ob

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





V. ŻRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO



5.1. Przekształcenia rzeźby terenu i przypowierzchniowej warstwy

skorupy ziemskiej



Na terenie Powiatu Nowotomyskiego do działalności przeobrażających teren,

należą przede wszystkim intensywne użytkowanie rolnicze oraz kopalnie odkrywkowe

surowców naturalnych.

Użytkowanie rolnicze niesie jednak mniejsze zagrożenie, niż eksploatacja

surowców kopalnych. Łatwiejsza do realizacji jest również rekultywacja terenów

rolniczych, najczęściej stosowaną metodą jest zalesianie słabych gruntów.

Eksploatacja kruszywa naturalnego, surowców ilastych ceramiki budowlanej oraz

kredy jeziornej prowadzona jest przede wszystkim na terenie gmin Lwówek i Zbąszyń.

Powoduje ona znaczne zmiany w przypowierzchniowej warstwie skorupy ziemskiej,

między innymi w postaci dużych obszarów wyłączonych z użytkowania, hałd oraz

wyrobisk. Prowadzone prace rekultywacyjne po zakończonej eksploatacji w niewielkim

stopniu łagodzą przeobrażenia spowodowane wydobywaniem kopalin.

Specyfika wydobycia ropy i gazu nie powoduje następstw w postaci znacznych

zmian rzeźby terenu. Zagrożenie dla środowiska może powodować eksploatacja złóż

gazu, wymagająca prowadzenia stałych odwodnień, zaburzających stosunki wodne na

znacznym obszarze. Na terenie powiatu eksploatacja gazu ziemnego prowadzona jest

z kilku złóż i podlega kontroli oraz monitoringowi zgodnie z przepisami prawa górniczego.



5.2. Miejsca poboru wód podziemnych



Powiat Nowotomyski posiada bardzo dobrze rozbudowany system zaopatrzenia

w wodę. Wykaz ujęć wód podziemnych na terenie powiatu przedstawia tabela 50.



Wykaz ujęć na terenie Powiatu Nowotomyskiego T a b e l a 50

Wydajność Stacja uzdatniania

Lokalizacja Głębokość

Użytkownik Nr studni studni wody/Obsługiwane

ujęcia 3 [m]

[m /h] miejscowości

Gmina Kuślin

Ujęcia zbiorowe

ZOK w Kuślinie SUW Śliwno-Wymysłowo:

Śliwno -

2 74,0 64,0 Śliwno, Trzcianka,

Wymysłowo

Turkowo, Wymysłowo

SUW Chraplewo:

Chraplewo 1 16,0 158,0

Chrapliwo, Głuponie

1 34,0 41,0 SUW Kuślin:

Kuślin 1) Kuślin, Michorzewo,

2 58,5 51,0

Dąbrowa - Nowa

Ujęcia zakładowe i lokalne

ZUW Wąsowo:

Wąsowo ZOK w Kuślinie 1 52,0 100,0

Wąsowo, Dąbrowa



V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 111

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





1 2 3 4 5 6

Miasto i Gmina Lwówek

Ujęcia zbiorowe

ZGK w Lwówku 1 82,0 SUW Józefowo:

Józefowo 120,0

2 104,0

1 24,0 127,5 SUW Chmielinko:

Chmielinko 1)

2 18,0 133,0

Bródki 1 22,0 64,0 SUW Bródki

Ujęcia zakładowe i lokalne

Stadnina Koni SUW Posadowo –

Posadowo 1 15,0 43,3

Posadowo potrzeby własne

Konin Sp. z o. o. 1 72,0 36,0 Potrzeby własne

Przedsiębiorstwo Potrzeby własne

Lwówek 1 5,0 50,0

Pol - Strautman

Akademia Potrzeby własne

1A bd

Rolnicza

Brody 35,0

Gospodarstwo

Doświadczalne 1 bd

Gmina Miedzichowo

Ujęcia zbiorowe

1 58,0 56,5 SUW Bolewice:

Bolewice ZGK Bolewice

2 49,0 57,0

1) 1 55,8 39,7 SUW Bolewice

Bolewicko ZGK Bolewice

2 36,6 41,8

Miedzichowo 1 55,0 36,0 Potrzeby własne

ZGK Bolewice

(Ferma Drobiu) 2 37,0 25,0

Ujęcia zakładowe i lokalne

Miedzichowo Ośrodek Zdrowia 1 50,0 30,0 Potrzeby własne

Stacja Potrzeby własne

Bolewice 1 50,0 25,0

Przekaźnikowa

Potrzeby własne

Miedzichowo Posterunek Policji 1 50,0 15,0

Bolewice Ośrodek Zdrowia 1 45,0 33,0 Potrzeby własne

Miedzichowo Urząd Gminy 1 25,0 18,0 Potrzeby własne

Miedzichowo Potrzeby własne

PPH Polmax S. A. 1 18,0 40,0

(stacja paliw)

Zajazd Otwarte Potrzeby własne

Sępolno 1 bd 25,0

Wrota

Instytut Zootechniki Potrzeby własne

Miedzichowo Oddział Badawczy 1 5,0 35,0

Drobiarstwa

36,6 29,0

Miedzichowo Była GS 3 15,0 29,0 bd

0,1 26,0

Miasto i Gmina Nowy Tomyśl

Ujęcia zbiorowe

Nowy Tomyśl PWiK Sp. z o.o. w 1 47,0 72,5 SUW Nowy Tomyśl:

(Śniadeckich) Nowym Tomyślu 2 51,3 73,0 Nowy Tomyśl, Stary

3 50,7 75,0 Tomyśl, Glinno, Paproć,

4 49,3 74,0 Przyłęk, Wytomyśl,

1 100,0 78,0 Sękowo, Jastrzębsko,

2 85,0 76,0 Boruja Kościelna, Boruja

3

2)

85,0 62,0 Nowa, Cicha Góra,

Glinno 2) Chojniki

4 85,0 64,0

2)

5 85,0 71,0

2)

6 85,0 77,0

SUW Kozie Laski:

Kozie Laski 1 51,0 92,0 Kozie Laski, Róża, Róża

Nowa

2 81,6 63,0 SUW Sątopy

Sątopy

3 79,3 72,0 Sątopy







112 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





1 2 3 4 5 6

Ujęcia zakładowe i lokalne

Nowy Tomyśl Okręgowa Potrzeby własne

Spółdzielnia 2 60,0 68,0

Mleczarska

Bukowiec Spółdzielnia 2 6,0 18,0 Potrzeby własne

Inwalidów

Wielkopolanka 2 10,0-13,0 88,5

Paproć Bartex – Bartol Potrzeby własne

1 30,0 75,0

Sp. jawna

Miasto i Gmina Opalenica

Ujęcia zbiorowe

PGKiM Komopal 1 62,0 SUW Opalenica:

Sp. z o. o. w 2 70,0 Opalenica

Opalenica Opalenicy 200,0

3 73,0

4 75,0

1 63,0 82,0 Porażyn, Jastrzębniki,

Porażyn

2 49,0 80,0 Łęczyce

SUW Urbanowo:

Urbanowo 1 35,3 77,0 Urbanowo, Dakowy

Mokre

Rudniki „Zremb” Rodniki Kolonia

1 33,6 65,0

Opalenica

SUW Kopanki:

Kopanki 1 60,0 95,0 Kopanki, Biała Wieś,

Terespotockie

Jastrzębniki 1 22,0 bd bd

SUW Wojnowice:

1 71,0 60,0

Wojnowice, Lagwy,

Wojnowice

Niegolewo, Kozłowo,

2 78,0 60,0

Uścięcice

Ujęcia zakładowe i lokalne

PGNiG S.A. Potrzeby własne – Zakład

Kopanki Oddział 1 1,5 bd nieczynny

Zielonogórski

Rejonowy Zarząd Potrzeby własne

Infrastruktury w

Porażyn 2 49,0 95,0

Poznaniu JW.

3036 Porażyn

1 75,0 Potrzeby własne

PKP S.A. Zakład

Opalenica bd

Nieruchomości 2 75,0

Rudopal Potrzeby własne

Rudniki 1 30,0 60,0

Sp. z o. o.

4 66,0 Potrzeby własne

Cukrownia 5 82,0

Opalenica 330,5

Opalenica S.A. 6 68,0

7 65,8

Miasto i Gmina Zbąszyń

Ujęcia zbiorowe

Zbąszyń ZWiK w 1 44,0 28,0 SUW Zbąszyń: Zbąszyń

(ul. Reymonta) Zbąszyniu 2 44,0 28,0 Strzyżewo, Nowy Dwór

Stefanowo 1 45,0 26,0 Stefanowo, zakrzewo

2 45,0 26,0

Perzyny 1 92,5 30,0 SUW Perzyny:

2 90,0 30,0 Perzyny, Przyprostynia

Łomnica 2 55,8 59,0 SUW Łomnica:

3 56,0 50,0 Łomnica, Leśna Huta

Nowa Wieś 1 54,0 52,0 SUW Nowa Wieś Zbąska:

Zbąska Nowa Wieś Zbąska,

2 54,0 52,0 Nądnia









V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 113

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





1 2 3 4 5 6

Ujęcia zakładowe i lokalne

Zbąszyń Zakład ROMEO Potrzeby własne

2 13,0 bd

ul. Graniczna 57 Sp. z o. o.

Chrośnica Ferma Drobiu w Potrzeby własne

Chrośnicy –

Instytut bd bd bd

Zootechniki w

Krakowie

PKP S.A. Zakład 1 14,0 bd Potrzeby własne

Zbąszyń

Nieruchomości 2 14,2 bd

Zbąszyń GS Zbąszyń Potrzeby własne

2 6,0 18,0

ul. Przysiółki 2

Zbąszyń Zajazd Pod

bd bd bd bd

Dębami

Zbąszyń Stanica Żeglarska bd bd bd bd

Zbąszyń Hotel Stanisław

bd bd bd bd

Kryś

1)

– studnia awaryjna;

2)

– studnie nieczynne;

Źródło: Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu





Powyższe tabelaryczne zestawienie ujęć na terenie powiatu zawiera jedynie ujęcia

wód podziemnych, które pobierane są przede wszystkim na potrzeby gospodarki

komunalnej w mniejszym stopniu na cele rolniczo – produkcyjne.





5.3. Miejsca poboru wód powierzchniowych





Obecnie według danych wynikających z pozwoleń wodnoprawnych, wśród form

korzystania z wód powierzchniowych na terenie powiatu znajdują się takie jak:

 hodowla ryb (stawy rybne utworzone na podpiętrzonych ciekach oraz zbiornikach

wodnych);

 wody na cele przeciwpożarowe (zbiorniki wodne, mała retencja);

 wody służące retencjonowaniu, wędkowaniu z zarybianiem oraz na potrzeby MEW

(zbiornik wodny w Miedzichowie);

 gospodarcze wykorzystanie wód (z rzeki Mogilnicy Zachodniej w jej 5 + 655 km. Jest

to okresowy pobór wody piętrzonej jazem żelbetowym (maks. wysokość piętrzenia

77,26 m.n.p.m), w maksymalnej ilości 5 000 m3, przez Cukrownię Opalenica na

potrzeby kampanii buraczanej).

Według posiadanych informacji na terenie powiatu nie pobiera się wód

powierzchniowych na cele socjalno - bytowe oraz do picia.









114 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





5.4. Miejsca zrzutu ścieków



Każda z gmin powiatu posiada własne oczyszczalnie ścieków. Wykaz istniejących

na terenie powiatu oczyszczalni przedstawia tabela 51.





Wykaz istniejących na terenie powiatu oczyszczalni ścieków T a b e l a 51

Ważność

Przepustowość

Miejscowość Użytkownik Odbiornik 3 pozwolenia Typ

[m /d]

wodnoprawnego

Gmina Kuślin

Kuślin rów melior 180 08.10.2012 mech-biol

ZOK w Kuślinie



Miasto i Gmina Lwówek

Czarna

Konin ZGK w Lwówku 677 31.12.2004 mech-biol

Woda

Gmina Miedzichowo

Struga

Bolewice ZGK Bolewice 400 31.12.2013 mech-biol

Bolewicka

Miasto i Gmina Nowy Tomyśl

mech-biol

Nowy Tomyśl PWiK Sp. z o.o. Szarka 4 116 31.12.2015

w Nowym

Rów mech-biol

Bukowiec Tomyślu 207 31.12.2005

Kościółek

BARTEX – Rów Rsz – mech-biol

Paproć 9,9 31.12.2011

Bartol Sp. Jawna 18 -4

Miasto i Gmina Opalenica

PGKiM Komopal

Opalenica Mogilnica 120 31.12.2012 mech-biol

Sp. z o. o. w

Troszczyn Opalenicy Mogilnica 840 31.12.2012 mech-biol

Cukrownia

Opalenica Mogilnica 50 31.12.2010 mech

Opalenica S.A.

