Chapter1-FINAL_GEO3 by huanghengdong

VIEWS: 4 PAGES: 20

									sarCevi
1     mokle reziume .............................................................................................................. 1-2
    1.1    Sesavali................................................................................................................. 1-2
    1.2    proeqtis aRwera ..................................................................................................... 1-5
    1.3    garemos arsebuli mdgomareoba .............................. Error! Bookmark not defined.1-6
      1.3.1 fizikuri resursebi ................................................................................................. 1-6
      1.3.2 ekologiuri kvlevebi ............................................................................................. 1-7
      1.3.3 garemos xarisxobrivi maCveneblebi ...................................................................... 1-9
      1.3.4      socio-ekonomikuri da kulturuli garemo ............................................................ 1-10
    1.4    alternativebi ......................................................................................................... 1-10
    1.5    mosalodneli zemoqmedeba da Semarbilebeli zomebi ................................................ 1-12
    1.6    garemos dacvis marTvis gegma.............................................................................. 1-18
    1.7    instituciuri gaZliereba da potencialis gaZliereba ....................................................... 1-19
    1.8    sajaro ganxilvebi .................................................................................................. 1-20




cxrilebis CamonaTvali

cxrili 1-1: miwis Sesyidvis zemoqmedebebisa da valdebulebebis Sejameba .............................. 1-16




naxazebis CamonaTvali

naxazi 1-1: proeqtis mdebareobis ruka .................................................................................... 1-4
naxazi 1-2: saproeqto gzis tipiuri ganivi kveTi ......................................................................... 1-6




qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-1
1       mokle reziume
1.1 Sesavali

1.      mTavroba gegmavs ori SemovliTi gzis mSeneblobas baTumis da qobuleTis
mimdebare teritoriaze imisaTvis, rom arsebul foTi-sarfis gzaze gantvirTos gadatvirTuli
sagzao moZraoba, sacobebi da Seamciros avtosagzao SemTxvevebi. 2005-2006 wlebSi
mTavrobis mier ganxorcielda winasaproeqto kvleva 1 da gamovlinda gzis mimarTuleba,
romelic Semouvlis qalaqebs - baTums da qobuleTs. mTavrobam mimarTa aziis ganviTarebis
banks (ADB) daxmarebisTvis, rom moamzados da daafinansos am ori SemovliTi gzis
mSenebloba. aziis ganviTarebis bankma teqnikuri daxmarebis2 programis meSveobiT, 2009
wels ganaxorciela teqnikur-ekonomikuri dasabuTebis kvleva, gamoavlina saproeqto gzis 48
km mimarTuleba (qobuleTis SemovliTi gza - 28km, qobuleTi-baTumis monakveTi - 6km, da
baTumis SemovliTi gza -14km) da moamzada winaswari sainJinro proeqtebi. teqnikur-
ekonomikuri dasabuTebis Sedegebze dayrdnobiT, qveregionaluri sagzao koridoris
ganviTarebis programis farglebSi mravaltranSiani finansuri instrumentis (MFF)
gamoyenebiT, aziis ganviTarebis banki Tanaxmaa daafinansos proeqti or tranSad. pirveli
tranSis sesxi daafinansebs pirvel 34km, xolo meore tranSis sesxi ki proeqtis darCenil 14km.
mTavrobam daiqirava detaluri proeqtirebis konsultantebi3 (Geoconsult-is, avstria erToblivi
sawarmo, Engconsult, kanada; Sambo, korea da Transproject, saqarTvelosaTan erTad)
imisaTvis, rom moamzados zemodaRniSnuli proeqtis detaluri proeqtireba.

2.      saqarTvelos aqvs strategiuli adgilmdebareoba, romelic bolomde unda gamoiyenos. is
mdebareobs evropis da azerbaijanis, sasomxeTis da centraluri aziis qveynebis Soris da
satransporto infrastruqturis ganviTarebis SemTxvevaSi SeiZleba Seqmnas evropis xsenebul
qveynebTan damakavSirebeli ZiriTadi satransporto derefani foTis da baTumis portebis
gavliT. mas aseve SeuZlia ruseTis da TurqeTis erTmaneTTan dakavSireba. saqarTvelos
aseTi adgilmdebareoba gvarwmunebs, rom igi warmoadgens mTavar satransporto kavSirs
Sav zRvas, kaspiis zRvas da centralur azias Soris, romelic istoriulad cnobilia, rogorc
“abreSumis gza” da romlis axali drois Sesabamisad “aRdgenasac” cdilobs amJamindeli
TRACECA iniciativa. mezobel qveynebTan vaWroba, rogorc satranzito, aseve ormxrivi, aris
ekonomikis mniSvnelovani maxasiaTebeli. saproeqto gzas aqvs qveregionaluri vaWrobis da
turizmis Semosavlis gazrdis mniSvnelovani potenciali saqarTvelos vaWrobis mTavar
partniorebTan erTad. proeqtis sxva upiratesoba aris moZraobis gadatvirTvis da avto sagzao
SemTxvevebis Semcireba baTumsa da qobuleTSi, da aseve xelsayreli atmosferos Seqmna
Semdgomi investirebisTvis baTumsa da qobuleTSi. Tumca, saproeqto gzas gaaCnia
qveregionuli da regionuli vaWrobis zrdis mniSvnelovani potenciali. proeqtis miznebia: (i)
TurqeTis sazRvris gavliT qveregionaluri vaWrobis gazrda 4%-iT dasrulebidan 5 wlis
Semdeg, (ii) 30% zrda transasazRvro satvirTo transportSi 2015 wlisTvis 1.0m tonidan 2008
wels 1.3 milion tonamde, (iii) aWaris regionSi registrirebuli stumrebis gazrda yovelwliurad
10%-iT dasrulebidan 5 wlis Semdeg 2008 wels 285.000 dan.




1
  proeqtirebis winadadeba senaki-foTi-sarfis gzis mSeneblobisTvis - Coloqis monakveTze - maxinjauris da
baTumis SemovliTi gzis monakveTze. saqarTvelos proeqtirebis da kvlevis instituti, 2005
2
   ADB TA No. 7059-GEO: aWaris SemovliTi gzis ganviTarebis proeqtis momzadeba, 2009
3
  Loan 2560-GEO: sagzao derefnis investiciis programa (tranSi 1) detaluri proeqtis da satendero dokumentebis
momzadeba qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzisTvis.

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-2
3.     mdebareoba. saproeqto gza iwyeba arsebuli foTi-sarfis gzis md. Natanebis
gadakveTis adgilidan daaxloebiT 1.7km CrTiloeTiT da mTavrdeba 0.8km manZilze md.
Worixis da arsebuli foTi-sarfis gzis gadakveTidan. saproeqto gzis pirveli 4.7 km mdebareobs
ozurgeTis raionSi (guria), xolo danarCeni aWaris avtonomiur respublikaSi. aWaraSi,
saproeqto gzis pirveli 26km mdebareobs qobuleTis raionSi, xolo danarCeni xelvaCauris
raionSi. proeqti gaivlis 1 sofels ozurgeTSi, 8 sofels/qalaqs qobuleTSi da 8 sofels/qalaqs
xelvaCauris raionSi.

4.     detaluri proeqtis mosamzadeblad da gansaxorcieleblad proeqti iyofa 4 kontraqtad.
saproeqto gzis adgilmdebareoba mocemulia naxazi 1-1, saproeqto gza mdebareobs Savi
zRvis gaswvriv guriis da aWaris regionebSi
.

              kontraqti 1 – 0-12.4km qobuleTis SemovliTi gza - axali marSruti
              kontraqti 2 – 12.4-28km qobuleTi baTumis damakavSirebeli gza - axali marSruti
              kontraqti 3 – 28-31km maxinjauris gvirabTan axlos arsebuli gzis gaswvriv,
               arsebuli da axlaxans aSenebuli 4 zoliani gzis gvirabis sruli gamoyenebisTvis
              kontraqti 4 – 31-48km baTumis SemovliTi gza - axali marSruti




qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-3
                                          naxazi 1-1: proeqtis mdebareobis ruka

     6.    garemoze zemoqmedebis Sefaseba. proeqts mniSvnelovani zemoqmedeba eqneba
          garemoze, radgan proeqti unda ganxorcieldes rTul geologiur pirobebSi da garemoSi,
          romelsac aqvs mniSvnelovabi ekologiuri Rirebuleba. garemoze zemoqmedebis
          Sefaseba ganixilavs zemoqmedebas da Semarbilebel zomebs fizikur, biologiur da
          socialuri garemoze. gzS momzadebulia aziis ganviTarebis bankis garemos dacviTi

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-4
          moTxovnebis (debuleba usafrTxoebis politikaze, 2009) da saqarTvelos mTavrobis
          moTxovnebis Sesabamisad (kanoni licenziebze da nebarTvebze (2005), garemoze
          zemoqmedebis nebarTvis Sesaxeb da saxelmwifo ekologiur eqspertizis Sesaxeb
          (2008)), raTa uzrunvelyos bunebrivi da socialuri garemos adeqvaturi dacva proeqtis
          ganxorcielebisas. momzadebuli gzS waredgineba saqarTvelos garemos dacvisa da
          bunebrivi resursebis saministros, garemoze zemoqmedebis nebarTvis misaRebad.



