memutuskan pemutus litar

IKRAM                  Sistem Bekalan Elektrik   144
 OIL DASH POT O/C RELAY




IKRAM                Sistem Bekalan Elektrik   145
        INSTANTENOUS E/F RELAY




IKRAM           Sistem Bekalan Elektrik   146
GEGANTI ELEKTROMEKANIKAL




IKRAM          Sistem Bekalan Elektrik   147
    GEGANTI ELEKTRONIK(RELAY)




IKRAM         Sistem Bekalan Elektrik   148
              JENIS PENDAWAIAN
       Permukaan (rumah kayu)
       Terbenam (permukaan simen)
       Konduit permukaan (G.I / PVC)
       Konduit terbenam (consealed)
       Sesalur (trunking)
       Salur (duct)
       Dulang (tray)


IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik   149
                              PENDAWAIAN
                              PERMUKAAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            150
                        PENDAWAIAN
                        TERBENAM
                        (CONSEALED
                        WIRING)




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik      151
                                  PENDAWAIAN
                                  TERBENAM




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            152
                                  PENDAWAIAN
                                  KONDUIT
                                  PERMUKAAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik                153
  TRUNKING & TRAY




IKRAM          Sistem Bekalan Elektrik   154
                           PENDAWAIAN
                           DALAM
                           TRUNKING




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik         155
                              FLEXIBLE
                              CONDUIT
                              DAN
                              TRUNKING




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik          156
 PENDAWAIAN DALAM SESALUR (DUCTING)




   O
   N
                                            UNDERFLOOR
     ON WALL BOTTOM
      W
IKRAM A               Sistem Bekalan Elektrik            157
    PENDAWAIAN UNDER FLOOR DUCTING




IKRAM             Sistem Bekalan Elektrik   158
                   PENDAWAIAN
                   ATAS
                   DULANG
                   (WIRING ON
                   TRAY)



IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   159
                                  CABLE
                                  TRAY
                                  DENGAN
                                  KABEL
                                  MICC




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik        160
 KABEL MUDAH LENTUR




IKRAM          Sistem Bekalan Elektrik   161
        SATU LAMPU DIKAWAL OLEH SATU SUIS




IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   162
    DUA LAMPU DIKAWAL OLEH DUA SUIS DUA HALA




IKRAM               Sistem Bekalan Elektrik    163
                                  DUA SUIS
                                  DUA HALA
                                  DAN SATU
                                  SUIS
                                  PERANTARAAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik             164
        DUA SUIS DUA HALA DAN SATU SUIS
                 PERANTARAAN




IKRAM               Sistem Bekalan Elektrik   165
        SAMBUNGAN SIRI SELARI




IKRAM           Sistem Bekalan Elektrik   166
             SAIZ-SAIZ KABEL
           1.25 / 1.5 mm persegi (litar lampu/kipas)
           2.5 mm persegi (soket 13A, gelang)
           4.0 mm persegi (soket 13A, jejari)
           6.0 mm persegi (soket 13A, jejari)
           10.0 mm persegi (kabel utama)
           16.0 mm persegi (kabel utama)
           25 mm persegi (kabel utama)
           35 mm persegi (kabel utama)
           50 mm persegi (kabel utama)
           70 mm persegi (kabel utama)
IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik     167
        SAIZ KABEL/ARUS
         mm persegi         Arus (ampere)
             1                    13.5
            1.5                   17.5
            2.5                    24
             4                     32
             6                     41
             10                    57
             16                    76
             25                    101
             35                    125
             50                    151
             70                    192
             95                    232
            120                    269
            150                    300
IKRAM                 Sistem Bekalan Elektrik   168
            JENIS KABEL PENDAWAIAN

           PVC (single PVC) – untuk
            pendawaian terbenam, konduit dan
            trunking
           PVC/PVC (double PVC) – PVC
            insulated and PVC sheated, untuk
            pendawaian permukaan



IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik   169
                      LITAR AKHIR
    Fius/MCB (Amp)      Sais kabel (mm²)              Had kuasa (watt)