Miasto i Gmina Zbąszyń

ZWiK w

Zbąszyń Obra 390 31.12.2005 mech-biol

Zbąszyniu

Źródło: Dane przekazane przez Urzędy Gmin,, WIOŚ Poznań 2000 i 2001 Raport o stanie środowiska w województwie

wielkopolskim,





Z danych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz

przeprowadzonych ankiet wynika jednak, że część z oczyszczalni pracuje nie

wykorzystując w pełni swojej przepustowości (między innymi oczyszczalnia

w Troszczynie). Sytuacja taka jest wynikiem braku dostatecznej infrastruktury technicznej

(kolektory kanalizacyjne, przepompownie) umożliwiającej doprowadzenie ścieków do

oczyszczalni. Również niewłaściwa eksploatacja oczyszczalni (zbyt mała lub zbyt duża

ilość ścieków) wpływa niekorzystnie na jakość odprowadzanych ścieków, może obniżyć

stopień oczyszczenia ścieków, a tym samym źle wpłynąć na jakość wód odbiornika.

O niezadowalającym stanie pracy niektórych obiektów oczyszczalni świadczą

wyniki kontroli przeprowadzonych przez WIOŚ Poznań w latach 2001 i 2002.

W roku 2001 skontrolowano 3 oczyszczalnie ścieków: w Nowym Tomyślu,

Bukowcu oraz Opalenicy. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenia

V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 115

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





dopuszczalnych w pozwoleniach wodnoprawnych norm zanieczyszczeń w ściekach

oczyszczonych na następujących obiektach oczyszczalni:

- oczyszczalnia mechaniczno – biologiczna w Nowym Tomyślu, której

eksploatatorem jest Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o. o.

w Nowym Tomyślu – przekroczenia w zakresie zawiesiny ogólnej;

- oczyszczalnia mechaniczno – biologiczna w Opalenicy, której eksploatatorem jest

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej KOMOPAL Sp. z o. o.

w Opalenicy – przekroczenia w zakresie związków biogennych.

W roku 2002 WIOŚ objął kontrolą 2 oczyszczalnie ścieków, w Troszczynie oraz

w Koninie. Wykazała ona przekroczenia wartości dopuszczalnych norm zanieczyszczeń

w ściekach oczyszczonych, w oczyszczalni w Troszczynie.

Przeprowadzone kontrole WIOŚ nie wykazały żadnych nieprawidłowości w pracy

pozostałych kontrolowanych obiektów oczyszczalni.

Braki w infrastrukturze komunalnej są miejscami zastąpione przez przydomowe

oczyszczalnie ścieków w indywidualnych domach jednorodzinnych, jednostkach

użyteczności publicznej lub jednostkach gospodarczych. Tabela 52, przedstawia wykaz

istniejących przydomowych oczyszczalni ścieków w Powiecie Nowotomyskim,

opracowany na podstawie pozwoleń wodnoprawnych z lat 1999-2003 oraz zgłoszeń

instalacji (przydomowej oczyszczalni ścieków), z których emisja nie wymaga pozwolenia

wodnoprawnego, a które mogą negatywnie oddziaływać na środowisko.





Wykaz istniejących przydomowych oczyszczalni ścieków T a b e l a 52

Przepustowość Ważność pozwolenia

Lokalizacja Użytkowanie 3

[m /d] wodnoprawnego

1 2 3 4

Gmina Kuślin

Chraplewo Dla potrzeb budynku mieszkalnego 3,00 31.12.2010

Dąbrowa Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,64 31.12.2010

Kuślin Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,64 31.12.2010

Miasto i Gmina Lwówek

Grońsko Dla potrzeb podmiotu Inter - Bar 2,5 bd

Posadówko Dla potrzeb budynków mieszkalnych 3,0 bd

Gmina Miedzichowo

Miedzichowo Dla potrzeb budynku Szkoły Podstawowej 6,54 31.07.2012

Silna Nowa Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,60 31.12.2005

Silna Nowa Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,81 bd

Lewiczynek Dla potrzeb budynku leśniczówki bd bd

Łęczno Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,65 31.12.2004

Silna Nowa Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,81 31.12.2004

Miasto i Gmina Nowy Tomyśl

Wytomyśl Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,11 31.12.2010

Sękowo Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,81 31.12.2005

Przyłęk Dla potrzeb stacji paliw 3,96 23.10.2013









116 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





1 2 3 4

Miasto i Gmina Opalenica

Kopanki Dla potrzeb budynku Szkoły Podstawowej 2,20 29.08.2012

Porażyn Dla potrzeb Hurtowni Opaltex 0,80 11.12.2013

Opalenica Dla potrzeb budynku mieszkalnego 0,64 bd

Miasto i Gmina Zbąszyń

Chrośnica Dla potrzeb budynku Szkoły Podstawowej 2,40 31.07.2012

i Gimnazjum

Źródło: Pozwolenia wodnoprawne z lat 1999-2003 wydane przez Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu, Urzędy Gmin -

zgłoszenia instalacji





Odbiornikiem oczyszczonych ścieków z przydomowych oczyszczalni jest głównie

grunt w granicach działki, na której zlokalizowana jest oczyszczalnia, w kilku przypadkach

oczyszczone ścieki odprowadzane są do urządzeń melioracji szczegółowej.

Wśród urządzeń odprowadzających zanieczyszczenia do wód powierzchniowych

znajdują się również kolektory wód deszczowych. Wykaz urządzeń wodnych służących do

zbierania i oczyszczania wód deszczowych znajdujących się na terenie powiatu

zamieszczono w tabeli 53.





Urządzenia do zbierania i oczyszczania wód deszczowych T a b e l a 53

Przepustowość

Lokalizacja Użytkownik Typ 3 Odbiornik

[dm /s]

Opalenica Cukrownia Zbiorniki akumulacyjne w Mogilnica

1)

Opalenica S.A. ilości 6 szt. – łączna pow. 799 820 tyś. Zachodnia

38 ha,

Przyłęk PAL – GAZ Separator Grunt

Sp. Jawna koalescencyjny 39,2

(PKS KOALA NG 20-0,85)

Nowy Tomyśl Zakład MŁYN Separator lamelowy Szarka

(PSV LAMELA Unicon 43,0

40/400)

Nowy Tomyśl Aesculap – Chifa Separator Szarka

Sp. z o. o. koalescencyjny

48,5

(AWAS – BK NG 30) z

osadnikiem

Nowy Tomyśl Przedsiębiorstwo Separator Rów

Energetyki koalescencyjny melioracyjny

33,0

Cieplnej Sp. z o. o. (AWAS – SB NG 10) z RSz-J1

osadnikiem

1)

– pojemność w m3

Źródło: Decyzje pozwolenia wodnoprawne wydane przez Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu







Na terenie powiatu znajdują się również stawy i zbiornik wodny, które są

wykorzystywane do hodowli ryb. Tabela 54 zamieszczona poniżej zawiera wykaz tych

obiektów.









