Tuvin Bible - Gospel of John

Document Sample
Tuvin Bible - Gospel of John Powered By Docstoc
					                                            John, Tuvin Gospel of John, submission for publication draft, 4 January 2001




                          ÈÎÀÍÍی ÁÈÆÝÝÍÈ
Èîàííûœ   1
          ,                ÁÓßÍÍÛà ÌÅÄÝÝ
                                   ѵñò‰œ êèæè áîëó áåðãåíè


              1 áîëãàø ѵñ Áóðãàí áîëóï òóðãàí.
                 1 Õàìûêòûœ   ìóðíóíäà ѵñ òóðãàí. ѵñ Áóðãàí-áèëå êàäû òóðãàí
                                                       2 Îë õàìûêòûœ ìóðíóíäà-ëà

              Áóðãàí-áèëå êàäû òóðãàí.   3 Á‰ã‰-ëå áàð ÷‰âå îë ѵñò‰ äàì÷ûï ÷àÿàò-

              òûíãàí áàçà á‰ã‰-ëå áàð ÷‰âåäåí ÷‰‰-äàà Îë ÷îêêà ÷àÿàòòûíìààí. 4 ×à-
              ÿàòòûíãàí á‰ã‰ ÷‰âåãå Îë àìûäûðàëäûœ ‰íåð äµç‰ òóðãàí, à îë
              àìûäûðàë êèæè òµðåëãåòåíãå ÷ûðûê àïàðãàí. 5 ×ûðûê êàðàœãûäà ÷û-
              ðûäûï òóðàð, à êàðàœãû ÷ûðûêòû õµìå àï øûäàâààí.
                 6 Áóðãàííûœ àéáûëàï ÷îðóòêàíû Èîàíí äåï àòòûã êèæè òóðãàí.
              7 Îë êèæè ÷ûðûêòûœ õåðå÷èçè áîëóð äýýø áàçà øóïòó óëóñ îíó äàì-

              ÷ûøòûð á‰ç‰ðåçèí äýýø ÷åäèï êåëãåí. 8 Èîàíí – ÷ûðûê ýâåñ òóðãàí,
              à ÷ûðûêòûœ õåðå÷èçè áîëóð äýýø êåëãåí êèæè òóðãàí.
                 9 Îë ѵñ – áî äåëåãåéãå ÷åäèï êåëãåí ¸çóëóã ÷ûðûê áîëãàí. Îë êè-

              æè á‰ð‰ç‰í ÷ûðûäûï òóðàð*. 10 Îë ÷ûðûê Îîœ Áîäóí äàì÷ûøòûð
              ÷àÿàòòûíãàí äåëåãåéãå áàð òóðäà-ëà, äåëåãåé Îíó òàíûâààí. 11 Îë Áî-
              äóíóœ àëáàòû ÷îíóíãà ÷åäèï êåëãåí, à îëàð Îíó õ‰ëýýï àëáààí. 12 Îíó
              õ‰ëýýï àëãàí áàçà Îîœ àäû äýýø á‰ç‰ðýýí á‰ã‰ óëóñêà Áóðãàííûœ
              àæû-òµë‰ áîëóð ýðãåíè Îë õàéûðëààí. 13 Îë àæû-òµë áîéäóñòóœ ÷àÿàï
              êààíûíäàí-äàà, êèæèëåðíèœ õàíäûêøûëûíäàí-äàà, ýð êèæèíèœ
              ê‰çýýøêèíèíäåí-äàà òµð‰òò‰íìýýí, à Áóðãàííûœ àæû-òµë‰ áîëóð.
              Áóðãàí Áîäó – îëàðíûœ Àäàçû-äûð. 14 Äåìãè ѵñ Êèæè àïàðãàø,
              áèñòèœ àðàâûñêà ÷óðòòàï òóðãàí. Áèñ Îîœ µíä‰ð óëóã ê‰æ‰í – àëûñ
              øûí áîëãàø àâûðàë-áèëå äîëäóíãàí Àäàçûíûœ ýð ÷àœãûñ Îãëóíóœ
              µíä‰ð óëóã ê‰æ‰í êµðãåí áèñ. 15 Èîàíí Îîœ äóãàéûíäà õåðå÷è áîëóï,
              óëóñêà ìûí÷ààð ìåäåãëýýí: «Ìýýœ ñîîìäàí ÷åäèï êýýð óæóðëóã Êèæè
              ìåíè àæà áýýð, ÷‰ãå äýýðãå Îë ìýýœ òµð‰òò‰íåðèì ìóðíóìäà-ëà áàð


              * 1:9 Áî ø‰ë‰êò‰œ µñêå óòêàçû: «Îë ѵñ – áî äåëåãåéãå êåëãåí êèæè
              á‰ð‰ç‰í ÷ûðûäûï òóðàð ÷ûðûê-òû𻠖 áîîï ÷àäàâàñ.
                              Èîàííûœ 1                       225    226                         Èîàííûœ 1

òóðãàí-äûð. Ìýýœ ÷óãààëàï òóðãàíûì Êèæè îë-äóð». 16 Áèñêå õåðåê      äóãàéûíäà: „Ìýýœ ñîîìäàí ÷åäèï êýýð óæóðëóã Êèæè ìåíè àæà áýýð,
á‰ã‰ ÷‰âå Ûíäà áàð, øóïòóâóñ Îîœ àâûðàëûí áàæûâûñ àæûð ÷åòòèðèï      ÷‰ãå äýýðãå Îë ìýýœ òµð‰òò‰íåðèì ìóðíóíäà-ëà áàð òóðãàí-äû𓠖
êåëäèâèñ. 17 Áóðãàí Áîäóíóœ õîîéëóçóí áèñêå Ìîèñåéíè äàì÷ûøòûð       äýýíèì äåìãè Êèæè îë-äóð. 31 Ìåí Îë êûìûë äýýðçèí áèëáåñ òóðäóì,
áåðãåí, à àâûðàë áèëå àëûñ øûí Èèñóñ Õðèñòîñòó äàì÷ûøòûð êåëãåí      ûí÷àëçà-äàà Èçðàèëüãå óëóñ Õðèñòîñòó òàíûï àëçûí äýýø, óëóñ-÷îí-
áîëãàé. 18 Áóðãàííû êûì-äàà, êàæàí-äàà êµðáýýí. ׉ãëå Àäàçû-áèëå     íó ñóããà ñóï êåëãåí ìåí».
‰ðã‰ë÷‰ êàäû òóðàð ýð ÷àœãûñ Îãëó – Áóðãàí áèñêå Àäàçûí èëåðåòêåí       32 Îîí Èîàíí ìûí÷à äåï õåðå÷èëýýí: «Äýýðäåí êµãå-áóãà äåã áàäûï

áîëãàé.                                                              êåëãåø, Èèñóñòóœ êûðûíãà àðòûï êàëãàí Ûäûêòûã щëäåíè êµðä‰ì.
                                                                     33 Ìåí Îë êûìûë äýýðçèí áèëáåñ òóðäóì, ûí÷àëçà-äàà óëóñ-÷îííó
                 Èîàíí Ìåäåãëåê÷èíèœ õåðå÷èëåëè                      ñóããà ñóêñóí äýýø, ìåíè àéáûëààí Áóðãàí ìûí÷à äýýí: „щëäå Îë÷å
                   (Ìô. 3:1-12; Ìê. 1:2-8; Ëê. 3:15-17)
                                                                     áàäûï êåëãåø, Îîœ êûðûíãà àðòûï êààð êèæè êµð牜çå, óëóñòó
   19 Èîàííûœ   õåðå÷èëýýíè áî-äóð.                                  Ûäûêòûã щëäåãå ñóãàð Êèæè îë áîëóð ýâåñïå“. 34 Ìåí îíó êµðãåí
   Èåðóñàëèì ÷óðòòóã èóäåéëåð Èîàííäàí: «Êûì ñåí?» – äåï àéòûð-      áîëãàø, „Îë – Áóðãàííûœ Îãëó-äóð“ äåï õåðå÷èëåï òóð ìåí».
çûí äýýø, îë÷å Áóðãàííûœ áàðààëãàê÷ûëàðûí áàçà ëåâèòòåðíè ÷îðó-
äóïêàííàð. 20 Èîàíí äîðò õàðûû áýýðèíäåí îéòàëàâàéí, àæûû-áèëå                   Èèñóñ Õðèñòîñòóœ áàøòàéãû µµðåíèê÷èëåðè
ìûí÷à äýýí: «Ìåí Áóðãàííûœ øèëýýí Õðèñòîçó ýâåñ ìåí». 21 Îëàð           35 Äààðòàçûíäà õ‰íä‰ñ Èîàíí áàçà êàòàï áîäóíóœ èéè µµðåíèê÷è-

îîí: «Ûí÷ààðãà ÷îãóì êûì ñåí? Èëèÿ ñåí áå?» – äåï àéòûðãàííàð.       çè-áèëå êàäû àœàà òóðóï-òóð. 36 Ýðòèï áàð ÷ûäàð Èèñóñòó êµð‰ï êààø,
Îë: «×îê» – äåï õàðûûëààí. «Àçû Áóðãàííûœ ààçààíû ìåäýý÷è* ñåí       Èîàíí: «Áóðãàííûœ Õóðàãàíû áî-äóð!» – äýýí. 37 Èîàííûœ îë ñµñòå-
áå?» – äåï àéòûðãàííàð. Èîàíí: «×îê» – äåï õàðûûëààí. 22 Îëàð ûí-    ðèí äûœíààø, îîœ èéè µµðåíèê÷èçè Èèñóñòó ýäåðèï ÷îðóï êààí.
÷àí: «Êûì ñåí? – äåï ò‰œíåëèíäå àéòûðãàííàð. – Áèñòè àéáûëàï ÷î-     38 Èèñóñ õàÿ êµðí‰ï êåëãåø, îëàðíûœ Áîäóíóœ ñîîíäàí ÷îðóï îëóðà-

ðóäóïêàí óëóñêà ÷‰‰ äýýðèâèñòè ÷óãààëà. Áîäóœíó êûì ìåí äýýð ñåí?»   ðûí êµð‰ï êààø: «×‰í‰ äèëåï òóð ñèëåð?» – äåï àéòûðãàí. À îëàð:
23 Îë ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Ìåí – Èñàèÿ ìåäýý÷èíèœ ÷óãààëààíû        «Ðàââè (îë äýýðãå „Áàøêû“ äýýíè îë), Ñèëåð êàéäà òóðàð ñèëåð?» – äåï
äåã: „Êóðãàã êóðóã õîâóäà àëãûðûï òóðàð êèæèíèœ: ‘Äýýðãè-×àÿàê-      àéòûðãàííàð. 39 «Áàðààëû ÷å, êµð‰ï ààð ñèëå𻠖 äåï, Îë õàðûûëààí.
÷ûíûœ îðóóí äåñêèëåï áåðèœåð!’“ – äýýí êûøêûçû-äûð ìåí»à. 24,25 À    À ûí÷àí õ‰íä‰ñê‰í‰œ äµðò øàê ‰åçè òóðãàí ÷‰âå-äèð. Îëàð ýäåðèï
ôàðèñåéëåðíèœ àéáû÷ûëàðû îîí ìûí÷à äåï àéòûðãàííàð: «Ñåí Áóð-        áàðãàø, Èèñóñòóœ êàéäà òóðàðûí êµð‰ï àëãàø, õ‰íí‰ áàäûð Îîœ ÷à-
ãàííûœ øèëýýí Õðèñòîçó-äàà, Èëèÿ-äàà, Áóðãàííûœ ààçààíû ìåäýý-       íûíãà òóðãàííàð.
÷è-äàà ýâåñ áîëçóœçà, óëóñòó ÷‰ãå ñóããà ñóï òóðàðûœ îë?» 26 Èîàíí       40 Èèñóñòóœ äóãàéûíäà Èîàííûœ ñµñòåðèí äûœíààø, Îíó ýäåðèï

îëàðãà: «Ìåí óëóñòó ñóããà ñóãàð ìåí, ûí÷àëçà-äàà ñèëåðíèœ àðàœàðäà   ÷îðóïêàí èéè êèæèíèœ áèðýýçè Ñèìîí ϸòðíóœ äóœìàçû Àíäðåé
áèëáåçèœåð áèð Êèæè áàð-äûð. 27 Îë ìýýœ ñîîìäàí ÷åäèï êýýð óæóð-     áîëãàí. 41 Àíäðåé îë äîðààí áîäóíóœ àêûçû Ñèìîííó òûï àëãàø, àœàà
ëóã-äàà áîëçà, ìåí Îîœ èäèèíèœ øèäèèøêèíèí áåçèí ÷åæåðèíãå           ìûí÷à äýýí: «Áèñ Ìåññèÿíû (Áóðãàííûœ øèëýýí Õðèñòîçóí äýýíè
òµëåï ÷îê àìûòàí-äûð ìåí» – äåï õàðûûëààí.                           îë) òûï àëäûâûñ». 42 Îîí àêûçûí Èèñóñêà ýêêåëãåí. Èèñóñ îë÷å
   28 Áî ÷óãàà Èîàííûœ óëóñòó ñóããà ñóãàð ÷åðè áîëóð Èîðäàí õåìíèœ   êµð‰íãåø: «Èîàííûœ îãëó Ñèìîí-íà-äûð ñåí. Àì Êèôà äåï àäàòòû-
ýðèèíäå Âèôàíèÿ ñóóðãà áîëãàí. 29 Äààðòàçûíäà õ‰íä‰ñ Èîàíí îë÷å      ðàð ñåí» – äýýí. (Îë äýýðãå «Äàø» àçû ãðåê äûëäà «Ï¸òð» äýýíè îë.)
êåë ÷ûäàð Èèñóñòó êµð‰ï êààø, ìûí÷à äýýí: «Áî äåëåãåéíèœ óëóçó-
íóœ áà÷ûäûí ÷àéëàäûï àïïààð Áóðãàííûœ Õóðàãàíû áî-äóð. 30 Îîœ                   Èèñóñòóœ Ôèëèïï áèëå Íàôàíàèëäè êûé äýýíè
                                                                       43 Äààðòàçûíäà õ‰íä‰ñ Èèñóñ Ãàëèëåÿæå ÷îðóóðóí øèèòïèðëýýí.
* «Ûäûêòûã õîîéëóíóœ êàòàïòààøêûíû» äåï íîìóíãà (18:18-19)
 1:21                                                                Îë Ôèëèïïòè òûï àëãàø, àœàà ìûí÷à äýýí: «Ìåíè ýäåðèï ÷îðóâóò».
                                                                     44 Ôèëèïï áàçà-ëà Âèôñàèäàäàí êåëãåí, Àíäðåé áèëå ϸòðíóœ ÷àœãûñ
Ìîèñåéíèœ áîäóíóœ ààçààí ìåäýý÷èçè äýýíè îë.
                                                                     ÷åð ÷óðòòóó êèæè ÷‰âå-äèð. 45 Ôèëèïï, áîäóíóœ ýýë÷ýýíäå, Íàôàíà-
à Èñ. 40:3.                                                          èëäè òûï àëãàø, àœàà ìûí÷à äýýí: «Ìîèñåéíèœ õîîéëóçó áîëãàø
                                Èîàííûœ 1, 2                          227    228                               Èîàííûœ 2

    ìåäýý÷èëåðíèœ íîìíàðûíäà áèæýýí Êèæèíè òûï àëäûâûñ. Îë áîëçà             êóäàð, à îîí óëóñ ýçèðèé áýýðãå, áàãàéûí êóäàð áîëãàé. À ñåí ýêè àðà-
    Íàçàðåò ÷óðòòóã Èîñèôòèœ îãëó Èèñóñ áîëäó».                              ãàíû ìûí÷àãà äýýð øûãæàï òóðãàí-äûð ñåí».
        46 Ûí÷ààðãà Íàôàíàèë ìûí÷à äýýð áîëãàí: «Íàçàðåòòåí µµäåëèã             11 Èèñóñ ûí÷àëäûð Ãàëèëåÿíûœ Êàíàçûíãà êàéãàì÷ûê áàäûòêàë-

    ÷‰âå òûïòûð äåï áå ûí÷àø?» «Áàðãàø, áîäóœ êµð‰ï êµð äààí» – äåï,         äàðûíûœ áàøòàéãûçûí êûëãàø, îîœ-áèëå Áîäóíóœ µíä‰ð ê‰÷‰-ê‰æ‰í
    Ôèëèïï àœàà õàðûûëààí. 47 Îë÷å êåë ÷ûäàð Íàôàíàèëäè êµð‰ï êààø,          êµðã‰ñêåí. Ûí÷àíãàø Îîœ µµðåíèê÷èëåðè Àœàà á‰ç‰ðåé áåðãåííåð.
    Èèñóñ îîœ äóãàéûíäà ìûí÷à äýýí: «Ûíàé-äàà îï-ìåãå ÷îê, ûëàï-ëà           12 Èèñóñ îîœ ñîîíäà àâàçû, äóœìàëàðû áîëãàø µµðåíèê÷èëåðè-áèëå

    Èçðàèëü ÷îíãà õàìààðæûð êèæè áî-äóð». 48 Íàôàíàèë Àœàà: «Ñåí ìå-         êàäû Êàïåðíàóì õîîðàéæå áàäûï êåëãåø, àœàà ýëýýí êàø õîíãàííàð.
    íè êàí÷àï áèëèð ñåí?» – äýýí. «Ôèëèïï ñåíè êûé äýýð áåòèíäå-ëå,
    Ìåí ñýýœ ñìîêâà äåï ÷àäàœ ûÿø àäààíãà òóðãàíûœíû êµðä‰ì» – äåï,                               Áóðãàííûœ µðãýýçèí àðûãëààíû
                                                                                                (Ìô. 21:12 -13; Ìê. 11:15 -17; Ëê. 19:45 -46)
    Èèñóñ õàðûûëààí. 49 Íàôàíàèë Àœàà ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Áàøêû!
    Ñèëåð – Áóðãàííûœ Îãëó áîëãàø Èçðàèëüäèœ õààíû-äûð ñèëåð!»                 13 Èóäåé  õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëûíûœ õ‰í‰ ÷îîêøóëàï îëóðàð
    50 «„Ìåí ñýýœ ñìîêâà äåï ÷àäàœ ûÿø àäààíãà òóðãàíûœíû êµðä‰ì“ äýý-       áîîðãà, Èèñóñ Èåðóñàëèì÷å ÷îðóïêàí. 14 Áóðãàííûœ µðãýýçèíèœ õå-
    ðèìãå, Ìåœýý á‰ç‰ðåï òóðàðûœ îë áå? – äåï, Èèñóñ àœàà ÷óãààëààí. –       ðèìèíèœ èøòèíäå áîäà ìàë, õîéëàð áîëãàø êµãå-áóãàëàð ñàòêàí
    Îîí-äàà µíä‰ð óëóã õåðåêòåðíè êµðå áýýð ñåí». 51 Îë óëàøòûð ìûí÷à        óëóñòóœ áàçà áîòòàðûíûœ àæûë-õåðýýí êûëãàí àêøà ñîëóê÷óëàðû-
    äýýí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: äýýðíèœ àœãàéûï              íûœ îëóðàðûí Îë êµð‰ï êààí. 15 Èèñóñ ûí÷àí õåíäèðäåí êûì÷û µð‰ï
    àæûòòûíà áýýðèí áàçà Áóðãàííûœ òµëýýëåðèíèœ Êèæè àìûòàí Îã-              àëãàø, Áóðãàííûœ µðãýýçèíäåí ñàäûã êûëãàí õàìûê óëóñòó áàçà õîé-
,
1
2   ëóí÷å ä‰æ‰ï áàòêàø, äåäèð µð‰ ‰í‰ï òóðàðûí êµð‰ï êààð ñèëåð».            ëàð áèëå áîäà ìàëäû ‰íä‰ð îéëàäûïêàø, àêøà ñîëóê÷óëàðûíûœ
                                                                             ñòîëäàðûí àœäàðà îêòàï, àêøàçûí òµ ÷àøêàííàïêàí. 16 ʵãå-áóãà
                           Êàíàãà áîëãàí êóäà äîþ
                                                                             ñàòêàííàðãà Èèñóñ: «Îîœàðíû ìîîí ûðàäûœàð! Ìýýœ Àäàìíûœ Áà-

    2 äîþ áîëãàí, à Èèñóñòóœ àâàçû àœàà êèðæèï êåëãåí.
       1 Èéè   õ‰í ýðòêåíäå*, Ãàëèëåÿíûœ Êàíà õîîðàéæûãàæûíãà êóäà           æûœûí ñàäûã-ñààðûëãà ÷åðè êûëáàœàð!» – äåï äóæààãàí.
                                                              2 Èèñóñ áèëå      17 Ûí÷àí Îîœ µµðåíèê÷èëåðè Áèæèëãåäå ìûí÷à äýýíèí ñàêòûï

    Îîœ µµðåíèê÷èëåðè áàçà ûíààð ÷àëàòêàí ÷‰âå-äèð.                          êåëãåííåð: «Ñýýœ Áàæûœûœãà ûíàêøûë Ìåíè îò äåã îÿ ÷èðòè áåðäè»à.
      3 Àðàãà òµíå áýýðãå, àâàçû Èèñóñêà: «Áî óëóñòóœ àðàãàçû ÷îê-òó𻠖     18 Îë µéäå èóäåéëåð êèðæè áåðèï, Èèñóñêà ìûí÷ààð õàðûûëààííàð:

    äýýí. 4 «Ìåœýý áàçà ñèëåðãå îë êàíäûã õàìààí ÷‰âåë, àâàé? – äåï, Èèñóñ   «Ûí÷ààð êûëûð ýðãåœ áàðûí Ñåí êàíäûã áàäûòêàë äåìäýý-áèëå áèñ-
    àœàà õàðûûëààí. – Ìýýœ ‰å-øàãûì àì-äàà êåëáýýí áîëãàé». 5 Àâàçû          êå øûíçûäàð ñåí?» 19 «Áóðãàííûœ áî µðãýýçèí ‰ðåãäåï-áóçóï êàœàð,
    àðàãà êóäóê÷óëàðûíãà: «Îîœ àéûòêàí ààéû-áèëå êûëûœà𻠖 äýýí.            Ìåí îíó ‰ø õ‰í äóðãóçóíäà òóäóï-òóðãóçóïòàð ìåí» – äåï, Èèñóñ
      6 Èóäåéëåðíèœ àðûãëàíûï ÷óíàð ¸çóëàëûí ñàãûûðûíãà õåðåê, áè-           îëàðãà õàðûûëààí. 20 Ûí÷ààðãà èóäåéëåð ìûí÷à äýýííåð: «Áóðãàííûœ
    ðýýçè-ëå ñåçåíäåí ÷‰ñ ÷ýýðáè ëèòð èøêèð àëäû óëóã äàø äîñêààð àœàà       áî µðãýýçèí äµðòåí àëäû ÷ûë äóðãóçóíäà òóäóï êåëäè, à Ñåí îíó ‰ø-ëå
    òóðãàí ÷‰âå-äèð. 7 Èèñóñ àðàãà êóäóê÷óëàðûíãà: «Äîñêààðëàðãà ñóãäàí      õ‰í äóðãóçóíäà òóäóï òóðãóçóïòàð ñåí áå?!»
    äîëäóð êóäóœà𻠖 äåï äóæààãàí. Îëàð äîñêààðëàðíûœ ýðèèí àæûð               21 À Îë Áóðãàííûœ µðãýýçè äåï òóðà, Áîäóíóœ ìàãà-áîäóíóœ äóãà-

    äîëäóðóïêàííàð. 8 Îîí Èèñóñ îëàðãà: «Àì óñêóëààø, êóäà äîþíóœ            éûíäà ÷óãààëààí ÷‰âå-äèð. 22 Èèñóñ µë‰ãëåðäåí êàòàï äèðëèï êåëãåí-
    áàøêàðûê÷ûçûíãà àïïàðûï áåðèœå𻠖 äýýí. Îëàð Îîœ äóæààãàí àà-           äå, µµðåíèê÷èëåðè Îîœ áî ñµñòåðèí ñàêòûï êåëãåø, Îîœ ÷óãààëààí
    éû-áèëå ꉉñåòêåííåð. 9 Àðàãàæå õóóëãàí ñóãíó áàøêàðûê÷û àìçàï           ÷‰âåçèíãå áàçà Áèæèëãåãå á‰ç‰ðåé áåðãåííåð.
    êµðãåí. À îë áî àðàãàíû êàéûûí ýêêåëãåíèí áèëáåñ, îíó ÷‰ãëå ñóã
    óñêàí ÷àë÷àëàð áèëèð òóðãàí. Ûí÷àí îë áàøêàðûê÷û ê‰äýýíè êûé                                  Èèñóñ á‰ã‰ óëóñòó µòò‰ð áèëèð
    äåï àëãàø, 10 àœàà ìûí÷à äýýí: «Øóïòó óëóñ áàøòàé ýêè àðàãàçûí                       Èåðóñàëèìãå õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëûíãà òóðãàø,
                                                                               23 Èèñóñòóœ

                                                                             êûëûï òóðàðû êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåðèí êµðãåø, äûêà õµé óëóñ Àœàà
    * 2:1 Áî ñµñòåðíèœ µñêå óòêàçû: «Íåäåëÿíûœ ‰øê‰ õ‰í‰íäå» – áîîï
    ÷àäàâàñ.                                                                 à Ûä. ûð. 68:10.
                               Èîàííûœ 2, 3                        229    230                         Èîàííûœ 3

    á‰ç‰ðåé áåðãåí. 24 Ûí÷àëçà-äàà Èèñóñ Áîäó óëóñêà á‰ç‰ðåâåéí áàðãàí,   êåëãåí* Êèæè àìûòàí Îãëóíäàí µñêå êûì-äàà äýýðæå êµä‰ðë‰ï ‰í-
    ÷‰ãå äýýðãå îëàðíûœ êàíäûûçûí áèëèð òóðãàí. 25 Îë ûøêàø êàíäûã-       ìýýí-íå áîëãàé. 14,15 Àœàà á‰ç‰ðýýí êèæè á‰ð‰ç‰** 최ãå àìûäûðàëäûã
    áèð êèæè äóãàéûíäà µñêå êèæèíèœ Àœàà ÷óãààëàï áýýðèí Îë õåðåã-        áîëçóí äýýø, êóðãàã êóðóã õîâóãà Ìîèñåéíèœ ÷ûëàííû µð‰ êµä‰ðãåíè
    ëåâåñ áîëãàí. Êèæèíèœ ñåòêèëèíäå ÷‰‰ áàðûí Îë Áîäó áèëèð òóðãàí.      äåã, Êèæè àìûòàí Îãëó áàçà øàê ûí÷ààð áåäèäèð êµä‰ðò‰ð óæóðëóã».
,
2
3
                                                                             16 Îãëóíãà á‰ç‰ðýýí êèæè á‰ð‰ç‰ µëáåçèí, õàðûí 최ãå àìûäûðàë-



    3 òûã, ôàðèñåéëåð áµë‰‰íãå õàìààðæûð êèæè òóðãàí.
       1 Èóäåéëåðíèœ   äàðãàëàðûíûœ áèðýýçè áîëóð, Íèêîäèì äåï àò-        äûã áîëçóí äýýø, Áóðãàí Áîäóíóœ ýð ÷àœãûñ Îãëóí áåðèïêåí. Îîœ áî
                                                             2 Îë êèæè    äåëåãåéíèœ óëóçóíãà ûíàêøûëû îë õèðå áîëãàí-äûð. 17 Áóðãàí Áîäó-
    áèð-ëå ä‰íå Èèñóñêà êåëãåø, Àœàà ìûí÷à äýýí: «Áàøêû! Ñèëåðíè          íóœ Îãëóí áî äåëåãåéæå àéáûëàï ÷îðóäàðäà, áî äåëåãåéíè øèèäåð
    Áóðãàííûœ áèñ÷å ÷îðóòêàíû áàøêû äåï áèëèð áèñ. ׉ãå äýýðãå Áóð-       äýýø ýâåñ, õàðûí Îíó äàì÷ûøòûð áî äåëåãåéíè êàìãàëààð äýýø,
    ãàííûœ äóçàçû ÷îêòà, êûì-äàà Ñèëåðíèœ êûëûï òóðàðûœàð äåã êàé-        ÷îðóòêàí áîëãàé. 18 Áóðãàííûœ Îãëóíãà á‰ç‰ðýýð êèæè øèèòòèðáåñ,
    ãàì÷ûê ÷‰‰ëäåð êûëûï øûäàâàñ».                                        à á‰ç‰ðåâåñ êèæè – ýðòå äýýðå-ëå øèèòòèðèï àëãàí áîëóð, ÷‰ãå äýýð-
      3 Èèñóñ àœàà: «Àëûñ øûííû ñåœýý ÷óãààëàï òóð ìåí: ÷‰ãëå êàòàï       ãå Áóðãàííûœ ýð ÷àœãûñ Îãëóíóœ àäûíãà á‰ç‰ðåâåéí áàðãàí-äûð.
    òµð‰òò‰íãåí* êèæè Áóðãàííûœ ×àãûðãàçûí áèëèï øûäàà𻠖 äåï õà-        19 Îëàðíûœ øèèòòèðåð óæóðó ÷‰äåë: áî äåëåãåéæå ÷ûðûê ÷åäèï êýýð-

    ðûûëààí. 4 «Êûðûé áåðãåí êèæè êàí÷àï êàòàï òµð‰òò‰íåðèë? – äåï,       ãå, êèæèëåð îë ÷ûðûêêà êµµðäå, êàðàœãûãà àðòûê ûíàê áîëãàííàð-
    Íèêîäèì Àœàà ÷óãààëààí. – Òààíäà-ëà îë èåçèíèœ èøòèí÷å äåäèð          äûð, ÷‰ãå äýýðãå îëàðíûœ ‰‰ëãåòêåí õåðåêòåðè áóçóòòóã-äóð. 20 Áóçóò
    êèðãåø, êàòàï òµð‰òò‰í‰ï êýýð áå?» 5 Èèñóñ ìûí÷à äåï õàðûûëààí:       ‰‰ëãåäèï òóðàð êèæè á‰ð‰ç‰ ÷ûðûêòû êµµð õµœí‰ ÷îê áîëóð áàçà îîœ
    «Àëûñ øûííû ñåœýý ÷óãààëàï òóð ìåí: ÷‰ãëå ñóã áîëãàø щëäåäåí         ‰‰ëãåòêåíè áóçóòòóã õåðåêòåð èëåðåé áýýðèíäåí êîðòêàø, ÷ûðûêòàí
    òµð‰òò‰íãåí êèæè Áóðãàííûœ ×àãûðãàçûí÷å êèðèï øûäààð! 6 Êèæè          äåçå áýýð. 21 À àëûñ øûííûœ ààéû-áèëå ÷óðòòàï ÷îðóóð êèæè ûíäûã
    áîéäóñòóœ ÷àÿàãàíû ìàãà-áîòòóœ àìûäûðàëûí àäà-èåçèíäåí àëûð,          ýâåñ. Îîœ àæûë-õåðýý Áóðãàíãà ÷‰‰ëäåæèï òóðàðûí ÷ûðûê êµðã‰ññ‰í
    à щëäåãå áàøêàðòêàí àìûäûðàëäû ÷‰ãëå Áóðãàííûœ щëäåçèíäåí           äýýø, îë ÷ûðûê÷å áàð ÷ûäàð.
    àëûð.
      7 Ìýýœ ñåœýý: „Ñèëåð êàòàï* òµð‰òò‰íåð óæóðëóã ñèëå𓠖 äýýíèì-                       Èèñóñ áîëãàø Èîàíí Ìåäåãëåê÷è
    íè ýëäåïñèíèï êàéãàâà. 8 Õàò** áîäóíóœ òóðàëààí ÷åðèíãå õàäûûð.         22 Èèñóñ   îîœ ñîîíäà µµðåíèê÷èëåðè-áèëå êàäû Èóäåÿæå ÷åäèï
    Ñåí îîœ øèìýýíèí äûœíàï òóðàð ñåí, ûí÷àëçà-äàà îîœ êàéûûí êåë-        êåëãåí áîëãàø îëàð-áèëå êàäû àœàà ýëýýí µéäå àðòûï êàëãàø, óëóñòó
    ãåíèí áàçà êàéíààð áàðãàíûí áèëáåñ ñåí. щëäåãå áàøêàðòêàí àìû-       ñóããà ñóï òóðãàí. 23 À Èîàíí áàçà-ëà îë µéäå Ñàëèìíèœ ÷îîãóíäà ñóó
    äûðàëäûã êèæè á‰ð‰ç‰-áèëå áàçà øàê ûíäûã áîëóð».                      ýëáåê Åíîí äåï ÷åðãå óëóñòó ñóããà ñóãàðûí óëàì÷ûëààí. Óëóñ àœàà
      9 Íèêîäèì Îîí: «Îë êàí÷àï ûíäûã áîëóð ÷‰âåë?» – äåï àéòûðãàí.       ñµêò‰ï êýýï, à îë îëàðíû ñóããà ñóï òóðãàí. 24 (Èîàíí àì-äàà êàðà-áà-
      10 «Ñåí, Èçðàèëüäèœ áàøêûçû ýðòèï, îíó êàí÷àï áèëáåçèœ îë? –        æûœãà ñóêòóðáààíäà, îë á‰ã‰ áîëóï òóðãàí ÷‰âå-äèð.)
    äåï, Èèñóñ àœàà õàðûûëààí. – 11 Àëûñ øûííû ñåœýý ÷óãààëàï òóð ìåí:      25 Áèð-ëå êàòàï Èîàííûœ µµðåíèê÷èëåðè-áèëå áèð èóäåéíèœ***

    áèñ ÷‰ãëå áèëèð ÷‰âåâèñ äóãàéûíäà ÷óãààëàï, êµðãåí ÷‰âåâèñ äóãà-      àðàçûíãà á‰ç‰ðýýí êèæèíè àðûãëààð ¸çóëàë äóãàéûíäà ìàðãûëäàà ‰í‰ï
    éûíäà õåðå÷èëåï òóðàð áèñ, à ñèëåð áèñòèœ õåðå÷èëåëèâèñòè õ‰ëýýï      êåëãåí. 26 Îëàð Èîàííãà ÷åäèï êåëãåø, ìûí÷à äýýííåð: «Áàøêû, Èîð-
    àëûð õµœí‰œåð ÷îê-òóð. 12 Ìåí áî äåëåãåéíèèíèœ äóãàéûíäà ñèëåðãå      äàííûœ îë ÷àðûûíãà êàäû òóðãàíûœàð áàçà Îîœ äóãàéûíäà õåðå÷èëåï
    ÷óãààëààðûìãà, Ìåœýý á‰ç‰ðåâåéí òóðãàø, äýýðíèèíèœ äóãàéûíäà ñè-
    ëåðãå ÷óãààëààðûìãà, êàí÷àï Ìåœýý á‰ç‰ðýýð ñèëåð? 13 Äýýðäåí ä‰æ‰ï
                                                                          * 3:13 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Äýýðäåí ä‰æ‰ï êåëãåí» äåï
                                                                          ñµñòåðãå «Äýýðäå àìûäûðààí» äåï ñµñòåðíè íåìýýí.
    * 3:3,7 Ãðåê äûëäà «Êàòàï òµð‰òò‰íãåí» áîëãàø «¤ð‰òåí òµð‰òò‰íãåí»    ** 3:14 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Êèæè á‰ð‰ç‰» äåï ñµñòåðãå
    äåï óòêàëàðíû ÷àœãûñ îë ñµñ èëåðåäèð.                                 «¤ëáåçèí» äåï ñµñòåðíè íåìýýí.
    ** 3:8 Õàò – ãðåê äûëäà õàò áèëå ñ‰ëäå äåï ñµñòåðíè áèæèèðè äµìåé     *** 3:25 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Áèð èóäåé» ýâåñ, à «×àì-
    áîëãàø, ÷àœãûñ îë ñµñ èéè óòêàëûã áîëóð.                              äûê èóäåéëåð» äåï áèæýýí.
                               Èîàííûœ 3, 4                         231    232                         Èîàííûœ 4

    ÷óãààëààíûœàð Êèæèíè ñàêòûð-äûð ñèëåð áå? Ûí÷ààðãà Îë áàçà             èæåð ñóã äèëýýðèœ îë?» – äåï àéòûðãàí. (׉ãå äýýðãå èóäåéëåð Ñàìà-
    óëóñòó ñóããà ñóï òóð, à õàìûê óëóñ Îë÷å ñµêò‰ï êýýï òóðóï áåðäè».      ðèÿ ÷óðòòóãëàðíûœ àæûãëààð ñàâàçûí àæûãëàâàñ* òóðãàí.) 10 Èèñóñ
       27 Èîàíí ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Êèæè ÷‰ãëå äýýðíèœ àœàà äààí-        ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Ñåí Áóðãàííûœ áýýð õàéûðàçûí áàçà Êûì ñå-
    äûðûï áåðãåí ÷‰âåçèí êûëûï øûäààð. 28 „Ìåí Õðèñòîñ ýâåñ-òèð ìåí,       œýý „Ñóóœäàí Ìåœýý áåðåì“ äåï òóðàðûí áèëãåí áîëçóœçà, áîäóœ-íà
    ûí÷àëçà-äàà Áóðãàí ìåíè Îíó ìóðíàé ÷îðóòêàí“ – äýýíèìíè áîòòà-         Îîí äèëåé áýýð èéèê ñåí, à Îë ñåœýý äèðèã ñóãíó áýýð èéèê».
    ðûœàð áàäûòêàï áîëóð ñèëåð. 29 Äóøòóê êûñ – ê‰äýý îîëãà õàìààð-           11 Õåðýýæåí Àœàà ìûí÷à äýýí: «Äýýðãè! Ñèëåðäå ñóã óçóïêó äåã ÷‰‰-

    æûð. À ê‰äýýíèœ ýæè îîë îîœ ÷àíûíãà òóðàð, ûí÷àíãàø ê‰äýýíèœ           äàà ÷îê, à êóäóê õàíû-äûð. Ñèëåðãå îë äèðèã ñóã êàéûûí êýýð äåï?
    ÷óãààçûí äûœíààø, µµð‰‰ð áîîð ÷‰âå. Ìåœýý áàçà øàê ûíäûã µµð‰øê‰       12 Áî êóäóêòóœ ñóóí áîäó, àæû-òµë‰ áîëãàø ìàë-ìàãàíû èæèï ÷îðààí

