Docstoc

System partyjny Wielkiej Brytanii

Document Sample
System partyjny Wielkiej Brytanii Powered By Docstoc
					Izabela Rybak
Magdalena Sobecka
Daniel Kudzia
Czym jest system partyjny???
 System partyjny to jedna z trzech kategorii systemów w
  politologii obok systemów politycznych i systemów wyborczych.
  W terminologii napotykamy na kilka definicji, pojęć systemu
  partyjnego.

 system partyjny to układ wzajemnych powiązań między
  partiami politycznymi oraz zachodzące między nimi relacje,
  zasady i normy regulujące stosunki międzypartyjne oparte na
  mechanizmie współdziałania bądź rywalizacji w walce o
  władzę w państwie. Pojawienie się systemu partyjnego
  związane jest z rozwojem systemu parlamentarnego i
  wprowadzeniem powszechności prawa wyborczego.
Historia sytemu partyjnego Wielkiej
              Brytanii
 Geneza-rywalizacja wigów i torysów
 XIX w.- głównymi silami politycznymi byli
 konstruktorzy myśli torysów- Partia
 Konserwatywna oraz liberałowie
 29 lutego 1900r.-na konferencji związków
 zawodowych w Memorial Hall, została
 założony Komitet reprezentacji Robotniczej,
 który w 1906r. przyjął nazwę- Partia Pracy,
 oznaczało to zakwestionowania monopolu
 liberałów w walce z konserwatystami                       William E. Gladstone
 Od 1922r. Leburzysci stali się drugą co do siły
 partią polityczna , nie byli jednak zdolni do
 utworzenia rządu, przez co system partyjny
 Wielkiej Brytanii w latach 1922-1939, pozwala
 nazwać- systemem partii predominujacej
 W 1945r. Partia Pracy po raz pierwszy
 sformułowała samodzielnie jednopartyjny
 gabinet, premierem C.R. Attlee


                                                   James Ramsay McDonald
Historia sytemu partyjnego Wielkiej
              Brytanii
           W latach 1939-1945 wchodziła w skąd tzw. gabinetu
           wojennego, tworzącego jedyną w historii brytyjskiego
           parlamentaryzmu „wielka koalicję”

           Lata 80. i większa część lat 90. był to okres dominacji
           konserwatystów, którzy nieprzerwanie tworzyli gabinet przez
           18 lat

           Laburzyści powrócili do władzy, pod wodza Tonego Blaira, w
           1997r.

           Odsetek głosów oddawanych na obydwie partie od początku
           lat 70.,regularnie spada

           Znaczny spadek poparcia dla Partii Pracy w latach 80.,
           spowodował, że większość autorów skłaniała się do
           stwierdzenia ,ze w latach 1979-1997 mamy do czynienia z
           systemem partii predominującej, umożliwiającym
           konserwatystom swobodę realizacje polityki

           Także wzrost poparcia dal liberałów stanowił dewiacje od
           „czystko dwupartyjnego modelu”
          Poparcie dla głównych sił
               politycznych:
Partia          1983   1987   1992   1997

Konserwatyści   42,4   42,3   41,9   30,7


Partia Pracy    27,6   30,8   34,4   43,3


Liberałowie     13,8   22,6   17,8   16,8
Właściwości dwupartyjności systemu partyjnego
              zachowane do dziś

               Liczba partii ograniczona do dwóch
               mających możliwość sprawowania
               rządów

               Wymienność miedzy nimi w
               sprawowaniu rządów i funkcji opozycji
               rządowej

               Stabilność rządów

               Formowanie gabinetów
               monopartyjnych
Dominacja tych dwóch wielkich partii w obecnym układzie utrzymuje
się od roku 1922,kiedy liberałowie utracili status wielkiej partii na
rzecz Partii Pracy, stało się to na skutek rotacji międzypartyjnej.

Mechanizm napędzany przez te dwie partie często określany jest
jako pionowy bądź polityczny podział władzy.

Niektórzy uważają, że system dwupartyjny jest jednym z
niepisanych konwenansów konstytucyjnych
  Czynniki oddziaływujące na rzecz
     systemu dwupartyjnego…

 System wyborczy


 Charakter konfliktów
  społecznych

 Tradycja
          Partia Pracy
    ( THE LABOUR PARTY)
      Należy do rodziny partii utworzonych z inspiracji pozaparlamentarnej, stworzona dla
    potrzeb reprezentacji parlamentarnej środowisk związkowych
      Przełomową data, jaką się uznaje jest rok 1893, kiedy Keir Hardie utworzył Niezależną
    Partie Pracy , wtedy występowały 3 siły w ruchu robotniczym:
-   Federacja Socjaldemokratyczna (1881r.)
-   Towarzystwo Fabiańskie(1884r.)
-   oraz związki zawodowe

      W latach 1951-1964, partia przeżywała okres doktrynalnych sporów, który nazwano
    etapem „przemyśleń socjalizmu”. Po radykalno-lewicowej reorientacji, partia przesunęła się
    bliżej centrum w latach 80., za czasów N.Kinnocka, jego następcy w tym T. Blair ,
    kontynuowali tę opcję programową.