V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 117

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





Wykaz stawów hodowlanych na terenie Powiatu Nowotomyskiego Tabela 54

Powierzchnia

Lokalizacja Baza wód całkowita stawu Nr pozwolenia wodnoprawnego

2

[m ]

1 2 3 4

Zgierzynka wody gruntowe 7 600 RŚ 6224 – 6/2003

Konin wody gruntowe 1 299 RŚ 6224 – 1/2003

Źródło: Informacje Urzędów Gmin, pozwolenia wodnoprawne z lat 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 wydane przez Starostwo

Powiatowe w Nowym Tomyślu.





5.5. Urządzenia wodne



Pod względem ilości i różnorodności urządzeń wodnych w powiecie dominują

budowle piętrzące: zastawki, jazy, zainstalowane na następujących ciekach

przepływających przez powiat:

 Rzeka Mogilnica – budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 24 + 400 w m. Urbanowo;

- km 26 + 800 w m. Uścięcice;

- km 28 + 650 w m. Kozłowo;

- km 35 + 285 w m. Łagwy;

 Rzeka Mogilnica Wschodnia – budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 0 + 540 w m. Wojnowice;

 Rzeka Mogilnica Zachodnia – budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 5 + 764 w m. Opalenica;

- km 7 + 540 w m. Rudniki;

- km 8 + 746 w m. Łagwy;

- km 11 + 910 w m. Rudniki;

- km 13 + 299 w m. Michorzewo;

- km 15 + 060 w m. Michorzewo;

- km 16 + 349 w m. Śliwno;

- km 19 + 838 w m. Trzcianka;

- km 22 + 065 w m. Bródki;

- km 26 + 280 w m. Brody;

- km 28 + 250 w m. Pakosław;

 Dopływ Mogilnica – budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 2 + 430 w m. Rudniki;

- km 5 + 430 w m. Łaz;

- km 7 + 012 w m. Michorzewo;

- km 8 + 733 w m. Michorzewo;

- km 11 + 050 w m. Głuponie;

- km 15 + 410 w m. Wąsowo;

118 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





 Rzeka Szarka – budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 25 + 540 w m. Sękowo;

- km 28 + 950 w m. Nowy Tomyśl;

- km 33 + 400 w m. Stary Tomyśl;

 Czarna Woda – budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 6 + 000 w m. Miedzichowo;

- km 26 + 560 w m. Komorowo;

- km 28 + 800 w m. Pawłówko;

- km 31 + 840 w m. Konin;

 Strumień Kościółek - budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 1 + 875 w m. Boruja Kościelna;

- km 3 + 690 w m. Boruja Kościelna;

- km 4 + 000 w m. Boruja Kościelna;

- km 5 + 060 w m. Boruja Kościelna;

- km 6 + 370 w m. Paproć;

- km 7 + 030 w m. Paproć;

- km 7 + 960 w m. Paproć;

- km 8 + 080 w m. Cichagóra;

- km 8 + 590 w m. Cichagóra;

- km 8 + 900 w m. Cichagóra;

- km 9 + 015 w m. Cichagóra;

 Struga Bolewicka - budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 9 + 990 w m. Bolewice;

 Rów Wargański - budowle rozmieszczone są w kilometrażu:

- km 7 + 620 w m. Grubsko;

- km 9 + 169 w m. Jastrzębsko Nowe;

- km 10 + 364 w m. Jastrzębsko Nowe;

- km 11 + 574 w m. Jastrzębsko Stare;

- km 12 + 860 w m. Jastrzębsko Stare;



Na odcinku rzeki Czarna Woda będącym w granicach Powiatu Nowotomyskiego

znajduje się Mała Elektrownia Wodna. Jest ona zlokalizowana na km 6 + 000

w miejscowości Miedzichowo.

Powyższe zestawienie budowli hydrotechnicznych na terenie powiatu zostało

przygotowane na podstawie informacji przekazanych przez Wielkopolski Zarząd Melioracji

i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, Inspektorat w Nowym Tomyślu.





V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 119

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





5.6. Przyczyny degradacji gleb



Przyczyną degradacji gleb są zmiany w środowisku glebowym, będące efektem

naturalnej, najczęściej jednak gospodarczej działalności człowieka. Zmiany te prowadzą

do obniżenia żyzności i urodzajności gleby, a dalej do ogólnych zmian środowiskowych.

Do najważniejszych zagrożeń prowadzących do degradacji gleby należą:

 monokultury, które prowadzą do zubożenia gleby,

 pożary roślinności wzmagające erozję gleby, co prowadzi do pustynnienia danego

obszaru,

 osuszanie podmokłych terenów i regulacja rzek obniżająca poziom wód gruntowych,

 zbyt intensywne nawożenie mineralne,

 niewłaściwa irygacja pól nawozami naturalnymi – gnojówką, gnojowicą itp.,

 ścieki i różnego rodzaju odpady niewłaściwie składowane,

 stosowanie nadmiernych ilości chemicznych środków owadobójczych,

chwastobójczych i grzybobójczych,

 eksploatacja powierzchniowa surowców mineralnych;

 zajmowanie obszarów rolniczych pod budownictwo przemysłowe i mieszkalne;

 emisje i imisje gazów i pyłów.

Na terenie powiatu obserwowane są zmiany degradacyjne gleb, objawiające się

między innymi zakwaszeniem gleb. Wpływa to na zmniejszenie i pogorszenie jakości

uzyskiwanych plonów. Kwaśny odczyn pH gleb wpływa bowiem na pogorszenie

przyswajalności mikroelementów (Cu, Mn, Zn, oraz Fe). W celu zminimalizowania szkód

i przeciwdziałaniu degradacji należy prowadzić procesy wapnowania gleb, które zmieniają

właściwości fizykochemiczne i biologiczne gleb.

Zagrożeniem dla gleb jest również ich zanieczyszczenie metalami ciężkimi oraz

siarką. Na terenie powiatu obserwowane jest ponadnormatywne stężenie kadmu i cynku

w glebie. Jego zawartość określono w roku 2001 na poziomie I stopnia zanieczyszczenia.