    àì-íà êåëãåíè áî-äóð. 30 Îë àì µçåð óæóðëóã, à ìýýœ ‰‰ëåì – áè÷èèëåï   áàçà îíó áèñêå àðòòûðûï êààí êèæè – áèñòèœ µãáåâèñ Èàêîâ áîëãàé.
    ÷èäåðè-äèð».                                                           Òààíäà-ëà Ñèëåð êàí÷àï îîí àðòà áåðãåí áîëäóœàð?» 13 Èèñóñ ìûí-
       31 Êûì µð‰òåí êåëãåíèë, Îë µñêå á‰ã‰ óëóñòàí µíä‰ð óëóã áîëóð. À    ÷ààð õàðûûëààí: «Áî ñóãíó èæåð êèæè äàãûí ñóêñàé áýýð. 14 À Ìýýœ
    ÷åðäåí òûâûëãàí êèæè – áîäó ÷åðíèè áîëóð áàçà ÷åðäå äåã êûëäûð         àœàà áýýðèì ñóãíó èæåð êèæè êàæàí-äàà ñóêñàâàñ. Ìýýœ àœàà áýýð
    ÷óãààëààð. Ûí÷àëçà-äàà Êûì äýýðäåí êýýðèë, Îë µñêå á‰ã‰ óëóñòàí        ñóóì îîœ èøòèíãå 최ãå àìûäûðàë÷å àãûï áàòêàí ñóã áàæû áîëó
    µíä‰ð óëóã. 32 Îë Áîäóíóœ êµðãåí áîëãàø äûœíààí ÷‰âåçèí õåðå÷èëåï      áýýð». 15 «Äýýðãè, – äåï, õåðýýæåí Àœàà ÷óãààëààí. – Ìîîí ñîœãààð
    ÷óãààëàï òóðàð, ÷‰ãëå êûì-äàà Îîœ õåðå÷èëåëèí õ‰ëýýï àëáàñ-òûð.        êàæàí-äàà ñóêñàâàñ áàçà áýýð ñóãëàï êåëáåñ àïààð êûëäûð, ìåœýý îë
    33 À Îîœ õåðå÷èëýýí ñµñòåðèí õ‰ëýýï àëãàí êèæè Áóðãàííûœ àëûñ          ñóóœàðäàí áåðèï êµð‰œåðåì».
    øûííûûí áàäûòêàï òóðàðû îë. 34 Áóðãàííûœ àéáûëàï ÷îðóòêàí Êè-             16 Èèñóñ àœàà: «Áàðãàø, àøààœíû êûé äåï àëãàø, áîæå ÷åäèï êåë» –

    æèçè Áóðãàííûœ ñµñòåðèí ÷óãààëààð, ÷‰ãå äýýðãå Áóðãàí Àœàà щëäå-      äýýí. 17 Õåðýýæåí Àœàà: «Àøàê ÷îê ìåí» – äåï õàðûûëààí. Èèñóñ
    íè õåì÷ýýë ÷îãó-áèëå áåðèï òóðàð. 35 Áóðãàí Àäà Îãëóíãà õàíû ûíàê      àœàà: «Àøààì ÷îê äåï, ñåí øûíûí ÷óãààëàäûœ. 18 Áåø êàòàï àøàêêà
    áàçà á‰ã‰ ÷‰âåíè Îîœ õîëóíãà òûïñûï áåðãåí-äèð. 36 Îãëóíãà á‰ç‰ðýýí    áàðãàí-äûð ñåí. À àì îëóðòóï àëãàí êèæèœ ñýýœ àøààœ ýâåñ-òèð. Ñýýœ
    êèæè 최ãå àìûäûðàëäûã áîëóð. À Îãëóí òîîï äûœíàâààí êèæè 최-         îë ÷óãààœ ûëàï øûí áîëäó» – äýýí.
4
,
3   ãå àìûäûðàëäû êµðáåñ, õàðûí Áóðãàííûœ êèëåœè àœàà ÷åäåð.                  19 Õåðýýæåí Àœàà ìûí÷à äýýí: «Äýýðãè! Ñèëåðíè ìåäýý÷è äýýðçèí

                                                                           êµð‰ï òóð ìåí. 20 Áèñòèœ àäà-µãáåâèñ áî äàããà Áóðãàíãà òåéëåï ÷î-
                  Èèñóñ áîëãàø Ñàìàðèÿ ÷óðòòóã õåðýýæåí
                                                                           ðààí, à èóäåéëåð ñèëåð áîëçà, òåéëýýð ÷åð ÷‰ãëå Èåðóñàëèìäå äýýð-

    4 áàçà õµé óëóñòó ñóããà ñóï òóðàðûí ôàðèñåéëåð äûœíàï êààí.
        1 Èèñóñòóœ,   Èîàííãà áîäààðãà, õµé µµðåíèê÷èëåð õààðà òóäóï       äèð ñèëåð». 21 Èèñóñ àœàà ìûí÷à äýýí: «Óãáàêûì, Ìåœýý á‰ç‰ðåï êµð,
                                                                           Áóðãàí Àäàãà áî äàããà-äàà, Èåðóñàëèìãå-äàà ìµãåéèï òåéëåâåéí áàà-
    2 (×îãóì Èèñóñ Áîäó ýâåñ, à Îîœ µµðåíèê÷èëåðè óëóñòó ñóããà ñóï òóð-    ðûœàð ‰å êåë ÷ûäàð-äûð. 22 Ñèëåð, ñàìàðèéæèëåð, ÷‰‰ ÷‰âåãå òåéëåï
    ãàí ÷‰âå-äèð.) 3 Ûí÷à äåï òóðàðûí äûœíààø, Èèñóñ Èóäåÿíû êàããàø,       ÷îðóóðóœàðíû áèëáåñ-òèð ñèëåð, à èóäåéëåð áèñ ÷‰‰ ÷‰âåãå òåéëåï ÷î-
    äåäèð Ãàëèëåÿæå ÷îðóïêàí. 4 Îîœ îðóó Ñàìàðèÿíûœ ÷åðèí òàâàðûï          ðóóðóâóñòó áèëèð áèñ, ÷‰ãå äýýðãå êàìãàëàë èóäåéëåðäåí êýýð áîëãàé.
    ýðòåð òóðãàí.                                                          23 Ûí÷àëçà-äàà ¸çóëóã ìµãåéèê÷èëåðíèœ Áóðãàí Àäàãà ñ‰ëäå áîëãàø
       5 Ûí÷àíãàø Èèñóñ Ñàìàðèÿíûœ Ñèõàðü äåï áè÷èè õîîðàéûí÷å ÷å-         àëûñ øûíäàí ìµãåéèï òåéëåé áýýðè ûíäû㠉å êåë ÷ûäàð, ìûðûœàé-ëà
    äå áåðãåí. Îë õîîðàéæûãàø øàã-øààíäà Èàêîâòóœ áîäóíóœ îãëó             êåëãåíè áî-äóð. Ûëàï-ëà ûíäûã ìµãåéèê÷èëåðíè Àäà Áîäóíãà äèëåï
    Èîñèôêå áåðãåí ýýëåë ÷åðèíäåí ûðàê ýâåñòå òóðàð ÷‰âå-äèð. 6 Ûíäà       ÷îðóóð. 24 Áóðãàí äýýðãå щëäå-äèð. Ûí÷àíãàø Àœàà ìµãåéèï òåé-
    Èàêîâòóœ êóäóó áàð áîëãàí. Îðóêêà ìîãàï-øûëàé áåðãåí Èèñóñ êó-         ëýýííåð ñ‰ëäå áîëãàø àëûñ øûíäàí ìµãåéèï òåéëýýð óæóðëóã».
    äóê ÷àíûíãà äûøòàíûï îëóðóï àëãàí. Չí ä‰úø ÷åäèï òóðãàí.                 25 Õåðýýæåí Àœàà ìûí÷à äýýí: «Ìåññèÿ (Îíó Õðèñòîñ äåï áàçà
       7 Ñàìàðèÿ ÷óðòòóã áèð õåðýýæåí ñóã óçóï àëûð äýýø ÷åäèï êýýï-òèð.   àäààð) áî äåëåãåéãå êýýð óæóðëóã äåï áèëèð-ëå ìåí. Îë ÷åäèï êåëãåø,
    Èèñóñ àœàà: «Ñóóœäàí Ìåœýý áåðåì» – äýýí. 8 Îîœ µµðåíèê÷èëåðè ÷åì
    ñàäûï àëûð äýýø, õîîðàéæûãàø÷å ÷îðóïêàí òóðãàí. 9 Ñàìàðèé õåðýý-       * 4:9 «Àæûãëààð ñàâàçûí àæûãëàâàñ» äåï ñµñòåðíèœ µñêå óòêàçû: «Õà-
    æåí Àœàà: «Ñåí èóäåé õèðåœäå, êàí÷àï ñàìàðèé õåðýýæåí ìåíäåí           ðûëçàøïàñ» – áîîï ÷àäàâàñ.
                            Èîàííûœ 4                           233        234                              Èîàííûœ 4, 5

áèñêå øóïòó ÷‰âåíè òàéûëáûðëàï áýýð». 26 «Îë – Ìåí-äèð ìåí, ñýýœ-
                                                                                                 Õààííûœ ä‰æ‰ìåäèíèœ îãëóí ýêèðòêåíè
áèëå ÷óãààëàæûï òóðàð ààí» – äåï, Èèñóñ õàðûûëààí.
                                                                             43 Èéè  õîíãàíäà, Èèñóñ Ãàëèëåÿæå ÷îðóïêàí. 44 Ìåäýý÷è áîäóíóœ
   27 Îë ‰åäå Èèñóñòóœ µµðåíèê÷èëåðè Îíó êààïêàí ÷åðèí÷å ýýï êåë-

ãåø, Îîœ äåìãè õåðýýæåí-áèëå ÷óãààëàæûï òóðàðûí êµðãåø, êàéãàï             òµðýýí ÷óðòóíãà* àëäàð-õ‰íä‰ë‰ã áîëáàñ äýýðçèí Îë Áîäó-ëà ÷óãààëàï
                                                                           òóðãàí ÷‰âå-äèð. 45 Èèñóñ Ãàëèëåÿãà ÷åäèï êýýðãå, îë ÷åð ÷óðòòóãëàð
êàëãàííàð. Ûí÷àëçà-äàà êûì-äàà Èèñóñòàí Àœàà ÷‰‰ õåðåãèí áàçà
                                                                           Îíó ýâèëåœ-ýýëäåê óòêóï-õ‰ëýýï àëãàííàð: îëàð Èåðóñàëèìãå áîëãàí
Îîœ ÷‰ãå îë õåðýýæåí-áèëå ÷óãààëàæûï òóðàðûí àéòûðáààí. 28 Ûí÷àí
                                                                           áàéûðëàëãà áàðûï ÷îðààí áîëãàø, Îîœ àœàà êûëãàí êàéãàì÷ûê ÷‰‰ë-
ñàìàðèé õåðýýæåí ñóãëààð ñàâàçûí êààïêàø, õîîðàéæûãàø÷å ýýï
                                                                           äåðèí øóïòóçóí êµðãåí ÷‰âå-äèð.
êåëãåø, óëóñêà ìûí÷à äýýí: 29 «Êóäóê÷å áàðãàø, êûëãàí á‰ã‰ ÷‰‰ë‰ì-            46 Èèñóñ îîí îîœ ìóðíóíäà ñóãíó àðàãàæå õóóëäóðóïêàí ÷åðè áîëóð
í‰ ìåœýý ÷óãààëàï áåðãåí êèæèæå êµð‰ï êµð‰œåðåì: Îë Õðèñòîñ ýâåñ
                                                                           Ãàëèëåÿíûœ Êàíàçûí÷å äåäèð ýýï êåëãåí. Êàïåðíàóìãà õààííûœ
èðãè áå?» 30 Ûí÷àíãàø óëóñ õîîðàéæûãàøòàí ‰íãåø, Èèñóñ÷å ÷îðóï-            áèð ä‰æ‰ìåäè òóðãàí, à îîœ îãëó ààðûé áåðãåí áîëãàí. 47 Èèñóñòóœ
êàííàð.                                                                    Èóäåÿäàí Ãàëèëåÿæå ýýï ÷àíûï êåëãåíèí äûœíààø, îë êèæè Àœàà
   31 Îë µéäå µµðåíèê÷èëåðè Èèñóñòàí: «Áàøêû, ÷åìíåíèœåð!» – äåï
                                                                           ÷åäèï êåëãåø, «¤ë‰ï ÷ûäàð îãëóìíó ýêèðòèï áýýðè-áèëå Êàïåðíàóì-
äèëåï òóðãàííàð. 32 À Îë: «Ìýýœ àúø-÷åìèì áàð, ñèëåð îîœ äóãàéûíäà         ÷å áàäûï êýýï êµð‰œåð» äåï Îîí äèëåï ýãåëýýí. 48 Èèñóñ àœàà ìûí÷à
áèëáåñ-òèð ñèëå𻠖 äåï õàðûûëààí. 33 Ûí÷ààðãà µµðåíèê÷èëåðè àðà-          äýýí: «Áàäûòêàë äåìäåêòåðè áîëãàø êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåðíè êµðáýýí
çûíäà: «¤ñêå-áèð êèæè Àœàà ÷åì ýêêåï áåðãåí ýâåñ èðãè áå?» – äèøêåí.       øààœàðäà, ñèëåðíèœ êàéûœàð-äàà á‰ç‰ðýýð èéèê áå!»
   34 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ìýýœ àúø-÷åìèì áîëçà, Ìåíè àéáû-              49 Õààííûœ ä‰æ‰ìåäè: «Äýýðãè! Îãëóì µëáåéí ÷ûäûðäà, áàðûï
ëàï ÷îðóòêàí Àäàìíû òîîï äûœíààðû áîëãàø Îîœ Ìåœýý äààñêàí                 êµðýýëè!» – äýýí. 50 Èèñóñ: «×àíà áåð ÷å, îãëóœ äèðèã àðòàð-äû𻠖 äåï
àæûë-õåðýýí ý÷èçèíãå ÷åäèð êûëûðû áîëóð. 35 „Àì äµðò àé ýðòñå –            õàðûûëààí. Îë êèæè Èèñóñòóœ ñµñòåðèíãå á‰ç‰ðýýø, ÷îðóé áàðãàí.
ä‰æ‰ò àæààð µé êýý𓠖 äåï ÷óãààëàøïàñ èéèê ñèëåð áå? À ìåí ñèëåðãå        51 Îðóê àðà îíó ÷àë÷àëàðû óòêóï àëãàø: «Îãëóœàð ýêèðèé áåðäè» –
÷óãààëàï òóð ìåí: êàðàêòàðûœàðíû õåðå êµðãåø, òàðàà øµëäåðèí÷å             äýýííåð. 52 «Êàø øàê ‰åçèíäå îãëóì ÷‰ãýýðòåï ýãåëåäè?» – äåï, îë
êµð‰œåðäåí, îëàð êàéû õèðå àëäûí-ñàðûã àïàðûï, òàðààçû áûøêàí-             ÷àë÷àëàðûíäàí àéòûðãàí. Îëàð àœàà: «Ä‰‰í, ä‰øòåêèíèœ áèð øàê ‰å-
äûð! 36 Òàðàà àæààê÷ûçû áîäóíóœ øàœíàëûí àëûð áîîðäà, 최ãå                çèíäå îîœ ýúäèíèœ èçèè íàìäàé áåðäè» – äåï õàðûûëààí. 53 Èèñóñòóœ
àìûäûðàëãà õåðåê ä‰æ‰òò‰ áàçà àï òóðàð, ûíäûã áîëãàíäà òàðàà ÷à-           àœàà: «Îãëóœ äèðèã àðòàð-äû𻠖 äýýí øàãûíäà îãëó ýêèðèé áåðãåí
æûê÷ûçû-äàà, ä‰æ‰ò àæààê÷ûçû-äàà äåœãå µµð‰‰ð àïààð. 37 ׉ãå äýýð-         äýýðçèí àäàçû áèëèï êààí. Ûí÷àí îë áîäó áàçà µã-á‰ëåçè á‰ð‰í‰-áèëå
ãå îë òàâàðûëãàäà: „Áèðýýçè òàðûûð, µñêåçè àæàà𓠖 äåï ‰ëåãåð ñµñ         á‰ç‰ðåé áåðãåííåð. 54 Èóäåÿäàí Ãàëèëåÿæå ýýï ÷àíûï êåëãåø, Èèñóñ-
áàäûòêàòòûíà áýýð. 38 Ìåí ñèëåðíè áîòòàðûœàðíûœ êèðæèï àæûëäà-         5
                                                                       ,
                                                                       4   òóœ êûëãàí èéèãè êàéãàì÷ûê ÷‰‰ë‰ îë áîëãàí.
âààí øµë‰œåðíè àæààï àëçûí äýýø ÷îðóäóï òóðàðûì áî – àœàà µñêå
                                                                                                  Âèôåçäà äýýð ýøòèð ÷åðãå ýêèðòêåíè
óëóñ àæûëäàï êààí, à ñèëåð îëàðíûœ àæûëûíûœ ‰ðå-ò‰œíåëèí êàäû

                                                                           5 ÷îðóïêàí. Èåðóñàëèìäå Õîé õààëãàçûíûœ ÷àíûíäà åâðåé äûëäà
                                                                                 1 Îîœ   ñîîíäà èóäåé áàéûðëàë áîëãàí, Èèñóñ ûí÷àí Èåðóñàëèì÷å
‰ëåæèï òóðàðûœàð áî».
                                                                                             2
   39 «Êûëãàí á‰ã‰ ÷‰‰ë‰ìí‰ Îë ìåœýý ÷óãààëàï áåðäè» – äåï áàäûòêààí

ñàìàðèé õåðýýæåííèœ ÷óãààçûíûœ ààéû-áèëå îë õîîðàéæûãàøòàí                 Âèôåçäà äýýð ýøòèð ÷åð, à ûíäà ñåðèëåï êààí áåø µä‰ã áàð òóðãàí.
                                                                                    ýœäåðèê õµé ààðûã: ñîãóð, àñêàê-á‰ñêåê, ÷àðòûêòààí óëóñ
                                                                           3,4 Îëàðäà
ýëýýí õµé ñàìàðèéæèëåð Èèñóñêà á‰ç‰ðåé áåðãåííåð. 40 Ñàìàðèéæè-
                                                                           ÷ûäàð ÷‰âå-äèð**. 5 Àœàà ‰æåí ñåñ ÷ûë äóðãóçóíäà ÷àðòûêòàï ààðûï
ëåð Àœàà êåëãåø, îëàð-áèëå àðòûï êààðûí Îîí ààæîê äèëýýííåð,
ûí÷àíãàø Îë îðòà èéè õîíãàí. 41 Èèñóñòóœ ÷óãààçûíûœ ààéû-áèëå
                                                                           * 4:44 Òµðýýí ÷óðò – Èîàíí ìûíäà Èóäåÿíû ûí÷à äåï òóðàðû îë ÷àäàâàñ.
îîí-äàà õµé óëóñ Àœàà á‰ç‰ðåé áåðãåí.
   42 À äåìãè õåðýýæåíãå îëàð ìûí÷à äýýííåð: «Áèñòèœ á‰ç‰ðåé áåðãå-
                                                                           ** 5:3,4 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå áàð: «Îëàð ñóãíóœ äîéëóðóí
                                                                           ìàíàï ÷ûäàð òóðãàí. ×àìäûêòà Äýýðãè-×àÿàê÷ûíûœ òµëýýçè áàäûï
íèâèñ àì ÷‰ãëå ñýýœ ÷óãààëàðûœäàí êåëáýýí. Áèñ àì Îíó áîòòàðûâûñ           êåëãåø, ñóãíó äîþëäóðóïòàðãà, ýøòèð ÷åðæå ìóðíàé êèðãåí êèæè
äûœíààí áîëãàø, Îë ûëàï-ëà áî äåëåãåéíèœ óëóçóíóœ Êàìãàëàê÷û-              êàíäûã-äàà ààðûûíäàí ýêèðèé áýýð òóðãàí ÷‰âå-äè𻠖 äåï ñµñòåð ýœ
çû-äûð äåï áèëäèâèñ».                                                      á‰ç‰ðåëäèã ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå òàâàðûøïàéí òóðàð.
                           Èîàííûœ 5                          235    236                        Èîàííûœ 5

êåëãåí áèð êèæè òóðãàí. 6 Èèñóñ îë êèæèíèœ ÷ûäàðûí êµðãåø áàçà       ê‰çýýí óëóçóíãà àìû-òûííû õàéûðëààð. 22 Îîí òóðæóê, Àäàçû êûì-
îîœ ûí÷à ‰ð ‰åäå ààðûï êåëãåíèí áèëèð áîëãàø: «Ýêèðèèðèí ê‰çåï       íû-äàà øèèòïåéí òóðàð, Îë øèèäåð á‰ã‰ ýðãåíè Îãëóíãà äàì÷ûäûï
òóð ñåí áå?» – äåï àéòûðãàí.                                         áåðãåí. 23 Á‰ã‰ óëóñòóœ Àäàçûí õ‰íä‰ëåï êµµð‰ äåã, îëàð Îãëóí áàçà
   7 Ààðûã êèæè Àœàà ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Äýýðãèì, ñóã ÷àëãûï äîé-
                                                                     õ‰íä‰ëåï êµðç‰ííåð äýýø, Îîœ ûí÷àíãàíû îë-äóð. Îãëóí õ‰íä‰ëåï
ëó áýýðãå, ìåíè ýøòèð ÷åðíèœ ñóóí÷å ñóïòàð êèæèì ÷îê ê‰æ‰ð-ä‰ð       êµðáåñ êèæè Îíó àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàçûí áàçà õ‰íä‰ëåï êµðáåéí
ìåí. Ñóããà ÷åäèï ÷àäàï òóðóìäà-ëà, µñêå êàíäûã-áèð êèæè ìåíè ìóð-    òóðàð-äûð.
íàé êèðå áåðãåí áîîð-äóð». 8 Èèñóñ àœàà: «Òóðãàø, äµæýýœíè àëãàø,       24 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: Ìýýœ ñµç‰ìí‰ äûœíàï

êûëàøòàï ÷îðóâóò!» – äýýí. 9 Îîí ààðûã êèæè îë äîðààí ýêèðèé áåð-    òóðàð áîëãàø Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìãà á‰ç‰ðýýð êèæè á‰ð‰ç‰
ãåí áîëãàø äµæýýí àëãàø, êûëàøòàï ÷îðóïêàí.                          최ãå àìûäûðàëäû àëûð áàçà øèèòêåëãå îíààøïàñ, õàðûí µë‰ìäåí
   À îë àìûð-äûø õ‰í‰íäå áîëãàí ÷‰âå-äèð. 10 Ûí÷àíãàø èóäåéëåð       àìûäûðàë÷å øèë÷èé áåðãåíè îë áîëóð. 25 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãàà-
ýêèðýýí êèæèãå ìûí÷à äýýííåð: «Áµã‰í – àìûð-äûø õ‰í‰-ä‰ð. Áèñ-       ëàï òóð ìåí: µë‰ãëåð Áóðãàííûœ Îãëóíóœ ‰í‰í äûœíàï êààð ‰å-øàê
òèœ ûäûêòûã õîîéëóâóñ ¸çóãààð ñåí äµæýýœ êµä‰ðáåñ óæóðëóã ñåí!»      êåë ÷ûäàð, õàðûí-äàà îë õ‰í ìûðûœàé-ëà ÷åäèï êåëãåí-äèð. Êûìíàð
11 Îë îëàðãà: «Ìåíè ýêèðòèï êààí Êèæè ìåœýý: „ĵæýýœíè àëãàø,
                                                                     îë ‰íí‰ äûœíààðûë, àìûäûðàë÷å ýãëèï êýýð. 26 Àäàçû Áîäó êàí÷àï
êûëàøòàï ÷îðóâóò“ – äýýí-íå áîëãàé» – äåï õàðûûëààí. 12 Îë êè-       àìûäûðàëäûœ ‰íåð äµç‰ áîëãàíûë, Îãëóí áàçà Îë ûí÷àëäûð àìûäû-
æèäåí: «Ñåœýý „ĵæýýœ àëãàø, êûëàøòàï ÷îðóâóò“ äýýí êèæè ÷î-         ðàëäûœ ‰íåð äµç‰ êûëûï êààí. 27 Àäàçû îë ûøêàø øèèäåð ýðãåíè áàçà
ãóì Êûì ÷‰âåë?» – äåï àéòûðãàííàð. 13 Ýêèðèé áåðãåí êèæè Îë ÷îãóì    Îãëóíãà õàéûðëààí, ÷‰ãå äýýðãå Îîœ Îãëó – Êèæè àìûòàí Îãëó-äóð.
Êûìûë äýýðçèí áèëáåñ áîëãàí, ÷‰ãå äýýðãå Èèñóñ îë äîðààí îðòà òóð-      28 Ûíäûã áîîðãà, ýëäåïñèíìåœåð: ÷åâåãëåðäå ÷ûäàð á‰ã‰ óëóñ Îîœ

ãàí ÷îí àðàçûí÷å àæûòòàëû áåðãåí ÷‰âå-äèð.                           ‰í‰í äûœíààø, ÷åâåãëåðäåí òóðóï êýýðè ‰å-øàêòûœ êåëãåíè áî-äóð.
   14 Èèñóñ îîœ ñîîíäà Áóðãàííûœ µðãýýçèíäåí äåìãè êèæèíè òûï        29 Ûí÷àí áóÿí êûëûï ÷îðààííàð àìûäûðàë÷å ýýï êýýðëåð, à áóçóò-

àëãàø, àœàà ìûí÷à äýýí: «Êµðåì, ñåí àì êàäûê àïàðäûœ. Ñýýœ-áèëå      áàê êûëûï ÷îðààííàð øèèòòèðåð äýýø òóðóï êýýðëåð. 30 Ìåí ÷‰í‰-
îîí-äàà äîðà ÷‰âå áîëó áåðáåçèí äýýø, ìîîí ñîœãààð áà÷ûò êûëáà».     äàà Áîäóìíóœ ýðãå-÷àãûðãàì-áèëå êûëûï øûäàâàñ ìåí. Ìåí êàí÷ààð
15 Îîí îë êèæè èóäåé ÷àãûðûê÷ûëàðãà áàðãàø, îíó ýêèðòèï êààí
                                                                     äûœíàï òóðàð-äûð ìåí, ûí÷ààð øèèäåð ìåí. Ìýýœ øèèòêåëèì ÷µï-
êèæè Èèñóñ-òóð äåï ÷óãààëààí. 16 Ûí÷àíãàø èóäåéëåð àìûð-äûø          ò‰ã øèèòêåë áîëóð, ÷‰ãå äýýðãå Ìåí Áîäóìíóœ ê‰çåë-ñîðóóìíóœ àà-
õ‰í‰íäå àæûë êûëãàíû äýýø, Èèñóñòó èñòåï ñ‰ð‰ï ýãåëýýííåð.           éû-áèëå ýâåñ, à Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìíûœ ê‰çåë-ñîðóóíóœ
   17 Ûí÷ààðãà Èèñóñ îëàðãà: «Ìýýœ Àäàì ‰ðã‰ë÷‰ àæûëäààð-äûð,
                                                                     ààéû-áèëå êûëûð ìåí.
Ìåí áàçà ûí÷ààð êûëûð óæóðëóã ìåí» – äýýí ÷‰âå-äèð. 18 Èóäåéëåð
ûí÷àí Îíó µë‰ðåð àðãàíû óëàì êûçûìàê äèëåé áåðãåííåð. ׉ãå äýýðãå                      Èèñóñòóœ äóãàéûíäà õåðå÷èëåë
Îë ÷‰ãëå àìûð-äûø õ‰í‰í‰œ õîîéëóçóí õàæûòêàí ýâåñ, õàðûí Áîäóí         31 Ìåí Áîäóìíóœ äóãàéûìäà Áîäóì õåðå÷èëýýð áîëçóìçà, Ìýýœ
Áóðãàíãà äåœíåé êµð‰ï, Áóðãàííû «Ìýýœ Àäàì» äåï àäààí áîëãàí.        ñµñòåðèì øûííûã ýâåñ. 32 Ûí÷àëçà-äàà Ìýýœ òàëàì÷å õåðå÷èëåï òó-
                                                                     ðàð êèæè áàð. Ìýýœ äóãàéûìäà îîœ õåðå÷èëåï òóðàð ÷óãààçû àëûñ
                      Îãëóíóœ ýðãå-÷àãûðãàçû
                                                                     øûííûã äýýðçèí Ìåí áèëèð ìåí. 33 Ñèëåð Èîàíí÷å óëóñ ÷îðóäàðû-
  19 Ûí÷ààð îðòà Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå        œàðãà, îë àëûñ øûííû õåðå÷èëåäè ÷îï. 34 Ûí÷ààðãà êèæèëåðíèœ
÷óãààëàï òóð ìåí: Àäàçû àæûë-õåðýýí êàí÷ààð êûëãàíûí êµðáýýí         õåðå÷èëåëè Ìåœýý õåðåê÷îê-äàà áîëçà, êàìãàëàëäû àëçûííàð äýýø,
øààíäà, Îãëó Áîäóíóœ µì‰íýýçèíäåí ÷‰í‰-äàà êûëûï øûäàâàñ. Àäà-       ñèëåðãå îë äóãàéûíäà ÷óãààëàï òóðàðûì áî. 35 Èîàíí ÷ûðûäûð êûï-
çû ÷‰í‰ êûëûðûë, Îãëó áàçà-ëà îíó êûëûð. 20 ׉ãå äýýðãå Àäàçû Îã-    êàí ÷ûðûòêû äåã áîëãàí. Îîœ îë ÷óãààëààí ÷‰âåçè ÷ûðûê äåã áîëóï,
ëóíãà ûíàê áàçà Áîäóíóœ êûëûï òóðàð á‰ã‰ ÷‰âåçèí Àœàà êµðã‰çåð.      õåíçèã-äàà µéäå áîëçà, ñèëåðãå µµð‰øê‰í‰ õàéûðëààí.
Îîí-äàà àðòûê àæûë-õåðåêòåðíè Îë Îãëóíãà êµðã‰ç‰ï áýýð, ñèëåð          36 Ûí÷àëçà-äàà Ìåíäå Èîàííûœ áåðãåíèíäåí-äàà àðòûê ê‰øò‰ã õå-

ûí÷àí óëàì-íà êàéãàï ìàãàäààð ñèëåð. 21 Àäàçûíûœ µë‰ãëåðíè êàí-      ðå÷èëåë áàð. Ìýýœ êûëûï ÷îðóóðóì, Àäàìíûœ êûëçûí äýýø Ìåœýý
÷ààð äèðãèçèï, îëàðãà àìû-òûííû õàéûðëàï òóðàðû äåã, Îãëó áàçà-ëà    áåðãåí àæûë-õåðýý – Ìåíè Îîœ àéáûëàï ÷îðóòêàíûíûœ õåðå÷èëåëè
                                 Èîàííûœ 5, 6                       237    238                            Èîàííûœ 6

    îë-äóð! 37 Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì Áîäó Ìýýœ äóãàéûìäà øàê          õàðûûëààí. 8 Èèñóñòóœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ áèðýýçè – Ñèìîí ϸòð-
    ûí÷ààð õåðå÷èëýýí-äèð. Ñèëåð Îîœ ‰í‰í êàæàí-äàà äûœíàâààí, Îîœ         íóœ äóœìàçû Àíäðåé Àœàà ìûí÷à äýýí: 9 «Ìûíäà òóðàð áèð îîëäà áåø
    õåâèð-øûðàéûí êàæàí-äàà êµðáýýí ñèëåð. 38 Ñèëåð Îîœ ñµç‰í ÷‰ðýý-       àðáàé äàëãàíûíûœ õëåâè áîëãàø èéè áàëûê÷ûãàø áàð-äûð. Ûí÷àë-
    œåðäå øûãæàâàéí ÷îðóóð ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå Îîœ àéáûëàï ÷îðóòêàíû        çà-äàà ìûí÷à õµé ÷îíãà ûÿ îë ÷‰‰ áîîð äåï?»
    Ìåœýý á‰ç‰ðåâåñ-òèð ñèëåð. 39 Áèæèëãåëåð äóçàçû-áèëå 최ãå àìûäû-         10 Èèñóñ: «Óëóñòó ÷åðãå îëóðòóïòóœà𻠖 äýýí. Îë êåçåê ÷åð òåðåœ

    ðàëäû àëûðûí áîäààø, îëàðíû õûíàì÷àëûã øèí÷èëåï ÷îðóóð ñèëåð.          îúò-ñèãåííèã áîëãàí. À îëóðãóëàïêàí óëóñ áåø ìóœ õèðå ýð êèæè
    À îëàð áàçà-ëà Ìýýœ äóãàéûìäà õåðå÷èëåï òóðàð áîëãàé. 40 Ûí÷àëçà-      ÷‰âå-äèð. 11 Èèñóñ õëåáòåðíè àëãàø, àúø-÷åì äýýø, Áóðãàíãà µµð‰ï
    äàà Ìýýœ äóçàì-áèëå àìûäûðàëäû àëûð äýýø, Ìåœýý ÷åäèï êýýðèí           ÷åòòèðãåø: «Îëóðãàí óëóñêà ‰ëåœå𻠖 äýýø, µµðåíèê÷èëåðèíãå áå-
    äµìåé-ëå ê‰çåâåñ-òèð ñèëåð.                                            ðèïêåí. Áàëûêòû áàçà-ëà ûí÷àíãàí. Êûì ÷åæåíè ê‰çýýíèë, àœàà îë
       41 Êèæèëåðäåí àëäàð-õ‰íä‰ àëûêñàâàñ ìåí. 42 Ûí÷àëçà-äàà ñèëåðíè     õèðåíè áåðèï òóðãàí. 12 Óëóñ òîäà áýýðãå, Èèñóñ Áîäóíóœ µµðåíèê÷è-
    µòò‰ð áèëèð ìåí: ñèëåðäå Áóðãàíãà ûíàêøûë ÷îê! 43 Ìåí ñèëåðãå Àäàì-    ëåðèíãå: «×‰‰-äàà ÷åðãå êàëáàçû-áèëå àðòêàí êåñêèíäèëåðíè ÷ûûï
    íûœ àäûíäàí ÷åäèï êåëäèì, à ñèëåð Ìåíè õ‰ëýýï àëáàéí òóð ñèëåð. À      àëûœà𻠖 äýýí. 13 ¤µðåíèê÷èëåð óëóñ ÷åìíåíãåí ñîîíäà áåø àðáàé
    µñêå-áèð êèæè áîäóíóœ-íà àäûí òóäóï ÷åäèï êýýðãå, ñèëåð îíó õ‰ëýýï     õëåâèíèœ àðòêàí êåñêèíäèëåðèí ÷ûããàø, îí èéè àðãààí õààðæàêòû
    àëûð-äûð ñèëåð! 44 Áîò-áîòòàðûœàðäàí àëäàð-õ‰íä‰ äèëýýð, à êàðà ÷àœ-   äîëäóðóï àëãàííàð.
    ãûñ Áóðãàíäàí àëäàð-õ‰íä‰ àëûð äýýø êûñïàñ áîëãàíûœàðäà, êàí÷àï           14 Óëóñ Èèñóñòóœ êàéû õèðå êàéãàì÷ûê ÷‰‰ë êûëãàíûí êµðãåø: «Áî

    ÷åðëå á‰ç‰ðåé áýýð ñèëåð?! 45 ×îê, Ìåíè Àäàìíûœ ìóðíóíãà ñèëåðíè áó-   äåëåãåéãå êýýð óæóðëóã äåìãè Ìåäýý÷è ûëàï-ëà áî-äóð!» – äèøêåí.
    ðóóäàäûð äýýø êåëãåí äåï áîäàâàœàð. Ñèëåðíè Ìîèñåé áóðóóäàäû áýýð,     15 À Èèñóñ óëóñòóœ ÷åäèï êåëãåø, Îíó õåíåðòåí òóäóï àëãàø, ê‰ø-áè-

    à àœàà ààæîê èäåãåï ÷îðäóœàð ÷îï. 46 Ìîèñåéãå ûëàï-ëà á‰ç‰ðåï ÷îðààí   ëå õààí êûëûï ààð äåï òóðàðûí áèëèï êààø, áàçà êàòàï äàã êûðûí÷å
    áîëçóœàðçà, Ìåœýý áàçà á‰ç‰ðåé áýýð èéèê ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå îë Ìýýœ    ÷ààñêààí ÷îðóé áàðãàí.
    äóãàéûìäà áèæýýí-íå áîëãàé. 47 Ñèëåð, îîœ áèæýýí ÷‰âåçèíãå á‰ç‰ðå-
5
6
,   âåñ óëóñ, Ìýýœ ñèëåðãå ÷óãààëààí ÷‰âåìãå êàí÷àï á‰ç‰ðýýð ñèëåð?»                          Èèñóñòóœ ñóã êûðëàï êûëàøòààíû
                                                                                                   (Ìô. 14:22 -27; Ìê. 6:45 -52)
                       Áåø ìóœ êèæèíè òîòòóðãàíû                             16 Êåæýý  ä‰æ‰ï êýýðãå, Îîœ µµðåíèê÷èëåðè õµë êûäûûí÷å áàäûï
                      (Ìô. 14:13-21; Ìê. 6:30-44; Ëê. 9:10-17)
                                                                           êåëãåííåð. 17 Îîí õåìåãå îëóðóïêàø, õµë êåæèëäèð Êàïåðíàóì÷å