1.2     proeqtis aRwera

5.     proeqti aaSenebs 2-zolian axal gzas (45km), garda 3 km (28-31km) arsebuli gzisa
maxinjauris gvirabTan axlos, sadac arsebuli 2-zoloani gza gaganierdeba 4-zolian gzad,
axlaxans aSenebuli gvirabis oTxzoliani gzis srulad gamoyenebisTvis. damatebiT, proeqti
aaSenebs ramdenime xids (37), wyalgamtar mils (111), damcav kedels da gvirabs (7).
proeqtis detalebi Semdegia:

                    pirveli 12.4 km (kontraqti 1) aris vake adgili. aq aucilebelia mniSvnelovani
                     miwis Sesyidvebi. gzis es monakveTi moicavs xuT xids mdinarebze, xuTi gzis
                     da erT sarkinigzo gzagamtars da or kvanZs.
                    Semdegi monakveTi 12.4-28km (kontraqti 2) xasiaTdeba uswormasworo,
                     danawevrebuli reliefiT. aq gaTvaliswinebulia erTi gvirabi (400m), xuTi
                     mdinaris xidi, xuTi gzis gzagamtari da erTi kvanZi.
                    Semdegi monakveTi 28-31km (kontraqti 3) iTvaliswinebs arsebuli orzoliani
                     gzis oTx zolamde gafarTovebas da gvirabis gaumjobebsebas.
                    Semdegi saboloo monakveTi (baTumis SemovliTi gza) 31-48km (kontraqti 4)
                     gadis mTian reliefSi. saproeqto gzis am monakveTSi Sedis 3 patara (<200m)
                     da ori saSualo (440m da 700m) gvirabi, ori mTavari da ori mcire mdinaris
                     dabali xidebi da oTxi kvanZi.
6.      daproeqtdeba Cqarosnuli gza, romelsac eqneba gzagamtarebi arsebul gzebze.
saproeqto gzis saangariSo siCqre gzis vakisze iqneba 120km/sT, uswormasworo reliefze
100km/sT, xolo mTian reliefze 80km/sT. saproeqto gzaze moewyoba kvanZebi, raTa
daakavSiros yvela mniSvnelovani saxelmwifo gza, romelic kveTs saproeqto mimarTulebas.
amitom saproeqto gza moiTxovs maRali yrilis mowyobas, gansakuTrebiT gzis vakisze.
pirveli kontraqtis gzis struqturis tipiuri ganivi kveTi mocemulia naxazi 1-2. gzis sigane aris
14.5m. ganTvisebis zoli izrdeba 6 metramde yrilis kidedan, raTa 2m adgili datovebuli iqnas
sadrenaJe arxisTvis da 3m daculi adgili arxis gareT. asfalt-betonis safari daproeqtda gzis
yvela monakveTisTvis, maT Soris xidebis da gvirabebisTvis.




qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-5
                                   naxazi 1-2: saproeqto gzis tipiuri ganivi kveTi

7.     transportis nakadis moculoba. 2009 wlis monacemebiT transportis nakadis
moculoba arsebul foTi-sarfis gzaze Seadgenda 6.667. 2033 wlisTvis mosalodnelia misi
gazrda 20.478-mde. momavalSi transportis nakadis 50% gamoiyenebs proeqtis SemovliT
gzas.

8.    ganxorcielebis grafiki. qvemoT mocemulia kontraqtebis dawyebis TariRebi da
mSeneblobis dasrulebis mosalodneli vadebi:

          kontraqti 1 (0-12.4km) daiwyeba 2011 wlis martidan da savaraudod dasruldeba 2.5
           weliwadSi.
          kontraqti 2 (12.4-28km) daiwyeba 2011 wlis ivlisSi da savaraudod dasruldeba 3.5
           weliwadSi.
          kontraqti 3 (28-31km) daiwyeba 2011 wlis martSi da dasruldeba savaraudod 2.5
           weliwadSi.
          kontraqti 4 (31-48km) daiwyeba 2011 wlis agvistoSi da savaraudod dasruldeba 4
           weliwadSi.

9.      aziis ganviTarebis banki proeqts daafinansebs or tranSad. tranSi 1 moicavs 0-34km,
xolo tranSi 2 34-48km. ted kvlevis winaswari proeqtirebis Tanaxmad proeqtis mSeneblobis
Rirebuleba Seadgens 177.2 milion aSS dolars, romlis 86.1 milioni aSS dolari gankuTvnilia
tranSi 1-Tvis, xolo 91.1 tranSi 2-Tvis.


1.3       garemos arsebuli mdgomareoba

1.3.1 fizikuri resursebi

10.    klimati. saproeqto teirotiis klimati aris subtropikuli humiduri zRviuri, Tbili da rbili
zamTriTa da cxeli zafxuliT da xasiaTdeba naleqebis saSualo doniT 2000-2800mm; saSualo
Tviuri temperatura meryeobs 50C-dan zamTarSi 22.50C-mde zafxulis periodSi. qaris
სამხრეთ-aRmosavleTi       და       სამხრეთ-დასავლეთი mimarTuleba warmoadgens
gabatonebul mimarTulebas.

11.     topografia. SeTavazebuli saproeqto gzis pirveli 14 km da bolo 4 km gadis sanapiro
zolis vake teritoriaze da misi simaRle meryeobs 0-30 m farglebSi. saproeqto gzis darCenili
30 km gadis uswormasworo, danawverebul mTa-gorakian reliefze da simaRle meryeobs 20-
192m farglebSi.

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-6
12.      geologia. saproeqto teritoriis geologia moicavs ramodenime teqtonikur maxasiaTebels
rogoric aris sinklinalebi an antiklinebi, falcebi da nawevebi. kldovani safuZvlebi aris
vulkanogenuri naleqovani qanebi, romelic ZiriTadad warmodgenilia tufiani bazaltiT,
graveliტიT da mergeliT. notio subtropikuli klimaturi pirobebis gamo, Seimჩneva qanebis
intensiuri გამოფიტვა და Sla. Sedegad, zedapiruli fena ZiriTadad Sedgeba deluviuri da
laterituli sqeli naleqebisgan.

        13.   geomorfologia. sakvlevi teritoriis geomorfologiuri buneba mTlianad
Camoyalibda gviandeli alpuri orogenetuli ciklis niSancvalebadi teqtonikuri moZraobebisa da
eroziul-denudaciuri procesebis aqtiuri mimdinareobis saerTo fonze. aq ganviTarebuli
sxvadasxva hifsometriuli simaRlisa da mimarTulebis morfometriuli qedebi mravalricxovani
ganStoebebiT, Rrma viwro xeobebi, qvabulebi, gorak-borcvebi da denudaciuri da zRviur-
akumulaciuri vakeebi, morfologiurad qmnian mravalspeqtrian mozaikur landSafts.
aRsaniSnavia gvian orogenetuli stadiidan dawyebuli niSancvalebadi teqtonikuri moZraobebi
dRemde grZeldeba. amis naTeli dadasturebaa sxvadasxva hifsometriul doneebze ganalgebuli
morfologiuri struqturebi mosworebuli denudaciuri zedapirebiT, terasuli safexurebi da
mZlavri akumulaciuri vakeebi (qobuleTis, kaxabris da sxva). amasTan yuradsaRebia, rom
azeveba-daZirvis procesi damoukideblad mimdinareobs teqtonikuri rRvevebiT gancalkevebul
morfostruqturul blokebSi, rogoric aris magaliTad: sufsa-natanebis struqturuli bloki;
qobuleTis struqturuli bloki; sarfi-kalgandetis struqturuli bloki da a.S. amrigad regionis
pirveladi morfostruqturuli erTeulebis formireba ganpirobebulia neoteqtonikur etapze aqtiuri
diferenciuli moZraobebiT da amgebi qanebis erozia-denudaciisadmi gansxvavebuli
TvisebriobiT, romelTa saerTo fonze Camoyalibda reliefis naTlad gamokveTili iarusuloba,
maTTvis damaxasiaTebeli reliefgardamqmneli egzogenuri faqtorebiT.


14.     hidrologia. saproeqto teritoria mdidaria zedapiris wylis resursebiT. saproeqto gza
kveTs oTx did mdinares, romelTa sigrZec aRemateba 15 km (natanebi, Coloqi, kintriSi da
Caqviswyali), xuT SedarebiT patara mdinares, romelTa sigrZec aris 10-15 km-ze naklebi
(oCxamuri, aWyva, kinkiSi, dexva da yoroliswyali) da 16 Reles. saproeqto teritoriaze yvela
xidi daproeqtebulia 100 wliani ganmeorebadobis saproeqto xarjiT. natanebi da Caqviswyali
aris ZiriTadi mdinareebi 760 da 915 m3/wm saproeqto xarjiT. saproeqto teritoriaze mdebare
mdinareebis maxasiaTeblebi ganpirobebulia sakmaod rTuli geologiuri agebulebiT da reliefis
da klimatis maxasiaTeblebiT. yvela mdinare miekuTvneba mTis mdinareebis tips da ar aqvT
didi wyalSemkrebi auzebi da Sesabamisad maTi sigrZe aris mokle. arc erTi am
mdinareTagani saTaves ar iRebs myinvaridan, an mudmivad Tovliani mTidan. ZiriTadad
isini ikvebebian wvimis wyliT, damdnari Tovlis wyaliT da gruntis wylebiT da amitom isini
xasiaTdeba gazafxulis wyaldidobebiT da Semodgomis wyalmovardnebiT. mdinareebis
umetesoba xasiaTdeba didi vardniT, swrafi dinebiT, zogierT monakveTze mdinareebi
miedineba viwro da Rrma xeobebSi da qmnis kanionis formebs da CanCqerebs. zogierT
monakveTze mdinareebi iwvevs napiris erozias, rac Tavis mxriv iwvevs gzis, xidebis,
mosavlis da sacxovrebeli saxlebis dazianebas.