Stwierdzono również zanieczyszczenie gleb związkami siarki siarczanowej

w każdym z czterech stopni. Znaczne zanieczyszczenie gleb S – SO4 informuje

o pozostawaniu gleb w zasięgu oddziaływania podwyższonej lub wysokiej emisji

związków siarki ze źródeł lokalnych bądź z dalekiego transportu SO2 w atmosferze.

Głównymi źródłami zanieczyszczenia siarką są emisje przemysłowe oraz spalanie paliw

płynnych, w glebach użytkowanych rolniczo siarkę wprowadza się również wraz

z nawozami oraz pestycydami.









120 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





Przyczynami degradacji chemicznej gleb na terenie powiatu są przede wszystkim

zanieczyszczenia związane ze spalaniem paliw (osiadanie zanieczyszczeń pyłowych

i chemicznych, zanieczyszczenia komunikacyjne, kwaśne deszcze).





5.7. Źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza



Główne źródła emisji substancji do powietrza na terenie powiatu stanowią zakłady

przemysłowe, kotłownie oraz ruch komunikacyjny. Są to więc sektory przemysłowy,

komunalny i transportowy.

Do zakładów przemysłowych będących źródłem emisji zanieczyszczeń pyłowych

i gazowych na terenie Powiatu Nowotomyskiego należą między innymi przedsiębiorstwa

posiadające decyzje o dopuszczalnym poziomie emisji gazów i pyłów wprowadzanych do

powietrza lub pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.

Zestawienie zakładów posiadających wymienione decyzje przedstawia tabela 55.



Zestawienie ważniejszych źródeł emisji zanieczyszczeń na terenie

powiatu T a b e l a 55



Miejscowość Zakład



Nowy Tomyśl Przedsiębiorstwa Produkcji Elektronicznej WIELKOPOLSKA Sp. z o. o.

Nowy Tomyśl Zakład Meblarski STEMEB

Nowy Tomyśl Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o. o.

Nowy Tomyśl Aesculap – Chifa Sp. Z o. o.

Polskie Szkło – Double B Sp. z o. o. Zakład Produkcyjny

Nowy Tomyśl

w Nowym Tomyślu

Nowy Tomyśl Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjno – Drogowych S.A.

Nowy Tomyśl Rejonowa Spółdzielnia Ogrodniczo - Pszczelarska

Bukowiec Spółdzielnia Inwalidów WIELKOPOLANKA Zakład Elektrotechniczny

Paproć Bartex Bartol Sp. jawna

Opalenica Fabryka Maszyn Rolniczych POL – MOT Opalenica

Porażyn Wielkopolskie Tartaki WITAR

Kozie Laski Zakład Rzeźnicko Wędliniarski Sp. Jawna

Lwówek Pol – Strautman Sp. z o. o.

Opalenica Cukrownia Opalenica S. A.

Uścięcice PGNiG S.A. Oddział Zielonogórski, Kopalnia Ropy Naftowej BUK

Nowy Tomyśl ATLAS MEBLE KUCHENNE S. C.

Wąsowo Odlewnia Żeliwa BERTRAM – KRUGIOŁKA S.C.

Sielinko Przedsiębiorstwo Rolno – Przemysłowe Sielinko Sp. z o. o.

Źródło: WIOŚ Poznań., Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu





W roku 2001 WIOŚ Poznań przeprowadził w zakresie ochrony powietrza na

terenie powiatu kontrolę jedynie w Zakładzie Mechanicznym WIKOMA. W wyniku kontroli

zobowiązano zakład do uzyskania zezwolenia na wprowadzanie zanieczyszczeń do

powietrza (do dnia dzisiejszego nie została wydana dla podmiotu taka decyzja, ponieważ

podmiot nie złożył w tej sprawie wniosku do Starostwa).



V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 121

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





W roku 2002 WIOŚ Poznań w zakresie ochrony powietrza również skontrolował

tylko jeden podmiot, Przedsiębiorstwa Produkcji Elektronicznej WIELKOPOLSKA

Sp. z o. o., gdzie kontrola nie wykazała żadnych nieprawidłowości.

Poważnym problemem występującym zarówno na terenach miejskich jak

i wiejskich Powiatu Nowotomyskiego jest tzw. niska emisja, będąca głównie efektem

spalania paliw o niskiej jakości w paleniskach domowych oraz związana z działalnością

małych zakładów, niepodlegających obowiązkowi posiadania pozwolenia na

wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.

Na stan środowiska atmosferycznego wpływa również komunikacja (składniki

spalin: tlenki węgla, tlenki azotu). Na terenie powiatu obecnie największymi liniowymi

emitorami zanieczyszczeń do atmosfery jest droga krajowa nr 2 oraz drogi wojewódzkie.

Panujące na tych drogach natężenie ruchu powoduje emisję znacznych ilości spalin

samochodowych. Wielkość emisji komunikacyjnej ulegnie na pewno zwiększeniu

w momencie wybudowania autostrady A 2 Poznań - Nowy Tomyśl i dalej Świecko.

Źródłem emisji węglowodorów do atmosfery są także stacje benzynowe

zlokalizowane na terenie powiatu, nie ma jednak szczegółowych danych określających ich

oddziaływanie na środowisko.

Emisja punktowa w postaci związków amoniaku, metanu, siarkowodoru oraz

zanieczyszczeń bakteriologicznych ma również miejsce ze składowisk odpadów na

terenie powiatu. Dotyczy to obecnie zarówno zamkniętych składowisk, ale jeszcze nie

poddanych procesowi rekultywacji (m. Konin), jak i nieużytkowanych (m. Strzyżewo) oraz

składowisk działających w miejscowościach Bolewice, Kuślin, Bukowiec, Jastrzębniki,

Nowy Dwór. Niestety wielkość emisji nie jest znana ze względu na brak badań

prowadzonych w danym zakresie.





5.8. Źródła hałasu



Hałas jest powszechnym zanieczyszczeniem środowiska przyrodniczego, spośród

wielu jego źródeł do najbardziej uciążliwych zalicza się hałas komunikacyjny

i przemysłowy.

Na terenie Powiatu Nowotomyskiego szczególnie uciążliwy hałas komunikacyjny,

występuje na drodze krajowej nr 2. Drogi wojewódzkie i powiatowe też mają wpływ na

emisję hałasu, ale ze względu na mniejszą przepustowość i natężenie ruchu pojazdów

stanowią mniejsze zagrożenie. Wyjątek stanowią trasy przechodzące przez miasta

i miejscowości o zwartej zabudowie położonej wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych,

ma to miejsce przede wszystkim w Nowym Tomyślu, Zbąszyniu i Opalenicy.