    6 õµë䉜 îë ÷àðûûí÷å ÷îðóïêàí.
       1 Îîœ  ñîîíäà Èèñóñ Ãàëèëåÿ àçû µñêýýð àäààðû-áèëå Òèâåðèàäà        ýæèíäèðèï ÷îðóïêàííàð. Êàðàœãûëàé áåðãåí, à Èèñóñ àì-äàà êåë-
                                        2 Îîœ ñîîíäàí ýœäåðèê õµé ÷îí      áýýí, ñóðàã áàðãàí. 18 ʉøò‰ã õàò õàäûûðãà, õµë õµëçåï ÷ûòêàí. 19 Îëàð
    ÷îðóï îëóðãàí, ÷‰ãå äýýðãå ààðûã êèæèëåðíè ýêèðòèï òóðà, Îîœ êûë-      áåø àçû àëäû êèëîìåòð õèðå ûðàäûð ýæèíäèðå áåðãåø, õåìåæå õµëä‰
    ãàíû êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåðíè óëóñ êµðãåí ÷‰âå-äèð. 3 Èèñóñ äàã êûðûí-      êûðëàï ÷îîêøóëàï êåë ÷ûäàð Èèñóñòó êµð‰ï êààííàð. ¤µðåíèê÷èëåð
    ÷å ‰íå áåðãåø, àœàà Áîäóíóœ µµðåíèê÷èëåðè-áèëå êàäû îëóðóï àëãàí.      êîðãà áåðãåííåð. 20 Èèñóñ: «Ìåí-äèð ìåí, êîðòïàœàð!» – äýýí. 21 Îëàð
    4 Èóäåé õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëû ÷îîêøóëàï îëóðãàí. 5 Èèñóñ ýð-          Îíó õåìåãå ê‰çåëäèè-áèëå îëóðòóï àëãàííàð, õåìåçè ûí÷àí îëàðíûœ
    ãèé êàéãàòòûíãàø, Áîäóí÷å ýæåí-ýœäåðèê ÷îííóœ êåë ÷ûäàðûí êµð‰ï        ýæèíäèðèï áàð ÷ûòêàíû ýðèêêå îë äîðààí ÷åäå áåðãåí.
    êààø, Ôèëèïïêå ìûí÷à äýýí: «Îëàðíû ÷åìãåðèïêè äåã õëåáòè êà-
    éûûí ñàäûï àëûð áèñ?» 6 ×‰í‰ êûëûð äåï òóðàðûí Îë áèëèð òóðãàí,                            Èèñóñ – àìûäûðàëäû áýýð õëåá
    ûí÷àëçà-äàà Ôèëèïïòè øåíýýð äýýø, ûí÷à äýýí ÷‰âå-äèð. 7 Ôèëèïï           22 Äààðòàçûíäàõ‰í õµë䉜 ûíäûû ÷àðûûíãà àðòûï êàëãàí ÷îí àœàà
    Àœàà: «Îëàðíûœ êèæè á‰ð‰ç‰íãå õåíçèãíè-äàà áîë áýýð äèçå, èéè          ÷‰ãëå ÷àœãûñ õåìå òóðãàíûí ñàêòûï êåëãåí. Èèñóñòóœ õåìåæå µµðå-
    ÷‰ñ 최ã‰í ÷îîñ-áèëå* áåçèí õëåá ñàòñà, ÷åòïåéí áààð-äû𻠖 äåï        íèê÷èëåðè-áèëå êàäû îëóðáààíûí áàçà îëàðíûœ ÷‰ãëå áîòòàðû ýæèí-
                                                                           äèðèï ÷îðóïêàíûí óëóñ áàçà áèëèð òóðãàí. 23 Ûí÷àí Òèâåðèàäàäàí
    * 6:7 Èéè ÷‰ñ 최ã‰í ÷îîñ – ñåñ àéäà àæûëäàï àëûð îðòóìàê øàëûœãà      ýëýýí êàø µñêå õåìå Äýýðãè-×àÿàê÷ûíûœ àúø-÷åì äýýø, Áóðãàíãà
    äåœ ò‰œ-ä‰ð.                                                           µµð‰ï ÷åòòèðèï ìµðã‰ë êûëãàíûíûœ ñîîíäà, óëóñòóœ õëåá ÷èï îëóðãàí
                            Èîàííûœ 6                          239    240                        Èîàííûœ 6

÷åðèí÷å ýæèíäèðèï ÷åäå áåðãåí. 24 Óëóñ ÷‰‰ áîîð èéèê, Èèñóñòóœ-äàà,   äèðãèçåðè. 40 Ìýýœ Àäàìíûœ ê‰çåë-ñîðóó – Îãëóí êµð‰ï òóðàð áàçà
Îîœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ-äàà ûíäà ÷îãóí êµð‰ï êààø, õåìåëåðèíãå äå-       Îãëóíãà á‰ç‰ðýýí êèæè á‰ð‰ç‰íãå 최ãå àìûäûðàëäû áýýðè. Ìåí îîí
äèð îëóðãóëàïêàø, Îíó äèëåï, Êàïåðíàóì÷å ýæèíäèðèï ÷îðóïêàí.          îë êèæèíè ñµµë㉠õ‰íäå êàòàï äèðãèçèïòåð ìåí».
   25 Èèñóñòó õµë䉜 îë ÷àðûûíäàí òûï àëãàø, Îîí: «Áàøêû, Ñèëåð          41 Èèñóñòóœ: «Ìåí äýýðãå äýýðäåí ä‰æ‰ï êåëãåí õëåá-òèð ìåí» –

êàæàí áýýð ÷åäèï êåëäèœåð?» – äåï àéòûðãàííàð. 26 Èèñóñ îëàðãà        äåï ÷óãààëààíû äýýø, èóäåéëåð Àœàà õîðàäàï, õûéëàíû áåðãåííåð.
ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: ñè-          42 Îëàð ìûí÷à äýýííåð: «Îë äýýðãå Èîñèôòèœ îãëó Èèñóñ ýâåñ ÷‰âå

ëåð Ìåíè áàäûòêàë äåìäåêòåðèí êµð‰ï, áèëãåø ýâåñ, à òîòòóð õëåá       áå? Áèñ Îîœ àäàçûí-äàà, àâàçûí-äàà áèëèð-äèð áèñ. Êàí÷àï ÷åðëå
÷èãåí áîëãàø, äèëåï òóðàðûœàð îë-äóð! 27 Ýñòèï-õàéëû áýýð àúø-÷åì     Îë: „Ìåí äýýðäåí ä‰æ‰ï êåëäèì“ – äýýðèë?» 43 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à
äýýø ñàãûøñûðàâàéí, 최ãå àìûäûðàëäû áåðèï øûäààð àúø-÷åì àëûð        äåï õàðûûëààí: «Õîðàäàï, õûéëàíûðûí ñîêñàäûœàð. 44 Ìåíè àéáû-
äýýø, êûçûï-êûëàéûœàð. Îë ÷åìíè ñèëåðãå Êèæè àìûòàí Îãëó áýýð,        ëàï ÷îðóòêàí Àäàì îë êèæèíè õààðà òóòïàñ ÷‰âå áîëçà, êûì-äàà Ìåí-
÷‰ãå äýýðãå Îíó Áóðãàí Àäà Áîäó äåìäåêòýýí-äèð». 28 Îëàð Îîí: «Áèñ-   ÷å ÷åäèï êýýï øûäàâàñ, Ìåí îîí îíó ñµµë㉠õ‰íäå êàòàï äèðãèçåð
òèœ àæûë-õåðýýâèñ Áóðãàíãà òààðûì÷àëûã áîëçóí äèçèâèññå, ÷‰í‰         ìåí. 45 Ìåäýý÷èëåðíèœ íîìíàðûíäà ìûí÷ààð áèæýýí: „Îëàðíûœ
êûëûð óæóðëóã áèñ?» – äåï àéòûðãàííàð. 29 Èèñóñ: «Ñèëåðíèœ Áóðãàí     øóïòóçóí Áóðãàí µµðåäèï êààð“à. Àäàìíû äûœíààø, Îîí µµðåíèï
äýýø êûëûð àæûë-õåðýýœåð äýýðãå-ëå, Îîœ àéáûëàï ÷îðóòêàíû Êè-         àëãàí á‰ã‰ óëóñ Ìåœýý ÷åäèï êýýð. 46 Ûí÷àëçà-äàà îëàð Àäàíû êµðãåí
æèãå á‰ç‰ðýýðè îë-äó𻠖 äåï õàðûûëààí.                               äýýíè îë ýâåñ-òèð. ׉ãëå Áóðãàíäàí êåëãåí Êèæè, ÷‰ãëå Îë ÷ààñêààí,
   30 Ûí÷à äýýðãå, îëàð: «Îíó êµðãåø, Ñèëåðãå á‰ç‰ðåé áýýðèâèñ õèðå   Àäàíû êµðãåí. 47 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: á‰ç‰ðåé áåð-
êàíäûã áàäûòêàë äåìäýýí áèñêå êµðã‰çåð ñèëåð? ×‰í‰ êûëûð ñèëåð? –     ãåí êèæè* 최ãå àìûäûðàëäûã áîëãàíû îë. 48 Ìåí äýýðãå àìûäûðàë-
äåï àéòûðãàííàð. – 31 Áèñòèœ àäà-µãáåâèñ ýýí êóðãàã õîâóãà ìàííà      äû áýýð õëåá-òèð ìåí. 49 Ñèëåðíèœ àäà-µãáåœåð ýýí êóðãàã õîâóãà
äåï ÷åìíè ÷èï òóðãàí áîëãàé. Áèæèëãåäå îë äóãàéûíäà: „Îëàðãà ÷åì      ìàííà äýýð ÷åì ÷èï òóðäóëàð, ûí÷àëçà-äàà µëã‰ëåé áåðäèëåð. 50 À
êûëäûð äýýðäåí õëåáòè Îë áåðãåí“à – äåï áèæýýí-äèð». 32 Èèñóñ         äýýðäåí ä‰æ‰ï êýýð õëåá ûíäûã ýâåñ: îíó ÷èãåí êèæè êàæàí-äàà µë-
ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: ñèëåð-       áåñ. 51 Ìåí äýýðãå äýýðäåí ä‰æ‰ï êåëãåí, äèðèã õëåá-òèð ìåí. Îë
ãå äýýðäåí õëåáòè Ìîèñåé ýâåñ, à Ìýýœ Àäàì áåðèï òóðãàí, àëûñ øûí     õëåáòè ÷èãåí êèæè 최ãå àìûäûðàëäû àëûð. Ìýýœ àœàà áýýðèì õëåá
õëåáòè äýýðäåí Îë àì-äàà áåðèï òóðàð. 33 ׉ãå äýýðãå, Êûì äýýðäåí     äýýðãå-ëå Ìýýœ ìàãà-áîäóì îë-äóð. Ìåí îíó áî äåëåãåéíèœ óëóçó
ä‰æ‰ï êåëãåø, áî äåëåãåéãå àìûäûðàëäû õàéûðëààðûë, Áóðãàííûœ          àìûäûðàçûí äýýø, áåðèï òóðàð ìåí».
õëåâè Îë áîëóð».                                                         52 Ûí÷àí èóäåéëåð àðàçûíäà èçèãëåíèï ìàðãûæà áåðãåí: «Îë êèæè
   34 Ûí÷àí Àœàà ìûí÷à äýýííåð: «Äýýðãèâèñ, áèñêå ûíäûã õëåáòè        êàí÷àï áèñòè ÷èçèí äýýø, áîäóíóœ ìàãà-áîäóí áåðèï øûäààð ÷‰âåë?»
‰ðã‰ë÷‰ áåðèï òóðóœàðàì». 35 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ìåí äýýðãå     53 Èèñóñ ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð

àìûäûðàëäû áýýð õëåá-òèð ìåí. Ìåíè ñóðàï êýýð êèæè êàæàí-äàà          ìåí: áèð ýâåñ Êèæè àìûòàí Îãëóíóœ ìàãà-áîäóí ÷èâåñ áàçà Îîœ õà-
àøòàâàñ áàçà Ìåœýý á‰ç‰ðýýí êèæè êàæàí-äàà ñóêñàâàñ. 36 Ûí÷àëçà-äàà   íûí èøïåñ áîëçóœàðçà, áîäóœàðäà àìûäûðàë ÷îê áîëóð. 54 Ìýýœ ìàãà-
Ìýýœ ñèëåðãå ÷óãààëàï òóðãàíûì äåã, ñèëåð êµðãåí-äàà áîëçóœàðçà,      áîäóìíó ÷èèð áàçà Ìýýœ õàíûìíû èæåð êèæè 최ãå àìûäûðàëäûã
á‰ç‰ðåâåñ-òèð ñèëåð! 37 Àäàìíûœ Ìåœýý áåðãåí á‰ã‰ ÷‰âåçè Ìåœýý ÷å-    áîëóð, îîí Ìåí îíó ñµµë㉠õ‰íäå êàòàï äèðãèçèïòåð ìåí. 55 Ìýýœ ìà-
äèï êýýð áàçà Ìåœýý ÷åäèï êåëãåí êèæèíè ÷åðëå ‰íä‰ð ñûâûðáàñ ìåí.     ãà-áîäóì – ¸çóëóã ÷åì, à Ìýýœ õàíûì – ¸çóëóã ñóêñóí áîëóð. 56 Ìýýœ
38 ׉ãå äýýðãå Ìåí, äýýðäåí ä‰æ‰ï êýýðäå, Áîäóìíóœ ê‰çåë-ñîðóóì-
                                                                      ìàãà-áîäóìíó ÷èèð áîëãàø Ìýýœ õàíûìíû èæåð êèæè Ìåíäå áàð
íóœ ààéû-áèëå êûëûð äýýø ýâåñ, à Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìíûœ        áîëóï, àìûäûðààð, Ìåí áàçà îîœ áîäóíäà áàð áîëóð ìåí. 57 Ìåíè
ê‰çåë-ñîðóóí ꉉñåäèð äýýø êåëãåí ìåí. 39 Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí
Àäàìíûœ ê‰çåë-ñîðóó ìûíäûã: Îîœ Ìåœýý áåðãåí ÷‰âåçèíäåí ÷‰í‰-         * 6:47 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Á‰ç‰ðåé áåðãåí êèæè» äåï
äàà µë‰ð‰ï-÷èäèðáåçè, õàðûí îëàðíû ñµµë㉠õ‰íäå àìûäûðàë÷å êàòàï      ñµñòåðãå «Ìåœýý» äåï ñµñò‰ íåìýýí.

à Ûä. ûð. 77:24.                                                      à Èñ. 54:13.
                           Èîàííûœ 6                          241        242                           Èîàííûœ 7
                                                                     7




àéáûëàï ÷îðóòêàí äèðèã Àäàìíûœ à÷ûçûíäà Ìýýœ àìûäûðàï ÷îðóó-
                                                                                         Èèñóñòóœ ÷àäûðëàð áàéûðëàëûí÷å ÷îðóïêàíû
ðóì äåã, Ìåíè ÷èèð êèæè áàçà-ëà Ìýýœ à÷ûìäà àìûäûðààð. 58 Äýýð-

                                                                         7 µë‰ðåð äåï òóðàð áîîðãà, Îë Èóäåÿãà áàðáàçûí øèèòïèðëåï àë-
äåí ä‰æ‰ï êåëãåí õëåá ûíäûã áîîð-äóð. Îë ñèëåðíèœ àäà-µãáåœåðíèœ               1 Èèñóñ   îîœ ñîîíäà Ãàëèëåÿíû ýðãèï ÷îðóïêàí. Èóäåéëåð Îíó
÷èï òóðãàí ìàííàçû äåã ýâåñ áîëóð – îëàð µë‰ï êàëãûëààí èéèê ÷îï.
À áî õëåáòè ÷èèð êèæè 최ãå àìûäûðàëäûã áîëóð».                          ãàí. 2 Èóäåéëåðíèœ ÷àäûðëàð áàéûðëàëû ÷îîêøóëàï îëóðãàí.
  59 Èèñóñ îíó Êàïåðíàóìíóœ ñèíàãîãàçûíãà µµðåäèã áåðèï òóðãàø,            3 Èèñóñòóœ äóœìàëàðû ûí÷àí Àœàà ìûí÷à äýýííåð: «Áî ÷åðíè êàã-

÷óãààëààí ÷‰âå-äèð.                                                      ãàø, Èóäåÿæå ÷îðóï êµðåì! Ñýýœ êûëûï òóðàð àæûë-õåðýýœíè µµðå-
                                                                         íèê÷èëåðèœ áàçà êµðç‰í. 4 ׉ãå äýýðãå êûì-äàà áîäóí áèëäèíãèð
                ¤µðåíèê÷èëåðèíèœ Èèñóñòó êàããàíû                         áîëóéí äåï ê‰çýýð áîëçà, àæûë-õåðýýí á‰ä‰‰ êûëáàñ. À Ñåí ìûíäûã
   60 Îîœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ ýëýýí õµé‰ îíó äûœíààø, õèìèðåí÷è             àæûë-õåðåêòè ÷àÿàï ÷îðóóð-äóð ñåí, ûí÷àíãàø Áîäóœíó áî óëóñ
áåðãåí: «Êàíäûã êîí÷óã áåðãå µµðåäèã áîîð! Êûì îíó äûœíàï øû-            ìóðíóíãà êµðã‰ñ!» 5 Îîœ äóœìàëàðû áåçèí Àœàà á‰ç‰ðåâåéí òóðãàí
äààðûë?» 61 Èèñóñ Áîäóíóœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ Îîœ ñµñòåðèíãå                ÷‰âå-äèð. 6 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ìýýœ ‰åì àì-äàà êåëáýýí-äèð.
òààðçûíìàéí òóðàðûí áèëèð áîëãàø: «Ñèëåðíè îë ÷àéãûëäûðûï òóð            À ñèëåðãå êàíäûã-äàà ‰å òààðæûð-äûð. 7 Áî äåëåãåéíèœ óëóçó ñèëåðãå
áå? – äåï àéòûðãàí. – 62 À áèð ýâåñ Êèæè àìûòàí Îãëóíóœ îîœ              êµµð õµœí‰ ÷îê áîëó áåðèï øûäàâàñ, à Ìåíè êµµð õµœí‰ ÷îê-òóð,
ìóðíóíäà òóðãàí ÷åðèí÷å êµä‰ðë‰ï ‰í‰ï áàð ÷ûäàðûí êµð‰ï êàãçû-           ÷‰ãå äýýðãå Ìåí îîœ àæûë-õåðåêòåðè áóçóòòóã äýýðçèí õåðå÷èëåï òó-
œàðçà, ÷‰‰ áîëóðóë ÷å? 63 Àìûäûðàëäû ÷‰ãëå щëäå áýýð, à êèæèíèœ         ðàð-äûð ìåí. 8 À ñèëåð áàéûðëàë÷å áàðûœàð. Ìåí àìäûûçûíäà* îë
ê‰æ‰ ûíàé-äàà àæûãëàòòûíìàéí òóðàð. Ìýýœ ñèëåðãå ÷óãààëààí ñµñ-          áàéûðëàë÷å áàðáààéí, ÷‰ãå äýýðãå Ìýýœ ‰åì àì-äàà êåëáýýí-äèð».
                                                                           9 Îíó ÷óãààëààø, Èèñóñ Ãàëèëåÿãà àðòûï êàëãàí. 10 Ûí÷àëçà-äàà
òåðèì – àìûäûðàëäû áýýð щëäå îë-äóð. 64 Ûí÷àëçà-äàà àðàœàðäà
á‰ç‰ðåâåñ óëóñ áàçà áàð-äûð». Èèñóñ ýãåçèíäåí òóðà-ëà êûìíûœ Àœàà        äóœìàëàðû áàéûðëàë÷å ÷îðóïêàí ñîîíäà, Èèñóñ áàçà ûíààð ÷îðóï-
á‰ç‰ðåâåçèí áàçà êûìíûœ Îíó ñàäûïòàðûí áèëèð òóðãàí. 65 Îîí              êàí, ÷‰ãëå àæûû-áèëå ýâåñ, à á‰ä‰‰. 11 Èóäåé ÷àãûðûê÷ûëàð áàéûðëàë
ìûí÷à äýýí: «Ìýýœ Àäàì àœàà ûíäûã àðãà áåðáåñ ÷‰âå áîëçà, Ìåí÷å          ‰åçèíäå Îíó äèëåï òóðãàííàð. Îëàð: «Îë êèæèœåð êàéäàë?» – äåï àé-
êûì-äàà ÷åäèï êýýï øûäàâàçûí ÷îãóì-íà ûí÷àíãàø ñèëåðãå ÷óãàà-            òûðàð áîëãàííàð. 12 ×îí àðàçûíãà áàçà-ëà Îîœ äóãàéûíäà ìàðãûøòûã
ëààíûì îë-äóð».                                                          õµé ÷óãàà-ñîîò ‰íãåí. ×àìäûûçû Îíó: «Áóÿííûã êèæè-äè𻠖 äýýí-
   66 Îë ‰åäåí ýãåëýýø, Îîœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ äûêà õµé‰ Îíó               íåð. À µñêåëåðè: «×îê, Îë ÷îííó ìåãåëåï òóðàð-äû𻠖 äåï óäóðëàíûð
                                                                         áîëãàí. 13 Ûíäûã-äàà áîë, èóäåé ýðãå-÷àãûðãàäàí êîðòêàø, êûì-äàà
êààïêàííàð áîëãàø Îîœ-áèëå êàäû ÷îðáàñòàé áåðãåííåð. 67 À
                                                                         Îîœ äóãàéûíäà àæûû-áèëå ÷óãààëàâààí.
Èèñóñ îí èéè ýë÷èíèíäåí àéòûðãàí: «Ñèëåð áàçà îéëàï ÷îðóóðóí               14 Õàðûí áàéûðëàë îðòó êèðèï ÷îðäà, Èèñóñ Áóðãàííûœ µðãýýçèíãå
ê‰çåâåéí-äèð ñèëåð áå?» 68 Ñèìîí ϸòð Àœàà ìûí÷à äåï õàðûû-
                                                                         êèðèï êåëãåø, µµðåäèï ýãåëýýí. 15 Èóäåé ÷àãûðûê÷ûëàð: «Êàÿà-äàà
ëààí: «Äýýðãè, êûìãà áààð óëóñ áèñ? ̵œãå àìûäûðàëäû áýýð
                                                                         µµðåíìýýí õèðåçèíäå, Îë ûí÷à õµé ÷‰âåíè êàéûûí áèëèï àëãàí
ñµñòåð Ñèëåðäå-äèð. 69 Áèñ àì Ñèëåðãå á‰ç‰ðåé áåðäèâèñ áàçà Ñè-
                                                                         ÷îîð?» – äèæèï, ýëäåïñèíèï òóðãàí. 16 Èèñóñ ìûí÷ààð õàðûûëààí:
ëåðíè Áóðãàííûœ Ûäûêòûã Òµëýýëåê÷èçè* äåï áèëèï àëäûâûñ».
70 Èèñóñ: «Ìåí ñèëåðíè îí èéè ýë÷èí êûëäûð øèëèï àëáàæûê
                                                                         «Ìýýœ µµðåäèèì – Ìýýœèè ýâåñ, à Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì-
                                                                         íûû ÷‰âå. 17 Îîœ ê‰çåë-ñîðóóí ÷îãóäàð äýýí êèæè, îë µµðåäèã Áóðãàí-
ìåí áå? – äåï õàðûûëààí. – À ñèëåðíèœ áèðýýœåð ýðëèê-òèð îœ!»
71 Îë Ñèìîí Èñêàðèîòòóœ îãëó Èóäàíûœ äóãàéûíäà ÷óãààëàï òóðãàí.
                                                                         äàí-äàà êåëãåí áîëçà àçû Ìåí Áîäóìíóœ µì‰íýýìäåí-äàà ÷óãààëààí
                                                                         áîëçóìçà, îîœ äóãàéûíäà áèëèï ààð.
Èóäà, îí èéè ýë÷èííèœ áèðýýçè òóðãàø, àëûçûíäà áàðûï Îíó ñà-               18 Áîäóíóœ µì‰íýýçèíäåí ÷óãààëàï ÷îðóóð êèæè áîäóíãà àëäàð-
äûïêàí ÷‰âå-äèð.
                                                                         õ‰íä‰ ÷åäèï àëûêñààð, Îíó àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàçûíãà àëäàð-õ‰íä‰

* 6:69 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Áóðãàííûœ Ûäûêòûã Òµëýý-       * 7:8 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Àìäûûçûíäà» äåï ñµñ òàâà-
ëåê÷èçè» ýâåñ, à «Õðèñòîñ, äèðèã Áóðãàííûœ Îãëó» äåï áèæýýí.             ðûøïàéí òóðàð.
                           Èîàííûœ 7                         243    244                                  Èîàííûœ 7

÷åäèï àëûêñààð Êèæè àëûñ øûííû ÷óãààëààð áîëãàø, Îîœ ÷‰ðýýíäå       òàœíûûë øåðèèí ÷îðóäóïêàííàð. 33 Èèñóñ îë µéäå ìûí÷à äåï òóðãàí:
ìåãå ÷îê áîëóð. 19 Ìîèñåé ñèëåðãå ûäûêòûã õîîéëóíó áåðäè ÷îï? Ûí-   «Ìåí àì ñèëåð-áèëå ûíäûã-ëà ‰ð ýâåñ êàäû òóðàð ìåí, îîí Ìåíè àé-
÷àëçà-äàà ñèëåðíèœ ÷àœãûçûœàð-äàà ûäûêòûã õîîéëóíó ñàãûâàéí         áûëàï ÷îðóòêàí Àäàì÷å ÷îðóïòàðûì îë. 34 Ìåíè äèëåé áýýð ñèëåð,
÷îðóóð-äóð! ׉‰ äýýø, ìåíè µë‰ðåð äåï áàðäûœàð?» 20 ×ûûëãàí ÷îí:    ûí÷àëçà-äàà òûïïàñ ñèëåð. Ìåí êàÿà òóðàð-äûð ìåí, ñèëåð ûíààð ÷å-
«Ñåí áóêøóóðàé áåðäèœ áå? Êûì Ñåíè µë‰ðåð äýýí ÷‰âåë?» – äåï õà-    äèï êýýï øûäàâàñ ñèëåð». 35 Ûí÷àí èóäåéëåð áîòòàðûíûœ àðàçûíäà:
ðûûëààí.                                                            «Áèñêå òûâûëáàéí áààð êûëäûð, Îîœ êàéíààð áààð äåï òóðàðû îë?
   21 Èèñóñ óëàøòûð ìûí÷à äýýí: «Ìåí ÷àœãûñ êàéãàì÷ûê ÷‰‰ë êûë-     Ãðåêòåð àðàçûíäà òîî áûäàðãàé ÷óðòòààí áèñòèœ ÷îí÷å ÷îðóòêàø,
äûì, à ñèëåð øóïòó êàéãàï êàëäûœàð. 22 Ìîèñåé ñèëåðãå êûðòûæàï      ãðåêòåðíè µµðåäèð äèâýýí áå? 36 Îîœ: „Ìåíè äèëåé áýýð ñèëåð, ûí-
äåìäåêòýýðèí àéòûï áåðãåí (õåðåê êûðûíäà îë Ìîèñåéíè ýâåñ, à áó-    ÷àëçà-äàà òûïïàñ ñèëåð“ áàçà „Ìåí êàÿà òóðàð-äûð ìåí, ñèëåð ûíààð
ðóíãó µãáåëåðíè äàì÷ûï êåëãåí-äàà áîëçà), ûí÷àíãàø ñèëåð îîëäà-     ÷åäèï êýýï øûäàâàñ ñèëå𓠖 äåï ÷óãààçûíûœ óæóð-óòêàçû ÷‰ë?» –
ðûœàðíû àìûð-äûø õ‰í‰íäå-äàà êûðòûæàï äåìäåêòýýð-äèð ñèëåð.         äèæè áåðãåííåð.
23 Ìîèñåéíèœ õîîéëóçóí õàæûòïàñ äýýø, êèæèíè àìûð-äûø õ‰í‰íäå         37 Áàéûðëàëäûœ àäàê ñµµëã‰, ýœ µíä‰ð óëóã õ‰í‰íäå Èèñóñ òóðóï

êûðòûæàï äåìäåêòåï áîëóð òóðäà, Ìåí êèæèíè àìûð-äûø õ‰í‰íäå         êåëãåø, ûûòêûð ‰í-áèëå: «Êûì ñóêñàé-äûð, Ìåœýý ÷åäèï êåëçèí áàçà
á‰ä‰í-á‰ð‰í‰-áèëå ñåãèäèï êààðûìãà, ÷‰ãå îë äýýø, Ìåí÷å õîðàäàï     ñóêñóíóí õàíäûðûï àëçûí! 38 Áèæèëãåäå àéòûï êààíûí ¸çóãààð, êûì
òóðàðûœàð îë? 24 Ýðåœãåéëåï øèèòïåœåð, à ÷µïò‰ã øèèòêåë-áèëå        Ìåœýý á‰ç‰ðýýðèë, îîœ ÷‰ðýýíäåí äèðèã ñóãíóœ õåìíåðè àãûï áàäà𻠖
øèèäèœåð».                                                          äåï ÷óãààëààíà. 39 Èèñóñêà á‰ç‰ðåé áåðãåí óëóñòóœ àëûð óæóðëóó
                                                                    Ûäûêòûã щëäåíèœ äóãàéûíäà Îîœ ûí÷ààð ÷óãààëààíû îë. Îë µéäå
             Èèñóñòóœ äóãàéûíäà àœãû-àœãû áîäàëäàð                  Áóðãàí Áîäóíóœ щëäåçèí îëàðãà àì-äàà áåðáýýí òóðãàí, à îîœ óæóðó
  25 Ûí÷àí  Èåðóñàëèìíèœ ÷àìäûê ÷óðòòàê÷ûëàðû ìûí÷à äýýííåð:        áîëçà, Áóðãàííûœ àëäàðûí Èèñóñòóœ àì-äàà àëáààíûíäà áîëãàí.
«Äàðãàëàðûâûñòûœ µë‰ðåð äåï òóðàð êèæèçè Îë ýâåñ ÷‰âå áå? 26 Ûí-      40 Èèñóñòóœ îë ñµñòåðèí äûœíààø, ÷àìäûê óëóñ: «Îë Ìåäýý÷è

÷ààðãà êµð‰œåðäåí, Îë àæûû-áèëå µµðåäèï òóð, à êûì-äàà Àœàà óäóð    äýýðçè ûëàï-òûð!» – äèøêåí. 41 ¤ñêåëåðè ìûí÷à äýýííåð: «Îë Õðèñ-
÷‰âå äèâåñ-òèð. Õðèñòîñ ûëàï-ëà Áî-äóð äåï, áèñòèœ äàðãàëàðûâûñ     òîñ-òóð!» À áèð ÷àìäûûçû: «Õðèñòîñ êàí÷àï Ãàëèëåÿäàí ÷åäèï êýýð
áèëèï êàãáààí áå? 27 Ûí÷àëçà-äàà áèñ Îíó òàíûûð, Îîœ êàéûûí êåë-    ÷‰âåë? – äèæèï, óäóðëàíûð áîëãàí. – 42 Õðèñòîñ Äàâèä õààííûœ ‰ðå-
ãåíèí áèëèð-äèð áèñ. À Õðèñòîñ ÷åäèï êýýðãå, Îîœ êàéûûí êýýðèí      ñàäûçû áîëóð áîëãàø Äàâèäòèœ ÷óðòòàï ÷îðààí õîîðàéû Âèôëååìãå
êûì-äàà áèëáåñ áîëóð äýýí ÷‰âå áîëãàé». 28 Èèñóñ ûí÷àí Áóðãàííûœ    òµð‰òò‰íåð äåï Áèæèëãåäå ÷óãààëààí-íà áîëãàé»á. 43 ×îí àðàçûíãà
µðãýýçèíãå µµðåäèã áåðèï òóðà, ûûòêûð ìûí÷à äýýí: «Ìåíè òàíûûð      Èèñóñ äýýø àëãûø-êûðûøòûã ìàðãûëäàà ‰íãåí. 44 ×àìäûê óëóñ Îíó
áàçà Ìýýœ êàéûûí êåëãåíèìíè áèëèð-äèð ñèëåð áå? ĵìåé-ëå Ìåí        òóäóï õîðóãäààð äåé áåðãåí, ûí÷àëçà-äàà êûì-äàà Îë÷å õîë êµä‰ð-
Áîäóìíóœ µì‰íýýìäåí êåëáýýí ìåí. Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìãà       áåéí áàðãàí.
ûëàïòûû-áèëå á‰ç‰ðåï áîîð, ûí÷àëçà-äàà ñèëåð Îíó áèëáåñ-òèð ñè-
ëåð. 29 À Ìåí Îíó áèëèð ìåí, ÷‰ãå äýýðãå Ìåí Îîœ àäûíäàí êåëãåí                             Èóäåé äàðãàëàðíûœ á‰ç‰ðåâýýíè
ìåí. Îë Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí ÷‰âå».                                   45 À Áóðãàííûœ µðãýýçèíèœ òàœíûûë øåðèè Áóðãàííûœ äýýäè
  30 Ûí÷àí îëàð Èèñóñòó òóäóï õîðóãäàï àëûð áîäààííàð, ûí÷àëçà-     áàðààëãàê÷ûëàðû áîëãàø ôàðèñåéëåðæå ýýï ÷åäèï êýýðãå, äåìãèëå-
äàà êûì-äàà Îë÷å õîë êµä‰ðáýýí, ÷‰ãå äýýðãå Îîœ ‰å-øàãû àì-äàà      ðè îëàðãà: «×‰ãå ñèëåð Îíó òóäóï ýêêåëáåäèœåð?» – äýýð áîëãàí.
êåëáýýí áîëãàí. 31 ×îí àðàçûíäàí õµé êèæè Àœàà á‰ç‰ðåé áåðãåí.      46 Áóðãàííûœ µðãýýçèíèœ òàœíûûë øåðèè: «Îë êèæè äåã êûëäûð êûì-

Îëàð: «Õðèñòîñ ÷åäèï êýýð áîëçà, áî êèæèíèœ êûëãàíûíäàí õµé áà-     äàà, êàæàí-äàà ÷óãààëàï êµðáýýí» – äåï õàðûûëààí. 47 Ôàðèñåéëåð
äûòêàë äåìäåêòåðèí êµðã‰ç‰ï øûäààð áå êàé?» – äèæèï òóðãàííàð.      îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Òààíäà-ëà, Îë ñèëåðíè áàçà ìåãåëåï êààïòû áå?
  32 ×îíäà Îîœ äóãàéûíäà ûíäûã ÷óãààëàð ÷îðóï òóðàðûí ôàðèñåé-      48 À ýðãå-÷àãûðãà òóòêàííàðíûœ àçû ôàðèñåéëåðíèœ àðàçûíäàí Àœàà

ëåð äûœíàï êààííàð. Ûí÷àí ôàðèñåéëåð áîëãàø Áóðãàííûœ äýýäè
áàðààëãàê÷ûëàðû Îíó òóäóï õîðóãäààðû-áèëå Áóðãàííûœ µðãýýçèíèœ      à Èñ. 44:3; Çàõ. 14:8. á Ìèõ. 5:2.
                               Èîàííûœ 7, 8                         245    246                         Èîàííûœ 8

    á‰ç‰ðåé áåðãåí ÷àœãûñ-äàà êèæè áàð-äûð áå? 49 ׉ãëå áî, Ìîèñåéíèœ
    õîîéëóçóí áèëáåñ, á‰ä‰‰ë‰ê óëóñ ûí÷àëäû, Áóðãàííûœ êàðãûæû                                  Èèñóñ – äåëåãåéãå ÷ûðûê
    îëàðãà ÷åòêåí-äèð!»                                                       12 Èèñóñ áàçà êàòàï ôàðèñåéëåð-áèëå ÷óãààëàæû áåðãåí: «Ìåí – áî
      50 Ôàðèñåéëåðíèœ áèðýýçè áîëóð, Èèñóñêà ä‰íå êàäà êýýï òóðãàí        äåëåãåéíèœ óëóçóíãà ÷ûðûê-òûð ìåí. Ìåíè ýäåðãåí êèæè êàðàœãûãà
    Íèêîäèì äýýðçè îëàðäàí: 51 «Áàøòàé îîœ µ÷‰‰í äûœíàï àëáàéí áàçà        àçûï ÷îðáàñ, õàðûí àìûäûðàëäû áýýð ÷ûðûêòû àëãàí áîëóð». 13 Ôà-
    îîœ ÷‰í‰ ‰‰ëãåäèï êààíûí áèëèï àëáàéí ÷ûäà, îë êèæèãå øèèòêåë          ðèñåéëåð ìûí÷à äýýííåð: «Áîäóœ-íà Áîäóœ äóãàéûœäà õåðå÷èëýýð-
    îíààðûí áèñòèœ ûäûêòûã õîîéëóâóñ ÷µïøýýðýýð ÷‰âå áå?» – äåï àé-        äèð ñåí. Ûí÷àíãàø Ñýýœ õåðå÷èëýýíèœ ê‰ø ÷îê áîëóð». 14 Èèñóñ
    òûðãàí. 52 Îëàð àœàà õàðûû êûëäûð: «Áî ÷‰‰ áîëäó? Ñåí áàçà Ãàëèëåÿ-    ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Áîäóì-íà Áîäóìíóœ äóãàéûìäà áåçèí õåðå÷è-
    äàí ýâåñ ñåí áå? Áèæèëãåíè µµðåí, ûí÷àí ìåäýý÷è Ãàëèëåÿäàí             ëåï òóðçóìçà, Ìýýœ ñµñòåðèìãå á‰ç‰ðåï áîëóð. ׉ãå äýýðãå Ìåí êà-
    êåëáåñ äýýðçèí áèëèï êààð ñåí» – äèøêåííåð. [53 Îîí îëàð øóïòó         éûûí êåëãåíèìíè áîëãàø êàéíààð ÷îðóé áààðûìíû áèëèð-äèð ìåí,
8
7
,   áàæûœíàðûí÷å òàðàï ÷àíãûëàé áåðãåííåð.                                 à ñèëåð Ìýýœ êàéûûí êåëãåíèìíè áîëãàø êàéíààð ÷îðóé áààðûìíû
                                                                           áèëáåñ-òèð ñèëåð. 15 Ñèëåð êèæèëåðíèœ õåì÷ýý-áèëå øèèäåð-äèð
                 Ñàìûûðààí äåï áóðóóäàòòûðãàí õåðýýæåí
                                                                           ñèëåð, à Ìåí êûìíû-äàà øèèòïåñ-òèð ìåí. 16 À áèð ýâåñ Ìåí øèè-