1.3.2 ekologiuri kvlevebi

15.    ekosistemebi. samSeneblo derefnis farglebSi, ekosistema SesaZloa klasificirebuli
iqnas Semdegnairad:



qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-7
      •   saZovrebi da simindis yanebi da saZovrebi drenaJirebul miwaze kolxeTis dablobze
          (md. natanebidan sofel oCxamuramde 0-dan 12 km-mde) Zalze mniSvnelovania,
          vinaidan warmoadgens kvebis adgils gadamfreni frinvelebisaTvis, gansakuTrebiT –
          mtacebeli frinvelebisaTvis saSemodgomo migraciis dros.

      •   mTiswineTis Zveli Cais baRebi, romlebic dafarulia gvimriTa da ganaxlebuli Cais
          plantaciebi, aseve citrusisa da Txilis baRebi (ZiriTadad- დასახლებულ უბნებზე).
          naxevrad bunebrivi biotopebis mcire farTobebi – Warbteniani teritoria, tyeebi da
          mdeloebi, romlebic erwymis anTropogenur da dasaxlebul teritorias. frinvelebis,
          ZuZumwovrebis, reptiliebisa da uxerxemloTa saxeobebi, romlebic damaxasiaTebelia
          baRebisaTvis (sinanTropuli), gavrcelebulia sofel oCxamuridan baTumis samxreT
          misadgomebamde, 12-14-dan 45 km-mde sofel maxvilaurTan. es ubani aseve
          mniSvnelovania gadamfreni frinvelebisa da RamurebisaTvis.

      •   Warbteniani teritoriebi mniSvnelovani mravali saxeobisaTvis, rogorc TavSesafari,
          sakvebi adgilebi, migraciisa da zamTrobis dros dasvenebis adgilebi. Warbteniani
          ekosistemis umniSvnelovanesi ubania torfis Waobi ispani II, erTaderTi
          araantropogenizirebuli bunebrivi monakveTi samSeneblo derefnis farglebSi. es
          teritoria mniSvnelovania xmeleTze mobinadre bevri xerxemliani da uxerxemlo
          cxovelisaTvis da warmoadgens sakveb da gasaCerebel adgils mravali frinvelis
          gadafrenis dros, gansakuTrebiT sasicocxloa ruxi yanCis (Ardea cinerea)
          gasamravlebeli koloniisaTvis.

16.    ZuZumwovrebi. qobuleTi-baTumis asaqcevis derefani kveTs xmeleTze mobinadre
ZuZumwovarTa 55 saxeobis gavrcelebis areals. samSeneblo derefanSi ar mdebareobs
safrTxis winaSe myofi ZuZumwovrebis mniSvnelovani habitati. rac Seexeba xmeleTis
ZuZumwovrebs qobuleTi-baTumis asaqcevis samSeneblo derefanSi – Ramurebi
(Cherioptera) yvelaze mowyvladi saxeobaa. saproeqto teritoriaze SeiniSneba Ramurebis 16
saxeoba, romelTagan oric Sesulia wiTel nusxaSi. saproeqto teritoriaze sayovelTaod
gavrcelebulia Txunela, mgeli, tura, melia, maCvi da veluri kata.

17.        frinvelebi. saproeqto teritoria warmoadgens frinvelebis dasavleT palearktikuli
migraciis erT-erTi umniSvnelovanesi adgilis koridoris nawils. Semodgomaze da gazafxulze
es aris bevri gadamfreni frinvelebis koridori da migraciis dros maTi gaCerebis adgili da
frinvelebis mravalricxovani saxeobebisTvis (ZiriTadad mtacebeli frinvelebisTvis da wylis
frinvelebisTvis, iSviaTi da gadaSenebis piras myofi frinvelebis CaTvliT) zamTris periodSi
warmoadgens gasaCerebel adgils. orniTologiuri TvalsazrisiT, samSeneblo koridoris yvelaze
mniSvnelovani koridori mdebareobs 4.7 - 10 km Soris. frinvelebis gadafrebis sezonebia:

         gazafxulis migracia (marti - maisis pirveli naxevari). migraciis pirvel (1-20 marti) da
          meore talRaSi (martis meore naxevari) Sedis bevri wero, mtacebeli frinveli da wylis
          frinveli. mesame talRa - (7-10 aprilidan 1 maisamde) aris migraciis yvelaze intensiuri
          talRa. gazafxulze gadamfrenTa naxevarze metis migracia xdeba am periodSi. bolo,
          meoTxe talRa (maisi) aris patara frinvelebis (guguli, molaRuri, namgala da beRurebis
          zogi saxeoba) gadafrenis dro.
         Semodgomis migracia (seqtemberi - oqtombris bolo). Semodgomis migracia aris ufro
          GrZelvadiani da ufro aqtiuri, vidre gazafxulis migracia. Semodgomis pirveli
          gadamfrenebi Cndebian agvistos dasawyisSi. Semodgomis migracia sruldeba
          noembris dasawyisSi. am sezonze SeiniSneba migraciis sami talRa - seqtembris
          dasawyisSi, seqtembris meore kviridan oqtombris pirvel kviramde, oqtombis bolos.

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-8
          gadamfrenebis umetes nawils Seadgenen beRurebi, Waobis frinvelebi, mtacebeli
          frinvelebi, batebi da mtredebi.
         zamTris migracia (dekemberi - Tebervali). es periodi xasiaTdeba saxeobebis mwiri
          struqturiT didi frinvelebis SezRuduli teritoriuli gavrcelebiT.

18.      reptiliebi. saqarTveloSi registrirebulia reptiliebis 54 saxeoba, maTgan saproeqto
teritorize gvxvdeba 13-16 reptilia. maT Soris aRsaniSnavia ori iSviaTi saxeoba: kldis xvliki
da endemuri, romlebic mxolod kavkasiaSi SeiniSnebian. es qvewarmavlebi mxolod
mwerebiT mdidar adgilebSi binadroben. proeqtis teritoriaze aseve SeiniSnebian - wylis gveli
da Waobis ku.

19.     amfibiebi. saqarTveloSi registrirebulia amfibiebis 12 saxeoba, maTgan 10
gavrcelebulia proeqtis teritoriaze. maT Soris aRsaniSnavia sami saxeoba kavkasiis endemia,
romlis habitatebic ZiriTadad saqarTvelos teritoriazea moqceulia da ori - Sua aRmosavleTis
regionuli endemic.


20.     iqtiofauna. aWaris iqtiofauna ar aris mdidari. 47 mtknari wylis da anadromuli
saxeoba gvxvdeba mdinareebSi, arxebsa da WaobebSi. Savi zRvis oraguli warmoadgens
endemur da anadromuli saxeoba (Tevzi, romelic binadrobs okeaneSi da ikvebeba sufTa
wyliT), romelic qviriTobisTvis migrirebs mdinare kintriSSi, CaqviswyalSi, WoroxSi da maT
SemonakadSi. qviriTobis adgili mdebareobs samSeneblo koridoris zemoT. oragulis
mdinareSi migracia grZeldeba martidan ivlisamde da piks aRwevs aprilSi da ivnisSi.


1.3.3 garemos xarisxi

21.     proeqtis teritoriaze ganisazRvra zedapiruli wylis, gruntis wylis, haeris, xmauris da
niadagis garemos dacviTi xarisxi. nimuSebis analizi gakeTda saqarTvelos saxelmwifo
garemos dacvis saagentos mier, 2010 wlis 3 ivliss.

22.     zedapiruli wylis xarisxi. mdinaris wylis xarisxi zogadad damakmayofilebelia
organuli da araorganuli naerTebis saerTo raodenobiT (TDS), romelic 44-164 meryeobs.
gaxsnili Jangbadis (DO) koncentracia 7.6-10 meryeobs. nitratis Semcveloba 0.18-2.16 mg/l
meryeobs. naxSirwyalbadis Semcveloba 0.2 mg/l naklebia. navTobproduqtebi mcire
raodenobiT aris SemCneuli.

23.     gruntis wylis xarisxi. gruntis wylis xarisxi zogadad aris sasmeli wylis xarisxis
normebis Sesabamisi. organuli da araorganuli naerTebis saerTo raodenoba (TDS) 30mg/l
naklebia. maxinjauris gvirabTan axlos mdebare wyaros wylis organuli da araorganuli
naerTebis saerTo raodenoba 75mg/l Seadgens. bikarbonati mTavari kationi (36-246mg/l) da
kalciumi mTavari kationi (5-56mg/l). gruntis wylis WebSi arsebuli koliformis Semadgenloba
1.000-2.000meryeobs, xolo wyaros wyalSi- 50.000.

24.   xmauris xarisxi.       xmauris done mTian adgilebSi 27-32decibelisdiapazonSi
meryeobs. arsebuli gzidan 25m xmauri done 74 decibelsBA aRwevs.

25.   haeris xarisxi. haeris xarisi Seesabameba saqarTveloSi moqmed standartebs, garda
xelvaCauris ubnisa. mtveris koncentracia 0.025-0.89 mg/m3 meryeobs, CO 0.11-2.04 mg/m3
meryeobs, xolo NO2-0.03-0.42 mg/m3.



qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)          1-9
26.    niadagis xarisxi.    niadagSi mZime metalebis koncentracia, garda spilenZisa
saerTaSoriso standartebTan SedarebiT naklebia. ტყვიის Semcveloba 8-19mg/kg meryeobs,
TuTiis - 58-84mg/kg, kobaltis - 10-21mg/kg, spilenZis - 13-66mg/kg, xolo nikelis - 17-
59mg/kg.


1.3.4     socio-ekonomikuri da kulturuli resursebi

27.       mosaxleoba. 2009 wlis statistikuri monacemebis mixedviT, aWaris mosaxleoba
Seadgens 0.382 milions. mosaxleobis daaxloebiT 43.6% cxovrobs urbanul mxareSi, xolo
56.4% cxovrobs soflebSi. aWaris avtonomiuri respublika Sedgeba Svidi administraciul-
teritoriuli erTeulisgan: 2 qalaqi da 5 raioni. 2003-2005 wlebSi mosaxleobis zrdis zRvari
gaxda kvlav stabiluri daaxloebiT 0.5%. baTumi aris yvelaze dasaxlebuli qalaqi 0.122 milioni
mosaxliT saproeqto gzasTan 1km mdebare soflis mosaxloebis miaxloeniTi ricxvia 63.000.