            5/6                1.5                       1000/1200

            15                 2.5                      1 x 13A s/s/o

            20                 2.5                      2 x 13A s/s/o

        30 (gelang)            2.5                     10 x 13A s/s/o

        30 (jejari)            4.0                     6 X 13A s/s/o

            15                 2.5                    1 x cooker 3 kW

            30                 4.0                    1 x cooker 8 kW

            15                 4.0                    1 x heater 1.5kW

            15                 4.0                   1 x 1.5 HP air cond

            30                 6.0                   1 x 2.5 HP air cond

            63               16/25                   Kabel masuk utama
IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik                         170
                     PENGUJIAN
    PENEBATAN (menentukan nilai rintangan bahan penebat
     adalah mengikut tahap selamat), menggunakan alatuji
     rintangan penebatan, mesti dalam keadaan tiada bekalan.
    KESELANJARAN (memastikan tiada konduktor terputus
     sambungan), menggunakan multimeter, locing, dsb.
    KEKUTUPAN (menentukan wayer hidup, neutral dan
     bumi berada pada kedudukan yang betul), menggunakan
     multimeter, locing, dsb.
    PEMBUMIAN (menentukan rintangan bumi adalah
     rendah dan sambungan bumi adalah baik), menggunakan
     alatuji elektrod bumi.
    RCCB (menentukan RCCB terpelantik mengikut
     kepekaannya), menggunakan alatuji RCCB.
IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik        171
                              UJIAN
                              PENEBATAN




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik       172
                          UPS
           UPS       (Uninterruptible   Power
            Supply) diperlukan untuk bekalan
            sementara kepada alat-alat kritikal
            seperti komputer, PABX, dsb.
           Bekalan DC diperolehi daripada
            sekumpulan bateri dan ditukar
            kepada bekalan AC oleh inverter.

IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik   173
    UNINTERRUPTABLE POWER SUPPLY (UPS)




IKRAM             Sistem Bekalan Elektrik   174
        JANAKUASA TUNGGUSEDIA
       Untuk beban lain yang tidak mendapat bekalan
        UPS tetapi masih kritikal seperti lampu-lampu
        penting, lift, alat-alat kecemasan serta penting
        mendapat bekalan daripada janakuasa tunggusedia.
       Janakuasa boleh memberikan bekalan kuasa yang
        lebih banyak dan untuk jangka masa yang lama
        berbanding dengan UPS. Harga UPS pula adalah
        mahal.



IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik         175
IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik   176
         KEADAAN YANG PATUT
             DIELAKKAN
       Litar pintas (short circuit)
       Beban lebih (overload)
       Percikan api/sambungan longgar (loose)
       Lampau panas (overhetating)
       Sentuhan tidak baik (bad contact)
       Pengalir dibawah tegangan (under tension)
       Lembapan (moisture/ingress)
       Pembumian tidak berkesan (uneffective earth)
       Pengalir neutral terbuka (neutral open)
IKRAM                    Sistem Bekalan Elektrik       177
                 PERATURAN IEE

       Peraturan IEE ke 16 (Institution of Electrical
        Engineers) yang terpakai pada masa ini adalah
        peraturan    yang      terpakai   dinegara-negara
        commonwealth berkaitan dengan aktiviti elektrik.
       Ia hendaklah dipatuhi sejauh yang praktikal supaya
        tahap keselamatan dapat dipenuhi dan aspek
        perundangan dipenuhi




IKRAM                       Sistem Bekalan Elektrik          178
                           AKTA BEKALAN
                           ELEKTRIK 1990
                           DAN
                           PERATURAN-
                           PERATURAN
                           ELEKTRIK
                           1994




IKRAM   Sistem Bekalan Elektrik            179
        AKTA BEKALAN ELEKTRIK 1990

       Akta yang berkaitan dengan penjanaan,
        pengawalan, penggunaan, perkhidmatan,
        penguatkuasaan, perlesenan, pengendalian,
        pengeluaran, pengimportan dan segala hal
        berkaitan elektrik




IKRAM                   Sistem Bekalan Elektrik   180
         PERATURAN-PERATURAN
             ELEKTRIK 1994

       Peraturan yang bertujuan menjelaskan lagi
        bagaimana aktiviti-aktiviti berkaitan penjanaan,
        penghantaran, pengagihan, penggunaan, penyeliaan,
        pengendalian, perlesenan, orang kompeten,
        pengimportan,     pembuatan,   pembaikan     dan
        sebagainya dilaksanakan




IKRAM                      Sistem Bekalan Elektrik          181
        ORANG-ORANG KOMPETEN

    Pendawai Elektrik (Wireman)
    Penjaga Jentera Elektrik (Chargeman)
    Penyelia Elektrik (Electrical Supervisor)
    Pencantum Kabel (Cable Jointer)
    Jurutera Elektrik Kompeten (Competent Engineer)
    Jurutera Elektrik Perkhidmatan (Servising Engineer)
    Jurutera Elektrik Kompeten Residen (Competent
     Resident Electrical Engineer)

IKRAM                     Sistem Bekalan Elektrik          182

								
To top