    8
        1 À Èèñóñ Åëåîí äààí÷å ÷îðóïêàí. 2 Ýðòåí ýðòå Îë áàçà êàòàï Áóð-   äèï-äàà òóðãàí áîëçóìçà, Ìýýœ øèèòêåëèì àëûñ øûííûã áîëóð, ÷‰ãå
         ãàííûœ µðãýýçèíèœ äåâèñêýýðèíãå êµñò‰ï êåëãåí. Á‰ã‰ ÷îí Îíó       äýýðãå Ìåí ÷ààñêààí ýâåñ ìåí: Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì Ìýýœ-
    ‰ãëåé ÷ûãëûï êýýðãå, Èèñóñ, îëóðóï àëãàø, îëàðíû µµðåäèï ýãåëýýí.      áèëå êàäû-äûð. 17 À ñèëåðíèœ ûäûêòûã õîîéëóœàðäà èéè êèæèíèœ
    3 Îë µéäå íîì-õîîéëó òàéûëáûðëàê÷ûëàðû áîëãàø ôàðèñåéëåð ñà-           õåðå÷èëýýíèíãå á‰ç‰ðåï áîëóð äýýí áîëãàé. 18 Áîäóì-íà Áîäóìíóœ
    ìûûðààí õåðýýæåííè òóòêàø, Àœàà ýêêåëãåííåð. Îëàð îë õåðýýæåí-         äóãàéûìäà õåðå÷èëýýíèìäåí àœãûäà, Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì
    íè ÷îí îðòóçóíãà òóðãóñêàø, 4 Èèñóñêà ìûí÷à äýýííåð: «Áàøêû! Áî        áàçà Ìåíè äýýø õåðå÷èëýýí-äèð».
    õåðýýæåí ñàìûûðààø, òóòòóðãàí-äûð. 5 Ìîèñåé áîäóíóœ õîîéëóçóíãà           19 «À Ñýýœ Àäàœ êàéäàë?» – äåï, îëàð àéòûðãàííàð. Èèñóñ: «Ñèëåð

    ûíäûãëàðíû äàø-áèëå µë‰ð ñîãàðûí áèñêå äóæààï ÷îðààí áîëãàé. À         Ìåíè-äàà, Ìýýœ Àäàìíû-äàà áèëáåñ ñèëåð – äåï õàðûûëààí. – Ìåíè
    Ñèëåð ÷‰‰ äýýð ñèëåð?» 6 Èèñóñòó áóðóóäàäûð êàíäûã-áèð ÷ûëäàê òûï      áèëèð òóðãàí áîëçóœàðçà, Ìýýœ Àäàìíû áàçà áèëãåé ýðòèê ñèëåð».
    àëûð äýýø ûí÷à äåï òóðãàííàðû îë ÷‰âå-äèð.                             20 Èèñóñ îë ñµñòåðíè Áóðãàííûœ µðãýýçèíãå µµðåäèã áåðèï òóðãàø,

       Ûí÷àëçà-äàà Èèñóñ, äîœãàéûï àëãàø, ñàëààçû-áèëå äîâóðàêêà áèð-      µðã‰ë øûãæààð µðýýë ÷àíûíãà ÷óãààëààí. Ûí÷ààðãà êûì-äàà Îíó
    ëå ÷‰âå áèæèé áåðãåí. 7 Îëàð Îîí ñàëäûêïàéí, àéòûðãàø òóðóï áýýðãå,    òóäóï õîðóãäàâààí, ÷‰ãå äýýðãå Îîœ ‰å-øàãû àì-äàà êåëáýýí áîëãàí.
    Îë êîâàéûï êåëãåø, îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ñèëåðíèœ àðàœàðäà êàæàí-           21 Èèñóñ îëàðãà: «Ìåí-äàà ÷îðóóð äåé áåðäèì. À ñèëåð Ìåíè äèëåé

    äàà áà÷ûò êûëáààí êèæè îë õåðýýæåí÷å äàøòû áàøòàé îêòàïñûí!»           áýýð ñèëåð, ûí÷àëçà-äàà õàé-áà÷ûäûœàð-áèëå µë‰ð ñèëåð. Ìåí êàé-
    8 Îîí êàòàï-ëà äîœãàéûï àëãàø, äîâóðàêêà ÷‰âå áèæèèðèí óëàì÷ûëàé       íààð ÷îðóé áààð-äûð ìåí, ñèëåð ûíààð ÷åäèï øûäàâàñ ñèëå𻠖 äåï
    áåðãåí.                                                                íåìåï ÷óãààëààí. 22 Èóäåéëåð ûí÷àí ìûí÷à äèæè áåðãåííåð: «„Ìåí
       9 Îíó äûœíààø, óëóñ ÷àœãûñòàï òàðàï ýãåëýýí, ýœ áàøòàé ýœ óëóã-     êàéíààð ÷îðóé áààð-äûð ìåí, ñèëåð ûíààð ÷åäèï øûäàâàñ ñèëå𓠖
    ëàðû ÷îðóé áàðûï-òûð. Èèñóñ-áèëå ÷îí îðòóçóíãà òóðãàí õåðýý-           äåï ÷‰ç‰ë îîœ, ûí÷à äåï òóðàðûí áîäààðãà, Îë àìû-òûíûíãà ÷åòòèíåð
    æåíäåí µñêå êûì-äàà àðòïààí. 10 Èèñóñ áàæûí êµä‰ð‰ï êåëãåø, îë         äýýí ýâåñ áå?» 23 Èèñóñ ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Ñèëåð àäàêêû ÷åð-äåëå-
    õåðýýæåíäåí: «Äóœìàì! Ñýýœ áóðóóäàäûê÷ûëàðûœ êàéûë? Ñåíè               ãåéäåí ñèëåð, à Ìåí – µð‰òåí êåëãåí ìåí. Ñèëåð áî äåëåãåéäåí ñèëåð,
    êûì-äàà øèèòïýýíè îë áå?» – äåï àéòûðãàí. 11 Îîçó: «Êûì-äàà ýâåñ,      à Ìåí áî äåëåãåéäåí ýâåñ ìåí. 24 Ûí÷àíãàø Ìåí ñèëåðãå: „Õàé-áà÷û-
    Äýýðãèì» – äåï õàðûûëààí. Èèñóñ àœàà ìûí÷à äýýí: «Ìåí áàçà ñåíè        äûœàð-áèëå µë‰ð ñèëå𓠖 äèäèì. Áèð ýâåñ Ìåíè Îë-äóð äåï á‰ç‰ðå-
    áóðóó øàïïàéí òóð ìåí. ×îðóïêàø, ìîîí ñîœãààð áà÷ûò ‰‰ëãåòïå».]*       âåñ áîëçóœàðçà, ñèëåð õàé-áà÷ûäûœàð-áèëå µë‰ð ñèëåð».
                                                                              25 Îëàð Èèñóñòàí: «Ñåí ÷îãóì êûì ñåí?» – äåï àéòûðãàííàð. Èèñóñ

    * 7:53-8:11 ݜ á‰ç‰ðåëäèã ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå îë ø‰ë‰êòåð òàâàðûøïàéí   ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Êûì Ìåí äýýðçèí ñèëåðãå ‰ðã‰ë÷‰ ÷óãààëàï
    òóðàð.                                                                 êåëäèì. 26 Ñèëåðíèœ äóãàéûœàðäà ÷óãààëààø, ñèëåðíè øèèäèï áîëãó
                            Èîàííûœ 8                          247    248                         Èîàííûœ 8

äåã ÷‰âåì-íå õµé. Ûí÷àëçà-äàà Ìåíè áî äåëåãåéæå àéáûëàï ÷îðóòêàí      îëàð óäóðëàíûï ‰íãåí. – Áèñòèœ ÷àœãûñ Àäàâûñ – Áóðãàí îë-äóð».
Àäàìäàí äûœíààí ÷‰âåìíè-ëå ìàœàà ÷óãààëàï ÷îðóóð-äóð ìåí, à Ìå-       42 Èèñóñ îëàðãà: «Ñèëåðíèœ Àäàœàð Áóðãàí òóðãàí áîëçà, Ìåœýý ûíàê

íè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì àëûñ øûííû ÷óãààëààð áîëãàé». 27 Îë          áîëãàé ýðòèê ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå Ìåí Áóðãàíäàí ÷åäèï êåëãåí áîëãàø,
èóäåéëåðãå Áîäóíóœ äýýðäå Àäàçûíûœ äóãàéûíäà ÷óãààëàï òóðàðûí         àì ìûíäà òóðàð-äûð ìåí. Áîäóì-íà Áîäóìíóœ µì‰íýýìäåí ÷åäèï
îëàð áèëáýýííåð. 28 Èèñóñ óëàøòûð ìûí÷à äýýí: «Êèæè àìûòàí            êåëáýýí ìåí – Ìåíè Áóðãàí àéáûëàï ÷îðóòêàí! – äåï õàðûûëààí. –
Îãëóí µð‰ ‰íä‰ð‰ïêåø, Ìåíè Îë-äóð äåï áàçà Áîäóíóœ µì‰íýýçèí-         43 ׉ãå Ìýýœ ñµç‰ìí‰ áèëèï àëáàéí òóðàð ñèëåð? ׉ãå äýýðãå Ìýýœ

äåí ÷‰í‰-äàà êûëáàéí ÷îðóóð äåï áèëå áýýð ñèëåð: Àäà Ìåíè ÷‰‰         ìåäýýìíè äûœíàï øûäàâàñ-òûð ñèëåð. 44 Ñèëåðíèœ àäàœàð – ýðëèê-
÷‰âåãå µµðåòêåíèë, îíó-ëà ÷óãààëàï ÷îðóóð-äóð ìåí. 29 À Ìåíè àéáû-    òèð, ûí÷àíãàø ñèëåð áîäóœàðíûœ àäàœàðíûœ ê‰çýýí-íå ÷‰âåçèí
ëàï ÷îðóòêàí Àäàì Ìýýœ-áèëå êàäû – Îë ìåíè ÷ààñêààíäûðçûìíû           ꉉñåäèðèí áîäààð-äûð ñèëåð. À îë êåçýýäå-ëå êèæè µë‰ð‰ê÷‰ç‰
êàãáààí, ÷‰ãå äýýðãå Ìåí êåçýýäå-ëå Àœàà òààðûì÷àëûã ÷‰‰ëä‰ êûëûï     ÷îðààí áîëãàø àëûñ øûííû õ‰ëýýï êµðáåéí êåëãåí, ÷‰ãå äýýðãå îîœ
÷îðóóð ìåí». 30 Îîœ îë ñµñòåðè äýýø, äûêà õµé êèæè Àœàà á‰ç‰ðåé       áîäóíäà àëûñ øûí ÷îê. Îë ìåãåëåé áåðãåø, áîäóíóœ òµðýýí äûëûíãà
áåðãåí.                                                               ÷óãààëàï òóðàðû îë, ÷‰ãå äýýðãå îë – áîäó ìåãå÷è-äèð áàçà í‰ã‰ë-ìå-
                                                                      ãåíèœ àäàçû-äûð. 45 À Ìåí àëûñ øûííû ÷óãààëàï òóðóìäà-ëà, Ìåœýý
                Àëûñ øûí ñèëåðíè õîñòóã êûëûï êààð                    á‰ç‰ðåâåñ-òèð ñèëåð! 46 Ñèëåðíèœ àðàœàðäàí êûì Ìåíè áà÷ûòòûã äåï
  31 Ûí÷àí Èèñóñ Àœàà á‰ç‰ðýýí èóäåéëåðãå ìûí÷à äýýí: «Ñèëåð          ñîéãàëààð õàðûêòûãûë? Ìåí ñèëåðãå àëûñ øûííû ÷óãààëàï òóðàð
Ìýýœ µµðåäèèì ¸çóãààð ÷óðòòààð áîëçóœàðçà, Ìýýœ ¸çóëóã µµðåíèê-       áîëçóìçà, ÷‰ãå ìåœýý á‰ç‰ðåâåñ ñèëåð? 47 Êûì Áóðãàííûûë, îë êèæè
÷èëåðèì áîëóð ñèëåð. 32 Ûí÷àí àëûñ øûííû áèëèï àëûð ñèëåð – îîí       Áóðãàííûœ ñµñòåðèí òîîï äûœíààð. Ñèëåð Áóðãàíãà õàìààðûøïàñ
îë ñèëåðíè õîñòóã êûëûï êààð». 33 Îëàð Àœàà: «Áèñ – Àâðààìíûœ ‰ðå-    ýâåñ áîëãàø, Ìýýœ ñµñòåðèìíè òîîï äûœíàâàçûœàð îë-äóð».
ñàäûçû áèñ, êàæàí-äàà, êûìíûœ-äàà êóëäàðû áîëóï ÷îðáààí áèñ!
„Õîñòóã àïààð ñèëåð“ äåï ñýýœ îë ÷‰‰ äýýðèœ îë ÷‰âåë?» – äåï õàðûû-                 Ìåí Àâðààìíûœ ìóðíóíäà-ëà òóðãàí ìåí
ëààííàð. 34 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå         48 Îîí èóäåéëåð Àœàà: «Ñåíè „Ñàìàðèÿ ÷óðòòóã õåé-äèð“ äåï áàçà

÷óãààëàï òóð ìåí: áà÷ûò êûëãàí êèæè á‰ð‰ç‰ áà÷ûòòûœ êóëó áîëóð        „Áóêøóóðààí-äûð áî“ äåï, áèñ øûíûí ÷óãààëàï êåëãåí-äèð áèñ» –
÷‰âå. 35 Êóë µã-á‰ëåãå ‰ðã‰ë÷‰ òóðóï øûäàâàñ, à Îãëó àœàà ‰ðã‰ë÷‰     äýýííåð. 49 Èèñóñ ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Ìåí áóêøóóðàâàäûì, õàðûí
òóðàð. 36 Ûí÷àíãàø Îãëó ñèëåðãå õîñòàëãàíû áýýð áîëçà, ûí÷àí ¸çó-     Ìýýœ Àäàìíû õ‰íä‰ëýýð-äèð ìåí, à ñèëåð Ìåíè áàê ñµãëåï, äîðà
ëóã-ëà õîñòóã áîëóð ñèëåð. 37 Ìåí ñèëåðíè Àâðààìíûœ ‰ðå-ñàäûçû äåï    êµµð-ä‰ð ñèëåð. 50 Ìåí Áîäóìãà àëäàð äèëåâåéí òóð ìåí. Äèëåï òûï
áèëèð ìåí. Ûí÷àëçàæîê Ìåíè µë‰ðåð äåï òóð ñèëåð – ÷‰ãå äýýðãå         áàçà Ìýýœ òàëàì÷å øèèäèï òóðàð µñêå Êèæè áàð áîëãàé. 51 Àëûñ
Ìýýœ ñµç‰ì ñèëåðæå êèðèï, ñèœìýýí-äèð. 38 Àäàìíûœ ÷àíûíãà òóð-        øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: Ìýýœ ñµç‰ìí‰ áîäóíãà êàäàãàëàï
ãàø, Ìåí ÷‰í‰ êµðæ‰ê ìåí, îë äóãàéûíäà ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí,      àëûð êèæè µë‰ìí‰ êàæàí-äàà êµðáåñ». 52 Èóäåéëåð Àœàà ìûí÷à äýýí-
à ñèëåð áîäóœàðíûœ àäàœàðäàí äûœíààí ÷‰âåœåðíè êûëûï òóðàð-           íåð: «Ñåíè áóêøóóðààí äýýðçèí áèñ àì-íà ûëàï áèëäèâèñ. Àâðààì
äûð ñèëåð».                                                           áîëãàø ìåäýý÷èëåð µë‰ áåðãèëýýí áîëãàé. À Ñåí: „Ìýýœ ñµç‰ìí‰ áî-
                                                                      äóíãà êàäàãàëàï àëûð êèæè êàæàí-äàà µëáåñ“ – äýýð-äèð ñåí. 53 Òààí-
                   Ñèëåðíèœ àäàœàð – ýðëèê-òèð                        äà-ëà Ñåí áèñòèœ ìµ÷ýýí àäàâûñ Àâðààìäàí óëóã ñåí áå? Îë ûøêàø
   39 Îëàð: «Áèñòèœ àäàâûñ – Àâðààì!» – äåï õàðûûëààííàð. Èèñóñ       µë‰ áåðãèëýýí ìåäýý÷èëåðäåí áàçà óëóã ñåí áå? Áîäóœíó Êûì ìåí äåï
îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ñèëåð ûëàï-ëà Àâðààìíûœ àæû-òµë‰ áîëçóœàð-        êµðã‰çåð áîäàï òóð ñåí?» 54 Èèñóñ ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Áîäóì-íà
çà, îîœ àæûë-õåðýýí êûëûï ÷îðààé ñèëåð. 40 À ñèëåð äýýðãå ûíäûã       Áîäóìíó àëäàðæûäàð áîëçóìçà, Ìýýœ îë àëäàðûì õåé õîîçóí áîîð.
ýâåñ, Ìåíè – Áîäóíóœ Áóðãàíäàí äûœíààíû àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷ó-        Ûí÷àëçà-äàà Ìåíè Ìýýœ Àäàì àëäàðæûäûï òóðàð – à ñèëåð Îíó áèñ-
ãààëàï áåðãåí êèæèíè – µë‰ðåð äåï òóðàð-äûð ñèëåð! Àâðààì ûí÷àï       òèœ Áóðãàíûâûñ äèæèð áîëãàé ñèëåð! 55 Ñèëåð Îíó ÷åðëå áèëáåñ òóð-
òóðãàí ýâåñ. 41 ×îê ûœàð, ñèëåð áîäóœàðíûœ àäàœàðíûœ àæûë-õåðýýí      ãàí ñèëåð, à Ìåí Îíó áèëèð ìåí. „Îíó áèëáåñ ìåí“ äýýí áîëçóìçà,
êûëûï ÷îðóóð-äóð ñèëåð». «Áèñ ñóðàñ áîëóï òµð‰òò‰íìýýí áèñ – äåï,     ñèëåð ûøêàø ìåãå÷è áîëóð èéèê ìåí. Ûí÷àëçà-äàà Ìåí Îíó áèëèð
                                Èîàííûœ 8, 9                         249    250                         Èîàííûœ 9

    áàçà Îîœ ñµç‰í ñàãûï ÷îðóóð ìåí. 56 Ñèëåðíèœ àäàœàð Àâðààì Ìýýœ         ìàëãàø-áèëå êàðàêòàðûìíû ÷ààï áåðãåø: „Áàðãàø, Ñèëîàìãà ÷óíóï
    õ‰í‰ìí‰ êµµð‰í áîäàï êåëãåø, µµð‰ï-áàéûðëàï òóðãàí. Îë îíó êµð-         êààâûò“ – äèäè. Ìåí áàðãàø, ÷óíóï êààïòûì, îîí êàðààì êµñò‰
    ãåí-äàà, ààñ-êåæèêòèã áîëãàí-äàà!»                                      áåðäè». 12 Îëàð: «Îë êèæè êàéäàë?» – äåï àéòûðãàííàð. Äåìãèçè:
      57 Ûí÷àí èóäåéëåð Àœàà ìûí÷à äýýííåð: «Ñýýœ õàðûœ áåæåí áåçèí         «Áèëáåñ ìåí» – äýýí.
    ÷åòïýýí-äèð, à Àâðààì Ñåíè êµðãåíè îë áå?» 58 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à           13 Ìóðíóíäà ñîãóð ÷îðààí îë êèæèíè ôàðèñåéëåðãå ýêêåëãåííåð.

    äýýí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: Àâðààìíûœ òµð‰òò‰íå-        14 À Èèñóñòóœ õîþòêàí ìàëãàø êûëãàø, îîœ êàðààí àæûäûï êààí õ‰í‰

    ðèíèœ ìóðíóíäà-ëà Ìåí áàð òóðäóì»*. 59 Ûí÷àí îëàð Îíó ñîãàð äýýø,       àìûð-äûø õ‰í‰ òóðãàí ÷‰âå-äèð. 15 Ôàðèñåéëåð áàçà-ëà îîœ êàðàà
    äàøòàð ñåãèðèï àëãàííàð. Ûí÷àëçà-äàà Èèñóñ àæûòòàëû áåðãåø,             êàí÷àï êµñò‰ áåðãåíèí îë êèæèäåí àéòûðûï ýãåëýýííåð. Îë ìûí÷à
8
9
,   Áóðãàííûœ µðãýýçèíäåí ‰í‰ï ÷îðóé áàðãàí**.                              äýýí: «Èèñóñ ìýýœ êàðàêòàðûìíû õîþòêàí ìàëãàø-áèëå ÷ààï áåðäè.
                                                                            Îîí ìåí ÷óíóï êààïêàø, êµðå áåðäèì». 16 Ûí÷àí ÷àìäûê ôàðèñåé-
                     Òµð‰ìåëèíäåí ñîãóð êèæèíè ýêèðòêåíè
                                                                            ëåð: «Îë ýìíåê÷è êèæè Áóðãàíäàí ýâåñ-òèð, ÷‰ãå äýýðãå àìûð-äûø

    9 êààí. Îîœ µµðåíèê÷èëåðè: «Áàøêû! Îîœ ñîãóð òµð‰òò‰íãåí óæó-
        1 Èèñóñ   îîí, ýðòèï áàð ÷ûòêàø, òµð‰ìåëèíäåí ñîãóð êèæè êµð‰ï      õ‰í‰í‰œ õîîéëóçóí ñàãûâàñ-òû𻠖 äýýííåð. ¤ñêåëåðè: «Ûí÷ààðãà
             2                                                              áà÷ûòòûã êèæè êàí÷àï ûíäûã êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåðíè êûëûï øûäàà-
    ðó ÷‰äåë, êûì áà÷ûò ‰‰ëãåòêåíèë: îë áîäó áå àçû îîœ àäà-èåçè áå?» –     ðûë?» – äèæèï, óäóðëàíûð áîëãàí. Ûí÷àíãàø îëàðíûœ àðàçûíãà
    äåï àéòûðãàííàð. 3 Èèñóñ ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Îë áîäó-äàà, îîœ         ìàðãûëäàà ‰íãåí. 17 Ñîãóð êèæèäåí áàçà êàòàï: «Îë ñýýœ êàðààœíû
    àäà-èåçè-äàà áà÷ûò ‰‰ëãåòïýýí-äèð, à Áóðãàííûœ ê‰÷‰-ê‰æ‰ àœàà áî-       êµµð êûëûï êààí äýýð-äèð ñåí. Îîœ äóãàéûíäà áîäóœ ÷‰í‰ ÷óãààëàï
    äàðàï êµç‰ëç‰í äýýø, ñîãóð áîëãàíû îë-äóð. 4 Չí äóðòó òµíìýýíäå,       áîëóð ñåí?» – äåï àéòûðãàííàð. Äåìãèçè: «Îë – Áóðãàííûœ ìåäýý÷è-
    Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìíûœ àæûë-õåðýýí óëàøòûð êûëûð                 çè-äè𻠖 äåï õàðûûëààí.
    óæóðëóã áèñ. ĉí ä‰æ‰ï êåë ÷ûäûð, ûí÷àí êûì-äàà ÷‰í‰-äàà êûëûï             18 Èóäåéëåð îë êèæèíè áàøòàé ñîãóð ÷îðààø, îîí êàðàà êµñò‰ áåð-

    øûäàâàñ áîëãàé. 5 Áî äåëåãåéãå òóðàð øààìäà, Ìåí – áî äåëåãåéãå ÷û-     ãåí äåï á‰ç‰ðýýðèí äµìåé-ëå ê‰çåâýýííåð. Îëàð êàðàà êµñò‰ áåðãåí
    ðûê-òûð ìåí».                                                           êèæèíèœ àäà-èåçèí êåëäèðòèï ýêêåëãåø, 19 îëàðäàí: «Áî ñèëåðíèœ
       6 Îíó ÷óãààëààø, Èèñóñ ÷åðæå ä‰êï‰ð‰ïêåø, ÷àðààçû-áèëå äîâó-         îãëóœàð áå? Îíó ñîãóð òµð‰òò‰í‰ï êåëãåí äåï òóð ñèëåð áå? Àì êµðå
    ðàêòû õîþòêàø, îîçó-áèëå ñîãóð êèæèíèœ êàðàêòàðûí ÷ààï áåðãåí.          áåðãåíè îë áå?» – äåï àéòûðãàííàð. 20 Îîœ àäà-èåçè ìûí÷à äåï õàðûû-
    7 Îîí àœàà ìûí÷à äýýí: «Áàðãàø, Ñèëîàìíûœ (îë äýýðãå „Àéáûëàò-          ëààí: «Áî äýýðãå áèñòèœ îãëóâóñ äåï áàçà îë ñîãóð òµð‰òò‰í‰ï êåëãåí
    êàí“ äýýíè îë) ýøòèð õµµëáýýíãå àðíûœ ÷óï êààâûò». Îë êèæè áàð-         äåï áèëèð áèñ. 21 À îîœ àì êàí÷àï êµðå áåðãåíèí áàçà êûì îîœ êàðàê-
    ãàø, ÷óíóï êààïêàø, îîí êàðàà êµñò‰ð àïàðãàí äåäèð àï ÷åòêåí.           òàðûí êµð‰ïòåð êûëûï áåðãåíèí áèëáåñ áèñ. Îîœ áîäóíäàí àéòû-
       8 Ûí÷àí îîœ êîæàëàðû áîëãàø îíó ñîãóð äåï ìóðíóíäà êµðãåí            ðûïòûœàð, óëóã àïàðãàí êèæè-äèð, áîäó ÷óãààëàï áåðçèí». (22 Èóäåé
    óëóñ ìûí÷à äýýííåð: «Îðòà ÷îîð áå? Õàéûðëàë äèëåï îëóðàð êèæè áî        ýðãå-÷àãûðãàäàí êîðòêàø, îîœ àäà-èåçè ûí÷ààð õàðûûëààí. Óæóðó
    áå êàé?» 9 ×àìäûê óëóñ: «Èéå, îë-äó𻠖 äèøêåí. ¤ñêåëåðè: «×îê,         ÷‰äåë äèçå, Èèñóñòó Áóðãàííûœ øèëýýí Õðèñòîçó äåï õ‰ëýýï êµðãåí
    îîœ-áèëå äµìåé êèæè-äè𻠖 äåï óäóðëàíãàííàð. À äåìãè êèæè:             êèæèíè ñèíàãîãàäàí àœãûëààð äóãàéûíäà øèèòïèðíè èóäåé ýðãå-÷à-
    «Ìåí-äèð ìåí» – äýýí.                                                   ãûðãà õ‰ëýýï àïêàí áîëóï-òóð. 23 Ûíäûã áîëóðãà, îîœ àäà-èåçè: «Óëóã
       10 Îëàð îîí àéòûðãàííàð: «À ñýýœ êàðààœ êàí÷àï êµðå áåðäè?»          àïàðãàí êèæè-äèð, îîœ áîäóíäàí àéòûðûïòûœà𻠖 äýýí ÷‰âå-äèð.)
    11 Îë ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Èèñóñ äåï àòòûã áèð êèæè õîþòêàí               24 Ûí÷àíãàø ñîãóð ÷îðààí êèæèíè èéèãè óäàà êåëäèðòêåø, àœàà:

                                                                            «Øûíûí ÷óãààëàï, Áóðãàííû àëäàðæûò! Îë êèæè áà÷ûòòûã äýýðçè
                                                                            áèñêå áèëäèíå áåðäè» – äýýííåð. 25 Ñîãóð ÷îðààí êèæè ìûí÷ààð õà-
    * 8:58 Èèñóñòóœ ÷óãààëààí: «Ìåí áàð òóðäóì» – äåï ñµñòåðè Áóðãàííûœ
    ûäûê àäûíûœ ãðåê äûë÷å î÷óëãàçûíãà äµìåé áîîï òóðàð.                    ðûûëààí: «Îîœ áà÷ûòòûûí áèëáåñ ìåí, ÷àœãûñ-ëà áèëèð ÷‰âåì: ìåí
    ** 8:59 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Áóðãàííûœ µðãýýçèíäåí ‰í‰ï   ñîãóð ÷îðäóì, à àì êµðå áåðäèì». 26 Îëàð îîí êàòàï-ëà àéòûðãàííàð:
    ÷îðóé áàðãàí» ýâåñ, à: «Îëàðíûœ àðàçû-áèëå µäå êûëàøòààø, Áóðãàí-       «Îë ñåíè êàí÷àïòû? Ñýýœ êàðààœíû êàí÷àï êµðå áýýð êûëûïòû?»
                                                                            27 Ñîãóð ÷îðààí êèæè îëàðãà: «Ìåí ñèëåðãå äåì-íå ÷óãààëàäûì, à ñèëåð
    íûœ µðãýýçèíäåí ‰íãåø, óëàøòûð áàçûï ÷îðóïêàí» – äåï áèæýýí.
                               Èîàííûœ 9, 10                         251    252                        Èîàííûœ 10

     äûœíàâàñ ÷îðäóœàð. Àì ÷‰‰ áîëäóœàð, áàçà êàòàï äûœíàêñàï òóð ñèëåð     ‰í‰í äûœíààð, ûí÷àíãàø îë áîäóíóœ õîéëàðûíûœ àäûí àäàï êûé-
     áå? Àçû áîòòàðûœàð áàçà Îîœ µµðåíèê÷èëåðè áîëóêñàï òóð ñèëåð áå?» –    ãûðãàø, ñ‰ð‰ï ‰íä‰ðå áýýð. 4 Îë áîäóíóœ õîéëàðûí øóïòóçóí ‰íä‰ð
     äåï õàðûûëààí. 28 Îëàð îíó äîðà êµð‰ï: «Ñåí-íå õàðûí Îîœ µµðåíèê÷è-    ñ‰ð‰ï àëãàø, îëàðíûœ ìóðíóíãà ÷îðóóð, à õîéëàðû îîœ ‰í‰í òàíûûð
     çè áîîð ñåí! À áèñ Ìîèñåéíèœ µµðåíèê÷èëåðè-äèð áèñ! 29 Áóðãàííûœ       áîëãàø, îíó ýäåðèï ÷îðóïòàðëàð. 5 Õîéëàð µñêå êèæèíè ýäåðáåñ, õà-
     Ìîèñåé-áèëå ÷óãààëàøêàíûí áèëèð áèñ, à Îë êèæèíèœ äóãàéûíäà,           ðûí õîþï ìàœíàæû áýýð, ÷‰ãå äýýðãå µñêå êèæèíèœ ‰í‰í áèëèð
     Îîœ êàéûûí êåëãåíèí-äàà áèëáåñ áèñ» – äåï àëãûðæû áåðãåííåð.           ýâåñòåð». 6 Èèñóñ áî óãààäûãëûã ÷óãààíû èóäåéëåðãå ÷óãààëàï áåð-
        30 Êàðàà êµñò‰ áåðãåí êèæè îëàðãà ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Êàðà ýë-    ãåí, ûí÷àëçà-äàà Îîœ ÷‰í‰œ äóãàéûíäà ÷óãààëààíûí îëàð áèëáåéí
     äåï! Îë êàðààìíûœ êµµð‰í ýãèäèï áåðäè, à ñèëåð Îîœ êàéûûí êåëãå-       áàðãàííàð.
     íèí àì-äàà áèëáåñ-òèð ñèëåð. 31 Ûí÷àëçà-äàà Áóðãàí áà÷ûòòûãëàðíû          7 Èèñóñ óëàøòûð ìûí÷à äýýí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð

     äûœíàâàñ, õàðûí êûìíàð Àœàà ìµãååðèë áàçà Îîœ òóðà-ñîðóóí ꉉñå-       ìåí: Ìåí – õîéëàðãà ýæèê-òèð ìåí. 8 Ìýýœ ìóðíóìäà êýýï òóðãàí-
     äèðèë, ÷‰ãëå îë óëóñòó äûœíààð äýýðçèí áèëèð áèñ. 32 Êàíäûã-áèð êè-    íàðíûœ äµãåðåçè – îîðëàð áîëãàø äýýðáå÷èëåð-äèð. Ûí÷àëçà-äàà
     æè òµð‰ìåëèíäåí ñîãóð êèæèãå êàðààíûœ êµñò‰ð‰í ýãèäèï áåðãåí äåï       õîéëàð îëàðíû äûœíàâàéí áàðãàí. 9 Ìåí – õîéëàðãà ýæèê-òèð ìåí.
     ÷‰âå áî äåëåãåéíèœ òûâûëãàíûíäàí áýýð äûœíàëáààí õåðåê-òèð. 33 Îë      Ìåíè äàì÷ûøòûð êèðåð êèæè êàìãàëàëäû àëûð. Îë ýæèêòåï êèðå
     Áóðãàíäàí êåëáýýí òóðãàí áîëçà, ÷‰í‰-äàà êûëûï øûäàâàñ èéèê!»          áýýð áîëãàø ‰íå áýýð áàçà áîäóíãà îäàð-áåë÷èèðíè òûï àëûð.
     34 Ôàðèñåéëåð àœàà õàðûûëàï: «Á‰ð‰í‰-áèëå áà÷ûòêà àëûñêàí áîîï         10 Îîð ÷‰ãëå îîðëààð, µë‰ðåð áîëãàø ‰ðåãäåï-áóçàð äýýø êýýð. À Ìåí

     òµð‰òò‰íãåí áîäóœ, áèñòè µµðåäèðèí êàí÷àï ñåìýýð ñåí?!» – äåï àë-      îëàðãà àìûäûðàëäû, àðòûêøûëäûã ýëáåê àìûäûðàëäû ýêêýýð äýýø
     ãûðãàø, îíó ‰íä‰ð ñûâûðòàïêàííàð.                                      êåëãåí ìåí.
        35 Èèñóñ îë êèæèíèœ ‰íä‰ð ñûâûðòàäûï àëãàíûí äûœíààø, îíó òûï          11 Ìåí – à÷ûëûã êàäàð÷û-äûð ìåí: à÷ûëûã êàäàð÷û áîäóíóœ õîé-

     àëãàø: «Ñåí Êèæè àìûòàí Îãëóíãà* á‰ç‰ðýýð ñåí áå?» – äåï àéòûðãàí.     ëàðû äýýø, àìû-òûíûí áýýð áîëãàé. 12 À õµëåçèëåíèê÷è êèæè ¸çóëóã
     36 Îë êèæè: «Äýýðãè, Îë êûìûë äýýðçèí ÷óãààëàï êµð‰œåðåì, ìåí áàçà     êàäàð÷û ýâåñ-òèð, õîéëàð îîœóó ýâåñ-ëå áîëãàé, îë áµð‰ êåëãåíèí
     Àœàà á‰ç‰ðýýéí äýýø» – äåï õàðûûëààí. 37 Èèñóñ àœàà: «Ñåí Îíó êµð-     êµð‰ï êààø, êîäàí õîþí êààïêàø, äåçå áýýð. À áµð‰ õîéëàðæå øóðàé
     ãåí ñåí. Ñýýœ-áèëå ÷óãààëàæûï òóðàð êèæè Îë-äó𻠖 äýýí. 38 «Á‰ç‰ðåï   áåðãåø, òàðàäûð îéëàäûïòàð. 13 À õµëåçèëåíèê÷è äåçå áýýð, ÷‰ãå
     òóð ìåí, Äýýðãè!» – äåï, îë õàðûûëààø, Îîœ ìóðíóíãà äèñ êûðûíãà        äýýðãå õµëåçèëåíãåí áîëãàø, õîéëàðæå ñàãûø ñàëáàñ.
     ìµãåéèï-òèð. 39 Ûí÷àí Èèñóñ: «Ìåí áî äåëåãåéæå êàðàà êµðáåñòåð            14 Ìåí – à÷ûëûã êàäàð÷û-äûð ìåí, Ìýýœèè áîîð õîéëàðíû áèëèð

     êµðç‰í äýýø, à êàðàà êµµðëåð ñîãóðàðà áåðçèí äýýø, øèèòêåë êûëûï       ìåí, Ìýýœ õîéëàðûì áàçà Ìåíè áèëèð. 15 Àäàìíûœ Ìåíè êàí÷àëäûð
     êåëãåí ìåí» – äýýí. 40 Îíó äûœíààø, Îîœ ÷àíûíãà òóðãàí ôàðèñåéëåð      áèëèðè ûøêàø, Àäàìíû Ìåí áàçà ûí÷àëäûð áèëèð ìåí. Ìåí àìû-
     Àœàà: «×‰‰æå? Òààíäà-ëà áèñ áàçà ñîãóð áèñ áå?» – äèøêåííåð.           òûíûìíû õîéëàðûì äýýø áýýð ìåí. 16 Ìåíäå áî êîäàíäàí ýâåñ, µñêå
     41 Èèñóñ ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Ñèëåð ûëàï-ëà ñîãóð òóðãàí áîëçóœàð-      õîéëàð áàçà áàð – Ìåí îëàðíû áàçà áµë‰ï ýêêýýð óæóðëóã ìåí. Îëàð
     çà, áà÷ûò äýýø, áóðóóäàâàñ èéèê ñèëåð. Ûí÷àëçà-äàà ñèëåð êµð‰ï òóð     áàçà-ëà Ìýýœ ‰í‰ìí‰ äûœíààðëàð, ûí÷àíãàø ÷àœãûñ êàäàð÷ûëûã
1
,0
9    áèñ äèæèð-äèð ñèëåð, ûí÷àíãàø áà÷ûäûœàð ñèëåðãå àðòûï êààð.            ÷àœãûñ êîäàí òóðàð! 17 Îíó êàòàï õ‰ëýýï ààð äýýø, àìûäûðàëûìíû
                                                                            áåðèï òóðàð áîîðóìãà, Àäàì Ìåœýý ûíàê. 18 Àìûäûðàëûìíû Ìåíäåí
                           Êàäàð÷û áîëãàø õîéëàð
                                                                            êûì-äàà õóíààï àëáàéí òóðàð, Ìåí îíó Áîäóì áåðèï òóð ìåí. Ìåíäå

