De psychologie maakt
een positieve wending!
Coert Visser, 9 november 2005
Even voorstellen….
Coert Visser (1963): getrouwd 2 kinderen,
wonend te Driebergen (Ut)
Geboren in Groningen, Gymnasium ß, Arbeids-
& Organisatiepsychologie, nevenrichting
Klinische Psychologie
Werkervaring: (Philips), SHL Psychotechniek,
Pricewaterhouse-Coopers, Management & Career
Consultancy (eigen bureau)
Werkzaamheden: coaching, advisering, training, lesgeven,
schrijven, onderzoek doen
Meer informatie
over mijn
activiteiten
Waar ga ik het over hebben?
Voor de pauze
Positieve Psychologie
Martin Seligman
Na de pauze
Oplossingsgericht werken
Steve De Shazer & Insoo Kim Berg
Positieve Psychologie
Een beweging binnen de
psychologie die benadrukt en
onderzoek wat er deugt aan
mensen in plaats van wat er
aan hen schort.
Website over
Positieve
Psychologie
Psychologie was te eenzijdig negatief
Negatief mensbeeld. De mens is
gedreven door het negatieve. Het
rotten-to-the-core” paradigma:
achter iedere goede bedoeling of
gedraging moet een slechte drift
zitten.
Dominantie van het ziekte-
model: de psychologie is te
eenzijdig gericht geweest op het
bestrijden van het negatieve, het
repareren van schade.
“De mens is in wezen slecht”
“I have found little
that is good about
human beings. In my
experience, most of Sigmund Freud
them are trash”.
Dominantie van het ziektemodel
Medisch model: Psychologie was sterk
geïnspireerd door de geneeskunde
Defectgerichtheid: De assumptie was dat
het wegnemen van de probleemoorzaak zou
leiden tot de gewenste situatie
‘Negatief’ onderzoek: Meeste wetenschappelijk
onderzoek was gericht op het begrijpen van het
ontstaan van gedragsstoornissen
Negatieve taal: Psychologie heeft vooral
negatieve termen toegevoegd aan de taal
Martin Seligman
Grondlegger van de Positieve Psychologie beweging
Er is geen greintje bewijs
voor de rotten-to-the-core
hypothese
Het repareren van schade ≠
het bouwen van sterktes en
deugden Martin Seligman
We hebben een psychologie
van rising to the occasion
nodig
Niet alleen de psychologie was
defectgericht!
Geleid door de overtuiging dat het goede het
tegenover-gestelde is van het slechte heeft de
mensheid voor eeuwen een fixatie gevolgd met
fouten en falen. Deze fixatie op zwakte is diep
verankerd in onze educatie en opvoeding.
- Marcus Buckingham & Donald O. Clifton
Zie artikel: effectieve
managers letten op
sterktes
Missie positieve psychologie
Het opbouwen van
kennis via onderzoek
over positieve
emoties, gedragingen
en instituties
Authentic Happiness
Het bouwen en toepassen van
sterktes is de sleutel tot
authentiek geluk
Formule: H= S +C+ V
•S= Set range
•C= Circumstances
•V= Voluntary control
Seligman geeft aanwijzingen om
gelukkiger over verleden, heden en
toekomst te zijn
Samenvatting en
bespreking van
seligmans boek
Authentic Happiness
Verwant aan de Positieve Psychologie
Positive organizational
Scholarship
Kim Cameron, Robert Quinn & Jane Dutton
Gallup benadering van Donald O’Clifton
& Marcus
management Buckingham
David Cooperrider
Appreciative inquiry
Oplossingsgericht werken
Eenvoudig, realistisch,
pragmatisch, effectief.
Ontstaan in de psychotherapie,
nu toegepast op tal van terreinen.
1. De beginjaren van de
psychotherapie (ca. 1900 – 1950)
Centrale vraag: Wat heeft het probleem
veroorzaakt?
Overtuiging: oorzaak ligt diep in de
persoon en diep in het verleden!
De aanpak: het medische model
1. Analyse: symptomen en oorzaken vinden
2. Diagnose: probleem in categorie plaatsen
3. Voorschrift: zeggen wat de patient moet
doen
4. Behandeling: nauwgezet volgen
voorschrift
5. Evaluatie: is het probleem er nog?
2. Een vereenvoudiging: de jaren 50/60/70
Centrale vraag was: wat houdt het
probleem hier en nu in stand?