28.       arqeologiuri adgilebi. aWaras aqvs mdidari kulturuli da arqeologiuri memkvidreoba
mosaxleobis arsebobiT qvis xanidan moyolebuli. mdinare Coloqis, oCxamuris, aWyvas,
kintriSis, kinkiSis, Caqviswyalis, yoroliswyalis da Woroxis xeobebSi Catarebuli arqeologiuri
eqspediciebis dros aRmoCenili ramodenime kulturuli Zegli detalurad iqna Seswavlili kvlevis
institutebis mier. proeqtis teritoriaze amocnobilia 41 arqeologiuri adgili.

29.     socio-ekonomikuri pirobebi. teqnikur-ekonomikuri dasabuTebis etapze saproeqto
arealis socio-ekonomikuri kvleva Cautarda 200 ojaxs, 20 soflis CaTvliT. saproeqto teritoriaze
gamokvleuli ojaxis mTliani raodenobis 70% aris sofelSi, xolo 30% aris qalaqSi. ojaxebis
ufrosebis daaxloebiT 83% Seadgens mamakaci, xolo 17% warmoadgenen qalebi. ojaxebi
floben qonebas, rogoric aris televizori (97.5%), gazqura (78.2%) da macivari. ojaxebis
daaxloebiT 57% flobs did cxovelebs, rogoric aris Zroxa/xari/kameCi da daaxloebiT 23%
flobs Sinaur frinvelebs. ojaxebis daaxloebiT 40% ganacxada rom aqvT sesxi da umetesma
maTganma sesxi gamoitana bankidan. Senobebis da nagebobebis umravlesoba aris
orsarTuliani da nagebobebis 88% aris cementis nageboba. ojaxebis 98.5% dakavSirebulia
centralur eleqtromomaragebasTan. nimuSad arCeuli ojaxebis oTaxebis raodenoba saSualod
Seadgens 6.11. mxolod 2.5% acxadebs, rom aqvT kavSiri NG milsadenTan. 95% aqvs
misasvleli skolaSi TavianTi SvilebisTvis. ojaxebis 94.55% uSualod aris dakavSirebuli
gzasTan. ojaxebis 86% uSualod misadgomi gza aris sasoflo gza da 10% aris avtomagistrali.
kvlevaze da analizebze dayrdnobiT aRmoCnda, rom saproeqto teritoriaze ojaxebis TiTqmis
52% cxovrobs siRaribis zRvars.

1.4     alternativebi

30.    amJamindeli detaluri proeqtis kvlevis farglebSi ganxorcielda saproeqto mimarTulebis
da saproeqto aspeqtebis damatebiTi alternatiuli analizi garemos dacvis, sainJinro da socialuri
sakiTxebis gaTvaliswinebiT.

31.    alternativa ‘proeqtis gareSe’. regionaluri satransporto infrastruqturisa da vaWrobisa da
ekonomikuri gavSirebis ganviTarebisaTvis proeqtSi SemoTavazebul gzas Tavisi
mniSvnelovani adgili ukavia. Proeqti xels Seuwyobs saqarTvelos satranzito funqciis efeqtur
gamoyenebas. mas aseve aqvs sxva mniSvnelovani sargebeli: Seamcirebs sagzao
gadatvirTvas da avtosagzao SemTxvevebs baTumsa da qobuleTSi. baTumis maRali
standartebis misasvleli gza aseve xels Seuwyobs Semdgom investiciebs baTumSi da mis
garSemo. Sesabamisad, “arafris keTeba” da “proeqtis gareSe” ver SeaCerebs proeqtis
sargebels da gaagrZelebs arsebuli gzis arasakmarisi simZlavris gazrdili satransporto

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-10
datvirTviT gamowveuli uaryofiTi zemoqmedebis gazrdas (gadatvirTuli satransporto
moZraoba, xmauri, dabali siCqare, maRali emisiebi, avtosagzao SemTxvevebi da aS.)
.
32.       alternatiuli analizi 0-4 km. winasaproeqto kvlevis mimarTuleba iwyeba natanebis
mdinaris samxreTiT gasarTobi parkis win. gasarTobi parkis da axali turistuli infrastruqturis
ganviTarebis (cicinaTelas kompleqsi) momavali gafarToeba warmoadgens adgilobrivi
mTavrobis ganviTarebis mTavar gegmas da winasaproeqto kvlevis mimarTuleba moiTxovs
did kvanZs. mimarTuleba aseve blokavs misasvlels gasarTobi parkidan Sav zRvamde. da
kvlav, pirvel 4 kilometrze winasaproeqto kvlevis marSruti aris SezRuduli da ar Seesabameba
maRali klasis gzis standartebs. am mimarTulebaze saavtomobilo moZraobis usafrTxoeba ar
iqneba saTanadod uzrunvelyofili. radgan turizmi warmoadgens mTavar ekonomikur faqtors
rogorc adgilobrivi aseve centralur mTavrobisTvis, axali marSruti aris SeTavazebuli zemoT
aRniSnuli zemoqmedebis asanazRaureblad. axali mimarTuleba iwyeba md. natanebis xididan
1 km-daSorebiT.

33.       5-11 km alternatiuli analizi. ted kvlevis marSrutis erT-erTi mniSvnelovani
maxasiaTebeli am monakveTze aris is, rom igi mdebareobs axlos ispanis WaobTan
(qobuleTis saxelmwifo nakrZali da aRkveTili), romelic RAMSAR konvenciis mier
aRiarebulia rogorc saerTaSoriso mniSvnelobis Waobi. ispanis Waobi aris oridan erT-erTi
cnobili perkolaciuri Waobi msoflioSi. Waobis kveba mTlianad ganpirobebulia wvimis wyliT
da torfis fenebis arsebobiT. mcenareuloba, romelic ganapirobebs torfiani Waobis formirebas
aris reliqti da saWiroebs cotaoden sakvebs, romelic miiReba mxolod wvimis wylisgan.
amitom, wvimis wylis modineba da misi xarisxi aris ori Zalian mniSvnelovani parametri am
unikaluri Waobis sistemis dasacavad. germaniis greifsvoldis universitetis mier Catarebulma
kvlevam mdinare oCxamurs da togons Soris daadgina am Waobis hidrologiuri kvebis
wyalSemkrebi zona4. AwyalSemkrebi zonidan wvimis wylis modineba ZiriTadad zedaprili
wylisa da, aseve, meCxeri gruntis wylebis saxiT uzrunvelyofs Waobis hidrologiur kvebas.
ispanis WaobTan ted kvlevis marSrutis TiTqmis 2.5 km, (7.5 - 10 km) gadis am zonaze.
amitom, ted kvlevis marSruts aqvs Waobze mniSvnelovani zemoqmedebis potenciali,
dakavSirebuli ispanis WaobTan wvimis wylis modinebaze da misi xarisxze zemoqmedebiT.

34.     alternatiuli marSruti “alternativa 1” SeTavazebulia, raTa srulad auaros gverdi mdinare
oCxamurs da togonss Soris arsebul zonas. alternativa 1 kveTs sarkinigzo xazs md. oCxamuris
CrdiloeTiT daaxloebiT 1.5km. magram geoteqnikuri kvlevis Sedegad (burRva) aRmoCnda,
rom niadagi sarkinigzo gadasasvlelTan aris Zalian susti da Seicavs torfian qanebs 20m
siRrmeze da Sesabamisad, am marSrutze estakadis daproeqteba da mSenebloba aris Zalian
rTuli. gzis geometriuli standartebidan gamomdinare, Semdegi alternatiuli marSruti -
“alternativa 2” - iqna ganxiluli da SeTavazebuli iyo rogorc pirveli kontraqtis proeqtis saboloo
marSruti.

35.     ted kvlevis marSruti 31-34km gadis maxinjaurze zRvis sanapiros paralelurad. erT
mxares avtomagistrals esazRvreba sarkinigzo xazi da meore mxares- urbanuli/turizmis
infrastruqtura. ted marSrutis aero xedi 32km naCvenebia suraTze 3. am monakveTze ted
kvleva gvTavazobs or zoliani gzis gafarToebas oTx zolian gzad. ted kvlevis mixedviT,
marSrutis varianti moiTxovs daaxloebiT 10 Senobis, skolis fasadis nawilis da sastumros
parkingis teritoriis Sesyidvas. am qalaqSi mimdinare ganviTarebis gamo, es CamonaTvali
SeiZleba gazrdiliyo ted kvlevis Semdeg. aRniSnuli marSruti aseve SezRudavda turistuli
industriis ganviTarebas da gazrdili satransporto moZraobis (adgilobrivi moZraobis CaTvliT)

4
 hans justeni, maTias krebsi, pim de klerki. ivnisi 2009. ispani 2 da mimdebare teritoriis ganviTarebis perspeqtivebi.
greifsvoldis universiteti.


qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-11
gamo zians miayenebda bunebriv garemos. Sesabamisad, xsenebuli monakveTisTvis
SeTavazebulia gzis axali marSruti,, Tumca misi Sesabamisobis dasadgenad moiTxovda
Semdgomi sainJinro kvlevebis ganxorcielebas.

1.5 mosalodneli zemoqmedeba da Semarbilebeli zomebi

36.  saproeqto saqmianoba ukavSirdeba rogorc dadebiT, ise uaryofiT zemoqmedebas. am
zemoqmedebaTa mokle Sejameba da maTi Semarbilebeli rekomendebuli zomebi mocemulia
momdevno TavebSi.

37.     geologiuri saSiSroeba. saproeqto gza gadis rTul geologiur pirobebSi da gzis
mSeneblobam SesaZloa gamoiwvios mewyruli procesebis da qvaTacvenis gaaqtiureba, da
niadagis erozia. saproeqto teritoriaze arsebuli geologiuri saSiSroebis mqone rTuli zonebi
aqtiuri geologiuri procesebiT mocemulia qvemoT

         19-26 km miekuTvneba 3 kategorias, xeoba “Sua Rele”, mdinare dexvas marcxena
          Senakadi, meyweris da eroziuli procesebis aqtiuri ganviTareba. mewyeruli
          midrekilebis mqone teritoria. mewyeris gamowvevis maRali riskebi.
         28-31 km, kontraqti 3, mdebareobs saSiS geologiur reliefze gansakuTrebis gvirabis
          CrdiloeT SesasvlelTan, sofeli saxalvaSo.
         31-36 km, mewyeruli monakveTi maxinjauris dasaxlebidan sofel kapreSumis gzis
          gadasaxvevamde.
         38,5 – 40 km, susti grunti da mewyeri, romelic iwvevs riskebs sofel salibauris
          teritoriaze, kerZod ki mdinare yoroliswyalis da barcxanas auzis mTian zonaSi.
         41 – 45 km, gzis monakveTi mdinare barcxanas gadakveTaze maxvilauris soflamde.
          mdinare maxvilauris da misi marcxena Senakadis xeobebis ferdobebi aris saSiSi
          mewyerisTvis da saWiroebs dacvis saTanado zomebs.

38.     მეწყრული უბნები არ გვხდება კონტრაქტი 1 გათვალისწინებულ უბნებზე (კმ 0 –
12,5; ნატანები - ოჩხამურის მონაკვეთი). კონტრაქტი 3-ის შესაბამის უბანზე (30-33 km)
ადგილი აქვს ჩაქვის მხარეს ტუნელის შესასვლელ პორტალთან მარცხენა ფერდობზე
მეწყრის გააქტიურებას, რაც გამოწვეულია თავის დროზე ტუნელის მიმდებარე გზის
მშენებლობით. ამ მონაკვეთის დეტალური პროექტი ითვალისწინებს მეწყრის
დასამაგრებელი მძლავრი კედელის მშენებლობას მეწყერსაშიში ფერდობის მთელ
სიგრძეზე და სადრენაჟე სისტემების მოწყობას ზედაპირული წყლის მოსაშორებლად.
კონტრაქტი 2 და 4 სათვის (ოჩხამური- ჩაქვის და მახინჯაური-ბათუმის მონაკვეთები)
დეტალური პროექტის დამუშავებისას გათვალისწინებული იქნება mewyeruli
ubnebisaTvis gruntis stabilizirebis specialurი RonisZiebebი .            proeqtSi aseve
gaTvaliswinebulia, rom teritoria miekuTvneba 7-8 baliani seismuri riskis zonas. zedapiruli
wylis marTva mSeneblobis da eqspluataciis periodSi ganixileba, rogorc mewyerebis
prevenciis mTavari Semarbilebeli faqtori. mSeneblobis (ferdobebis gaWra, Rrma Txrilebi da
aS.) periodSi, mewyerebis prevenciisTvis unda moewyos droebiTi sadrenaJe sistemebi.
zedapiruli wylis marTvis da ferdobebis stabilizaciisTvis unda moewyos mudmivi sadrenaJe
sistemebi da uzrunvelyofili unda iqnas adekvaturi monitoringi da movla-Senaxva. SesaZloa
aseve saWiro gaxdes sadrenaJe milebis mowyoba ufro Rrma doneze. monitoringis
saqmianobebis dagegmvis dros gaTvaliswinebuli unda iqnas sezonuri aspeqtebi: Zalian
mniSvnelovania Tovlis dnobis da wyaldidobis periodebi. rogorc grZelvadiani Semarbilebeli
RonisZieba, mniSvnelovania Seywdes გრუნტის degradacia (qanebis გამოფიტვა და
დაშლა, ნიადაგის ეროზია). mTian da Wrilis adgilebSi mcenareuli safaris SenarCuneba
Camonadenis saSualebiT Seamcirebs erozias da mewyerulი პროცესების განვითარებას.

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-12
38.       mSeneblobasTan dakavSirebuli zemoqmedeba. mosalodnelia, rom samSeneblo
samuSaoebi gamoiwvevs sxvadasxva saxis zemoqmedebas da riskebs, rac gavlenas iqoniebs
haerze, niadagze, wylis xarisxze, aman, Tavis mxriv, SeiZleba gavlena iqonios personalisa da
adgilobrivi mosaxleobis janmrTelobaze. Sesabamisad gasaTvaliswinebelia garemos xarisxze
zemoqmedebis Semarbilebeli RonisZiebebi. samSeneblo teqnika da manqanebi gamoiwvevs
adgilobrivi moZraobis Seferxebebs da sacobebs. yvela CamoTvlili zemoqmedeba aris
droebiTi da lokalizebuli, rac saerTod damaxasiatebelia nebismieri samSeneblo
saqmianobisaTvis da romelTa Serbilebac martivad SeiZleba, moxdes: (a) kontraqtoris mier
mowinave samuSao meTodebis gamoyenebiT; gansakuTrebiT samSeneblo masalebis
saTanadod SenaxviTa da samSeneblo ubanze sisufTavis dacviT; (b) adgilobrivi organoebis
TanamSromlobiT kontraqtorTan sagzao moZraobis regulirebisa da sazogadoebrivi
sargeblobis adgilebisa da komunaluri obieqtebiT sargeblobis marTvis mimarTulebiT; (g)
proeqtis menejmentis mxridan mkacri zedamxedvelobis ganxorcielebiT mSeneblobis
procesSi samSeneblo samuSaoebis warmoebis meTodebisa da normebis dacvaze da (d) gzS
dokumentSi mocemuli Semarbilebeli zomebis ganxorcielebiT.

38.       karierebi. miwayrilebis mosamzadeblad da reliefis formirebisas CaRrmavebebis
Sesavsebad, proeqti saWiroebs karieridan mopovebul 3.16 milion m3 masalas. საპროექტო
ტერიტორის არეალში არსებული და პროექტისატვის გათვალისწინებული
კარიერების აღწერა მოცემულია დანართ 3.1-ში. karierebis mniSvnelovani potenciali
arsebobs guriis CrdiloeT sazRvarTan. kerZod, es adgili grZeldeba lanCxuTis samxreTiT
arsebuli hidro zolis gaswvriv acanamde. myari vulkanuri qvebis sxva ufro vrceli wyaroebi
arsebobs ufro axlos md. qobuleTis xeobaSi, sofel CaxatTan. axali karierebis gamoyeneba
mizanSewonilia, raTa Serbilebul iqnas amJamad mdinareebis xeobebSi moqmedi karierebis
Warbi eqspluataciiT garemosaTvis miyenebuli ziani. karierebis eqspluataciam daSvebuli
zRvruli mniSvnelobebis darRveviT SeiZleba, gamoiwvios Walis hidrologiis Secvla da
moaxdinos eroziisa da landSaftis degradaciis provocireba. karierebis eqspluataciisas saWiroa
Semdegi principebis dacva: (a) karieridan im masalebis amoRebis maqsimalurad gazrda,
romlis gamoyenebac SesaZlebelia efeqturad; (b) eroziisa da daleqvis minimumamde
Semcireba; (g) mdinaris wylis xarisxis SenarCuneba; (d) haeris xarisxis dacva Txris
operaciebis warmoebisas; (e) cocxali bunebis dacva TxrilebSi Cavardnisgan da (v)
samSeneblo ubnis aRdgena mSeneblobis damTavrebis Semdeg. kontraqtorebis mier
gamoiyeneba mxolod damtkicebuli karierebi da rezervebi da masalis Sesyidvamde klients
unda waredginos yvela saWiro samTavrobo licenzia..

39.     narCenebi. proeqtis ganxorcielebis procesSi dagrovdeba daaxloebiT 0.83 milioni
kub.m. Warbi masala Warbi amonaRebisa da adgilze miRebuli nayari gruntis saxiT. aWaris
a/r garemos dacvis departamentma SemogvTavaza Semdegi adgilebi nagvis gansaTavseblad:
(i) gamouyenebeli nagavsayreli q. qobuleTSi narCenebis utilizaciisTvis; (ii) nagavsayreli q.
baTumSi droebiTi ganTavsebisa da Semdgomi utilizaciisaTvis (nagavsayrelis daxurvis
Semdeg, rac 2011 wels igegmeba); (iii) napirdamcavi samuSaoebi q. baTumSi, Tu kedlis
agebulebaSi monawileobs qvis Semavsebeli. narCenebis ganTavsebis ubnebis mdebareoba
unda SeTanxmdes adgilobriv komunalur samsaxurebTan. xelSekruleba gaformdeba
specializebul kompaniasTan (mag., “sandasufTavebasTan”) samSeneblo banakebidan da
narCenebis droebiTi Senaxvis ubnebidan sayofacxovrebo da saerTo nagvis gatanasa da
nagavsayrelze gadatanaze. daqiravebuli iqneba licenzirebuli kompania (magaliTad, S.p.s
“sanitari”), romelsac eqneba garemos dacviTi nebarTva, raTa saxifaTo narCenebi (romelic
narCenebis 0.1% Seadgens) gadaitanos garemos dacvisa da bunebrivi resursebis mier
damtkicebul nagavsayrelze.

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-13
40.       flora. miuxedavad imisa, rom ar iqna dafiqsirebuli endemuro, iSviaTi da gadaSenebis
safrTxis winaSe myofi saxeobebi, arsebobs riski, rom isini Segvxvdeba daWaobebul
adgilebSi. rekomendirebulia, rom kontraqtorma ganaxorcielos winare gamokvleva flora da
faunis gadaSenebis safrTxis winaSe myofi an endemuri saxeobebis aRmosaCenad. saproeqto
gzis derefnis farglebSi izrdeba daaxloebiT 51287 xe. aucilebelia xeebis moWra. am xeebidan
47111 aris xexili (41734 msxmoiare da 5377 aramsxmoiare), xolo 4176 – merqniani xexili,
romelic kompensirebuli iqneba mepatronisaTvis. xis Wra unda ganxorcieldes Sesabamisi
uwyebis (garemos dacvisa da bunebrivi resursebis saministro da misi satyeo departamenti)
winaswari Setyobinebis Semdeg. kompensirebis gegma iTvaliswinebs derefnis farglebSi
axali nargavebis dargvas. amisaTvis arsebobs 3 m farTobis maragi derefnis farglebSi gzis
orive mxares. garda dargvisa, rekomendirebulia kordiT dafarva da gamwvaneba yrilebsa da
gawmendil adgilebze gzis galamazebisa da eroziisagan dacvis mizniT. dargvisaTvis
rekomendirebulia im xeebisa da buCqebis gamoyeneba, romlebic bunebrivad xarobs am
teritoriaze, raTa minimumamde iqnes dayvanili maTi movla.

41.    fauna. biomravalferovnebis cxeli wertilebi saproeqto teritoriaze (i) monakveT 4.7-
dan 10 km-mde (md. Coloqi sof. oCxamuramde) da ispanis Waobi (ii) bunebrivi landSaftis
mcire farTobebi da (iii) Tikerias tye.

42.     monakveT 4.7-dan 10 km-mde ornitologiuri TvalsazrisiT umniSvnelovanesi da
yvelaze mowyvladi ubania. warmoadgens mravali gadamfreni frinvelis samigracio derefans,
xolo zamTarSi aq gxvdeba mravali saxeobis (mtaceblebi da wylis frinvelebi) gundi, maT
Soris – iSviaTi da gadaSenebis safrTxis winaSe myofi saxeobebi, romlebic daculia erovnuli
da saerTaSoriso kanonmdeblobiT. mSeneblobiT gamowveulma xmaurma, gansakuTrebiT –
ximinjebis Seyenebam, transportisa da muSebis moZraobam, SeiZleba Seawuxos frinvelebi,
rac maT aiZulebs, datovon miTiTebuli adgilebi. samSeneblo samuSaoebma aseve SeiZleba
gamoiwvios gadamfreni frinvelebis Sewuxeba, ris gamoc maT SeiZleba miatovon an
Secvalon gadafrenis derafani mSeneblobis dasrulebamde. haerSi xmauris gabnevis
Sesamcireblad saWiroa Serbilebis RonisZiebebis gatareba, rogorcaa: CaquCisa da ximinjebis
dasafarad akustikuri izolaciis gamoyeneba, raTa Semcirebuli iqnes xmauri – xmauris done
Semcirdeba 60 dB-iT. xmis CamxSobebi gamoyenebuli iqneba nebismieri xmauris
gamowvevi mowyobilobisa da samSeneblo mowyobilobisaTvis. frinvelTa saxeobrivi
mravalferovneba da TiToeuli saxeobis ricxovnoba mniSvnelovnad izrdeba gazafxulsa da
Semodgomaze sezonuri satranzito gadafrenis dros da zamTarSi. amis gaTvaliswinebiT
daJinebiT aris rekomendirebuli xmauris donis monitoringi, raTa samSeneblo samuSaoebi
mimdinareobdes Semarbilebeli zomebis TanxlebiT. muSebis brakonieroba warmoadgens
kidev erT potenciur zemoqmedebas da muSebs gadaecemaT saTanado codna florisa da
faunis dacvis sakiTxebze.

43.     bunebrivi landSaftis mcire farTobebi (balaxovani asociaciebi da buCqnari, mag., Sua
Reles Wala ~21 km; sof. ganaxlebis Semogareni ~40-43 km) aerTianebs regionuli
biomravalferovnebis Rirebul nawils. amgvari ubnebi warmoadgenen Ramurebisa (maTgan
ori saxeoba Seyvanilia “saqarTvelos wiTel nusxaSi”) da zogierTi frinvelis TavSesafars.


44.    Tikerias tye warmoadgens frinvelebis sabudar adgils. aqve gvxvdeba ramdenime
cxoveli. nebismieri mSenebloba tyis farglebSi Seawuxebs faunas, amitom misasvleli gzebi da
Txrilebi ar unda gavides am tyeze.



qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-14
45.     SeiZleba Seiqmnas ekologiuri barieris efeqti teritoriaze md. Coloqsa da sof.
oCxamurs Soris (4.7-dan 10 km-mde) gadaadgilebis Seferxebis gamo Tikerias tyessa da
ispani 2-s daWaobebul da gamomSral mdeloebs Soris. es gamoiwvevs (i) cxovelebis
SesaZleblobis SezRudvas, gadaadgildnen da moipovon sakvebi maTi gavrcelebis arealSi. es
saxeobebi moicavs msxvil da saSualo zomis ZuZumwovrebsa (mag., mgeli, tura, wavi da
sxv.) da amfiebiebs (tritonebi, gombeSoebi da bayayebi), romlebic weliwadSi orjer
migrireben wylis obieqtebidan (gamravlebis da zamTrobis adgilebi) saxmeleTo
habitatebisken, sakvebi adgilebisaken tyesa da mdeloze wlis danarCen dros. kidev erTi
mosalodneli zemoqmedeba faunaze am teritoriaze gaxlavT cxovelTa sikvdilianoba gzaze.
aRsaniSnavia, rom zemoT moyvanili zemoqmedebebis SesaZlo Sedegebi ukve iqna
Serbilebuli 2 grZeli gadasasvlelis, 4 xidisa (sul 771 m) da 7 sadrenaJo milis (simaRle da
sigane 4 m X 4 m) meSveobiT.

46.     ekologiuri barieris efeqti SeiZleba aseve Seiqmnas cixisZirsa (km 21-24) da mwvane
koncxze (30-dan 32 km-mde) cxovelTa gadaadgilebis Seferxebis gamo naxevrad bunebrivi
gorakiani habitatebsa (gzis aRmosavleTi) da patara meorad tyesa da zRvis sanapiros parks
Soris gorakebs iqiT (gzis dasavleTi). ZuZumwovrebze zemoqmedeba minimaluria, vinaidan
isini gadaivlian arsebuli gvirabis zemoT, magram amfibiebze es zemoqmedeba SeiZleba
sakmaod seriozuli iyos. amfibiebis Tavisufali gadaadgileba mdinaris dinebebis gaswvriv
sasicocxlodaa aucilebeli zemoqmedebis Tavidan acilebis mizniT. sadrenaJe milebi/xidebi
iqneba dagegmili am monakveTis wylis yvela obieqtze.

47.    trasis ganaTeba warmaodgens zemoqmedebis kidev erT wyaros gzis eqsploataciisa da
movlis dros. frinvelis bevri saxeoba migrirebs RamiT da iyenebs mTvaresa da varskvlavebs
navigaciisaTvis.

48.   Tevzi, saTevzao meurneobebi da wylis biologia. iqtiofaunaze potenciuri gavlena
wylis obieqtebze gamoixateba wylis dabinZurebiT (amRvreuloba da hidrobiontesi)
samSeneblo saqmianobiT gamowveuli xmauriT. xidis mSenebloba mniSvnelovan
zemoqmedebas moaxdens Tevzebze, gansakuTrebiT ki Savi zRvis oragulze, romelic aris
endemuri da anadromuli Tevzi. xidis mSeneblobis dros, wylis xarisxis da saniaRvreebis
saTanado marTva daicavs wylis xarisxs. ximinjebisTvis rekomendirebulia mcire zomis
CaquCebis gamoyeneba, romelic nakleb xmaurs gamoiwvevs.

49.    samSeneblo fanjris gamoyeneba rekomendirebulia xidebis mSeneblobisaTvis
kinkiSze, kintriSsa da Caqviswyalze Savi zRvis oragulis migraciis dasacavad. vinaidan
oraguli xidebis mSeneblobis ubnebTan gaivlis ZiriTadad mart-ivlisSi (piki modis april-
ivnisze), rekomendirebulia, ar ganxorcieldes ximinjebis Seyeneba aprilsa da ivnisSi, aseve ar
ganxorcieldes bujebis mSenebloba martidan ivlisamde. aucilebeli dineba uzrunvelyofili unda
iqnes migrirebadi Tevzis daubrkolebeli gasvlisaTvis.

50.       ispanis Waobi. saproeqto gzis marSruti ise aris daproeqtebuli, rom Tavidan iqnes
acilebuli nebismieri pirdapiri zemoqmedeba ispanis Waobebze. გზა არსად არ ჰკვეთს
ქობულეთის დაცული ტერიტორიების საზღვრებს და არანაკლებ 900მ-ით არის
დაშორებული ისპანის ჭაობის საზღვრებიდან. axlandeli gzis marSruti mdebareobs არა
მხოლოდ თავად დაცული ტერიტორიის საზღვრებს გარეთ, არამედ Waobis
hidrologiuri zemoqmedebis zonis (წყალშემკრები აუზის) გარეთაც, და უახლოვდება
წყალშემკრების საზღვარს, md. oCxamursa da togonas Soris rkinigzis gaswvriv მოკლე
უბანზე. aseTi mokle gadakveTac ki md. oCxamursa da rkinigzas Soris (500m)


qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-15
daproeqtebulia, rogorc estakada (daaxloebiT 320m), romelic xels ar SeuSlis zedapiruli wylis
dinebas. detalur proeqtSi gaTvaliswinebulia sadrenaJo nagebobebi da kldovani miwayrili,
raTa ar dairRves Waobis aqtiuri bunebrivi hidrologiuri dineba.

51.     samSeneblo samuSaoebma, zedapiruli wylis wyalSemkrebis zonaSi SesaZloa gavlena
iqonios Waobze da mis mimdebare Waobian niadagze. WaobTan, an Waobian niadagTan
axlos, sawvavis da saxifaTo masalebis dasawyobebis adgilis mowyoba gamoiwvevs niadagis
da wylis dabinZurebas da zemoqmedebas torfiani Waobis ekosistemaze. amitom,
wyalSemkrebis zonaSi ar moewyoba sawvavis da saxifaTo masalebis sawyobebi, aseve
samSeneblo banaki, asfaltis Semrevi danadgari, an samsxvrevi danadgari. saproeqto gzis
mimarTulebis gaswvriv (km 4.7-8.5) masalebis dasawyobebis adgilisgan gamowveuli erozia
gavlenas iqoniebs Waobiani niadagis da saniaRvre wylis xarisxze. masalebis dasawyobebis
adgilebi am monakveTSi unda gadaixuros da Semoifarglos saleqi avzebiT, raTa ar
gamoiwvios erozia da nakadulebis naleqebiT datvirTva. zedapiruli wylis naleqebiT
datvirTvis Tavidan asacileblad unda ganxorcieldes eroziis makontrolebeli zomebi. unda
moxdes zemoqmedebuli niadagis stabilizacia gamwvanebiT, raTa Tavidan iqnes acilebuli
damatebiTi eroziebi. aseve, naleqebis avzi unda moewyos im adgilebSi, sadac naleqebis
datvirTva maRalia. myari narCenebis marTvis da sadrenaJo marTvis mkacri praqtika iqneba
gamoyenebuli am monakveTze.

52.     avtomagistrali eqspluataciisa etapze, Waobze ufro naklebi zemoqmedeba aris
mosalodneli, radgan saproeqto gzas da Waobs Soris 900 m meti buferuli zonaa. Tumca, a
gzis safaridan Camorecxil sawvavs aqvs Waobis dabinZurebis potenciali im SemTxvevaSi,
Tu am monakveTSi ar aris daproeqtebuli gzispira saniaRvreebi da isini pirdapir Caedinebian
nakadulSi. Tu wvimis wyali saxmeleTo nakadis gavliT miewodeba Waobian adgilebs, maSin
niadagi da mcenareuloba manmade Seiwovs wyals vidre wvimis wyali miuxalovdeba Waobs.
amitom, WaobisTvis Zalian mniSvnelovania saTanado zomis buferuli zonis da gamwvanebis
arseboba, raTa ar dairRves Waobis kveba. saproeqto gzas da Waobs Soris rekomendirebulia
bunebrivi gamwvaneba. Waobi Zalian mgrZnobiarea mcenareebis sakvebi nivTierebebiT
uzrunvelyofis cvlilebebze da avtomanqanebis gamonabolqvma SesaZloa garkveulio gavlena
moaxdinos Waobis kvebis pirobebze. saproeqto gzas da Waobs Soris rekomendirebulia
emisiisgan damcavi buferuli zona, romelic gzis gaswvriv gamwvanebas moicavs.

53.   aRiarebulia ra ispanis Waobis unikaluri ekologiuri mniSvneloba, SeTavazebul
Semarbilebel zomebTan erTad, mSeneblobis da eqspluataciis etapze ganxorcieldes garemos
mdgomareobis monitoringi. rekomendirebulia Waobis saerTaSoriso konvenciis jgufis
(IMCG) mier SeTavazebuli buferuli zonis ganxircieleba.

 54.   miwis Sesyidva da gansaxleba. proeqti iTvaliswinebs 203.09 ha miwis Sesyidvas 921
saojaxo meurneobisgan, saidanac 110.7 ha aris sasoflo-sameurneo miwa (440 saojaxo
meurneobidan), 19.8 ha – sakarmidamo miwa (122 saojaxo meurneobidan), 0.9 ha –
komerciuli miwa (9 saojaxo meurneobidan) da 71.6 ha – saZovari (350 saojaxo
meurneobidan). zemoqmedebis qveS aRmoCenili 921 saojaxo meurneobis (zsm)
Semadgenloba Semdegia: 4,642 suli, 2,368 qali da 2,274 mamakaci. proeqtis “miwis
Sesyidvisa da gansaxlebis” CarCo dokumenti momzadda miwis Sesyidvisa da gansaxlebis
Sesaxeb erovnuli kanonmdeblobis, aseve aziis ganviTarebis bankis usafrTxoebis politikis
Sesaxeb debulebis (2009) mixedviT. miwis Sesyidvisa da gansaxlebis zemoqmedebebis
Sejameba mocemulia cxrili 1-1.

                 cxrili 1-1: miwis Sesyidvis zemoqmedebebisa da valdebulebebis Sejameba


qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-16
                                        zemoqmedebis           gadaadgilebulTa
      zemoqmedebis tipebi                                                                   valdebulebebi            SeniSvnebi
                                          masStabi               kategoriebi
                                                               718 uflebamosili          sanacvlo miwa an
                                                                  mesakuTre               Rirebulebis
                                                                                          anazRaureba
                                                                                         legalizaciis xarjebis
                                                                                          anazRaureba
                                                                128 legalizebadi         sanacvlo miwa an
                                        203.09 ha 921
 miwis samudamod dakargva                                                                 Rirebulebis
                                        meurneobaSi
                                                                                          anazRaureba
                                                                                         erTjeradi
                                                                                          gadasaxlebis
                                                               75 aralegalizebadi         anazRaureba erTi
                                                                                          wlis minimaluri
                                                                                          xelfasis odenobiT
                                                                                         gadaadgilebis sruli
                                                                                          Rirebulebis fuladi
                                                                                          anazRaureba sruli
 sacxovrebeli da arasacxovrebeli        225 ZiriTadi &          200 sacxovrebeli
                                                                                          zemoqmedebis dros
 nagebobebis/saSualebebis               326 damxmare             21 komerciuli
                                                                                         SekeTebis
 dakargva                                 nageboba
                                                                                          anazRaureba
                                                                                          nawilobrivi
                                                                                          zemoqmedebis dros
                                                                                         dakarguli nagebobis
 Cveulebrivi            sakuTrebis                              6 sazogadoebrivi          rekonstruqcia da
                                          6 nageboba
 dakargva                                                           nageboba              misi funqciebis
                                                                                          aRdgena
                                      73.29 ha sasoflo-                                  mosalodneli
                                      sameurneo miwis           436 meurneoba             mosavlis mTliani
                                          mosavali                                        Rirebuleba
                                      7,620 merqniani,
                                      41,734 xexilis,
                                                                                         fuladi anazRaureba
                                      5,378 mosavlis            912 meurneoba
                                                                                          sabazro fasiT
                                      ar-mimcemi
 Semosavlisa da misi wyaroebis        xexilis xe
 dakargva                                                                                1 wlis Rirebulebis      Rirebuleba
                                                                                          anazRaureba             gamoiTvleba
                                                                                          mudmivi                 sagadasaxado
                                      21 komerciuli                                       zemoqmedebisaTvi        deklaraciis an
                                                                 21 meurneoba
                                      nageboba                                            s                       misi ararsebobis
                                                                                         Sewyvetis periodis      SemTxvevaSi
                                                                                          wminda Semosavlis       minimaluri
                                                                                          fuladi anazRaureba      xelfasis mixedviT
                                                                                                                  10 %-ze meti
                                                                                         damatebiTi              Semosavlis
                                        mniSvnelovani                                     kompensacia 3 Tvis      dakargva
                                                                 53 meurneoba
                                        zemoqmedeba                                       minimaluri xelfasis     mniSvnelovani
                                                                                          odenobiT                zemoqmedebis
                                                                                                                  gamo
                                                                                         gadaadgilebis
                                                                                          anazRaureba
                                         gadaadgileba/                                    transportirebis
                                          gadasaxleba           206 meurneoba             xarjebis odenobiT
 gadaadgileba da mowyvladoba                                                             Semosavlis
                                                                                          kompensireba 1
                                                                                          TvisaTvis
                                                                                         daxmareba 3 Tvis
                                                                                          minimaluri xelfasis
                                                                                          odenobiT                Raribi da qalis
                                      mowyvladi                                          upiratesobis            meurneobebi
                                                                515 meurneoba
                                      meurneobebi                                         miniWeba proeqtiT       gaxlavT
                                                                                          gaTvaliswinebuli        mowyvladi
                                                                                          poziciebis
                                                                                          dakavebisas




qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-17
55.     zemoqmedeba sazogadoebaze. samSeneblo ubnebma SeiZleba gamoiwvios
garkveuli datvirTva adgilobriv resursebsa da infrastruqturaze, ramac SeiZleba Sedegad
gamoiRos daZabuli damokidebuleba adgilobriv macxovreblebsa da muSebs Soris. aqtiuri
samSeneblo procesi da adgilobrivi muSaxelis gamoyeneba gazrdis adgilobrivi mosaxleobis
sargebels da Searbilebs amgvar konfliqtebs. proeqts mniSvnelovani gavlena eqneba rogorc
qalaqis ekonomikaze, ise soflis siRaribeze saproeqto teritoriis farglebSi. gzis mSenebloba
Seqmnis bevr samuSao adgils mosaxleobisaTvis. Asaqcevi gzis mSenebloba gulisxmobs
ekonomikuri mdgomareobis grZelvadian gaumjobesebas, ukeTesi satransporto komunikaciis
pirobebis uzrunvelyofiT saproeqto teritoriis farglebSi. yvelaze did finansur sargebels
miiReben gzis amJamindeli momxmareblebi, romlebic isargebleben meti efeqturobiT,
usafrTxoebis maRali doniTa da operaciuli xarjebis SemcirebiT, maTi satransporto
saSualebebis naklebi cveTiTa da dazianebiT. raodenobis TvalsazrisiT yvelaze meti
beneficiari iqneba qobuleTisa da baTumis, aseve am qalaqebis periferiis mosaxleobaSi. isini
uzrunvelyofili iqnebian bazrebis ukeTesi xelmisawvdomobiTa da produqtebis transportirebis
naklebi danaxarjiT. adgilobriv mosaxleobas aseve gaezrdeba sxva adgilebSi sezonuri
dasaqmebis SesaZlebloba. soflis mosaxleobisaTvis gaizrdeba jandacvis, ganaTlebisa da sxva
socialuri momsaxurebis xelmisawvdomoba nebismieri amindis pirobebSi asaqcev gzasTan
soflis gzebis SeerTebis meSveobiT. proeqtiT uzrunvelyofili iqneba bazris mudmivi
misawvdomoba, rac xels Seuwyobs soflis warmoebis ganviTarebasa da ekonomikuri
pirobebis gaumjobesebas.