     10 ýæèèíäåí ýâåñ, à êàíäûã-áèð µñêå àðãà-áèëå êèðåð êèæè – îîð
          1 Àëûñ   øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: õîé êàæààçûí÷å           îíó áýýð ýðãå áàð, îíó êàòàï õ‰ëýýï àëûð ýðãå áàçà áàð. Àäàì Ìåœýý
                                                                            ûí÷àëäûð àéûòêàí».
     áîëãàø äýýðáå÷è-äèð. 2 À ýæèèíäåí êèðãåí êèæè – õîéëàðíûœ êà-             19 Áî ñµñòåð äýýø, èóäåéëåð àðàçûíãà áàçà êàòàï àœãûëàíûûøêûí,

     äàð÷ûçû îë-äóð. 3 Òàœíûûë àœàà ýæèêòè àæûäûï áýýð. Õîéëàð îîœ          ìàðãûëäàà ‰íãåí. 20 Îëàðíûœ äûêà õµé‰: «Îë-äàà áóêøóóðààí-äûð,
                                                                            óãààíû áàçà ñýýäåœíýýí-äèð. ׉ãå Îíó äûœíààð ñèëåð?» – äýýííåð.
                                                                            21 À µñêåëåðè: «Áóêøóóðààí êèæèíèœ ÷óãààçû ýâåñ-òèð áî. Êàé áóê
     * 9:35 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Êèæè àìûòàí Îãëó» ýâåñ, à
     «Áóðãàííûœ Îãëó» äåï áèæýýí.                                           ñîãóðàðãàí óëóñòóœ êàðààí êµµð êûëûï øûäààð áå?!» – äåï òóðãàííàð.
                            Èîàííûœ 10                          253         254                         Èîàííûœ 10, 11

                                                                            ÷‰âå áå? 35 Áóðãàííûœ ñµç‰ ÷åòêåí óëóñòó Îë áóðãàííàð äåï àäàï òó-
             Èèñóñòóœ Áîäóíóœ Áóðãàí óêòóóí øûíçûòêàíû                      ðàð-äûð. À Áèæèëãåíè õàæûäûï áîëáàñ õåðåê. 36 Ñèëåð êàí÷àï ÷åðëå
   22 Êûø ä‰æ‰ï êåëãåí. Èåðóñàëèìãå Áóðãàííûœ µðãýýçèí ÷ààðòû-              Àäàçûíûœ ûäûêòààø, áî äåëåãåéæå àéáûëàï ÷îðóäóïêàíû Ìåíè:
ðûíûœ áàéûðëàëû* áîëãàí. 23 Èèñóñ ûí÷àí Áóðãàííûœ µðãýýçèíãå,               „Ìåí – Áóðãàííûœ Îãëó ìåí“ – äåïêåí ñµñòåðèì äýýø, „Áóðãàííûœ
Ñîëîìîííóœ ñåðèçè äýýð ÷åðíè äóðãààð êûëàøòàï òóðãàí. 24 Èóäåé-             àò-àëäàðûí äîðàì÷ûëàï, áàê ñµãëýýí“ äåï ñåìýýð ñèëåð ÷å? 37 Àäàì-
ëåð Îíó ‰ãëåï êåëãåø: «Ñåí áèñòè ÷åæåãå äýýð àëàœ êàéãàäûï, øåíåï           íûœ Ìåíè êûëçûí äýýí àæûë-õåðýýí êûëáàéí òóðàð áîëçóìçà,
êýýð ñåí? Ûëàï-ëà Õðèñòîñ áîëçóœçà, áèñêå àæûû-áèëå ÷óãààëà» –              Ìåœýý á‰ç‰ðåâåœåð! 38 À Ìåí îíó êûëûï òóðàð áîëçóìçà, Ìåœýý
äýýííåð.                                                                    á‰ç‰ðåâåéí-äàà òóðçóœàðçà, Ìýýœ àæûë-õåðýýìãå á‰ç‰ðåœåð! Àäàì-
   25 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Ìåí ñèëåðãå ÷óãààëàï òóðäóì        íû – Ìåíäå, à Ìåíè – Àäàìäà äýýðçèí ûí÷àí ìåäåðåï áèëèï àëûð
÷îï, ûí÷àëçà-äàà á‰ç‰ðýýðèí ê‰çåâåäèœåð. Àäàìíûœ µì‰íýýçèíäåí               ñèëåð». 39 Îëàð ûí÷àí Îíó áàçà êàòàï òóäóï õîðóãäààð áîäààííàð. Ûí-
êûëûï òóðàðûì àæûë-õåðåêòåð – Ìåíè áàäûòêààð õåðå÷èëåë îë-äóð.              ÷àëçà-äàà Èèñóñ îëàðíûœ õîëóíäàí àäûðëûï ÷îðóé áàðãàí.
26 Ûí÷àëçà-äàà ñèëåð á‰ç‰ðåâåñ-òèð ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå Ìýýœ õîéëàðûì-          40 Èèñóñ îîí áàçà êàòàï Èîðäàííûœ îë ÷àðûûí÷å, îîœ ìóðíóíäà

íûœ ñàíûí÷å êèðáýýí-äèð ñèëåð**. 27 Ìýýœ õîéëàðûì Ìýýœ ‰í‰ìí‰               Èîàííûœ óëóñòó ñóããà ñóï òóðãàí ÷åðèí÷å ÷îðóé áàðãàø, îðòà àðòûï
äûœíàï òóðàð. Ìåí áàçà îëàðíû áèëèð ìåí, îëàð Ìåíè ýäåðèï ÷îðóóð.           êàëãàí. 41 ݜäåðèê õµé óëóñ Àœàà êýýï òóðãàí. Îëàð: «Èîàíí êàíäûã-
28 Ìåíè ýäåðèï ÷îðóóð óëóñêà 최ãå àìûäûðàëäû áýýð ìåí, ûí÷àíãàø            äàà êàéãàì÷ûê ÷‰‰ë êûëáààí-äàà áîëçà, Èèñóñòóœ äóãàéûíäà ÷óãààëàï
îëàð êàæàí-äàà µëáåñòåð áàçà êûì-äàà îëàðíû êàæàí-äàà Ìýýœ õî-              òóðãàí ÷‰âåçè øûí áîëãàí-äû𻠖 äåï ÷óãààëàæûð áîëãàí. 42 Ûí÷àí-
ëóìäàí óøòà ñîï øûäàâàñ. 29 Îëàðíû Ìåœýý áåðãåí Ìýýœ Àäàì õàìûê        1
                                                                       ,0
                                                                       11   ãàø îë ÷åðãå õµé óëóñ Èèñóñêà á‰ç‰ðåé áåðãåí.
óëóñòàí µíä‰ð óëóã áàçà êûì-äàà îëàðíû Ìýýœ Àäàìíûœ õîëäàðûíäàí
                                                                                                       Ëàçàðüíûœ µë‰ì‰
õóíààï àï øûäàâàñ. 30 À Àäàì áèëå Ìåí – òóäóø ÷àœãûñ áèñ».

                                                                            11 îîœ óãáàçû Ìàðôàíûœ ÷óðòòàï îëóðãàíû Âèôàíèÿ ñóóð ÷óðòòóã
   31 Îíó ñîãàð äýýø, èóäåéëåð ûí÷àí áàçà êàòàï äàøòàð ñåãèðèï àë-                1 Ëàçàðü   äýýð êèæè ààðûé áåðãåí ÷‰âå-äèð. Îë Ìàðèÿ áîëãàø
ãàííàð. 32 Ûí÷ààðãà Èèñóñ îëàðãà: «Ìåí äûêà õµé áóÿííûã àæûë-õå-
ðåêòè Àäàìíûœ µì‰íýýçèíäåí ñèëåðãå êµðã‰ñò‰ì. Îëàðíûœ êàéûçû                êèæè òóðãàí. 2 À Ìàðèÿ äýýðãå Äýýðãè-×àÿàê÷ûíû ÷ààãàé ÷ûòòûã
äýýø, ñèëåð Ìåíè äàøòàð-áèëå ñîãàð äåï òóðàðûœàð îë?» – äýýí.               ‰ñ-áèëå ÷àããàø, Îîœ áóòòàðûí áàæûíûœ ä‰ã‰-áèëå ÷îäóï áåðãåí õå-
33 Èóäåéëåð Àœàà ìûí÷ààð õàðûûëààííàð: «Áóÿííûã àæûë-õåðýýœ                 ðýýæåí îë ÷‰âå-äèð. Îë ààðûé áåðãåí Ëàçàðüíûœ äóœìàçû òóðãàí.
äýýø, Ñåíè ñîãàð äèâåäèâèñ. Õàðûí Áóðãàííûœ àò-àëäàðûí äîðàì-               3 Óãáàøêûëàð Èèñóñêà ìûí÷à äåï ñµãëåäèïêåííåð: «Äýýðãè! Ñèëåð-

÷ûëàï, áàê ñµãëýýíèœ äýýø áàçà Ñýýœ, àíàà êèæè õèðåœäå, Áîäóœíó             íèœ ûíàê êèæèœåð ààðûé áåðäè».
Áóðãàí ìåí äåï òóðàðûœ äýýø, Ñåíè äàøòàð-áèëå ñîãàð äåé áåðäè-                 4 Èèñóñ îíó äûœíààø, ìûí÷à äýýí: «Áî ààðûã ý÷èçèíäå áàðûï,

âèñ». 34 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ñèëåðíèœ ûäûêòûã õîîéëóœàðäà:            µë‰ìãå ÷åäèðáåñ, à Áóðãàííû àëäàðæûäàðûíãà áàçà îíó äàì÷ûøòûð
„Ìåí ÷óãààëàäûì – ñèëåð áóðãàííàð-äûð ñèëåð“à – äåï áèæèâýýí                Áóðãàííûœ Îãëóíóœ Áîäóíóœ àëäàðûí êµðã‰çåðèíãå ÷åäèðåð ààðûã-
                                                                            äûð». 5 Èèñóñ Ìàðôàãà, îîœ äóœìàçûíãà áàçà Ëàçàðüãà ûíàê òóðãàí.
                                                                            6 Ûíäûã-äàà áîëçà Ëàçàðüíûœ ààðûé áåðãåíèí äûœíààø, ûí÷àí òóð-
* 10:22 Áóðãàííûœ µðãýýçèí ÷ààðòûðûíûœ áàéûðëàëû – åâðåé äûëäà
                                                                            ãàí ÷åðèíãå àì-äàà èéè õ‰í äóðãóçóíäà àðòûï êàëãàí. 7 Îîœ ñîîíäà Îë
Õàíóêà äåï àäààð, Áóðãàííûœ µðãýýçèí Àíòèîõ Åïèôàí äýýð ñèðèé
õààí áóæàðòàòêàí ñîîíäà, áèñòèœ ýðàãà ÷åäèð 165 ÷ûëäà îíó êàòàï             µµðåíèê÷èëåðèíãå ìûí÷à äýýí: «Àì Èóäåÿæå äåäèð ÷îðóóëóœàð».
                                                                               8 ¤µðåíèê÷èëåðè Àœàà: «Áàøêû! Èóäåéëåð Ñèëåðíè äàøòàð-áèëå
àðûãëààíûíãà òóðàñêààòêàí, äåêàáðü àéäà ýãåëýýð, ñåñ õ‰í óëàì÷û-
ëààð áàéûðëàë.                                                              ñîãàð äåï òóðãàíûíäàí áýýð ‰ð áîë÷óê áå, à Ñèëåð áàçà êàòàï ûíààð
** 10:26 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå áî ñµñòåðãå: «Ìýýœ ÷óãàà-        áààðûœàð îë áå?» – äýýííåð. 9 Èèñóñ ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Õ‰íäå
ëàï òóðãàíûì äåã» – äåï ñµñòåðíè íåìýýí.                                    îí èéè øàê áàð ýâåñ ÷‰âå áå? Չíä‰ñ êûëàøòàï ÷îðóóð êèæè èëäèãèï
                                                                            êýýï ä‰øïåñ, ÷‰ãå äýýðãå îë áî äåëåãåéíèœ ÷ûðûûí êµð‰ï ÷îðóóð.
                                                                            10 À ä‰íå êûëàøòàï ÷îðóóð êèæè èëäèãèï êýýï ä‰æåð, ÷‰ãå äýýðãå îë
à Ûä. ûð. 81:6.
                           Èîàííûœ 11                         255    256                          Èîàííûœ 11

êèæèíèœ ÷ûðûû ÷îê-òóð». 11 Èèñóñ îëàðãà ûí÷à äýýø, îîí íåìåï         îíó ýäåðèï ÷îðóïêàííàð. 32 À Ìàðèÿ Èèñóñòóœ òóðãàí ÷åðèíãå ÷åäå
êààí: «Áèñòèœ µœí‰‰â‰ñ Ëàçàðü óäóé áåðãåí-äèð. Ìåí îíó îòòóðàð       áåðãåø, Îíó êµð‰ï êààø, Îîœ ìóðíóí÷å êýýï ä‰øêåø, Àœàà: «Äýýðãè!
äýýø ÷îðóóðóì îë». 12 Îîœ µµðåíèê÷èëåðè: «Äýýðãè! Îë óäóï ÷ûäàð      Ñèëåð ìàœàà òóðãàí áîëçóœàðçà, àêûì µëáåñ èéèê!» – äýýí. 33 Èèñóñ
áîëçà, ýêèðèé áýýð äýýí-äè𻠖 äýýííåð. 13 Èèñóñ îë ÷óãààçû-áèëå     îîœ ûãëàï òóðàðûí áàçà îîœ-áèëå êàäû êåëãåí ûãëàï-ñûêòààí èóäåé-
Ëàçàðüíû µëãåí-äèð äåï òóðãàí, à µµðåíèê÷èëåðè Îë àíàà óéãó äó-      ëåðíè êµðãåø, Áîäó áàçà ñåòêèëèíäåí êàæûûäàï, õµëçåé áåðãåí.
ãàéûíäà ÷óãààëààí áîîð äåï áîäààííàð. 14 Èèñóñ ûí÷àí îëàðãà äîð-       34 Îîí Îë: «Ñèëåð îíó êàéäà îðíóêøóäóï êàãäûœàð?» – äåï àéòûð-

òó-áèëå ÷óãààëààí: «Ëàçàðü µëãåí-äèð. 15 Ñèëåðíè áîäààø, á‰ç‰ðåé     ãàí. Èóäåéëåð Àœàà: «Äýýðãè, áàðààëûœàð, Áîäóœàð êµð‰ïòåð ñèëå𻠖
áýýðèœåð äýýø, îîœ-áèëå êàäû òóðáààíûìãà µµð‰ï òóð ìåí. ×å, àì       äåï õàðûûëààííàð. 35 Èèñóñ ûãëàé áåðãåí. 36 Èóäåéëåð ûí÷àí: «Îîœ
îë÷å áàðààëûœàð».                                                    àœàà êàéû õèðå ûíàê òóðãàíûí êµð‰œåðäåí!» – äåï òóðãàííàð. 37 À
   16 Èéèñ äýýð øîëà àäû áàçà áàð Ôîìà ûí÷àí àðòêàí µµðåíèê÷èëåð-    îëàðíûœ ÷àìäûêòàðû: «Îë ñîãóð êèæèíèœ êàðààí êµµð êûëûï êààí
ãå: «Áàðãàø, áèñ áàçà Îîœ-áèëå êàäû µë‰ áåðýýëè» – äýýí.             áîëãàé. Ëàçàðüíû áàçà µëáåñ êûëäûð êûëûï êààï øûäàâàñ òóðãàí
                                                                     èðãè áå?» – äèæèï òóðãàííàð.
                 Èèñóñòà êàòàï äèðãèçåð ýðãå áàð
  17 Èèñóñ  ûíààð ÷åäå áåðãåø, Ëàçàðüíûœ ìàãà-áîäóí ÷åâåã-êóéãà                          Èèñóñ Ëàçàðüíûœ ÷åâýýíäå
ñóï, îðíóêøóòêàíûíäàí áýýð äµðò õîíãàíûí áèëèï àëãàí. 18 Âèôàíèÿ       38 Èèñóñ, èøòè-õµœí‰í‰œ êµä‰ðë‰ð‰ äàì áàðûï, ÷åâåããå ÷åäèï êåë-

Èåðóñàëèìíèœ ÷îîãóíãà, ‰ø êèëîìåòð õèðå ûðàê ÷åðãå òóðãàí. 19 Ûí-    ãåí. Îë äýýðãå àêñûí äàø-áèëå äóãëàï êààí êóé áîëãàí. 39 Èèñóñ:
÷àíãàø èóäåéëåðíèœ àðàçûíäàí õµé êèæè îëàðíûœ êàëãàí àêûçû-          «Äàøòû àï êààïòûœà𻠖 äåï äóæààãàí. ¤ëãåí êèæèíèœ äóœìàçû
íûœ êàæûûäàëûí ‰ëåæèð äýýø, Ìàðôà áèëå Ìàðèÿãà ÷åäèï êåëãåí          Ìàðôà Àœàà: «Äýýðãè! ×ûäûé áåðèï-òèð. Îíó õààðæàêêà ñàëãàíäàí
÷‰âå-äèð.                                                            áýýð äµðò õ‰íçýýí áîëãàé» – äýýí. 40 Èèñóñ Ìàðôàãà ìûí÷à äýýí:
   20 Ìàðôà Èèñóñòóœ êåë ÷ûäàðûí äûœíàé ñàë-ëà, Àœàà óòêóøòóð        «„Á‰ç‰ðýýð-ëå áîëçóœçà, Áóðãàííûœ ê‰÷‰-ê‰æ‰í êµµð ñåí“ – äåï,
‰í‰ïêåí, à Ìàðèÿ áàæûœûíãà àðòûï êàëãàí. 21 Ìàðôà Èèñóñêà:           Ìåí ñåœýý ÷óãààëàâàæûê ìåí áå?»
«Äýýðãè! Ñèëåð ìàœàà òóðãàí áîëçóœàðçà, ìýýœ àêûì µëáåñ èéèê.          41 Äàøòû àï êààïêàííàð. Èèñóñ êàðàêòàðûí äýýðæå øèãëåé êµð-
22 Ûí÷àëçà-äàà Áóðãàíäàí Ñèëåð ÷‰í‰-äàà äèëýýð áîëçóœàðçà, Áóðãàí    ãåø, ìûí÷à äýýí: «Àäàì! Ìåíè äûœíàï òóðàðûœ äýýø, Ñåœýý µµð‰ï
Ñèëåðãå àì-äàà áîëçà áýýðèí áèëèð ìåí» – äýýí. 23 Èèñóñ àœàà:        ÷åòòèðäèì. 42 Ìåíè ‰ðã‰ë÷‰ äûœíàï òóðàðûœíû áèëèð ìåí. Ûí÷àëçà-
«Àêûœ êàòàï äèðëèï êýýð-äè𻠖 äýýí. 24 Ìàðôà Àœàà: «Ñµµë㉠õ‰íäå,   äàà Ìåíè Ñýýœ àéáûëàï ÷îðóòêàíûœãà á‰ç‰ðåçèííåð äýýø, ìûíäà
êàòàï äèðëèèøêèí ‰åçèíäå, îîœ êàòàï äèðëèï êýýðèí áèëèð ìåí» –       òóðàð óëóñêà µíåçèí ûí÷à äèäèì». 43 Îíó ÷óãààëààø, Îë ûûòêûð ‰í-
äýýí. 25 Èèñóñ àœàà: «Ìåí óëóñòó µë‰ãëåðäåí êàòàï äèðãèçèï, îëàðãà   áèëå: «Ëàçàðü, êóé èøòèíäåí ‰í‰ï êåë!» – äåï êûé äýýí. 44 Õîëäàðûí
àìûäûðàëäû áýýð ìåí. Ìåœýý á‰ç‰ðýýð êèæè, µë‰-äàà áýýð áîëçà,        áîëãàø áóòòàðûí îðíóêøóäóëãà øûâûãëàðû-áèëå îðààï êààí µëãåí
àìûäûðàë÷å ýãëèï êýýð. 26 ×óðòòàï ÷îðààø, Ìåœýý á‰ç‰ðýýð êèæè áà-    êèæè ‰í‰ï êåëãåí. Îîœ àðíûí àðæûûë-áèëå äóé øàðûï êààí áîëãàí.
çà êàæàí-äàà µëáåñ. Ûíäûã äåï á‰ç‰ðýýð ñåí áå?» – äýýí. 27 Ìàðôà     Èèñóñ óëóñêà: «Îîœ øûâûãëàðûí àï êààïòûœàð, õîñòóã êûëàøòà-
Àœàà: «Èéå, Äýýðãè! Äåëåãåéæå ÷åäèï êýýð óæóðëóã Áóðãàííûœ Îãëó,     çûí!» – äýýí.
Õðèñòîñ – Îë ñèëåð-äèð äýýðçèíãå á‰ç‰ðýýð ìåí» – äýýí.
   28 Îíó ÷óãààëààø, Ìàðôà ÷îðóïêàí, îîí áîäóíóœ äóœìàçû Ìàðèÿ-                               Èèñóñêà óäóð ñ‰ë÷ýý
                                                                                       (Ìô. 26:1 -5; Ìê. 14:1 -22; Ëê. 22:1 -2)
íû á‰ä‰‰ êûé äåï àëãàø: «Áàøêû ÷åäèï êåëäè. Îë ñåíè êûéãûðûï
òó𻠖 äýýí. 29 Ìàðèÿ äûœíàé ñàë-ëà, äàëàø-áèëå òóðà õàëààø, Àœàà      45 Ìàðèÿíûœ  áàæûœûíãà êåëãåí áàçà Èèñóñòóœ ÷‰í‰ êûëãàíûí
óòêóé ÷îðóïêàí. 30 Èèñóñ àì-äàà ñóóðæå êèðáýýí, Ìàðôàíûœ Îíó óòêóï   êµðãåí õµé èóäåéëåð ûí÷àí Àœàà á‰ç‰ðåé áåðãåííåð. 46 Ûí÷àëçà-äàà
àëãàí ÷åðèíãå õåâýýð òóðãàí ÷‰âå-äèð. 31 Ìàðèÿ-áèëå êàäû áàæûœãà     îëàðíûœ ÷àìäûûçû ýýï êåëãåø, Èèñóñòóœ ÷‰í‰ êûëãàíûí ôàðè-
îíó îîæóêòóðóï òóðãàí èóäåéëåð îîœ äàëàø-áèëå òóðãàø, ‰íå áåðãå-     ñåéëåðãå ÷óãààëàï áåðãåííåð. 47 Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûëàðû
íèí êµðãåø, îë ÷åâåããå áàðãàø, àœàà ûãëàï ààð äýýí-äèð äåï áîäààø,   áîëãàø îë ôàðèñåéëåð ûí÷àí äýýäè ×µâ‰ëåëèí ÷ûããàííàð. Îëàð
                                 Èîàííûœ 11, 12                      257    258                                Èîàííûœ 12

     ìûí÷à äýýííåð: «Êàí÷àïñà ýêèë? Îë êèæè õµé-ëå êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåð          4 Îîœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ áèðýýçè áîëóð, ñµµë‰íäå áàðûï Îíó ñà-
     êûëãàø òóðóï áåðäè. 48 Îíó îë õåâýýð àðòòûðûï êààð áîëçóâóññà, øóï-    äûïêàí Èóäà Èñêàðèîò* ûí÷àí: 5 «×‰ãå áî ÷ààãàé ÷ûòòû㠉ñò‰ ‰ø ÷‰ñ
     òó óëóñ Àœàà á‰ç‰ðåé áýýð. Ðèì ýðãå-÷àãûðãà óëóçó ûí÷àí Áóðãàíûâûñ     최ã‰í ÷îîñêà** ñàäûïêàø, àêøàçûí ÿäûûëàðãà ‰ëåï áåðèï áîëáàñ
     µðãýýçèí áîëãàø ÷îíóâóñòó ÷îê êûëûï êààð».                             òóðãàíûë?» – äýýí. 6 Îíó îë ÿäûûëàð äýýø ñàãûø ñàëãàø ýâåñ, à îîð-
        49 Îëàðíûœ áèðýýçè, îë ÷ûëûí Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçû          æó áîëãàí óæóðóíäà ÷óãààëààí ÷‰âå-äèð: îë àêøà øûãæààð íèèòè
     òóðãàí Êàèàôà äýýðçè µµð‰íãå: «×‰‰ áîëóï òóðàðûí áèëáåñ-òèð ñèëåð!     õààðæàêòû áîäóíãà àï ÷îðààí áîëãàø, îîí àêøàíû áîäóíóœ õåðåãëå-
     50 Á‰ã‰ èóäåé ÷îí êûðëûðûíûœ îðíóíãà, ÷îí äýýø, ÷àœãûñ êèæèíèœ         ëèíãå óøòóï àëûð ÷àœíûã òóðãàí. 7 Èèñóñ ìûí÷à äýýí: «Àœàà äåãáå-
     µë‰ð‰ ñèëåðãå äýýðå äýýðçèí óãààïòàð øààœàð ÷îê-òó𻠖 äýýí. 51 Êàè-   œåð! Îë õåðýýæåí Ìåíè îðíóêøóäàð õ‰íãå ÷åäèð ‰ñò‰ øûãæàï ÷îðóóð
     àôà îíó áîäóíóœ ìåðãåí óãààííûûíäàí ÷óãààëàâààí, ûí÷àëçà-äàà îë        óæóðëóã òóðãàí-äûð. 8 ßäûûëàð ñèëåð-áèëå êàäû êåçýýäå òóðàð áîë-
     Áóðãàííûœ îë ÷ûëãû äýýäè áàðààëãàê÷ûçû òóðãàí áîîðãà, Èèñóñòóœ         ãàé, à Ìåí ñèëåð-áèëå êàäû ‰ðã‰ë÷‰ òóðáàñ ìåí».
     ÷îí äýýø µë‰ð‰í Áóðãàí îîœ àêñû-áèëå ìåäåãëýýí. 52 ׉ãëå èóäåé ÷îí
                                                                                                          Ëàçàðüãà óäóð ñ‰ë÷ýý
     ýâåñ, à Áóðãàííûœ òîî áûäàðààí á‰ã‰ òµëäåðè ÷åð áîëãàíäàí ÷ûãëûï
                                                                              9 Îîœ ûíäà òóðàðûí ýœäåðèê õµé èóäåéëåð áèëèï àëãàø, ÷‰ãëå
     êåëçèí äýýø, ûí÷ààð áîëóð óæóðëóã òóðãàí.
        53 Îë õ‰íäåí ýãåëýýø, îëàð Èèñóñòó êàí÷àï ÷îê êûëûðûí áîäàíû        Èèñóñ äýýø ýâåñ, õàðûí Îîœ µë‰ãëåðäåí êàòàï äèðãèñêåíè Ëàçàðüíû
     áåðãåííåð. 54 Îîœ óðæóóíäàí Èèñóñ èóäåéëåðíèœ àðàçûíãà àæûû-áè-        êµµð äýýø, ûíààð ÷åäèï êåëãåííåð. 10 Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷û-
     ëå êµñò‰ï, õàðûëçàøïàñ àïàðãàí. Îë îîðòàí êóðãàã êóðóã õîâó ÷à-        ëàðû ûí÷àí Ëàçàðüíû áàçà µë‰ðåð äåï øèèòïèðëýýí. 11 ׉ãå äýýðãå
     íûíäà Åôðàèì äýýð õîîðàéæûãàø÷å ÷îðóé áàðãàø, àœàà Áîäóíóœ             îîœ óðæóóíäàí õµé èóäåéëåð Èèñóñêà ÷åäèï êýýï, Àœàà á‰ç‰ðåï òóð-
     µµðåíèê÷èëåðè-áèëå êàäû àðòûï êàëãàí.                                  ãàííàð.
        55 Èóäåéëåðíèœ õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëû ÷îîêøóëàï îðãàí áîë-
                                                                                      Èèñóñòóœ Èåðóñàëèì÷å áàéûðëàëäûã ìîîðëàï êèðãåíè
     ãàø, á‰ã‰ ÷óðòòàí õµé óëóñ áà÷ûòòàðûíäàí àðûãëàíûð ¸çóëàëäàðíû           12 Äààðòàçûíäà  õ‰íä‰ñ áàéûðëàëãà êåëãåí ìµµœ ÷îí Èèñóñòó Èåðó-
     ñàãûûð äýýø, áàéûðëàë ìóðíóó ÷àðûûíäà Èåðóñàëèì÷å ÷îðóïêàí
                                                                            ñàëèì÷å êåë ÷ûäàð äåï äûœíàï êààí. 13 Îëàð ïàëüìà ûÿøòûœ á‰ð‰ë‰ã
     ÷‰âå-äèð. 56 Îëàð Èèñóñòó äèëåï òóðãàííàð áàçà Áóðãàííûœ µðãýýçèí-
                                                                            áóäóêòàðûí òóäóï àëãàø, Àœàà óòêóøòóð ‰í‰ï êåëãåø: «Îñàííà! Ñè-
     ãå ÷ûûëãàø, áîò-áîòòàðûíãà: «Ñèëåð ÷‰‰ äåï áîäààð ñèëåð? Îë áà-
                                                                            ëåðãå àëäàð-ìàêòàë! Äýýðãè-×àÿàê÷ûíûœ µì‰íýýçèíäåí êåë ÷ûäàð
     éûðëàëãà êåëáåñ áîîð àà?» – äåï òóðãàííàð. 57 Áóðãàííûœ äýýäè
                                                                            Èçðàèëüäèœ Õààíû à÷û-áóÿííûã áîëçóí!» – äåï êûéãûðûï òóðãàí-
     áàðààëãàê÷ûëàðû áîëãàø ôàðèñåéëåð Èèñóñòóœ êàéäà òóðàðûí áèëèð
                                                                            íàðà. 14 Èèñóñ àíûÿê ýë÷èãåí òûïêàø, îíó ìóíóï àëãàø ÷îðóïêàí. Îë
     êèæè á‰ð‰ç‰ Îíó òóäóï õîðóãäààðû-áèëå îëàðãà äûœíàäûð óæóðëóã
                                                                            áîëçà Áèæèëãåäå: 15 «Ñèîí òåéäå õîîðàé***, êîðòïà! ʵð äààí, Õààí-
     äåï äóæààë òàðàòêàííàð.
                                                                            íûœ ýë÷èãåí îãëó ìóíãàí êåë ÷î𻠖 äåï áèæýýíè äåã áîëãàíá. 16 Îîœ
,1
12
1




                            Âèôàíèÿãà êåæýýêè ÷åì                           µµðåíèê÷èëåðè ýãåçèíäå îíó áèëèï ÷àäààííàð. Ûí÷àëçà-äàà Èèñóñ
                        (Ìô. 26:6-13; Ìê. 14:3-9; Ëê. 7:36-50)              àëäàðæûé áåðãåí ñîîíäà, Áèæèëãåäå Îîœ äóãàéûíäà ûí÷àëäûð áè-
                                                                            æèï êààíûí áàçà Îîœ-áèëå îë á‰ã‰í‰œ ûí÷àëäûð áîëãàíûí ñàêòûï
     12
          1 Îîœ µë‰ãëåðäåí êàòàï äèðãèñêåíè Ëàçàðüíûœ ÷óðòòàï òóðãàíû
                                                                            êåëãåííåð.
           Âèôàíèÿæå Èèñóñ õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëûíãà ÷åäèð àëäû
     õ‰í àðòêàíäà ÷åäèï êåëãåí. 2 Àœàà Èèñóñòóœ àëäàð-õ‰íä‰ç‰ äýýø, êå-
                                                                            * 12:4 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå «Èóäà Èñêàðèîò» ýâåñ, à
     æýýêè ÷åì áåëåòêýýí. Ìàðôà áàðààí áîëóï, ÷åì ñàëãàí, à Ëàçàðü Îîœ-
                                                                            «Èóäà Èñêàðèîò, Ñèìîííóœ îãëó» äåï áèæýýí.
     áèëå áàçà µñêå ààë÷ûëàð-áèëå êàäû õµëåñòåï ÷ûòêàí. 3 Ìàðèÿ ûí÷àí       ** 12:5 ‡ø ÷‰ñ 최ã‰í ÷îîñ – áàðûê á‰ä‰í ÷ûëäûœ àæûë òµëåâèðè.
     àðûã íàðäòàí êûëãàí óëó㠉íåëèã, áèð êèëäèœ ‰øò‰œ áèðè õèðå õåì-       *** 12:15 Ñèîí òåéäå õîîðàé – øàæûí÷û óòêà ¸çóãààð Èåðóñàëèìíè îé-
     ÷ýýëäèã ÷ààãàé ÷ûòòû㠉ñò‰ àëãàø, Èèñóñòóœ áóòòàðûí ÷àããàø, áàæû-      çó àäààíû-äûð.
     íûœ ä‰ã‰-áèëå Îîœ áóòòàðûí ÷îäóï áåðãåí. Áàæûœ èøòè ÷ààãàé
     ÷ûòòû㠉ñòåí àéäûçàëû áåðãåí.                                          à Ûä. ûð. 117:25-26. á Çàõ. 9:9.
                            Èîàííûœ 12                           259    260                              Èîàííûœ 12
  17 Èèñóñ Ëàçàðüíû ÷åâåãäåí ‰íä‰ð êûéãûðãàø, îíó µë‰ãëåðäåí êà-        êàí÷àï ûí÷à äýýð ñèëåð? Êèæè àìûòàí Îãëó äåï Îë êûì ÷‰âåë?»
òàï äèðãèçèï òóðãàí µéäå Îîœ-áèëå êàäû ÷îðààí óëóñ îë äóãàéûíäà         35 Îîí Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «×ûðûê ñèëåð-áèëå êàäû àì-äàà

÷óãààëàæû áåðãåí. 18 ×îí îë êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëä‰ Èèñóñòóœ êûëãàíûí          õåíçèã µéäå òóðàð-äûð. Ñèëåðíè êàðàœãû ä‰ìáåé á‰ðãåâåçèí äýýø,
äûœíààí áîëãàø, Îíó óòêóï ‰í‰ï êåëãåí ÷‰âå-äèð. 19 À ôàðèñåéëåð         àì äýýðåçèíäå – ÷ûðûê áàðäà, îðóóœàðíû óëàì÷ûëàœàð. ׉ãå äýýðãå
áîòòàðûíûœ àðàçûíäà: «×‰í‰-äàà êûëûï øûäàâàçûâûñòû êµð‰ï òóð            ä‰ìáåé êàðàœãûäà êûëàøòàï ÷îðóóð êèæè êàéíààð áàð ÷ûäàðûí áèë-
ñèëåð áå? ݜäåðèê óëóñ Îíó ýäåðèï ÷îðóïòó» – äåï ÷óãààëàøêàííàð.        áåñ áîëãàé. 36 Àì äýýðåçèíäå, ÷ûðûê ñèëåð-áèëå êàäû òóðäà, ÷ûðûêêà
                                                                        á‰ç‰ðåœåð, ûí÷àí ÷ûðûêòûœ àæû-òµë‰ áîëóð ñèëåð». Îíó ÷óãààëààí
         Èèñóñòóœ Áîäóíóœ µë‰ì‰í‰œ äóãàéûíäà ÷óãààëààíû                 ñîîíäà, Èèñóñ ÷îðóé áàðãàø, îëàðäàí ÷àøòû áåðãåí.
   20 Èåðóñàëèìãå áàéûðëàë÷å Áóðãàíãà ìµãåéèï êåëãåííåðíèœ àðà-

çûíäà ÷àìäûê ãðåêòåð áàçà òóðãàí. 21 Îëàð Ãàëèëåÿíûœ Âèôñàèäà                                      Èóäåéëåðíèœ á‰ç‰ðåâýýíè
÷óðòòóã Ôèëèïïêå ÷åäå áåðãåø, îîí äèëåã êûëûï: «Äýýðãè! Áèñ                37 Èóäåéëåðêµð‰ï òóðäà, Îë ÷åæå-äàà êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåð êûëûðãà,
Èèñóñòó êµð‰êñåï òóð áèñ» – äýýííåð. 22 Ôèëèïï ÷îðóòêàø, îë äóãà-       îëàð Àœàà á‰ç‰ðåâýýííåð. 38 Ìåäýý÷è Èñàèÿíûœ: «Äýýðãè-×àÿàê÷û,
éûí Àíäðåéãå ÷óãààëààí, à îîœ ñîîíäà Àíäðåé áèëå Ôèëèïï èåëýý           áèñòåí äûœíààí ÷‰âåçèíãå êûì á‰ç‰ðýýíèë? Äýýðãè-×àÿàê÷ûíûœ
áàðãàø, Èèñóñêà ñµãëýýííåð.                                             ê‰÷‰ç‰ êûìãà àæûòòûíãàíûë?»à – äýýí ñµç‰í‰œ áîòòàíãàíû îë áîë-
   23 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Êèæè àìûòàí Îãëóíóœ àë-        ãàí. 39 Îëàðíûœ ÷‰ãå á‰ç‰ðåâýýíèíèœ äóãàéûíäà Äýýðãè-×àÿàê÷û
äàðæûûð ‰åçè àì êåëãåí-äèð. 24 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð          äåìãè-ëå Èñàèÿíû äàì÷ûøòûð ìûí÷à äýýí òóðãàí: 40 «Ìåí îëàðíûœ
ìåí: êûçûë-òàñ ‰ðåçèíè õµðç‰í÷å êýýï ä‰øêåø, µëáåñ áîëçà, õîäóãóð       êàðàêòàðûí ñîãóðàðòûï, ÷‰ðåêòåðèí äàøòàëäûðûï êàãäûì, ûí÷àí-
÷àœãûñ ‰ðåçèí áîîï àðòàð, à µë‰ áåðçå, ýëáåê ä‰æ‰òò‰ áýýð. 25 Áîäóíóœ   ãàø îëàð êàðàêòàðû-áèëå êµðáåñ, ÷‰ðýý-áèëå óãààâàñ-òûð. Îîí áàøêà
àìûäûðàëûíãà ûíàê êèæè àìûäûðàëûí ÷èäèðèï ààð, à áî äåëåãåéãå           Ìåíäåí äèëåï ÷åäèï êåëãåéëåð, Ìåí ûí÷àí îëàðíû ýêèðòêåé ìåí»á.
áîäóíóœ àìûäûðàëûí êµµð õµœí‰ ÷îê êèæè îíó 최ãå àìûäûðàë               41 Èèñóñòóœ àëäàðûí êµðãåí áîëãàø, Èñàèÿ ûí÷à äýýí áàçà Îîœ äóãà-