      Cechą wyróżniającą PP od innych partii, jest oryginalna struktura wewnętrzna,
    porównywana do luźnej koalicji, bądź federacji stowarzyszeń. W strukturze organizacyjnej
    partii obejmuje ona dwa zasadnicze układy: parlamentarny oraz masową organizację
    członkowską.
•   Najwyższym forum partyjnym jest doroczna konferencja partyjna (Labour Party Annual
    Conference)- kontroluje działalność organizacji masowej oraz wytycza ogólny kierunek polityki,
    trwa 4 dni w obradach uczestniczy 1100 delegatów, przeważającą większość, bo 7/8 głosów na
    konferencji, kontrolują związki zawodowe

•   Organem na bieżąco administrującym pozaparlamentarną organizacją partyjna jest Krajowy
    Komitet Wykonawczy, ogółem 29 członków (lider partii, zastępca oraz przedstawiciel organizacji
    młodzieżowej), skarbnika i 25 pozostałych członków wybiera się na dorocznej konferencji

•   Szczebel terenowy organizacji masowej tworzą organizacje partyjne okręgów wyborczych (tzw.
    CLP)

•   Rolę centralnego ogniwa wykonawczego pełni Partii Pracy-biuro sekretarza generalnego
    (General Secretay’s Office), rola lidera podlega uzależnieniu od organizacji masowej, od 1981r.


    Kontrowersje budzą relacje miedzy frakcja parlamentarna a organizacja masowa, frakcję uważa
    się za odpowiedzialna w pierwszej kolejności wobec suwerena i tym samy, aspiruje do
    niezależności wobec organizacji masowej , frakcja jest traktowana jako przedłużenie związku
    zawodowego

    Członkostwo w tej partii ma formę pośrednia, jej ogólna struktura wewnętrzna porównywana jest
    do luźnej koalicji lub też federacji stowarzyszeń socjalistycznych, spółdzielczych, organizacji
    zawodowych i stowarzyszeń społecznych. Szczebel terenowy tych partii tworzą organizacje
    partyjne okręgów wyborczych, (Constituency Labour Party –CLP), które zrzeszają zarówno
    szeregowych członków partii, jak i afiliowane przy partii lokalne oddziały związków zawodowych i
    stowarzyszeń socjalistycznych. Na szczeblu pośrednim masowej organizacji laburzystów
    prowadzi działalność 11 regionalnych rad, w którym skupiają się CLP i inne współtworzące parte
    oddziały regionalne związków, stowarzyszeń socjalistycznych oraz rady stowarzyszeń kobiecych
                Współcześnie….
 Myśl programowa Labour Party nie przyjęła nigdy marksizmu
 Labouryzm jak ocenia prof.. G.D.Howard Cole „przyjął postać
    niemarksistowskiego ruchu, zmierzającego do wprowadzenia
    sprawiedliwości społecznej z Kazaniem na Górze, raczej jako
    najwyższym autorytetem, niż Kapitałem i Manifestem
    Komunistycznym”
   W sferze gospodarczej współczesny socjalizm brytyjski
    opowiada się za pluralizmem ekonomicznym w wersji
    „gospodarki mieszanej”
   Program „socjalizmu rynkowego” , oznacza nie tylko daleko
    idąca redukcję interwencjonizmu strategii gospodarczej, ale
    opowiedzenie się po stronie sił rynkowych, ale również
    odsunięcia na dalszy plan nacjonalizacji i planowania
   Społeczna warstwa programu konstruowana na gruncie
    optymistycznej oceny natury człowieka, wartościach
    egalitaryzmu, solidarności pracujących oraz wolności jednostki i
    praw człowieka
   W sferze społecznej program nastawiony na ulepszenie
    istniejącego społeczeństwa oraz poprawianie i łagodzenie jego
    rażących niesprawiedliwości .
       Jeśli chodzi o wizje Unii Europejskiej to przede wszystkim Partia Pracy wspiera:
-propozycje utworzenia konstytucji Unii Europejskiej i twierdzi, że sprzeciw Wielkiej Brytanii
  spowoduje utratę członkostwa w Unii i zaprzepaszczenie zdobyczy ekonomicznych, jakie daje
                                          wspólny rynek,