122 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





Drugim rodzajem źródeł emisji hałasu jest przemysł. Do zakładów przemysłowych

będących źródłem hałasu na terenie Powiatu Nowotomyskiego należą między innymi

przedsiębiorstwa posiadające decyzje o dopuszczalnym poziomie hałasu. Starosta

Nowotomyski, zgodnie z uzyskanymi informacjami, wydał zakładom przemysłowym cztery

takie decyzje.

Zestawienie danych dotyczących wymienionych decyzji przedstawia tabela 56.



Zestawienie danych wynikających z decyzji o dopuszczalnym poziomie

hałasu wydanych przez Starostę Nowotomyskiego T a b e l a 56

Dopuszczalny poziom hałasu

[dB]

Zakład przemysłowy

pora dnia pora noc

(6.00 – 22.00) (22.00 – 6.00)

Zakład Pracy Chronionej KUVERT Polska Sp. z o. o. 50 40

1)

Zakład ATLAS Meble Kuchenne S.C. 45 40

2)

50 40

Fabryka Mebli Swedwood Poland S.A. 50 40

3)

50 40

Spółdzielnia Inwalidów CHEMOS 4)

45 40

1)

– teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (od strony ul. Półwiejskiej);

2)

– teren zabudowy zagrodowej (od strony miejscowości Paproć);

3)

– teren zabudowy mieszkalnej;

4)

– teren szkoły.

Źródło: Decyzje określające dopuszczalny poziom hałasu przekazane przez Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu





Pomiary dokonane przed wydaniem decyzji stwierdzały przekroczenia norm emisji

hałasu dla punktu pomiarowego. Przekroczenia te jednak nie były duże i sięgały od kilku

do kilkunastu decybeli.

W roku 2001 WIOŚ Poznań, przeprowadził kontrole w zakresie ochrony przed

hałasem jedynie w przedsiębiorstwie ATLAS Meble Kuchenne S.C. w Nowym Tomyślu.

Pomiary kontrolne poziomu hałasu wykonane w 2001 roku dla Zakładu ATLAS Meble

Kuchenne S.C. wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu określonego

w decyzji Starosty Nowotomyskiego. W związku z przekroczeniami ustalonymi w decyzji

wydane zostało zarządzenie pokontrolne zobowiązujące właściciela do podjęcia działań

zmierzających do ograniczenia emitowanego hałasu.

Ze względu na brak aktualnych badań emisji hałasu z pozostałych podmiotów nie

jest możliwa faktyczna rzeczowa ocena środowiska akustycznego wokół nich.

Zagrożenie hałasem komunalnym jest zdecydowanie mniejsze, zazwyczaj

punktowe i okresowe. Przeciwdziałanie sprowadza się między innymi do wydania decyzji

o dopuszczalnym poziomie hałasu, w przypadku zgłoszeń mieszkańców o zaistniałym

problemie.









V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 123

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





5.9. Źródła promieniowania elektromagnetycznego



Źródłem promieniowania elektromagnetycznego są stacje radiowe, telewizyjne

i telefonii komórkowej, medyczne urządzenia diagnostyczne i terapeutyczne, urządzenia

przemysłowe i gospodarstwa domowego oraz systemy przesyłowe energii elektrycznej.

Z punktu widzenia ochrony środowiska istotne znaczenie mają urządzenia

radiokomunikacji rozsiewczej; stacje nadawcze radiowe i telewizyjne oraz telefonii

komórkowej. Emitują one do środowiska fale elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości

w postaci radiofal o częstotliwości od 0,1 – 300 MHz i mikrofal od 300 do 300 000 MHz.

Na terenie Powiatu Nowotomyskiego znajdują się przede wszystkim pojedyncze

sztuczne oraz liniowe źródła pól elektromagnetycznych wraz ze związanymi z nimi

stacjami elektroenergetycznymi.

Zgodnie z uzyskanymi danymi na obszarze powiatu zlokalizowanych jest 11

obiektów telefonii komórkowej – stacji nadawczych należących do różnych operatorów (3

stacje posiadają pozwolenie na emisję wydane decyzją Starosty Nowotomyskiego).

Wykaz stacji bazowych telefonii komórkowej, znajdujących się na terenie powiatu

przedstawia tabela 57.



Stacje bazowe telefonii komórkowej posiadające pozwolenie

na użytkowanie T a b e l a 57

Nazwa stacji Lokalizacja

Stacja bazowa telefonii komórkowej Lwówek ul. Magazynowa dz. 161/2, 161/4,

poziom emisji 4349,1W,

Stacja bazowa telefonii komórkowej Plus GSM

Bukowiec ul. Sątopska dz. 163/12,

poziom emisji 8852W,

Stacja bazowa telefonii komórkowej Zbąszyń ul. Przysiółki 2,

Stacja bazowa telefonii komórkowej Nowy Tomyśl ul. Komunalna

Stacja bazowa telefonii komórkowej GSM 6084 Józefowo k. Lwówka dz. 69,

Stacja bazowa telefonii komórkowej Bolewice ul. Szkolna

Stacja bazowa telefonii komórkowej Nowy Tomyśl ul. Komunalna

Stacja bazowa telefonii komórkowej Era GSM Miedzichowo

Stacja bazowa telefonii komórkowej Era Opalenica ul. Nowa

Stacja bazowa telefonii komórkowej

Wąsowo ul. Wytomyska

poziom emisji 7681W

Stacja bazowa telefonii komórkowej Turkowo

Stacja bazowa telefonii komórkowej Głuponie

Źródło: Starostwo Powiatowe w Nowym Tomyślu





Postępowanie administracyjne związane z lokalizacją stacji odbywa się zgodnie

z obowiązującymi przepisami Prawa ochrony środowiska i poprzedzone jest procedurą

ocen oddziaływania na środowisko. Przepisy ochrony środowiska nakładają na inwestora

obowiązek wykonania pomiarów pól elektromagnetycznych bezpośrednio po

uruchomieniu obiektu. Lokalizacja anten na znacznych wysokościach (30-40 m n p t.)

oraz kierunkowa charakterystyka ich promieniowania powodują, że w miejscach



124 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





dostępnych dla ludności pole elektromagnetyczne emitowane przez anteny nadawcze

stacji bazowych jest wielokrotnie niższe niż dopuszczalne. Stacje bazowe nie stanowią

więc zagrożenia dla zdrowia mieszkańców Powiatu Nowotomyskiego.