äýýø, êàäàãàëàï ààð.                                                    éûíäà ÷óãààëààí ÷‰âå-äèð.
   26 Ìåœýý áàðààí áîëãàí êèæè Ìåíè ýäåðçèí! Ìåí êàéäà òóðàð áîë-          42 Ûí÷àëçà-äàà áàøòûœíàð àðàçûíäàí áåçèí Àœàà á‰ç‰ðåé áåðãåí

äóð ìåí, Ìýýœ ÷àë÷àì áàçà ûíäà áîëóð. Ìåœýý áàðààí áîëãàí êèæèíè        óëóñ õµé áîëãàí. Îëàð ÷‰ãëå ôàðèñåéëåð óæóí, îëàðíû äåìãèëåðè
Ìýýœ Àäàì àëäàðæûäàð.                                                   ñèíàãîãàëàðäàí ÷àðà áåðáåçèí äýýø, Àœàà á‰ç‰ðýýíèí àæûû-áèëå
   27 Ìýýœ ñåòêèëèì ààæîê õµëçåï-äîéëóï òóð! ׉‰ äåï ÷óãààëààð êè-      ÷óãààëàâààííàð. 43 ׉ãå äýýðãå îëàð Áóðãàíäàí êýýð àëäàðãà êµµðäå,
æè áîîð ìåí? „Àäàì! Ìåíè îë øàêòàí êàìãàëàï êµð!“ äýýð áå? Ûí-          óëóñ ìóðíóíãà àò-àëäàðãà àðòûê ûíàê áîëãàííàð.
÷àëçà-äàà Ìåí îë øàê äýýø êåëãåí-íå áîëãàé ìåí! 28 Àäàì! Áîäóœíóœ
àäûœíû àëäàðæûò-ëà!» Ûí÷àí äýýðäåí: «Àëäàðæûòêàí ìåí, àì-äàà                                      Á‰ç‰ðýýðè áîëãàø á‰ç‰ðåâåçè
àëäàðæûäàð ìåí!» – äýýí ‰í äûœíàëãàí.                                              «Ìåœýý á‰ç‰ðýýí êèæè ÷‰ãëå Ìåœýý ýâåñ, õàðûí Ìåíè
                                                                           44 Èèñóñ:
   29 Àœàà òóðãàí, îíó äûœíààí ÷îí: «Îë äèœìèðýýøêèí-äè𻠖 äýýí.       àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìãà á‰ç‰ðýýí-äèð. 45 Ìåíè êµðãåí êèæè Ìåíè
À µñêåëåðè: «Îîœ-áèëå äýýðíèœ ìåäýý÷èçè ÷óãààëàøêàí áîî𻠖             àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìíû áàçà êµð‰ï òóðàð. 46 Ìåœýý á‰ç‰ðýýí êèæè
äýýííåð. 30 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Îë ‰í Ìåíè äýýø ýâåñ, à ñè-       á‰ð‰ç‰ ä‰ìáåé êàðàœãûãà àðòïàçûí äýýø, Ìåí áî äåëåãåéãå ÷ûðûê
ëåðíè äýýø áîëãàí-äûð. 31 Áî äåëåãåéíè øèèäåð ‰å êåëãåí-äèð. Áî         áîëóï êåëãåí ìåí. 47 Êàíäûã-áèð êèæè Ìýýœ ñµñòåðèìíè äûœíààø,
äåëåãåéíèœ ÷àãûðûê÷ûçû àì ‰íä‰ð ñûâûðòàäûð-äûð. 32 Ìåíè ÷åðäåí          ñàãûâàñ áîëçà, Ìåí îíó øèèòïåñ ìåí: ÷‰ãå äýýðãå Ìåí áî äåëåãåéíè
µð‰ êµä‰ð‰ï ‰íä‰ðå áýýðãå, øóïòó óëóñòó Áîäóìãà õààðà òóäàð ìåí».       øèèäåð äýýø ýâåñ, à êàìãàëààð äýýø êåëãåí ìåí. 48 Ìåíäåí îéòàëààð
33 Îîœ êàíäûã µë‰ì-áèëå µë‰ð‰í óãààçûííàð äýýø, Èèñóñ îëàðãà ûí-        áàçà Ìýýœ ñµç‰ìí‰ õ‰ëýýï àëûêñàâàñ êèæè òóðàð áîëçà, îîœ øèèòêåê-
÷à äåï ÷óãààëààí ÷‰âå-äèð. 34 Ûí÷àíãàø ÷îí Àœàà ìûí÷ààð õàðûûëààí:      ÷èçè áàð: Ìýýœ àœàà ÷óãààëààí ñµç‰ì øèèòêåê÷è áîëóï, îíó ñµµëã‰
«Õðèñòîñ 최ãåçè-áèëå àìûäûðààð äýýðçèí ûäûêòûã õîîéëóäàí
áèëèð áèñ. „Êèæè àìûòàí Îãëó µð‰ êµä‰ðë‰ï ‰íå áýýð“ äåï, Ñèëåð          à Èñ. 53:1. á Èñ. 6:10.
                              Èîàííûœ 12, 13                       261    262                         Èîàííûœ 13

     õ‰íäå øèèäå áýýð. 49 ׉ãå äýýðãå Ìåí Áîäóìíóœ µì‰íýýìäåí ÷óãàà-      áîò-áîäóœàðíûœ áóòòàðûœàðíû ÷óï áýýð óæóðëóã ñèëåð. 15 Ìýýœ
     ëàâààí ìåí, õàðûí Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì ÷‰í‰ áàçà êàí÷ààð       ñèëåðãå êûëãàí ÷‰âåìíè áàçà øàê ûí÷ààð êûëçûííàð äýýø, Ìåí ñè-
     ÷óãààëààðûí Ìåœýý àéòûï-÷àãààí. 50 Îîœ àéòûûøêûíû 최ãå àìû-         ëåðãå ‰ëåãåð êµðã‰ñò‰ì. 16 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí:
     äûðàëäû áýýð äýýðçèí áèëèð ìåí. Ûí÷àíãàø ÷‰ãëå Àäàìíûœ ÷óãààëà       ÷àë÷à áîäóíóœ äýýðãèçèíäåí àðòà áåðáåñ, îíó àéáûëàï ÷îðóòêàí
     äåï àéûòêàí ÷‰âåçèí Ìýýœ ÷óãààëàï òóðàðûì îë» – äåï á‰ã‰ óëóñêà      êèæèäåí àéáûëàòêàí òµëýý áàçà àðòà áåðáåñ. 17 Ñèëåð àì îíó áèëèð
1
,2
13   äûœíàëäûð ÷óãààëààí.                                                 áîëãàíûœàðäà, ûí÷àëäûð ꉉñåäèï ÷îðóóð áîëçóœàðçà, àìûð-÷ûðãàë-
                                                                          äûã áîëóð ñèëåð.
              Èèñóñòóœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ áóòòàðûí ÷óï áåðãåíè
                                                                                         Èèñóñòóœ êûì Îíó ñàäûïòàðûí ÷óãààëààíû
     13
          1 Õîñòàëûûøêûí     áàéûðëàëûíûœ á‰ä‰‰ç‰ òóðãàí. Èèñóñ Áîäó-
            íóœ áî äåëåãåéíè êàããàø, Àäàçûí÷å ýýï ÷îðóóð ‰å-øàãûíûœ ÷å-      18 Ñèëåðíèœ øóïòóœàðíûœ äóãàéûíäà ÷óãààëàâàäûì: øèëèï àëãàí

     äèï êåëãåíèí áèëèð òóðãàí. Îë áî äåëåãåéäå Áîäóíóó áîîð óëóñêà       óëóçóìíó Ìåí áèëèð ìåí. Ûí÷àëçà-äàà Áèæèëãåíèœ: „Ìýýœ-áèëå êà-
     ûíàê òóðãàí áîëãàø îëàðãà ûíàêøûëûí ý÷èçèíãå ÷åäèð êµðã‰ñêåí.        äû õëåá ÷èï îðãàí êèæè Ìåí÷å òàâàœãàéûí êàðàðòû“à – äýýí ñµñòåðè
     2 Ýðëèê ûí÷àí Ñèìîí Èñêàðèîòòóœ îãëó Èóäàíûœ ñàãûæûíãà Èèñóñ-        ÷îãóï á‰òñ‰í. 19 Îë á‰ã‰ áîòòàíûð áåòèíäå-ëå ñèëåðãå îë äóãàéûí ÷ó-
     òó ñàäûïòàð äåï áîäàëäû êèèðèïêåí òóðãàí. À Èèñóñ µµðåíèê÷èëå-       ãààëàï òóðàðûì áî. Îîí îë á‰ã‰ áîòòàíû áåðãåíäå, Ìåíè Îë-äóð äåï
     ðè-áèëå êàäû ÷åìíåíèï îëóðãàí. 3 Àäàçû á‰ã‰ ÷‰âåíè Îîœ õîëóíãà       á‰ç‰ðåçèííåð äýýø, ûí÷ààð êûëäûì. 20 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãàà-
     òûïñûï áåðãåíèí, Áîäóíóœ Áóðãàíäàí êåëãåíèí áîëãàø àì Áóðãàí÷å       ëàï òóð ìåí: Ìýýœ àéáûëàï ÷îðóòêàí êèæèìíè õ‰ëýýï ààð êèæè Ìå-
     ýýï ÷îðóóðóí Èèñóñ áèëèï îëóðãàí. 4 Îë òóðóï êåëãåø, Áîäóíóœ äàø-    íè õ‰ëýýï àï òóðàðû îë, à Ìåíè õ‰ëýýï àëãàí êèæè Ìåíè àéáûëàï
     òûêû õåâèí óæóëãàø, àðæûûë àëãàø, îîœ-áèëå êóðæàíûï àëãàí.           ÷îðóòêàí Àäàìíû õ‰ëýýï àï òóðàðû îë».
     5 Îîœ ñîîíäà ÷óíàð ñàâàæå ñóã êóòêàø, µµðåíèê÷èëåðèíèœ áóòòàðûí         21 Îíó ÷óãààëààí ñîîíäà, Èèñóñòóœ ñàãûø-ñåòêèëè ààæîê õµëçåï,

     ÷óï, êóðæàíûï àëãàí àðæûûëû-áèëå ÷îäóï ýãåëýýí.                      ìûí÷à äýýí: «Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: ñèëåðíèœ áè-
        6 Îë Ñèìîí ϸòðãà ÷åäèï êýýðãå, äåìãèçè Àœàà: «Äýýðãè! Ñèëåð      ðýýœåð Ìåíè ñàäûïòàð-äûð». 22 ¤µðåíèê÷èëåðè Îë êûìíû ûí÷à
     êàí÷àï ìýýœ áóòòàðûì ÷óóð äåé áåðäèœåð?» – äýýí. 7 Èèñóñ àœàà:       äýýíèí ààéûí òûïïàéí, óäóð-äåäèð êàéãàæûï êààï òóðãàííàð.
     «Ìýýœ ÷‰í‰ êûëûï òóðàðûìíû ñåí àì äýýðåçèíäå áèëáåñ-òèð ñåí,         23 Èèñóñòóœ îíçà ûíàê òóðãàíû áèð µµðåíèê÷è Îîœ ÷àíûíãà õµëåñòåï

     ûí÷àëçà-äàà ñµµë‰íäå áèëå áýýð ñåí» – äåï õàðûûëààí. 8 ϸòð: «Õîð-   ÷ûòêàí ÷‰âå-äèð. 24 Îîœ ûí÷àï òóðàð êèæèçè êûìûë äýýðçèí àéòûð-
     æîê! Ìýýœ áóòòàðûì êàæàí-äàà ÷óãáàñ ñèëåð!» – äýýí. Èèñóñ àœàà:      çûí äýýø, Ñèìîí ϸòð äåìãè µµðåíèê÷èæå èìíåé êààïêàí. 25 Îîçó
     «Áóòòàðûœ ÷óãáàñ áîëçóìçà, ñåíäå Ìýýœ-áèëå òóäóø, äµìåé ÷‰‰-äàà      Èèñóñ÷å ýýêêåø: «Äýýðãè! Îë êûì èðãè?» – äåï àéòûðãàí. 26 Èèñóñ:
     ÷îê áîëó𻠖 äåï õàðûûëààí. 9 Ñèìîí ϸòð Àœàà: «Äýýðãè! Ûí÷ààðãà     «Õëåá êåñêèíäèçèí òàâàê÷å ñóï, øûãûòêàø, Ìýýœ òóòñóï áýýðèì
     ìýýœ ÷‰ãëå áóòòàðûìíû ýâåñ, à õîëäàðûì áèëå áàæûìíû áàçà ÷óï         êèæè îë áîëó𻠖 äåï õàðûûëààí. Îîí Îë êåñêèíäèíè øûãûòêàø,
     áåðèœåð!» – äýýí. 10 Èèñóñ: «Àðûãëàíûï ÷óíãàí êèæèíèœ ÷‰ãëå áóò-     Ñèìîí Èñêàðèîòòóœ îãëó Èóäàæå ñóíãàí. 27 Èóäà õëåá êåñêèíäèçèí
     òàðûí ÷óóð õåðåê, ÷‰ãå äýýðãå îîœ á‰ã‰ áîäó àðûã-äûð. Ñèëåð áàçà     òóäóï ààðãà, ýðëèê îë÷å äîðààí-íà êèðå áåðãåí. Ûí÷àí Èèñóñ àœàà:
     àðûã ñèëåð, ûí÷àëçà-äàà øóïòóœàð ýâåñ» – äåï õàðûûëààí. 11 Îë        «Êûëûð óæóðëóã õåðýýœíè ä‰ðãåí êûë» – äýýí. 28 Ûí÷àëçà-äàà õµëåñ-
     Áîäóí êûì ñàäûïòàðûí áèëèð òóðãàí, ûí÷àíãàø: «Øóïòóœàð ýâåñ» –       òåï ÷ûòêàííàðíûœ àðàçûíäàí êûì-äàà Îîœ ûí÷à äýýí óæóðóí áèë-
     äýýíè îë.                                                            áåéí áàðãàí. 29 Èóäàäà àêøà ñóãàð íèèòè õààðæàê áàð áîëãàíäà, Èèñóñ
        12 Îëàðíûœ áóòòàðûí ÷óï áåðãåø, Áîäóíóœ õåâèí êåäèï àëãàí         àœàà: «Áèñêå áàéûðëàëãà õåðåê ÷‰âåäåí ñàäûï êàã» – äýýí-äèð àçû
     ñîîíäà, Èèñóñ áàçà êàòàï õµëåñòåï ÷ûäûïêàø, îëàðãà ìûí÷à äýýí:       ÿäûûëàðãà êàíäûã-áèð ÷‰âåäåí áýýðèí àéûòêàí-äûð àà äåï, ÷àìäûê-
     «Ñèëåðãå Ìýýœ ÷‰í‰ êûëãàíûìíû áèëèï òóð ñèëåð áå? 13 Ñèëåð Ìåíè      òàðû äààï áîäàï êààí. 30 Èóäà êåñêèíäè õëåáòè àï àëãàø, äîðààí ‰íå
     Áàøêû áîëãàø Äýýðãè äåï àäààð-äûð ñèëåð, îë ÷óãààœàð øûí áîë-        áåðãåí. ĉí ä‰øêåí òóðãàí.
     äóð èéèí – Ìåí ûëàï-ëà ûíäûã ìåí. 14 Ûí÷àíãàø Äýýðãèœåð áîë-
     ãàø Áàøêûœàð áîëóð Ìåí áóòòàðûœàð ÷óï áåðãåíèìäå, ñèëåð áàçà         à Ûä. ûð. 40:10.
                                   Èîàííûœ 13                        263    264                       Èîàííûœ 13, 14
                                                                              5 Ôîìà   Àœàà: «Äýýðãè! Êàéíààð ÷îðóïòàðûœàðíû áèëáåñ-òèð áèñ.
                                     ×àà ÷àãûã                              Ûí÷ààðãà îðóêòó êàí÷àï áèëèï àëûð áèñ?» – äýýí. 6 Èèñóñ: «Ìåí
       31 Îë ‰íå áýýðãå, Èèñóñ ìûí÷à äýýí: «Àì Êèæè àìûòàí Îãëó àëäàð-      äýýðãå îðóê, àëûñ øûí áàçà àìûäûðàë-äûð ìåí. ׉ãëå Ìåíè òàâàðòû
     æûé áåðäè. Îîœ àëäàðû – Áóðãàííûœ àëäàðû-äûð. 32 Áóðãàííûœ àë-         äýýðäåí áàøêà, êûì-äàà Àäàìãà êýýï øûäàâàñ – äåï õàðûûëààí. –
     äàðû Îíó äàì÷ûøòûð èëåðåï êýýð áîëãàíäà, Êèæè àìûòàí Îãëóíóœ           7 Ñèëåð Ìåíè áèëèð òóðãàí áîëçóœàðçà, Àäàìíû áàçà áèëãåí òóðàð

     êàéû õèðå µíä‰ð óëóóí Áóðãàí Áîäó óëóñêà êµðã‰ç‰ïòåð, Îë îíó îë        èéèê ñèëåð. Àìäàí ýãåëåï, ñèëåð Îíó áèëèð ñèëåð, õàðûí-äàà Îíó
     äîðààí êûëûïòàð. 33 Àæû-òµë‰ì! Ìåí àì ñèëåð-áèëå êàäû ‰ð òóðáàñ        êµðãåí ñèëåð». 8 Ôèëèïï Àœàà: «Äýýðãè! Àäàœàðíû áèñêå êµðã‰ç‰œå-
     ìåí. Ìåíè äèëåé áýýð ñèëåð, ûí÷ààðãà Ìýýœ èóäåéëåðãå ÷óãààëàà-         ðåì, áèñêå îë-ëà ÷åò÷è𻠖 äýýí.
     íûì ûøêàø, ñèëåðãå áàçà ûí÷ààð ÷óãààëàï òóð ìåí: Ìåí êàéíààð              9 Èèñóñ àœàà: «Ìåí ñèëåðíèœ àðàœàðãà ìûí÷à ‰ð áîëäóì, à ñåí Ìåíè

     ÷îðóé áààð-äûð ìåí, ñèëåð ûíààð ÷åäèï øûäàâàñ ñèëåð.                   áèëáåçèœ îë ÷‰âå áå, Ôèëèïï? Ìåíè êµðãåí êèæè Àäàìíû êµðãåí áî-
       34 ×àà ÷àãûãíû ñèëåðãå áåðèï òóð ìåí: áîò-áîòòàðûœàðãà ûíàê          ëóð. Ñåí êàí÷àï-ëà: „Àäàœàðíû áèñêå êµðã‰ç‰œåðåì“ – äýýð ñåí?» –
     áîëóœàð. Ñèëåðãå Ìýýœ ûíààì ûøêàø, ñèëåð áàçà áîò-áîòòàðûœàðãà         äåï õàðûûëààí. 10 «Ìåíè – Àäàìäà, à Àäàìíû – Ìåíäå áàð äýýðçèíãå
     ûí÷ààð ûíàê áîëóœàð. 35 Ñèëåðíèœ àðàœàðãà ûíàêøûë-ëà òóðàð             á‰ç‰ðåâåéí òóð ñåí áå? Ñèëåðãå ÷óãààëàï òóðàð ñµñòåðèìíè Áîäóìíóœ
     áîëçà, ñèëåðíè Ìýýœ µµðåíèê÷èëåðèì äýýðçèí äåëåãåéäå õàìûê óëóñ        µì‰íýýìäåí ÷óãààëàâàéí òóð ìåí: îë äýýðãå Ìåíäå áàð Àäàìíûœ Áîäó-
     òàíûï àëûð».                                                           íóœ àæûë-õåðýýí ÷àÿàï òóðàðû îë-äóð. 11 Ìåíè – Àäàìäà, à Àäàìíû –
                                                                            Ìåíäå áàð äåï, Ìåœýý á‰ç‰ðåœåð. Ìýýœ ñµñòåðèìãå á‰ç‰ðåâåçèœåðçå,
           ϸòðíóœ îéòàëààðûí Èèñóñòóœ µòò‰ð áèëèï ÷óãààëààíû               îë àæûë-õåðåêòåð äýýø, Ìåœýý á‰ç‰ðåœåð. 12 Àëûñ øûííû ñèëåðãå
                      (Ìô. 26:31-35; Ìê. 14:27-31; Ëê. 22:31-34)
                                                                            ÷óãààëàï òóð ìåí: Ìåœýý á‰ç‰ðýýð êèæè Ìýýœ êûëûï òóðàðûì àæûë-
       36 Ñèìîí  Ï¸òð Îîí: «Äýýðãè! Ñèëåð êàéíààð áààðûœàð îë?» – äåï       õåðåêòåðíè áàçà êûëûï øûäààð, õàðûí-äàà îîí àðòûêòû êûëûð, ÷‰ãå
     àéòûðãàí. Èèñóñ àœàà ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Ìýýœ ÷îðóé áààðûì ÷åð-        äýýðãå Ìåí àì Àäàì÷å ÷îðóïòàð-äûð ìåí. 13 Ñèëåð Ìýýœ àäûì àäàï,
     æå ñåí àì Ìýýœ ñîîìäàí ÷îðóï øûäàâàñ ñåí. Ûí÷àëçà-äàà ñµµë‰íäå         ÷‰í‰-äàà äèëýýð áîëçóœàðçà, Îãëóí äàì÷ûøòûð Àäàì àëäàðæûçûí
     ÷åäå áýýð ñåí». 37 ϸòð Àœàà: «Äýýðãè! ׉ãå ìåí àì Ñèëåðíè ýäåðèï      äýýø, îíó øóïòóçóí ꉉñåäèð ìåí. 14 Ìýýœ àäûì àäàï, ÷‰í‰-äàà äè-
     øûäàâàçûì îë? Ìåí Ñèëåð äýýø, àìû-òûíûì-äàà áýýðèíãå áåëåí             ëýýð áîëçóœàðçà, Ìåí ñèëåðãå îíó ꉉñåäèð ìåí.
     ìåí!» – äýýí. 38 Èèñóñ ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «Ìåíè äýýø, àìû-òûíûœ-
     íû áýýð äåï ÷å? Àëûñ øûííû ñåœýý ÷óãààëàï òóð ìåí: àñêûð-äàãàà àë-                         Ûäûêòûã щëäåíè ààçààíû
14
,3
1    ãûðãàëàêòà, ñåí Ìåíè òàíûâàñ áîëóï, ‰ø êàòàï îéòàëààð-äûð ñåí!           15 Ìåœýý   ûíàê áîëçóœàðçà, àéòûûøêûííàðûì ñàãûûð ñèëåð.
                                                                            16 Àäàìäàí ûí÷àí äèëýýðèìãå, Îë ñèëåðãå êåçýý 최ãåäå ñèëåð-áèëå
                                Àäàæå áààð îðóê
                                                                            êàäû ÷îðóóð µñêå ¤ìýýðæèê÷èíè áýýð. 17 Àëûñ øûííû êµðã‰ç‰ï

     14 á‰ç‰ðýýðèœåð äåã, Ìåœýý áàçà á‰ç‰ðåœåð! Àäàìíûœ áàæûœûí-
           1 Ñèëåðíèœ   ÷‰ðåêòåðèœåð ìóœãàðàï õµëçåâåçèí! Áóðãàíãà          òóðàð щëäå – ¤ìýýðæèê÷è îë-äóð. Îíó êµðáåñ áàçà áèëáåñ áîëãàí-
                                                           2                äà, áî äåëåãåéíèœ óëóçó Îíó õ‰ëýýï àï øûäàâàñ. À ñèëåð Îíó áèëèð
     äà ÷óðòòààð ÷åð ýìãåæîê. Îë ûíäûã ýâåñ òóðãàí áîëçà, Ìåí ñèëåðãå       ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå Îë ñèëåð-áèëå êàäû ÷îðóóð áîëãàø ñèëåð-áèëå
     ÷‰ãå îíó ÷óãààëààð äåï ìåí. Ìåí ñèëåðãå òóðàð ÷åð áåëåòêýýð äýýø,      òóäóø áàð.
     ÷îðóóðóì áî-äóð*. 3 Àì ÷îðóïêàø, ñèëåðãå òóðàð ÷åð áåëåòêåï êàãçûì-      18 Ñèëåðíè µñê‰ññ‰ðåäè êààïêàø áàðáàñ ìåí, à ñèëåðæå äàãûí ýýï

     çà, äåäèð ÷åäèï êåëãåø, Ìýýœ òóðàð ÷åðèìãå òóðçóííàð äýýø, ñèëåð-      êýýð ìåí. 19 Àì áè÷èè áîëãàø, áî äåëåãåéíèœ óëóçó Ìåíè îîí ûœàé
     íè áàçà Áîäóì÷å àï àëûð ìåí. 4 À Ìýýœ êàéíààð ÷îðóïòàðûìíû áèëèð       êµðáåéí áààð, ûí÷àëçà-äàà ñèëåð Ìåíè êµµð ñèëåð. Ìåí àìûäûðààð
     áîëãàé ñèëåð».                                                         ìåí, ûí÷àíãàø ñèëåð áàçà àìûäûðààð ñèëåð. 20 Îë õ‰í êýýðãå, Ìåíè –
                                                                            Àäàìäà, ñèëåðíè – Ìåíäå, à Ìåíè – ñèëåðäå áàð äýýðçèí áèëèï êààð
     * 14:2 Áî ñµñòåðíèœ µñêå óòêàçû: «„Ñèëåðãå òóðàð ÷åð áåëåòêýýð äýýø,   ñèëåð. 21 Êûì Ìýýœ àéòûûøêûííàðûìíû øûãæàï àëãàíûë áàçà
     ÷îðóïòóì“ äåï, Ìåí ñèëåðãå ÷óãààëàâàæûê ìåí áå?» – áîîï ÷àäàâàñ.       îëàðíû ñàãûï ÷îðóóðóë, îë êèæè Ìåœýý ûíàê áîëóð. Êûì Ìåœýý
                                 Èîàííûœ 14                           265    266                       Èîàííûœ 14, 15

     ûíàãûë, îë êèæèãå Ìýýœ Àäàì áàçà ûíàê. Ìåí áàçà îë êèæèãå ûíàê            5 Ìåí  äýýðãå ñûï ìåí, à ñèëåð – àäûðëàð ñèëåð. Êûì Ìåíäå áàð
     áîëóï, àœàà Áîäóìíó êµðã‰çåð ìåí».                                      áîîðóë, Ìåí áàçà îë êèæèäå áàð ìåí, îë ûí÷àí ýëáåê ä‰æ‰òò‰ áýýð.
       22 Èñêàðèîò ýâåñ, µñêå Èóäà Àœàà: «Äýýðãè! Ñèëåð Áîäóœàðíû áî         Ìåí ÷îãóìäà ñèëåð ÷‰í‰-äàà êûëûï øûäàâàñ ñèëåð. 6 À Ìåíäå áàð áî-
     äåëåãåéíèœ óëóçóíãà ýâåñ, à ÷‰ãëå áèñêå êµðã‰çåð äåï òóð ñèëåð áå? Îë   ëóï, õàðûëçàà òóòïààí êèæè – ‰íä‰ð îêòàòòûíà áåðãåí, êàäûï êàëãàí
     ÷‰ãå ûíäûãûë?» – äýýí. 23 Èèñóñ àœàà ìûí÷ààð õàðûûëààí: «Êûì Ìå-        àäûð äåã. Ûíäûã àäûðëàðíû ÷ûããàø, îò÷å êèèð îêòàï, µðòòåäèïòåð.
     œýý ûíàãûë, îë Ìýýœ ñµç‰ìí‰ ñàãûï ÷îðóóð. Àäàì ûí÷àí àœàà ûíàê             7 Ñèëåð Ìåíäå áàð áîëçóœàðçà áàçà Ìýýœ ñµñòåðèì ñèëåðäå áàð

     àïààð, îîí Àäàì-áèëå êàäû îë êèæèãå ÷åäå áåðãåø, îîœ-áèëå êàäû          áîëçà, ê‰çýýí-íå ÷‰âåœåðíè ûí÷àí äèëåœåð, øóïòóçó á‰äå áýýð. 8 Ñè-
     ÷óðòòàé áýýð áèñ. 24 Ìåœýý ûíàê ýâåñ êèæè Ìýýœ ñµñòåðèìíè ñàãû-         ëåð õµé ä‰æ‰òò‰ áýýð áîëçóœàðçà áàçà Ìýýœ µµðåíèê÷èëåðèì áîëóï
     âàñ. À ñèëåðíèœ äûœíàï òóðàð µµðåäèèœåð áîëçà, Ìýýœèè ýâåñ, à           òóðàð áîëçóœàðçà, Àäàì óëàì-íà àëäàðæûûð. 9 Àäàìíûœ Ìåœýý õàíû
     Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàìíûû-äûð. 25 Ñèëåð-áèëå êàäû òóðàð             ûíàà äåã, Ìåí áàçà ñèëåðãå ûíàê ìåí. Ìýýœ ûíàêøûëûì èøòèíäå
     áîëãàø, Ìåí îíó ñèëåðãå ÷óãààëàäûì. 26 Àäàìíûœ ñèëåðãå Ìåíè äýýø        áîëóï àìûäûðàœàð! 10 Ìåí áàçà-ëà Àäàìíûœ ÷àãûãëàðûí ñàãààø, Îîœ
     ÷îðóäóï áýýðè ¤ìýýðæèê÷è – Ûäûêòûã щëäå ñèëåðíè õàìûê ÷‰âåãå           ûíàêøûëûíûœ èøòèíäå áîëóï àìûäûðàï ÷îðóóðóì áî. Ñèëåð áàçà
     µµðåäèï êààð áîëãàø Ìýýœ ñèëåðãå ÷óãààëààíûì á‰ã‰ ÷‰âåíè ñèëåðãå        àéòûûøêûííàðûì ñàãûûð áîëçóœàðçà, Ìýýœ ûíàêøûëûì èøòèíäå
     ñàãûíäûðàð.                                                             áîëóï àìûäûðààð ñèëåð. 11 Ìýýœ µµð‰øê‰ì ñèëåðíèè áîëçóí äýýø
       27 Ìåí àìûð-òàéáûœíû ñèëåðãå àðòòûðäûì, ñèëåðãå áýýðèì                áàçà µµð‰øꉜåð ýãýýðòèíìåñ äîëó áîëçóí äýýø, Ìåí îíó ñèëåðãå ÷ó-
     àìûð-òàéáûœûì îë-äóð. Áî äåëåãåéíèœ áýýðè äåã ýâåñ àìûð-òàé-            ãààëàäûì. 12 Ìýýœ ñèëåðãå ûíààì ûøêàø, áîò-áîòòàðûœàðãà ûíàê
     áûœíû Ìåí ñèëåðãå áåðèï òóð ìåí. Ñèëåðíèœ ÷‰ðåêòåðèœåð õµëçå-           áîëóœàð. Ìýýœ ñèëåðãå ÷àãûûì îë-äóð. 13 Áîäóíóœ ýø-µµð‰ äýýø
     âåçèí, îë ûøêàø êîðòïàœàð. 28 Ìýýœ ñèëåðãå: „Ñèëåðäåí ÷îðóïòóì,         àìû-òûíûí áýýð êèæèíèœ ûíàêøûëûíäàí àðòûê ûíàêøûë ÷îê.
     îîí ñèëåðæå êàòàï ýýï êýýð ìåí“ – äýýíèìíè äûœíàäûœàð ÷îï. Ñè-          14 Ìýýœ ñèëåðãå àéòûûøêûí êûëäûð áåðãåí ÷‰‰ë‰ìí‰ ñàãûï ÷îðóóð

     ëåð Ìåœýý ûíàê òóðãàí áîëçóœàðçà, Ìýýœ àì Àäàì÷å ÷îðóïòàðûì             áîëçóœàðçà, Ìýýœ ýø-µµð‰ì áîîð ñèëåð.
     äýýø, µµð‰‰ð èéèê ñèëåð. ׉ãå äýýðãå Àäàì Ìåíäåí µíä‰ð ÷ààãàé
     áîëãàé. 29 Ûí÷àíãàø îë á‰ã‰ áîòòàíû áýýðãå, Ìýýœ ÷óãààëààí ÷‰âåì                            Èèñóñ áîëãàø á‰ç‰ðýýí êèæè
     øûí äýýðçèíãå á‰ç‰ðåçèííåð äýýø, îë á‰ã‰ äóãàéûíäà, áîòòàíûðû-            15 Ìåí  àì ñèëåðíè ÷àë÷àëàð äåï àäàâàñòàé áåðäèì, ÷‰ãå äýýðãå ÷àë-
     íûœ áåòèíäå-ëå, ñèëåðãå ÷óãààëàï áåðäèì. 30 Ìåí àì ìîîí ñîœãààð         ÷à êèæè îîœ äýýðãèçè ÷‰í‰ êûëûï òóðàðûí áèëèð ýâåñ. Õàðûí Ìåí
     ñèëåð-áèëå ÷óãààëàøïàñ ìåí, ÷‰ãå äýýðãå áî äåëåãåéíèœ ÷àãûðûê-          ñèëåðíè ýø-µµð‰ì äåï àäàäûì, ÷‰ãå äýýðãå Àäàìäàí äûœíààíûì á‰ã‰
     ÷ûçû ÷îîêøóëàï êåë ÷îð. Îîœ Ìåíè áàø áèëèð ýðãåçè ÷îê, 31 ûí-           ÷‰‰ëä‰ ñèëåðãå ÷óãààëàï áåðäèì. 16 Ñèëåð Ìåíè øèëèï àëáààí ñèëåð,
     ÷àëçà-äàà Àäàìãà ûíààìíû áî äåëåãåéíèœ óëóçó áèëèï àëçûí äýýø,          õàðûí áî äåëåãåéãå ÷îðóóð êûëäûð áàçà êàæàí êåçýýäå àðòàð ä‰æ‰ä‰í
     Ìåí àì Îîœ àéûòêàí ÷‰âåçèí êûëûð ìåí. Òóðãóëàœàð, ìîîí ÷î-              áýýð êûëäûð õ‰ëýýíäèðèï, ñèëåðíè Ìåí Áîäóì øèëèï àëäûì. Ûí÷àí
,4
15
1    ðóóëóœàð!                                                               Ìýýœ àäûì àäàï, ÷‰í‰-äàà äèëýýðèœåðãå, Àäàì ñèëåðãå äµãåðåçèí
                                                                             áýýð. 17 Ìýýœ ñèëåðãå ÷àãûûì áî-äóð: áîò-áîòòàðûœàðãà ûíàê áîëóœàð!
                         Âèíîãðàä ñûâû-áèëå äåœíåëãå
                                                                                               Á‰ç‰ðýýí êèæè áîëãàø áî äåëåãåé
     15
          1 Ìåí  äýýðãå ¸çóëóã âèíîãðàä ñûâû ìåí, à Ìýýœ Àäàì – âè-
          íîãðàä àæààê÷ûçû-äûð. 2 Ìýýœ ÷èìèñ ‰íìåñ àäûðûì á‰ð‰ç‰í              18 Áî äåëåãåéíèœ óëóçó ñèëåðíè êµµð õµœí‰ ÷îê áîëóð áîëçà, îëàð-

     Îë îäóðà êåçèï êààïòàð, à ÷èìèñ ‰íåð àäûðëàðûìíû, îîí-äàà õµé           íûœ áàøòàé Ìåíè êµµð õµœí‰ ÷îê àïàðãàíûí ñàêòûï ÷îðóœàð. 19 Ñè-
     ä‰æ‰òò‰ áåðçèííåð äýýø, àðûãëàï êààïòàð. 3 Ìýýœ ñèëåðãå ìåäåãëýýí       ëåð áî äåëåãåéãå õàìààðæûð òóðãàí áîëçóœàðçà, îë ñèëåðãå áîäóíóœ
     ñµç‰ì퉜 à÷ûçûíäà àì àðûãëàíû áåðãåí ñèëåð. 4 Ñèëåð – Ìåíäå, à          óëóçóíãà äåã ûíàê áîëóð èéèê. Ûí÷àëçà-äàà ñèëåð áî äåëåãåéãå õàìàà-
     Ìåí – ñèëåðäå áàð áîëóóëó. Àäûð áîäó ÷àéãààð ÷èìèñòåëèï, ä‰æ‰ò          ðûøïàñ ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå Ìåí ñèëåðíè øèëèï àëãàø, áî äåëåãåéäåí
     áåðáåñ, îë ñûïòûœ òóäóø êåçýý áîëóð óæóðëóã. Ìåíäå áàð áîëáàñ áîë-      àœãûëàäûì, îë äýýø, áî äåëåãåé ñèëåðíè êµµð õµœí‰ ÷îê-òóð. 20 „×àë÷à
     çóœàðçà, ñèëåð áàçà áîòòàðûœàð ä‰æ‰ò ýêêåï øûäàâàñ ñèëåð.               áîäóíóœ äýýðãèçèíäåí àðòà áåðáåñ“ – äåï ñèëåðãå ÷óãààëààí ñµç‰ìí‰
                               Èîàííûœ 15, 16                       267    268                         Èîàííûœ 16

