ิ
หลักการ แนวปฏิบัตในการจัดการเรียนการสอน
ิ
ด้ วย ICT และโปรแกรมปฏิบัตการคอมพิวเตอร์
ข้อสรุ ปจากการสัมมนาครู จากโรงเรี ยนในโครงการหนึ่งอาเภอหนึ่งโรงเรี ยนในฝัน
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่เขต 1
6 – 7 กันยายน 2549
หลักการสอนด้ วย ICT และโปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร์
1. เลือกใช้โปรแกรม (Soft ware) ที่เหมาะสมกับวิชา
2. ออกแบบการสอน (Instructional Design) โดยใช้โปรแกรม
ทั้งหมด หรื อบางส่ วน เพื่อมุ่งสู่ ผลการเรี ยนรู ้ที่คาดหวังหรื อวัตถุประสงค์ตามแผนการสอน
3. ผสมผสานโปรแกรมกับหลักการ แนวคิดทฤษฏีการสอนโดยทัวไปที่ ่
ิ
จะช่วยให้การเรี ยนการสอนมีชิวตชีวา (Active Learning) ทั้งในและนอกห้องเรี ยน
ก่อให้เกิดการเรี ยนรู ้เร็ ว รู ้จริ ง รู ้แจ้ง เชื่อมโยงกับความรู ้เดิม และนาไปสู่ การสร้างองค์ความรู ้ใหม่
แนวปฏิบัติ
1. การจัดผังห้ องเรียน
รูปแบบที่ 1
หน้าห้องเรี ยน / Projector ประตู
โต๊ะครู
2
รูปแบบที่ 2
หน้าห้องเรี ยน / Projector ประตู
โต๊ะครู
รูปแบบที่ 3
หน้าห้องเรี ยน / Projector ประตู
โต๊ะครู
Com
Com
Com Com
3
รูปแบบที่ 4
หน้าห้องเรี ยน / Projector ประตู
โต๊ะครู
Com Com
Com Com
2. การใช้ ICT และโปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร์
ในกลุ่มสาระ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ
้ ู้
ผูที่เข้าสัมมนาเป็ นครู ผสอนดังกล่าวจานวน 12 คน จาก 4 โรงเรี ยน
ในฝัน มีโปรแกรมที่ใช้ในการจัดการเรี ยนการสอน ดังนี้
Sketchpad Graphic Calculator Visual lab
ProDesktop Photo Shop Namo Dreamweaver
Swish GSP Crocodile Java Applete
Flash Tell Me More
2. การเตรียมห้ องเรียน อุปกรณ์ การสอน
ิ
ผูเ้ ข้าสัมมนามีวธีการเตรี ยมการ ดังนี้
ู้ ั
2.1 ห้อง Lab มีผรับผิดชอบ อานวยความสะดวกให้กบครู ผู ้
่
สอนดูแลอุปกรณ์การสอนให้อยูในสภาพที่พร้อมใช้ได้ตลอดเวลา
ู้
2.2 ก่อนทาการสอน ครู ผสอนเตรี ยมเนื้ อหา และเตรี ยมนาเสนอ
่
ร่ วมกับครู ผรับผิดชอบห้อง Labทดลองใช้ดูวาอุปกรณ์ต่างๆ ใช้การได้หรื อไม่
ู้
เพื่อป้ องกันไม่ให้เกิดการเสี ยเวลาในการสอน
4
2.3 หลังการสอน เก็บเนื้อหาสาระที่สอนไว้ในคอมพิวเตอร์
ั ู้
และเก็บไว้กบตัวครู ผสอน ในกรณี มีผลงานนักเรี ยนเกิดขึ้น
ให้บรรจุลงในโฟลเดอร์ ของรายบุคคล และกลุ่มที่จดเตรี ยมไว้ท้ งนี้เพื่อไว้ใช้ในครั้งต่อไป
ั ั
หรื อใช้เพื่อการอื่น ได้สะดวก
2.4 ตรวจสอบสื่ อ เครื่ องมือ อุปกรณ์ล่วงหน้า
ั
- ห้องปฏิบติการ
- คอมพิวเตอร์ โปรแกรมที่จะใช้ internet เครื่ องมืออุปกรณ์
้
- สื่ อ การเรี ยนการสอน ไฟล์ขอมูล
ั
2.5 กาหนดเป็ นระเบียบปฏิบติการใช้คอมพิวเตอร์ ห้องคอมพิวเตอร์
ั ้ ั ้ ั
ว่าจะต้องทาอะไร เมื่อใด โดยใครที่ชดเจน ทั้งผูปฏิบติและ ผูตรวจสอบการปฏิบติ เช่น การ
สแกนไวรัส ทาความสะอาดห้อง เครื่ องคอมพิวเตอร์ และการบารุ งรักษา
3. การจัดทาแผนการสอน
องค์ประกอบของแผนการสอนยังไม่มีอะไรที่แปลกไปจากแผน
การสอนทัวไป แต่จากการอภิปรายผูเ้ ข้าสัมมนา
่
และวิทยากรเสนอให้พิจารณาแผนการสอนของต่างประเทศที่มีองค์ของแผนการสอนที่น่าสนใจ
เช่น
3.1 ศัพท์เทคนิค ที่จะใช้ในการสอนตามแผน
3.2 เว็ปไซต์ ที่เป็ นแหล่งเรี ยนรู ้ หรื ออ้างอิง
3.3 แหล่ งเรียนรู้ สาหรับครู และสาหรับนักเรี ยน
3.4 ั
งานทีมอบหมาย (Assignment) ให้นกเรี ยนทาและเกิดชิ้นงาน
่
3.5 ข้อความภาษาอังกฤษ ในวงเล็บท้ายคาภาษาไทย เพื่อสะดวกต่อ
การสื บค้นจาก Internet
องค์ประกอบดังกล่าวอาจประกอบเป็ นแบบฟอร์ มของแผนการสอนได้ ดังนี้
5
แผนการสอน หน่วย
ชั้น…………. เรื่ อง ……………………………………… …………………….
ภาคเรี ยน…… ……………………………………ชัวโมง่ …………………….
การทบทวน (เนื้ อหาสาระก่อนหน้าที่เป็ นพื้นฐานของผลการเรี ยนรู ้ หรื อที่จะกาลังจะสอน)
ี่
ผลการเรี ยนรู้ ทคาดหวัง หรื อวัตถุประสงค์ ความสาคัญ (คุณครู ตอบตัวเองให้ได้วา
่
เรื่ องที่สอนนี้มีความสาคัญ
(สิ่ งที่นกเรี ยนสามารถแสดงออกหรื อทาได้และวัดได้อ
ั หรื อความจาเป็ นต่อนักเรี ยนอย่างไร)
ย่างเจนหลังจากจบหน่วย)
สาระสาคัญ
วัสดุ เครื่องมือ อุปกรณ์ การสอน แหล่ งเรี ยนรู้ เว็ปไซต์
ศัพท์เทคนิค (เพื่อทาความเข้าใจศัพท์ยาก ่
งานทีมอบหมาย (เพื่อให้เกิดการเตรี ยมตัว
้
ป้ องกันความไม่เข้าใจตั้งแต่ตน) ทั้งครู และนักเรี ยน มองเห็นงาน และชิ้นงาน)
กระบวนการสอน (แนวทาง : 1. สร้างหรื อนาเหตุการณ์มาเสนอให้เร้าเกิดความสนใจที่จะเรี ยนตาม
่ ั
วัตถุประสงค์ 2. ให้นกเรี ยนเรี ยนรู ้ควบคูกบความสนุกสนาน 3. มีวธีการให้นกเรี ยนเข้ามีมีส่วนร่ วมบทเรี ยน
ั ิ ั
4. เพียรตรวจสอบติดตามความก้าวหน้าในการเรี ยนรู ้รายบุคคล 5. ทาให้เกิดความน่าสนในใจ
ในการเรี ยนครั้งต่อไป)
1.
2.
3.
วิธีการวัด และประเมินผล
6
4. การใช้ โปรแกรมปฏิบัติการคอมพิวเตอร์
ั
โปรแกรมปฏิบติการคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการจัดกาเรี ยนการสอน
ั
เช่น Sketchpad Crocodile Tell Me More เป็ นโปรแกรมที่จดทาขึ้นเพื่อการสอน ตาม
ู้ ั
วัตถุประสงค์ และเนื้อหาสาระที่ผจดทากาหนดไว้
การนามาใช้ในการจัดการเรี ยนการสอนตามหลักสู ตร
และตามผลการเรี ยนรู ้ที่คาดหวังในแต่ละวิชา จึงอาจมี 3 ทางเลือก คือ
ั
5.1 ใช้ท้ งโปรแกรม หากโปรแกรมนั้นสอดคล้องกับหลักสู ตร
และผลการเรี ยนรู้ที่คาดหวังของวิชา
5.2 เลือกบางส่ วนบางตอนจากโปรกแกรมมาจัดการเรี ยนการสอนให้สอดคล้อง
กับหลักสู ตร และผลการเรี ยนรู ้ที่คาดหวังของวิชาที่สอน
5.3 ออกแบบกิจกรรม สื่ อ และเนื้อหาสาระโดยใช้โปรแกรมและไม่ใช้
ให้สอดคล้องกับหลักสู ตร และผลการเรี ยนรู ้ที่คาดหวัง
ขณะนี้โรงเรี ยนทั้ง 4 โรงเรี ยนได้ผลิตสื่ อขึ้นใช้ประกอบโปแกรม เช่น
คณิ ตศาสตร์ Sketchpad
- ม. 1 Graph
- ม. 2 การแปลงทางเรขาคณิ ต
- ม. 3 ระบบสมการ
- ม. 4 เราขาวิเคราะห์
- ม. 5. เมตริ กซ์ ฟังชันตรี โกณมิติ
่
- ม. 6 Calculus
วิทยาศาสตร์ Crocodile
- ม. ปลาย
ชุ ดทดลองสาธิต แรงตึงผิว แรง….
การเคลื่อนที่แนวระนาบ
ภาษาอังกฤษ Tell Me More
- ม. 4 Passive Voice (e – book)
7
5. การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
ั ั ่
มีแนวปฏิบติที่ใช้กนอยูในขณะนี้ ดังนี้
5.1 ให้ดูซีดี
5.2 ให้สืบค้นข้อมูลจาก internet ที่โรงเรี ยนช่วงพักกลางวัน
้
หรื อ ที่บาน (สาหรับนักเรี ยนที่มีความพร้อม)
้
5.3 สาหรับนักเรี ยนที่มีคอมพิวเตอร์ที่บาน มอบโปรแกรมให้ไปทา
้
ที่บาน และนาผลงานมาเสนอ
5.4 มอบชิ้นงาน /โครงงานให้ทา แล้วให้นาเสนอโดย Sketchpad
5.5 ให้ฝึกทักษะจาก online Soft ware เช่น GPS, Google Earth
และ Soft ware ในคอมพิวเอตร์
5.6 จัดกิจกรรมพี่สอนน้อง เพื่อนสอนเพื่อน เกี่ยวกับโปรแกรม
5.7 จัดชุมนุม เช่น ชุมนุม GPS4.06
5.8 ครู นาเสนอสื่ อ ICT เพื่อสร้างความเข้าใจในเนื้อหา
ั
5.9 ให้นกเรี ยนนาเสนอด้วย Power Point
5.10 ทาการบ้ านในเว็ปต์ ไซต์ ??????
5.11 ส่ งงานทางผ่าน e – mail
5.12 ส่ งงานลงใน โฟลเดอร์ เฉพาะบุคคล
ลงในคอมพิวเตอร์ของครู
6.10 Java Application
ั
ที่ยงไม่ได้ทา และเสนอไว้ในที่ประชุม เช่น
ั
- ให้นกเรี ยนอ่านจากสื่ อที่กาหนดในเว็ปไซต์ ทาข้อทดสอบ
ั
ออนไลน์ ประเมินตนเอง นาสิ่ งที่เข้าใจ และยังเข้าใจ มาอภิปราย แลกเปลี่ยนเรี ยนรู ้กบเพื่อนๆ
ซึ่ งเป็ นการเรี ยนเชิงรุ ก มีการเตรี ยมการล่วงหน้า มิใช่มารอรับจากครู เท่านั้น
6. การตรวจงานนักเรียน
ั
6.1 ตรวจในเครื่ องคอมพิวเตอร์ ของครู ที่กาหนดให้นกเรี ยนส่ ง
8
ั
6.2 ตรวจจากเครื่ องคอมพิวเตอร์ ที่นกเรี ยนใช้งาน
6.3 ตรวจจากชิ้นงานที่ พิมพ์ส่งครู
7. การทดสอบนักเรียน
7.1 ทดสอบ online
7.2 ทดสอบโดยโปรแกรมที่ใช้
8. การแจ้ งผลการเรียน
แจ้งโดยโปรแกรม Student 44
9. มาตรการรักษาสภาพคอมพิวเตอร์ เครื่องมือ อุปกรณ์ ที่เกี่ยวข้ อง
้
9.1 มีตารางการใช้หอง คอมพิวเตอร์ / ห้อง Lab
9.2 มีระเบียบการใช้ห้องคอมพิวเตอร์ / ห้อง Lab
9.3 จัดนักเรี ยนรับผิดชอบทาความสะอาด สแกน virus
ทุก 2 สัปดาห์
9.4 กาหนดให้มีการส่ งซ่อมบารุ งทันที ที่เกิดความผิดปกติข้ ึน
ในเครื่ องคอมพิวเตอร์
ี่
10. การส่ งเสริมการใช้ ทค้ ุมค่ า
ั
10.1 ให้นกเรี ยนใช้ได้ตลอดวัน โดยยึดสโลแกนว่า
“เสี ยของ เสี ยโอกาสทันที ถ้าไม่มีการใช้”
“ลงทุนมาก จึงต้องใช้ให้มาก”
ั
10.2 พยายามให้นกเรี ยน ได้ใช้ ICT ได้ทุกเวลา ทุกสถานที่
้
ที่ตองการใช้เพื่อการเรี ยนรู้
ผู้เข้ าสั มมนา 5. นายปรัญชัย ใจมา วิทยากร / บรรณาธิการ
1. นางสาวนันทิกานต์ 6. นายนิโรจน์ แก้วชะเนตร 1. นายชัด บุญญา
ชุ่มวารี 7. นางพรพิมล พวงย้อยแก้ว 2. นายจงภพ ชูประทีป
2. นางสารวย ไชยสาร 8. นายนันทยศ ถนอมศักดิ์
3. นายประจวบ แก้วนา 9. นายนิกร คริ นชัย
4. นายไพบูลย์ 10. นางจันทนี ทาประเสริ ฐ
เพชร์แก้วณา 11. นางรุ จิรา กันทะวังส์