ĆWICZENIA DO BAJKI „TRZY MISIE I ZŁOTOWŁOSA”
Wykorzystywanie bajek i historyjek na lekcjach języka angielskiego z dziećmi ma bardzo
wiele zalet. Pobudza rozwój intelektualny uczniów, rozwija wyobraźnię i umiejętności
myślenia. Jeśli chodzi o rozwój sprawności to słuchając historyjek dzieci rozwijają głównie
sprawność słuchania, ale dalsze ćwiczenia towarzyszące historyjkom mogą koncentrować się
na doskonaleniu sprawności mówienia, czytania i pisania.
Niezmiernie istotne jest to, że bajki i historyjki nadają rzeczywiste znaczenie językowi,
dostarczając kontekstu jednoznacznie ilustrującego prezentowane słownictwo lub struktury
językowe. Stanowią też punkt wyjścia dla wielu innych ćwiczeń i zadań umożliwiających
komunikację. Żywy i jasny kontekst, w którym zaprezentowane jest słownictwo w bajkach,
pomaga uczniom w zapamiętywaniu nowych słów.
Historyjki wprowadzają również w naturalny sposób nowe struktury językowe.
Zrozumienie ich znaczenia jest o wiele łatwiejsze, gdy są zaprezentowane w kontekście bajki.
Co więcej, dzieci lubią słuchać tej samej bajki wielokrotnie, przyswajając wiele struktur
gramatycznych mimowolnie. Inna cechą bajek pomagającą w zapamiętywaniu jest obecność
elementów powtarzających się. Daje to nauczycielowi możliwość zachęcania uczniów do
aktywnego uczestniczenia w opowiadaniu historyjki, poprzez wypowiadanie powtarzających
się fragmentów.
Wybierając bajki do wykorzystania w klasie, nauczyciel powinien zastanowić się nad
jakim materiałem językowym wynikającym z bajki czy historyjki chce pracować. Analizując
przykładowo bajkę „Złotowłosa i trzy niedźwiedzie”, widzimy, że stanowi ona dobry kontekst
do nauczania słownictwa związanego z domkiem trzech niedźwiedzi, czyli nazw pokoi i
mebli. Bajka o Kopciuszku może być połączona z nauką słownictwa ubrań, a bajka o Jasiu i
Małgosi z nazwami artykułów żywnościowych, w tym różnego rodzaju słodyczy.
Można pójść dalej i uczynić bajkę lub historyjkę tematem centralnym prowadzącym do
nauczania międzyprzedmiotowego w ramach nauczania zintegrowanego w klasach 1-3.
Połączenie nauki języka angielskiego z nauką innych przedmiotów koncentruje uczniów na
poszerzaniu wiedzy i na uczestnictwie w praktycznych ćwiczeniach, a nauka języka nie
polega na uczeniu się języka w oderwaniu od kontekstu. Uczniowie wykorzystują język w
konkretnym celu, aby wykonać wyznaczone zadanie i nauka jest optymalnie połączona z
działaniem.
Aby naukę języka angielskiego można było połączyć z nauczaniem innych przedmiotów,
potrzebna jest ścisła koordynacja nauczyciela języka angielskiego z nauczycielem nauczania
początkowego. Idealną jest sytuacja, kiedy nauczyciel nauczania początkowego ma
jednocześnie uprawnienia do nauczania języka angielskiego i może naturalnie włączyć naukę
języka w tok nauczania zintegrowanego.
W nauczaniu zintegrowanym nauczyciel musi zdecydować jakie ćwiczenia z
poszczególnych przedmiotów chciałby wykorzystać oraz jakie umiejętności i jaką wiedzę
chciałby kształtować w powiązaniu z tematem centralnym, mając też na uwadze cele
językowe.