     ñàêòûï ÷îðóœàð. Ìåíè èñòåï ñ‰ð‰ï òóðãàíäà, ñèëåðíè áàçà èñòåï ñ‰ðå    ÷îðóïñóìçà, Îíó ñèëåðæå ûäûïòàð ìåí. 8 Îîí Îë ÷åäèï êåëãåø, áà-
     áýýð. Ìýýœ ñµñòåðèìíè ñàãûï ÷îðààííàð áîëçà, ñèëåðíèèí áàçà ñà-       ÷ûò, ÷µïò‰ã ÷îðóê áàçà Áóðãàííûœ ø‰‰ã‰ç‰ äåï ÷‰ë îë äýýðçèí áî äå-
     ãûûðëàð. 21 Ìýýœ óëóçóì áîîðóœàðãà, áî äåëåãåéíèœ óëóçó ñèëåðãå îë    ëåãåéíèœ óëóçóíãà êµðã‰ç‰ï, îë á‰ã‰í‰ øûí ýâåñ áèëèï òóðàðû äýýø,
     á‰ã‰í‰ êûëûð, ÷‰ãå äýýðãå îëàð Êûì Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàíûí áèë-       îëàðíû ñîéãàëààð. 9 Áà÷ûò äóãàéûíäà áî äåëåãåéíèœ óëóçó áèëáåñ-
     áåñ-òèðëåð. 22 Ìåí áî äåëåãåéæå êåëáýýí àçû îëàð-áèëå ÷óãààëàøïààí    òèð – ÷‰ãå äýýðãå îëàð Ìåœýý á‰ç‰ðåâåñ-òèð. 10 ×µïò‰ã ÷îðóê äóãàéûí-
     áîëçóìçà, îëàð áà÷ûäû äýýø áóðóóäàâàñòàð èéèê. À àì îëàðäà áà÷ûäû     äà îëàð áèëáåñ-òèð – ÷‰ãå äýýðãå Ìåí àì Àäàì÷å ÷îðóóðóì áî-äóð,
     äýýø àãàðòûíûã ÷îê-òóð. 23 Ìåíè êµµð õµœí‰ ÷îê êèæè Àäàìíû áà-        ìîîí ñîœãààð Ìåíè êµðáåñ ñèëåð. 11 ؉‰ã‰ äóãàéûíäà îëàð áèëáåñ-
     çà êµµð õµœí‰ ÷îê. 24 ¤ñêå êûìíûœ-äàà êûëûï øûäàâàçû àæûë-õå-         òèð – ÷‰ãå äýýðãå áî äåëåãåéíèœ ÷àãûðûê÷ûçû øèèòòèðèï àëãàí-
     ðåêòåðíè Ìåí îëàðíûœ àðàçûíãà êûëáààí áîëçóìçà, îëàð áà÷ûäû           äûð. 12 Îîí-äàà õµé ÷‰âåíè ñèëåðãå ÷óãààëààð äýýí ìåí, ûí÷àëçà-äàà
     äýýø áóðóóäàâàñòàð èéèê. À àì îëàð àæûë-õåðåêòåðèìíè êµðãåø-äàà,      àì îíó óãààï øûäààð õèðå ýâåñ-òèð ñèëåð. 13 Àëûñ øûííûœ щëäåçè
     äµìåé-ëå Ìåíè áàçà Àäàìíû êµµð õµœí‰ ÷îê-òóðëàð. 25 Ûí÷àíãàø          ÷åäèï êåëãåø, ñèëåðíè àëûñ øûí÷å áààð îðóê-áèëå ýäåðòè áýýð. ׉ãå
     îëàðíûœ ûäûêòûã õîîéëóçóíäà: „Ìåíè õåé-ëå êµµð õµœí‰ ÷îê àïàð-        äýýðãå Îë áîäóíóœ µì‰íýýçèíäåí ÷óãààëàâàñ, à ÷‰ãëå äûœíààí ÷‰âåçèí
     ãàííàð“à – äåï áèæýýí ÷‰‰ë ÷îãóï á‰òêåíè îë.                          ñèëåðãå äàì÷ûäàð áîëãàø ÷‰‰ áîëóðóí ÷óãààëàï áýýð. 14 Îë Ìåíè àë-
                                                                           äàðæûäàð, ÷‰ãå äýýðãå ÷óãààëààð á‰ã‰ ÷‰âåçèí Ìåíäåí àëãàø, ñèëåðãå
                         Á‰ç‰ðýýí êèæè áîëãàø щëäå                        äàì÷ûäûï áýýð-äèð. 15 Àäàìäà áàð á‰ã‰ ÷‰âå Ìýýœèè-äèð. Ûí÷àíãàø
       26 Ìýýœ ñèëåðæå Àäàìäàí ÷îðóäóïòàðûì, Àäàìäàí ‰í‰ï òóðàð àëûñ       îë щëäåíèœ Ìåíäåí àëãàø, ñèëåðãå äàì÷ûäûï áýýðèí ÷óãààëàäûì.
     øûííûœ щëäåçè áîëóð ¤ìýýðæèê÷è ÷åäèï êýýð. Îë Ìýýœ äóãàéûì-          16 Óäàòïàéí, ñèëåð Ìåíè êµðáåéí áààð ñèëåð, îîí 굜ã‰ñ ‰ð áîëáàéí,

     äà õåðå÷èëýýð. 27 Ñèëåð áàçà Ìýýœ õåðå÷èëåðèì ñèëåð, ÷‰ãå äýýðãå ýœ   êàòàï êµðå áýýð ñèëåð»*.
     ýãåçèíäåí-íå Ìýýœ-áèëå êàäû òóðãàí ñèëåð.
                                                                                  ¤µðåíèê÷èëåðíèœ àæûã-ø‰æ‰‰ µµð‰øê‰æå øèë÷èé áýýð
,5
16
1




           Èñòåï ñ‰ð‰‰øê‰ííåð äóãàéûíäà µµðåíèê÷èëåðãå ñàãûíäûðûã            17 Îîœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ ÷àìäûûçû ûí÷àí àðàçûíäà: «„Óäàò-



     16
            1 Ìåíñèëåðíèœ á‰ç‰ðåëèœåð ÷àéãûëà áåðáåçèí äýýø, áî á‰ã‰í‰     ïàéí, ñèëåð Ìåíè êµðáåéí áààð ñèëåð, îîí 굜ã‰ñ ‰ð áîëáàéí, êàòàï
           ÷óãààëàäûì. 2 Ñèëåðíè ñèíàãîãàëàðäàí ‰íä‰ð ñûâûðòàïòàð. Ñè-     êµðå áýýð ñèëåð“ áàçà „Ìåí Àäàì÷å ÷îðóóðóì áî-äó𓠖 äýýø, áèñêå
     ëåðíè µë‰ðãåí óëóñ îîœ-áèëå Áóðãàíãà áàðààí áîëóï òóðàðûâûñ îë        îîœ ÷‰í‰ ýëäýýðòèï òóðàðû îë? 18 À: „Óäàòïàéí“ – äåï, îë ÷‰‰ äýýðè
     äåï áîäàé áýýð ûíäûã áåçèí ‰å ÷åäèï êýýð. 3 Îëàð ñèëåðíè ûí÷àëäûð     îë? Áèñ Îîœ ÷‰í‰ ÷óãààëààíûí áèëáåñ-òèð áèñ» – äåï ÷óãààëàæûï
     ààæûëàé áýýð, ÷‰ãå äýýðãå Àäàìíû-äàà, Ìåíè-äàà áèëáåñ-òèðëåð.         òóðãàííàð.
     4 Ûíäû㠉å ÷åäèï êýýðãå, Ìýýœ ñèëåðãå îë äóãàéûí ÷óãààëàï òóðãàíûì-     19 Îëàðíûœ ÷‰í‰ àéòûðàð äåï áîäààíûí Èèñóñ áèëèð òóðãàí. Ûí-

     íû ñàãûíçûííàð äýýø, îë á‰ã‰í‰ Ìåí ñèëåðãå ÷óãààëàäûì. Ñèëåð-         ÷àíãàø îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Ìýýœ „Óäàòïàéí, ñèëåð Ìåíè êµðáåéí
     áèëå êàäû òóðãàí áîëãàø, ñèëåðãå îíó ýœ ýãåçèíäå ÷óãààëàâààí ìåí.     áààð ñèëåð, îîí 굜ã‰ñ ‰ð áîëáàéí, êàòàï êµðå áýýð ñèëå𓠖 äýýø,
                                                                           ÷‰í‰ ýëäýýðòêåíèì îë áîîð äåï, áîò-áîòòàðûœàðäàí àéòûðæûï òóð
                        Ûäûêòûã щëäåíèœ àæûë-õåðýý                        ñèëåð áå? 20 Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: ñèëåð ûãëàï-
        5 À àì Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàí Àäàì÷å ÷îðóóðóì îë-äóð. Ûí÷àëçà-      ñûêòàï áàçà êàæûûäàé áýýð ñèëåð, à áî äåëåãåéíèœ óëóçó îë µéäå
     äàà ñèëåðíèœ êàéûœàð-äàà Ìåíäåí: „Êàéíààð áààðûœàð îë?“ – äåï         µµð‰ï-õµãëåé áýýð. Ñèëåð ìóœãàðààð ñèëåð, ûí÷àëçà-äàà ñèëåðíèœ
     àéòûðáàñ-òûð. 6 ׉ãå äýýðãå Ìýýœ ñµñòåðèìíè äûœíààíûœàð ñîîíäà,       ìóœãàðàëûœàð µµð‰øê‰æå øèë÷èé áýýð. 21 Õåðýýæåí êèæè áîæóóð
     ÷‰ðåêòåðèœåðíè ìóœãàðàë äîëà áåðãåí-äèð. 7 Ûí÷àëçà-äàà Ìåí ñèëåð-     äåï áàðãàø, ìóœãàðàé áýýð, ÷‰ãå äýýðãå îîœ õèëèí÷åê êµµð ‰åçè
     ãå àëûñ øûííû ÷óãààëàï òóð ìåí: Ìåí ÷îðóé áàðçûìçà, ñèëåðãå ýêè       êåëãåí-äèð. Ûí÷àëçà-äàà ÷àø òµë‰í áîæóï àëãàíäà, µðòåì÷åéãå
     áîëóð. ׉ãå äýýðãå Ìåí ÷îðáàçûìçà, ¤ìýýðæèê÷è ñèëåðãå êåëáåñ, à
                                                                           * 16:16 ×àìäûê áóðóíãó ãðåê ñµç‰ãëåëäåðäå áî ñµñòåðãå: «×‰ãå äýýðãå
     à Ûä. ûð. 34:19.                                                      Ìåí Àäàì÷å ÷îðóïòàðûì îë-äó𻠖 äåï ñµñòåðíè íåìýýí.
                               Èîàííûœ 16, 17                       269    270                        Èîàííûœ 17

     êèæèíèœ òµð‰òò‰íãåíè äýýø µµðýýíèíäåí, õèëèí÷ýýí óòòóïòàð. 22 Ñè-     áåðçèí äýýø, Ñåí Àœàà á‰ã‰ êèæè òµðåëãåòåííè ÷àãûðàð ýðãåíè áåð-
     ëåð àì øàê-ëà ûíäûã ìóœãàðàëãà àëûñêàí-äûð ñèëåð, ûí÷àëçà-äàà         äèœ. 3 À 최ãå àìûäûðàë äýýðãå-ëå, äûœ ÷àœãûñ àëûñ øûí Áóðãàí áî-
     Ìåí ñèëåðíè áàçà êàòàï êµð‰ï êààð ìåí. Ñèëåðíèœ ÷‰ðýýœåð ûí÷àí        ëóð Ñåíè áàçà Ñýýœ àéáûëàï ÷îðóòêàíûœ Èèñóñ Õðèñòîñòó áèëèï
     µµð‰é áýýð, à îë µµð‰øꉜåðíè êûì-äàà ñèëåðäåí õóíààï àï øûäàâàñ.     àëûðû áîëãàé. 4 Ñýýœ Ìåœýý êûëçûí äýýø äààñêàí àæûë-õåðýýœíè
     23 Îë õ‰í êýýðãå, Ìåíäåí ÷‰í‰œ-äàà äóãàéûíäà àéòûðàðû áîëäóíìàñ.      ꉉñåòêåø, Ìåí Ñåíè ÷åð êûðûíãà àëäàðæûòòûì. 5 Î, Àäàì, áî µðòåì-
     Àëûñ øûííû ñèëåðãå ÷óãààëàï òóð ìåí: Ìýýœ àäûì àäàï, Àäàìäàí          ÷åé áîäàðàï òûâûëáààíäà-ëà, Ìåí Ñýýœ-áèëå êàäû òóðóìäà ýäèëåï
     ÷‰í‰-äàà äèëýýð áîëçóœàðçà, Îë ñèëåðãå äµãåðåçèí áýýð. 24 Ìûí÷àãà     ÷îðààíûì, Áîäóœäà áàð àëäàðûœ-áèëå Ìåíè àì àëäàðæûäûï êµð.
     äýýð ñèëåð Ìýýœ àäûì àäàï, ÷‰í‰-äàà äèëåâýýí ñèëåð. Äèëåœåð, îîí        6 Ñýýœ áî äåëåãåéäåí àëãàø, Ìåœýý õ‰ëýýäèï áåðãåí óëóçóœãà Ñýýœ

     àëûð ñèëåð, ñèëåðíèœ µµð‰øꉜåð ýãýýðòèíìåñ äîëó áîëóð.               àäûœíû àæûäûï áåðäèì. Îëàð Ñýýœ óëóçóœ áîëóï ÷îðààí, îîí Ñåí
                                                                           îëàðíû Ìåœýý õ‰ëýýäèï áåðäèœ. Îëàð Ñýýœ ñµç‰œí‰ äûœíààð-äûð-
                         Ìåí áî äåëåãåéíè òèèëýýí ìåí                      ëàð. 7 Ñýýœ Ìåœýý áåðãåíèœ õàìûê ÷‰‰ë Ñåíäåí ‰íãåí äýýðçèí îëàð
       25 Àìäûãàà  äýýð Ìåí ñèëåðãå óãààäûãëûã ÷óãààëàð äóçàçû-áèëå        àì-íà áèëèï àëäûëàð. 8 ׉ãå äýýðãå Ñýýœ Ìåœýý áåðãåí ñµñòåðèœíè
     ÷óãààëàï êåëäèì. Ûí÷àëçà-äàà ñèëåðãå Àäàìíûœ äóãàéûíäà, óãààäûã-      îëàðãà äàì÷ûòòûì. Óëóñ îëàðíû õ‰ëýýï àëãàø, Ìýýœ Ñåíäåí êåëãå-
     ëûã ÷óãààëàð ÷îêêà, àæûû-áèëå ÷óãààëàé áýýðèì ‰å-øàã êåë ÷îð. 26 Îë   íèìíè ûëàï äåï áèëèï êààííàð áàçà Ìåíè Ñýýœ àéáûëàï ÷îðóòêà-
     õ‰í êýýðãå, Ìýýœ àäûì àäàï, Îîí äèëåœåð. À Ìåí Àäàìäàí ñèëåð          íûœãà á‰ç‰ðåé áåðãåííåð. 9 Ìåí îëàð äýýø, ìµðã‰ï òóð ìåí. Áî
     äýýø ýýðåæèï äèëýýðèìíè ÷óãààëàâàéí òóð ìåí. 27 Àäàì Áîäó-ëà          äåëåãåéäå øóïòó óëóñ äýýø ýâåñ, à ÷‰ãëå Ñýýœ Ìåœýý áåðãåí óëóçóœ
     ñèëåðãå ûíàê. Ñèëåð Ìåœýý ûíàê àïàðãàø, Ìýýœ Áóðãàíäàí êåëãå-         äýýø, ìµðã‰ï òóð ìåí, ÷‰ãå äýýðãå îëàð Ñýýœ óëóçóœ áîëãàé. 10 Ìåíäå
     íèìãå á‰ç‰ðýýí áîîðóœàðãà, Îë ñèëåðãå ûíàê. 28 Ìåí Àäàìäàí ÷îðóò-     áàð á‰ã‰ óëóñ – Ñýýœèè, à Ñåíäå áàðû – Ìýýœèè áîëãàé. Ìåí îëàðíû
     êàø, áî äåëåãåéãå ÷åäèï êåëäèì, à àì áî äåëåãåéíè êààïêàø, áàçà       äàì÷ûøòûð àëäàðæûé áåðãåí ìåí. 11 Ìåí àì áî äåëåãåéäå ýâåñ ìåí,
     êàòàï Àäàì÷å ÷îðóóðóì áî-äóð».                                        Ìåí Ñåí÷å ÷îðóïòóì, à îëàð áî äåëåãåéãå àðòûï êààðëàð. Ûäûêòûã
       29 Îîœ µµðåíèê÷èëåðè Àœàà ìûí÷à äýýííåð: «Ñèëåð àì êàíäûã-äàà       Àäàì! Áèñòèœ ÷àœãûñ ýïòèèâèñ ûøêàø, îëàð áàçà ÷àœãûñ ýïòèã
     óãààäûãëûã ÷óãàà ÷îêêà, àæûû-áèëå ÷óãààëàï òóð ñèëåð. 30 Ñèëåðíèœ     áîëçóí äýýø, Ìåœýý áåðãåíèœ Áîäóœíóœ àäûœíûœ ê‰æ‰-áèëå îëàðíû
     õàìûê ÷‰âåíè áèëèðèœåðíè áàçà Ñèëåðäåí êûìíûœ-äàà àéòûðûã ñà-         êàäàãàëàï êµð. 12 Ìåí îëàð-áèëå êàäû áî äåëåãåéãå òóðãàø, Ìåœýý
     ëûðûí õåðåãëåâèçèœåðíè àì áèëèï òóð áèñ. Ûí÷àíãàø Áóðãàíäàí           áåðãåíèœ Áîäóœíóœ àäûœíûœ ê‰æ‰-áèëå îëàðíû êàäàãàëàï ÷îðäóì.
     êåëãåíèœåðãå á‰ç‰ðåé áåðäèâèñ».                                       Îë óëóñòó êàäàãàëàï øûäàäûì-äàà: Áèæèëãåíèœ ñµç‰ ÷îãóçóí äýýø,
       31 Èèñóñ îëàðãà ìûí÷à äýýí: «Àì-íà á‰ç‰ðåäèœåð áå?! 32 Ñèëåð øóï-   µë‰ð ÷îëãà îíààøêàí ÷‰ãëå ÷àœãûñ êèæèäåí àœãûäà, îëàðíûœ êàéû-
     òóœàð Ìåíè ÷ààñêààíäûðçûìíû êààïêàø, ÷‰ê ñàíàé òàðàé ìàœíàæû          çû-äàà µëáåäè.
     áýýðèœåð ‰å ìûÿ áî êåëäè, õàðûí ìûðûœàé ä‰æ‰ï êåëäè. Ûí÷àëçà-äàà        13 À àì Ñåí÷å äåäèð ÷îðóóðóì áî-äóð. Ìýýœ µµð‰øê‰ì îëàðíûœ

     Ìåí õåðåê êûðûíäà ÷ààñêààí ýâåñ ìåí, ÷‰ãå äýýðãå Àäàì Ìýýœ-áèëå       ÷‰ðåêòåðèíãå ýãýýðòèíìåñ äîëó áàð áîëçóí äýýø, àìäûûçûíäà áî äå-
     êàäû áîëãàé. 33 Ìýýœ-áèëå õàðûëçààœàð ñèëåðãå àìûð-òàéáûœíû áåð-      ëåãåéãå òóðãàø, îë á‰ã‰í‰ ÷óãààëàäûì. 14 Ìåí îëàðãà Ñýýœ ñµç‰œí‰
     çèí äýýø, Ìåí ñèëåðãå áî á‰ã‰í‰ ÷óãààëàäûì. Ñèëåðíè áî äåëåãåéäå      äàì÷ûòòûì, ûí÷àíãàø áî äåëåãåéíèœ óëóçó îëàðíû êµµð õµœí‰ ÷îê
     êà÷ûãäàë ìàíàï òóðàð, ûí÷àëçà-äàà òóòòóíóœàð: Ìåí áî äåëåãåéíè        àïàðãàí, ÷‰ãå äýýðãå Ìýýœ áî äåëåãåéäåí ýâåçèì ûøêàø, îëàð áàçà áî
1
17
,6   òèèëýýí ìåí!»                                                         äåëåãåéäåí ýâåñ áîëãàéëàð. 15 Ñýýœ îëàðíû áî äåëåãåéäåí àëãàø
                                                                           áààðûœíû äèëåâåéí òóð ìåí, õàðûí îëàðíû áóçóòòàí êàìãàëààðûœíû
                    ¤µðåíèê÷èëåðè äýýø, Èèñóñòóœ ìµðã‰ë‰
                                                                           äèëåï òóð ìåí. 16 Ìýýœ áî äåëåãåéäåí ýâåçèì ûøêàø, îëàð áàçà áî

     17 ìûí÷à äýýí: «Àäàì! Øàã-‰åì ÷åäèï êåëäè. Îãëóœ Ñåíè àëäàð-
          1 Îíó   ÷óãààëààø, Èèñóñ êàðàêòàðûí äýýðæå óãëàé êµð‰íãåø,       äåëåãåéäåí ýâåñ-òèðëåð. 17 Îëàðíû Áîäóœíóœ àëûñ øûíûœ-áèëå
                                                                           ûäûêòàï êµð: Ñýýœ ñµç‰œ äýýðãå-ëå àëûñ øûí îë-äóð. 18 Ìåíè áî äå-
     æûäûï øûäàçûí äýýø, Îãëóœíóœ àëäàðûí óëóñêà êµðã‰ñ. 2 Îë Ñýýœ         ëåãåéæå àéáûëàï ÷îðóòêàíûœ ûøêàø, Ìåí áàçà îëàðíû øàê ûí÷ààð
     Àœàà á‰ç‰ðåï õ‰ëýýòêåí óëóçóœíóœ øóïòóçóíãà 최ãå àìûäûðàëäû          áî äåëåãåéæå àéáûëàï ÷îðóòòóì. 19 Îëàð áàçà Ñýýœ ûëàï øûí óëóçóœ
                                  Èîàííûœ 17, 18                    271    272                            Èîàííûœ 18

     áîëçóí äýýø, Ìåí Áîäóìíó Ñåœýý á‰ð‰í‰-áèëå áàðààí áîëóðóíãà           áàñêàø, ÷åðæå äîœãàÿ êýýï ä‰øêåííåð*. 7 Îë: «Êûìíû äèëåï ÷îð ñè-
     õ‰ëýýäèï òóð ìåí. 20 ׉ãëå îëàð äýýø ýâåñ, õàðûí îëàðíûœ µµðåäèèí     ëåð?» – äåï áàçà êàòàï àéòûðãàí. Îëàð: «Íàçàðåò ÷óðòòóã Èèñóñòó» –
     äàì÷ûøòûð Ìåœýý á‰ç‰ðåé áýýð á‰ã‰ óëóñ äýýø áàçà äèëåï òóð ìåí.       äýýííåð. 8 Èèñóñ ìûí÷à äåï õàðûûëààí: «„Ìåí-äèð ìåí“ äåï ñèëåðãå
     21 Îëàð øóïòó ÷àœãûñ ýïòèã áîëçóííàð: Àäàì ñýýœ – Ìåíäå, à Ìýýœ –     ÷óãààëàäûì ÷îï. Ìåíè äèëåï ÷îðóóð áîëçóœàðçà, áî óëóñêà äåãáåéí,
     Ñåíäå áàðûì äåã, îëàð áàçà øàê ûí÷ààð Áèñòå áàð áîëçóííàð. Áî         ñàëûï ÷îðóäóïòóœàð». 9 (Èèñóñòóœ: «Àäàì, Ìåœýý áåðãåí óëóçóœíóœ
     äåëåãåéíèœ óëóçó Ìåíè Ñýýœ àéáûëàï ÷îðóòêàíûœãà á‰ç‰ðåçèí.            àðàçûíäàí Ìåí êûìíû-äàà ÷èäèðáåäèì» – äýýí ñµç‰ ûí÷ààð ÷îãóï
     22 Áèñòèœ ÷àœãûñ ýïòèèâèñ äåã, îëàð áàçà ûíäûã ÷àœãûñ ýïòèã áîë-      á‰òêåí.)
     çóííàð äýýø, Ìåœýý áåðãåíèœ àëäàðíû Ìåí îëàðãà áàçà áåðèï êààí          10 Ñèìîí ϸòð õûëûøòûã ÷îðààí áîëãàø, îîçóí óøòà òûðòêàø,

     ìåí. 23 Ìåí – îëàðäà áàð ìåí, à Ñåí – Ìåíäå áàð ñåí. Ìåíè Ñýýœ        Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçûíûœ ÷àë÷àçûíûœ îœ òàëàêû êóëààí
     àéáûëàï ÷îðóòêàíûœíû áàçà Ìåœýý ûøêàø, îëàðãà ûíààœíû áî              îäóðà øààïêàí. ×àë÷àíûœ àäûí Ìàëõ äýýð ÷‰âå-äèð. 11 Ûí÷àëçà-äàà
     äåëåãåéíèœ óëóçó áèëèï àëçûí äýýø, îëàð áàçà á‰ð‰í‰-áèëå ÷àœãûñ       Èèñóñ ϸòðãà ìûí÷à äýýí: «Õûëûæûœ õûííàï àë! Áî ‰ë‰ã-äàøêàíû
     ýïòèã áîëçóííàð!                                                      Ìåœýý Àäàì áåðäè. Òààíäà-ëà Ìåí îíó èøïåñ ìåí áå?»
        24 Àäàì! Ñýýœ Ìåœýý áåðãåí óëóçóœ Ìýýœ òóðàð ÷åðèìãå Ìýýœ-áèëå

     êàäû òóðàðûí ê‰çåï òóð ìåí. Áî µðòåì÷åé ÷àÿàòòûíàð ìóðíóíäà-ëà                             Èèñóñòó òóäóï õîðóãäààíû
                                                                                             (Ìô. 26:57 -58; Ìê. 14:53 -54; Ëê. 22:54)
     Ñåí Ìåœýý ûíàê òóðäóœ, ûí÷àíãàø Ñýýœ Ìåœýý áåðãåíèœ àëäàðûì-
     íû îëàð êµðç‰ííåð. 25 Áà÷ûò ÷îê Àäàì! Áî äåëåãåéíèœ óëóçó Ñåíè          12 Ðèì  øåðèãëåð áîëãàø îëàðíûœ áàøòûœ÷ûçû áàçà èóäåé òàœ-
     áèëáåéí áàðãàí. Ûí÷ààðãà Ìåí Ñåíè áèëèð ìåí, à Ìåœýý á‰ç‰ðýýí-        íûûëäàð ûí÷àí Èèñóñòó òóòêàø, Îîœ õîëäàðûí õ‰ë‰ï àëãàííàð.
     íåð Ìåíè Ñýýœ àéáûëàï ÷îðóòêàíûœíû áèëèðëåð. 26 Ñýýœ Ìåœýý            13 Îîí Îíó áàøòàé Àííàãà ÷åäèðå áåðãåííåð. Àííà áîëçà, îë ÷ûëûí

     ûíàêøûëûœ äåã, øàê ûíäûã ûíàêøûë îëàðãà òóðçóí äýýø áàçà Ìýýœ         Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçû òóðãàí Êàèàôàíûœ êàòû ÷‰âå-
     îëàðãà áàð áîëóðóì äýýø, Ìåí Ñýýœ àäûœíû îëàðãà àæûäûï áåðãåí         äèð. 14 «Á‰ã‰ ÷îí äýýø, ÷àœãûñ êèæèíèœ µë‰ áåðãåíè äýýðå» äåï,
,7
18
1    ìåí áàçà àì-äàà àæûäàð ìåí».                                          èóäåéëåðãå ñ‰ìå êàòêàí Êàèàôà îë òóðãàí. 15 Èèñóñòó Ñèìîí ϸòð
                                                                           áîëãàø µñêå áèð µµðåíèê÷è ýäåðèï ÷îðààí. Îë µµðåíèê÷èíè Áóð-
                          Èóäàíûœ Èèñóñòó ñàäûïêàíû                        ãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçû òàíûûð òóðãàí, ûí÷àíãàø îë Èèñóñ-
                       (Ìô. 26:47-56; Ìê. 14:43-50; Ëê. 22:47-53)
                                                                           áèëå êàäû Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçûíûœ êîäàíûí÷å êèðå

     18 ëåðè-áèëå êàäû Êåäðîí ñóóíóœ àêêàí øûíààçûíûœ ûíäûí÷å,
          1 Àäàçûíãà   ûí÷ààð ìµðã‰ï àëãàø, Èèñóñ Áîäóíóœ µµðåíèê÷è-       áåðãåí.

     ñåñåðëèêòèã ÷åðæå ÷îðóïêàí. Îë ñåñåðëèê÷å Áîäóíóœ µµðåíèê÷è-                            ϸòðíóœ Èèñóñòàí îéòàëààíû
                                                                                            (Ìô. 26:9 -70; Ìê. 14:66 -68; Ëê. 22:55 -57)
     ëåðè-áèëå êàäû êèðå áåðãåí. 2 Ñàòòûíûê÷û Èóäà îë ÷åðíè áèëèð
     òóðãàí, ÷‰ãå äýýðãå Èèñóñ Áîäóíóœ µµðåíèê÷èëåðè-áèëå êàäû áîë-          16 À ϸòð äàøòûãàà, õààëãà ÷àíûíãà òóðóï êàëãàí. Áóðãàííûœ äýýäè

     ãàí÷îê-ëà àœàà ÷ûãëûð òóðãàí ÷‰âå-äèð. 3 Ûí÷àíãàø Èóäà ðèì            áàðààëãàê÷ûçûíûœ òàíûûðû äåìãè µµðåíèê÷è îîí ‰í‰ï êåëãåø,
     øåðèãëåðíè áàçà Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûëàðûíûœ áîëãàø             õààëãà÷û óðóã-áèëå ÷óãààëàøêàø, ϸòðíó èøòèí÷å êèèðå áåðãåí.
     ôàðèñåéëåðíèœ ÷îðóòêàíû òàœíûûëäàðíû ýäåðòèï àëãàø, ûíààð             17 Õààëãà÷û ÷àë÷à óðóã ûí÷àí ϸòðãà: «Ñåí áàçà îë Êèæèíèœ µµðå-

     ÷åäå áåðãåí. Îëàð øóïòó äåœíåðëèã, ÷ûðûòêûëàðëûã áîëãàø îê-÷åï-       íèê÷èëåðèíèœ áèðýýçè ýâåñ ñåí áå?» – äýýí. ϸòð: «×îê» – äåï õà-
     ñåêòèã áîëãàí.                                                        ðûûëààí. 18 Ñîîê áîîðãà, ÷àë÷àëàð áîëãàø òàœíûûëäàð îò óæóäóï
       4 Èèñóñ Áîäó-áèëå ÷‰‰ áîëóðóí äµãåðåçèí áèëèð áîëãàø, îëàðæå        àëãàø, ÷ûííûï òóðãàííàð. ϸòð áàçà-ëà îëàð-áèëå êàäû ÷ûííûï
     óòêóé ‰íãåø: «Êûìíû äèëåï ÷îð ñèëåð?» – äåï àéòûðãàí. 5 Îëàð:         òóðóï àëãàí.
     «Íàçàðåò ÷óðòòóã Èèñóñòó» – äåï õàðûûëààííàð. Èèñóñ îëàðãà:
     «Ìåí-äèð ìåí» – äýýí. Ñàòòûíûê÷û Èóäà áàçà îëàð-áèëå êàäû òóð-        * 18:6 Èèñóñòóœ ÷óãààëààí: «Ìåí-äèð ìåí» – äåï ñµñòåðè Áóðãàííûœ
     ãàí. 6 Èèñóñ îëàðãà: «Ìåí-äèð ìåí» – äåï ÷óãààëàïòàðãà, îëàð àòêààð   ûäûê àäûíûœ ãðåê äûë÷å î÷óëãàçûíãà äµìåé áîîï òóðàð.
                              Èîàííûœ 18                         273         274                           Èîàííûœ 18, 19
                                                                               33 Ïèëàò ûí÷àí îðäóçóí÷å äåäèð êèðå áåðãåø, Èèñóñòó êûé äåï àë-
                        Èèñóñòó áàéûñààãàíû                                  ãàø: «Ñåí èóäåé õààí ñåí áå?» – äåï àéòûðãàí. 34 Èèñóñ: «Îíó ñèëåð
                 (Ìô. 26:59-66; Ìê. 14:55-64; Ëê. 22:66-71)
                                                                             áîäóœàð ûí÷à äèäèœåð áå àçû ñèëåðãå Ìýýœ äóãàéûìäà µñêå óëóñ ÷ó-
   19 Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçû Èèñóñòó Îîœ µµðåíèê÷èëåðè-               ãààëàäû áå?» – äåï óäóð àéòûðãàí. 35 Ïèëàò ìûí÷à äåï õàðûûëààí:
íèœ áîëãàø µµðåäèèíèœ äóãàéûíäà áàéûñààé áåðãåí. 20 Èèñóñ àœàà:              «Ìåí èóäåé-äèð ìåí áå? Ñýýœ-íå ÷óðòòàøòàðûœ áàçà Áóðãàííûœ äýý-
«Ìåí á‰ã‰ óëóñêà àæûû-áèëå ÷óãààëàï òóðäóì. Ìåí êåçýýäå õàìûê                äè áàðààëãàê÷ûëàðû Ñåíè ìåœýý òóäóï ýêêåëäèëåð ÷îï. ×‰í‰ ‰‰ëãåò-
èóäåéëåðíèœ ‰ðã‰ë÷‰ ÷ûãëûð ÷åðëåðè – ñèíàãîãà áîëãàø Áóðãàííûœ               êåí êèæè ñåí?» 36 Èèñóñ: «Ìýýœ ×àãûðãàì áî äåëåãåéäåí ýâåñ ÷‰âå.
µðãýýçèíãå µµðåäèï òóðäóì. Ìåí àæûò-÷àæûò ÷îêêà ñóðòààëäàï òóð-              Ìýýœ ×àãûðãàì áî äåëåãåéäåí òóðãàí áîëçà, àëáàòûëàðûì èóäåéëåðãå
äóì. 21 ׉ãå Ìåíè áàéûñààï òóð ñèëåð? Äûœíààí óëóñòàí Ìýýœ ÷‰í‰              Ìåíè òóäóï áåðèïòåçèí äýýø, áîë÷óï ñîê÷óðëàð èéèê. ×îê, Ìýýœ
÷óãààëàï òóðãàíûìíû àéòûðûœàð. Ìýýœ ÷óãààëàï òóðãàí ÷‰âåìíè                  ×àãûðãàì ìîîí ýâåñ» – äåï õàðûûëààí. 37 Ïèëàò Àœàà: «Ûí÷ààðãà Ñåí
îëàð áèëèð-ëå áîëãàé» – äåï õàðûûëààí.                                       ÷åðëå õààí ûøêàæûœ ÷‰ë?» – äýýí. Èèñóñ ìûí÷à äåï õàðûûëààí:
   22 Èèñóñ îíó ÷óãààëàïòàðãà, ÷àíûíãà òóðãàí áèð òàœíûûë Îîœ ÷ààãûí-        «Ìåíè õààí äåï, ñèëåð ÷óãààëàï òóð ñèëåð. Ìåí àëûñ øûííû õåðå÷è-
÷å äàæûïêàø: «Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçû-áèëå Ñýýœ êàí÷ààð ÷ó-            ëýýð äýýø òµð‰òò‰íä‰ì áàçà îë äýýø, áî äåëåãåéãå ÷åäèï êåëäèì.
ãààëàæûï òóðàðûœ îë?» – äýýí. 23 Èèñóñ àœàà: «Ìåí ñîîðà áàðãàí               Àëûñ øûíãà õàìààðæûð êûì-äàà áîëçà, Ìýýœ ‰í‰ìí‰ äûœíàï òóðàð».
áîëçóìçà, êèæè á‰ð‰ç‰íãå ñîîðà áàðãàíûìíû êµðã‰ñ, à øûíûí ÷óãàà-             38 Ïèëàò Èèñóñòàí: «Àëûñ øûí äåï îë ÷‰œ‰ë?» – äåï àéòûðãàí.