-dalej będzie sprzeciwiać się propozycjom Unii w kwestiach takich jak: podatki, ubezpieczenia
    społeczne, polityka obronna, polityka zagraniczna i prawo karne, jednocześnie twierdzi, że
   ostateczna decyzja powinna należeć do obywateli, którzy dostaną możliwość wypowiedzenia
                                        się w referendum.,

    -referendum ma być przeprowadzone również w sprawie przystąpienia do strefy Euro,

 -w sprawach polityki zagranicznej wyraża opinię, że Wielka Brytania nie powinna wybierać
  pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską oraz, że Unia Europejska powinna mieć
    możliwość działania w razie kryzysu, nawet jeśli NATO zadecyduje o nieangażowaniu się,

-naciska na reformę polityki rolnej (CAP), ale twierdzi, że Wielka Brytania nie może przestać
      przestrzegać wspólnej polityki dotyczącej rybołówstwa (CFP), gdyż oznaczałoby to
                                wystąpienie z Unii Europejskiej,

-stanowczo twierdzi, że utrzyma odrębną politykę Wielkiej Brytanii w kwestii przekraczania
      granic i polityki imigracyjnej i jeśli zajdzie taka potrzeba będzie postępować wbrew
                                       zaleceniom unijnym.

    Kandydaci Partii Pracy startują w całej Wielkiej Brytanii z wyjątkiem Irlandii Północnej.
         Partia Konserwatywna
           (THE CONSERVATIVE PARTY)
   Kontynuuje tradycje torysów, jedna z najstarszych partii na świecie
   Gdy dochodziło do kryzysów, partia po każdym z nich podejmowała swoja
    działalność w odrodzonej formie organizacyjnej na podstawie
    przewartościowanej platformy programowej
   W konsekwencji z przeobrażeń powstał w 1831r. Carlton Club, pełniący rolę
    ośrodka decyzyjnego partii
   1832r. Za sprawa Johna Wilsona Crockera, nastąpiła oficjalna zmiana
    nazwy partii na „konserwatywna”
   1834r. Został opublikowany przez Roberta Peela pierwszy dokument partii
    zwany jako Manifest z Tamworth, będący świadectwem rosnącej roli
    programu w jej życiu
   W latach 1868-1874 partia nazywana była „stiupid party”, po przez
    obstawanie przy anachronicznie i wąsko pojętym elitaryzmie
   Po dotkliwej przegranej w 1945r.-konserwatyści proklamowali doktrynę
    „nowego konserwatyzmu”, fundamenty wyrażone w 1947r. W dokumencie
    zwanym „Kartą Przemysłową”, za ideowe credo tej orientacji może uchodzić
    stwierdzenie twórcy tego programu R.A.Butlera, że „ dobry torys nigdy w
    historii nie obawiał się wykorzystania państwa”
   Partia Konserwatywna pod względem organizacyjnym , reprezentuje typ
   scentralizowany

   Wiele reguł normujących organizacje i procedurę funkcjonowania ważnych ogniw
   partyjnych ma charakter zwyczajów, bądź konwenansów-co powoduje, że partia
   ta jest uznawana za partie o słabym stopniu artykulacji formalno-statutowej

   Kierowanie partią opiera się na modelu o wyraźnej przewadze frakcji
   parlamentarnej i lidera

   W strukturze organizacji Partii Konserwatywnej rozwija się działalność organizacji
   wyspecjalizowanych o zróżnicowanym profilu działania np.. Konserwatywni
   Związkowcy, Konserwatywne Towarzystwo Medyczne, Konserwatywna Grupa na
   rzecz Europy, ich zadaniem jest wychowywanie swoich sympatyków w duchu
   wartości konserwatywnych

   W tej partii organizacja pozaparlamentarna wypełnia rolę służącej frakcji
   parlamentarnej

   Współczesne założenia programowe partii nawiązują do dorobku jednego z
   dwóch kluczowych nurtów myśli konserwatywnej:

1.Paternalistyczny, wywodzi się z myśli Benjamina Disraelego(1804-1881)

2.Oparty na pismach lorda Hugha Cecila (1869-1956),

3.Nurt indywidualistyczny stanowi podstawę obecnej wersji programu-thatcheryzmu
             KONSERWTYZM
          INDYWIDUALISTYCZNY
Rozwijany na gruncie takich klasycznych
założeń tego nurtu jak:
-   własność prywatna,
-   zbudowana na fundamentach rodziny i wspólnot lokalnych idea społeczeństwa
    organicznego,
-   zasada zhierarchizowanego porządku społecznego,
-   antyegalitaryzm,
-   postulat społecznej harmonii oparty na moderującej, solidarystycznej misji Kościoła i
    religii,
-   gradualistyczna strategia rozwoju społecznego wykluczająca gwałtowne zmiany