56.    kulturuli da arqeologiuri adgilebi. მიუხედავად იმისა, რომ arcerTi cnobili
arqeologiuri ინტერესის უბანი ar mdebareobs saproeqto gzis samSeneblo koridorის
ფარგლებში, magram mainc arsebobs potenciali imisa, rom samSeneblo samuSaoebma
SesaZloa daazianos ucnobi miwisqveSa arqeologiuri Zeglebi. saavtomobilo gzebis
departamentma unda უზრუნველყოს მშენებლობის დაწყებამდე saWiro arqeologiuri
kvlevebiს ჩატარება ganTvisebis zolis farglebSi da kvlevis Sedegebi dasamtkiceblad
warudginos kulturis, ZeglTa dacvis da sportis saministros. მშენებლობის პროცესწში
საჭიროა მუდმივი არქეოლოგიური მონიტორინგი, რათა გამოირიცხოს მიწისქვეშა
ძეგლების დაზიანება. im SemTxvevaSi, Tu mSeneblobis dors arqeologiuri, an samarxi
adgilebi iqneba aRmoCenili, kontraqtori valdebulia acnobos saavtomobilo gzebis
departments, romelic Semdgom acnobebs Sesabamis uwyebebs da daelodeba maT
instruqciebs. am SemTxvevaSi, mSenebloba unda SeCerdes, vidre kulturis saministro ar
miscems mSeneblobis gagrZelebis nebarTvas.

1.6     garemos dacvis marTvis gegma

57.     garemos marTvis da monitoringis gegma (EMP) momzadebulia garemoze yvela
gamovlenili zemoqmedebisTvis garemos marTvis gegma Sesuli iqneba proeqtis yvela
satendero dokumentSi da gaxdeba samSeneblo samuSaoebis kontraqtis nawili. garemos
marTvis gegmis mkacri ganxorcieleba da proeqtis menejmentis adekvaturi samSeneblo
praqtikis da standartebis zrda mniSvnelovnad Seamcirebs proeqtis uaryofiT zegavlenas. EMP
ganxorcielebis savaraudo Rirebulebaa 3.583.850 aSS dolari. EMP dayofilia Semdegnairad:

                     1.   Waobebis dacvis marTvis gegma
                     2.   floris dacva
                     3.   faunas dacva
                     4.   meTevzeobis dacva
                     5.   narCenebis marTva


qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-18
                     6. sawvavis da saxifaTo masalebis marTva
                     7. wylis resursebis marTva
                     8. drenaJis marTva
                     9. niadagis xarisxis marTva
                     10. gruntis zedapiris marTvis gegma
                     11. topografia da gamwvaneba
                     12. karierebis adgilebis ganviTareba da moqmedeba
                     13. haeris xarisxis marTva
                     14. xmauris da vibraciis marTva
                     15. sagzao transportis da moZraobis marTva
                     16. samSeneblo banakis marTva
                     17. kulturuli da religiuri sakiTxebi/problemebi
                     18. muSaTa janmrTeloba da usafrTxoeba

58.     monitoringis gegma. ekologiuri parametrebi, romlebic SesaZloa gaizomos da
Sedardes xarisxobrivad da raodenobrivad SerCeulia, rogorc ‘saqmianobis garemosdacviTi
maCvenebeli’ da monitoringisTvis rekomendirebulia proeqtis ganxorcielebis da eqspluataciis
etapze. monitoringis es maCveneblebi eqvemdebareba permanentul kontols, imisaTvis rom
uzrunvelyofili iqnas maTi Sesabamisoba erovnul an sxva Sesabamis standartebTan da aseve
moxdes maTi Sedareba saproeqto etapze dadgenil sabaziso pirobebTan. mSeneblobis etapze,
monitoringi ganxorcieldeba kontraqtoris mier, romelsac zedamxedvelobas gauwevs
mSeneblobis zedamxedvelobis konsultanti (CSC). eqspluataciis etapze, monitoringi
ganxorcieldeba adgilobrivi organizaciebis/konsultantebis mier geologiuri da ekologiuri
monitoringis Sesabamisi gamocdilebiT. monitoringi gagrZeldeba 3 wlis ganmavlobaSi.
monitoringis Sedegebs drodadro ganixilavs gare monitoringis konsultanti.

1.7       instituciuri gaZliereba da potencialis gaZliereba

59.    saavtomobilo gzebis departamenti aris proeqtis aRmasrulebeli saagento. saavtomobilo
gzebis departamentis, garemos dacvis samsaxuri pasuxismgebelia saavtomobilo gzebis
departamentis mier yvela proeqtisTvis garemos dacvis marTvis gegmis ganxocielebaze.
rekomendirebulia, rom saavtomobilo gzebis departamentma daiqiraos sazedamxedvelo
kompania an konsultanti proeqtis dawyebamde. garemos marTvis gegmaSi rekomendirebuli
ekologiuri sakiTxebis monitoringis uzrunvelsayofad kontraqtori da CSC rekomendirebulia
am proeqtis farglebSi daiqiraos Semdegi specialistebi.

          mSeneblobis zedamxedvelobis konsultanti:
             o garemosdacviTi specialisti – saerTaSoriso
             o garemosdacviTi specialisti – adgilobrivi
             o socialuri da gansaxlebis specialisti – saerTaSoriso
             o socialuri da gansaxlebis specialisti – adgilobrivi

          kontraqtori:
              o garemosdacviTi specialisti
              o janmrTelobis, usafrTxoebis da higienis specialisti

          gare monitoringis konsultantebi:


60.    instituciuri ganviTarebis programebi SeTavazebulia orive, socialuri da garemos
dacvis ganyofilebisTvis uwyveti da miznobrivi treningebis saSualebiT.

qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-19
1.8     sajaro ganxilvebi

61.     sajaro konsultaciebi, dainteresbul pirebTan da dazaralebul ojaxebTan soflis
masStabiT ganxorcielda proeqtis sawyis etapze ted-is SemuSavebisas da detaluri proeqtirebis
etapze. sajaro konsultaciebi s. natanebSi, qobuleTSi da baTumSi ganxorcielda 2010 wlis 11-
12 noembers mas Semdeg, rac gzS samuSao versia gamoqveynebul iqna da xelmisawvdomi
gaxda dainteresebul mxareTaTvis.

gzS dokumentaciis gamoqveynebidan 50 dRis Semdeg, 2010 wlis 11-12 noembers gaimarTa
sami sajaro ganxilva:

              - Sexvedra baTumSi 11.11.2010
              - Sexvedra qobuleTSi 12.11.2010
              - Sexvedra s. natanebSi 12.11.2010

62.    dokumentaciis xelmisawvdomoba. gzS samuSao versiis eleqtronuli versia
ganTavsda regionaluri ganviTarebis da infrastruqturis saministros saavtomobilo gzebis
departamentis da aWaris mTavrobis vebgverdebze. proeqtis garemos dacviTi dokumentaciis
(gzS samuSao versia da mokle Sefaseba) amobeWdili versia ganTavsda:

              - regionaluri ganviTarebis da infrastruqturis saministros saavtomobilo gzebis
                departamentis ofisSi;
              - garemos dacvis saministros licenziis da nebarTvis departamentSi;
              - aWaris garemos dacvis da bunebrivi resursebis direqtoratSi;
              - qobuleTis da ozurgeTis municipalitetebSi;
              - proeqtis soflebis gamgeobebSi.


63.       sajaro ganxilvebis procedurebis Sesaxeb informacia cnobili gaxda:
             - centraluri masmediis saSualebiT;
             - regionaluri gazeTebis saSualebiT;
             - regionaluri ganviTarebis da infrastuqturis saministros vebgverdze informaciis
                ganTavsebiT.


64.       gavrcelebuli gancxadeba moicavs informacias:

              - sad SeZleben dainteresebuli pirebi dokumentaciis eleqtronul, Tu amobeWdili
                versiis mopovebas;
              - dagegmili sajaro ganxilvis Sexvedris adgilis da drois Sesaxeb;
              - SeniSvnebis miwodebis bolo vadasTan dakavSirebiT;
              - im adamianis sakontaqto informacia, visTanac SesaZlebeli iqneba SeniSvnebis
                Cabareba.




qobuleTis SemovliTi gzis, qobuleTi-baTumis monakveTis da baTumis SemovliTi gzis detaluri proeqti
garemoze zemoqmedebis Sefasebis angariSi (samuSao versia)         1-20

								
To top