ëààí áîëçóìçà, Ìåíè ÷‰ãå äàæûûðûœ îë?» – äýýí. 24 Àííà Èèñóñòó õ‰ë‰ã-           Îíó ÷óãààëààø, Ïèëàò áàçà êàòàï èóäåéëåðæå ‰í‰ï êåëãåø, îëàðãà
ë‰ã õåâýýðçèí Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçû Êàèàôàæå ÷îðóäóïêàí.             ìûí÷à äýýí: «Ìåí áî êèæèíèœ êàíäûã-äàà êåì-áóðóóçóí òûïïàñ-òûð
   25 Ñèìîí ϸòð ÷ûëûíìûøààí õåâýýð òóðãàí. Ûí÷àí óëóñ îîí: «Ñåí             ìåí. 39 Ñèëåðíèœ ¸çó-÷àœ÷ûëûœàð ¸çóãààð, õîñòàëûûøêûí áàéûðëà-
áàçà Îîœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ áèðýýçè ýâåñ ñåí áå?» – äåï àéòûðãàí-              ëû êýýðãå, ñèëåðãå áèð õåðåêòåííè õîñòàï áýýð óæóðëóã ìåí. „Èóäåé
íàð. Îë îéòàëàï: «×îê» – äýýí. 26 ϸòðãà êóëààí îäóðà øàïòûðòêàí             õààííû“ ñèëåðãå õîñòàï áåðåéí, ê‰çåï òóð ñèëåð áå?» 40 Îëàð õàðûû-
êèæèíèœ òµðåëè áîëóð, Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûçûíûœ áàçà                  çûíãà áàçà êàòàï: «Îíó ýâåñ! Âàðàââàíû!» – äåï àëãûðæûï ‰íãåííåð.
áèð ÷àë÷àçû ûí÷àí: «Ìåí ñåíè ñåñåðëèêêå, Îîœ-áèëå êàäû òóðóœäà          ,8
                                                                        1
                                                                        19   Âàðàââà äýýðãå äýýðáå÷è êèæè ÷‰âå-äèð.
êµðãåí ýâåñ èéèê ìåí áå?» – äýýí. 27 ϸòð áàçà êàòàï îéòàëàï êààïêàí.
Îîí äîðààí-íà àñêûð-äàãàà àëãûðà áåðãåí.                                                          Èèñóñòó µë‰ðåð äåï øèèòêåíè
                                                                                                (Ìô. 27:15 -31; Ìê. 15:6 -20; Ëê. 23:13 -25)
             Èèñóñ ðèì ÷àãûðûê÷û Ïèëàòòûœ ìóðíóíäà
                                                                             19 ãàí.
                                                                                   1 Ïèëàòûí÷àí: «Èèñóñòó àïïàðãàø, êûì÷ûëàœàð!» – äåï äóæàà-
                 (Ìô. 27:1-2, 11-14; Ìê. 15:1-5; Ëê. 23:1-5)                              2 Øåðèãëåð
                                                                                                   òåííèã ÷àäàœ ûÿø áóäóóíäàí îâààäàé µðýýø,
  28 Ýðòåí  ýðòå Èèñóñòó Êàèàôàäàí ðèì ÷àãûðûê÷ûíûœ îðäóçóíãà                Îîœ áàæûíãà ñàëãàø, õààííàð êåäåð õ‰ðåœ-êûçûë õåïòè Àœàà êåäè-
÷åäèðå áåðãåííåð. Õèðãå áîðàøïàñ äýýø, ¸çóëàë ñàãûï, èóäåé ýðãå-             ðèï êààííàð. 3 Îëàð Èèñóñòóœ ÷àíûíãà êýýï: «Èóäåé õààí àëäàðæû-
÷àãûðãà óëóçó îðäóæå êèðáýýííåð, à îëàð ûíààð êèðå áåðãåí áîëçà,             çûí!» – äýýø, Îîœ ÷ààãûí÷å äàæûï òóðãàííàð.
õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëûíûœ êåæýýêè ÷åìèí ÷èï øûäàâàñ àïààð                      4 Ïèëàò áàçà êàòàï ‰í‰ï êåëãåø, èóäåéëåðãå: «Áî êèæèíèœ êàíäûã-

òóðãàí. 29 Ûí÷àíãàø Ïèëàò îëàðãà óòêóé ‰í‰ï êåëãåí. Îë: «Ñèëåð Áî            äàà êåì-áóðóóçóí òûïïààíûìíû áèëçèííåð äýýø, ìåí Îíó ñèëåðíèœ
êèæèíè ÷‰‰ äýýø áóðóóäàäûï òóð ñèëåð?» – äåï àéòûðãàí. 30 Îëàð               ìóðíóœàðæå ‰íä‰ð‰ï êåëäèì» – äýýí. 5 Ûí÷àí Èèñóñ òåííèã ÷àäàœ
àœàà: «Îë ÷‰í‰-äàà ‰‰ëãåòïýýí áîëçà, áèñ Îíó ñèëåðãå ýêêåëáåñ èéèê           ûÿø áóäóóíäàí µðýýí îâààäàéëûã áàçà õààííàð êåäåð õ‰ðåœ-êûçûë
áèñ» – äåï õàðûûëààííàð. 31 Ïèëàò îëàðãà: «Ñèëåð Îíó áîòòàðûœàð              õåïòè㠉í‰ï êåëãåí. Ïèëàò îîí îëàðãà: «Îë áî-äóð!» – äýýí.
àëãàø, ûäûêòûã õîîéëóœàð ¸çóãààð øèèäèœå𻠖 äýýí. Èóäåéëåð                    6 Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûëàðû áîëãàø òàœíûûëäàð Îíó êµð‰ï

àœàà: «Êûìíû-äàà µë‰ð‰ï øààæûëààð ýðãåâèñ ÷îê» – äåï óäóðëàí-                êààø-ëà: «Îíó õåðå øàâûœàð! Õåðå øàâûœàð!» – äåï àëãûðæû áåðãåí-
ãàííàð. 32 Èèñóñòóœ Áîäóíóœ êàíäûã µë‰ì-áèëå µë‰ð‰í áàø óäóð                 íåð. Ïèëàò îëàðãà: «Îíó áîòòàðûœàð àëãàø, õåðå øààï êàœàð, ÷‰ãå
÷óãààëààí ñµñòåðè áîòòàíçûí äýýø, ûí÷ààð áîëãàíû îë.                         äýýðãå ìåí Îîœ êåì-áóðóóçóí òûïïàäûì» – äýýí. 7 Èóäåéëåð àœàà:
                              Èîàííûœ 19                         275    276                                 Èîàííûœ 19

«Áèñòå ûäûêòûã õîîéëó áàð, à îíó áàðûìäààëààð áîëçà, Îë µë‰ð            áèæèœå𻠖 äèøêåííåð. 22 Ïèëàò: «Ìåí áèæèèð äýýí ÷‰‰ë‰ìí‰ áèæè-
óæóðëóã, ÷‰ãå äýýðãå Îë Áîäóí Áóðãàííûœ Îãëó ìåí äýýí-äè𻠖 äåï        äèì» – äåï õàðûûëààí.
óäóðëàíãàííàð. 8 Ïèëàò îíó äûœíààø, äàì-íà êîðãà áåðãåí. 9 Îîí µð-        23 Èèñóñòó õåðå øàïêàí ñîîíäà, øåðèãëåð Îîœ äàøòûêû õåâèí àï

ãýýçèí÷å êàòàï êèðå áåðãåø, Èèñóñòàí: «Êàéûûí êåëãåí ñåí?» – äåï        àëãàø, øåðèãëåðíèœ ñàíû-áèëå äµðò êåçåêêå ‰ëåæèï àëãàííàð. Îë
àéòûðãàí. Ûí÷àëçà-äàà Èèñóñ àœàà õàðûû áåðáýýí. 10 Ïèëàò Àœàà:          ûøêàø èøòèêè õåâèí áàçà àï àëãàííàð. À èøòèêè õåâèí äààðàøêû
«Ìýýœ-áèëå ÷óãààëàæûð õµœí‰œ ÷îãóë áå? Ñåíè õåðå øààï êààð-äàà          ÷îêêà, á‰ä‰í‰-áèëå àðãààí áîëãàí. 24 Ûí÷àíãàø áîò-áîòòàðûíãà:
ýðãåíèœ áàçà Ñåíè ñàëûï ÷îðóäóïòàð-äàà ýðãåíèœ Ìåíäå áàðûí áèë-         «Îíó îðà ñîêïààëû, îîœ îðíóíãà êûìíûû áîëóð ýâåñ äåï, äàøòàð îê-
áåçèœ îë áå?» – äýýí. 11 Èèñóñ: «¤ð‰òåí ñèëåðãå áåðáýýí áîëçà, ñèëåð-   òàï, òµëãåëýýëè» – äèøêåííåð. («Ìýýœ äàøòûêû õåâèìíè àðàçûíäà
ãå Ìýýœ áàæûì áèëèð êàíäûã-äàà ýðãå òóðáàñ èéèê. Ûí÷àíãàø êûì           ‰ëåæèï àëãàííàð, Ìýýœ õåâèì óæóí äàøòàð îêòàï, òµëãåëýýííåð»à –
Ìåíè ñèëåðãå ñàäûïêàí èéèê, îë êèæèíèœ áà÷ûäû óëóã áîëó𻠖 äåï         äýýí Áèæèëãåíèœ ñµñòåðè áîòòàíûð óæóðëóã òóðãàí.) Øåðèãëåð îíó
õàðûûëààí. 12 Îíó äûœíààí îÿàð, Ïèëàò Èèñóñòó õîñòàï ñàëûïòàð           îë îë÷ààí ꉉñåòêåííåð.
äýýø êûçûäûï ýãåëýýí. Ûí÷àëçà-äàà èóäåéëåð àëãûðæûï-ëà òóðãàí-            25 Èèñóñòóœ áåëäèð-êðåçèíèœ ÷àíûíãà Îîœ àâàçû, àâàçûíûœ äóœ-

íàð: «Îíó õîñòàï ñàëûïòàð áîëçóœàðçà, ñèëåð èìïåðàòîðíóœ µœí‰‰          ìàçû, Êëåîïàíûœ êàäàéû áîëóð Ìàðèÿ áîëãàø Ìàðèÿ Ìàãäàëèíà
ýâåñ-òèð ñèëåð. Áîäóí „Õààí ìåí“ äåï òóðàð êèæè á‰ð‰ç‰ – èìïå-          îëàð òóðãàí. 26 Èèñóñ àâàçûí áàçà îîœ ÷àíûíãà òóðãàí Áîäóíóœ ûíàê
ðàòîðãà óäóð òóðà õàëààí êèæè-äèð!» 13 Ïèëàò îë ñµñòåðíè äûœíàï         µµðåíèê÷èçèí êµð‰ï êààø, àâàçûíãà: «Ñèëåðíèœ îãëóœàð áî-äóð,
êààø, Èèñóñòó äàøêààð ‰íä‰ðò‰ áåðãåø, «Äàø áåäèãýýø» àçû åâðåé          àâàé!» – äýýí. 27 À µµðåíèê÷èçèíãå: «Ñýýœ àâàœ áî-äóð!» – äýýí. Îîí
äûëäà «Ãàââàôà» äýýð ÷åðäå øèèòêåë îëóäóíãà îëóðóï àëãàí. 14 Ûí÷àí      áýýð-ëå äåìãè µµðåíèê÷è Ìàðèÿíû áàæûœûíãà òóðãóçóï àëãàí.
õîñòàëûûøêûí áàéûðëàëûíûœ á‰ä‰‰ç‰, ä‰úø ‰åçè òóðãàí. Ïèëàò
èóäåéëåðãå: «Ñèëåðíèœ õààíûœàð áî-äóð!» – äýýí. 15 Îëàð: «Îîœàðíû                                       Èèñóñòóœ µë‰ì‰
                                                                                            (Ìô. 27:45 -56; Ìê. 15:33 -41; Ëê. 23:44 -49)
ûðàäûœàð! Ûðàäûœàð! Îíó õåðå øàâûœàð!» – äåï àëãûðæû áåðãåííåð.
Ïèëàò îëàðãà: «Ñèëåðíèœ õààíûœàðíû õåðå øàâàð êèæè ìåí áå?» –              28 Á‰ã‰ ÷‰âå àì áîòòàíãàíûí áèëèð áîëãàø, Èèñóñ Áèæèëãå á‰ð‰í‰-

äýýí. Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûëàðû: «Èìïåðàòîðäàí µñêå õààí          áèëå ÷îãóï á‰òñ‰í äýýø: «Ñóêñààðûìíû!» – äýýí. 29 Îë ÷åðãå àæûã
áèñòå ÷îê» – äåï õàðûûëààííàð. 16 Ïèëàò ûí÷àí Îíó õåðå øàâàðû-          àðàãàíû äîëäóð êóòêàí ñàâà òóðãàí. Øåðèãëåð ñóã ñèœèðåð ãóáêàíû
áèëå àì-íà îëàðãà õ‰ëýýäèï áåðãåí. Øåðèãëåð Èèñóñòó àëãàø áàð-          àðàãà-áèëå µòò‰ðãåø, øèø µðãåí áàæûíãà êåäèðãåø, Îîœ ýðíèíãå
ãàííàð.                                                                 ÷åäèðå áåðãåííåðá. 30 Èèñóñ àðàãàíû èæèïêåø: «Áîòòàíû áåðäè!» –
                                                                        äýýí. Îîí Îîœ àìû-òûíû ‰ñò‰ áýýðãå, áàæû õàëàø äýýí.
                  Èèñóñòó õåðå øààï øààæûëààíû                             31 Îë õ‰í àìûð-äûø õ‰í‰íãå áåëåòêåë õ‰í‰ áîëãàí. ¤ë‰ã ìàãà-áîò-
                 (Ìô. 27:32-44; Ìê. 15:21-32; Ëê. 23:26-43)
                                                                        òàð àìûð-äûø õ‰í‰íäå áåëäèð-êðåñòåðãå àñòûíûï àðòàðûí èóäåéëåð
  17 Èèñóñ  õîîðàéäàí Áîäóíóœ áåëäèð-êðåçèí ÷‰êòåï ‰íãåø, «Áàø          ê‰çåâýýííåð, àðòûíäà-ëà îë àìûð-äûø õ‰í‰íäå ýœ óëóã áàéûðëàë ýð-
ñµµã‰» àçû åâðåé äûëäà «Ãîëãîôà» äýýð ÷åðãå ÷åäèï êåëãåí. 18 Øåðèã-     òåð òóðãàí. Ûí÷àíãàø îëàð øààæûëàòòûðãàííàðíûœ ÷îäàëàðûí ñûé
ëåð Îíó àœàà áåëäèð-êðåñêå õåðå øààï êààííàð. Èèñóñ-áèëå êàäû µñ-       øàïêûëààø, ìàãà-áîòòàðûí áåëäèð-êðåñòåðäåí ä‰æ‰ð‰ï àëûðûí
êå èéè êèæèíè áàçà – Îíó îðòóçóíãà, à îëàðíû Îîœ îë-áî òàëàçûíãà        Ïèëàòòàí äèëýýííåð. 32 Øåðèãëåð ÷åäå áåðãåø, áàøòàé Îîœ-áèëå êà-
õåðå øààï êààí òóðãàí. 19 Ïèëàò ñàìáûðàãà áèæèê áèæèòêåø, áåëäèð-       äû õåðå øàïòûðòêàí áèð êèæèíèœ, îîí µñêåçèíèœ ÷îäàëàðûí ñûé
êðåñêå áûæûãëàçûí äåï äóæààãàí. Ûíäà: «Íàçàðåòòåí Èèñóñ – èóäåé         øààïêàííàð. 33 À Èèñóñêà ÷åäå áýýðãå, Îë äåì-íå µë‰ï êàëãàí áîëãàí,
õààí» – äåï áèæýýí áîëãàí. 20 Îë áèæèêòè äûêà õµé èóäåéëåð íîì-         ûí÷àíãàø îëàð Îîœ ÷îäàëàðûí ñûé øàïïàéí áàðãàííàð. 34 Ûí÷àëçà-
÷ààí, ÷‰ãå äýýðãå Èèñóñòó õåðå øàïêàí ÷åð õîîðàéäàí ûðàê ýâåñ           äàà øåðèãëåðíèœ áèðýýçè ÷ûäà-áèëå Îîœ áûêòûí µòò‰ð øàí÷ûïòàð-
òóðãàí êàäûíäà, ‰ø àœãû: åâðåé, ëàòèí, ãðåê äûëäàðäà áèæýýí             ãà, áàëûãäàí õàí áèëå ñóã òµêò‰ áåðãåí. (35 Îë á‰ã‰í‰ ñóãëóã êàðàà-áèëå
áîëãàí. 21 Èóäåÿíûœ Áóðãàííûœ äýýäè áàðààëãàê÷ûëàðû Ïèëàòêà:
«„Èóäåé õààí“ – äåï ýâåñ, à „Îë èóäåé õààí ìåí äåï àäàòòûíãàí“ – äåï    à Ûä. ûð. 21:19. á Ûä. ûð. 68:22.
                                       Èîàííûœ 19, 20                   277   278                            Èîàííûœ 20

     êµðãåí êèæè, ñèëåðíè á‰ç‰ðåçèí äýýø, ÷óãààëàï òóðàðû áî. Îîœ õåðå-       øûâûãëàð-áèëå êàäû ýâåñ, à ä‰ðãåø, àœãû ÷åðäå ñàëûï êààí ÷ûòêàí.
     ÷èëåëè àëûñ øûííûã, øûíûí ÷óãààëààíûí îë áèëèð. 36 Áèæèëãåíèœ:           8 Áàøòàé ìàœíàï êåëãåí µñêå µµðåíèê÷è áàçà ûí÷àí ÷åâåã-êóéæå

     «Îîœ ÷àœãûñ-äàà ñµµã‰ ñûé øàïòûðáàñ áîëóð»à – äýýí ñµñòåðè ûí-           êèðèï êåëãåí. Îë á‰ã‰ ÷‰âåíè êµðãåø, á‰ç‰ðåé áåðãåí. 9 (Ûí÷àëçà-
     ÷ààð ÷îãóï á‰òêåíè îë. 37 À Áèæèëãåíèœ µñêå ÷åðèíäå ìûí÷à äåï òóðàð:     äàà Õðèñòîñòóœ µë‰ãëåðäåí êàòàï äèðëèð óæóðëóóí ÷óãààëààí Áè-
     «Îëàð µòò‰ð øàí÷ûï àëãàíû îë Êèæèæå êµµðëåð».)á                          æèëãåíè îëàð àì-äàà áèëáåéí òóðãàííàð.) 10 ¤µðåíèê÷èëåð îîí ÷àíà
                                                                              áåðãåííåð.
                                    Èèñóñòó îðíóêøóòêàíû
                           (Ìô. 27:57-61; Ìê. 15:42-47; Ëê. 23:50-56)                       Èèñóñòóœ Ìàðèÿ Ìàãäàëèíàãà êµç‰ëãåíè
        38 Èèñóñòóœ                                                                                           (Ìô. 16:9 -11)
                    µµðåíèê÷èçè áîëóð, ûí÷àëçà-äàà èóäåé ýðãå-÷àãûðãà-
     äàí êîðòêàø, îîçóí ÷àæûðàð ÷îðààí Àðèìàôåÿ ÷óðòòóã Èîñèô äýýðçè            11 À Ìàðèÿ ÷åâåã-êóé äàøòûíãà ûãëàï òóðãàí. Ûãëàâûøààí, îë

     îîœ ñîîíäà Ïèëàòòàí Èèñóñòóœ ìàãà-áîäóí ä‰æ‰ð‰ï àëûð ÷µïøýýðåë           ÷åâåã-êóéæå äîœãàéûï áàêûëàïêàø, 12 Èèñóñòóœ ìàãà-áîäó ÷ûòêàí
     äèëýýí. Ïèëàò ÷µïøýýðýýðãå, Èîñèô áàðãàø, Îîœ ìàãà-áîäóí àëãàø           ÷åðäå – áèðýýçè Îîœ áàæûíûœ, à µñêåçè áóòòàðûíûœ îðíóíäà îëó-
     áàðãàí. 39 Èèñóñêà áèð-ëå êàòàï ä‰íå êýýï ÷îðààí Íèêîäèì áàçà ÷å-        ðàð – äýýðíèœ àê õåïòèã èéè òµëýýçèí êµð‰ï êààí. 13 Îëàð îîí: «Äóœ-
     äèï êåëãåø, ‰æåí êèë õèðå äåœçèëèã ñìèðíà áèëå àëîý õîëóêñààçû           ìàé, ÷‰ãå ûãëàï òóð ñåí?» – äåï àéòûðãàííàð. Ìàðèÿ îëàðãà: «Ìýýœ
     ÷ààãàé ÷ûòòû㠉ñ ýêêåëãåí. 40 Îëàð îîí Èèñóñòóœ ìàãà-áîäóí àëãàø,        Äýýðãèìíè àëãàø áàðûï-òûðëàð. Îíó àì êàéäà ñàëãàíûí áèëáåñ-òèð
     èóäåéëåðíèœ µëãåí êèæè îðíóêøóäàð ÷àœ÷ûëû ¸çóãààð, Îíó ÷ààãàé            ìåí» – äåï õàðûûëààí.
     ÷ûòòû㠉ñ ñèœèðãåí ÷óãà ïµñ øûâûãëàð-áèëå îðààï êààííàð. 41 Îîœ            14 Îë ûí÷à äýýø, õàÿ êµð‰íãåø, áîäóíóœ ìóðíóíäà Èèñóñòóœ òóðà-

     õåðå øàïòûðãàí ÷åðèíãå ñåñåðëèê òóðãàí, à îë ñåñåðëèêêå àì äýý-          ðûí êµð‰ï êààí. Ûí÷àëçà-äàà îë Îíó òàíûâààí. 15 À Èèñóñ àœàà:
     ðåçèíäå êûìíû-äàà àæààâààí ÷àà ÷åâåã-êóé òóðãàí. 42 Àìûð-äûø             «Äóœìàêûì! ׉ãå ûãëàäûœ? Êûìíû äèëåï ÷îð ñåí?» – äýýí. Àéòûðûã
     õ‰í‰í‰œ á‰ä‰‰ç‰ áîîðãà, êóé áàçà ÷îîê áîîðãà, Èèñóñòó àœàà àæààï         ñàëãàí êèæè ñåñåðëèê àæààê÷ûçû-äûð äåï áîäààø, Ìàðèÿ Àœàà: «Õà-
,9
1
20   êààííàð.                                                                 éûðààòû! Îíó àïïàðãàí áîëçóœàðçà, êàéäà ñàëãàíûœàðíû ÷óãààëàœàð,
                                                                              ìåí áàðãàø, Îíó àï àëûéí» – äýýí. 16 Èèñóñ àœàà: «Ìàðèÿ!» – äýýí.
                                Èèñóñòóœ êàòàï äèðèëãåíè                      Îîçó õàÿ êµð‰íãåø, Èèñóñêà åâðåéëåï: «Ðàââóíè!» – äýýí. («Áàøêû»
                             (Ìô. 28:1-10; Ìê. 16:1-8; Ëê. 24:1-12)
                                                                              äýýíè îë.) 17 Èèñóñ àœàà ÷óãààëàï-òûð: «Ìåíè òóòïàéí êµð! Ìåí

     20 íà ÷åâåã-êóéãà ÷åäèï êåëãåø, êµµðãå, êóé àêñû äóãëààí äàøòû
             1 Óëóã-õ‰í   ýðòåíèíäå, àì-äàà êàðàœãû òóðäà, Ìàðèÿ Ìàãäàëè-     àì-äàà Àäàì÷å µð‰ êµä‰ðë‰ï ‰íìýýí-äèð ìåí. Õàðûí Ìýýœ óëóçóìãà
                                                                              áàðãàø, ìûí÷à äåï êµð: „Ìýýœ áàçà ñèëåðíèœ Àäàâûñ÷å, Ìýýœ áàçà
     ÷àéëàäûð ÷óóï êààí áîëãàí. 2 Îë ìàœíàï ÷îðóòêàø, Ñèìîí ϸòðãà            ñèëåðíèœ Áóðãàíûâûñ÷å µð‰ êµä‰ðë‰ï ‰íåðèì áî-äóð“». 18 Ìàðèÿ
     áàçà Èèñóñòóœ ûíàê òóðãàíû µñêå µµðåíèê÷èãå áàðãàø, îëàðãà:              Ìàãäàëèíà µµðåíèê÷èëåðãå ÷åäå áåðãåø, îëàðãà: «Äýýðãèíè êµð-
     «Äýýðãèíè ÷åâåã-êóéäàí àëãàø áàðûï-òûðëàð! Îíó àì êàéäà ñàëãà-           ä‰ì!» – äýýí. Îîí Èèñóñòóœ ÷‰í‰ ÷óãààëààíûí îëàðãà äàì÷ûòêàí.
     íûí áèëáåñ-òèð áèñ» – äýýí.
        3 ϸòð áèëå µñêå µµðåíèê÷è äîï-äîðààí ÷åâåã-êóéæå ÷îðóïêàííàð.                     Èèñóñòóœ µµðåíèê÷èëåðèíãå êýýï êµç‰ëãåíè
     4 Îëàð èåëýýí ìàœíàæûïêàííàð, ûí÷àëçà-äàà µñêå µµðåíèê÷è ϸòð-                            (Ìô. 28:16 -20; Ìê. 16:14 -18; Ëê. 24:36 -49)

     äàí ä‰ðãåí ÷‰ã‰ðãåí áîëãàø, ÷åâåã-êóéãà áàøòàé ÷åòêåí. 5 Îë äîœãàéûï        19 Óëóã-õ‰í퉜 êåæýýçèíäå Èèñóñòóœ µµðåíèê÷èëåðè ÷ûûëãàø,

     áàêûëààø, ÷ûòêàí øûâûãëàðíû êµð‰ï êààí, ûí÷àëçà-äàà ÷åâåã-êóé-           èóäåéëåðäåí ñåñòèï, ýæèêòåðèí õààï àëãûëààí îëóðäà, Îë êèðèï êåë-
     æå êèðáýýí. 6 Îîœ ñîîí äàðûé Ñèìîí ϸòð ìàœíàï êåëãåí. Îë äî-            ãåí. Èèñóñ îëàðíûœ ìóðíóíãà òóðóï àëãàø: «Àìûðãûí-íà áå!» – äýýí.
     ðààí-íà ÷åâåã-êóéæå êèðãåø, ÷‰ãëå ÷ûòêàí øûâûãëàðíû 7 áàçà Îîœ           20 Ûí÷à äýýø, Îë Áîäóíóœ õîëäàðûí áîëãàø áûêòûí îëàðãà êµðã‰ñ-

     áàæûíãà ÷îðààí îðíóêøóäóëãà àðæûûëûí êµð‰ï êààí. Àðæûûëäû                êåí. Äýýðãè-×àÿàê÷ûíû êµð‰ï êààø, µµðåíèê÷èëåðè ààæîê µµðýýí-
                                                                              íåð. 21 Èèñóñ îëàðãà: «Àìûðãûí-íà áå! – äåï êàòàïòààí. – Àäàìíûœ
     à Õîñò. 12:46. á Çàõ. 12:10.                                             Ìåíè àéáûëàï ÷îðóòêàíû äåã, Ìåí ñèëåðíè áàçà ûí÷àëäûð àéáûëàï
                               Èîàííûœ 20, 21                       279    280                        Èîàííûœ 21

     ÷îðóäóï òóð ìåí». 22 Èèñóñ îë ñµñòåðíè ÷óãààëààø, îëàðæå òûíûïêàø:    õàðûûëààííàð. 6 Îë ûí÷àí: «×åòêèœåðíè õåìåíèœ îœ òàëàçûí÷å êèèð
     «Ûäûêòûã щëäåíè õ‰ëýýï àëûœàð! 23 Êûìíûœ áà÷ûòòàðûí µðøýýð           îêòàïòûœàð, îîí òóäóï àëûð ñèëå𻠖 äýýí. Îëàð êèèð îêòàïêàø,
     ñèëåð, îîœ áà÷ûòòàðû µðøýýòòèíãåí áîëóð, à êûìíûûí µðøýýâåñ ñè-       òóòòóíãàí áàëûêòûœ õµé‰íäåí ÷åòêèçèí óøòà òûðòûï ÷àäààííàð.
     ëåð, îîœ áà÷ûòòàðû õåâýýð àðòêàí áîëó𻠖 äýýí.                       7 Èèñóñòóœ ûíàê µµðåíèê÷èçè ûí÷àí ϸòðãà: «Äýýðãè-×àÿàê÷û îë-

                                                                           äóð!» – äýýí. Äýýðãè-×àÿàê÷û îë-äóð äåï äûœíàï êààø, Ñèìîí ϸòð
                              Èèñóñ áîëãàø Ôîìà                            äàøòûêû õåâèí êóðæàíäûð øàðûï àëãàø (÷‰ãå äýýðãå îë ûðûêòààø-
       24 Ûí÷àëçà-äàà, Èèñóñ êýýï òóðäà, îí èéè ýë÷èííèœ áèðýýçè, Èéèñ     òûã òóðãàí), õµë÷å øóðàé áåðãåí. 8 À µñêå µµðåíèê÷èëåð áàëûêòûã
     äåï øîëà àäû áàçà áàð Ôîìà îëàð-áèëå êàäû òóðáààí ÷‰âå-äèð. 25 ¤ñêå   ÷åòêèçèí ñµµðòï‰øààí, ýðèê÷å õåìåëèã ýæèíäèðèï ÷îðóïêàííàð.
     µµðåíèê÷èëåð àœàà: «Áèñ Äýýðãè-×àÿàê÷ûíû êµðä‰â‰ñ!» – äýýí. Ûí-       Îëàð ýðèêòåí øîîëóã ûðàê ýâåñ, ÷‰ñ ìåòð õèðå ÷åðãå ÷îðààííàð.
     ÷àí îë: «Îîœ õîëäàðûíäà êàäàãëàðäàí áàëûãëàðíû êµðáýýí øààìäà,           9 Ýðèê÷å ‰í‰ï êåëãåø, êûïñûï êààí îòòó áîëãàø ûíààð ñàëûï êààí

     îë áàëûãëàðãà ñàëààìíû äýýñïýýí øààìäà, à Îîœ áûêòûíäà áàëûûí-        áàëûêòû áàçà îîœ ÷àíûíäà õëåáòè êµð‰ï êààííàð. 10 Èèñóñ îëàðãà:
     ãà õîëóìíó äýýñïýýí øààìäà, á‰ç‰ðåâåñ ìåí!» – äåï õàðûûëààí.          «Àì ÷àà òóòêàí áàëûûœàðäàí êàøòàí ýêêåëèœå𻠖 äýýí. 11 Ñèìîí
        26 ×åäè õîíãàí ñîîíäà, Îîœ µµðåíèê÷èëåðè, à Ôîìà áàçà îëàð-áèëå    ϸòð áàðãàø, ÷‰ñ áåæåí ‰ø ñàííûã óëóã áàëûêòàð-áèëå äîëäóíãàí
     êàäû, áàæûœãà ÷ûãëûï êåëãåííåð. Ýæèêòè äýýêòåï êààí òóðäà, Èèñóñ      ÷åòêèçèí ýðèê÷å ‰íä‰ð ñµµðò‰ï êåëãåí. Áàëûê ûí÷à õµé-äàà áîëçà,
     êèðèï êåëãåø, îëàðíûœ ìóðíóíãà òóðóï àëãàø: «Àìûðãûí-íà áå!» –        ÷åòêè îðóëáààí! 12 Èèñóñ îëàðãà: «Áýýð êýýï, ÷åìíåíèœå𻠖 äýýí.
     äýýí. 27 Îîí Ôîìàãà: «Ñàëààœíû áýýð ñóí. Ìýýœ õîëäàðûì áî-äóð,        ¤µðåíèê÷èëåðèíèœ àðàçûíäàí êûì-äàà Îîí: «Ñåí êûì ñåí?» – äåï
     êµð äààí. Õîëóœíó áýýð ñóíãàø, áûêòûìäà áàëûããà äåãçèï êµð. ×èã-      àéòûðàðûíäàí äèäèíìýýí. Îë – Äýýðãè-×àÿàê÷û-äûð äåï, îëàð
     çèíåðèœ ñîêñàò! Õàðûí á‰ç‰ðå» – äýýí. 28 Ôîìà Àœàà ÷‰ãëå: «Ìýýœ       øóïòó áèëèï êààííàð. 13 Èèñóñ ÷îîêøóëàï êåëãåø, õëåáòè, îîí
     Äýýðãè-×àÿàê÷ûì áîëãàø Áóðãàíûì!» – äýýðèíãå µé áîëãàí. 29 Èèñóñ      áàëûêòû àëãàø, îëàðãà ‰ëåï áåðãåí. 14 Áîäóíóœ µë‰ãëåðäåí êàòàï äè-
     àœàà: «Ñåí Ìåíè êµðãåø, àì-íà á‰ç‰ðåé áåðäèœ. À Ìåíè êµðáåçå-äàà,     ðèëãåíèíèœ ñîîíäà, Èèñóñòóœ µµðåíèê÷èëåðèíãå ‰øê‰ óäàà êýýï
     Ìåœýý á‰ç‰ðýýííåð – àìûð-÷ûðãàëäûã» – äýýí.                           êµç‰ëãåíè îë áîëãàí.
        30 Èèñóñ Áîäóíóœ µµðåíèê÷èëåðèíèœ ìóðíóíãà áî íîìäà áèæè-

     âýýí îîí-äàà µñêå äûêà õµé êàéãàì÷ûê ÷‰‰ëäåðíè êûëãàí. 31 Èèñóñ –                             Èèñóñ áîëãàø ϸòð
     Áóðãàííûœ Îãëó, Õðèñòîñ äýýðçèíãå ñèëåðíè á‰ç‰ðåçèí äýýø áàçà           15 Îëàð  ÷åìíåíèï êààïêàíäà, Èèñóñ Ñèìîí ϸòðãà ìûí÷à äýýí:
     Àœàà á‰ç‰ðýýíèœåð à÷ûçûíäà àìûäûðàëäû àëûðûœàð äýýø, áî íîìäà         «Èîàííûœ îãëó, Ñèìîí! Ñåí Ìåœýý µñêåëåðäåí àðòûê ûíàê ñåí áå?»
,0
21
2    êèèðãåí á‰ã‰ ÷‰‰ëä‰ áèæýýí.                                           ϸòð Àœàà: «Ûíäûã èéèí, Äýýðãè-×àÿàê÷û. Ñåœýý ûíààìíû áèëèð-
                                                                           ëå áîëãàé ñåí» – äåï õàðûûëààí. Èèñóñ àœàà: «Ìýýœ õóðàãàííàðûìíû
                           Òèâåðèàäà õµë䉜 ýðèèíãå
                                                                           êàðàêòàï ÷î𻠖 äýýí. 16 Îîí µñêå óäààäà Îë ϸòðäàí: «Èîàííûœ îãëó,

     21 䉜 ýðèèíãå áàçà êàòàï êýýï êµç‰ëãåø áàðãàí. Îë ìûí÷ààð áîë-
          1 Èèñóñ   îîœ ñîîíäà Áîäóíóœ µµðåíèê÷èëåðèíãå Òèâåðèàäà õµë-     Ñèìîí! Ñåí Ìåœýý ûíàê ñåí áå?» – äåï áàçà êàòàï àéòûðãàí. ϸòð
                                                                           Àœàà: «Ûíäûã èéèí, Äýýðãè-×àÿàê÷û. Ñåœýý ûíààìíû áèëèð-ëå
     ãàí. 2 Ñèìîí ϸòð, Èéèñ äåï øîëà àòòûã Ôîìà, Ãàëèëåÿíûœ Êàíà          áîëãàé ñåí» – äåï õàðûûëààí. Èèñóñ àœàà: «Ìýýœ õîéëàðûì÷å ñàãûø
     ÷óðòòóã Íàôàíàèë, Çåâåäåéíèœ îîëäàðû áîëãàø Îîœ µñêå èéè µµðå-        ñàëûï êµð» – äýýí. 17 Îîí Èèñóñ ‰øê‰ óäàà àœàà: «Èîàííûœ îãëó, Ñè-
     íèê÷èçè øóïòó êàäû ÷ûãëûï êåëãåí òóðãàí. 3 Ñèìîí ϸòð îëàðãà:         ìîí! Ñåí Ìåœýý ûíàê ñåí áå?» – äýýí. «Ìåœýý ûíàê ñåí áå?» – äåï,
     «Áàëûêòàïêàø êýýéí» – äýýí. Àðòêàííàðû àœàà: «Áèñ áàçà ñýýœ-áèëå      îîí ‰øê‰ óäàà àéòûðãàí äýýø, ϸòð ìóœãàðàé áåðãåø: «Äýýðãè-×àÿ-
     áààð áèñ» – äýýííåð. Îëàð ÷îðóïêàø, õåìåãå îëóðóïêàííàð, ûí÷àëçà-     àê÷û! Ñåí á‰ã‰ ÷‰âåíè áèëèð ñåí. Ñåœýý ûíààìíû-äàà áèëèð ñåí» –
     äàà îë ä‰íå ÷‰í‰-äàà òóòïààííàð. 4 À äàœ àäûï êåëãåíäå, ýðèê êû-      äåï õàðûûëààí. Èèñóñ àœàà ìûí÷à äýýí: «Ìýýœ õîéëàðûìíû êàäàðûï
     äûûíäà Èèñóñ áî òóðãàí. Ûí÷àëçà-äàà µµðåíèê÷èëåðè Èèñóñ îë-äóð        ÷îð. 18 Àëûñ øûííû ñåœýý ÷óãààëàï òóð ìåí: ñåí àíûÿê øààœäà êóðóœ-
     äåï òàíûâààííàð. 5 Èèñóñ îëàðäàí: «Áàëûê÷ûëàð! ×å ÷‰ë, ÷èïòåð         íó áîäóœ êóðæàòòûíãàø, òóðàëààí-íà ÷åðèœ÷å ÷îðóïòàð òóðäóœ. À êû-
     áàëûûœàð áàð áå?» – äåï àéòûðãàí. Îëàð Àœàà: «Êóðóã áèñ» – äåï        ðûé áýýð áîëçóœçà, õîëäàðûœíû ÷àäà ñóíóïòàðûœãà, µñêå êèæè êóðóœ
                           Èîàííûœ 21                         281

êóðæàï áýýð áîëãàø ñýýœ ÷îðóêñàâààí ÷åðèœ÷å àïïààð». 19 (ϸòðíóœ
êàíäûã µë‰ì-áèëå Áóðãàííû àëäàðæûäàðûí óãààäûð äýýø, Èèñóñ
îíó ÷óãààëààí ÷‰âå-äèð.) Îíó ÷óãààëààø, Îë ϸòðãà: «Ìåíè ýäåðèï
÷îðóâóò!» – äýýí. 20 ϸòð õàÿ êµð‰íãåø, Èèñóñòóœ ûíàê µµðåíèê÷èçè-
íèœ îîœ ñîîíäàí áàð ÷ûäàðûí êµð‰ï êààí. Êåæýýêè ÷åì ‰åçèíäå
Èèñóñ÷å ýýêêåø: «Äýýðãè, Ñèëåðíè êûì ñàäûïòàð-äûð?» – äýýí
µµðåíèê÷è îë áîëãàí. 21 Îíó êµð‰ï êààø, ϸòð Èèñóñòàí: «Äýýðãè-
×àÿàê÷û! Îîœ-áèëå ÷‰‰ áîëóðóë?» – äåï àéòûðãàí. 22 Èèñóñ àœàà ìûí-
÷à äýýí: «Ìýýœ ýýï êýýðèìãå ÷åäèð-äàà îîœ äèðèã ÷îðóóðóí ê‰çýýð
áîëçóìçà, ñåœýý îë êàíäûã õàìààðûëãàëûã ÷‰âåë? Ñåí Ìåíè ýäåðèï
÷îðóâóò!» 23 Ûí÷àíãàø îë µµðåíèê÷è µëáåñ-òèð äýýí ÷óãàà-ñîîò
á‰ç‰ðýýííåðíèœ àðàçûíãà òàðàé áåðãåí. Ûí÷àëçà-äàà Èèñóñ àœàà:
«¤ëáåñ ñåí» – äèâýýí, à ÷‰ãëå ìûí÷à äýýí: «Ýýï êýýðèìãå ÷åäèð-äàà
îîœ äèðèã ÷îðóóðóí ê‰çýýð áîëçóìçà, ñåœýý îë êàíäûã õàìààðûëãà-
ëûã ÷‰âåë?»
  24 Îë äóãàéûíäà õåðå÷èëýýí áîëãàø îë á‰ã‰í‰ áèæýýí µµðåíèê÷è

îë áîëãàí. Îîœ õåðå÷èëåëè àëûñ øûííûã äýýðçèí áèëèð áèñ. 25 Èèñóñ
µñêå-äàà õµé àæûë-õåðåêòåðíè êûëãàí. Îë á‰ã‰í‰œ äóãàéûíäà òîäàðà-
äûï áèæèèð äýýð áîëçà, áèæèòòèíãåí íîìíàðíû á‰ã‰ äåëåãåéãå-äàà
ñûœûðàðû áîëäóíìàñ äåï áîäààð ìåí.

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Tags:
Stats:
views:17
posted:1/21/2012
language:
pages:30