Na terenie powiatu prócz stacji telefonii komórkowej, zlokalizowane są

następujące źródła promieniowania elektromagnetycznego:

- elektroenergetyczne linie napowietrzne NN, WN 110 kV, 220 kV, SN 15 kV ;

- stacje elektroenergetyczne (GPZ);

- stacje transformatorowe SN 15 kV;

- cywilne stacje radiowe CB o mocy około 10 W

- urządzenia nadawcze, diagnostyczne i inne, będące w posiadaniu policji, straży

pożarnej, pogotowia i zakładów przemysłowych.

Pola elektromagnetyczne wokół linii o napięciu 15 kV i niższym traktowane są jako

nieistotne z punktu widzenia wpływu na środowisko i zdrowie ludzi. Natomiast pola

elektromagnetyczne o wartościach przekraczających wartości dopuszczalne mogą

występować wokół linii elektroenergetycznych wysokich napięć oraz w otoczeniu stacji

elektroenergetycznych. Uciążliwość elektroenergetyczna wymienionych obiektów oraz

istniejących linii elektroenergetycznych wraz ze stacjami nie została dokładnie zbadana.

Natomiast według danych literaturowych („Linie i stacje elektroenergetyczne w środowisku

człowieka” M. Szuba), pomiary pól elektromagnetycznych wskazują na to, że pod liniami

110 kV i 220 kV mogą być przekroczone dopuszczalne poziomy pól

elektromagnetycznych określone dla terenów zabudowy mieszkaniowej. W związku z tym

pod liniami 110 kV i 220 kV i w bezpośrednim ich sąsiedztwie należy unikać lokalizacji

takiej zabudowy lub jej planowaną lokalizację poprzedzić pomiarami pól

elektromagnetycznych w środowisku.

Biorąc pod uwagę fakt, że w Powiecie Nowotomyskim znajdują się tereny

o szczególnych walorach krajobrazowych, szczególną uwagę należy zwrócić na

dodatkowy aspekt budowy linii elektroenergetycznych i obiektów radiokomunikacyjnych i

radiowych, jakim jest wpływ wysokich konstrukcji wsporczych na krajobraz. W celu

ochrony krajobrazu przed negatywnym oddziaływaniem linie elektroenergetyczne, stacje

nadawcze radiowo-telewizyjne, stacje bazowe telefonii komórkowej i inne obiekty

radiokomunikacyjne, należy lokalizować poza miejscami objętymi szczególną ochroną,

z uwzględnieniem zakazów wynikających z aktów prawa miejscowego powołujących

określone formy ochrony przyrody i w taki sposób aby ich wpływ na krajobraz był jak

najmniejszy. Należy także wprowadzić zasadę, że jeśli w bliskim sąsiedztwie planowana

jest lokalizacja kilku obiektów radiowo telewizyjnych lub obiektów radiokomunikacyjnych,

to muszą one być lokalizowane na jednej konstrukcji wsporczej.





V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 125

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





Zagadnienia ochrony ludzi i środowiska przed niejonizującym promieniowaniem

elektromagnetycznym są regulowane przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, prawa

budowlanego, prawa ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego

i przepisami sanitarnymi.





5.10. Przyczyny degradacji szaty roślinnej i przeobrażeń fauny



Obszary chronione, jak również uprawy rolne na terenie powiatu są poddawane

nadzwyczajnym zagrożeniom i degradacji. Najczęstszymi ich formami są:

 zanieczyszczenia pyłowe ze źródeł niskiej emisji i emiterów przemysłowych;

 zanieczyszczenia powiązane z ruchem komunikacyjnym;

 zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych;

 stosunkowo niska świadomość ekologiczna i wrażliwość przyrodnicza

społeczeństwa;

 silna prorozwojowa presja społeczna, która wyraża się w chęci wykorzystania

ekonomicznego wszystkich zasobów przyrodniczych, w tym nawet

najcenniejszych, wymagających szczególnej ochrony.

Dla świata zwierzęcego występującego na terenie powiatu największym

zagrożeniem ich egzystencji i dalszego rozwoju są:

 kłusownictwo – mogące przyczynić się do niekontrolowanego (gwałtownego)

zmniejszenia się populacji poszczególnych gatunków;

 nadmierna populacja lisów;

 duża populacja kruków w rejonie Józefowa i Grońska w gminie Lwówek;

 pożary lasów;

 wypalanie traw;

 rozwój przemysłu – powodującego pogorszenie się ogólnego stanu środowiska;

 rosnącą liczba inwestycji w miejscach atrakcyjnych krajobrazowo, szczególnie

w sąsiedztwie jezior;

Dla zwierząt wodnych dodatkowymi zagrożeniami są:

 zanieczyszczenia wód powierzchniowych (ściekami bytowymi i gnojowicą) – brak

skanalizowania części osad, mało wydajne oczyszczalnie ścieków oraz dzikie

wysypiska;

 nieprawidłowe stosowanie środków ochrony roślin i nawozów (szczególnie

w rejonie jezior oraz rzek).









126 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





5.11. Nadzwyczajne zagrożenia środowiska (NZŚ) – awarie przemysłowe



Zdarzające się losowo awarie techniczne i technologiczne w jednostkach

stosujących, produkujących lub magazynujących materiały niebezpieczne oraz

w transporcie takich substancji, powodować mogą negatywne skutki w środowisku. Skutki

te określa się jako "nadzwyczajne zagrożenia środowiska" (NZŚ). Obejmują one

następujące rodzaje zdarzeń:

- zanieczyszczenie poszczególnych elementów środowiska w wyniku awarii

i katastrof w zakładach przemysłowych, transporcie, rozładunku i przeładunku

materiałów niebezpiecznych i innych substancji;

- pożary na rozległych obszarach lub długo trwające, a także towarzyszące awariom

z udziałem materiałów niebezpiecznych, powodujące zniszczenie

lub zanieczyszczenie środowiska;

- zanieczyszczenie chemiczne lub biologiczne środowiska w wyniku katastrof

budowli hydrotechnicznych;

- zanieczyszczenie chemiczne lub biologiczne środowiska w wyniku klęsk

żywiołowych: huraganów, powodzi, suszy, trzęsienia ziemi.

Jednym z najważniejszych zadań w zakresie prewencji NZŚ jest ewidencja źródeł,

które mogą spowodować tego typu zagrożenia. Na terenie Powiatu Nowotomyskiego

zlokalizowanych jest kilka takich źródeł.

Do jednostek, gdzie istnieje możliwość wystąpienia awarii przemysłowych należą

Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. w Warszawie Oddział Zielonogórski

Zakład Górnictwa Nafty i Gazu, Zielona Góra, Kopalnia Buk, Obszar i Teren Górniczy

Paproć, Obszar i Teren Górniczy Bukowiec.