   W płaszczyźnie ustrojowej taheryzm głosi potrzebę zredukowania funkcji państwa
opowiada się za klasycznymi postulatami utrzymania autorytetu państwa i jego siły.
Koncepcja silnego państwa związana z zasada rządów prawa (rule of law) jest uznawana
za główną zasadę , która ma chronić społeczeństwo przed anarchizacją. Brytyjczycy
zregenerowani w duchu wczesnokapitalistycznych cnót społecznych, jak oszczędność,
pracowitość, zapobiegliwość, gospodarność itp., przez to powinni nabrać cech
„społeczeństwa odpowiedzialnego”, które będzie podstawą rozwoju gospodarczego.
    jest przeciwna uchwaleniu konstytucji Unii Europejskiej i żąda referendum w tej sprawie,

   jest za umacnianiem wspólnej polityki ekonomicznej ale przeciwko przystąpieniu Wielkiej Brytanii do
    strefy Euro i przeciwko planom ujednolicenia podatków dla krajów członkowskich,

   jest za zredukowaniem ilości przepisów prawa europejskiego o co najmniej 25%,proponuje także
    zwiększenie ilości tzw. sunset clauses (przepisów, które są wprowadzane na określony z góry czas, po
    którym tracą ważność) w nowym ustawodawstwie,

   przygotowała propozycje zapobiegania nadużyciom finansowym w Unii, jest przeciwko wprowadzaniu
    opłat dla kierowców jeżdżących w godzinach szczytu najbardziej uczęszczanymi drogami (takie przepisy
    istnieją już w centrum Londynu) i przeciwko płatnym autostradom,

   zapewnia, że istniejące przepisy dotyczące ochrony środowiska będą przestrzegane i nie będą
    przeszkadzać przedsiębiorcom,

   nalega także na reformę polityki rolnej (Common Agricultural Policy) Unii Europejskiej i zniesienie
    przepisów dotyczących rybołówstwa (Common Fisheries Policy),

   jest przeciwko uzgadnianiu wspólnego stanowiska w sprawach pozaunijnych przez kraje Unii.



    Partia Konserwatywna przedstawił swoich kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego w całej
    Wielkiej Brytanii z wyjątkiem Irlandii Północnej.
Finansowanie partii:
     Partia Konserwatywna nie może liczyć na takie szerokie
poparcie finansowe ze strony społeczeństwa.
      Rekompensuje to sobie (z nawiązką) dzięki korporacjom
przemysłowym. Zasilają one bezpośrednio bądź pośrednio kasę
partyjną. Innym przykładem grupy nacisku, mającej powiązania
z kierownictwem Partii Konserwatywnej, może być organizacja
Zjednoczeni Przemysłowcy Brytyjscy.
     Partia Konserwatywna zdobywa poparcie głównie wśród
warstw zamożniejszych i średnich, mniejsze wśród robotników.
Na czele stoi przywódca (leader), od 1965 wybierany przez
członków frakcji Partii Konserwatywnej w Izbie Gmin.
     Strukturę organizacyjną tworzą: frakcja parlamentarna,
federacja komórek partii w okręgach wyborczych i Centralne
Biuro Konserwatywne.
•   liberałowie, od października 1989r.- Liberalni Demokraci (Liberal
    Demokrats)

•   partie nacjonalistów walijskich- Plaid Cymru-PC (Welsh National
    Party)

•   partie nacjonalistów szkockich-Szkocka Partia Narodowa (Scottish
    National Party)

•   Od 1973r. -Partia Zielonych (Green Party)

•   Front Narodowy powstały w 1966r., skrajnie prawicowy

•   W listopadzie 1991r. Powstała partia Demokratycznej Lewicy
    (Democratic Left), na bazie partii komunistycznej
                      Bibliografia:
1.A. Zięba, Zagadnienia systemu dwupartyjnego w Wielkiej Brytanii, [w:]
Współczesne systemy partyjne w wybranych państwach europejskich , red.
M. Grzybowski, A. Zięba , Kraków 2004, s.13-39.

2.A.Antoszewski, System partyjny Wielkiej Brytanii, [w:] Encyklopedii
politologii, t.,s.295-296.

3.W.Sokół, Partia Pracy, [w:] Encyklopedii politologii…,s.158-160.

4.E.Gdulewicz,W.Kręcisz, Ustrój polityczny w Wielkiej Brytanii, [w:]
Ustroje państw współczesnych, pod red. W.Skrzydło, Lublin 2002, s.9-47.

5. http://portalwiedzy.onet.pl

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:41
posted:12/29/2011
language:Polish
pages:19