Bajka „Złotowłosa i trzy niedźwiedzie” stwarza możliwości do integracji z następującymi
przedmiotami:
-matematyka (rozmiary, klasyfikowanie ze względu na rozmiar, liczenie)
-edukacja środowiskowa (las i jego mieszkańcy)
-zajęcia plastyczne (rysowanie domku niedźwiedzi, projektowanie miseczek, wykonywanie
masek lub pacynek niedźwiedzi)
-muzyka (śpiewanie piosenki o niedźwiadkach)
-wychowanie fizyczne (reagowanie całym ciałem na polecenia)
-edukacja zdrowotna (zasady bezpieczeństwa).
W poniższym zbiorze jedenastu ćwiczeń wokół bajki „Złotowłosa i trzy niedźwiedzie”
zamieszczone zostały ćwiczenia przygotowujące do zrozumienia bajki (ćwiczenia 1 i 2),
ćwiczenia do odgrywania bajki (ćwiczenia 4 i 5), a dalsze ćwiczenia mają na celu
wprowadzenie i utrwalenie słownictwa związanego z domkiem niedźwiedzi, tj. nazw pokoi i
mebli. Dom, w którym mieszkają niedźwiedzie jest istotnym elementem całej historii o
Złotowłosej, przez co stanowi naturalny kontekst do nauczania słownictwa odnoszącego się
do tego obszaru.
Przedstawione ćwiczenia są tylko przykładowymi i mają zademonstrować sposób
połączenia realizowania celów językowych z tematem bajki. Po wzbogaceniu ich o dalsze
ćwiczenia, mamy gotowy materiał do przeprowadzenia kilku lekcji zbudowanych wokół
tematu bajki „Złotowłosa i trzy niedźwiedzie.
Nie sposób pominąć roli pomocy wizualnych we wspomaganiu zrozumienia bajki.
Kolorowe obrazki, książkowe ilustracje, pacynki czy prawdziwe przedmioty przyciągają
uwagę i ułatwiają koncentrację na lekcji. Przygotowane przeze mnie rysunki, dalekie od
profesjonalnych ilustracji, znakomicie sprawdziły się z uczniami w klasie.
ĆWICZENIA
ĆWICZENIE 1 - Prezentacja nowego słownictwa
Cel: wprowadzenie słownictwa ułatwiającego zrozumienie bajki; przedstawienie głównych
bohaterów.
Nowe słownictwo: Goldilocks; Three Bears: Mummy Bear, Daddy Bear, Baby Bear;
a house in the forest; three bowls; three chairs; three beds
Pomoce naukowe: zestaw 6 obrazków
Przebieg ćwiczenia:
1. Nauczyciel nazywa po kolei poszczególne obrazki, uczniowie słuchają. Nauczyciel rozdaje
uczniom po jednym obrazku. Nauczyciel wyczytuje nazwy z obrazków, a uczniowie muszą
podnieść do góry odpowiedni obrazek.
2. Nauczyciel jeszcze raz nazywa obrazki. Uczniowie powtarzają słowa.
ĆWICZENIE 2 - Ćwiczenie z wykorzystaniem Metody Reagowania Całym Ciałem (Total
Physical Response activity)
Cel: Ćwiczenie to wykorzystuje poznane słownictwo oraz pewien motyw z bajki, co ma
ułatwić potem uczniom jej zrozumienie. Stanowi swoisty „pomost” pomiędzy samym
słownictwem, a bardziej skomplikowanym tekstem bajki.
Przebieg ćwiczenia:
1.Nauczyciel wypowiada zamieszczony poniżej tekst demonstrując czynności przy użyciu
gestów i mimiki. Uczniowie tylko słuchają.
Tekst: You are in the forest.
You walk and you walk and you walk.
You see a house.
You knock at the door. You listen. No answer.
You open the door.
You see a bowl of soup. You are very hungry, so you eat it.
You see a bed. You are very sleepy. You lie down and fall asleep.
2. Nauczyciel ponownie wypowiada tekst demonstrując czynności. Uczniowie słuchają
nauczyciela i wykonują odpowiednie gesty.
3. Nauczyciel wypowiada tekst po raz ostatni, ale tym razem nie wykonuje żadnych gestów.
Uczniowie słuchają nauczyciela i sami demonstrują czynności.
ĆWICZENIE 3 - Opowiadanie bajki
Cel: rozwijania sprawności słuchania.
1.Nauczyciel opowiada bajkę „Złotowłosa i Trzy Niedźwiedzie”.
Aby ułatwić uczniom zrozumienie bajki, nauczyciel pokazuje im ilustracje, a także używa
gestów i mimiki.
Bajka powinna być opowiedziana prostym językiem, dopasowanym do poziomu uczniów.
2. Uczniowie pracują w grupach. Otrzymują pomniejszone obrazki do bajki i układają je w
odpowiedniej kolejności.
3. Grupy otrzymują proste zdania do bajki napisane na oddzielnych paskach papieru i ich
zadanie polega na ułożeniu tych zdań we właściwej kolejności oraz podporządkowanie ich do
obrazków.
ĆWICZENIE 4 - Wykonywanie papierowych pacynek do bajki
Cel: przygotowanie pacynek do przedstawienia bajki.
Materiały do wykonania pacynki: kartki z bloku technicznego, patyczki do grilla , kredki i
flamastry, taśma samoklejąca
Nauczyciel pokazuje produkt końcowy, czyli przygotowane przez siebie pacynki i wyjaśnia
jak są wykonane. Może posłużyć się także plakatem demonstrującym jak wykonać papierową
pacynkę.
Uczniowie pracują w czteroosobowych grupach. Każdy uczeń wybiera inną postać do
wykonania, tak, aby każda grupa miała zestaw wszystkich postaci.
Należy poinformować uczniów wcześniej jakie materiały powinni przynieść.
ĆWICZENIE 5 - Odgrywanie bajki z wykorzystaniem pacynek
Cel: rozwijanie sprawności mówienia.
Materiały: 4 pacynki: Złotowłosej i trzech niedźwiadków, plansze z obrazkami lasu i domu
niedźwiedzi, skrypt do bajki z podziałem na role.
1.Nauczyciel przedstawia bajkę przykładając pacynki w odpowiednich miejscach na
planszach. Nauczyciel dopasowuje głos do postaci.
2. Nauczyciel ponownie przedstawia bajkę angażując uczniów.
3. Uczniowie pracują w grupach czteroosobowych ćwicząc przedstawienie bajki z podziałem
na role.
Uczniowie, którzy potrafią czytać mogą ćwiczyć również czytanie skryptu.
ĆWICZENIE 6 - „W domu niedźwiedzi” – Wprowadzenie nazw pokoi
Cel: wprowadzenie nazw pokoi w domu niedźwiedzi.
Nowe słownictwo: kitchen, dining-room, living-room, bedroom, bathroom.
1. Nauczyciel pokazuje uczniom obrazek z domem trzech niedźwiedzi. Kolejno nazywa
pokoje wskazując na odpowiedni pokój.
2. Indywidualni uczniowie podchodzą do tablicy i wskazują na właściwy pokój po usłyszeniu
jego nazwy.
3. Nauczyciel nazywa po kolei wszystkie pokoje, uczniowie powtarzają słowa chórem, a
potem indywidualnie.
ĆWICZENIE 7 - Wprowadzenie formy pisanej nazw pokoi
Cel: wprowadzenie formy pisanej nazw pokoi.
1. Nauczyciel nazwy pokoi na przygotowanych wcześniej kolorowych karkach, wspólnie z
uczniami czyta każde słowo i przypina przy odpowiednim obrazku na tablicy.
2. Nauczyciel zasłania tablicę. Uczniowie otrzymują obrazki domu niedźwiedzi i dopasowują
nazwy pokoi do właściwych obrazków.
ĆWICZENIE 8 - Tworzenie książeczki „Where is Golilocks?”(Gdzie jest Złotowłosa?)
Cel: utrwalenie nazw pokoi w domu niedźwiedzi.
Materiały: blok techniczny, klej, kredki i flamastry, dziurkacz lub zszywacz.
1. Nauczyciel prezentuje uczniom gotową książeczkę, czyta tekst unosząc ruchome elementy.
2. Uczniowie pracują w 5 – 6 osobowych grupach. Każdy uczeń wykonuje jedną stronę
książeczki.
3. Grupy prezentują swoje prace. Nauczyciel tworzy wystawę książeczek.
Tekst książeczki:
Where is Goldilocks?
Is she in the kitchen? No, she isn’t.
Is she in the dining- room? No, she isn’t.
Is she in the living-room? No, she isn’t.
Is she in the bathroom? No, she isn’t.
Is she in the bedroom? YES, she is there.
ĆWICZENIE 9 - Wprowadzenie słownictwa nazw mebli
Cel: wprowadzenie słownictwa nazw mebli
Znane słownictwo: bed, chair, table, door, window
Nowe słownictwo: armchair, book-case, wardrobe, bath, wash-basin, toilet, lamp
Pomoce naukowe: zestaw obrazków
1. Nauczyciel unosi kolejno obrazki i nazywa poszczególne meble.
2. Uczniowie powtarzają chóralnie, a potem indywidualnie.
3. Nauczyciel gra z uczniami w grę „What is missing?”(„Czego brakuje?”).
Na tablicy przyczepiony jest magnesami zestaw obrazków. Uczniowie na chwilę zamykają
oczy. W tym czasie nauczyciel chowa jeden lub więcej obrazków, a uczniowie zgadują czego
brakuje.
ĆWICZENIE 10 – Gra planszowa – Utrwalenie nazw mebli
Cel: utrwalenie formy mówionej nazw mebli.
Pomoce naukowe: dla każdej grupy jedna plansza do gry, kostka, pionki i karty z zadaniami.
1. Nauczyciel dzieli uczniów na 4 – 5 osobowe grupy.
2. Nauczyciel wyjaśnia reguły gry: uczniowie rzucają kostką i posuwają się po trasie w
zależności od liczby oczek na kostce. Na oznaczonych kolorem czerwonym polach muszą
wykonać zadanie (np.: nazwać słowo przedstawione na obrazku lub wykonać inne zadanie).
Jeśli ktoś nie potrafi wykonać zadania, nie może posunąć się do przodu albo traci jedna
kolejkę. Ten, kto pierwszy dotrze do domu niedźwiedzi, wygrywa grę.
ĆWICZENIE 11 - Krzyżówka – Ćwiczenie formy pisane nazw mebli
Cel: wprowadzenie i ćwiczenie formy pisanej nazw mebli.
1. Nauczyciel wprowadza formę pisaną nazw mebli dopasowując z uczniami karty wyrazowe
do odpowiednich obrazków przyczepionych magnesami do tablicy.
2. Nauczyciel rozdaje uczniom krzyżówki do wypełnienia.
3. Nauczyciel zasłania słowa na tablicy i uczniowie uzupełniają krzyżówkę.
4. Odsłonięcie tablicy i sprawdzenie zadania.
Załącznik 1
SKRYPT DO ODGRYWANIA BAJKI
Narrator: The three bears go for a walk. A little girl knocks at the door. No answer. She comes
in.
Goldilocks: I’m hungry. Oh, three bowls!
Ooh, I don’t like this. It’s hot.
Ooh, I don’t like this. It’s cold.
Mmm, I like this. It’s just right. Yum, yum, yum.
Goldilocks: I’m tired. Oh, I can see three chairs.
I don’t like this chair.
And I don’t like this chair.
I like this chair. It’s just right. (She sits on the smallest chair)
Aaah… ! (The chair breaks)
Goldilocks: I’m sleepy. Oh, I can see three beds.
Oh, I don’t like this bed. It’s too hard.
Oh, I don’t like this bed. It’s too soft.
I like this bed. It’s just right.
Narrator: Goldilocks closes her eyes. Hush! she falls asleep.
Ssh! She is sleeping.
Now the three bears come back.
Daddy Bear: Look at my soup!
Mummy Bear: Look at my soup!
Baby Bear: Look at my soup! My bowl is empty!
Narrator: The three bears look at their chairs.
Daddy Bear: Look at my chair!
Mummy Bear: Look at my chair!
Baby Bear: Look at my chair! My chair is broken! (Baby Bear begins to cry.)
Narrator: The three bears go to their bedroom.
Daddy Bear: Look at my bed!
Mummy Bear: Look at my bed!
Baby Bear: Look at my bed! I can see a girl! Look!
Narrator: Goldilocks opens her eyes and runs away.
Załącznik 2
TEKST BAJKI
Goldilocks and the Three Bears
Once upon a time, there were three bears, Father Bear, Mother Bear and Baby Bear.
They lived in the forest.
One day, Mother Bear made soup for dinner and while it was cooling down, Father Bear said
“Let’s go for a walk!” So they did.
That morning there was a little girl playing in the forest. Her name was Goldilocks. She saw
the bears’ house, the door was open so she came in.
Goldilocks could see three bowls of soup on the table.
“Ooh...I’m hungry!” said Goldilocks.
So she tried the first bowl. It was too hot.
Then she tried the second bowl. That was too cold.
Then she tried the third bowl. That was just right. So she ate it all up.
She sat on Daddy Bear’s big chair.
“No, no!” she said, “This chair is too hard.”
Then she sat on Mummy Bear’s chair.
“No, no” she said, “This chair is too soft.”
Then she sat on Baby Bear’s little chair.
“Oh, this one is just right” she said. But Goldilocks was too heavy for the little chair. The
chair broke and Goldilocks fell on the floor.
Then Goldilocks said, “Ooh.... I’m tired!” So she went upstairs. She saw three beds.
She tried the first bed. It was too soft.
She tried the second bed. It was too hard.
She tried the third bed. That was just right. So she lay down and fell fast asleep.
Soon the three bears came back from their walk.
Father Bear said “Who’s been eating my soup?”
Mother Bear said “Who’s been eating my soup?”
Baby Bear said “Somebody’s been eating my soup and they’ve eaten it all up!”
The three bears went upstairs.
Father Bear said “Who’s been sleeping in my bed?”
Mother Bear said “Who’s been sleeping in my bed?”
Baby Bear said “Somebody’s been sleeping in my bed and she’s still there!”
Goldilocks opened her eyes and she saw the three bears. “Oh, no!” She cried and she ran
straight down the stairs.
“Don’t go!” said Baby Bear. “Stay and play with me! Please!”
So Goldilocks stayed and played with Baby Bear. They were all very happy.
Załącznik 3 (do ćwiczenia 3, punkt 3)
Zdania do ułożenia w odpowiedniej kolejności:
The three bears go for a walk.
Goldilocks knocks at the door.
The girl eats soup.
Goldilocks breaks the little chair.
Goldilocks falls asleep.
The girl wakes up.
Goldilocks runs away.
Goldilocks comes back and plays with Baby Bear.
Obrazki do ułożenia według kolejności wydarzeń (do ćwiczenia 3, punkt 2)
Obrazki do wprowadzania słownictwa (Ćwiczenie 1)
Obrazki do opowiadania bajki (Ćwiczenie 3)
Obrazki do wprowadzania słownictwa mebli
Dom niedźwiedzi (Ćwiczenie 6)
Gra planszowa (Ćwiczenie 10)
Plansza Karty z zadaniami
Krzyżówka (Ćwiczenie11)