Overtuiging: oorzaak van het
probleem ligt in het huidige gedrag
Mental Research Institute:
1. If it ain’t broke, don’t fix it
2. Stop doing what doesn’t work
and do something different
3. Once you know what works, do
more of it
Don jackson, John Weakland, Paul Watzlawick
3. Nóg eenvoudiger:
Oplossingsgericht werken (ca. 1980 – heden)
Centrale vraag: hoe bereiken we wat we willen
bereiken?
Overtuiging: probleemanalyse en diagnose
kunnen worden overgeslagen, neem de kortste
weg naar het doel!
Aanpak:
1. If it ain’t broke, don’t fix it
2. Find out what works and do more
of it
3. Stop doing what doesn’t work and
do something different
Steve De Shazer & Insoo Kim Berg
Interview met Insoo Kim Berg
Oplossingsgerichte therapie: wat is er
anders?
Anders dan de meeste therapieën is de
oplossingsgerichte aanpak niet defectgericht
(gericht op het vinden van de oorzaken van
problemen) maar succesgericht (gericht op
het analyseren van situaties die al relatief
goed gingen).
De oplossingsgerichte aanpak is er niet op
gericht om het negatieve te bestrijden maar
om het positieve te versterken.
Daarbij geldt als uitgangspunt dat de cliënt
zelf in staat is om doelen te stellen en
beschikt over de hulpbronnen en
competenties om deze te bereiken.
Van probleem denken naar
oplossingsgericht denken
De
gewenste
Begin toestand
probleem
1 stapje
vooruit!
De gevreesde
Begin
toekomst
gewenste
situatie
Naar: het Albert model van
Mark McKergow
Wat levert het op?
Onderzoek levert (voorzichtige) steun voor de volgende
beweringen
1. Oplossingsgericht werken is minstens even effectief als
andere benaderingen
2. Oplossingsgericht werken is even effectief bij
verschillende soorten problemen
3. Oplossingsgericht werken leidt sneller tot resultaat dan
andere methoden en is om die reden goedkoper dan
andere benaderingen
4. Cliënten zijn tevredener over de behandeling dan bij
andere methoden
5. Behandelaars hebben een grotere arbeidssatisfactie en
rapporteren minder vaak
overspannenheidsverschijnselen
Pagina met research
verwijzingen
Nieuwe toepassing van de
oplossingsgerichte methode
Coaching
Organisatieadvisering
Leidinggeven
Teambuilding
Conflicthantering
Loopbaanbegeleiding
Personeelsmanagement
Organisatieverandering
Commercie
De zeven-stappen aanpak
1. Verhelderen van de veranderbehoefte
2. Definiëren van de gewenste toestand
3. Vaststellen van het platform
4. Analyseren van eerder succes
5. Eén stapje vooruit zetten
6. Vooruitgang monitoren
7. Vaststellen van de verdere
veranderbehoefte
Artikel over de
zeven stappen
Verandering realiseren via bereikbare doelen
Onbereikbare veranderdoelen Bereikbare veranderdoelen
1. Aanpakgericht: de aanpak 1. Resultaatgericht: vooruitgang
staat meer centraal dan het in de richting van het beoogde
beoogde resultaat. resultaat staat centraal.
2. Negatief: het doel is negatief 2. Positief: het doel is
geformuleerd: mensen weten gedefinieerd in positieve
wel wat NIET de bedoeling is termen: mensen weten wat de
maar niet wat WEL de bedoeling is, zodat het duidelijk
bedoeling is. is wanneer het doel bereikt is.
3. Vaag: het doel is gedefinieerd 3. Concreet: het doel is
in abstracte/vage termen: het gedefinieerd in concrete
valt niet te bepalen wanneer termen: het is duidelijk te
het doel bereikt is en bepalen wanneer het doel
vooruitgang geboekt is. bereikt is en wanneer
vooruitgang geboekt is.
Meer informatie
NOAM (gratis nieuwsbrief)
Solutions-Centre
SOL netwerk
EBTA
Cases
Boek: Doen wat werkt
Bedankt en tot ziens!