Kopalnia ropy naftowej i gazu ziemnego BUK zlokalizowana jest w Uścięcicach

gmina Opalenica. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się grunty orne, a w odległości

około 600 m znajduje się zabudowa mieszkalna wsi Uścięcice, natomiast w kierunku

zachodnim w odległości około 600 m zabudowa mieszkalna wsi Kozłowo, a w odległości

około 500 m płynie rzeka Mogilnica. Zakład zajmuje się wydobyciem ropy naftowej

i towarzyszącego jej gazu ziemnego z odwiertów Buk 14 i Buk 15 (w przygotowaniu

znajduje się również dokumentacja nowego odwiertu Michorzewo 1). Ropa naftowa

magazynowana jest w siedmiu zbiornikach naziemnych o pojemności 50 m3 każdy.

Wydobywanej ropie naftowej towarzyszy woda złożowa (solanka). Prowadzony jest

proces odsiarczania ropy naftowej z siarkowodoru za pomocą barbotującego gazu

ziemnego. Zbiorniki magazynowe ropy naftowej posiadają protokoły badania szczelności.

Zakład posiada ISO 9 001, 14 001, 18 001. Zakład przeszedł także proces certyfikacji

Zintegrowanych Systemów Zarządzania Jakością, Środowiskiem oraz BHP.

V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 127

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





Do źródeł stwarzających potencjalne NZŚ należą również przebiegające przez

Powiat Nowotomyski ropociąg „Przyjaźń” Pern – Płock oraz gazociąg „Jamalski”.

Na terenie Powiatu Nowotomyskiego są także inne jednostki, których działalność

może spowodować poważne awarie, np. stacje i magazyny paliw, duże zakłady

przemysłowe (przede wszystkim Aesculap Chifa Sp. z o. o., Mleczarnia Top - Tomyśl).

Lista substancji niebezpiecznych znajdujących się lub magazynowanych na terenie tychże

jednostek zawiera kilka pozycji. Zabezpieczeniem przed wystąpieniem zagrożenia jest

posiadanie przez zakłady opracowania pn. „Sposoby postępowania na wypadek

zagrożenia pożarowego i innego miejscowego zagrożenia” (wewnętrzny plan operacyjno

– ratowniczy).

Przez obszar powiatu transportowane są również materiały niebezpieczne

przewożone z wykorzystaniem transportu drogowego i kolejowego, stwarzając

potencjalną możliwość wystąpienia NZŚ. Za pomocą transportu kolejowego przez teren

powiatu przewozi się amoniak, chlor, kwas siarkowy, kwas azotowego. Transportem

drogowym przewozi się głównie substancje ropopochodne i gaz płynny oraz niewielkie

ilości amoniaku i chloru.

Dużym zagrożeniem dla środowiska i zdrowia ludzi jest nieprawidłowe

zagospodarowanie odpadów powstałych w wyniku stosowania chemicznych środków

ochrony roślin oraz innych niebezpiecznych substancji. Na terenie powiatu zlokalizowany

jest w miejscowości Kopanki, gmina Opalenica mogilnik, w którym umieszczone zostały

między innymi opakowania po takich preparatach jak: Tritox, Azotox, Owadofos, Pielik,

a także cyjanki zaliczane do silnych trucizn, substancje biologicznie czynne – DDT,

fenitrotion, sól sodowa 2,4-D, lindan i metoksychlor. Szacuje się (na podstawie

opracowania wykonanego przez Ekolog Systems na zlecenie Starostwa Powiatowego

Nowym Tomyślu), że w mogilniku znajduje się ok. 6,6 Mg wyżej wymienionych rodzajów

odpadów.

Mogilnik umiejscowiony jest w granicach obszaru wysokiej ochrony GZWP 144.

W chwili obecnej istnieje duże prawdopodobieństwo rozszczelnienia się komór mogilnika.

Może być ono przyczyną zanieczyszczenia pierwszego poziomu wodonośnego, z którego

wody ujmowane są sąsiadującymi z mogilnikiem studniami kopanymi. Stanowi także

zagrożenie dla użytkowego poziomu wodonośnego znajdującego się pod około 40 m

warstwą glin (wody należące do GZWP 144). Mogilnik w Kopankach został przeznaczony

do likwidacji w ramach programu likwidacji mogilników na terenie województwa

wielkopolskiego. Z uwagi na brak środków z zaplanowanych do likwidacji 25 mogilników

unieszkodliwiono tylko 13, pozostałe 12, w tym także mogilnik w Kopankach, przewidziany

jest do likwidowacji w 2004 r.





128 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego





Na składowiskach odpadów komunalnych sytuacją awaryjną jest zagrożenie

pożarem. Pożary na składowiskach mogą wybuchać na skutek samozapłonu lub być

wywoływane umyślnymi podpaleniami. Składowane odpady paląc się wydzielają do

atmosfery różnego rodzaju substancje, w tym substancje trujące, duże ilości dymu oraz

substancje o nieprzyjemnym zapachu pochodzącego głównie ze spalania odpadów

zawierających białko zwierzęce. Szczególnie niebezpieczne zarówno dla środowiska jak

i dla zdrowia ludzi są substancje powstające w wyniku palenia się tworzyw sztucznych,

w tym najbardziej niebezpieczne to dioksyny, działające na organizmy żywe już w bardzo

małych stężeniach i kumulujące się w organizmach.

Odrębne zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi stanowi możliwość

wystąpienia klęsk żywiołowych, którymi w Powiecie Nowotomyskim są najczęściej

wichury, pożary lasów bądź powodzie. Na terenie powiatu zagrożenia powodziowe mogą

wystąpić w przypadku niekorzystnych zjawisk hydrologicznych.

Obecność na terenie powiatu źródeł NZŚ zmusza gminy wchodzące w skład

Powiatu Nowotomyskiego do prowadzenia polityki przestrzennej w kierunku zmniejszenia

zagrożenia dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi, co musi wynikać z zapisów

w studiach uwarunkowań oraz strategiach zrównoważonego rozwoju. W każdej z gmin

zostały również utworzone struktury organizacyjne obrony cywilnej, w których rolę szefa

pełni Burmistrz lub Wójt. W skład tych struktur wchodzą terenowe formacje obrony

cywilnej i zakładowe formacje obrony cywilnej.





DALEJ









V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO 129

Program Ochrony Środowiska

ABRYS Technika Sp. z o.o.

dla Powiatu Nowotomyskiego









130 V. ŹRÓDŁA PRZEOBRAŻEŃ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO