BILGISAYAR LABORATUARI KULLANIM KURALLARI by ywSNe5

VIEWS: 496 PAGES: 116

									  AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


BİLGİSAYAR LABORATUARI KULLANIM KURALLARI

 Laboratuarı ancak size ayrılan saatlerde kullanınız.

 Ders aralarında bilgisayar sınıfını boşaltınız.

 Öğretmen tarafından belirlenen yerlere oturunuz.

 Kendinize ayrılan bilgisayardan başkasını kullanmayınız.

 Laboratuarda kesinlikle hiçbir yiyecek maddesi getirmeyiniz.

 Bilgisayarınızın bağlantılarının tam ve doğru olduğuna eminseniz
 bilgisayarı açınız.

 Reset düğmesine gereksiz yere basmayınız.

 Monitöre 30 cm'den daha yakından bakmayınız.

 Bilgisayar çalışırken monitör, Mouse, klavye vb. aletlerin kablolarını
 çıkarmayınız ve takmayınız.

 Programlardan çıkmadan bilgisayarınızı resetlemeyiniz ve
 kapatmayınız.

 Laboratuarda ayakta durmayınız ve gezmeyiniz.

 Öğretmen bilgisayarı ve ders malzemelerine izinsiz dokunmayınız.

 Monitörünüzün, bilgisayarınızın havalandırma deliklerini üzerine kitap
 koymak vb. şekillerde kapanmamasına dikkat ediniz.

 Bilgisayarınız çalışırken nedenini bilmediğiniz bir sorunla
 karşılaşırsanız müdahale etmeden bilgisayarınızı acilen kapatıp, sonra
 hemen Öğretmeninize haber veriniz.

 Tuşlara sert şekilde basmayınız.

 Bilgisayarınızın kasasını, monitörün kapağını, Mouse’un vb. içini
 açmayınız.

 Öğretmeninizden izinsiz kesinlikle disket,cd,usb flash bellek vs.
 takmayınız.

 Bilmediğiniz programları çalıştırmayınız.

 Ders bitiminde bilgisayarlar kapatılıp (kapatma kurallarına uygun
 olarak), sandalyeleri düzenleyiniz.

 Laboratuarda özel eşyalarınızı unutmamaya özen gösterin



                                    1
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                         BĠLGĠSAYAR ve SAĞLIK
                        Bilgisayarın sağlığa zararlarından korunma




                                      Doğru oturuş

Bilgisayarın karĢısında otururken Ģunlara özen göstermeliyiz.

     Masa yüksekliği 65-70 cm.
     Yüksekliği ayarlanabilir, sırtı bele uygun ve esnek bir ergonomik koltuk
     Omuzlar rahat bırakılmıĢ
     Dik oturulmuĢ ve sırt desteklenmiĢ
     Kollar yatay veya biraz yukarıda
     Dirsek ve eller düz bir çizgide
     Bacakların üst kısmı yatay
     Dizler 9 veya 110 derece açıda olmalı

  Gözlerimizin sağlığı için:
     Bilgisayar kullanmadan önce bir göz muayenesinden geçmeli, görme bozukluğu
      varsa mutlaka düzeltilmeli
     Ekrandan 45-75 cm. uzakta oturmalı
     Ekranın üst kenarı ile göz hizasının aynı seviyede olmasına dikkat etmeli
     Kağıt tutucu kullanıyorsak bunu ekranla aynı hizada tutmalı
     Odanın loĢ ıĢıklı, aydınlatma 30-50 watt ve indirekt olmalı
     IĢık ekrana dik açıyla gelmemeli
     IĢık yansıma ve parlamaları önlemeli
     15-20 dakikada bir kısa süre gözleri uzağa odaklayarak göz kaslarının dinlenmesi
      sağlanmalı.

  Bunların yanı sıra:

     Saat baĢı mola vererek odayı temiz hava ile doldurmak ve ufak eksersizler
      yapmak
     Hamilelerin ekran baĢına geçmemesini sağlamak gerekir.




                                            2
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                           BĠLGĠSAYARIN TARĠHĠ
       Bilgisayar teknolojilerinin doğuĢu 1940’lar olarak kabul edilebilir.Ama bu teknoloji,
Eski Çin de kullanılmaya baĢlanan ve sıkıcı aritmetiksel iĢlemleri yapmakta kullanılan en
eski araç Abaküse kadar dayanır.Amerika’da bir üniversitede ilk iĢlevsel bilgisayar olan
ENĠAC (Elektronik Numarical İntegrator And Calculator) adlı bir makinenin yapımına
1943 yılında baĢlamıĢ ve 1946 yılında tamamlanmıĢtır.30 ton ağırlığında olan ve 10 X 15
metrelik bir alanı kaplayan ENĠAC içinde insanlara rahatlıkla dolaĢabiliyordu.ENĠAC, on
haneli beĢ bin sayıyı bir saniye içinde toplayabiliyordu.

        Türkiye de ilk kullanılmaya baĢlanan bilgisayar Karayollarında 1960 yılında
kullanılmaya baĢlanan IBM-650 Data Processing Machine türünde bir bilgisayardır.

         Bilgisayarın tarihi ve geçirdiği evreleri bilmek bugün nerde olduğumuzu anlamak
için iyi bir yöntem olabilir.O yüzden aĢağıda bulunan bölümde bilgisayarların tarihsel
geliĢimini kısaca yer verdik.Bilgisayara daha farklı bir pencereden bakmak için aĢağıdaki
yazıyı okuyabilirsiniz.




             GeçmiĢten Günümüze Bilgisayar (Genel Kültür)
     Hiç birĢey bilgisayardan daha fazla modern yaĢamı etkilememiĢtir.
Daha iyi veya daha kötü bilgisayarlar yaĢamımızı etkilemekte, hesaplama
iĢlevinin dıĢında,fatura hesaplamasına ve stok kontrolüne, ATM makineleri
ile bankacılık iĢlemleri yapabilme dahil olmak üzere, günümüzde çok
değiĢik alanlarda toplumun her kesimine hizmet vermektedir.
     Bilgisayarların yaĢamımız üzerindeki etkisini ve gelecekte yaĢamımızda
yapacağı etkileri anlamak ve takdir etmek için, geçirdiği aĢamaları görmek
gerekir.

    1945 yılında A.B.D. Hükümeti tarafından yayınlanan bir raporla
düzenlenmiĢ olan bilgisayarların o zamandan günümüze kadar meydana
gelen yenilik ve değiĢiklikler iki kategoride toplanabilir:

     Bunlardan birincisi, bilgisayarı oluĢturan elementlerde meydana gelen
ilerlemelerdir ki, hızlı iĢlemciler, geniĢ depolama kapasitesi, geliĢmiĢ
fiyat/performans gibi.
     Ġkinci kategori bilgisayarın iĢletim sistemi tarafındaki ilerlemedir.Yani
programları kontrol eden programlardaki geliĢmeler.Windows 98,
Windows Xp vs. gibi




    İnsanlar Bilgisayarların Görevlerini Görürken...


                                             3
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




 Ġkinci Dünya SavaĢı sıralarında bilgisayar sözcüğünün Oxford Ġngilizce
Sözlük ’ te anlamının “hesap yapan insan; hesap makinesi; bir gözlemde,
ankette vs. hesap yapmak için istihdam edilen insan” olarak yer aldığı;
elektronik bilgisayarların da bilgisayar görevini gören insan ile büro
memurlarının görevini birleĢtirdiği söylenebilir.

    Bilgisayar görevini gören insanları kullanarak geniĢ ölçekte veri iĢleme
iĢlemlerini organize etme teĢebbüsleri, ilk olarak matematiksel tabloların
oluĢturulması olmuĢtur. Bunlar zaman kazanmada çok önemli fonksiyon
görmekle birlikte, genel amaçlı tablolar idi.

     19. yüzyılın ilk çeyreğinde, geniĢ ölçekli veri iĢleme fikri çok yaygın
olmamakla birlikte, bu iĢlem çoğunlukla elle yapılmaktaydı. Bu konudaki
en önemli örnek, Ġngiltere’deki Merkezi Telgraf Ofisi’nde 1875 yılında 1200
kiĢi istihdam edilirken, 1900’lü yılların baĢında istihdam edilen kiĢi sayısı
4.500’ü günlük gönderilen telgraf sayısı da 120.000-165.000’i bulur.

    18 ve 19. yüzyıl arasında veri iĢlemede hemen hemen hiçbir ofis
makinesi kullanılmamakta, bugünkü ofislerde bilgisayarlar tarafından
yapılmakta olan rutin iĢler o zamanlarda istihdam edilen kiĢiler tarafından
yürütülmektedir.

     Avrupa ile kıyaslandığında A.B.D. veri iĢlemede, çok daha sonraları
sahneye çıkmıĢtır. Bunun nedeni ise, o zaman A.B.D.’nin ekonomik
geliĢmede, Avrupa’yı 20-30 yıl geriden takip etmesiydi. Ġngiltere, Almanya
ve Fransa 1830’lu yıllarda endüstrileĢirken, A.B.D. hala bir tarım
toplumudur ve endüstrileĢmesi, Sivil SavaĢ sonrası baĢlamıĢ olmakla
birlikte bu gecikme, A.B.D.’ye yeni ofis teknolojilerini kullanma avantajını
da beraberinde getirmiĢtir.

    Ofis İşlemleri

     19. yüzyılın sonlarında ofis makineleri üreten firmaların ürünleri,
ofislerde 3 önemli iĢlev görmekteydiler. Remington daktilo üreticisi olarak
doküman hazırlanmasında ve bilgilerin dosyalanmasında; Burroughs
firması hesap makinesinde ve IBM ise delikli kartlarda liderdi.
     ġimdinin, geçmiĢ tarafından Ģekillendirildiğinin en iyi örneğini
daktilolarda görmek mümkündür. Hala gerek daktilolarda ve gerekse
bilgisayar klavyesinde harflerin diziliĢini belirtmek için kullanılan
QWWERTYUIOP (kısaca Q klavye) Remington tarafından 1874 yılında
üretilen ilk daktilolarda kullanılmaya baĢlanmıĢtır. Bu diziliĢin nedeni daha
önce üretilen daktilo klavyelerinde, yazım sırasında harflerin birbirine
geçerek sıkıĢmaya neden olmasıdır, baĢka herhangi bir nedeni yoktur.
1874 yılında ilk daktilolar üretildiğinde, henüz daktilo için pazar




                                      4
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


bulunmamakta, muhabirler, avukatlar, yazarlar ve editörler bireysel olarak
kullanmaktadırlar. Bunlardan Mark Twain olarak da bilinen Samuel
Langhorne Clemens Ģöyle yazar:

     “Beyler, lütfen benim böyle bir makineye sahip olduğumu ifşa
etmeyin. Kesinlikle daktilo kullanmayı bıraktım. Çünkü kime daktilo ile yazı
yazdımsa hepsinden de, yazmak için kullandığım makineyi tanımlamamı
isteyen mektuplar aldım. Bu tür mektuplara karşılık yazmak ve insanların
böyle merakını uyandıran bir makineye sahip olduğumu bilmelerini
istemiyorum."
       Bir süre sonra daktilolar için pazar oluĢur ve giderek geniĢler, yıl
1890’a geldiğinde ise Remington firması yılda 20.000 adet satmakta,
daktilolar bireysel olarak kullanılan makine olmaktan çıkıp küçük ve orta
büyüklükteki iĢletmeler içinde kullanılan bir ofis makinesine
     dönüĢmektedir. 1900 yılı nüfus sayımına göre ise, A.B.D.’de 112.000
adet daktilograf bulunmakta ve bunların 86.000’i kadınlardan
oluĢmaktadır. 1920’li yıllarda, artık daktilografların tamamına yakını
kadınlardan oluĢmakta ve bir feminist yazar bunu "Kadının yeri
daktilosunun başıdır.” Ģeklinde alaya almaktadır.
     Daktilolar bilginin dokümanlaĢtırılmasına yardım ederken hesap
makineleri de bilginin iĢlenmesine yardımcı olmuĢtur.
     Ġlk pratik yazar kasa 1879 yılında, Dayton’da lokanta iĢletmecisi James
Ritty tarafından bulunmuĢtur. Günümüzde kullanılan yazar kasa ile aynı
iĢlevi gören yazar kasayı keĢfe zorlayan neden ise, James Ritty’nin
garsonlar tarafından alınan hesapların bir kısmının cebe indirilmesiydi.
James bu icadını sonraları, John H. Patterson’a satar ve Patterson,
günümüzde birçok yerde ATM makineleri de dahil olmak üzere yazar kasa
sektöründen bilgisayar çağına dönüĢüm yapabilen National Cash Register
(NCR) firmasını kurar. Patterson çok geniĢ eğitim ve satıĢ ağı kurarak
1910 yılında, yılda 100.000 yazar kasa satmaktadır ve yıl 1922’de ise, 2
milyonuncu yazar kasasını satar.
     Delikli kartları üreten Hollerith’in firmasının baĢına, NCR’ın patronu
Patterson tarafından iĢten atılan Thomas J.Watson getirilir ve Watson
1924 yılında bu firmanın ismini Internatiomal Business Machines (IBM)
değiĢtirir ve anons eder, “Her yerde IBM makineleri kullanımda olacak.
Güneş asla IBM’in üzerine batmayacak.”
     Babbage, Ġngiliz Hükümeti’nin desteğiyle 1820’li yıllarda baĢladığı ve
yaĢamı boyunca tamamlayamadığı, Farklılık Motoru ve Analitik Motor
olmak üzere 2 hesap makinesi icat eder. Analitik Motor’daki en önemli
konu, hesap iĢlemlerinin rakamların hafızalanmasından ayrı olmasıydı.
Farklılık Motorunda ise, bu ikisi birbirine oldukça yaklaĢmaktadır.
     1935-45 yılları arasında, gerek IBM, Remington ve NCR gibi firmalarca
ve gerekse AT&T ve RCA gibi araĢtırma laboratuarlarında yaklaĢık 10 tane
bilgisayar yapılmıĢ olmakla birlikte, bunlar tablo yapmada ve balistik
hesaplamada kullanılıyorlardı ve bunların en baĢında da IBM tarafından




                                     5
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




Harvard Üniversitesi için 1937-43 yılları arasında yapılan Harvard Mark I
isimli bilgisayar gelmekteydi. Bu makine 5 ton ağırlığında, bir mühendislik
abidesiydi ve 5 beygir gücüne sahip elektrik motoru ile sanki
“Ondokuzuncu yüzyıl İngilteresi’nin tekstil makinesini” andırıyordu.
Bu bilgisayar (makine) 72 rakam saklayabiliyor ve saniyede 3 toplama
veya çıkarma iĢlemi yapabiliyordu. Bir çarpma ise 6 saniye alıyor,
logaritmik veya trigonometrik hesaplar ise, bir dakikadan fazla zaman
almakta idi. Programlanması ise, 3 inç geniĢliğinde delikli kartlardan
oluĢan kağıt bantlar üzerine yapılmıĢtı. Bu makinenin önemi ise hızından
değil, tamamlanmıĢ olan ilk tam otomatik makine olmasındandı. Makine
1943 yılında gizli olarak test edilmeye baĢlanmasına rağmen, 1944 yılında
Harvard Üniversitesi’ne aktarılmıĢ, kamuoyuna açıklandıktan sonra ise,
American Weekly dergisi makineyi “Harvard’ın Süper Robot Beyni” ve
Popular Science Monthly ise "Robot Matematikçi bütün cevapları biliyor.”
Ģeklinde tanıtılır. Harvard Mark I çalıĢtığı 15 yıl boyunca çok fazla faydalı
olmamasına rağmen, bilgisayar çağı için üretilen ve kullanılan ilk tam
otomatik makine olarak çok önemli bir kilometre taĢını oluĢturmaktadır.

    Ġkinci Dünya SavaĢı, sonuçlarını geniĢ ölçüde teknolojik araĢtırma ve
teknolojik geliĢmelerin belirlediği bilimsel bir savaĢtır. Bu konuda en
önemli program, elektronik bilgisayar projesi için gerçek bir baĢlanğıç
noktasını oluĢturur. Bu notlar 1943 yılında, Proje PX, yani ENIAC
(Electronic Numerical Integrator and Computer) olarak hayata geçer.
ENIAC 18.000 vakumlu tüpü, 70.000 resistörü ve 6.000 düğmesiyle, daha
önce üretilen tüm makinelerden daha kompleks bir yapıya sahiptir. Projeyi
yürüten ekibin Von Neumann ile karĢılaĢması projenin geleceği açısından
önemli değiĢikliklere neden olur. Neumann, gelince ENIAC’ın eksilerini
görür, Projet Y, EDVAC (Electronic Discrete Variable Automatic
Computer)’ın doğuĢunun habercisidir. Von Neumann 1945 yılında EDVAC
üzerine ilk raporunu yayınlar. Bu raporda yer alan makine yapısı,
günümüzde bilgisayar uzmanlarınca Neumann Mimarisi olarak da
anılmaktadır. 1946 baharında ENIAC tamamlanır ve savaĢ da bitmiĢtir.
Makinenin ürettiği 150 kilowatlık ısı için 20 beygir gücünde 2 tane
vantilatör çalıĢmaktadır.

     1946 yılında ENIAC’ın üretiminde bulunanlardan 2 kiĢi bir Ģirket kurar
ve Ġstatistik Bürosu için makine üretmek için anlaĢırlar. Bu makine
UNIVersal Automatic Computer (UNIVAC)’tır. UNIVAC’ın en önemli özelliği
ise, depolama için delikli kartlar yerine manyetik bantları kullanacak
olmasıdır. Daha sonra firma, BINAC (BINary Automatic Computer)
üretmeye karar verir. Ancak üretilen BINAC makineden istenilen sonuç
alınamaz ve firma yeniden UNIVAC’a döner.

     1950’li yıllara gelindiğinde bilgisayarlar esas olarak, tekrar bilgisayar
üreticileri ve iĢletme kullanıcıları tarafından üretilmeye baĢlanır. 1943
yılında Watson, AraĢtırma GeliĢtirme Birimi yöneticisine "dünyadaki en iyi


                                       6
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




elektronik profösörünü bulup IBM için getirmesini" ister ve 1945 yılında
IBM Profösör Wallace Eker’i kiralar. 1947 yılında CPC (Card Programmed
Calculator) üretilir ve 1949 yılında müĢterilere gönderilir.
     1950 yılında ticari anlamda üretilmiĢ hiçbir bilgisayar bulunmazken,
1960 yılında 5.000 bilgisayar A.B.D.’de bin veya ikibin bilgisayar da diğer
ülkelerde bulunmakta ve bu rakam 1970’te A.B.D.’de 80.000 iken, diğer
ülkelerde 50.000’i bulur.
1960’ın sonunda IBM’in satıĢları 7.2 milyar ABD Doları, çalıĢan sayısı
250.000’i ve pazar payı %70’i bulmuĢtur. IBM bir yandan ürün hattında
bilgisayardan yana dönüĢüm yaparken, öte yandan yılda %15-20 oranında
büyümektedir. 1960 yılında IBM, bilimsel kullanıcılar için, veri iĢleme
müĢterileri için, büyüklü küçüklü olmak üzere 7’den fazla farklı modelde
bilgisayar üretmektedir.
     1970’li yılların ortalarında, bilgisayar teknolojisi sektör olarak otomobil
ve petrolle birlikte, dünyanın en önemli endüstrilerinden birisi
konumundadır. A.B.D.’de üretilen her 120 $ ’ ın 1$’ı bilgisayar
sektöründendir.

    Yazılım

     Ġlk hafızalanmıĢ program, 1949’da Cambridge EDSAC bilgisayarda
kullanılır. Önceleri programlardaki hatalar, sadece hata olarak
adlandırılmasına rağmen, sonraları program hatalarına "bug", hataları
düzeltmeye de "debugging" denilmeye baĢlanır. 1953 yılına gelindiğinde,
programlama araĢtırmalarının merkezi Ġngiltere’den A.B.D.’ye taĢınır.
Bilgisayarların sürekli olarak tekrar programlanmasına en önemli çözüm
1953 yılında IBM’de 29 yaĢındaki proje lideri John Backus’tan gelir.
John’un ürettiği program Formula Translator, kısaca FORTRAN’dır. Çok
baĢarılı bir programlama dili olan FORTRAN hala kullanılır. 1966 yılında
FORTRAN, American National Standars Institute tarafından resmi olarak
standartlaĢtırılan ilk programlama dili olur. FORTRAN bilimsel uygulamalar
için standart dil olurken, COBOL (COmmon Business Oriented Language)
A.B.D. Hükümeti tarafından yaratılır.

    Genel kamuoyunun yazılımdan kaynaklanan bir hatanın etkisini
gördüğü en önemli olay, A.B.D. tarafından Venüs gezegenini keĢif için
dizayn edilen Mariner 1 isimli uzay aracının yörüngesinden çıkmasıdır. 22
Temmuz 1962 sabahı uzaya fırlatılan araç kalkıĢtan 4 dakika sonra
yörüngesinden çıkar ve herhangi bir zarar vermesine izin verilmeksizin
hemen imha edilir. Olayın araĢtırılması sonucunda, FORTRAN dilinde
yazılan programda bir eĢitlikte kullanılan yanlıĢ bir karakterin bu sonuca
yol açtığı ortaya çıkar.




                                       7
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




     1968 yılında Almanya’nın Garmisch kentinde düzenlenen bir
konferansta ilk kez yazılım mühendisliği kavramı kullanılır ve bu konferans
programlama kavramında yazılımı gerçek bir disiplin altına alan kültürel
bir değiĢiklik baĢlatır.


     Yapısal Programlama deyimi ilk kez 1971 yılında icat edilen Pascal
dilinde kullanılır. Bu deyim aynı zamanda A.B.D. Savunma Bakanlığı
tarafından güvenlik gerektiren kritik yazılımların yazıldığı Ada
programlama dilinde de yer alır.


     Kişisel Bilgisayarlar
      Günümüzde bilgisayar denildiğinde, bir çok insan masasının üzerinde
kullandığı kiĢisel bilgisayarı düĢünür ve bu kiĢisel bilgisayarın ticari veri
iĢlemede kullanılan bilgisayarlarla herhangi bir direk iliĢkisi yoktur. KiĢisel
bilgisayarlar, kesinlikle farklı bir kültürün ürünüdür.

     KiĢisel bilgisayara olanak sağlayan teknoloji olan mikro iĢlemciler,
1969-71 yılları arasında Ġntel’de üretilir. 1968 yılında Robert Noyce ve
Gordon Moore tarafından kurulan Ġntel, önceleri yarı iletken hafızalar ile
hesap makineleri ve video oyunları gibi ürünlere çipler üretmektedir. 1971
yılında Ġntel açıklar: “Elektronik devrelerin yeni çağı...bir çipte
programlanabilir mikro bilgisayar” ve bu 4004 model çipin fiyatı yaklaĢık
1000$’dır. Bu çip bir kerede 4 bit veri iĢleyebilmektedir. Ġki yıl içerisinde,
Ġntel bir kerede 8 bit iĢleyebilen 8008 modeli çıkarır. Belirtmek gerekir ki,
bu bilgisayarlar, Ģimdi kullanmakta olduğumuz kiĢisel bilgisayarlar gibi
değildi. Kağıt bant takılabilen, delikli kartlarda programı iĢletilen aletlerdi.
     1975 yılı Ocak ayında mikroiĢlemciye dayalı ilk bilgisayar olan Altair
8800 yayınlanır, fiyatı 400$’ın altındaydı. Bilgisayar içinde merkezi
iĢlemcisi bulunan ön tarafında düğmeleri ve neon lambaları bulunan tek bir
kutu içerisindeydi. Ne ekran, ne klavye ve ne de yeteri kadar hafızası vardı
(sadece 256 bayt), faydalı bir Ģeyler yapmak için. Altair 8800 sadece, ön
panelde yer alan düğmeler yardımıyla ikili sistem (binary) kodlarıyla
programlanabiliyordu.
     1955 yılında doğan Bill Gates, bilgisayarlarla olan ilk tecrübesini, 1969
yılında okul tarafından kiralanan bilgisayarda, BASIC kullanarak program
yapmakla yaĢar. Yakın arkadaĢı Paul Allen’in de programlama tutkusu
vardır ve Paul Washington State Üniversitesi’ne bilgisayar konusunda
okumaya, Bill Gates de babasının etkisiyle Harvard da hukuk okumaya
gider 1973’te. Bununla birlikte, Bill Gates geceleri hala programlama ile
uğraĢmaya devam etmektedir. Altair 8800 1975 yılında, Bill Gates ve Paul
Allen’in hayatını değiĢtirir. Makineyi duyar duymaz ikisi birlikte, makineyi
üreten MITS firmasına baĢvurarak makine için BASIC dilinde yazılım
yazmayı önerirler ve ikisi birlikte Micro-Soft (- iĢareti sonra kaldırılı.)


                                       8
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




firmasını kurarlar. 1975 yılı ġubatında ilk programlarını yazarlar ve iyi bir
iĢletmecilik örneği göstererek firmaya yazılımı her Ģeyiyle satmayıp,
sadece royalti usulüyle satarlar. Yani firma Altair 8800 sattıkça Microsoft
da kazanacaktır. 1975 yılının ilk üç ayında MITS firması 1 milyon $’lık
sipariĢ alır.

   1977 yılında, Microsoft’un 5 çalıĢanı bulunmakta ve yıllık satıĢları tutarı
500.000$ civarındadır.

    Aynı tarihlerde uygulama programları ise, oyun, eğitim ve iĢletme
olmak üzere 3 temel pazarda boy göstermektedir. Oyun programları bir
çok genç programcıyı harekete geçirir. ĠĢletmeler için paket programların
pazarı 1978-1980 yılları arasında geliĢir. Bu konuda yaygın olarak kabul
gören ilk uygulama programı Ģu anda kullanılmakta olan Excel programına
benzer fonksiyonları görev VisiCalc programıdır. Kelime iĢlemci
programların geliĢimi ise, 1980 yılını bulur.

     IBM geliĢmekte olan kiĢisel bilgisayar pazarının farkındadır ve kiĢisel
pazara girmesinde, diğer firmalara nazaran önemli avantajları
bulunmaktadır. IBM üreteceği kiĢisel bilgisayar için Microsoft’u tercih eder.
Microsoft IBM ile anlaĢma yaptığında, elinde henüz bir iĢletim sistemi
bulunmamaktadır. Bill Gates yerel bir firmadan 30.000$ karĢılığında,MS-
DOS’a dönüĢecek iĢletim sistemini alır. Bu iĢletim sistemi IBM tarafından
satılan her kiĢisel bilgisayarla birlikte satılmakta ve Microsoft programın
her kopyasından 10-30$ arasında bir royalti gelirir elde etmektedir. 1981
yılında ilk IBM kiĢisel bilgisayar, sonraları sadece kiĢisel bilgisayar olarak
adlandırılan bilgisayarlar üretilir, 64 kilobayt hafıza ve floppy diskle birlikte
2.880$’dır. 1982-83 yıllarında IBM’in kiĢisel bilgisayarı endüstri standardı
haline gelir, bir çok yazılım firması ürünlerini IBM kiĢisel bilgisayarı ile
uyumlu olacak bir Ģekilde üretir ve 1983 Ocak ayında Time dergisi, yılın
adamı olarak IBM PC’yi seçer.

     Görüldüğü gibi bilgisayar dünyasındaki geliĢmeler baĢ döndürücü
boyutlara ulaĢmıĢtır. Ġnsanlar bilgisayar kullanıcısı olmadan önce
bilinçlendirme yapılmazsa bu baĢ dönmesi daha sert ve yıkıcı sonuçlar
doğurabilir. Teknolojiyle iç içe yaĢarken uzak durmak artık imkansız hale
gelmiĢtir. Bu yüzden uzak durmak yerine teknoloji ile uyumlu ve aynı
zamanda doğru ve bilinçli kullanıcılar olmamız çağın bir gereği olmuĢtur…




                                        9
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                              BĠLGĠSAYAR NEDĠR?
        Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel iĢlemleri yapan;
yaptığı iĢlemlerin sonucunu saklayabilen; sakladığı bilgilere istenildiğinde ulaĢılabilen
elektronik bir makinedir.
        Bu iĢlemleri yaparken veriler(bilgiler) girilir, iĢlenir, depolanabilir ve çıkıĢı
alınabilir. Bilgisayar iĢlem yaparken hızlıdır, yorulmaz, sıkılmaz. Bilgisayar
programlanabilir. Bilgisayar kendi baĢına bir iĢ yapmaz.
        Bilgisayar yazılım(software) ve donanım(hardware) olmak üzere iki kısımdan oluĢur
Bilgisayarın sağlıklı bir biçimde çalıĢması için bu iki temel bileĢenin birbiriyle uyum içinde
ve sorunsuz çalıĢması gerekmektedir.
        Yazılım ve donanım birbirinden bağımsız olarak düĢünülemez.Biri olmadan diğeri
olmaz.Yazılım, donanımın kullanılmasını sağlar.


                        BĠLGĠSAYAR NASIL ÇALIġIR?
         Bilgisayar bilgilerin sadece 0 ve 1’ler ile gösterildiği iki tabanlı sayı sistemleri ile
çalıĢırlar.Depolanan her Ģey ikilik sayı sistemine çevrilerek saklanır.
         NOT:Bilgisayar bilgileri ikilik sayı sisteminde saklar dedik peki nedir bu ikilik sayı
         sistemi matematikte gördüğünüz MOD kavramına benzer şu an hala ÖSS konuları
         içinde bulunan MOD yani Modüler aritmetikte sayı sistemleri üzerinde durulur. Biz
         günlük hayatta hesap işlerini devamlı olarak onluk sayı sisteminde yaparız.Ama
         bilgisayar bu hesap işlerini biraz daha farklı yapar.Yani bizim gibi onluk tabanı
         değilde 2 lik tabanı kullanır.Nasıl kullandığımız 10 luk sistemde 0-1-2-3-4-5-6-7-
         8-9 rakamlarını kullanıyoruz ve on rakamını elde etmek için sıfır ve birden
         yararlanıyorsak.ikilik sayı sisteminde de sadece 0-1 rakamlarını kullanırız.Özet
         olarak bilgisayar günlük hayatta kullandığımız matematiği değil de kendi
         matematiğini kullanmayı tercih ediyor ve verileri(bilgileri) kendi matematiğine göre
         hafızasına işliyor.

        Bilgisayarda bir karakterin kapladığı alana 1 Byte denir.
        1 karakterlik bilgi 8 Bitten oluĢur.
        Örneğin A harfi bir karakterdir ve 8 bitten oluĢur.Yani A harfini bilgisayar
hafızasına kaydederken 8 tane 0-1 kullanır.
        A Harfi 1 Byte yer kaplar. 01000010 Ģeklinde ifade edilir.
        Buradaki 0 ve 1 lerin her biri birer BĠT olarak adlandırılır.
        Günlük hayatta ağırlık ölçülerini daha iyi anlamak için nasıl kilogram gram gibi
ifadeler kullanıyorsak bilgisayar dilinde de veri saklama birimlerine değiĢik isimler veririz
ve bu birimler arasında da kilogram – gram iliĢkisinde olduğu gibi bir iliĢki vardır.ġimdi
bilgisayardaki kapasite birimlerini ve aralarındaki iliĢkiyi Ģöyle bir inceleyelim.Bu
kavramlar bundan sonra çok karĢımıza çıkacağından iyice incelemekte fayda görüyorum
                   Açıklaması                          Çeviriler

                        Bit                         Mesela;   0 yada 1
                       Byte                           1 Byte=8 Bit

                  Kilo byte(KB)                     1 KB=1024 Byte

                 Mega byte(MB)                      1 MB=1024 KB

                  Giga byte(GB)                     1 GB=1024 MB

                  Tera byte(TB)                     1 TB=1024 GB




                                               10
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Buraya Dikkat !
         Bir bilgisayar dediğimizde aklımıza ilk olarak monitör, klavye, mause, hoparlör,
yazıcı gibi cihazlar gelir. Ama aslında bilgisayar kullanıcısı olmaya başladıktan itibaren
anlaşılır ki bilgisayar sadece onlardan ibaret değil. Asıl istediğimiz şeyleri yapmak için
başka şeylere de ihtiyacımız vardır.

       Şöyle bir örnekle daha net anlaşılabilir.

        Mesela insanı ele alalım; bir insan dışardan bakıldığında el, ayak, göz, kulak vs
den oluşan bir canlı gibi gözükür. Evet gerçekte de öyledir belki ama aslında biz biliriz ki
insan sadece bu uzuvlardan oluşmaz. Ya da şöyle düşünelim iki tane insan yan yana
gelse biz dıştan baktığımızda ikisi de benzer görünüşlere sahiptir fakat asıl onları
birbirinden ayıran huyları, karakterleri, yetenekleri vs. gibi görülmeyen başka
özellikleridir.

        Peki bilgisayar da böyle bir durum söz konusu mudur?
        Aslında bilgisayarda da buna benzer bir durum söz konusuydur. Bilgisayar ortamı
iki ana bileşene ayrılır. Bunlar Donanım (Hardware) ve Yazılım (Software) dir. Donanım
denilince anlaşılması gereken bilgisayarın fiziki görünümüdür. Bunu açacak olursak
bilgisayar kasası (ve içindekiler: anakart, ram, ekran kartı vs.), ekran (veya monitör),
klavye, mouse, yazıcı (printer), tarayıcı (scanner), hoparlör-mikrofon gibi birimler
bilgisayar ortamının donanım bileşenini oluştururlar. Yazılım ise bilgisayarın kullandığı
programların genel adıdır. Bu programlara ise örnek olarak işletim sistemleri, kelime
işlemci(yazı yazma) programları, elektronik tablolama programları ve tabi ki oyunları
verebiliriz.
       Bir bilgisayarda verimli çalışmanın koşulu uygun donanıma uygun yazılımdır.
Günümüz teknolojisine ait bir bilgisayar ile çalışırken kullanılan programlar yıllar öncesine
ait ise yazılım gelişmelerine ayak uyduramamışız demektir. Tersine bir durum yani
günümüze ait bir yazılım için mutlaka yeni bir bilgisayar gerekmektedir. Eski
bilgisayarımızla sadece onun üretildiği döneme ait yazılımları verimli kullanabiliriz.
Donanım teknolojisindeki gelişmeler yazılımların daha çok işlevinin olmasının sağlar,
yazılım sektöründeki gelişmeler ise daha iyi bir donanıma ortam yaratır kısaca hem
donanım hem de yazılım sektörü sürekli birbirlerinin sınırlarını zorlarlar.
        Genel olarak özetlersek, bilgisayar iki ana kısımda incelenir

        1- Donanım (hardware): Bilgisayarların elle tutulabilen ve ilk göze çarpan
fiziksel kısımlarına donanım denilmektedir. Ekran, klavye, Sabit disk (harddisk), fare,
yazıcı, bellek, mikroişlemci, tarayıcı …vs. gibi

       2- Yazılım (software) : Donanımı kullanmak için gerekli programlardır.
Bilgisayarın nasıl çalışacağını söylerler. Donanım gibi elle tutulabilen somut kavramlar
değil elle tutulamayan soyut kavramlardır. Belirli bir işlemi yapmak üzere bilgisayara
kurulurlar (kurmak=yüklemek, setup, install). Örneğin: Resim çizmek için Paint, Müzik
dinlemek için Winamp, İnternette sohbet için Messenger vs. gibi. Bilgisayarda kullanılan
en temel yazılım işletim sistemidir. Bu yazılım(işletim sistemi) bilgisayarın açılmasını
ayrıca tüm donanım ve yazılımların sorunsuz çalışmasını sağlar.
      İnsanın içinde olan tüm yeteneklerin uygun yer ve zamanda ortaya çıkmasını
sağlayan ve düzenini sağlayan akıldır. Yani en büyük yeteneğimiz ve kontrol
mekanizmamız elle tutulamayan ve akıl diye adlandırdığımız vasfımızdır. Peki bilgisayar
da bu iş nasıl gerçekleşir. Yani bilgisayarda uygun programları gerekli yerlerde çalıştıran
ve insandaki aklın görevini yapan program (yazılım) hangisidir? İşte biz bu kavrama
İşletim sistemi diyoruz. Şu anda dünyada en çok kullanılan işletim sistemi Microsoft
firması tarafından geliştirilmiş Windows XP isimli işletim sistemidir.

    Not:İşletim sistemi kavramı ilerleyen bölümde tekrar ele alınacaktır.



                                             11
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                              BĠLGĠSAYAR YAZILIMI
       Bilgisayara baktığımızda sadece fiziksel yani elle tutulabilir parçalarını görsek de
aslında iĢi arka planda yapan ve yöneten yazılımlardır dedik . Peki yazılım nedir?
Bilgisayarınızdaki fiziksel tüm unsurlar donanım adını alırken, geri kalan her Ģey yazılım
olarak nitelendirilir. Sade bir ifadeyle, yazılım donanıma "nasıl davranacağını" ve hangi
iĢlemleri yapacağını anlatır.

       * Kelime ĠĢlemci Programlar * Bilgisayarınız açıldığında CD sürücünüzü, Sabit
sürücüleri, Ram'i vs. tanıyan BIOS, * ĠĢletim Sistemi, * Web Tarayıcınız, *Virüslerin
kendileri, * Anti Virüs Programları hep birer yazılım(software) dırlar.

        AĢağıda bazı örnek programlar (yazılımlar) ve kullanım yerleri örneklendirilmeye
çalıĢılmıĢtır.




          Yazılım                 Kullanıldığı Yer                Örnek Yazılımlar
                              Bilgisayarın ve tüm
ĠĢletim sistemi yazılımları   bileĢenlerin uyum içinde       Windows,Linux,Unix,Pardus
                              çalıĢmasını sağlar
                              Bilgisayarda yazı yazmak,
                              tablolar hazırlamak gibi
Kelime iĢlemci Programları                                   Word
                              değiĢik amaçlar için
                              kullanılırlar
                              Grafik oluĢturma, veri
Elektronik tablolama
                              analizi yapma gibi iĢlemler    Excel,Quadropro
programı
                              için kullanılır.
                              Bilgisayarda oyun
Oyun programları              oynamak için                   Counter strike,tavla,fifa vs.
                              yazılmıĢlardır.
                              Verinin kontrolünün ve
                              çeĢitli raporlamaların
Veritabanı Programları                                       Access, SQL
                              yapılabileceği
                              programlardır
                              Ġnternet sayfalarını
                                                             İnternet Explorer, Maxthon,
Ġnternet Tarama Programları   gezmek için kulanılan
                                                             Opera, Netscape, FireFox
                              programlardır.
                              Değişik grafikler
                              hazırlamak, resimler
Grafik Düzenleme              üzerinde işlem yapmak          Photoshop , Paint ,
programları                   gibi görsel amaçlar için       CorelDraw
                              kullanılan
                              programlardır.




                                             12
       AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




                               BĠLGĠSAYAR DONANIMI
       Bilgisayar sayısız elektronik parçanın birleĢiminden meydana gelen elektronik bir
parçadır. Daha önceki bölümde bu sayısız elektronik parçanın her birine donanım
denildiğini söylemiĢtik. Bu bölümde biraz daha ayrıntılara inip donanım elemanlarını
tanımaya baĢlayalım. Ġlk olarak bu donanımları artık her bilgisayarın olmazsa olmazı
haline gelmeye baĢlayan beĢ ana bölümde inceleyelim.

1- KASA       2- MONĠTÖR               3- FARE            4- KLAVYE        5- HOPARLÖR

1- KASA :
      Kasa Bilgisayarınızı oluĢturan en önemli parçaları içinde
  barındıran donanımdır. Bilgisayar kasasını bilgisayarın
  kabuğu ve iskeleti olarak düĢünebiliriz. Kasa, içerideki
  parçaları dıĢardan gelen etkilere karĢı koruduğu için
  kabuğa, içine yerleĢtirilen parçalara destek olduğu ve onlar
  için askı görevi gördüğü için iskelete benzetilebilir.
      Kasa alırken neye dikkat etmeliyim?
  Ġyi bir kasa, hem bilgisayarınızın mevcut parçalarını
  rahatlıkla içinde barındırabilecek bir kasa olmalıdır, hem de
  orta vadede bilgisayarınıza ekleyeceğiniz baĢka parçalar için
  yere sahip olmalıdır (fazladan bir sabit sürücü, CD yazıcı,
  DVD sürücü gibi).
      Kasalar yatay ve dikey olmak üzere iki Ģekilde olabilirler.
  Dikey Ģekilde olanlar günümüzde daha sık kullanılmaktadır.
  Bu tip dikey kasalar ATX kasa olarak adlandırılır.




2-MONİTÖR :
       Monitörler bilgisayar ile kullanıcı arasındaki görüntülü iletiĢimi sağlayan çıkıĢ
aygıtlarıdır.
Sık kullanılan iki tip monitör çeşidi vardır.

1-LCD Monitör          2- CRT Monitör

1-LCD monitör nedir?
LCD monitör, ismini Ġngilizce adı olan "Liquid Crystal Display" (sıvı kristal
ekran) kelimelerinin baĢ harflerinden almaktadır. LCD ekranlar en yalın
ifadeyle iki cam levha arasına sıkıĢtırılmıĢ sıvı kristal örgüsüdür. LCD
ekranın arka kısmında bir ıĢık kaynağı vardır, görüntü bu ıĢık kaynağından
yayılan ıĢığın, iki cam levha arasında sıkıĢmıĢ olan sıvı kristal örgüsünden
geçerken değiĢik renklere bürünmesiyle elde edilir.

LCD monitörlerin diğer monitörlerden ne farkı vardır? LCD ekranlar için avantaj olarak
nitelendirilebilecek olan özellikler Ģunlardır:

       LCD Monitörler çok incedirler, bu nedenle geleneksel CRT monitörlerin kapladığı
        yerden çok daha azını kaplarlar.


                                                 13
       AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       Renk üretimleri mükemmeldir.
       Renk kontrastı iyidir, ancak mükemmel değildir.
       Fosfor temelli bir teknolojiye sahip olmadıkları için, aynı rengin aynı noktada uzun
        süre kalmasının yaratacağı problemler LCD ekranlarda görülmez.

LCD Monitörler için dezavantaj olarak nitelendirilebilecek olan özellikler ise Ģunlardır:

       Ekran alanı baĢına en yüksek maliyetli görüntüleme seçeneğidir.
       Karanlık sahnelerde detayları CRT monitörler kadar iyi veremeyebilirler.

2-CRT monitör nedir?
CRT monitör, ismini monitörlerin ve televizyonların da en hayati parçası olan ve Türkçe'de
                   "tüp" olarak nitelendirilen parçadan alır. Bu parçanın Ġngilizce adı
                   "Cathode Ray Tube" (katot ıĢını tübü) Ģeklindedir, CRT de bu
                   kelimelerin baĢ harflerinden gelir. Temel olarak, elektronların tüp
                   boyunca yüksek hızda fırlatılmaları ve bunun sonucunda ıĢık oluĢması
                   ilkesiyle çalıĢırlar.

                     CRT monitörlerin diğer monitörlerden ne farkı vardır?
                     Plazma ve LCD monitör gibi rakipleriyle karĢılaĢtırıldığında CRT
monitörler, çalıĢma ilkelerinin bir sonucu olarak daha fazla yer kaplarlar ve daha
ağırdırlar. Buna ek olarak güç tüketimleri de Plazma TV ve LCD monitör benzerlerinden
daha fazladır. Ancak özellikle oyun oynayan kiĢiler, daha yüksek görüntü kalitesi için hala
CRT monitörleri tercih etmektedirler.Fiyatı da daha uygundur.




3-FARE (MOUSE):
         Bilgisayar kullanıcıların en büyük yardımcısı
olan Mouse (Fare) birçok iĢlemi hızlı bir biçimde
yapmanızı sağlar. Farelerin hareketini alt
taraflarında bulunan top sağlar. Günümüzde
kablosuz ve topsuz olarak kullanılan lazer mouseler
bulunmaktadır. Ayrıca mouseler PS/2 ya da Usb
giriĢinden kasaya bağlanabilmektedir.
                                      Ekranda gözüken imleç yardımıyla komut giriĢi
                              yapmaya yarar. Farenin çevre birimi olarak kullanılmasıyla
                              iĢaretleme, tıklama ve sürükleme yapılarak iĢlemler
                              yaptırılır.
                                      İmleç: Farenin ekran üzerinde nerede olduğunu
                              gösterir.
                                      Tıklama: Farenin sol tuĢuna bir kez basılmasıdır.
                                      Çift Tıklama: Farenin sol tuĢuna kısa aralıklarla iki
                              kez tıklanmasıdır. Bir simgeye yüklenen iĢlevinin yerine
                              getirilmesini sağlar.
  - KABLOSUZ MAUSE-                   Sürükleme: Farenin sol tuĢunu basılı tutarak imlecin
                              yerinin değiĢtirilmesidir.




                                              14
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




                 PS/2 GiriĢ                                 USB GiriĢ

4-KLAVYE ( KEYBOARD ):
       Bilgisayarın en önemli giriĢ öğesidir. Bilgisayarınıza veri girmek amacıyla kullanılır.




       Klavyelerin üzerinde 105’e yakın tuĢ bulunmaktadır. Üzerinde harfler, rakamlar,
iĢaretler ve bazı iĢlevleri bulunan tuĢlar vardır.
       Türkçeye özel iki tür tuĢ düzenlemesi vardır:
       Bunlar tuĢların yerleĢimine göre F ve Q olarak adlandırılırlar.

5-HOPARLÖR:

                                Bilgisayarınızda çaldığınız müziğin, izlediğiniz filmin sesini
                           dinlemek için kullanılırlar. Ses kartından aldığı bilgileri bizim
                           anlayacağımız Ģekilde ses sinyallerine çevirerek ortama
                           yayarlar.

                                 Piyasada 240 Watt ve daha yukarı hoparlörler vardır.
                           Kullanıcının isteğine göre 5+1,6+1 gibi ses sistemleri de
                           mevcuttur.




                                             15
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




Beş ana bölümde donanımları inceledik şimdi gelin biraz daha detaya inip
kasanın içindeki donanımları tanımaya başlayalım…


               KASANIN İÇİNDE BULUNAN PARÇALAR
       Bilgisayarı oluĢturan birçok parça vardır. Bu parçalar ve görevlerine Ģöyle bir göz
atalım. Bu bölümde bahsedilen konular bize her zaman lazım olacak bilgilerden
oluĢmaktadır. Örneğin evimize alacağımız bilgisayarın tam olarak bizim isteklerimize
uygun olması bu parçaları iyi tanımamızla mümkün olacaktır.


1-ANAKART(MainBoard):
         Bilgisayarımızın kasasına sabit olarak
yerleĢtirilmiĢ, üzerinde sayısız elektronik parça
bulunan ve bilgisayarın ana iskeletini oluĢturan
bir plakadır. Bilgisayar içindeki diğer bütün
donanım birimleri anakart üzerinde toplanır ve
anakart üzerindeki veri yolları vasıtasıyla sistem
ve çevre birimleri arasındaki bilgi akıĢını sağlar.
        Anakart üzerinde ek aygıt bağlantıları için
çeĢitli bağlantı noktaları bulunur. Ekran kartı,
seskartı, modem, Ethernet, tv kartı gibi donanım
birimleri anakart üzerinde slot denen yuvalara
takılır
         Anakart için önemli noktalardan bir
tanesi, üzerinde bulunan Chipset denen parçadır.
NOT: Anakart tercihimizi yaparken aşağıda bahsedeceğimiz işlemci seçimimiz önemlidir.

       CHİPSET(Yonga Takımı):
        Ana kartın üzerine takılan parçalar arasındaki veri alıĢ veriĢini düzenleyen
donanımdır. Bu parça bir nevi trafik polisi görevi yapar. Anakart üzerindeki parçalar
arasındaki veri alıĢ veriĢini düzenler.
        NOT: Her anakart üzerinde yonga takımı olarak adlandırılan entegre devreler
vardır. Bunlar, kartın birlikte çalıĢmak üzere tasarlandığı iĢlemci sınıfının tüm özelliklerini
en verimli Ģekilde kullanmak üzere farklı firmalarca farklı mimarilerde dizayn edilirler. Bir
kartın üzerindeki yonga takımı, o kartın performansını önemli ölçüde etkiler. Son yıllarda
PC dünyasındaki mikro iĢlemci devi Intel Ģirketi, ürünlerinin gücünü en iyi Ģekilde ortaya
koymak üzere iĢlemcilerine en uygun yonga takımlarını ve kartları da üretmeye
baĢlamıĢtır.

2- ĠġLEMCĠ(CPU) :
        ĠĢlemci Merkezi ĠĢlem Birimi (Central Processing Unit) ya da CPU olarak ta bilinir.
        Bilgisayarın program komutlarını bellekten aldıktan sonra kodlarını çözen ve
karĢılığı olan iĢlemleri yerine getiren merkez birimidir. Bilgisayarımızın çalıĢmasını
düzenler. ĠĢlemci (CPU) genellikle bilgisayarın beyni olarak tanımlanır. Çünkü tüm
iĢlemler CPU tarafından yapılır. Bu nedenle bir bilgisayarın iĢlem yeteneği ve hızı
iĢlemcisinin yeteneği ve hızıyla doğrudan ilgilidir. O yüzden bilgisayarın performansında
belirleyici özelliğe sahip parçalardan biridir.
        Günümüzde en çok Ġntel firmasının ürettiği iĢlemciler kullanılmakla beraber son
yıllarda eskiden olduğu gibi rakipsiz değildir. Ġntel in iĢlemcileri kadar iyi ve fiyat olarak
daha uygun iĢlemciler üreten AMD isimli firma Ġntel in piyasada oluĢturduğu tekeli kırıp
iĢlemci piyasasında yerini almıĢtır.




                                              16
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




        ĠĢlemciler, mekanik parçası bulunmayan entegre devreleridir. Ġçlerinde
milyonlarca transistör bulunur ve ne kadar çok transistör içerirse o kadar hızlı olurlar.
Ama tabiî ki ısı problemleri nedeniyle transistör sayısını artırmak için büyük boyutta
iĢlemciler yapılamaz. Transistör sayısı nasıl artırılır diye düĢünen uzmanlar daha çok
transistörü daha küçük alana sığdırmak için transistörler arasındaki devrelerin aralığını da
küçülterek aynı kalıba daha çok transistör sığdırmayı amaçlamıĢlardır. ĠĢte buna “mikron
teknolojisi” denilir.
        1mikron = 1/1000 milimetredir. Yani mikron milimetrenin 1000 de 1 ine denk
gelir. Bir zamanlar, iĢlemci içindeki devrelerin aralığının 1 mikronun altına inmesinin
imkansız olduğu sanılıyordu. Ama 1999 yılı öncesi bu oran 0,25 mikrona, 1999
sonrasında ise Pentium 4 iĢlemci 1,4 ve 1,5 GHz hızlarında 0,18 mikrona, Pentium4 3.0
iĢlemci modelinde 0,13 mikron teknolojisi ile piyasaya sunulmuĢtur. Görüldüğü gibi
performansın çok önemli olduğu bilgisayar teknolojisi geçirdikleri evreler aslında özellikle
son yıllarda baĢ döndürücü boyutlara ulaĢmıĢtır. Gün geçmiyor ki bir iĢlemci modeli
yenisiyle değiĢmesin.
        Son yıllarda ise artık Çift çekirdekli iĢlemciler piyasa ya sürülmüĢ ve teknolojinin
baĢ döndürücülüğüne devam ettiği yeni bir alan olarak piyasada yerini almıĢtır. Bu alanda
da AMD ve ĠNTEL rekabeti göze çarpan ilk öğedir.
        ġu günlerde Intel® Core™ 2 Duo ĠĢlemci ve AMD Athlon 64 X2 ĠĢlemci piyasa da
satılan ürünlerdir.
        Ġsterseniz fiyat konusunda da bu günkü bilgilerle birkaç fikir verip iĢlemciler
bölümünü sonlandıralım.
        Intel Core2Duo E4400 2.00GHz 800MHz 2MB                            :188,24 YTL
        Intel Core2Duo E4500 2.20GHz 800MHz 2MB                            :221,75 YTL
        Intel Core2Duo E6420 2.13GHz 1066MHz 4MB                           :296,61 YTL
        Intel Core2Duo E6850 3.00GHz 1333MHz 4MB                           :420,68 YTL

       AMD ATHLON 64 X2 4200+ 2200MHz 1024K SOKET 940                          :125,49 YTL
       AMD ATHLON 64 X2 4400+ 2300MHz 1024K SOKET 940                          :139,75 YTL
       AMD ATHLON 64 X2 5600+ 2800MHz 2048K SOKET 940                          :250,98 YTL

       AMD ve ĠNTEL arasındaki rekabette en belirleyici olan özelliklerden olan fiyat
konusunda bilgiler vermeye çalıĢtık. Unutmayalım ki bizim için en uygun olan en pahalı
olan demek değildir bu yüzden ihtiyaçlarımızı tam belirleyip ona uygun bir bilgisayar
almak en mantıklı ve hesaplısı olacaktır.
(NOT:Marka, model ve fiyatlarda anlık değişiklikler olabilmektedir. Ayrıca fiyatların o günkü dolar
bazıyla alakalı olduğunu da unutmak gerekir. Son bir hatırlatma: internetteki fiyatlar ile bayii
fiyatları farklılık gösterebilmektedir. )


3-HARDDĠSK ( SABĠT DĠSK-HDD):
       Sabit Disk veri depolama amacı ile kullanılan
manyetik kayıt ortamlarıdır. Harddisk içerisinde bir veya
daha fazla sayıda metal plaka bulunur. Bu plakaların her
iki yüzeyi de bilgi depolayabilmek için manyetik bir
tabaka ile kaplanmıĢtır. Her yüzeyde bilgileri okuyan ya
da değiĢtiren bir okuma/yazma kafası bulunur. Diskler
ortak bir eksen/mil etrafında dönerler. Genellikle 5400
devir/dak ile 7200 devir/dak arası bir hıza sahiptirler.
Kafalar plakaların yarı çapları boyunca hareket ederler.



                                                 17
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Bu hareket plakaların dönüĢü ile birleĢtirilerek kafaların bütün disk yüzeyini okuması
sağlanır.
       Bilgisayara herhangi bir program yüklediğimiz zaman harddiske yüklenir. Herhangi
bir programı sildiğimiz zaman harddisk ten sileriz. Günlük hayatta sık sık duyduğumuz
format atma iĢlemi de Harddiskin içindeki verilerin komple silinme iĢlemidir.




                                          18
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       Harddiskler genellikle kasanın içine sabit olarak yerleĢtirilmiĢ Ģekilde bulunurlar.
Fakat kasanın dıĢında bulunan ve taĢınabilir harddiskler de mevcuttur.
       Hardiskin anakart ile bilgi iletiĢimini kuran kablolara data yani veri kabloları denir.
AĢağıda iki tip sık kullanılan kablo türü görülmekte




  IDE (Parelel ATA)                   SATA(Serial ATA)               SATA ve IDE Uçlar

       PATA ve SATA az öncede söylediğimiz gibi Anakartla veri alıĢveriĢini sağlayan
kablolardır. Henüz yeni bir teknoloji olan SATA kablolar PATA lara göre bu iĢi daha hızlı
gerçekleĢtiriyor ve görüldüğü üzere de çok daha az yer kaplıyor. Hal böyle olunca SATA
uyumlu Anakart ve Harddiskler piyasa da yerini çoktan almıĢ durumdadır.
       NOT: Şuan SATA II ve SATA III veri kabloları da piyasa aşamasına gelmiştir.

       Harddisk alırken ilk dikkat edeceğimiz ihtiyacımıza uygun bir kapasiteye sahip
olması. ġuan piyasa da 80 GB,160 GB, 320 GB,400 GB ve üzeri kapasiteye sahip ve
değiĢik firmaların ürettiği harddiskler mevcut.
       Son olarak harddisk piyasasına Ģöyle bir göz atıp SABĠT DĠSK konusunu
tamamlayalım.

SATA II HARDDĠSKLER :

SAMSUNG    80GB 7200RPM 8MB S.ATA II                        :69,88 YTL
SAMSUNG    160GB 7200RPM 8MB S.ATA II                       :80,22 YTL
SAMSUNG    250GB 7200RPM 8MB S.ATA II                       :104,57 YTL
SAMSUNG    320GB 7200RPM 16MB S.ATA II                      :124,63 YTL

SEAGATE   80GB 7200.9 RPM 8MB SATA II NCQ                   :70,59 YTL
SEAGATE   160GB 7200.9 RPM 8MB S.ATA II NCQ                 :81,28 YTL
SEAGATE   250GB 7200.10RPM 16MB SATA II NCQ                 :111,23 YTL
SEAGATE   320GB 7200.1RPM 16MB SATAII NCQ                   :131,79 YTL

WESTERN    DIGITAL   80GB 7200 SATA 2MB CACHE               :65,60 YTL
WESTERN    DIGITAL   160 GB SATA 2 8MB CACHE                :75,92 YTL
WESTERN    DIGITAL   250 GB SATA2 16MB CACHE                :103,14 YTL
WESTERN    DIGITAL   320GB SATAII 16MB CACHE                :123,20 YTL


PATA HARDDĠSKLER

MAXTOR 160GB 7200RPM 2MB PATA STM3160215A                   :74,49 YTL
MAXTOR 250GB 7200RPM 8MB PATA STM3250820A                   :95,98 YTL

SAMSUNG 160GB 7200RPM 8MB                                   :81,65 YTL
SAMSUNG 250GB 7200RPM 8MB                                   :98,84 YTL

SEAGATE 160GB 7200RPM 2MB PATA                              :80,22 YTL
SEAGATE 250GB 7200RPM 16MB PATA                             :98,84 YTL


                                              19
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


4-RAM (ANA BELLEK-Geçici Hafıza) :
                                                    Random Access Memory
                                                    (Rastgele EriĢimli Bellek)

                                                      Bilgisayarın kısa süreli belleğidir. RAM
                                                      bilgilerin geçici olarak depolandığı bir
                                                      hafıza türüdür. Bilgisayarlar genellikle o
an üzerinde çalıĢtıkları programlar ve iĢlemlerle ilgili bilgileri RAM denen bu hafıza
parçasında tutarlar. Bu yüzdendir ki RAM bilgisayarın performansında etkili parçalardan
biridir.
         RAM ve Harddisk temel olarak aynı bilgileri saklarlar, ancak iĢlemcinin RAM'deki
bilgilere eriĢme ve onları iĢleme hızı, harddiskteki bilgilere eriĢme ve onları iĢleme
hızından çok daha büyüktür. Az önce de söylediğimiz gibi bilgisayarın kısa süreli
belleğidir, yani herhangi bir güç kesintisi esnasında üzerindeki tüm bilgiler silinir.
         RAM’ler birbirinden bağımsız hafıza hücrelerinden oluĢur. Her hücrenin çift yönlü
bir çıkıĢı vardır. Bu çıkıĢ veri yoluna, veri yolu da iĢlemciye bağlanır ve iĢlemci ile RAM
arasındaki bilgi alıĢveriĢi yapılır. Bu adresleme yöntemi ile RAM’deki herhangi bir hafıza
hücresine istenildiği anda diğerlerinden bağımsız olarak ulaĢılır. Rastgele eriĢim ifadesi
buradan gelmektedir.
         RAM’lerde bilgiye eriĢim hızı nanosaniyeler ile ifade edilir. Bu hız ortalama 50-60ns
arasındadır. Fakat günümüzde kullanılan RAM’lerde bu hız 8ns ye kadar düĢmüĢtür.
         Günümüz PC’lerinde 512 MB,1GB(1024 MB), 2GB(2048 MB),4GB(4096 MB)
RAM ler kullanılmaktadır.
         Ram lerde diğer donanım elemanları gibi çeĢitli aĢamalardan geçerek buralara
gelmiĢlerdir.DDR2 RAM, DDR RAM, DRAM (Dinamik RAM), SRAM (Statik RAM), EDO RAM,
SDRAM (Senkronize DRAM), RDRAM vs gibi Ram çeĢitleri bulunmaktadır.
         Son olarak günümüzde kullanılan Ram çeĢitleri ve fiyatlarına da bir bakıp sonraki
konuya geçelim.

DDR KINGSTON 1GB 400MHZ CL3 RAM                                            :98,13 YTL
DDR2 KINGSTON 1GB 667MHZ DDR2 MEMORY KVR667D2N5/1G                         :53,36 YTL

DDR TWINMOS 1GB PC3200 400Mhz DDR RAM                                      :80,22 YTL
DDR2 TWINMOS 1GB PC5300 667Mhz DDR2 MEMORY                                 :55,87 YTL

DDR HI-LEVEL 1024MB 400MHz DDR RAM HLV-PC3200/1G                           :78,21 YTL
DDR2 HI-LEVEL 1GB 667MHz DDR2 RAM HLV-PC5400/1G                            :51,42 YTL

DDR3 KINGSTON HYPERX 1GB 1375MHz DDR3 Non-ECC CL7 (7-7-7-20)…              :485,63 YTL

         NOT :Ram diğer donanımlara göre daha geniĢ bir marka model seçeneklerine
sahiptir. Bu yüzden sizin anakartınızın desteklediği ram türünü ve ihtiyacınız olan miktarı
iyi belirlemeniz avantajınıza olacaktır.

5- ROM (Read Only Memory – Yalnız Okunabilen Bellek):
         Rom bellek içerisinde sabit bilgilerin olduğu ve bu
bilgilerin sadece okunabildiği bir bellek türüdür. Ġçerisindeki
verilerden yararlanılabilir fakat hiçbir bilgi ROM belleğe
yazılamaz.
         ROM üretici tarafından bir daha değiĢtirilmemek üzere
konulan program komutlarını içerir.
         Örneğin; BIOS Rom Belleğe konulur. ROM bellek uçucu
(non-volatile) değildir. Yani bilgisayar sisteminin enerjisi
kesildiği zaman ROM’da depolanan bilgi kaybedilmez.




                                              20
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


6- EKRAN KARTI:
      Ekran kartı, bilgisayarın yaptığı iĢlemlerin sonuçlarını,
monitörler ya da projeksiyon cihazları üzerinden bizim
                           algılayabileceğimiz Ģekilde
                           görüntülere(resim, yazı, harf gibi)
                           dönüĢtüren bilgisayar parçasıdır.
                                  Ekran kartları yanda görüldüğü gibi bağımsız bir
                           donanım olarak üretilirler. Fakat anakartlar üzerine birleĢik
                           olarak olarak da üretilebilir. Buna OnBoard ya da tümleĢik
                           ekran kartı ismi verilir.
                                  Ekran kartlarının tümleĢik olarak yapılmasının en büyük
                           nedeni aĢırı kaliteli görüntü çözünürlüğüne ihtiyacı olmayan
                           kullanıcılara daha uygun fiyatta hizmet sunmaktır. Yani
                           maliyetten tasarruf sağlamaktır.




7- SES KARTI:
        Bilgisayardaki verileri, bizim
algılayabileceğimiz ses dalgalarına çeviren ayrıca
mikrofonla ses kaydı yapıldığında da ses dalgalarını
matematiksel bir dille dijital dünyaya sokan
parçalara Ses Kartı denir.
        Ekran kartlarında olduğu gibi bazı
bilgisayarlarda ses kartı maliyeti düĢürmek için
anakartın üzerine monte edilmiĢ Ģekilde üretilirler.
(OnBoard)




8- ETHERNET KARTI:
                                           Bilgisayarımızın aynı ortamda bulunan diğer
                                  bilgisayarlara bağlanabilmesi için kullanılan bir karttır.
                                           Ethernet kartı ile oluĢturduğumuz ağda
                                  bilgilerimizi diğer bilgisayarlar ile ortak kullanabiliriz.
                                           Örneğin internet cafedeki bilgisayarlar
                                  birbirlerine bağlı oldukları için bir oyunu birden fazla
                                  kiĢi beraber oynayabilmektedir. Yine aynı Ģekilde bir iĢ
                                  yerinde dosya ya da yazıcı paylaĢımı Ethernet kartı ile
                                  kurulan Yerel Ağlar da yapılabilir.



9- FAX/MODEM KARTI :
        Bilgisayarımızı internete bağlamaya yarayan
donanımdır. Ġnternete bağlanmak için fax/modem
kartının yanı sıra bir telefon hattı ve internet
bağlantısını sağlayacak bir aracı kurum gereklidir.
        Faks modemlerin bilgisayarın kasanın içine
takılan dahili (Ġnternal) ve Usb Portuna bağlanan
harici (External) çeĢitleri mevcuttur. ġu günlerde
en çok tercih edilen modem çeĢidi Türk Telekom un
abonelerine verdiği ADSL Modem dir.



                                            21
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


10- * DĠSKET SÜRÜCÜ
  * CD-ROM * DVD-ROM * CD-WRĠTER * DVD-WRĠTER
       Yukarda benzer amaç ve görevleri olduğunu düĢündüğümüz birkaç baĢlığı bir
arada topladık. ġimdi açıklamalara geçmeden nedir bu Disket, CD ve DVD kavramları
Ģöyle bir göz atalım. Sonrasında da baĢlıktaki donanımları incelemeye baĢlarız.

                  Disket         : Günümüzde eskisi kadar sık kullanılmayan disket
                  verilerin taĢınması ve depolanması iĢlemi için ilk kullanılan
                  donanımlardandır. Kapasitesi 1.44 Mb dır. Ġlk üretildiği zamanların
                  ihtiyacına uygun olan bu kapasite günümüzde tahmin edeceğiniz gibi çok
                  yetersiz kalmaktadır.

CD             :Compact Disc kelimelerinin baĢ harflerinden
oluĢan bu donanım da amacı bilgilerimizi taĢımak ve
saklamaktır. 650 -700 Mb arası bilgi depolama ve saklama
kapasitesi vardır. Diskete göre gayet yüksek kapasitelidir ve
hızlı çalıĢır.
                           DVD            :DVD ilk önceleri "Digital
                           Video Disk" anlamıyla kullanılıyordu.
                           Bunun temel nedeni, ilk uygulamaların
                           video alanında ortaya çıkmıĢ olmasıdır. Fakat bir süre sonra, veri
                           saklama iĢlemlerinde de önemi anlaĢılmıĢ ve DVD "Digital
                           Versatile Disk (Çok-yönlü Sayısal Disk)" anlamında kullanılmaya
                           baĢlanmıĢtır. Hızla ilerleyen bilgisayar sektöründe geliĢtirilen
                           yazılımların giderek daha fazla kapasiteye ihtiyaç duymaktadır.
                           DVD lerin ortaya çıkmasında en büyük etken en önemli özelliği
olan müthiĢ kapasiteleridir. DVD ler minimum 4.7 GB kapasitede üretiliyorlar. Üstelik
bunu 17 GB’a kadar çıkarmak mümkündür. Yani; hareketli görüntülerden oluĢan 481
dakikalık bir veri tek bir DVD ye kaydedilebilmektedir.

       Gelelim asıl mesele olan baĢlıktaki donanımlara. Aslında yukarda ki bilgiler ıĢığında
baĢlıktaki donanımların anlaĢılması hiçte zor olmayacaktır.

* Disket Sürücü             : Disket üzerindeki iĢlemler (okuma / yazma gibi ), disket
sürücüler tarafından gerçekleĢtirilir. Disket sürücü içerisinde iki adet okuma/yazma kafası
bulunur. Bu mekanizma bir motor yardımıyla hareket ettirilerek okuma/yazma iĢlemi
gerçekleĢtirilir.
* Cd-Rom(Cd sürücü) : CD (compact disk)
üzerine yazılmıĢ olan bilgileri okumak için kullanılır.
CD üzerindeki veriler yani 0-1 dizileri, bir gurup
girinti ve çıkıntı ile gösterilir. Bu girinti ve çıkıntılar
çıplak gözle görülmeyecek kadar küçüktür. CD-Rom
okuma iĢlemini gerçekleĢtirirken Ģu olaylar
gerçekleĢir.
      Cd-Rom sürücü içerisindeki Lazer okuyucu
        kafa bir ıĢık demeti yollar.
      Bu ıĢın, kafa üzerindeki bir dizi mercek
        yardımı ile CD üzerinde belli bir alana
odaklanır.
      Lazer ıĢını, Cd üzerinde ki plastik kaplamasından geçerek alüminyum tabaka
üzerindeki girinti ve çıkıntılardan yansıtılır. IĢın, girintilerden farklı özellikte çıkıntılardan
farklı özellikte yansır.
      Yansıyan ıĢın elektriksel sinyallere çevrilir.
      Yorumlanan elektriksel sinyaller, verilere dönüĢtürülerek bilgisayara yollanır.


                                                22
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                                 * DVD-Rom(DVD sürücü):
                                 Nasıl Cd Rom Sürücü CD lerin içeriğini görmemizi
                                 sağlıyorsa DVD-Rom Sürücü de DVD’ lerin içerisindeki
                                 verilere ulaĢmamızı sağlar. Ayrıca DVD Rom Sürücü ile CD
                                 okuma iĢlemi de yapabiliriz.




* Cd-Writer                  :
        Bu cihazlar ile piyasadaki özel kaydedilebilir ham cdler üzerine bilgi aydetme iĢlemi
gerçekleĢtirilebilir. Lazer ıĢınına duyarlı bir boya tabakası ile kaplı bu ham cdlerin
yüzeyleri lazer ile yakılarak düzlükler ve çukurlular oluĢur. Bu cihazlar hem bildiğimiz bir
kez yazılabilen CD ler üzerine hem de CD-RW türü yani silinip tekrar tekrar kayıt
yapılabilen CD lere kayıt yapılabilir. Özet olarak bu cihazlar hem CD okuyucu hem de CD
yazıcı olarak çalıĢabilmektedir.


       Sürücü hızı           :
       Cd-r/rw sürücüsünün *yazma hızı *yeniden yazma hızı *okuma hızı en çok dikkat
edilen kriterlerdendir. Bir Cd-Writer sürücüsünün hızını belirtmek için 52x-32x-52x
Ģeklinde bir ifade kullanılır.
       * 52x cd-r/rw sürücüsünün bir cd-r yazma hızını
       * 32x bir cd-rw ye yeniden yazma hızını
       * 52x ise bir veri cdsini okuma hızını ifade eder.




* Dvd-Writer                 :
       DVD'ler Ģekil olarak CD'ye benzeseler de
aynı Ģey değillerdir. En büyük fark, kapasiteleridir.
Çoğu CD'ler 650 yada 700Mb veri, film yada
müzik saklayabilirler. Çoğu DVD ise 4.7 Gb
kapasitelidir(Daha büyük kapasiteli olanlarda
bulunmaktadır), yani bir CD'nin ortalama 7 katı.
Bu ekstra kapasite, birçok filmin tek diske
sığmasına olanak verir.

       Bu nokta da iki donanımdan bahsetmek lazım;

      Birincisi DVD/CD-RW COMBO bu donanım cd yazar ve okur ama dvdlerimizi
sadece okur dvd yazmazlar.

       DVD üzerine kayıt yapabilen donanımlar ise DVD-Writer ismiyle alınır. Tabii bu
cihazlar aynı zamanda CD okuma ve yazma iĢi de yapabilirler.


Fiyatlara Gelirsek;

       * Disket Sürücü               : Malum Disket Sürücü gerek kapasitesi gerekse
hızından ötürü artık eskisi gibi revaçta olan bir donanım değildir. Fiyatları 10 YTL
civarındadır. Ama artık yerlerini kart okuyuculara bırakmıĢ gibi gözüküyorlar.




                                              23
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       * CD Sürücü, * Cd Writer : DVD teknolojisi ile tahtı sallanmıĢ gibi görünseler de
piyasa da hala kendilerine yer bulmaktadırlar. Fiyatları ise;

CD OKUYUCULAR :
LG 52X SĠYAH CD-ROM                                                               :19,74 YTL
ASUS 52X CD-ROM KUTULU                                                            :22,56 YTL
ASUS 52X CD-ROM KUTULU SĠYAH                                                      :23,27 YTL

CD YAZICILAR      :
SAMSUNG 523252 CD-RW (KUTUSUZ)                                                    :   25,38   YTL
LG 52X32X52 DAHĠLĠ CD YAZICI OEM                                                  :   28,20   YTL
LG 52X32X52 DAHĠLĠ CD YAZICI OEM (SĠYAH)                                          :   28,20   YTL
PHILIPS PCRW52X32X52 KUTUSUZ BEYAZ CD RW (ĠNDĠRĠMLĠ)                              :   22,42   YTL
ASUS 52X32X52 DAHĠLĠ CD YAZICI SĠYAH                                              :   35,26   YTL

COMBO             :
LG 52X32X52 16x DVD-ROM COMBO YAZICI BEYAZ                                        :   38,08   YTL
LG 52X32X52 16x DVD-ROM COMBO YAZICI SĠYAH                                        :   38,08   YTL
ASUS 52X32X52 16X DVD-ROM COMBO                                                   :   43,72   YTL
ASUS 52X32X52CD-RW 16X DVD-ROM COMBO(SĠYAH)                                       :   45,12   YTL

DVD YAZICILAR         :
NEC 18x8x12, DVD YAZICI ( 48x CD-R ) KUTUSUZ                                      :   47,24   YTL
LG 18x8x18 DOUBLE LAYER KUTUSUZ DVD YAZICI                                        :   47,94   YTL
ASUS DRW-1814BLT 18X LIGHTSCRIBE SATA DVD YAZICI                                  :   55,00   YTL
SAMSUNG SH-S182D 18X KUTULU DVD YAZICI                                            :   55,00   YTL

                                    Bu bilgiler www.hepsiburada.com isimli alıĢ veriĢ sitesinden alınmıĢtır.


NOT:
          Fiyat listelerinde veya bir bilgisayarcının sitesine baktığınızda
OEM RAM, OEM EKRANKARTI OEM SESKARTI OEM CD-R gibi ifadeler görürsünüz.
OEM kelimesinin anlamı kullanıcılara öyle empoze edilmiĢtir ki, büyük bir kesim OEM
deyince aklına hemen markasız ve kalitesiz ürün gelir. Halbuki iĢin aslı farklı. Birincisi,
OEM RAM, OEM EKRANKARTI gibi ifadelerin yanlıĢ olduğunu belirtelim.
Ġkincisi, bir ürün kalitesiz veya markasız denecekse No-Name ifadesi kullanılmalı. OEM
Değil.

       OEM, Original Equipment Manufacturer, yani "orjinal ürün üreticisi"
anlamındadır. Bilgisayar ürünleri kutulu satılır. Bu ürünlere BOX (Kutulu) ürün denir.
Toplu halde parça alımı yapan büyük firmalar, ürünleri kutulu almazlar. Çünkü kutu,
hacmi artırıp sevkiyat masraflarını yükseltir ve firmalar için bu kutular manasızdır.
Dolayısı ile kutusuz halde alırlar. Bu ürünün kutulu versiyonunda hiçbir farkı yoktur. ĠĢte
bu kutusuz ürünlere OEM ürün adı verilir.

       Hiç bir Ģekilde kalite göstergesi değildir.

       Örneğin, CD yazıcılarda OEM ifadesine çok rastlarız. LG BOX CD-RW ve LG OEM
CD-RW gibi. Peki fark nedir? Kalite olarak ürünlerin farkı yoktur. BOX olan versiyonda hoĢ
bir kutu içerisinde ekstra boĢ CD'ler, kitapçıklar verilirken, OEM versiyondaki ürünü jelatin
içinde ve bir CD ile verilir.

      KASANIN ĠÇĠNDEKĠ DONANIMLAR isimli baĢlığımız altında yukarda bazı
donanımlar hakkında bilgi verdik Ģimdi de bilgisayarlarımıza yardımcı bazı ek
donanımlarından bahsedelim…..



                                                24
      AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                              YAZICILAR (PRĠNTER)
        Yazıcılar, bilgisayar ortamında üretilen Ģekil, grafik ve yazıların kâğıda
aktarılmasını sağlayan araçlardır.
        Yazıcıların sınıflandırılmasında temel ölçüt, karakterlerin basımında kullanılan
teknolojik farklılıktır. Bir yazıcının kalitesini belirleyen ölçütler ise, baskı hızı ve birim
alandaki nokta yoğunluğudur(baskı kalitesi). Renkli baskı yapabilmesi de yazıcı kalitesini
belirleyen bir ölçüt haline gelmektedir.
        Sık kullanılan 4 tip yazıcıdan bahsedelim burada.

1- NOKTA VURUŞLU YAZICILAR(DOT MATRiX)
      Nokta vuruĢlu yazıcılar daha çok muhasebe
bölümlerinde, bankalarda vs. kullanılır. Yazma mantığı
daktilo ile benzerlik gösterir. Bu yazıcılarda bir yazıcı kafa
bulunur ve yazıcı kafa üzerinde küçük iğneler(pin) vardır
ve bu iğneler Ģeridin üzerine vurarak Ģeritteki boyayı
kâğıda aktarır. Pinleri kâğıda vurarak çalıĢtığından
gürültülü çalıĢırlar. AĢağıda 9 pinli bazı yazıcı modelleri
ve fiyatları bulunmaktadır.
   SEIKO SP-2400 DOT MATRIX YAZICI            :227,70 YTL
   PANASONIC KX-P 1150 DOT MATRIX YAZICI      :275,22 YTL
   EPSON LX-300+ DOT MATRIX YAZICI            :293,04 YTL
   OKI ML-1120 DOT MATRIX YAZICI              :306,91 YTL
   LEXMARK 2480 NOKTA VURUġLU YAZICI          :512,53 YTL

                               2- MÜREKKEP PÜSKÜRTMELİ YAZICILAR
                                       Mürekkep Püskürtmeli yazıcılar siyah/beyaz, renkli
                               ve fotoğraf kalitesinde çıktı alabildikleri için ev ve iĢ
                               yerlerinde kullanıma uygundur.
                                       Mürekkep püskürtmeli yazıcılarda iki tane kartuĢ
                               vardır. Bu kartuĢların bir tanesinde siyah diğerinde ise
                               içinde üç renk bulunur. Bu yazıcı tipinin de fiyatlarını
                               inceleyelim fakat bu alanda marka model sayısı fazla
                               olduğundan bilindik birkaç markanın ekonomik
                               modellerine bakıp diğer baĢlığımıza geçeceğiz.
                               Unutulmaması gereken bugün satılan bir yazıcının
piyasadan kalkıp yeni modelinin piyasada yer alması hiçte uzun süren bir iĢlem değil.

   HP DESKJET D1460 A4 YAZICI CB632A                 :   53,36   YTL
   LEXMARK Z1320 MÜREKKEP PÜSKÜRTMELĠ YAZICI         :   64,24   YTL
   HP DESKJET D2460C A4 YAZICI CB611A                :   68,81   YTL
   CANON IP1800 RENKLĠ YAZICI                        :   73,27   YTL




                                      3- LAZER YAZICILAR
                                              Hızlı, kaliteli ve çok fazla sayıda çıktı
                                      alabileceğimiz bir yazıcı tipi. Lazer yazıcılarda bilgileri
                                      kağıt üzerine aktarmak için toner kullanırlar.
                                      Tonerlerin içinde bulunan toz Ģeklinde boya kağıdın
                                      üzerine dökülür. Bu Ģekilde yazma iĢlemi gerçekleĢir.
                                         XEROX PHASER 3117 A4 MONO LASER YAZICI     :   110,93   YTL
                                         SAMSUNG ML1610 LASER YAZICI                :   124,97   YTL
                                         HP LASERJET 1018 USB A4 YAZICI CB419A      :   153,06   YTL
                                         DELL 1700 A4 MONO LASER YAZICI (D.L1700)   :   175,53   YTL




                                                25
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


4- OFİS İÇİN ÇOK AMAÇLI ÇÖZÜMLER:



                                      Çoğunlukla ofis kullanıcıları için tasarlanmıĢ bu tip
                                makinelerde yazıcı, faks, tarayıcı, fotokopi makinesi gibi
                                cihazlar tek bir cihazda toplanmıĢtır. Böylelikle bu hem
                                maliyet ucuzlamıĢ hem de az yer kaplayan kullanıĢlı bir
                                elektronik alet ortaya çıkmıĢtır.




SAMSUNG SCX 4200 LAZER YAZICI + TARAYICI + FOTOKOPĠ                          :259,78   YTL
SAMSUNG SCX 4521F LAZER YAZICI + TARAYICI + FOTOKOPĠ + FAX                   :391,77   YTL
HP LASERJET M1005MFP YAZICI CB376A                                           :293,48   YTL
HP LASERJET 3050 ÇOK FONKSĠYONLU LAZER YAZICI Q6504A                         :490,07   YTL
XEROX WORKCENTER PE220 ÇOK FONKSĠYONLU YAZICI                                :391,77   YTL
CANON MF4120 ÇOK FONKSĠYONLU LASER YAZICI                                    :445,51   YTL


TARAYICI (SCANNER):
        Tarayıcılar fotoğrafları ya da çeĢitli dökümanları bilgisayar ortamında dijital bilgiler
halinde görüntüleme iĢlemini gerçekleĢtiren cihazlardır.
Bu donanım kısa süre öncesine kadar oldukça yüksek
bir fiyat karĢılığında satıĢa sunuluyor ve genellikle
profesyoneller tarafından kullanılıyorlardı. Ancak
günümüzde fiyatlar büyük oranda düĢtü ve tarayıcı da
ev bilgisayarları ile tanıĢmayı baĢardı. Kitap baskıya
hazırlanırken çeĢitli marka ve modellerdeki tarayıcı
fiyatları Ģu Ģekilde idi.

MUSTEK SCANEXPRESS 1248UB TARAYICI           :58,98 YTL
HP SCANJET 2400C TARAYICI Q3841A             :102,51 YTL
CANON CANOSCAN LIDE 70 TARAYICI              :136,62 YTL
HP SCANJET G3010 TARAYICI L1985A             :153,06 YTL
MUSTEK BEARPAW 4800TA PRO II TARAYICI        :167,10 YTL



ÇĠZĠCĠ (PLOTTER):
                                          Plotter kelimesi geniĢ formatlı yazıcı anlamına
                                 gelmektedir. Adından da anlaĢılacağı gibi bilgisayar çıktılarını
                                 geniĢ formatta basabilirler. A1 boyutundan baĢlayarak A0
                                 üzerine kadar baskı yapabilirler, 60” ebatında bir plotter bu
                                 sayede 150 cm geniĢliğine kadar döküm verebilmektedir.
                                 Plotterlar standart yazıcılardan farklı olmak üzere gerekli
                                 aparatları olması durumunda rulo kağıtlara baskı yapabilirler.
                                 Bunun dıĢında tabaka kağıtlara , opak , mat , kaygan , yarı
                                 kaygan , aydınger ve benzeri türden baskı materyallerine baskı
                                 yapabilirler , günümüzde plotterlar mimari proje , harita , kroki ,
                                 fotoğraf basımı gibi alanlarda kullanılmaktadır.




                                               26
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


WEB KAMERA (WebCam):
                                    Web kamera bilgisayara bağlanan ve gerçek hayattaki
                            görüntüleri bilgisayara tıpkı bir video kayıt aygıtı gibi
                            aktarmanıza olanak sağlayan aygıtın adıdır. Görünüm olarak
                            birçok çeĢidi olmakla birlikte hepsinin yaptığı iĢ dıĢ dünyadan
                            aldıkları görüntüyü bir kablo aracılığıyla bilgisayara aktarmak
                            ve bilgisayarınızı bir çeĢit video kayıt aygıtı gibi
                            kullanabilmenizi sağlamaktır. Kamera tarafından çekilen bu
                            görüntüler, uygun bir yazılımın yardımıyla iletiĢim için
                            kullanabilirler.
                                    Örneğin bu aygıtlar sayesinde uzaktaki bir
                            tanıdığınızın o anda neler yaptığını görebilir, sizde kendi canlı
                            görüntünüzü karĢı tarafa gönderebilirsiniz.
                                    Kameralardan alınan görüntü, sayısal olarak
                            bilgisayarda saklanabilir ve bilgisayar aracılığıyla uzaktaki
kiĢilere aktarılabilir.


KULAKLIK:
       Kulaklık çoğunlukla hoparlör yerine kullanılan bir donanımdır.
Hoparlörlerin boyutlarının küçültülmesiyle elde edilmiĢ elemanlardır.
Verdikleri ses çok yakından ancak iĢitilebilir. Kalabalık ortamlar da
herkesin kendi arzu ettiği müziğin, filmin vs. sesini baĢkalarına
rahatsızlık vermeden dinleyebilme imkânı verir.


MĠKROFON:
                                       Mikrofon, ses dalgalarını elektriksel titreĢimlere
                              çeviren, elektroakustik bir cihazdır. Mikrofon ses
                              dalgalarına göre sinyal gerilimi verir.
                                       Bütün mikrofonlar ses dalgalarına tepki gösteren
                              çeĢitli Ģekillerde yapılmıĢ bir diyaframa sahiptir. Mikrofona
                              gelen ses dalgaları diyaframa çarpar ve ses basıncındaki
                              değiĢikliklere göre diyafram içe veya dıĢa doğru hareket
                              ederek mekanik titreĢimler yapar. Bu titreĢimler sonucu
                              mikrofon çıkıĢında bir gerilim meydana gelir.“ Mikrofonla
                              elde edilen elektrik sinyali elektronik devre yardımıyla
                              nakledilir.


PROJEKSĠYON CĠHAZI:
Pc den bilgi yada baĢka bir görüntünün duvara
                                aktarılmasını yani
                                yansımasını
                                sağlayan araca
                                projeksiyon denir.
                                Projeksiyon, görüntünün kuvvetli bir projektör ıĢığı ile
                                merceklere yansıtılarak istenilen mesafedeki bir perde
                                üzerinde görüntünün odaklaĢtırılarak görsellik elde etme
                                tekniğine verilen genel isimdir.
                                       Genellikle büyük Ģirketlerde, idari kadronun
                                eğitimi için sunumlarda kullanılsa da daha sonra toplu
                                gösterim amacı olarak yaygınlaĢmıĢ ve son kullanıcı tabir
                                edilen ev kullanıcısının bile alabileceği kadar fiyatları
                                makul düzeye düĢmüĢtür.




                                            27
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


TV / RADYO KARTI :
        Bu kartlar takıldığında bilgisayardan televizyon
izlenebilir ve radyo yayınları dinlenebilir. TV ve Radyo kartı
ayrı bire kart olabileceği gibi tek bir kart üzerinde ikisi
birden yer alabilmektedir.
        Tv kartı ile görüntüler resim olarak yakalanabilir.
Ayrıca kamera bağlanıp aktarılabilir ve video konferans
yapılabilir.
Kalitesi ve teknik özellikleri ;
        Bilgisayar ve TV arasındaki görüntü kalitesi farkı
göreceli olarak TV kartının markasına veya televizyona göre
değiĢir. Fakat televizyonlar analog iletiĢim kullandıkları için
kayıplar söz konusu iken TV Tuner kartlarında sinyal çevriminde sonra hiç bir kayıp
olmaz. Buda bilgisayarlar için bir avantajdır. Ayrıca televizyon tüpleri monitörler kadar
yüksek çözünürlüklü değildir, nokta aralıkları yakında gözle görülebilecek kadar olanları
vardır. Buda bilgisayar için artı bir puan daha. Diğer özellikler ise iki alıcınında
Tuner’lerine düĢen görevlerdir, örneğin renklerin tam karĢılığının tutturulması, koyuluk,
keskinlik vb. ġimdi de Tv kartlarının fiyatlarına bir göz atıp diğer donanıma geçelim.

AVERMEDIA AVerTV SÜPER 007 ANALOG TV KARTI                      :   51,01 YTL
INCA I-TV004 PREMIUM BT878 PCI TV KARTI (TÜRKÇE MENÜ)           :   53,93 YTL
FLY TV PLATINUM GOLD MEDIA CENTER EDITION UYUMLU TV KARTI       :   61,21 YTL
AVERMEDIA AVER TV CARDBUS PRO TV KARTI + ANTEN HEDĠYELĠ         :   115,13 YTL


TAġINABĠLĠR HARDDĠSK ( External/Harici HDD ) :
                                           Daha önceki bölümlerde Sabit Disklerin, veri
                                   depolama amacı ile kullanılan manyetik kayıt ortamları
                                   olduğunu söylemiĢtik. TaĢınabilir harddiskler ise
                                   isminden de anlaĢılacağı üzere bilgiyi bir yerden bir
                                   yere taĢırken yanımızda götürebilmek amacıyla
                                   üretilmiĢ bilgisayarın içine sabitlenmemiĢ veri
                                   depolama aygıtlarıdır. Çoğunlukla Usb portuna
                                   takılarak içeriğindeki bilgilere ulaĢmak mümkündür.
                                   Fiyatları ise yine kapasitelerine ve markalara göre
                                   değiĢiklik gösterir;

FLEXY 80GB 5400RPM 8MB 2.5" USB2.0 TAġINABĠLĠR DISK                              : 110,75 YTL
CODEGEN CODX 80 GB TEK TUġ YEDEK USB 2.0 2,5” TAġINABĠLĠR DĠSK                   : 115,13 YTL
ONIXON DS-25 2.5" 80 GB 5400RPM TEK TUġ BACK-UP TAġINABĠLĠR DĠSK USB 2.0         : 158,85 YTL


USB Nedir?
         Ġngilizce "Universal Serial Bus" kelimesinin kısaltmasıdır.
USB dıĢ donanımların bilgisayar ile bağlantı kurabilmesini
sağlayan seri yapılı bir bağlantı biçimidir.
         USB(Evrensel seri veriyolu), tak çalıĢtır (plug and play)
imkanı sunar yani USB ye takılan donanımlar bilgisayara
takıldıkları anda tanınıp otomatik çalıĢırlar. Teorik olarak bu
yolla 127 adet cihazı çalıĢtırma imkanı vardır, ancak eklenen
her cihaz hızı düĢüreceğinden uygulamada kimse onlarca cihazı aynı anda bağlamaz.
         Son çıkan sürüm USB 2.0'dır. Bu önceki sürüm olan USB 1.1'den teorikte 40 kat
hızlıdır. USB 2.0 , 480 Mbit/sn'lik bant geniĢliği sunabilen USB sürümüdür yani saniyede
60 Megabyte aktarım hızı vardır.USB 1.1 de ise sunulabilen bant geniĢliği 12 Mbit/sn yani
saniyede 1,5 Megabyte ile sınırlıdır. Yani USB 2.0, USB 1.1'in 40 katı kadar bant geniĢliği
ile yüksek hız sağlar. Her iki sürümde de kablo yapısı ve bağlantı uçları aynıdır. USB 2.0,
USB 1.1 ile uyumludur. Yüksek bağlantı hızı gerektiren harici CD/DVD yazıcı gibi cihazlar
USB 2.0 standartını kullanırlar.



                                            28
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


FLASH BELLEK (Flash Memory/USB Bellek):
        Yukarda USB baĢlığı altında incelediğimiz veri
transfer yolu ile çalıĢan Flash Bellekler, güç kesintisinde
dahi içerdiği bilgileri kaybetmeyen ve tekrar tekrar yazılıp
silinebilen bir bellek çeĢididir. Hazırladığınız küçük bir
web sitesini, bir “programcığı” veya sevdiğiniz sanatçının
bir Ģarkısını arkadaĢınızın evine gidip ona göstermek
istiyorsunuz. Bunun için yapmanız gereken ilk iĢ dosyalarınızı bir yere kopyalamaktır.
Fakat o da ne? Elinizde hiç boĢ bir disket yok. Ve sadece bir kaç MB’lık dosya için de
koskoca bir CD’yi heba etmek istemiyorsunuz. Eğer bir Flash Disk’iniz varsa bu gibi
durumlardan rahatlıkla sıyrılabilirsiniz.
        Az evvelde söylediğimiz gibi Flash Disk’i kabaca “taĢınabilen hafıza” olarak
tanımlayabiliriz ve Flash Disk’ler sayesinde ...,256,512 MB - 1,2,4,6,8… GB veriyi sadece
bir parmak büyüklüğündeki cihazlarda taĢıyabiliyoruz. Yani sabit diskinizi (Harddisk)
taĢıyabildiğinizi ve bu sabit diskinizi istediğiniz bir bilgisayara rahatça bağlayabildiğinizi
düĢünün. Ne demek istediğimi anlayacaksınız.
        Flash belleklerin yapısı RAM'lere, kullanımı Hard Disk'lere benzer. Flash belleklerin
yapısı mekanik değildir; elektroniktir. Ġçerisinde hareket eden bir parça yoktur. Bu
özelliklerinden dolayı bu tarz bellekler "solid-state" olarak, yani "durağan" olarak
adlandırılırlar. Hareket eden parça olmamasından dolayı hassasiyet değerleri yüksek
değildir ve özellikle mobil alanda kullanımları çok yaygındır. MP3 Player'larda, cep
telefonlarında, el bilgisayarlarında, dijital fotoğraf makinelerinde ve dijital görüntü
aygıtlarında yaygınca kullanılırlar.
        Sağladığı kolaylıklar tartıĢılmaz olan USB bellekler ilk çıktığında yüksek fiyatlı olsa
da artık gayet uygun fiyatları ve marka ve model seçenekleriyle her bütçeye hitap ediyor.

KINGSTON USB 2.0 1 GB MEMORY                          :18,08 YTL
A-DATA PD09 MYFLASH 1GB USB2.0 MEMORY                 :15,76 YTL
KINGSTON USB 2.0 2 GB MEMORY                          :32,53 YTL
A-DATA PD09 MYFLASH 2GB USB2.0 MEMORY                 :30,00 YTL
KINGSTON USB 2.0 4 GB MEMORY                          :59,28 YTL
A-DATA PD09 MYFLASH 4GB USB2.0 USB MEMORY             :54,94 YTL
KINGSTON DT 100 USB 2.0 8GB MEMORY                    :150,37 YTL
A-DATA PD09 MYFLASH 8GB USB2.0 USB MEMORY             :120,01 YTL
A-DATA PD09 MYFLASH 16GB USB2.0 USB MEMORY            :251,58 YTL

                                   Bu bilgiler www.hepsiburada.com isimli alıĢ veriĢ sitesinden alınmıĢtır.



BARKOT OKUYUCU:
        Barkod; değiĢik kalınlıktaki dik çizgi ve boĢluklardan oluĢan ve verinin otomatik
olarak ve hatasız bir biçimde baĢka bir ortama
aktarılması için kullanılan bir yöntemdir. Barkod, değiĢik
kalınlıktaki çizgilerden ve bu çizgiler arasındaki
boĢluklardan oluĢur.

        Barkod ile stok kodu, seri numarası, personel
kodu gibi bilgilerin gösterilmesi sağlanabilir. Bu bilgilerin
bilgisayara klavye aracılığı ile girilmesi zaman alıcı ve yorucu olmaktadır. Ayrıca bu
yöntem pek sağlıklı olmamaktadır. Çünkü veriler girilirken hata yapılma olasılığı fazladır.
Bu hata oranını ve harcanan zamanı azaltmak için barkodlar ve barkod okuyucular
kullanılır.

       Barkod Okuyucu nedir? Ne işe yarar?
       Barkod okuyucular veri giriĢine hız, kolaylık ve doğruluk kazandırır.
Bir barkod, uygun okuyucu ile okutulduğunda, okuyucu siyah ve beyaz çizgileri elektrik



                                               29
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


sinyallerine dönüĢtürür. Okuyucunun kod çözücüleri de bu sinyalleri çözerek
anlayabileceğimiz rakam veya karakterlere çevirir. Bu okuyucuların yaydığı ıĢın ve barkod
çubuklarının oluĢturduğu elektronik sinyaller yine bu okuyucular tarafından algılanarak
bilgisayarlara rakam veya karakterler olarak aktarılır.
        Barkodtaki koyu çubuklar ıĢığı emer, boĢluklar ise
ıĢığı geri yansıtır. Böylece elektronik sinyaller oluĢur. Barkod
okuyucular değiĢik arabirimlere sahip olabilirler. Klavye, seri
port veya usb bağlantılı olabilirler. Bunların yanında bir de
radyo frekanslı çalıĢan barkod okuyucularda bulunmaktadır.
Bunlar kablosuzdur ve okutulan barkodu kendi etkinlik alanı
içerisinde anında bilgisayara aktarabilirler.

ZEBEX Z-3080 CCD BARKOD OKUYUCU            : 50,61 YTL
ZEBEX ALPHA-70EC BARKOD OKUYUCU            : 106,99 YTL
E-LIFE LS-300 BARKOD OKUYUCU               : 173,51 YTL

                                 Bu bilgiler www.hepsiburada.com isimli alıĢ veriĢ sitesinden alınmıĢtır.




KESĠNTĠSĠZ GÜÇ KAYNAĞI (UPS ) :
                                   UPS (Kesintisiz güç kaynağı), kısa bir süreliğine de olsa
                           asil güç kaynağının kesilmesi üzerine bilgisayarınızın
                           çalıĢmaya devam etmesini sağlayan alettir. UPS ayni
                           zamanda voltaj değiĢimlerine karĢı bilgisayarınız korur.
                                   UPS asil elektrik kaynağının kesildiğini hissettiğinde
                           devreye giren bir batarya içerir. UPS sizi elektrik’in kesildiği
                           yönünde uyardığı zaman, UPS deki güç bitene kadar
                           çalıĢmalarını kaydedecek zamana sahip olursunuz. Bu da sizin
                           henüz kaybetmediğiniz verileri tekrar girmekten kurtarır.
                           Ayrıca, eğer voltajda ani değiĢiklik olursa, UPS akim
                           bilgisayarinıza gitmeden bunu düzenler, dolayısıyla
                           bilgisayarınız zarar görmemiĢ olur.
                                   UPS aktif olunca bilgileri otomatik olarak kaydeden
                           programlar mevcuttur


CASPER 600VA MAX POWER UPS                                   :50,61 YTL
MGE NOVA 600 AVR KESĠNTĠSĠZ GÜÇ KAYNAĞI                      :75,19 YTL
TUNÇMATĠK ECO-TECH 600VA 5/12Dk. UPS (1PC)                   :88,19 YTL
CASPER 1000VA MAX POWER UPS                                  :114,22 YTL

                                 Bu bilgiler www.hepsiburada.com isimli alıĢ veriĢ sitesinden alınmıĢtır.




                                             30
       AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ



                    Klavye Ve Tuşları 




             TUŞ                                       GÖREVİ
ESC                           Yapılan İşlemi İptal Etmekte Kullanırız

                              Metin yazarken belirli bir santim içerden yazmanız gerektiği zaman
Tab                           (Örn : Paragraf yapmak için) bu tuşu kullanırız
                              Sağ üst köşede yer alan Caps Lock ışığının durumuna göre sürekli
Caps Lock                     büyük yada küçük harf için kullanılır. Eğer ışık yanıyorsa sürekli
                              büyük sönükse küçük harfle yazarız
                              Metin yazarken bu tuşla beraber bir harfe basarsak capslock un
                              tam tersi şekilde işlem yaparız.
Shift                         Ayrıca tuşların üzerinde bulunan(! ‘ ^ + % & / ( ) = * _ ; : >) gibi
                              2.karakterleri yazmak içinde kullanırız.
                              Tek başına bir görevi yoktur. Bazı klavye kısa yol tuşlarını çıkarmak
Ctrl                          için kullanırız. Örnek:
                              Ctrl+X : Kes , Ctrl+C Kopyala, Ctrl+V Yapıştır Ctrl+z: Geri Al GİBİ
                              CTRL gibi tek başına bir görevi yoktur. Bazı klavye kısa yol tuşlarını
Alt                           çıkarmak için kullanırız. Örnek:
                              Alt+F4 Açık pencereyi kapatır.
                              Tuşların üzerinde bulunan 3.karakterleri göstermekte kullanırız (< >
Alt Gr                        £#$½{[]})
Enter                         Yapılan işlemi onaylamakta kullanırız.
Back Space                    Soldaki karakterleri silme işleminde kullanıyoruz.
Delete                        Sağdaki karakterleri silme işleminde kullanıyoruz
Windows                       Masa üstündeki Başlat menüsünü açma işleminde kullanıyoruz.
PrintScreen                   Ekranın resmini çekme işleminde kullanıyoruz
Insert                        Üzerine yazma ya da araya ekleme işleminde kullanıyoruz
Home                          Metin yazarken bulunduğumuz satırın başına gitmek için kullanırız
End                           Metin yazarken bulunduğumuz satırın sonuna gitmek için kullanırız
                              Bazı özel programlarda pencere görüntüsünü hareket ettirmek için
ScroollLock                   kullanırız
Numlock                       Sağ bölmede bulunan rakamların kullanabilmesini sağlar
Space (Ara tuşu)              Yazı yazarken araya boşluk vermek için kullanırız
PageUp                        Bulunulan sayfadan bir önceki sayfaya gitmekte kullanırız

PageDown                      Bulunulan sayfadan bir sonraki sayfaya gitmekte kullanırız

                              Bu tuşların standart bir görevleri yoktur. Kullanılan programa göre
FONKSİYON TUŞLARI
                              değişik işlev yaparlar. Ama genellikle F1 tuşu yardım amacıyla
(F1...F12)                    kullanılır.




                                       31
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




       WĠNDOWS NEDĠR?
       Bilgisayarlar programlar olmada tek baĢına hiçbir iĢe yaramazlar. Bilgisayarda
herhangi bir iĢlem yapabilmek için o iĢi bilgisayara yaptıracak programa ihtiyaç vardır. Bunun
yanında bilgisayar sadece bir iĢi değil birden fazla iĢi yapabilir. Yani bilgisayarda birden fazla
program bulunabilir. Bu programları organize edecek kaydettikleri bilgileri düzene koyacak
ve programların birbirleriyle sorunsuz çalıĢmalarını sağlayacak bir düzene ihtiyaç vardır. Bu
düzeni sağlayan programlara İşletim Sistemi denir.Kısaca iĢletim sistemi bilgisayardaki tüm
donanım ve yazılımları düzene sokar.

       Ġlk çıkan iĢletim sistemi DOS tur.Bu iĢletim sistemi günümüz iĢletim sistemlerinde
olduğu gibi görsel değildir.Yani basit bir iĢlemi bile bir sürü komut yazarak ancak yapmak
mümkündü.Bunun doğal sonucu olarak da kullanıcı komut ezberlemek durumunda
kalmaktaydı. Zamanla iĢletim sistemleri geliĢmiĢ, kullanıcının komut bilmesine gerek
kalmadan görsel araçlar yardımıyla her Ģeyi yapmasına olanak sağlar hale gelmiĢtir.

        Microsoft Ģirketi Dos iĢletim sisteminden sonra belirli aralıklarda yeni iĢletim
sistemleri çıkarmıĢ ve kullanıcılarına sunmuĢtur. ġuan da hala dünya üzerinde en çok
kullanılan iĢletim sistemi Microsoft çıkardığı ve Windows XP ismini verdiği iĢletim
sistemidir.


       WĠNDOWS XP MASAÜSTÜ
       Bilgisayarımızı Güç ( power ) düğmesine bastıktan sonra bazı iĢlemler bizden
bağımsız bir Ģekilde yürür. Bunlar standart açılıĢ iĢlemleridir.Bu iĢlemler bittikten sonra ise
karĢımıza Masaüstü ismini verdiğimiz ekran çıkar.

        Masaüstünde bulunan simgeler programlara en kolay eriĢimi sağlar. Bir programı
çalıĢtırmanın en kolay yolu ona masaüstündeki simgesinden ulaĢmaktır.

       BaĢlangıçta masaüstünde sadece çöp kutusu vardır kullanıcı eğer isterse buraya sık
kullandığı diğer program ve dosyalara ait simgeleri de yerleĢtirebilir.




                                               32
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                MASAÜSTÜNÜN AYARLARINI DEĞĠġTĠRME
Görüntü Özellikleri Ayarı:




Masaüstünde iken boş bir yerde sağ fare tuşuna basılır açılan menüden özellikler tıklanır.
Aşağıdaki pencere karşımıza gelir. Masaüstü yazısına tıklanır.




                                             33
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Arka plan kısmından mesela Lale seçilir. Tamam tıklanır




      Masaüstü ekranım lale görüntüsünü alır.Aynı işlemleri tekrar yaparak masaüstünde
daha değişik resimleri göstermek mümkün.




                                            34
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        Ekran koruyucu eklemek için de yine aynı şekilde masaüstün de boş bir yerde farenin
sağ tuşuna basılır oradan Özellikler yazan kısım seçilir. Açılan pencereden ekran
koruyucu sekmesi seçilir. Pencerenin içinde Ekran koruyucu yazan yerin yanındaki ok
tıklanır açılan    kutucuktan kayan yazı seçilir.




        Ayarlar tıklanır aşağıdaki pencere gelmiştir. Konum kısmından ortalı yada rastgele
hız kısmından yavaş yada hızlı ayarlanır.
        Metin kısmına tıklanır uygun yazı yazılır. Metni biçimlendir kısmından yazı tipi ve yazı
boyutu ayarlanır. Tamam tıklanır çıkılır. Bekleme süresi kısmından süre ayarı yapılır tamam
denilir çıkılır.




                                              35
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        Görünüm ayarı yapmak için görünüm yazısına tıklanır. Renk düzeni kutucuğundaki
ok tıklanır zeytin yeşili seçilir ise menülerin hepsi değişecektir.




      Menüler zeytin yeşile dönüşmüştür.


                                           36
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        Ayarlar menüsüne tıklama yaptığımızda ekran kartının donanım ayarı yapılır bu
ayarların bozulması durumunda görüntü kalitesinin kötüleşmesine neden olur. Bu kısmın çok
fazla kurcalanmaması istenir.




       İşlemler bittikten sonra tamam tıklanır ise görüntü özellikleri penceresinde yapılan
işlemler onaylanmıştır.




                                             37
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


GÖREV ÇUBUĞU:
       Masaüstü ekranının en altında(çoğunlukla) bulunan çubuktur.




      Görev çubuğu bilgisayarınızda çalıĢan programları takip edebildiğiniz, üzerinde
BAġLAT menüsü bulunan ve genellikle ekranın alt tarafında yer alan uzun çubuktur.Görev
çubuğunun sağ tarafında saat ve değiĢik simgeler bulunabilir.

                              GÖREV ÇUBUĞU AYARLARI:

        Görev çubuğu kullanıcının isteğine göre değiĢtirebildiği bazı özelliklere sahiptir.Bu
özelliklerine ulaĢmak için Görev çubuğu üzerinde farenin sağ tuĢuna tıkladıktan sonra açılan
pencereden bu sefer Özellikler bölümüne tıklayın.




                                              38
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




        Gördüğünüz gibi bu bölümde görev çubuğu ile ilgili birçok ayar yapmak mümkün.
Kullanıcı az önce bahsettiğimiz yolları izleyerek görev çubuğun da bazı özellikleri
değiĢtirebilir. ġimdi bu özelliklere Ģöyle bir göz atalım.

       1- Görev Çubuğunu Kilitlemek:
       Görev çubuğunun bulunduğu yerden baĢka bir yere taĢınmasını veya yanlıĢlıkla yukarı
aĢağı doğru hareket ettirilmesini engellemek için Görev Çubuğunu Kilitle komutuna tıklayıp
onu seçili hale getirebiliriz.Yanında bulunan kutucuğa onay iĢareti geldikten sonra artık
Görev Çubuğumuz kilitlenmiĢ demektir.
       Bu özelliği değiĢtirmenin bir diğer yolu da Görev Çubuğu üzerinde sağ tuĢa tıklayıp
açılan menüden Görev Çubuğunu Kilitle komutunun üzerine bir kere tıklamak yeterli
olacaktır.




        Eğer kilitli bir görev çubuğunu taĢımak isterseniz aynı iĢlemleri tekrar yapmanız görev
çubuğunun kilidini açmayı sağlayacaktır.Kilidi açtıktan sonrada görev çubuğunu istediğiniz
yere taĢıyabilirsiniz.


                                              39
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       2- Görev Çubuğunu Otomatik Olarak Gizle:

        Görev Çubuğunu ekranınızdan gizleyerek daha geniĢ bir çalıĢma alanı
sağlayabilirsiniz.Görev Çubuğunu otomatik olarak gizle özelliğinin yanındaki kutucukta onay
iĢareti   varsa masaüstünde iĢlem yaparken görev çubuğu otomatik olarak gizlenir. Mause
Görev Çubuğu üzerine geldiğinde ise tekrar görünür hale gelir.

       3- Görev Çubuğunu Pencerelerin Üzerinde Tut:

      Bu özelliğin yanındaki onay kutucuğu         seçili ise Görev çubuğu açık olan tüm
programların üzerinde tutulur.

       4- Benzer Görev Çubuğu Öğelerini Grupla:

      Bu onay kutusu      sayesinde aynı programa ait birden fazla pencere varsa ve görev
çubuğunda açık olan fazla pencere varsa.Aynı türden pencereler tek simge altında toplanır.




       5- Hızlı BaĢlat ı Göster:

      BaĢlat menüsünün hemen yanında değiĢik iĢlevleri olan butonlar vardır.Bu butonların
bulunduğu bölüme Hızlı Başlat denilir.Biz bu onay kutusunu   kullanarak hızlı baĢlat
bölümünü kaldırabilir yada ekleyebiliriz.




       6- Saati Göster:

        Görev çubuğunun sağ tarafında yer alan saati onay kutusunu      kullanarak gizler yada
tekrar görünür hale getiririz.



       7- Etkin Olmayan Simgeleri Gizle:

        Görev Çubuğunun sağ tarafında saatin hemen yanında bazı simgeler yer alır. Bu
simgeler bilgisayarda o an aktif yada arka planda çalıĢan programların simgeleridir. Biz bu
bölümde yine onay kutusunun        durumuna göre bu aktif olmayan simgeleri gizleme yada
tekrar görünür hale getirme iĢlemlerini yaparız.



                                              40
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


BAġLAT MENÜSÜ:
                                                                 BaĢlat menüsü Windows
                                                                 XP'yi ilk açıĢınızda otomatik
                                                                 olarak görünür. Görev
                                                                 çubuğundaki BaĢlat
                                                                 düğmesini tıklatarak
                                                                 istediğimiz zaman BaĢlat
                                                                 menüsünü açabiliriz.
                                                                 BaĢlat menüsü Windows'u
                                                                 kullanmaya baĢlamamız için
                                                                 ihtiyacımız olan her Ģeyi
                                                                 içerir. Bu menüden Ģunları
                                                                 yapmak mümkündür.
                                                                 * Programları baĢlatmak.
                                                                 * Dosyaları açmak.
                                                                 * Denetim Masası'nı
                                                                 kullanarak sisteminizi
                                                                 özelleĢtirmek.
                                                                 * Yardım ve Destek
                                                                 seçeneğini tıklatarak yardım
                                                                 almak.
                                                                 * Bul seçeneğini tıklatarak
                                                                 bilgisayarınızda veya Internet
                                                                 üzerinde öğeler aramak.
                                                                 * Ve daha birçok iĢlem!

                                                                   BaĢlat menüsündeki bazı
                                                                   komutlarda sağa ok
bulunmaktadır. Bu ok iĢareti ikinci bir menüde ek seçeneklerin olduğunu gösterir. Faremizi
ok iĢareti olan bir öğenin üzerine getirdiğinizde yeni bir menü belirir.
        BaĢlat menüsünün sol bölümünde sık kullandığınız programlara bağlantılar bulunur.
Sol üstte sabitlenmiĢ öğeler vardır. Bu öğeler Internet tarayıcınız ve e-posta programınız gibi
programlara kısa yollardır.
        ġimdi bu baĢlat menüsü öğelerinden kısaca bahsedelim.

       Tüm Programlar:
         Bilgisayara yüklenen programlar çoğunlukla kendilerine ait kısa yolu (programı
çalıĢtıracak simge) bu menü altına ekler.Bu durum programlar arasındaki karıĢıklığı
önler.Kullanıcı çalıĢtıracağı dosyanın Tüm Programlar menüsü altında olacağını bilir.
         BaĢlangıçta Windows ile birlikte hazır olarak gelen boyama, yazı yazma gibi
programlar Donatılar menüsü altında yer almaktadır.Windows a ait bir programı
(paint,Wordpad,hesap makinesi vs.) arıyorsak burada bulabiliriz.
         Yine Tüm Programların içinde yer alan BaĢlangıç menüsü ise özel bir menüdür.Bu
menüde Windows un her açılıĢta çalıĢması istenen programlar bu menü altına yerleĢtirilirler.
         ARA:
         Bilgisayarımızda daha önce kaydettiğimiz bir dosya yada klasörü aramak için BaĢlat
Menüsü altındaki ARA bölümüne tıklarız.
         YARDIM ve DESTEK:
         BaĢlat menüsündeki bu bölüm Windows’un yardım dosyalarını çalıĢtırır.Böylelikle
istediğimiz herhangi bir konu hakkında yardım alabiliriz.


                                               41
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        ÇALIġTIR:
        BaĢlat menüsün de bulunmayan bir programları çalıĢtırmak için bu menü ile açılan
aĢağıdaki pencereyi kullanabilirsiniz.Örneğin hesap makinesini çalıĢtırmak için çalıĢtır
penceresine Calc yazmak gerekir.Eğer programın adını bilmiyorsak Gözat düğmesine basarak
açılan pencereden dosya adını bulabilirsiniz.




       BĠLGĠSAYARI KAPATMA:
                                                    BaĢlat menüsünde yer alan seçeneklerden
                                                    biride Bilgisayarı Kapat bölümüdür.
                                                    Bilgisayarı kapatma iĢlemi diğer elektronik
                                                    eĢyalarda olduğu gibi fiĢten çekerek yada
                                                    baĢka türlü elektrik akımını keserek
                                                    yapılmaz.Bilgisayarı bu Ģekilde kapatmak
                                                    beraberinde baĢka sorunlar sebep olabilir.
                                                    O yüzden Bilgisayarı kapatmak için BaĢlat
                                                    menüsünden Bilgisayarı Kapat seçeneği
                                                    kullanılmalıdır.Bu seçenekle birlikte
                                                    yandaki pencere karĢımıza çıkar.
Görüldüğü gibi bu pencere de üç tane seçenek mevcuttur.
        1-Beklemede       : Bu seçenek ile bilgisayarımız kapanmaz sadece bazı donanım
elemanlarının gücünü keserek tasarruf sağlanır.Tekrar bilgisayar baĢına döndüğümüzde
kaldığımız yerden iĢlerimize devam edebiliriz.
        2-Kapat           :Bu seçenek asıl bilgisayarı kapatma seçeneğidir.Bu iĢlem sonun da
Windows gerekli bilgileri diske kaydedecek ve bilgisayarın elektriğini kesecektir.
        3-Yeniden Başlat :Bilgisayarı kapatıp yeniden açmaya yarar.Bu aĢamada aklımıza
Ģöyle bir soru gelebilir.Buna ne gerek var? Örneğin:ÇalıĢmakta olan bir arabayı durdurup
yeniden çalıĢtırmak benzin israfından baĢka ne iĢe yarar ki.Ama bu durum bilgisayar için
böyle değildir.Yani çalıĢmakta olan bir bilgisayarı Yeniden BaĢlatmak gerekebilir.Bunun
birkaç nedeni vardır.
     ÇalıĢan programlardan biri sorun çıkarmıĢtır ve artık Windows normal çalıĢamaz hale
gelmiĢtir.
     Bilgisayara yeni donanım eklenmiĢtir ve Windows bu donanımı çalıĢtırabilmek için
bilgisayarın yeniden baĢlatılmasına ihtiyaç duymaktadır.
     Bilgisayara yeni bir program yüklenmiĢtir yada birtakım ayarlar değiĢtirilmiĢtir
bunların düzgün Ģekilde çalıĢması içinde Yeniden BaĢlatmaya ihtiyaç vardır.

Not: Bilgisayar da Yeniden baĢlatma iĢine Resetlemek de denilir.Bu iĢlemi kasada bulunan
küçük bir tuĢ yardımıyla da yapabilirsiniz.Fakat çok zor durumda kalmadığınız takdirde kasa
üzerindeki Reset butonunu kullanmamakta fayda vardır.



                                              42
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


DONATILAR(BaĢlat-Tüm Programlar-Donatılar)
                                         Windows Xp iĢletim sistemi ile birlikte gelen
                                kullanıcılara faydalı olabilecek bir çok uygulama Donatılar
                                adıyla gruplanmıĢ kısımda yer alır.
                                         Bunlar programlar belli bir konuda bir çok faydalı
                                iĢlevi barındıran büyük çaplı uygulamalar olmayıp, sadece
                                sınırlı düzeyde iĢlemleri gerçekleĢtirebilen küçük ama iĢlevsel
                                programlardır.
                                         ĠĢletim sistemiyle birlikte bedava geldiklerinden
                                Windows ĠĢletim sistemi yüklü her makinede bulunurlar.
                                Bunun içinde bilinmeleri faydalıdır.

                                      Bizde bu bölümde iĢimiz yarayacak bazı programlar
                                hakkında genel bilgi verelim




HESAP MAKĠNASI:
         Bu program Harddiskte Windows klasörü
içerisinde Calc.exe adı ile bulunur ve BaĢlat-
Programlar-Donatılar-Hesap Makinesi kısa yolu
ile çalıĢtırılabilir.Diğer bir çalıĢtırma yolu ise
BaĢlat tan – ÇalıĢtır a tıklayıp oraya Calc yada
calc.exe yazmaktır.
         Normal bir hesap makinası ile yaptığımız
iĢlerin tamamını ve bu program ile
yapabilmekteyiz. Görünüm menüsün de bulunan
Standart ve Bilimsel seçenekleri kullanılarak
hesap makinesinin iĢlevini artırabiliriz.

NOT DEFTERĠ:

                                                  Bu program Harddiskte Windows klasörü
                                         içerisinde Notepad.exe adı ile bulunur ve BaĢlat-
                                         Programlar-Donatılar-Not Defteri kısayolu ile
                                         çalıĢtırılabilir.
                                                  Not defterinde yapılan bir çalıĢmayı
                                         kaydedebilmek için Dosya-Kaydet komutu verilir.
                                         Daha önceden yapılmıĢ bir çalıĢmayı açabilmek için
                                         Dosya-Aç komutu verilir. Yeni bir sayfa açmak için
                                         Dosya-Yeni Komtu verilir. Açık olan çalıĢmayı
                                         yazıcıdan çıkartmak için Dosya-Yazdır komutu
                                         verilir.




                                              43
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




WORD PAD:
       Bu program Harddiskte Windows klasörü içerisinde Wordpad.exe adı ile bulunur ve
BaĢlat-Programlar-Donatılar-WordPad kısayolu ile çalıĢtırılabilir. Not Defterine oranla çok
daha geliĢmiĢ bir kelime iĢlemcidir. WordPad’de yazdığımız yazılar bilgisayara doc uzantısı
                                                                    ile kaydedilirler.
                                                                    WordPad’de yazdığımız
                                                                    yazıları istediğimiz
                                                                    Ģekilde
                                                                    biçimlendirebiliriz.
                                                                    WordPad programında
                                                                    Menü Çubuğunun hemen
                                                                    altında Araç Çubuğu
                                                                    bulunur. Araç Çubuğu
                                                                    menüler aracılığı ile
                                                                    yapılan iĢlemleri çok daha
                                                                    hızlı ve pratik bir Ģekilde
                                                                    yapabilmemiz için
                                                                    kullanılır. Görünüm
                                                                    menüsü kullanılarak araç
                                                                    çubuklarının gösterilip
gizlenmesi sağlanabilir. WordPad’de dosya kaydetme, açma yazdırma gibi iĢlemler Not
Defterinde olduğu Dosya menüsü içerisinden yapılır.

PAĠNT:


                                                                       Bu program
                                                                       Harddiskte Windows
                                                                       klasörü içerisinde
                                                                       Mspaint.exe adı ile
                                                                       bulunur ve BaĢlat-
                                                                       Programlar-Donatılar-
                                                                       Paint kısayolu ile
                                                                       çalıĢtırılabilir. Resim
                                                                       iĢleme programıdır. Bu
                                                                       programda yaptığımız
                                                                       resimler bilgisayara
                                                                       bmp uzantısı ile
                                                                       kaydedilirler. Paint’de
                                                                       resim çizebilme için
                                                                       Mouse imleci beyaz
                                                                       alan üzerine götürülür
                                                                       ve sol düğme basılı
                                                                       iken hareket ettirilir.




                                              44
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


      Ekranın sol tarafında bulunan Araç Çubuğu kullanılarak çizim aracı değiĢtirilebilir.
Araç Çubuğu kullanılarak çeĢitli Ģekiller çizebiliriz. Paint’de resmi çizeceğimiz alanı
büyütmek veya daraltmak için Resim Menüsünden-Öznitelikler, resmi silmek için yine
Resim Menüsünden -Resmi Temizle seçeneğini kullanırız
                                                   Renk Kutusu:
Araç Kutusu:
           Bu kutu Paint programında
           çizim yaparken en çok
           kullanacaklarımızın arasında
           geliyor.DeğiĢik amaçlar için            Renk kutusu da bizim boyalarımızın
           tasarlanmıĢ çeĢitli simgeler            durduğu kutudur. Ġstediğimiz rengi önce
           mevcuttur.Kalem,Silgi,Boya              buradan seçeriz ve kullanırız.
           Kutusu,Büyüteç çeĢitli
           Geometrik Ģekiller bu kutuda
           bulunan nesnelerden birkaçı.
           Yaptığımız iĢleme göre uygun
           çizim aracını seçip çizimimizi
           gerçekleĢtirebiliriz.




SĠSTEM ARAÇLARI:
       ĠĢletim sistemi iĢlevlerine ek olarak kullanıcıların hizmetine sunulmuĢ araçlar Sistem
Araçları denir. Sistemle ilgili bütün iĢlemlerde olduğu gibi bu programları kullanırken dikkatli
olunması gereklidir. Her birinin iĢlevi tam olarak bilinmeden kesinlikle kullanılmamalıdır.
Diğer donatıların aksine, bunları kullanmak bazı riskler içerdiğinden yeni kullanıcıların
bunlarla iĢlem yapması önerilmez. Sistem Araçları kapsamında bulunan bazı uygulamalar :

  1. Disk BirleĢtiricisi : Sabit disk ve disketlerde depolana veri miktarını, bazı
  iĢlemlerle bir ölçüye kadar arttırabilen uygulamadır. Disklerde dağınık durumda
  bulunan dosya parçalarını bir araya getirerek yerden tasarruf sağlar. Sabit diskte boĢ
  yerin artmasını ve dosyalarla iĢlemlerin hızlanmasını sağlayabilir.
  2. Disk BirleĢtiricisi(ScanDisk) : Disklerde oluĢabilen bozuklukları anlamaya ve
  gidermeye yarar. Örneğin, diskte bulunan ancak iĢletim sisteminde yok görünen veya
  tam tersi durumdaki dosyaları bulur. Bilgisayar düzgün olarak kapatılmadığında bu
  program iĢletim sisteminin açılıĢında çalıĢmaya baĢlar. Bilgisayarın düzgün olarak
  kapatılmaması, Oturumu Kapat'la Bilgisayarınızı ġimdi Kapatabilirsiniz mesajı
  görünmeden veya kilitleme sonucu zorunlu olarak güç (power) düğmesinden kapatma
  sonucunda meydana gelir.
  3. Yedekleme: Bilgisayarınızda bulunan önemli bilgilerin yedeğini almaya
  yarar.Böylelikle bilgisayarınız virüs yada daha değiĢik etkenler ile çökse bile önemli
  bilgileriniz kaybolmaz.




                                              45
       AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


KOMUT SĠSTEMĠ:
                                                       DOS, (Disk Operating System)
                                                       kelimelerinin kısaltılmıĢ halidir
                                                       DOS’un tarihi PC’lerin (kiĢisel
                                                       bilgisayarlar) tarihiyle baĢlar ve
                                                       çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez.
                                                       Çünkü DOS’ta grafiksel bir kullanıcı
                                                       arabirimi yoktur, her Ģey komutlarla ve
                                                       bir sürü parametre ile yapılır.
                                                       Microsoft Windows’95 sürümüyle
                                                       kullanıcının DOS ile olan iletiĢimini
                                                       minimuma indirmeye çalıĢmıĢ olsa da
                                                       geriye doğru uyumluluktan dolayı
                                                       DOS’tan tam olarak vazgeçememiĢtir.




KOMUTLAR

       DOS’ta herhangi bir dosyaya ihtiyaç duymadan çalıĢan komutlara iç komutlar,
çalıĢması için program dosyasının varlığına ihtiyaç duyan komutlara DıĢ Komutlar denir. DıĢ
komutları çalıĢtırabilmek için o komutun program dosyasına ihtiyaç vardır. Örneğin format
komutunu kullanabilmek için Format.com programının bulunması gerekir.

       DOS komutları hakkında bilgi almak için / ? parametresi kullanılabilir. Örneğin dır
        komutu hakkında bilgi almak için DIR /? yazılabilir.

Ġç Komutlar:

1- DIR (Listeleme)
Bulunduğunuz dizindeki(klasör) dosya veya dizinleri listeler.Tek baĢına kullanılabileceği gibi
parametre de alabilir.
Dır /P    Dosya ve dizinleri sayfa sayfa listeler
Dır /W    Dosya ve dizinleri ekranda 5’li sütun halinde listeler
Dır /S    Dosya ve dizinleri altdizinlerle beraber listeler

Ör:
Dır C:                C sürücüsünü listeler
Dır C:\Windows        C sürücüsünde bulunan Windows dizinini listeler
Dır C:\Windows/s      C sürücüsünde bulunan Windows dizinini alt klasörlerle beraber listeler
Dır C:\Windows/w      C sürücüsünde bulunan Windows dizinini 5li sütun halinde listeler
Dır C:\Windows/p      C sürücüsünde bulunan Windows dizinini sayfa sayfa listeler




                                              46
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


2- CLS         : Ekranı temizler.

3- MD        :Dizin oluşturur.
ÖR: MD Fatih        Fatih adında bir dizin oluĢturur

4- RD          :İçi boş dizinleri siler
Örnek:         RD Fatih                 Fatih adındaki dizini siler

5- CD          :Dizine girer.
Örnek:          CD Fatih                Fatih adındaki dizine girer

6- CD..        :Bir üst dizine çıkar.

7- Ver         :Kullanılan işletim sistemin sürümünü verir

8- Date        :Sistem tarihini verir. Eğer istenirse değişiklik yapmamıza izin verir.

9- Time        :Sistem saatini verir. Eğer istenirse değişiklik yapmamıza izin verir.

10-Copy        :Dosya kopyalama işlemi yapar.

Örnek:         Copy A:\*.*      C:      A sürücünde bulunan tüm dosyaları C sürücüsüne
kopyalar

11-Del         :Dosya silme işlemi yapar
Örnek:         Del A:*.*             A sürücüsünde bulunan tüm dosyaları siler
Örnek:         Del C:\fatih.txt      C sürücüsünde bulunan fatih.txt isimli dosyayı siler

12-Ren                :
Dosya ve dizin isimlerini değiştirir.
Örnek:        Ren fatih.txt fatih.doc       Dosyanın adının fatih.doc olarak değiĢtirir
              Ren tokat        sivas        Tokat klasörünün ismini sivas olarak değiĢtirir.
13-Label      :
Disket veya Harddiskin etiketini değiştirmemize izin verir.

14-Vol          :
Disk etiketini ve seri numarısnı gösterir.

DıĢ Komutlar:
Bu komutlar ise Ģuan da Windows altındaki komut sisteminde çalıĢmaz.

Format                               Backup                           Undelete
Sys                                  Restore                          Diskcopy
Mem                                  Xcopy                            Defrag
Chkdsk                               Move                             Edit
Scandisk                             Deltree
Attrib                               Erase



                                                 47
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                         BAġLAT MENÜSÜ AYARLARI
        Bu bölümde BaĢlat menüsü ayarlarını değiĢtirme üzerinde duracağız.Windows Xp
bize BaĢlat Menüsünü kiĢiselleĢtirme imkanı vermiĢ.Öncelikle BaĢlat Menüsü ayarlarını
değiĢtirmek için izleyeceğimiz yoldan bahsedeyim.Görev çubuğunun boĢ bir yerinde farenin
sağ tuĢuna basıp açılan pencereden Özellikler kısmı tıklanır.




                                                             Özellikler seçeneğine
                                                             tıkladıktan sonra yan
                                                             taraftaki pencere açılır.Bu
                                                             pencere daha önce Görev
                                                             Çubuğunun ayarlarını
                                                             değiĢtirirken karĢımıza
                                                             çıkmıĢtı.Biz bu sefer
                                                             yukarıdaki kısımdan BaĢlat
                                                             Menüsü yazan yere
                                                             tıklayarak.BaĢlat menüsünün
                                                             ayarlarının bulunduğu kısma
                                                             ulaĢalım.Yan tarafta da
                                                             görüldüğü gibi ilk olarak ne
                                                             tür bir BaĢlat menüsü
                                                             kullanacağımıza karar
                                                             vermemiz gerekiyor
                                                             1- Normal BaĢlat Menüsü
                                                             2- Klasik BaĢlat Menüsü
                                                             Bu bölümden istediğimiz
                                                             sitili seçtikten sonra Yan
                                                             tafralarında bulunan
                                                             ÖzelleĢtir Butonuna basarak
                                                             daha ayrıntılı ayarlamalar
                                                             yapma imkanına sahip
                                                             olabiliriz.




                                           48
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                                DENETĠM MASASI:
        Denetim Masası, Windows ĠĢletim Sistemi ile ilgili bir çok ayarın ve düzenlemelerin
yapıldığı bir penceredir. Bazı ayarların bilinçsizce değiĢtirilmesi bilgisayarın kilitlenmesine
hatta hiç açılmamasına neden olabilir.
        ġimdi Denetim Masasında yer alan bazı simgelerin görevlerini inceleyelim.




      BaĢlat Menüsünden Denetim masasına tıkladık karĢımıza 10 baĢlık altında toplanmıĢ k
Denetim Masası öğeleri geldi.Denetim Masasında Kategori Görünümü adı verilen bu
görünümde ilk baĢta değiĢtirmek istediğimiz ayarın hangi kategori altında olduğunu
                                                                          düĢünüyorsak ona
                                                                          tıklamamız
                                                                          gerekiyor.Sonra
                                                                          açılan yeni
                                                                          pencereden de
                                                                          istediğimiz ayarı
                                                                          yaparak iĢlemi
                                                                          sonlandırıyoruz.
                                                                          Üstteki resimde
                                                                          daire içine alınmıĢ
                                                                          Klasik Görünüme
                                                                          Geç… butonuna
                                                                          tıklarsak sayfanın
                                                                          görünüĢü yandaki
                                                                          gibi olacaktır.




                                               49
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Bazı Denetim Masası Öğelerinin Görevleri
1-Bölge ve Dil Seçenekleri
             Windows ĠĢletim Sistemi ile ilgili Bölgesel farklılıklardan kaynaklanan durumlar
             için ayarların yapıldığı yerdir. Bu bölgesel ayarlar; Windows iĢletim Sistemi için
             ülke ayarı, Ülkelere göre kullanılan sayı gösterim standartları, otomatik para
             birimi ayarı Saat gösterim ayarları ve Tarih gösterim ayarlarını içerir. Burada
yapılan değiĢiklikler Windows ĠĢletim Sistemi altında çalıĢan çoğu programlarda geçerli
olmaktadır. Bölgesel ayarlardan ülke seçeneği Windows ĠĢletim Sistemi Bilgisayara ilk
kurulurken kuruluĢ aĢamasında yapılmaktadır. DeğiĢiklik yapılmak istenirse, denetim masası
seçeneğinden Bölgesel ayarlar seçilmek suretiyle değiĢiklik yapılır ve tamam düğmesine
tıklanarak değiĢim onaylanır. Windows`un ayarında değiĢikli yapıldığı için bilgisayarın
kapanıp açılması gerekmektedir. Ayrıca bu simgeden klavyenin F yada Q olarak değiĢtirilme
iĢlemi de yapılır.

2-Görüntü
             Görüntü seçeneği ile bilgisayarın ilk açıldığı ekran olan masaüstüne resim
             konabilir. Bu iĢlemi yapabilmek için denetim masası penceresinden görüntü
             seçeneğini tıklamak yada Masaüstünde boĢ bir alanda, farenin sağ tuĢuna basıp
             çıkan pencerede özellikler seçeneğine tıklamaktır. (Bu özelliği masaüstü
özellikleri bölümünde daha ayrıntılı Ģekilde incelemiĢtik.)

3-Fare
             Fare ile ilgili ayarların yapıldığı penceredir. En önemli ayarlardan birisi; Fare
             özellikleri seçeneğinde düğmeler penceresinde bulunan sol elini kullanan veya sağ
             elini kullananlar için konmuĢ olan seçeneklerdir. Bu ayarla farenin solda bulunan
             tek tıklama, çift tıklama, basıp tutma gibi özellikler sol elini kullananlar için sağ
taraftaki tuĢa geçmiĢ olur ve sol elini kullananlar için iĢaret parmağını kullanacakları birinci
tuĢ olur. Bir baĢka ayarda farenin çift tıklama hızıdır. KiĢinin iĢaret parmağı ile yapabileceği
çift tıklama hızına göre bu kısmı ayarlaması gerekir. Bu ayar denemek içinde sınama alanında
çift tıklama yapıp klasörü açmayı baĢardı isek ve uygun çift tıklama hızı olduğunu
düĢünüyorsak tamam deyip ayarları onaylamalıyız.

4-Klavye
           Denetim masasında klavye seçeneği tıklandığında karĢımıza gelen pencereden
           yineleme hızı yani klavyenin tuĢuna basma hızı, imlecin yanıp sönme hızı gibi
           ayarları kendimize göre düzenleyebiliriz.

5-Tarih Saat
            Görev çubuğunun sağ tarafında da yer alan sistem saatini ve tarihini ayarlamak
            için bu bölümü kullanabiliriz.


6-Program Ekle veya Kaldır
          Bu bölüm Denetim Masasının en önemli bölümlerindendir. Bu bölümün en
          önemli görevi isminde de anlaĢıldığı gibi yüklü programları silmek yada yeni bir
          program yüklemektir.Eğer bilgisayarımız da yüklü bir programı tamamen
          bilgisayardan kaldırmak(silmek) istiyorsak bu bölümden yararlanmalıyız.




                                               50
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


7-Yazıcı ve Fakslar

          Bu simge ile bilgisayarımıza yazıcı yükleme veya silme iĢlemlerini yapabiliriz.
          Aynı zaman da yüklü yazıcıların ayarlarını da bu simge ile değiĢtirebiliriz.



8-Yazı Tipleri
           Bu simge ile bilgisayarımıza yüklü yazı fontlarında ekleme yada çıkartma
           yapabiliriz.



9-Kullanıcı Hesapları

         Bu simgenin görevi aynı bilgisayarı kullanan farklı kullanıcılara ayrı ayrı hesap
         açmak.Açılan hesaplara parla koyma,resim değiĢtirme gibi özelliklerini
         düzenlemektir.


10-Klasör Seçenekleri
           Bu bölümde de bilgisayarımız da çok önemli görevleri olan klasörlerin
           Özelliklerini değiĢtirme iĢlemleri yapılır.Klasörleri gizleme,mause tek tıklayarak
           mı yoksa çift tıklayarak mı açılacağı gibi ayarları bu bölümden yaparız.



11-Ses Efekti ve Ses Aygıtları
           Bilgisyara bağlı tüm ses aygıtlarının ses iĢlemlerini buradan ayarlarız.Ayrıca
           bilgisayarın kendine ait seslerini de buradan değiĢtirmemiz mümkün(Ör:
           bilgisayarın açılırken çıkardığı ses gibi)



12-Güç Seçenekleri
         Bu bölümden bilgisayarımızın gücü ile alakalı ayarları yaparız.Örneğin
         bilgisayarın belli bir süre dokunmazsan elektriğini kapatmasını istersek onu bu
         bölümden ayarlamamız gerekecektir.




                                              51
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ

                                             BaĢlık Çubuğu
WĠNDOWS ’ ta PENCERE YAPISI                                      Menü Çubuğu

                                                                                   Adres
                                                                                   Çubuğu




                                                                                   Araç
                                                                                   Çubuğu



                                                                                   Kaydırma
                                                                                   Çubuğu




                                                                                    Durum
                                                                                    Çubuğu



        BaĢlık Çubuğu : Açık olan pencerenin baĢlığının görüntülendiği çubuktur. En sol
tarafında açık olan pencere ile ilgili küçük bir resim bulunur.BaĢlık çubuğunun sağ tarafında
yer alan simgelerin görevi ise Ģöyledir.

      Pencereyi görev çubuğuna gizlemek için kullanılır.

      Pencerenin büyüklüğünü değiĢtirmek için (Tam ekran ve pencere boyutlarına )

      Pencereyi kapatmak kullanılır.

        Menü Çubuğu : Üzerinde menülerin bulunduğu çubuktur. Pencere üzerinde
yapılabilecek her iĢlem bu menülerin içerisinde bulunur.
        Araç Çubuğu : Sıklıkla kullanılan menü seçenekleri kullanımı kolaylaĢtırmak için bu
çubuğun üzerine ayrı birer simge halinde konulmuĢtur. Bu çubuk üzerindeki tuĢların tümünün
görevleri menü çubuğundan da yapılabilir.
        Adres Çubuğu : Açık olan pencerenin bilgisayarın içindeki adresini, hangi klasörün
içinde olduğumuzu gösterir.
        Kaydırma Çubuğu : Ekranda bulunan simgeler eğer pencerenin çalıĢma alanına
sığmıyor, pencere aĢağıya veya sağa doğru uzuyorsa, pencerenin diğer alanlarını görmek için,
bu kaydırma çubukları ile pencere içindeki çalıĢma alanını hareket ettiririz.
        Durum Çubuğu : Simge seçilmiĢse simgenin, eğer simge seçilmemiĢ ise genel olarak
pencerenin özelliklerini gösteren çubuktur.




                                              52
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Windows Masaüstü Öğeleri


                                                           Bilgisayarımızı ilk açtığımız da
                                                           karĢımıza gelen ekranın isminin
                                                           daha önceden Masaüstü olduğunu
                                                           öğrenmiĢtik.
                                                           Masaüstünde birçok simge
                                                           bulunabilir.Ama bunlardan birkaçı
                                                           aĢağı yukarı herkesin
                                                           bilgisayarında bulunan öğelerdir.
                                                           ġimdi biz bu öğelerin görevlerini
                                                           söyle bir gözden geçirelim.




1-Belgelerim:
ĠĢletim sistemi tarafından dosyalarımızı saklamamız için düzenlenmiĢ bir simgedir.Belgelerim
klasörü içerisinde de programlarınızda oluĢturduğunuz tüm dosyaları saklayabiliriz.

2-Bilgisayarım:
Bilgisayarım simgesi ile harddisk, cdrom, disket sürücü gibi donanımlara ve bu donanımların
içerisindeki klasör ve dosyalara ulaĢabiliriz.Ekstra bağlanan harici depolama ürünleri de
burada görüntülenir. Kısaca bu simge yardımıyla bilgisayarımıza bağlı disk sürücülere ve
donanımlara ulaĢabiliriz.

3-Ağ Bağlantılarım:
   Aynı ortamda ki bilgisayarları birbirine bağlamak için Ethernet kartını kullandığımızı
önceki bölümlerde öğrenmiĢtik.Bu simge ile ise Ethernet ile birbirine bağlanan bilgisayarları
görüntüleyebilir.Yine bu simge ile o bilgisayarlarla veri alıĢ veriĢini sağlayabiliriz.


4-Geri DönüĢüm Kutusu:
        Bilgisayarda silinen tüm dosyalar tamamen silinmeden önce Geri DönüĢüm Kutusu
adı verilen özel bir yerde saklanır. Geri DönüĢüm kutusuna masaüstünde bulunan simgesine
iki kez tıklayarak eriĢebiliriz.
        Eğer Geri DönüĢüm Kutusunda bulunan dosya ve klasörlere ihtiyacımız olmadığını
düĢünüyorsak. Dosya menüsünden Geri Dönüşüm Kutusunu Boşalt komutunu vererek bu
dosya ve klasörleri bilgisayarımızdan tamamen silebiliriz.

5-Internet Explorer:
      Bu simge yardımıyla bilgisayarınızla internet ortamına giriĢ yaparsınız.Tabii internet e
girmeden önce diğer tüm donanımlar hazır olmalıdır.


                                              53
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


DOSYA KAVRAMI:

         Bilgisayarın en az donanımı kadar gerekli olan bir baĢka temel elemanı da yazılımdır.
         Yazılım, aslında bilgisayarlarla iletiĢim kurmayı sağlayan soyut bir dildir. Bu dil
bilgisayarın fiziksel çalıĢmasını, kullanıcının anlayacağı bir biçime dönüĢtürür. Yazılımlar
sayesinde kullanıcılar istedikleri iĢleri bilgisayara yaptırabilirler.
         Bilgisayarımızın harddiskini günlük hayatımızda zaman zaman karĢılaĢtığımız bir
dosya dolabı gibi düĢünelim. Dosya dolabının içinde neler olur? Klasörler, Dosyalar, Kağıtlar
vs. ĠĢte günlük hayatımızda dosya dolabında bulunan klasör ve dosyalar bilgisayarın en
önemli yapılarından birini teĢkil eden yazılımı oluĢtururlar.
         Bilgisayarda yazılım açısından bakıldığında bütün iĢi yapan, bütün emirleri yerine
getiren, bütün sonuçları ortaya çıkaran DOSYA lardır.Yazılımın temelinde yatan unsur
dosyadır.
         Bilgisayarda çok farklı görevleri üstlenen çok fazla sayıda dosya bulunmaktadır.
Ancak temel görevleri bakımından dosyaları üç ana baĢlık altında toplamak mümkündür:
        1. Sistem Dosyaları.
        2. Program Dosyaları.
        3. Belge Dosyaları.

        1. Sistem Dosyaları:
        Temel olarak bilgisayarın teknik dosyaları olarak adlandırabileceğimiz bu dosya
tiplerini de kendi içinde üçe ayırmak mümkündür:

    Bilgisayarın Açılmasını Sağlayan Dosyalar: Bu dosyalar msdos.sys, io.sys ve
     command.com dosyalarıdır.

    Bilgisayarın Amaçlara Uygun Olarak Kullanılması Ġçin Hazır Hale Gelmesini
     Sağlayan Dosyalar: Bunlara iĢletim sistemi dosyaları da denilebilir. ĠĢletim sistemi
     olarak, DOS, Windows 95/98/XP, Linux gibi örnekler verilebilir.

    Program Dosyalarının ÇalıĢmasını Sağlayan Dosyalar:

        2. Program Dosyaları:
        Belirli amaçlara yönelik iĢleri yapmayı sağlayan dosyalardır. Bunlara kısaca
programlar da denilebilir. Örneğin, bilgisayarı kullanarak yazı yazmak istendiğinde o
bilgisayarda yazı yazma programının, diğer bir ifade ile yazı yazma program dosyasının
olması gerekmektedir. Sadece bu tip dosyanın olması iĢlemin yapılmasına yeterli olmayabilir.
Yukarıda belirtilen üçüncü tip sistem dosyaları da program dosyalarının çalıĢmasına yardımcı
olarak kullanılırlar.

       3. Belge Dosyaları:
        Program dosyaları kullanılarak oluĢturulan dosyalardır. Örneğin; yazı yazma programı
kullanılarak yazılan bir mektup, resim çizme programı kullanılarak çizilen bir resim,
kaydedildiği takdirde belge dosyası olarak kaydolacaktır




                                              54
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


         DOSYA ĠSMĠ:

        Peki bir dosyanın ne tür bir dosya olduğu nasıl anlaĢılacaktır?Bunun belirlenmesi için
Dosya Adı iki kısma ayrılmıĢtır.
                                      Dosya adı . Uzantısı
        Ġlk kısım Dosya adı ikinci kısım ise uzantısı kısmıdır.Dosya adı ile uzantısı arasına
nokta koyulur.Bir dosyanın uzantısı o dosyanın soyadı gibidir. Dosya adı, o dosyanın yaptığı
iĢe göre verilmiĢ mantıksal bir isimdir ve maksimum 255 karakter uzunluğunda olabilir,
uzantı ise o dosyanın türüne göre hazırlandığı programa göre bilgisayar tarafından daha
önceden belirlenmiĢ bir isim olabilir ve genelde 3 harf uzunluğundadır. Uzantılar sayesinde o
dosyanın hangi programda hazırlandığını ve hangi programlarla açılabileceğini anlayabiliriz
         Bilinen Birkaç Dosya Uzantısı:
Uzantı         Açıklama
Exe            Uygulama dosyaları
Bat            Toplu iĢ kütükleri
Txt            Metin dosyaları
Bmp            Resim dosyaları
Jpg            Resim dosyaları
Gif            Resim dosyaları
Doc            Word dosyaları
Xls            Excel dosyaları
Uzantı         Açıklama
Ppt            Powerpoint dosyaları
Mdb            Access dosyaları
Zip            SıkıĢtırılmıĢ dosyalar
Mp3            Ses dosyaları
Wav            Ses dosyaları
Mid            Ses dosyaları
Mpg            Film dosyaları
Avi            Film dosyaları




                                              55
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ



KLASÖR KAVRAMI:

        Klasör diğer adı ile Dizinlerin kullanım amacı içerisine dosya koymak ve
bilgisayarımızda düzeni ve tertibi sağlamaktır.Bu sebeplerle bilgisayara çeĢitli klasörler açılır
içerisine dosyalar konularak saklanır.
        Örneğin bilgisayarımızda resim klasörü açtık diyelim,içerisine de tekrardan Okul
resimleri, Özel resimler ve Manzara resimleri adı altında klasörler oluĢturulabilir.Burada
amaç düzeni, neyin nerede olduğunu ve arandığında kolayca bulunabilmesini sağlamaktır.
        Hard disk içerisinde bulunan yazılımlar dosya ve klasörlerden(dizin)oluĢur, klasörlerin
içerisine girilip çıkılır ancak dosyaya girilmez. Dosya çalıĢtırılıp kullanılır, bir görevi vazifesi
vardır, klasörler ise kutu kap gibi Ģeylere benzetilebilir.
        Örnek; Klasör bir sınıf ise dosya sınıftaki sıralardır.
                 Okul klasör ise, sınıflar okulun içindeki klasörler sınıfların içerisindeki
öğrenciler, masa ve sandalyeler dosya olarak tanımlanabilir.


       Günlük hayatımızda kullandığımız klasörün kullanım amacı nedir?

       1. Aynı özellikteki dosya ve belgeleri bir arada tutmak.
       2. KarıĢıklığı önlemek ve bir düzen sağlamak.
       3. Konu ile ilgili bir dosyaya da belgeye daha kolay ulaĢmak.
       4. Konu ile ilgili bir dosyaya da belgeleri diğerlerinden ayırt etmek.



   ĠĢte bilgisayar ortamındaki klasörlerin de görevi, yukarıda dört baĢlıkta ifade edilen
anlamıyla tasniflemedir.BaĢka görevi yoktur.




                                                56
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Office Programları
                              MİCROSOFT WORD
        Microsoft Word, yazı yazma ve metin düzenleme, metin içine resim, çizim ve tablo
ekleme gibi iĢlemlere imkân veren bir yazılımdır
        Word’ü çalıĢtırmanın birçok yolu vardır.Bunlardan biri Başlat-Tüm Programlar a
tıklayıp oradan Microsoft Word yazan kısma tıklamaktır.
        Diğer bir yol ise Başlat-Çalıştır ile açılan pencereye winword yazmaktır.




                  BaĢlık Çubuğu        Menü Çubuğu        Standart Araç Çubuğu




                                                                                 Biçimlendirme
                                                                                 Araç çubuğu




                                                                                   Yatay Cetvel



                                                                                 AĢağı Yukarı
                                                                                 Kaydırma
                                                                                 Çubuğu




   Görünüm        Dikey cetvel     ÇalıĢma Alanı            Durum Çubuğu
   Ayarları




                                            57
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        Microsoft Word programı belgelerden oluĢmuĢtur. Her belge sonsuz sayıda sayfadan
meydana gelir. Her sayfanın alt-üst-sağ-sol boĢlukları vardır. Bu boĢlukların boyutları
istenildiğinde değiĢtirilebilir. Bu programda sayfa yapısı standartları A4 kağıdına göre
bilgisayar tarafından düzenlenir. Kağıt yapısı da istenilirse değiĢtirilebilir.
        Word programında komutları çalıĢtırmak için menüler kullanılır. Menülerin ve
komutların kullanılabilmesi ve yazılar, resimler ve tablolar üzerinde mutlaka bloklama
yapılmalıdır. Bloklama, bir veya birden fazla harfin,kelimenin,cümlenin siyah bir çerçeve
içine alınarak iĢaretlenmesi (seçilmesi) demektir. Word programında bir veya birden fazla
yazıyı bloklamak için çeĢitli yollar vardır. Bu yolları aĢağıda belirtilmiĢtir.
     Bir veya birden fazla harfi bloklamak : Ġmleç bloklama yapılacak harfin sol yanına
        getirilir ve Shift tuĢuna basılı iken sağ yön tuĢuna basılır. Bir veya birden fazla harfi
        bloklamanın bir baĢka yoluda Ģudur. Mouse bloklanacak harfin sol yanına getirilir ve
        tıkla-sürükle metodu ile istenilen yere kadar bloklama yapılabilir. Mouse
        bırakıldığında bir veya birden fazla harf bloklanmıĢtır.
     Bir veya birden fazla kelime bloklamak : Üstteki metodlar aynen geçerlidir. Ayrıca
        mouse kelime üzerine getirilerek çift tıklama yapılırsa yanlızca o kelimenin tamamı
        bloklanmıĢtır.
     Bir veya birden fazla satır bloklamak : Mouse satırın baĢına getirilir ve 
        görüntüsünde tek tıklama yapılır. Böylece sadece o satır bloklanmıĢ olur. Eğer tek
        tıklama yerine tıkla-sürükle metodu uygulanırsa aynı anda birden fazla satır bloklamak
        mümkündür.
     Word ortamında bulunan yazıların tamamını bloklamak : Düzen menüsünde
        TÜMÜNÜ SEÇ komutu kullanılarak bütün yazılar bir iĢlemle aynı anda
        bloklanabilirler.
NOT: Bloklama işlemi yapılan her yazı üzerinde her türlü işlem yapmak mümkündür.
Bloklanan bir yazının bloğunu kaldırmak (iptal etmek) için her hangi bir yerde tek tıklama
yapılmalıdır.


MENÜLER:
       1. DOSYA MENÜSÜ
    a) Yeni : Yeni bir belge açmak için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda BOġ
       BELGE iĢaretlenir ve TAMAM butonu tıklanır.

    b) Aç      : Önceden kaydedilmiĢ bir dosyayı ekrana getirmek için kullanılır. Ekrana
       gelen diyalog kutusunda BAK bölümünden dosyanın bulunduğu sürücü ve klasör
       belirlenir. Büyük çerçeve içerisinde bulunan dosyalardan istenilen iĢaretlenir ve AÇ
       butonu tıklanır.

    c) Kaydet: Word belgesinde yapılan tüm iĢlemleri kalıcı halde bir dosya ismi vererek
       saklamak için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda KAYIT YERĠ bölümünden
       istenilen sürücü ve klasör seçilir. DOSYA ADI bölümüne dosyaya verilecek isim
       yazılır ve KAYDET butonu tıklanır. Bir belge ilk kez kaydediliyorsa ekrana diyalog
       kutusu gelir ve yukarıdaki iĢlemler sırasıyla yapılır. Fakat dosya ismi verildikten
       sonraki kaydetme iĢlemlerinde diyalog kutusu gelmez.

    d) Farklı Kaydet: Daha önceden bir isim verilerek kaydedilmiĢ bir dosyayı farklı bir
       isim verilerek farklı bir sürücü veya klasöre kaydetmek için kullanılır. Ekrana gelen
       diyalog kutusunda yukarıda ki iĢlemler sırasıyla yapılır.



                                               58
AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


e) Kapat : Ekranda açık olarak bekleyen bir belgeyi veya dosyayı kapatmak için
   kullanılır. Eğer bu belgenin veya dosyanın içinde kaydedilmemiĢ bir bilgi varsa ekrana
   bir diyalog kutusu gelir ve DEĞĠġĠKLĠKLERĠ KAYDETMEK ĠSTĠYORMUSUNUZ
   diye bir soruyla karĢılaĢılır. Bu soruya EVET yanıtı verilirse KAYDET diyalog kutusu
   gelir ve kaydetme iĢlemleri sırasıyla yapılır. Bu soruya HAYIR yanıtı verilirse bilgiler
   kaydedilmeden dosya veya belge kapatılır.

f) Sayfa Yapısı: Ekranda bulunan belgenin sayfa yapısını değiĢtirmek için kullanılır.
   Ekrana gelen diyalog kutusunun üst kısmında KENAR BOġLUKLARI, KAĞIT
   BOYUTU ile ilgili seçenekler bulunur. Bu seçeneklerde sırasıyla Ģu iĢlemler
   yapılabilir.
          Kenar BoĢlukları: Kağıdın alt-üst-sağ-sol boĢluklarının değiĢtirilmesi, cilt
   payının ayarlanması ve alt/üst bilgi için ayrılan boĢlukların değiĢtirilmesi
   ayarlanabilir.
          Kağıt Boyutu : Kağıdın yüksekliği ve geniĢliği istenildiği gibi ayarlanabilir.
   Ayrıca kağıdın yatay veya dikey olarak ayarlanması sağlanır. UYGULAMA YERĠ
   bölümünde düzenleme yapılarak bir noktadan sonra kağıt boyutunun değiĢtirilmesi
   sağlanabilir.

g) Baskı Önizleme: Bir çalıĢmanın yazıcıya (printer) gönderilmeden önceki son halini
   görüntüler.

h) Yazdır      : Bir çalıĢmayı yazıcıya göndermek için kullanılır. Ekrana gelen diyalog
   kutusunda TÜMÜ, SAYFA ve KOPYA SAYISI bölümlerinde düzenleme yapılır ve
   TAMAM butonu tıklanır.

     2.DÜZEN MENÜSÜ
a)   Geri Al ... : Her tıklandığında yapılan en son iĢlemi geri almak için kullanılır.
b)   Yinele...   : Her tıklandığında geri al ile yapılan iĢlemi yineler.
c)   Kes         : Bloklanan bölümü bulunduğu yerden keser.
d)   Kopyala     : Bloklanan bölümü bulunduğu yerden kopyalar.
e)   YapıĢtır    : Kesilen veya kopyalanan bölümü imleç’in bulunduğu yerden itibaren
     yapıĢtırır.

             Bir çalıĢmayı bir baĢka yere taĢımak.
1.   Ġstenilen yer Bloklanır.
2.   Düzen menüsünde KES komutu tıklanır.
3.   Ġmleç istenilen yere götürülür.
4.   Düzen menüsünde YAPIġTIR komutu tıklanır.

             Bir ÇalıĢmayı Bir BaĢka Yere Kopyalamak.
1.   Ġstenilen yer Bloklanır.
2.   Düzen menüsünde KOPYALA komutu tıklanır.
3.   Ġmleç istenilen yere götürülür.
4.   Düzen menüsünde YAPIġTIR komutu tıklanır.



f) Tümünü Seç : Ġstenilen bir anda belgenin tamamını bloklamak için kullanılır.



                                          59
AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


g) Bul            : Bir veya birden fazla kelimenin bulunması için kullanılır. Ekrana gelen
   diyalog kutusunda ARANAN bölümüne gerekli bilgi yazılır, diğer seçenekler isteğe
   göre iĢaretlenebilir ve SONRAKĠNĠ BUL butonu tıklanır.

h) DeğiĢtir        : Daha önceden bulunmuĢ bir kelimeyi bir baĢkası ile değiĢtirmek için
   kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda ARANAN bölümüne gerekli kelime yazılır
   ve SONRAKĠNĠ BUL butonu tıklanır, daha sonra YENĠ DEĞER bölümüne
   değiĢtirilecek kelime yazılır ve DEĞĠġTĠR butonu tıklanır. Eğer TÜMÜNÜ DEĞĠġTĠR
   butonu tıklanırsa bütün kelimeler değiĢtirilir ve ekrana bir diyalog kutusu daha gelir.
   ĠĢlem bittiğinde diyalog kutuları sırasıyla kapatılır.

i) Git           : Ġstenilen bir sayfaya yada satıra hızlı bir Ģekilde gitmek için kullanılır.
   Ekrana gelen diyalog kutusunda GĠDĠLECEK YER iĢaretlenir ve numarası yazılır
   SONRAKĠ butonu tıklanır.

   3. GÖRÜNÜM MENÜSÜ
a) Normal                : Word programında normal,sayfa düzeni ve baskı ön izleme adlı
   üç görüntüsü en çok kullanılan seçeneklerdir. Bu üç görüntüden baskı önizleme dosya
   menüsünde bir komut ile iĢlem görür. Normal komutunun görevi aktif olduğunda
   sayfanın normal görüntüsünü yani boĢlukların göüntülenmediği sadece yazıların
   görüntülendiği alanı göstermesidir.

b) Sayfa Düzeni         : Aktif olduğunda sayfa üzerinde hem boĢlukları hem de yazı
   yazmak için kullanılan bölgenin görüntüsünü gösterir.

c) Araç Çubukları         : Araç çubukları menü içinde bulunan komutların yaptıkları iĢleri
   basitçe gerçekleĢtiren küçük butonlardır. Araç çubukları komutu butonları ve buton
   gruplarını kendi isteğimize göre düzenlememizi sağlar. Görünüm menüsünde Araç
   çubukları komutunu seçtiğimizde buton gruplarının ismi görüntülenir. Buton
   gruplarından en önemlileri STANDART ve BĠÇĠMLENDĠRME gruplarıdır. Ekran da
   görünen bir araç çubuğunun isminin yanında  iĢareti bulunur. Bir araç çubuğu
   grubunu akrana getirmek veya ekranda gizlemek için üzerinde tek tıklama yapmak
   gerekir. Eğer kendi isteğimize göre özel bir araç çubuğu oluĢturmak istersek
   ÖZELLEġTĠR seçeneği iĢaretlenir. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli iĢlemler
   yapılarak özel bir buton grubu oluĢturulabir.

d) Cetvel                : Sayfanın ölçülendirilmesinde kullanılan yatay ve dikey
   cetvelleri göstermek veya gizlemek için kullanılır.

e) Üst bilgi ve Alt bilgi : Sayfanın üst ve alt boĢluklarına tarih, saat, açıklama bilgileri,
   sayfa numarası, dipnot bilgisi ve yazar, kitabevi ismi gibi temel bilgileri eklemek için
   kullanılır. Görünüm menüsünde ÜST BĠLGĠ VE ALT BĠLGĠ komutu tıklandığında
   gerekli olan üst bilgi bölümü açılır ve ekrana üst ve alt bilgi için kullanılan araç
   çubukları gelir. Gerekli üst bilgi yazıldıktan veya butonlarla iĢlem yapıldıktan sonra
   klavyeden  (AĢağı Ok) tuĢuna basılarak alt bilgi bölümüne geçilir. Burada da gerekli
   alt bilgi yazıldıktan veya butonlarla iĢlem yapıldıktan sonra sayfanın normal
   bölümünde tek tıklama yapılarak ÜST BĠLGĠ VE ALT BĠLGĠ komutundan çıkılmıĢ
   olunur.
f) YakınlaĢtır : Word sayfaları normalde %100 oranında görüntülenir. Bu oranı %10 ile
   %500 arasında değiĢtirmek için YAKINLAġTIR komutu kullanılır.


                                           60
AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ



   4. EKLE MENÜSÜ
a) Sayfa Numaraları : Kağıda herhangi bir anda sayfa numarası eklemek için kullanılır.
   Bu iĢlem yapıldıktan sonra oluĢturulan yeni sayfalara bilgisayar tarafından otomatik
   olarak sayfa numarası eklenir.Ekrana gelen diyalog kutusunda BĠÇĠM butonu ile
   sayfaya eklenecek numaranın biçimi belirlenir, ayrıca SAYFA NUMARALANDIRMA
   bölümünde BAġLANGIÇ seçeneğine ne yazılırsa ilk sayfaya o numara basılır ve diğer
   sayfalar ilk basılan numarayı takip eder. Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra
   TAMAM butonu tıklanarak ilk diyalog kutusuna geri dönülür. KONUM ve
   HĠZALAMA bölümlerinde gerekli düzenleme yapılarak TAMAM butonu tıklanır.

b) Simge          : Ġmlecin bulunduğu yere klavye üzerinde bulunmayan simge ve özel
   karakterlerin eklenmesini sağlar. Ekrana gelen diyalog kutusunda YAZTĠPĠ
   bölümünden istenilen simgelerin bulunduğu yazıtipi seçilir.(En çok kullanılan simgeler
   SYMBOL, WĠNDĠNGS, WEBDĠNGS ve NORMAL TEXT yazıtiplerinde bulunur.)
   Seçilen yazı tipine ait simgeler diyalog kutusu içinden seçilerek EKLE butonu tıklanır.
   Diyalog kutusundan çıkmak için KAPAT butonu tıklanmalıdır.

c) Tarih Saat : Ġmlecin bulunduğu yere tarih saat ekler. Ekrana gelen diyalog
   kutusunda ilstenilen seçenek iĢaretlenir ve TAMAM butonu tıklanır.

d) Dipnot           :Ġstenilen bir kelimeye dipnot bilgisi eklemek için kullanılır. Bir
   kelimeye ait dipnot bilgisi eklemek için imleçi o kelimenin sol yanına getirmeli ve Ekle
   menüsünde DĠPNOT komutu tıklanmalıdır. Ekrana gelen diyalog kutusunda DĠPNOT
   VE OTOMATĠK NUMARALANDIR iĢaretlenir ve TAMAM butonu tıklanır. Böylece
   Dipnot bölgesi açılmıĢ olur. Gerekli açıklama yazılır ve sayfanın normal kısmında tek
   tıklama yapılır.
e) Resim          : Word sayfasında istenilen bir yere resim eklemek için kullanılır.
   Word’te KÜÇÜK RESĠM, OTOMATĠK ġEKĠL, WORDART adlı üç değiĢik resim
   çizme iĢlemi gerçekleĢtirilebilir.

 KÜÇÜK RESĠM EKLEMEK                   : Ekle menüsünde RESĠM-KÜÇÜK RESĠM
  komutu tıklanır. Ekrana gelen diyalog kutusunda resim iĢaretlenir ve KÜÇÜK RESĠM
  EKLE butonu tıklanır. Böylece resim Word sayfasına yerleĢtirilmiĢ olur. Word
  sayfasına yerleĢtirilen bir resmin üzerinde tek tıklama yapılarak boyutlarını değiĢtirmek,
  resmi taĢımak veya kopyalamak veya klavyedeki DELETE tuĢu yardımıyla silmek
  mümkündür. Resim üzerinde çift tıklama yapılarak tekrar düzenlemek te mümkündür.

 OTOMATĠK ġEKĠL EKLEMEK : Ekle menüsünde RESĠM-OTOMATĠK ġEKĠL
  komutu tıklanır. Ekrana OTOMATĠK ġEKĠLLERE AĠT ARAÇ ÇUBUĞU penceresi
  açılır. Bu pencereden istenilen Ģekile göre tek tıklama ile seçim yapılır. ġekil seçimi
  yapıldıktan hemen sonra Word sayfasında + iĢareti görüntülenir. Bu iĢaret yardımıyla
  tıkla sürükle metodu kullanılarak otomatik Ģekil çizilebilir. Word sayfasına yerleĢtirilen
  Ģekil üzerinde tek tıklama yapılarak boyutlarını değiĢtirmek, Ģekli taĢımak veya
  kopyalamak veya klavyedeki DELETE tuĢu yardımıyla silmek mümkündür. ġekil
  üzerinde çift tıklama yapılarak tekrar düzenlemek te mümkündür.

 WORDART EKLEMEK : Ekle menüsünde RESĠM-WORDART tıklanır. Ekrana
  Wordart Galerisi adlı diyalog kutusu gelir. Buradan seçim yapılır ve TAMAM butonu
  tıklanır. Ekrana METNİ BURAYA YAZIN diyalog kutusu gelir.


                                          61
AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ



Gerekli yazı yazılarak TAMAM butonu tıklanır. Böylece yazılan metin Word sayfası
üzerinde wordart resmi olarak görüntülenir. Ekrana gelen WORDART ARAÇ
ÇUBUKLARI butonları ile wordart tekrar düzenlenebilir. Word sayfasına yerleĢtirilen
wordart üzerinde tek tıklama yapılarak boyutlarını değiĢtirmek, wordart’ı taĢımak veya
kopyalamak veya klavyedeki DELETE tuĢu yardımıyla silmek mümkündür. Wordart
üzerinde çift tıklama yapılarak tekrar düzenlemek te mümkündür.

4. BĠÇĠM MENÜSÜ

a) Yazıtipi                      :Bloklanan yazının yazıtipini, stilini, rengini, boyutunu, alt
   çizgisini ve efektini düzenlemek için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli
   bölümlerde gerekli düzenlemeler yapılarak TAMAM butonu tıklanır.

b) Kenarlıklar ve Gölgeleme : Bloklanan yazıya gölgelendirme ve kenarlık (çerçeve)
   çizilmesi iĢlemlerini gerçekleĢtirir. Ekrana gelen diyalog kutusunun üst kısmında
   bulunan KENARLIKLAR bölümünden kutu, gölgeli ve üç boyutlu seçeneklerinden biri
   seçilir BĠÇEM bölümünden kenarlık kalınlığı ve RENK bölümünden kenarlık rengi
   seçilir ve TAMAM butonu tıklanır. Bloklanan bir yazıya Gölgelendirme yapmak için
   Ekrana gelen diyalog kutusunda GÖLGELENDĠRME bölümü seçilir. Desen ve renk
   çalıĢması yapılır ve TAMAM butonu tıklanır. Ayrıca SAYFA KENARLIĞI bölümünde
   RESĠM seçeneği kullanılarak sayfaya çerçeve çizme iĢlemi gerçekleĢtirilebilir.


c) Sütunlar             : Bloklanan bir yazıyı sütunlara bölmek için kullanılır. Ekrana
   gelen diyalog kutusunda SÜTUN SAYISI bölümünde seçim yapılır, ARAYA ÇĠZGĠ
   KOY seçeneği istenirse iĢaretlenebilir, GENĠġLĠK VE ARALIK bölümünde düzenleme
   yapılarak TAMAM butonu tıklanır.

d) BaĢlangıcı Büyüt       : Yazıan bir kelimede kelimenin ilk harfini büyütmek için
   kullanılır. Kelimenin ilk harfi bloklanır ve Biçim menüsünde BAġLANGICI BÜYÜT
   komutu tıklanır. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli düzenlemeler yapılır TAMAM
   butonu tıklanır.

e) Madde ĠĢaretleri ve Numaralandırma: Ġmlecin bulunduğu yere maddesel yazı
   yazmak için gerekli numara veya simgeleri eklemek için kullanılır. Ekrana gelen
   diyalog kutusunda MADDE ĠġARETLĠ veya NUMARALI bölümlerinden biri seçilir.
   Ġlgili bölümdeki seçeneklerden biri belirlenir ve TAMAM butonu tıklanır. Böylece
   sayfa üzerinde maddesel yazı yazılabilir. Birinci madde yazıldıktan sonra ENTER
   tuĢuna basılarak Ġkinci maddeye geçiĢ sağlanır. Maddesel yazıdan kurtulmak için Ġki
   defa ENTER tuĢuna basmak gerekir.




                                           62
AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


5. ARAÇLAR MENÜSÜ

a) Seçenekler           : Word programını kendi isteğimize göre ayarlamamız için
   kullanılır. Word’ün SEÇENEKLER komutunda en çok GÖRÜNÜM, DÜZEN ve
   GENEL bölümleri kullanılır.


6. TABLO MENÜSÜ

a) Ekle          : Ġmlecin bulunduğu yere satır ve sütun sayıları belirtilen tablo eklemek
   veya var olan bir tablonun içinde imlecin bulunduğu hücreye göre satır veya sütun
   eklemek için kullanılır.

b) Sil           : Ġmlecin bulunduğu hücreyi, satırı, sütunu veya tüm tabloyu silmek için
   kullanılır.
c) Seç           : Ġmlecin bulunduğu hücreyi, satırı, sütunu veya tüm tabloyu seçmek
   (bloklamak) için kullanılır.
d) Hücreleri BirleĢtir : Bloklanan hücreleri birleĢtirmek için kullanılır.

e) Hücreyi Böl : Ġmlecin bulunduğu hücreyi satır veya sütunlara bölmek için kullanılır.
f) Tablo Böl   : Ġmlecin bulunduğu hücreden itibaren tabloyu ikiye ayırır.


7. PENCERE MENÜSÜ

a) Yeni Pencere       : Aktif belgeye ait yeni bir pencere oluĢturmak için kullanılır.
   OluĢturulan pencere aktif pencerenin sanal görüntüsüdür. TÜMÜNÜ YERLEġTĠR
   komutu kullanılarak gerçek ve sanal pencerelerin tümü ekranda aynı anda
   görüntülenebilir. Bu sayede Aynı anda bir belgenin içinde bulunan iki farklı sayfa
   (Sayfa 1 ve Sayfa 2) ekranda görüntülenebilir.

b) Tümünü YerleĢtir : Ekranda açık olarak bulunan her belgenin aynı anda
   görüntülenmesini sağlar. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli seçenek iĢaretlenerek
   TAMAM butonu tıklanır.




                                         63
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                                   ARAÇ ÇUBUKLARI




Standart Araç Çubukları

  1.    Bu Simge Yeni Bir BoĢ Belge Açmaya Yarar.
  2.    Daha Önce KaydedilmiĢ Belgeleri Açmaya Yarar.
  3.    Yaptığınız ÇalıĢmaları Kaydeder.
  4.    Belgeyi Yazıcıya Gönderir.
  5.    Yazıcıdan Önceki Son Hali Görmemizi Sağlar.
  6.    Yazımızdaki yazım hatalarını düzeltmemizi sağlar.
  7.    Seçilen metni keser.(kesilen yerde kalmaz)
  8.    Seçilen metni kopyalar.(aynısından bir tane daha oluĢturur)
  9.    Kestiğin veya kopyaladığın nesneleri istediğin yere yapıĢtırır.
  10.   Seçili metnin tüm özelliklerini baĢka bir metine aktarır.
  11.   En son yapılan iĢlemi geri alır---- ctrl+z
  12.   Geri alın tam tersini yapar. ---- ctrl+y
  13.   Ġstenilen bir nesnenin (yazı resim vs.) bir baĢka yere bağlantısını yapar.
  14.   Sayfaya istediğimiz Ģekilde tablo çizilmesini sağlar.
  15.   Sayfaya istenilen satır ve sütunda tablo ekler
  16.   Sayfaya istenilen satır ve sütunda Excel sayfası ekler
  17.   Sayfayı sütunlara böler
  18.   Çizim menüsünü çıkarır
  19.   Sayfanın yakınlaĢtırıp uzaklaĢtırma iĢlemini yapar.
  20.   Yardım menüsünü çıkarır.


Biçimlendirme Araç Çubukları

  21.   Yazı tipini değiĢtirmeye yarar.
  22.   yazının büyüklüğünü değiĢtirmeye yarar.
  23.   Yazdığımız yazının KALIN olmasını sağlar
  24.   Yazdığımız yazının İTALİK yani eğik olmasını sağlar
  25.   Yazdığımız yazının ALTINI ÇĠZER.
  26.   Yazdığımız yazıların SOLA Hizalı olarak yazılmasını sağlar
  27.   Yazdığımız yazıların ORTALI olarak yazılmasını sağlar
  28.   Yazdığımız yazıların SAĞA Hizalı olarak yazılmasını sağlar
  29.   Yazdığımız yazıların ĠKĠ YANA Hizalı olarak yazılmasını sağlar
  30.   Satırlar arasındaki boĢluğu ayarlamaya yarar.
  31.   Paragrafların baĢına otomatik numara verir.
  32.   Paragrafların baĢına otomatik madde iĢareti denen Ģekil koyar.
  33.   ĠĢaretli kısmın girintisini azaltır.
  34.   ĠĢaretli kısmın girintisini artırır.
  35.   Seçtiğimiz yazıya kenarlık ekler.
  36.   Yazıda seçtiğimiz kısma vurgu rengi eklemeye yarar.
  37.   Yazdığımız yazının rengini değiĢtirmeye yarar.


                                                   64
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




       Wordart, DeğiĢik Renklerde ve ġekillerde Yazılar yazmaya yarayan, Microsoft Word
programının bir parçasıdır.
       Wordart eklemek için Ekle Menüsünün içinden Resim kısmı seçilip, Wordart seçeneği
tıklanmalıdır.

Ekle  Resim  Wordart

Yukarıdaki yol izlendiğinde
karĢımıza yandaki wordart
galerisi penceresi gelir. Bu galeri
içerisinden istenilen wordart
Ģekli seçilebilir.

Tamam tuĢuna tıklandığında
Yazımızı yazmamız için bir
pencere çıkar. Ġstediğimiz yazıyı
yazdıktan sonra tamam tuĢuna
tıklarız ve iĢlem tamamlanır.
Yazı ekrana gelir.




                                                Görüldüğü gibi diğer yazı
                                                sitillerinden farklı bir görüntüye
                                                sahip olan Word Art ta yazdığımız
                                                yazıyı sayfamıza eklemiş olduk.




                                           65
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ



Office Programları
                                MİCROSOFT EXCEL
        Microsoft Office ailesinin bir üyesi ve Windows ortamında en yaygın kullanım alanına
sahip olan Excel, belki de iĢlevini tanımlamak en zor uygulama programıdır. Excel ile tablo
geliĢtirebilirsiniz, liste yapabilirsiniz, tablolarınızdaki değerlerle hesaplar yaptırabilir;
grafikler geliĢtirirsiniz.
        Excel programında oluĢturulan dosyalara XLS uzantısı verilmektedir.
        Microsoft Excel programı kitaplardan oluĢmuĢtur. Her kitap baĢlangıçta 16 tane
sayfadan meydana gelir. Ġstenildiğinde sayfalar çoğaltılabilir.
        Her sayfada satır ve sütunlar bulunur. Satırlar 1-2-3-......65536 diye
numaralandırılmıĢtır. Sütunlar ise A-B-C-.....IT-IU-IV diye adlandırılmıĢtır. Toplam 256
sütun vardır. Satırlarla sütunların kesiĢtiği yere hücre adı verilir. Öyleyse bir excel sayfasında
65.536 x 256 = 16.777.216 hücre bulunur.
       Excel’de hücreleri aktif hale getirmek için hareketli bant vardır.      Hareketli
bant hangi hücrede ise o hücreye her türlü iĢlem yapmak mümkündür. Birden fazla hücre
üzerinde iĢlem yapmak için bloklama yapılmalıdır. Bloklama yaparken mouse’un görüntüsü
    Ģeklinde olmalıdır. Bloklanan hücrelerin baĢlangıç noktası her zaman beyaz kalır, diğer
hücreler siyahlaĢır.


Excel sayfası:




                                               66
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        1. DOSYA MENÜSÜ
a) Yeni          : Yeni bir çalıĢma kitabı açmak için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda
   ÇALIġMA KĠTABI iĢaretlenir ve TAMAM butonu tıklanır.
b) Aç            : Önceden kaydedilmiĢ bir dosyayı ekrana getirmek için kullanılır. Ekrana
   gelen diyalog kutusunda BAKILACAK YER bölümünden dosyanın bulunduğu sürücü ve
   klasör belirlenir. Büyük çerçeve içerisinde bulunan dosyalardan istenilen iĢaretlenir ve AÇ
   butonu tıklanır.
c) Kaydet        : Excel çalıĢma kitabında yapılan tüm iĢlemleri kalıcı halde bir dosya ismi
   vererek saklamak için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda KAYDETME YERĠ
   bölümünden istenilen sürücü ve klasör seçilir. DOSYA ADI bölümüne dosyaya verilecek
   isim yazılır ve KAYDET butonu tıklanır. Bir çalıĢma kitabı ilk kez kaydediliyorsa ekrana
   diyalog kutusu gelir ve yukarıdaki iĢlemler sırasıyla yapılır. Fakat dosya ismi verildikten
   sonraki kaydetme iĢlemlerinde diyalog kutusu gelmez.
d) Farklı Kaydet: Daha önceden bir isim verilerek kaydedilmiĢ bir dosyayı farklı bir isim
   verilerek farklı bir sürücü veya klasöre kaydetmek için kullanılır. Ekrana gelen diyalog
   kutusunda yukarıda ki iĢlemler sırasıyla yapılır.
e) Kapat         : Ekranda açık olarak bekleyen bir kitabı veya dosyayı kapatmak için kullanılır.
   Eğer bu kitabın veya dosyanın içinde kaydedilmemiĢ bir bilgi varsa ekrana bir diyalog
   kutusu gelir ve DEĞĠġĠKLĠKLERĠ KAYDETMEK ĠSTERMĠSĠNĠZ diye bir soruyla
   karĢılaĢılır. Bu soruya EVET yanıtı verilirse KAYDET diyalog kutusu gelir ve kaydetme
   iĢlemleri sırasıyla yapılır. Bu soruya HAYIR yanıtı verilirse bilgiler kaydedilmeden dosya
   veya kitap kapatılır.
f) Sayfa Yapısı: Ekranda bulunan kitabın sayfa yapısını değiĢtirmek için kullanılır. Ekrana
   gelen diyalog kutusunun üst kısmında SAYFA, KENAR BOġLUKLARI, ÜSTBĠLGĠ /
   ALT BĠLGĠ ile ilgili seçenekler bulunur. Bu seçeneklerde sırasıyla Ģu iĢlemler yapılabilir.
        Sayfa : Kağıdın yatay - dikey ayarlanması, sayfa içindeki tablonun % oranında
büyültülüp küçültülmesi, Kağıt boyutunun ve baskı kalitesinin düzenlenmesi yapılabilir.
        Kenar BoĢlukları: Kağıdın alt-üst-sağ-sol boĢluklarının değiĢtirilmesi, cilt payının
ayarlanması ve alt/üst bilgi için ayrılan boĢlukların değiĢtirilmesi. Ayrıca sayfada bulunan
tablonun yatay ve dikey eksende kağıdın ortasına göre yeniden görüntülenmesi ayarlanabilir.
        Üst bilgi/Alt bilgi: Kağıdın üst ve altında bulunan boĢluklara istenilen bilgilerin
yazılması.

g) Baskı Önizleme: Bir tablonun yazıcıya (printer) gönderilmeden önceki son halini
   görüntüler.
h) Yazdır      : Bir tabloyu yazıcıya göndermek için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda
   KOPYA SAYISI ve SAYFA ARALIĞI bölümlerinde düzenleme yapılır ve TAMAM
   butonu tıklanır.


      2.DÜZEN MENÜSÜ
a) Geri Al ...      : Her tıklandığında yapılan en son iĢlemi geri almak için kullanılır.
b) Yinele...        : Her tıklandığında geri al ile yapılan iĢlemi yineler.
c) Kes              : Hareketli bandın bulunduğu hücreyi veya bloklanan hücreleri
   bulunduğu yerden keser.
d) Kopyala          : Hareketli bandın bulunduğu hücreyi veya bloklanan hücreleri
   bulunduğu yerden kopyalar.
e) YapıĢtır         : Kesilen veya kopyalanan hücreyi veya hücreleri hareketli bandın
   bulunduğu hücreden itibaren yapıĢtırır.



                                               67
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


BĠR TABLOYU BĠR BAġKA YERE TAġIMAK.
1. Tablo Bloklanır.
2. Düzen menüsünde KES komutu tıklanır.
3. Hareketli bant istenilen yere götürülür.
4. Düzen menüsünde YAPIġTIR komutu tıklanır.

BĠR TABLOYU BĠR BAġKA YERE KOPYALAMAK.
1. Tablo Bloklanır.
2. Düzen menüsünde KOPYALA komutu tıklanır.
3. Hareketli bant istenilen yere götürülür.
4. Düzen menüsünde YAPIġTIR komutu tıklanır.


f) Sil                : Hareketli bandın bulunduğu bir veya birden fazla hücre, satır ve sütunu
   silmek için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli seçenek iĢaretlenir ve
   TAMAM butonu tıklanır. Bir veya birden fazla hücre, satır veya sütun silinirken iĢaretlenen
   seçeneğe göre sağ tarafta veya alt tarafta bulunan diğer veriler silinenin yerine kaydırılır
   (ötelenir).

g) Sayfayı Sil                 : Aktif olan sayfanın veya sayfaların geri getirilmeksizin
   içindekilerle birlikte silinmesi için kullanılır.

h) Sayfayı TaĢı veya Kopyala         : Aktif olan sayfayı içindekilerle birlikte bir baĢka yere
   taĢımak veya kopyalamak için kullanılır. Ekrana gelen diyalog kutusunda sayfanın
   taĢınacağı kitap ve bu kitaptaki hangi sayfanın yanına taĢınacağı belirlenir ve TAMAM
   butonu tıklanır. Eğer aktif sayfanın kopyalanması gerekiyorsa bu durumda KOPYA
   OLUġTUR seçeneği iĢaretlenir ve yukarıdaki iĢlemler sırasıyla yapılır.

i) Bul        : Bir veya birden fazla hücrede bulunan yazıların bulunması için kullanılır.
   Ekrana gelen diyalog kutusunda BULUNACAK KELĠME bölümüne gerekli bilgi yazılır,
   diğer seçenekler isteğe göre iĢaretlenebilir ve SONRAKĠNĠ BUL butonu tıklanır.

j) DeğiĢtir : Daha önceden bulunmuĢ bir kelimeyi bir baĢkası ile değiĢtirmek için kullanılır.
   Ekrana gelen diyalog kutusunda BULUNACAK KELĠME bölümüne gerekli kelime yazılır
   ve SONRAKĠNĠ BUL butonu tıklanır, daha sonra YENĠ DEĞER bölümüne değiĢtirilecek
   kelime yazılır ve DEĞĠġTĠR butonu tıklanır. Eğer TÜMÜNÜ DEĞĠġTĠR butonu tıklanırsa
   bütün kelimeler değiĢtirilir ve ekrana bir diyalog kutusu daha gelir. ĠĢlem bittiğinde diyalog
   kutuları sırasıyla kapatılır.


k) Git        : Ġstenilen bir hücreye hızlı bir Ģekilde gitmek için kullanılır. Ekrana gelen
   diyalog kutusunda BAġVURU bölümüne boĢluk bırakmadan hücre ismi yazılır TAMAM
   butonu tıklanır.




                                               68
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       3. GÖRÜNÜM MENÜSÜ

a) Normal : Excelin normal,sayfa önizleme ve baskı ön izleme adlı üç görüntüsü vardır. Bu
   üç görüntüden baskı önizleme dosya menüsünde bir komut ile iĢlem görür. Normal
   komutunun görevi aktif olduğunda sayfanın normal görüntüsünü göstermesidir.

b) Sayfa Sonu Önizleme: Aktif olduğunda sayfa üzerinde sadece kullanılan bölgenin önizleme
   görüntüsünü gösterir.


c) Araç Çubukları : Araç çubukları menü içinde bulunan komutların yaptıkları iĢleri basitçe
   gerçekleĢtiren küçük butonlardır. Araç çubukları komutu butonları ve buton gruplarını kendi
   isteğimize göre düzenlememizi sağlar. Görünüm menüsünde Araç çubukları komutunu
   seçtiğimizde buton gruplarının ismi görüntülenir. Buton gruplarından en önemlileri
   STANDART ve BĠÇĠMLENDĠRME gruplarıdır. Ekran da görünen bir araç çubuğunun
   isminin yanında  iĢareti bulunur. Bir araç çubuğu grubunu akrana getirmek veya ekranda
   gizlemek için üzerinde tek tıklama yapmak gerekir. Eğer kendi isteğimize göre özel bir araç
   çubuğu oluĢturmak istersek ÖZELLEġTĠR seçeneği iĢaretlenir. Ekrana gelen diyalog
   kutusunda gerekli iĢlemler yapılarak özel bir buton grubu oluĢturulabir.

d) Formül Çubuğu : Formüllerin ve hücre içindeki tüm bilgilerin görüntülendiği formül
   çubuğunu göstermek veya gizlemek için kullanılır.


e) Durum Çubuğu : Gerekli açıklayıcı bilgilerin görüntülendiği durum çubuğunu göstermek
   veya gizlemek için kullanılır.

f) Üst bilgi ve Alt bilgi : Daha önce SAYFA YAPISI komutunda açıkladığımız iĢlemleri
   yapmak için kullanılır.

g) Açıklama : Hareketli bandın bulunduğu hücreye açıklama bilgisi eklemek için kullanılır.
   Bu komut tıklandığında ekrana AÇIKLAMA butonları gelir. Buradaki ilk buton kullanılarak
   açıklama bilgisi yazılır. ĠĢlem bittiğinde her hangi bir baĢka hücre üzerinde tıklamak gerekir.
   Eğer Açıklama penceresi ekranda görünmeye devam ediyorsa tekrar açıklama penceresinin
   çerçevesine bir defa tıklanır ve ekrana gelen buton penceresinden dördüncü buton tıklanarak
   Açıklama penceresinin ekranda görüntülenmemesi sağlanır. Ġçerisinde açıklama bilgisi olan
   bir hücrenin sağ üst köĢesinde kırmızı renkte bir iĢaret görünür. Bu iĢaretin üzerine gelinirse
   açıklama bilgisi ekranda tekrar görüntülenebilir. Bir hücre içindeki açıklama bilgisini silmek
   için Düzen menüsünde TEMĠZLE-AÇIKLAMA komutu tıklanmalıdır.


h) YakınlaĢtır      : Excel sayfaları normalde %100 oranında görüntülenir. Bu oranı %10 ile
   %400 arasında değiĢtirmek için YAKINLAġTIR komutu kullanılır.




                                               69
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       4. EKLE MENÜSÜ
a) Hücre      : Hareketli bandın bulunduğu yere göre diğer hücreleri aĢağı veya sağa
   kaydırarak (öteleyerek) hücre, satır veya sütun eklemek için kullanılır.
b) Satır      : Hareketli bandın bulunduğu yere satır eklemek için kullanılır. Birden fazla satır
   eklemek için birden fazla hücrenin bloklanması gerekir.
c) Sütun      : Hareketli bandın bulunduğu yere sütun eklemek için kullanılır. Birden fazla
   sütun eklemek için birden fazla hücrenin bloklanması gerekir.
d) ÇalıĢma sayfası : Aktif sayfanın soluna yeni bir çalıĢma sayfası eklemek için kullanılır.
e) Resim      : Excel sayfasında istenilen bir yere resim eklemek için kullanılır. Excelde
   KÜÇÜK RESĠM, OTOMATĠK ġEKĠL, WORDART adlı üç değiĢik resim çizme iĢlemi
   gerçekleĢtirilebilir.

 KÜÇÜK RESİM EKLEMEK               : Ekle menüsünde RESĠM-KÜÇÜK RESĠM komutu
  tıklanır. Ekrana gelen diyalog kutusunda resim iĢaretlenir ve INSERT butonu tıklanır.
  Böylece resim excel sayfasına yerleĢtirilmiĢ olur. Excel sayfasına yerleĢtirilen bir resmin
  üzerinde tek tıklama yapılarak boyutlarını değiĢtirmek, resmi taĢımak veya kopyalamak
  veya klavyedeki DELETE tuĢu yardımıyla silmek mümkündür. Resim üzerinde çift tıklama
  yapılarak tekrar düzenlemek te mümkündür.

 OTOMATİK ŞEKİL EKLEMEK : Ekle menüsünde RESĠM-OTOMATĠK ġEKĠL komutu
  tıklanır. Ekrana OTOMATĠK ġEKĠLLERE AĠT ARAÇ ÇUBUĞU penceresi açılır. Bu
  pencereden istenilen Ģekile göre tek tıklama ile seçim yapılır. ġekil seçimi yapıldıktan
  hemen sonra Excel sayfasında + iĢareti görüntülenir. Bu iĢaret yardımıyla tıkla sürükle
  metodu kullanılarak otomatik Ģekil çizilebilir. Excel sayfasına yerleĢtirilen Ģekil üzerinde
  tek tıklama yapılarak boyutlarını değiĢtirmek, Ģekli taĢımak veya kopyalamak veya
  klavyedeki DELETE tuĢu yardımıyla silmek mümkündür. ġekil üzerinde çift tıklama
  yapılarak tekrar düzenlemek te mümkündür.


 WORDART EKLEMEK : Ekle menüsünde RESĠM-WORDART tıklanır. Ekrana
  WORDART GALERĠSĠ adlı diyalog kutusu gelir. Buradan seçim yapılır ve TAMAM
  butonu tıklanır. Ekrana METNĠ BURAYA YAZ diyalog kutusu gelir. Gerekli yazı
  yazılarak TAMAM butonu tıklanır. Böylece yazılan metin Excel sayfası üzerinde wordart
  resmi olarak görüntülenir. Ekrana gelen WORDART ARAÇ ÇUBUKLARI butonları ile
  wordart tekrar düzenlenebilir. Excel sayfasına yerleĢtirilen wordart üzerinde tek tıklama
  yapılarak boyutlarını değiĢtirmek, wordart’ı taĢımak veya kopyalamak veya klavyedeki
  DELETE tuĢu yardımıyla silmek mümkündür. Wordart üzerinde çift tıklama yapılarak
  tekrar düzenlemek te mümkündür.

f) Harita      : Excel sayfasında istenilen bir yere harita eklemek için kullanılır. Ekle
   menüsünde HARĠTA komutu tıklandığında Excel sayfası üzerinde + iĢareti görüntülenir.
   Tıkla sürükle metodu ile bir alan belirlenir. Belirlenen alan ne kadar geniĢ olursa haritanın
   büyüklüğü o kadar artar. Alan belirleme iĢlemi tamamlandığında ekrana gelen diyalog
   kutusu yardımıyla Bilgisayarda kayıtlı bulunan haritalardan biri seçilerek TAMAM butonu
   tıklanır. Böylece belirtilen alana harita yerleĢtirilmiĢtir. Harita sayfasının üst kısmında
   bulunan butonlar yardımıyla haritaya değiĢik özellikler kazandırmak mümkündür. Harita
   iĢlemleri bittiğinde herhangi bir excel hücresinde tıklamak gerekir. Harita üzerinde tek
   tıklama ile boyutları değiĢtirmek, Haritayı taĢımak veya kopyalamak veya klavyedeki
   DELETE tuĢu yardımıyla silmek mümkündür. Harita üzerinde çift tıklama yapılarak tekrar
   düzenlemek te mümkündür.


                                              70
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        5. BĠÇĠM MENÜSÜ
a) Hücre        : Hareketli bandın bulunduğu hücreyi veya bloklanan hücreleri biçimlendirmek
   için kullanılır. Biçimlendirme iĢlemleri yazıtipi düzenleme, yazının hücre içinde
   hizalanması, hücreye kenarlık (çerçeve) çizilmesi, hücrelere desen kazandırmak ve sayıların
   biçimsel düzenlemesi olarak sıralanabilir.
b) Satır        : Hareketli bandın bulunduğu satırın veya bloklanan satırların yüksekliğini
   ayarlamak, gizlemek, tekrar görüntülemek gibi satır biçimlendirme iĢlemlerini yapmak için
   kullanılır.
c) Sütun        : Hareketli bandın bulunduğu sütunun veya bloklanan sütunların geniĢliğini
   ayarlamak, gizlemek, tekrar görüntülemek gibi sütun biçimlendirme iĢlemlerini yapmak için
   kullanılır.
d) Sayfa        : Aktif sayfanın ismini değiĢtirmek, gizlemek veya tekrar görüntülemek gibi
   sayfa biçimlendirme iĢlemlerini yapmak için kullanılır.
e) Otomatik Biçim : Bloklanan tabloyu bilgisayarda kayıtlı bulunan otomatik biçimlendirme
   seçenekleriyle basitçe biçimlendirmek için kullanılır.

       6. ARAÇLAR MENÜSÜ
a) Seçenekler     : Excel programını kendi isteğimize göre ayarlamamız için kullanılır.
   Excelin SEÇENEKLER komutunda en çok GÖRÜNÜM, DÜZEN ve GENEL bölümleri
   kullanılır.

        7. VERĠ MENÜSÜ
a) Sırala              : Tablo üzerinde hareketli bandın bulunduğu hücreyi veya bloklanan bir
   tabloda blok içinde beyaz renkte bulunan hücreyi baz olarak kabul eder ve A’dan Z’ye,
   Z’den A’ya, 0’dan ’a, ’dan 0’a artan yada azalan yönde sıralama yapmak için kullanılır.
   Ekrana gelen diyalog kutusunda SIRALAMA bölümünden Baz olarak kabul edilecek sütun
   seçilir, ARTAN veya AZALAN yönde sıralama seçenekleri iĢaretlenir ve TAMAM butonu
   tıklanır.
b) Süz                 : Bir tabloda yanlızca gerekli bilgilerin görüntülenmesi için filitreleme
   iĢlemini baĢlatır. Veri menüsünde SÜZ-OTOMATĠK SÜZ komutu tıklandığında tablonun
   baĢlangıç sütunlarında AĢağıya ok butonları görüntülenir. AĢağı ok butonu tıklandığında
   filitrelemek istenilenilen bilgi iĢaretlenir veya ÖZEL seçeneği tıklanarak gelen diyalog
   kutusu yardımıyla isteğe bağlı aralıklarda filitreleme yapılabilir. Filitreleme iĢlemi
   bittiğinde normale dönmek için Veri menüsünden SÜZ-OTOMATĠK SÜZ komutu tekrar
   tıklanmalıdır.

        8. PENCERE MENÜSÜ
a) Yeni Pencere        : Aktif kitaba ait yeni bir pencere oluĢturmak için kullanılır. OluĢturulan
   pencere aktf pencerenin sanal görüntüsüdür. YERLEġTĠR komutu kullanılarak gerçek ve
   sanal pencerelerin tümü ekranda aynı anda görüntülenebilir. Bu sayede Aynı anda bir kitabın
   içinde bulunan iki farklı sayfa (Sayfa 1 ve Sayfa 2) ekranda görüntülenebilir.
b) YerleĢtir           : Ekranda açık olarak bulunan her kitabın aynı anda görüntülenmesini
   sağlar. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli seçenek iĢaretlenerek TAMAM butonu
   tıklanır.




                                               71
      AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


EXCEL PROGRAMINDA FORMÜLLER

        Microsoft Excel programında formül oluĢturmak için çeĢitli iĢaretler kullanılır. Bu
iĢaretler sırasıyla Ģunlardır.

=      Formülün başına mutlaka yazılması gereken işarettir.
+      Formülde toplama işlemi yapmakta kullanılır.
-      Formülde çıkarma işlemi yapmakta kullanılır.
*      Formülde çarpma işlemi yapmakta kullanılır.
/      Formülde bölme işlemi yapmakta kullanılır.
( )    Formülde hücre belirtmelerinde kullanılır. Açılan her parantez işareti kapatılmalıdır.
       Excel formüllerinde içiçe istenildiği kadar parantez kullanılabilir.

^      Formülde üslü işlem yapmakta kullanılır.
>      Formülde büyüktür işlemi yapmakta kullanılır.
<      Formülde küçüktür işlemi yapmakta kullanılır.
>=     Formülde büyük eşit işlemi yapmakta kullanılır.
<=     Formülde küçük eşit işlemi yapmakta kullanılır.
:      Formülde -den anlamı katmak için kullanılır.
;      Formülde -ile anlamı katmak için kullanılır.
,      Formülde -ile anlamı katmak için kullanılır.

    Microsoft Excel programında üç farklı metod uygulanarak formül oluĢturmak
mümkündür. Bu metodları sırasıyla Ģunlardır.

1. Adi formül oluĢturma metodu.

       Bu metodta herhangi bir boĢ hücreye gidilir ve hücre içerisine aĢağıdaki örneklerde
olduğu gibi direkt formül yazılır ve ENTER tuĢuna basılır. Formüller yazılırken kesinlikle
boĢluk bırakılmaz.

ÖR:
                     = 3+5

                     = 3+5*2

                     = 3^2

                     = (3+5) * (3-5)

                     = (3+5) - ((9-3/2) * 4/2+4)

                     = (((3*5) * 2) +4*2) + ((3*5) - 8)
                                                                   GĠBĠ....




                                              72
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


 2. Hücre ismi belirterek formül oluĢturma metodu.
        Bu metod ise daha önceden oluĢturduğunuz tablonuzda bulunan rakamları çeĢitli
iĢlemlere tabi tutmak için kullanılır. Tablonuzda kullandığınız rakamların bulunduğu hücre
isimlerini bilmek gereklidir.

         A     B            C            D          E         F           G
1        ADI   SOYADI       1. SINAV     2. SINAV   SÖZLÜ     TOPLAM      ORTALAMA
2        Orçun TÜRKER       80           70         50        ?           ?
3        Fatih ULUKAYA      50           70         60        ?           ?
4        Harun DOLCEL       75           75         50        ?           ?
5        TOPLAM             ?            ?          ?         ?           ?

       Yukarıdaki örnekte Orçun TÜRKER adlı öğrencinin toplam notunu formül kurarak
hesaplamak istersek Ģu iĢlemleri yapmamız gerekir. Hareketli bandı F2 hücresine getirerek
       =C2+D2+E2 yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

       Yukarıdaki örnekte Orçun TÜRKER adlı öğrencinin ortalama notunu formül kurarak
hesaplamak istersek Ģu iĢlemleri yapmamız gerekir. Hareketli bandı G2 hücresine getirerek
       =(C2+D2+E2)/3 yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.
Veya = F2/3 yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

       Yukarıdaki örnekte bütün öğrencilerin 1.sınav toplam notunu formül kurarak
hesaplamak istersek Ģu iĢlemleri yapmamız gerekir. Hareketli bandı C5 hücresine getirerek
       =C2+C3+C4 yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.


3. Özel formül isimleri belirterek formül oluĢturma metodu.
       Bu metod diğer 2 metoda göre daha basit ve kullanıĢlı fakat bir o kadar da komplekstir.
Bu metot da dikkat edilmesi gereken formül isimlerini ve formüllerin nasıl kurulacağını
bilmektir. Formüller aĢağıdaki bağlantı Ģekli dikkate alınarak kurulmalıdır.

=formülün ismi ( baĢlangıç hücresi : bitiĢ hücresi ) veya
=formülün ismi ( baĢlangıç hücresi ; bitiĢ hücresi )
      En çok kullanılan formüller ve kullanım Ģekilleri Ģu Ģekildedir.

                     A         B         C          D         E          F
          1          10        5         3          8         7
          2          20        10        6          16        14
          3          30        15        9          24        21
          4          40        20        12         32        28
          5          50        25        15         40        35
          6

TOPLAMA FORMÜLÜ (TOPLA)

    1. A1 -den E1’e kadar olan sayıların toplamlarını F1 hücresine yazdırmak için hareketli
       bant F1 hücresine getirilir.
       =TOPLA (A1 : E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.




                                              73
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


   2. A1 -ile E1 hücrelerindeki sayıların toplamlarını F1 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant F1 hücresine getirilir.
      TOPLA (A1 ; E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   3. A1 -den A5’e kadar olan sayıların toplamlarını A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =TOPLA (A1 : A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   4. A1 -ile A5 hücrelerindeki sayıların toplamlarını A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =TOPLA (A1 ; A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

ÇARPIM FORMÜLÜ (ÇARPIM)

   1. A1 -den E1’e kadar olan sayıların çarpımlarını F1 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant F1 hücresine getirilir.
      =ÇARPIM (A1 : E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   2. A1 -ile E1 hücrelerindeki sayıların çarpımlarını F1 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant F1 hücresine getirilir.
      =ÇARPIM (A1 ; E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   3. A1 -den A5’e kadar olan sayıların çarpımlarını A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =ÇARPIM (A1 : A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   4. A1 -ile A5 hücrelerindeki sayıların çarpımlarını A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =ÇARPIM (A1 ; A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

EN YÜKSEK DEĞER FORMÜLÜ (MAK)
  1. A1 -den E1’e kadar olan sayıların en büyüğünü F1 hücresine yazdırmak için hareketli
     bant F1 hücresine getirilir.
     =MAK (A1 : E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   2. A1 -den A5’e kadar olan sayıların en büyüğünü A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =MAK (A1 : A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

EN DÜġÜK DEĞER FORMÜLÜ (MĠN)
  1. A1 -den E1’e kadar olan sayıların en küçüğünü F1 hücresine yazdırmak için hareketli
     bant F1 hücresine getirilir.
     =MĠN (A1 : E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   2. A1 -den A5’e kadar olan sayıların en küçüğünü A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =MĠN (A1 : A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.




                                            74
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


ORTALAMA DEĞER FORMÜLÜ (ORTALAMA)
  1. A1 -den E1’e kadar olan sayıların aritmetik ortalamasını F1 hücresine yazdırmak için
     hareketli bant F1 hücresine getirilir.
     =ORTALAMA (A1 : E1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   2. A1 -den A5’e kadar olan sayıların ortalamasını A6 hücresine yazdırmak için hareketli
      bant A6 hücresine getirilir.
      =ORTALAMA (A1 : A5) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

KAREKÖK FORMÜLÜ (KAREKÖK)
       A1 hücresindeki değerin karekökünü A6 hücresine yazdırmak için hareketli bant A6
hücresine getirilir. =KAREKÖK (A1) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

EĞER FORMÜLÜ (EĞER)
  1. A1 hücresindeki değer 50’den büyükse DOĞRU, değilse YANLIġ mesajlarını yazarak
     sonucun A6 hücresinde gerçekleĢmesi için hareketli bant A6 hücresine getirilir.
     =EĞER ( A1>50 ; “DOĞRU” ; “YANLIġ” ) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

   2. C4 hücresindeki değer D2 hücresindeki değerden küçükeĢitse DOĞRU, değilse HATA
      mesajlarını yazarak sonucun F6 hücresinde gerçekleĢmesi için hareketli bant F6
      hücresine getirilir. =EĞER ( C4 <= D2 ; “DOĞRU” ; “HATA” ) yazılır ve ENTER
      tuĢuna basılır.


   3. C5 hücresindeki değerin D5 hücresindeki değerle toplamı, C1 hücresindeki değerle D1
      hücresindeki değerin toplamından büyükse A1 hücresindeki değerle A2 hücresindeki
      değeri topla, değilse A1 hücresindeki değerden A2 hücresindeki değeri çıkart Ģeklinde
      bir formülün sonucunu F4 hücresinde gerçekleĢmesi için hareketli bant F4 hücresine
      getirilir.
      =EĞER ( C5+D5 > C1+D1 ; A1+A2 ; A1-A2 ) yazılır ve ENTER tuĢuna basılır.

NOT : 2. ve 3. metodla oluĢturulan bir formül eğer istenirse hareketli bandın sağ alt
köĢesindeki kare kutucuktan tutulup sürükleme yöntemiyle diğer hücrelere çoğaltılabilir.




                                             75
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Excel Uygulamaları
                                  DÖRT ĠġLEM ÖRNEKLERĠ

                 A               B                C               D            E           F

    1      Malzeme adı         Adet          Birim fiyatı      Toplam        Kdv    Genel toplam
    2           masa             10              100            1000          180         1180
    3         sandalye           15              500            7500         1350         8850
    4            sıra            20              125            2500          450         2950
    5           dolap            25              250            6250         1125         7375

D2 hücresine (toplam alanı) aĢağıdaki formül yazılır:
=ÇARPIM(B2;C2)

E2 hücresine (KDV alanı) aĢağıdaki formül yazılır:
=D2*0,18

F2 hücresine (Genel Toplam alanı) aĢağıdaki formül yazılır:
=D2+E2

NOT:Diğer hücrelere formüller uygun Ģekilde kopyalanır.


                     VĠZE FĠNAL NOTLARINA GÖRE ORTALAMA
                              BULDURAN PROGRAM

                         (NOT:vizenin %40 ı Finalin %60 ı ortalamaya etki eder.)

                     A                 B                C               D             E

    1        Öğrenci Adı              vize             final       Ortalama         durum
    2          Ahmet                   15               20              18           kaldı
    3          Mehmet                  20               30              26           kaldı
    4           Ali                    60               60              60           Geçti
    5           Veli                   30               50              42           Kaldı

D2 hücresine (Ortalama alanı) aĢağıdaki formül yazılır:
=b2*0,4+c2*0,6

E2 hücresine (Durum alanı) aĢağıdaki formül yazılır:
=eğer(d2<60; “kaldı” ; “geçti”)




                                                   76
      AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                 MADDENĠN HALLERĠNĠ ĠÇ ĠÇE EĞER KULLANARAK
                           HESAPLAYAN PROGRAM

                               (Not:madde 0’dan küçük dereceler için katı,
                                     0 ile 100 derece arası için sıvı,
                                100 den büyük dereceler için gaz haldedir)

                                       A                                      B

                 1          Sıcaklık(Derece)                     Hal(katı-sıvı-gaz)
                 2                    -10                                    Katı
                 3                     10                                    Sıvı
                 4                    110                                    Gaz
                 5                     56                                    Sıvı

B2 hücresine (HAL alanına) aĢağıdaki formül yazılır:
=EĞER(A2<0;"katı";EĞER(A2<100;"sıvı";"gaz"))


  EġĠNĠN ÇALIġIP ÇALIġMAMA DURUMUNA BAKARAK ĠġÇĠYE VERĠLECEK
                      AĠLE YARDIMININ HESABI

             A             B                  C                   D                   E         F
                                                                 eĢi                  aile    toplam
  1     iĢçinin adı      maaĢı         medeni hali         çalıĢıyormu?             yardımı    maaĢ
  2       Ahmet           750                evli               evet                   50       800
  3       Mehmet          750               bekar               hayır                   0       750
  4        Ali            750                evli               hayır                 250      1000
  5        Veli           750               bekar               hayır                   0       750

E2 hücresine (Aile yardımı alanına) aĢağıdaki formül yazılır:
=EĞER(C2="bekar";0;EĞER(D2="evet";50;250))

aynı soruyu şu formülle de yapabiliriz.

E2 hücresine (Aile yardımı alanına) aĢağıdaki formül yazılır:
=EĞER(C2="evli";EĞER(D2="evet";50;250);0)


F2 hücresine (Toplam maaĢ alanına) aĢağıdaki formül yazılır:
=TOPLA(B2;E2)




                                                    77
      AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       MESKEN TĠPĠNE GÖRE KULLANDIĞI SUYUN MALĠYETĠNĠ
                    HESAPLAYAN PROGRAM
NOT: Mesken tipine göre katsayılar şöyle olacaktır
Ev için kullanılan ton x 200,İnşaat için kullanılan ton x 400, Sanayi için kullanılan ton x 500,bunlardan farklı
bir mesken yazdı ise tutar kısmına hatalı mesken yazması isteniyor.



                                 A                    B                           C

                          Mesken tipi         Kullanılan ton                   Tutar
                   1
                   2            ev                    20                        4000
                   3          sanayi                  30                       15000
                   4          inĢaat                  50                       20000
                   5           daire                  40                   hatalı mesken

C2 hücresine (Tutar alanına) aĢağıdaki formül yazılır:

=EĞER(A2="ev";B2*200;EĞER(A2="inĢaat";D5*400;EĞER(A2="sanayi"; B2*500;"hatalı
mesken")))



        BÜRÜT MAAġ TAN TUTTUĞU TAKIMA GÖRE NET MAAġI
                    HESAPLAYAN PROGARAM
NOT: Tuttuğu takıma göre net maaş şöyle olacaktır.Beşiktaşlı ise bürüt +40000,galatasaraylı ise bürüt-35000,
fenerli ise bürüt -40000, diğer takımlı ise ise bürüt-30000



                                 A                    B                           C

                   1      Bürüt maaĢ          Tuttuğu takım             Alacağı net maaĢ
                   2          400.000               fener                      360000
                   3          400.000            Galatasaray                   365000
                   4          400.000             BeĢiktaĢ                     440000
                   5          400.000             Trabzon                      370000

C2 hücresine (Alacağı net maaĢ alanına) aĢağıdaki formül yazılır:

=EĞER(B2="fener";A2-40000;EĞER(B2="galatasaray";A2-35000;
EĞER(B2="beĢiktaĢ";A2+40000;A2-30000)))




                                                        78
      AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ



      GĠRĠLEN SAYISAL NOTUN KARġILIĞINI YAZAN PROGRAM
                          A                                 B                               C

     1
                   Öğrenci Adı                        Notu Girin                        Durumu
     2                Ahmet                              -25                        Böyle not olmaz
     3                Mehmet                              24                             sıfır
     4                  Ali                               25                              Bir
     5                 Veli                               44                              Bir
     6                 AyĢe                               45                              Ġki
     8                Mustafa                             55                              Üç
    10                  Aslı                              70                             Dört
    12                 Emre                               85                              BeĢ
    13                Canan                              101                        Böyle not olmaz

C2 hücresine (Durumu alanına) aĢağıdaki formül yazılır:

=EĞER(B2<0;"böyle not olmaz";EĞER(B2<25;"sıfır"; EĞER(B2<45; "bir";
EĞER(B2<55;"iki";EĞER(B2<70;"üç";EĞER (B2<85;"dört"; EĞER(B2<101;"beĢ";"böyle
not olmaz")))))))


                      Ve Fonksiyonunun Eğer Fonksiyonuyla Kullanılması

      VĠZE VE FĠNALDEN ALDIĞI NOTLARA GÖRE ÖĞRENCĠNĠN
                 DURUMUNU BĠLDĠREN PROGRAM
Not:Bu programla vizesi ve finali 50 den büyük olanları hem eğer hem de ve fonksiyonlarını birlikte kullanarak
bulmayı amaçlamıştır.şartlara uyanların durumu hanesine “Aranan”,şartları uymayanların durumu hanesine
“aranmayan” yazılacaktır.

                          A                       B                 C                           D

     1             Öğrenci Adı                  Vize              Final                   Durumu
     2                Ahmet                     100                 10                   Aranmayan
     3                Mehmet                      0                100                   Aranmayan
     4                  Ali                     100                 70                    Aranan
     5                 Veli                      30                100                   Aranmayan
     6                 AyĢe                      70                 50                    Aranan
     8                Mustafa                   100                 30                   Aranmayan
    10                  Aslı                     45                 55                   Aranmayan
    12                 Emre                      50                 10                   Aranmayan
    13                Canan                      50                 50                    Aranan

D2 hücresine (Durumu alanına) aĢağıdaki formül yazılır:


=EĞER(VE(B2>=50;C2>=50);"aranan";"aranmayan")




                                                       79
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Excel de Koşullu Biçimlendirme
        Excel programının özelliklerinden bir tanesi de koĢullu biçimlendirme iĢlemidir.
        Bu iĢlem sayesinde hücreleri kontrol edip hücre değeri belli bir değerin altına
düĢtüğünde yada çok yükseldiğinde Excel bize haber verebilir.
        Bu özellik örnek olarak not defterimizde Ģu iĢe yarar. Derslerdeki notlarımız 50’nin
altına düĢtüğü anda hücre kırmızı renkli yanarak bize uyarı verebilir.notumuzu
yükselttiğimizde ise kırmızı renk eski haline dönebilir.
        Buna benzer bir Ģekilde elimizdeki malzeme listesini kontrol edip bitmek üzere olan
mallarımızı otomatik olarak 20 punto büyük ve mavi olarak görünmesini sağlayabiliriz.
        Excel deki bu özellik çok uzun listelerde kontrol amaçlı kullanıldığında zamandan
tasarruf sağlar ve hata yapma olasılığımızı azaltır. Çünkü yüzlerce mal listesini kontrol
etmektense, listede kırmızı olan hücrelere bakmak çok daha kolaydır.

                                 ġimdi bu özelliği anlayabilmek için bir örnek üzerinde
                                 deneme yapalım.
                                 Örneğimiz not defterimiz olsun ve basit olması için sadece
                                 tek dersi kullanalım
                                 Bu örnekte Excel bize ders notumuz 50 den aĢağı düĢerse
                                 hücrenin rengini kırmızı yapsın.Ders notumuz aĢağıda
                                 görülmektedir.




Önce uyarı vermesini istediğimiz hücreyi
yani notun bulunduğu hücreyi seçmemiz
gerekir.
Daha sonra “biçim” menüsünden
“koĢullu biçimlendirme” seçeneği
tıklanır.




       Böylece karĢımıza ayarlamaları yapacağımız pencere gelir…
Bu pencere üzerinde koĢullu biçimlendirmeye ait kurallarımızı belirleyeceğiz
       Bizim notumuz için belirlediğimiz kural 50 den aĢağı düĢtüğü zaman hücrenin
renginin kırmızı olmasıydı. O zaman kural kısmından “KÜÇÜK” seçmeliyiz ve yanda açılan
tek kutucuğa da 50 yazmalıyız.



                                            80
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




                                                             Daha sonra bu kural
                                                             gerçekleĢtiği zaman yani
                                                             hücre değeri 50 den küçük
                                                             olduğu zaman hangi biçim
                                                             uygulanmasını istediğimizi
                                                             Biçim butonuna basarak
                                                             açılan pencereden seçiyoruz.
                                                             Bu biçim örneğimiz için
                                                             hücre renginin kırmızı
                                                             olmasıydı.
                                                             Bunun için biçim tuĢuna basıp
                                                             desenler kısmından kırmızı
                                                             rengi seçmek yeterlidir.
                                                              Bundan baĢka eğer istersek
                                                             yazı tipi yada kenarlığında
                                                             değiĢmesini ayarlayabiliriz.
                                                             Tamam tuĢuna basıldığında
                                                             önizlemeyi görebiliriz



        Bakalım bizim istediğimiz gibi notumuzun 50 den aĢağı olduğu durumlar da hücre
rengi kırmızı olacak mı ?
        Denemek için satırlara değiĢik değerler yazalım ve sonucu gözlemleyelim.




                                                 yan tarafta da görüldüğü gibi koĢullu
                                                 biçimlendirme iĢe yaramıĢ ders notu 50
                                                 den küçük olanların not hanesi kırmızıya
                                                 dönüĢmüĢ




                                            81
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Office Programları
                        MİCROSOFT POWERPOİNT
        Ġnsanlara etkileyici tanıtımlar yapmak üzere tasarlanmıĢ Sunu Hazırlama programıdır.
PowerPoint’i baĢlatmak için BaĢlat menüsün den Programlar ve daha sonra Microsoft
PowerPoint simgesine tıklamak gerekir.Yada Başlat tan – Çalıştır ’a powerpnt yazmak
gerekir.




                                                                        Görev Bölmesi
       Powerpoint’e girdiğinizde karĢınıza yukarıdaki gibi boĢ bir slayt sayfası gelecektir.
BaĢlık Eklemek Ġçin Tıklatın ve Alt BaĢlık Eklemek Ġçin Tıklatın yazılı kutulara tıklayarak
metinlerinizi girebilirsiniz.


                                             82
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


SLAYT ve SUNU Ne Demektir?
        Sunuyu bir kitap gibi düĢünürsek slayt bu kitabın sayfaları gibidir. Yani sunular
slaytların birleşmesinden meydana gelirler.

          Tasarım ġablonlarından Yararlanarak Yeni Sunu oluĢturmak
       Yeni bir sunu oluĢtururken PowerPoint in hazır Ģablonlarından yararlanarak hazır
biçimlendirilmiĢ Ģablonlardan yararlanabilirsiniz.
       Bunun için;
           1- Biçim Menüsün den Slayt Tasarımı Seçeneğine tıklayın.
           2- Sağ tarafta görev bölmesinde açılan Slayt Tasarımı menüsünden istediğiniz
              tasarım şablonunu seçin..




                                                                             Seçtiğiniz Şablon
                                                                             slaytınıza
                                                                             uygulanacaktır…




                                              83
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       Slaytlarınıza Arka Plan Uygulamak:
        Tasarım ġablonlarından Yararlanarak Yeni Sunu oluĢturma iĢlemini bir önceki
bölümde anlatılmıĢtı.Eğer bu tasarım Ģablonlarından sunumuz için uygun görüntüyü bulamadı
isek o zaman bilgisayarımızda ki kayıtlı değiĢik resimleri ve desenleri de arka plan olarak
kullanabiliriz.Bu iĢlemi gerçekleĢtirmek için ;
        Biçim Menüsünden –Arka Plan komutuna tıklarız.

                                       Biçim Menüsünden Arka Plan komutunu seçtiğiniz
                                       zaman ekranınıza yandaki diyalog penceresi açılır.
                                       Daha sonra bu pencerede daire içine alınmıĢ kısma
                                       tıklanır.Bu bölüme tıkladığınızda karĢınıza
                                       Tüm renkler     ve
                                       Dolgu efektleri alt baĢlıkları açılacaktır.Biz
                                       buradan Dolgu efektleri kısmını seçelim.
                                       Bu iĢlemi gerçekleĢtirince aĢağıdaki ekranı elde
                                       ederiz.




 Yanda Dolgu efektleri penceresi
 görünmekte.Bu pencerenin üst
 kısmında ise dört seçenek var
 Gradyan, Doku, Desen, Resim
 Bu dördünden birini seçip
 istediğimiz deseni sunumuzun
 zeminine ekleyebiliriz.



                                      Dolgu Efektleri penceresindeki herhangi birini
                                      seçtikten sonra UYGULA düğmesine bastığımız
                                      zaman sadece seçili slayt a desen uygulanır.
                                      TÜMÜNE UYGULA düğmesine tıkladığımız zaman
                                      ise seçmiĢ olduğumuz resim veya desen tüm slaytlara
                                      uygulanır.




                                            84
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


             SLAYTLARINIZDA ZAMANLAMA ve GEÇĠġLERĠ AYARLAMAK
                         SUNULARI BĠÇĠMLENDĠRMEK

       Slaytlarınızı oluĢturduktan sonra düz bir Ģekilde olan slayt geçiĢlerini canlandırarak,
hazırladığınız sunuların daha etkileyici olmalarını sağlayabilirsiniz.
       Slayt geçiĢlerini ayarlamak için;
       Slayt Gösterisi menüsünden Slayt geçişi komutunu seçin.
       Bu komutu seçtikten sonra ekranınızın sağ tarafında Slayt geçiĢi Görev bölmesi
açılacaktır.


                                                              Seçili slaytlara uygula
                                                              kısmından istediğimiz slayt
                                                              geçiĢini seçebiliriz.



                                                              Slayt geçiĢinizin hızını
                                                              ayarlayabilirsiniz

                                                              Slayt geçiĢinizin sesini
                                                              ayarlayabilirsiniz.

                                                              Slayt geçiĢlerinizin fare
                                                              tıklaması ile mi? Yoksa
                                                              belirlediğiniz saniye sonra mı
                                                              geçecek buradan
                                                              belirleyebilirsiniz.

                                                              Tüm Slaytlara Uygula
                                                              düğmesine tıklarsanız seçmiĢ
                                                              olduğunuz geçiĢler tüm
                                                              slaytlara uygulanır.
                                                              Yürüt düğmesine bastığınız
                                                              zaman seçmiĢ olduğunuz
                                                              canlandırmayı tekrar
                                                              görürsünüz.



Slayt GeçiĢlerini DeğiĢtirmek
Yukarıdaki pencereyi dikkate alarak slayt geçiĢini Slayt geçiĢinizi değiĢtirmek için, geçiĢini
değiĢtirmek istediğiniz slayt’ı seçtikten sonra Slayt Geçişi görev bölmesinden Seçili Slaytlara
Uygula bölümünün altından istediğiniz slayt geçiĢini seçebilirsiniz.




                                               85
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        ÖZEL ANĠMASYONLAR EKLEME:
        Slaytlarınızın geçiĢlerine değiĢik efektler vererek daha dikkat çekici yapabilirsiniz.
Slaytlarınızı oluĢturan nesnelere (metinler,resimler,filimler…)ayrı ayrı animasyonlar
verebilirsiniz.
        Slaytlarınızdaki nesnelere animasyonlar vermek için ;
        1. Animasyon vermek istediğiniz sunu dosyasını açın
        2. Normal görünümde değilseniz, Görünüm menüsünden Normal komutunu seçin.
        3. Slayt Gösterisi menüsünden Özel Animasyon komutunu seçin.Bu komutu
            seçtikten sonra ekranınızın sağ tarafına Özel Animasyon görev bölmesi açılacak ve
            ekran görüntünüz aĢağıdakine benzer olacaktır.




                                               Özel animasyon uygulamak için ;
                                               Özel animasyon görev bölmesinin altında yer
                                       alan Efekt Ekle komutuna tıklayın ve açılan menüden
                                       GiriĢ,Vurgu,ÇıkıĢ,Hareket Yolları baĢlıkları altında
                                       yer alan animasyon türlerinden amacınıza uygun olanı
                                       animasyon seçeneğini seçebilirsiniz.




                                             86
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


               SLAYTLARINIZA NESNELER EKLEMEK(Müzik,Film vs…) :
         OluĢturduğunuz slaytlarınıza sesler,filmler tablolar ekleyebilirsiniz.Ekleyeceğiniz
sesleri tüm slaytlarınız boyunca sürdürebilirsiniz.

Slaytlarınıza Ses Ekleme:
       Slaytlarınızın tamamına veya tek bir slayda ses ekleyebilirsiniz.Örneğin bir fon müziği
ekliyorsanız bu müziğin belirlediğiniz slayda kadar çalmasını sağlayabilirsiniz.

Ses Eklemek İçin;
       1. Ses eklemek istediğiniz slaytı seçin.
       2. Normal görünümde değilseniz, Görünüm menüsünden Normal komutunu seçin
       3. Ses eklemek için Ekle menüsünden Film ve Sesler… komutunu seçin.
       4. Açılan menüden Clip Organizer’ dan Ses komutunu seçin.
       5. Ekranımızın sağ tarafına Küçük Resim Ekle Görev Bölmesi açılacaktır.




        Eklemek istediğiniz sesi seçtikten sonra size sesi ne zaman çalmak istediğinizi soran
bir pencere açılacaktır(yukardaki).Evet düğmesine tıkladığınız da eklediğiniz ses slayt
gösterisi ile birlikte hemen çalınmaya baĢlayacaktır.


                                               87
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Müziklerinizi Slaytlarınıza Eklemek:

Müziğinizi Eklemek İçin;
      1. Eklemek istediğiniz slaytı seçin.
      2. Normal görünümde değilseniz, Görünüm menüsünden Normal komutunu seçin
      3. Ses eklemek için Ekle menüsünden Film ve Sesler… komutunu seçin.
      4. Açılan menüden Dosyadan Ses komutunu seçin.
      5. Ekranımıza Ses Ekle penceresi gelecektir.Uygun müziği seçip Tamam butonuna
           basarız.




        Tamam butonuna bastığımız zaman karĢımıza açılan pencereden Evet düğmesine
tıkladığınız da eklediğiniz ses slayt gösterisi ile birlikte hemen çalınmaya baĢlayacaktır.
        Eğer Hayır düğmesine basarsanız slayt eklediğimiz müzik hemen çalmaz
    düğmesine bastığımız da çalıĢmaya baĢlar.

Sesi Slayt Gösterisi Boyunca Çalmak:
                                Sunularınızda sesi bir fon müziği olarak eklemek
                                isteyebilirsiniz.Bunun için sesi ekledikten sonra;
                                Görev bölmesinde ses efektinin üzerinde sağ tuĢa basın ve
                                açılan menüden Efekt seçenekleri komutunu seçin.
                                Efekt seçenekleri komutunu seçtiğiniz zaman iki sekmeden
                                oluĢan bir diyalog penceresi açılacaktır.




Efekt sekmesinden Yürütmeye
BaĢlat kısmından sesin
baĢlaması ile ilgili
düzenlemeleri yapabilirsiniz.
Yürütmeyi durdur kısmında
ise Tıklatınca seçeneğini seçili
olursa müzik tıklatınca susar.


                                               88
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Geçerli slayttan sonra kısmı seçili olursa müzik bir sonraki slayta geçildiğinde susar.
Eğer son seçenek olan
                       seçeneğini seçersek .Belirttiğimiz slayttan sonra müziğin kesilmesini
sağlar.Örneğin 40 slayttan oluĢan bir sunu oluĢturdu iseniz ve eklemiĢ olduğunuz müzik sona
kadar sürmesini istiyorsanız buraya 40 yazmanız gerekmektedir.
       NOT:Eklediğiniz müziğin süresi kısa ise, müzik slayt gösterisi bitene kadar her
defasında baştan başlar.

Slaytlarınıza Film Ekleme:
Slaytlarınıza ses ekleyebildiğiniz gibi filmlerde ekleyebilirsiniz.

Film Eklemek İçin;
      1. Film eklemek istediğiniz slaytı seçin.
      2. Normal görünümde değilseniz, Görünüm menüsünden Normal komutunu seçin
      3. Film eklemek için Ekle menüsünden Film ve Sesler… komutunu seçin.
      4. Açılan menüden Clip Organizer’ dan Film komutunu seçin.
Ekranımızın sağ tarafına Görev Bölmesi açılacaktır.

       Açılan görev bölmesinde eklemek istediğiniz film üzerine tıkladığınız zaman film
sayfanıza eklenecektir.

Bilgisayarınızda Kayıtlı Filmleri Eklemek:

Film Eklemek İçin;
      1. Eklemek istediğiniz slaytı seçin.
      2. Ekle menüsünden Film ve Sesler… komutunu seçin.
      3. Dosyadan Film komutunu seçin.
      4. Açılan pencereden ekleyeceğimiz filmi seçip Tamam butonuna basın.




        Açılan pencereden Evet düğmesine tıkladığınız da eklediğiniz film slayt gösterisi ile
birlikte hemen görüntülenmeye baĢlayacaktır.

       Eğer Hayır düğmesine basarsanız filmi baĢlatmak için slayt gösterisi baĢladıktan sonra
üzerine bir kez tıklamamız gerekir.

Slaytlarınızı PowerPoint Gösterisi Olarak Kaydetmek:
        OluĢturduğunuz slaytlarınızı elektronik posta (e-mail) yolu ile arkadaĢlarınıza
yollamak isteyebilirsiniz.Sunularınızı e-mail eklerinde göndermek için kaydetme seçeneğini
özel olarak seçmeniz gerekmektedir.
        1. Powerpoint Gösterisi olarak göndermek istediğiniz dosyayı açın.
        2. Dosya menüsünden Farklı Kaydet komutunu seçin.
        3. Kayıt türü kısmından Powerpoint gösterisi seçeneğini seçin.
        4. Kaydet düğmesine tıklayın.


                                                89
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                           Powerpoint te Bazı ĠĢlemler
Sunuların Kaydedilmesi
   1. Dosya/Kaydet
   2. Ctrl+S
   3.

Yeni Sunu OluĢturma
   1. Dosya/Yeni
   2. Ctrl+N
   3.

Kayıtlı Sunuyu Açma
   1. Dosya/Aç
   2. Ctrl+O
   3.

Sunuların Yazdırılması
   1. Dosya/Yazdır
   2. Ctrl+P
   3.

Yeni Slayt Ekleme
   1. Ekle/Yeni Slayt
   2. Ctrl+M
   3.

Slaytlara Metin Ekleme
Görünüm/Araç çubukları/Çizim Araç Çubuğu komutu verildikten sora
             butonuna tıklayarak yapılır.

Slaytlara Simge Ekleme
Ekle/Simge

Slaytlara Resim Ekleme
Ekle/Resim/Dosyadan-Küçük Resim

          dosyadan resim
          küçük resim(WORDART)

Slaytlara Film Ekleme
Ekle/Film ve Sesler/Dosyadan Film veya Klip Organizer ’dan Film

Slaytlara Ses Ekleme
Ekle/Film ve Sesler/Dosyadan Ses veya Klip Organizer ’dan Ses




                                            90
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Office Programları
                              MİCROSOFT ACCESS
       Access bir veritabanı programıdır. Veritabanı, bir konuyla ilgili çok sayıda kaydın
tutulduğu bir bilgi havuzu olarak nitelendirilebilir. Veritabanı programları, veritabanı denilen
bilgi havuzunu oluĢturmak ve veritabanından istenilen bilgiyi istenildiği Ģekilde alıp
kullanabilmeyi sağlar.


                                                         Access’i baĢlatmak için BaĢlat
                                                         menüsün den Programlar ve daha
                                                         sonra Microsoft Access simgesine
                                                         tıklamak gerekir.
                                                         Yada Başlat tan – Çalıştır ’a
                                                         msaccess yazmak gerekir.



       Yukarıdaki yöntemlerden herhangi birisi ile Access’i açtıktan sonra karĢımıza
aĢağıdaki gibi bir ekran gelir.




       Veri tabanını oluĢturmak için BoĢ Veritabanı simgesine tıklayalım(Yukarıdaki
resimde daire içinde görülen bölüme).




                                              91
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


BoĢ Veritabanı simgesine tıkladıktan hemen sonra yan taraftaki Veri Tabanı Dosyası
                                                                            penceresi
                                                                            açılır.Bu
                                                                            açılan
                                                                            pencereden ise
                                                                            Veri tabanını
                                                                            kaydedeceğim
                                                                            iz yeri seçip
                                                                            OluĢtur
                                                                            butonuna
                                                                            basarız.Böyleli
                                                                            kle veri tabanı
                                                                            oluĢturmak
                                                                            için bir
                                                                            sonraki
                                                                            aĢamaya
                                                                            geçmiĢ oluruz.



                                                                Açılan veritabanında Ģu
                                                                bölümler bulunur :
                                                                Tablolar : Veritabanının
                                                                temel nesnesi tablolardır.
                                                                Bilgilerin asıl tutulduğu yer
                                                                tablodur. Diğer veritabanı
                                                                nesneleri tablolar esas
                                                                alınarak oluĢturulur. Bir
                                                                veritabanında birden çok
                                                                tablo bulunabilir.
                                                                Sorgular : Tablolardaki çok
                                                                sayıda kayıt içerisinden
                                                                istenilen kriterlere uyan
                                                                kayıtları seçerek görebilmek
                                                                için oluĢturulan bir nesnedir.



Formlar : Tablolara doğrudan bilgi giriĢi yapmak daha zor ve sıkıcı olabilir. Formlar
tablolara bilgi giriĢini kolaylaĢtıran ve daha anlaĢılır bir ekran görüntüsü ile çalıĢmayı
sağlayan nesnelerdir. Paket programlardaki kullanıcı ara yüzü olarak düĢünülebilir.
Raporlar : Tablolardaki bilgileri kağıda dökebilmek için değiĢik Ģekillerde sayfa dizaynları
oluĢturmak için kullanılır.
Makrolar : Veritabanında birden çok adımdan oluĢan bir iĢlemin bir seferde yapılabilmesini
sağlayan küçük program parçalarıdır.
Modüller : Makrolar ile aynı amaca sahip olmakla birlikte Visual Basic programlama dili
komutları ile yazılan küçük program parçalarıdır.




                                             92
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


TABLO OLUġTURMAK
                                                                   Veritabanında ilk önce tablo
                                                                   oluĢturmak gerekir.Tablo
                                                                   alanlarını ve alan
                                                                   özelliklerini tek tek kendimiz
                                                                   belirleyeceksek Tasarım
                                                                   Görünümünde Tablo Oluştur
                                                                   seçeneği seçilir.
       Bu iĢlemin sonucunda tablo tasarım penceresi açılır.




        Tasarım görünümünde tablo hazırlarken tablonun baĢlıklarını oluĢturacak her bir
alanın alan adını, veri türünü ve alanın özelliklerini ayrı ayrı belirleriz.
        Alan adı verilirken boĢluk verilebilir, Türkçe noktalı harf kullanılabilir. Alan adı en
fazla 64 karakter uzunluğunda olabilir.Veri türü penceresinden ise Alan adına uygun veri
türünü seçeriz.




                                                93
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Veri türleri
        O alana girilecek bilginin türünü belirtir. Veri türleri Ģunlardır :
         Metin          : Alfabetik ve sayısal türde her türlü bilgi girilebilen alan türüdür. En
            fazla 255 karakter bilgi alır.
         Not            : Bir tablo alanı için metin türünün uzunluğu yetmiyorsa Not türü
            seçilebilir. Bu tür alanlara 65535 karaktere kadar bilgi girilebilir.
         Sayı           : Tabloda üzerinde iĢlem yapılabilecek sayısal değerlerin girilebileceği
            alan türüdür. Sayısal alanların alan boyutunu belirlerken aĢağıdaki boyut türleri
            seçilebilir :
                - Bayt : 0 ile 255 arasında değer girilebilir.
                - Tamsayı : -32768 ile 32767 arasında değer girilebilir.
                - Uzun tamsayı : -2.147.483.648 ile 2.147.483.647 arasında değer girilebilir.
                - Tek ve Çift : Çok büyük sayılar için ve ondalıklı sayılar için kullanılan veri
                    tipleridir.
         Tarih/Saat : Tarih ve saat türündeki bilgiler için tanımlanır.
         Para birimi : Parasal değerler için tanımlanır. Bu tür alanlara 15 basamak
            tamsayı, ondalıktan sonra da 4 basamak bilgi girilebilir.
         Otomatik sayı : Bu tür alandaki sayı değeri girilen her kayıtta otomatik olarak
            artar.
         Evet/Hayır : Mantıksal alan türüdür. Ġki ihtimalli bilgiler için kullanılır. Örneğin;
            Askerliğini yaptı/yapmadı, disiplin cezası var/yok gibi.
         Köprü          : Internet üzerinden bağlantı kurulacak web adresleri girilecekse bunun
            için köprü türü alan tanımlanır. Bu alandaki bilgiye tıklandığında eğer internet
            bağlantısı varsa belirtilen web adresine gidilebilir.
         OLE nesnesi : Veritabanına resim, ses, film gibi nesnelerin eklenmesi için
            kullanılır.
        Veri türlerini girdiğimiz Alan adının özelliğine göre seçersek kayıt girerken
karĢılaĢılacak muhtemel sıkıntılardan da kurtulmuĢ oluruz.O yüzden yukarda yazdığımız Veri
türlerinin özelliklerini iyi bilmemiz gerekir.


                                                                     Tablo tasarımı yaparken
                                                                     bize kolaylık sağlayacak
                                                                     birkaç faydalı ayardan
                                                                     bahsedelim.
                                                                     Alanları tanımlarken
                                                                     tasarım penceresinin
                                                                     altındaki Alan Özellikleri
                                                                     kısmını görürüz.




                                                                           Alan Özelliklerinde
                                                                     yapacağımız birkaç küçük


                                               94
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


değişiklik ile oluşturduğumuz veri tabanında çok büyük işlem kolaylıkları sağlayabiliriz.
       Bir alana otomatik olarak bir değer yazdırmak için penceredeki Varsayılan Değer
kutusu kullanılır.Buraya yazacağınız bilgi alana otomatik olarak yazdırılır.
       Örneğin Tarih alanına otomatik olarak bugünün tarihini yazdırabiliriz.Böylece veri
girerken her zaman tarihi girmek zorunda kalmayız.
       Bugünün tarihinin otomatik olarak yazılması için önce Tarih satırına gelin ve Alan
Özellikleri kısmında Varsayılan Değer kutusuna
       =Date() yazın


        Böylece yeni bir kayıt eklediğinizde Tarih alanında otomatik olarak bu günün tarihi
yazar.Ġsterseniz tarihi olduğu gibi bırakır, isterseniz değiĢtirirsiniz.
        Ayrıca herhangi bir alana mutlaka bilgi girilmesi gerekiyorsa bu alana veri girilmesini
zorunlu hale getirebiliriz.
        Alan listesinden boĢ bırakılmasını istemediğimiz alanın bulunduğu satıra gelin ve
Alan Özellikleri kısmındaki Gerekli özelliğini Evet yapın.

       Böylelikle bu alanın veri girerken boĢ bırakılmasını önlemiĢ olduk.

GiriĢ Maskesi

        Bir alana bilgi giriĢi yaparken kullanıcının bilgi girmesine yardımcı olmak ve
sınırlama getirerek yanlıĢ bilgi girilmesini önlemek için oluĢturulan bir yapıdır. GiriĢ maskesi
tanımlamak için Ģu karakterler kullanılabilir.
          KARAKTER                                        ĠġLEVĠ
                  0            0 ile 9 arasında bir değer girilmesine izin verir. Bu
                               tanımlama yapıldığında bilgi giriĢi zorunludur.
                  9            Bu tanımlama yapıldığı zaman bilgi giriĢi zorunlu değildir.
                               Veya daha az rakam girilebilir. Rakamlar arasında boĢluk
                               verilebilir. Bu alana hiç bilgi girilmeden geçilebilir.
                  #            Tek bir rakam veya boĢluk girilmesi için kullanılır. Bilgi
                               giriĢi zorunlu değildir. Tanımlanandan daha az veri
                               girilebilir.
                  L            Sadece alfabetik karakterlerin giriĢine izin verir.
                               Tanımlandığı adet kadar bilgi giriĢi zorunludur. Karakterler
                               arasında boĢluk verilemez.
                  ?            Sadece alfabetik bilgi veya boĢluk giriĢine izin verir.
                               Tanımlandığı adetten daha az bilgi girilebilir.
                  A            Sadece harf ve rakam giriĢine izin verir. Tanımlandığı sayı
                               kadar bilgi giriĢi zorunludur.
                  a            Harf, rakam ve boĢluk giriĢine izin verir. Tanımlandığı kadar
                               bilgi giriĢi zorunlu değildir.
                  &            Herhangi bir karakter giriĢi yapılabilir. Tanımlandığı adet
                               kadar bilgi giriĢi zorunludur.
                  C            Herhangi bir karakter giriĢi yapılabilir. Tanımlandığı adet
                               kadar bilgi giriĢi zorunlu değildir.

    ġimdi yukarda anlattıklarımızı içeren bir tablo yapalım…
ÖRNEK:


                                              95
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        Elektronik bir ajanda veri tabanı hazırlayalım.Bu ajanda da arkadaĢlarımıza ait değiĢik
bilgileri tutacağımız alanlar olsun.
        Ġlk olarak tablomuzu oluĢturup alanları ekleyelim



                                                                  Tasarım Görünümünde
                                                                 Tablo Oluştur seçeneği
                                                                 seçelim.


       Açılan pencereye uygun Ģekilde alanlarımızı yazalım.




       Alan isimlerini girdikten sonra Araç Çubuklarından    düğmesine basarak tabloyu
“ ajanda ” adıyla kaydedin.Birincil anahtar olmadığı yönündeki uyarıya Hayır cevabı verin.




                                              96
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        ġimdi bazı alanların Alan Özelliklerini ayarlayarak bilgi giriĢini daha etkin hale
getirelim.
        Adı Soyadı alanının Sıralı özelliğini Evet(Yineleme Yok) değerine ayarlayın.
Böylece bilgiler hem ada göre sıralanacak hem de aynı kiĢinin yanlıĢlıkla iki defa girilmesi
önlenecektir.
        Adres alanının Alan Boyutu özelliğini 255 olarak ayarlayın.Metin alanlar için
verebilecek en büyük boyut budur.Bunu ayarlamazsanız varsayılan 50 olarak kalır ve 50 harf
adres için yeterli olmayabilir.
        Bulunduğu ülke alanının Varsayılan Değer özelliğine “Türkiye” yazın.
ArkadaĢlarımızın çoğu Türkiye’den olacağı için her seferinde ülke adı yazmak zorunda
kalmayız.
        Posta Kodu alanının GiriĢ Maskesi özelliğini 00000;;_ olarak ayarlayın.Bu ayarı elle
değiĢtirebileceğiniz gibi giriĢ maskesi özelliğinin yanındaki   düğmesi ile açılan pencereden
Posta Kodu biçimini seçerek de yapabilirsiniz.
        Cep Telefonu, Ev Telefonu, ĠĢ Telefonu ve Fax alanlarının GiriĢ Maskesi özelliğine
(999) 000 00 00;0;_ yazın.Böylece telefon girilmesi gereken yerlerde (___) ___ __ __
maskesi devreye girecek ve kullanıcının (356) 123 45 67 formatında bilgi girmesini
sağlayacaktır.

       Cinsiyeti alanındaki Veri Türü listesinden Metin yerine Arama Sihirbazını seçelim


       Arama sihirbazını seçtikten sonra aĢağıdaki sihirbaz devreye girer.




       Açılan pencereden Ġstediğim Değerleri Ben Yazacağım seçeneğini iĢaretleyin, ikinci
ekrana geçmek için Ġleri butonuna basın.




                                             97
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


       Ġkinci ekranda ise açılan sayfada satırlara Erkek ve Bayan yazın.

                                                                              Böylece
                                                                              kullanıcı bu
                                                                              alana geldiğinde
                                                                              açılan bir kutu
                                                                              içinde istediği
                                                                              cinsiyeti
                                                                              seçebilir.Tekrar
                                                                              ileri butonuna
                                                                              basarak son
                                                                              adıma
                                                                              geçilir.Burda da
                                                                              yaptığımız bu
                                                                              alan etiket
                                                                              veririz.Son
                                                                              düğmesine
                                                                              basarak iĢlemi
                                                                              bitiririz.

Bu iĢlemi de yaptıktan sonra tablomuzu kaydedip ve tabloya kayıt girmeye baĢlayabiliriz.


TABLOYA KAYIT GĠRMEK
       Access tablolarına bilgi giriĢi doğrudan tablodan yapılabilir. Bunun için bilgi girilecek
tablo seçilip Aç düğmesine basılır. Tabloda her satır ayrı bir kayıt tutar. En son kayıttan
sonraki boĢ satır yeni kayıt eklemek için kullanılır. Bu son satıra yeni bir kayıt girilmeye
baĢlandığında o satırın bir altına tekrar boĢ bir satır ekler. Yeni kayıt giriĢi böylece devam
eder. Her alana bilgi girildiğinde Enter tuĢuna basarak bir sonraki alana geçilebilir.
       Bir tablo üzerinde çalıĢırken tablo üzerinde ve kayıtlar üzerinde yapılabilecek bazı
iĢlemleri Ģu Ģekilde açıklayabiliriz :




       Yukarda ki pencere de daha önce hazırladığımız tabloya veri girdik.Ayrıca kayıt
penceresinde bulunan bazı simgeleri açıklayalım.



                                              98
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




              :Ġlk kayıta gider.

              :Bir önceki kayıta gider.
              :Bir sonraki kayıta gider.

              :Son kayıta gider.

              :Yeni kayıt için yer açar

              :ġuan üzerinde bulunduğumuz kayıtın numarası yazılır.
              :Kayıt sayısını gösterir.

FORM OLUġTURMAK
        Form, tabloya bilgi giriĢ yapmanın baĢka bir yoludur. Hazırladığınız tabloya veri
giriĢini tablo üzerinden yapabilirsiniz ancak bu pek fazla kullanıĢlı olmaz.Veri giriĢini
kolaylaĢtırmak ve görsel zenginlik kazandırmak için tablolara formlar üzerinden veri giriĢini
sağlayabiliriz.



Veri tabanı tasarım penceresinden
daha önce oluĢturduğumuz ajanda
tablosunu seçin ve Ekle
menüsünden Otomatik Form
komutunu tıklayın.Access otomatik
olarak yandaki formu oluĢturur.




    Form Sihirbazı ile form
         oluĢturma
1. Formlar bölümündeki
   düğmesine basılır.

2. Gelen ekranda önce alttaki liste
   kutusundan kendisi ile ilgili
   form hazırlanacak olan tablo
   seçilir. Daha sonra Form
   sihirbazı seçeneği seçilerek
   Tamam düğmesine basılır.




                                              99
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


3. Sonraki ekranda form üzerinde görülecek alanlar sol taraftan sağ tarafa atılır. Bunun için
   iki bölme arasında bulunan sağa ve sola dönük oklar kullanılır.ĠĢlem bitince ileri
   düğmesine basılır.
                                                                                1-Seçili
                                                                                alanları tek
                                                                                Tek sağa atar.

                                                                                2-Sol taraftaki
                                                                                bulunanların
                                                                                hepsini sağa
                                                                                atar.
                                                                                -------------
                                                                                3-Seçili
                                                                                alanları tek
                                                                                tek sola atar.

                                                                                4- Sol taraftaki
                                                                                bulunanların
                                                                                hepsini sağa
                                                                                atar.




4. Daha sonra alanların form üzerine nasıl yerleĢeceğini belirleyen bir pencere açılır.Açılan bu
pencerede yer alan seçeneklerden biri seçilir ve yine Ġleri düğmesine basılarak devam edilir.




                                              100
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


5.      Sonra formun zemin rengi ve alanların renkleri ile ilgili seçenekler içeren Hangi stili
istersiniz? sorusu gelir. Bu ekranda istenilen stil seçilir ve Ġleri düğmesine basılarak devam
edilir.




6.     Son ekranda form baĢlığını yazıp Son düğmesine basarak formun oluĢturulması
sağlanır.




                                             101
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




7.   Form oluĢup ortaya çıktığında artık bilgi giriĢi yapılabilir veya istenirse Tasarım
Görünümüne geçerek sihirbazın tasarladığı formun üzerinde düzenleme yapılabilir.

                                                 Tasarım Görünümüne geçmek için;
                                                 * Görünüm Menüsünden



                                                 Butonuna basılır yada



                                                 * Araç çubuklarından

                                                        Düğmesine tıklanır.


Tasarım Görünümünde açtığımızda ekranımıza aĢağıdaki görüntü gelir.



            Soldaki kutucukta bulunan
            elemanları kullanarak sağ
            taraftaki formun tasarımında
            istediğimiz Ģekilde
            değiĢtirebiliriz.Form
            üzerinde ekleme çıkarma
            yapabiliriz.




       Form tasarımını bitirdikten sonra Görünüm menüsünden

seçeneğine tıklayarak yada Araç Çubuklarından        düğmesine tıklayarak.Tekrar Form

Görünümüne dönebilir ve kayıt iĢlemlerine devam edebiliriz.




                                           102
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


SORGU OLUġTURMAK
       Sorgular, tablolardaki çok sayıda kayıt içerisinden istenilen kriterlere uyan kayıtları
süzerek görmemizi sağlayan veritabanı nesneleridir.

Tasarım Görünümünde Sorgu OluĢturma:
  1-     Sorgular bölümünde Yeni düğmesine basılır.
  2-     Gelen ekranda Tasarım görünümü seçili iken Tamam düğmesine basılır.
  3-     Sorgu tasarımına girildiğinde
sorguya hangi tabloları
ekleyeceğimizi soran bir pencere
açılır. Bu pencerede sorguda
kullanılacak tablolar ayrı ayrı veya
birlikte seçilerek Ekle düğmesine
basılır. Daha sonra bu pencere
kapatılır.
  4-     Sorgu ekranında istenilen
tablodan sorguda yer almasını
istediğimiz alanlar ayrı ayrı alınarak
alt taraftaki sorgu sütunlarına
eklenir. Bunun için alan adından fare
ile basılı tutup sürükleyerek
aĢağıdaki sütunlara indirilip
bırakılabilir.
  5-     Sorgu sonucunun belli bir alandaki bilgilere göre sıralanmasını istiyorsak o alan için
Sırala özelliği açılıp Artan veya Azalan seçeneği seçilebilir.
  6-     Sorgu sonucunda görünmesini istemediğimiz alanlar varsa bu alanlar için Göster
kutucuğundaki iĢaret kaldırılabilir.




Henüz hiçbir ayar yapmadan araç çubuğundaki                    düğmesine tıklayarak sorguyu
çalıĢtırabiliriz.



                                               103
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                                                       Gördüğünüz gibi sorgu
                                                       çalıĢtırıldığında tablodaki
                                                       bütün kayıtları
                                                       listelemektedir. Tabii ki
                                                       amacımız bütün kayıtları
                                                       olduğu gibi listelemek
                                                       değildir. Bu iĢi tablo
                                                       görünümünde de
                                                       yapabiliyoruz. Sorgunun asıl
                                                       özelliği kayıtların tümünü
                                                       değil Ģartımıza uyanları
                                                       listeleyebilmesi ve bir grup
                                                       kayıt üzerinde iĢlemler
yapabilmesidir.Görünüm menüsünde ki Tasarım Görünümü komutu ile tekrar tasarıma geri
dönelim.




Sorgu tasarım penceresindeki satırlarla yapabileceğimiz bazı iĢlemler Ģunlardır:
Sırala satırı ile verileri sıralatabiliriz.Örneğin Ad Soyad alanındaki Sırala satırından Artan
veya Azalan’ı seçerek bilgilerin ad soyad alanına göre alfabetik olarak gösterilmesini
sağlayabiliriz.
Ölçüt satırına bir Ģart girerek sadece o Ģarta uyan kayıtları listeleyebilirsiniz.
Örneğin sadece cinsiyeti alanında erkek yazanları listelettirmek istersek cinsiyeti alanının
ölçüt satırına “erkek” yazmamız gerekir.
                                                       araç çubuklarındaki       düğmesine
                                                       tıklayarak sorguyu çalıĢtırırsak
                                                       aĢağıdaki pencerede görüldüğü gibi
                                                       sadece cinsiyeti alanında “erkek”
                                                       bilgisi bulunan kayıtlar listelenir.




Sorguyu kaydedip istediğimiz bir anda tekrar tekrar çalıĢtırabiliriz



                                              104
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


RAPOR HAZIRLAMAK
        Rapor, tablolardaki bilgileri düzenli bir sayfa dizaynı oluĢturarak kağıda dökmek için
kullanılır.

Rapor sihirbazı ile rapor hazırlamak

1-      Veri tabanı yönetim penceresinden(Alttaki Pencere) Raporlar bölümüne
tıklanır.Açılan sayfada üst tarafta yer alan Yeni düğmesine basılır.




2-     Yandaki ekran geldiğinde önce alt taraftaki liste kutusu açılıp rapora kaynaklık edecek
tablo veya sorgu seçilir.(Biz burada daha önce yaptığımız ajanda isimli tabloyu seçtik) Daha
sonra Rapor sihirbazı seçeneği seçilip Tamam düğmesine basılır.




                                              105
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


3-    Yine form sihirbazında olduğu gibi, tablo veya sorguda yer alan alanların listesinin
bulunduğu ekran gelir.




        Yukarıdaki pencerede Seçili Alanlar bölümündeki kayıtlar oluĢturduğumuz raporda
gözükecektir. Buradan raporda kullanmak istediğimiz alanlar ortadaki sağa dönük oklar ile
sağ tarafa atılır. Ġleri düğmesine basılarak devam edilir.




                                                                             4- Bir sonraki
                                                                             ekranda, eğer
                                                                             rapor
                                                                             dökümünde
                                                                             gruplandırma
                                                                             yapmak
                                                                             istiyorsak hangi
                                                                             alana göre
                                                                             gruplandırma
                                                                             yapılacağı
                                                                             seçilir. Ġleri
                                                                             düğmesi ile
                                                                             devam edilir.




                                             106
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


4- Sonraki ekranda, rapordaki kayıtları belli alanlara göre sıralanmıĢ olarak listelemek
istiyorsak sıralama yapacağımız alanlar seçilebilir.Alanları seçtikten sonra ise Artan yada
Azalan olarak ayarlayıp yine ileri düğmesi ile devam edilir.




5-      Daha sonra, raporun sayfa üzerindeki yerleĢimini gösteren seçenekler yer alır.
Bunlardan istenilen biri seçilir. Ayrıca sayfanın yatay veya dikey kullanımı da buradan
değiĢtirilebilir. Ġleri düğmesi ile devam edilir.




                                           107
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


6-    Bir sonraki adımda raporun kağıda dökülüĢ stili ile ilgili seçenekler mevcuttur.
Bunlardan istenilen biri seçilip yine devam edilir.




7- Son adımda rapora bir ad verilir ve Son düğmesine basılarak raporun oluĢması sağlanır.




                                           108
    AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




      Bir raporun Baskı Önizleme görüntüsü yukarıdaki gibidir. Bu durumda Yazdır
düğmesini kullanarak rapor yazıcıdan kağıda dökebiliriz.

       Sihirbaz kullanılarak oluĢturulan bir raporun Tasarım Görünümüne geçilerek rapor
tasarımında değiĢiklik yapılabilir.




                                          109
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




                                   İNTERNET
Bilgisayar Ağı Nedir?
       En az iki bilgisayarın birbirlerine bağlanıp, bilgi alıĢ-veriĢinde bulunmasına bilgisayar
ağı (Network) denir. Bilgisayar ağları, kullanıcılara bilgisayarlar arası bilgi paylaĢımı
yapabilecekleri bir ortam sağlar. Bilgisayar ağına bağlı kullanıcıların, ağın kaynaklarına
ulaĢması ve diğer kullanıcılarla iletiĢimde bulunması ağ kullanımının temel amacıdır. Bu da
zaman ve para tasarrufu sağlar.

        Aynı mekanda bulunan ya da birbirine yakın bilgisayarların oluĢturduğu ağlara yerel
bilgisayar ağları (LAN, Local Area Network) denir. Bir ofiste bulunan birkaç bilgisayarın ve
bir yazıcının birbirine bağlanması yerel bilgisayar ağına örnektir.

        Farklı mekanlarda bulunan ya da birbirlerinden uzak bilgisayarların oluĢturduğu ağlara
ise geniĢ bölge ağları (WAN, Wide Area Network) adı verilir. GeniĢ bölge ağları, yerel bölge
ağlarını birbirine bağlar. Farklı ülkelerde birimleri olan büyük bir Ģirketin bilgisayar ağı, farklı
ülkelerdeki yerel bilgisayar ağlarını birbirine bağlayarak geniĢ bölge ağı meydana getirir.




                                                110
      AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


                                     Internet Nedir?
                                             Milyonlarca bilgisayardan oluĢan, binlerce bilgisayar
                                     ağını birbirine bağlayan global ağa INTERNET denir. Bu
                                     ağın bir yöneticisi yoktur. Internet kullanıcıları birbirleri ile
                                     haberleĢmek için ortak bir anlaĢma dili kullanırlar. Bu ortak
                                     anlaĢma diline TCP/IP denir. Bu protokol sayesinde
                                     donanım ve yazılımdan bağımsız olarak bilgisayarlar arası
                                     iletiĢim mümkün olur.
                                             Bu anlaĢma dilinde her bilgisayarın bir adresi vardır.
                                     Bu adresler numaralarla ifade edilir ve bilgisayarın IP adresi
                                     Ģeklinde ifade edilir. Tıpkı her evin bir adresi, her telefonun
                                     bir numarası olduğu gibi. Bu adreslere bilgiler en kestirme
                                     yoldan ulaĢır. UlaĢım için diğer bilgisayarlardan yararlanılır.
                                     HaberleĢen iki bilgisayar arasındaki diğer bilgisayarlar
                                     kendilerine ait olmayan bilgi paketlerini diğer bilgisayara
                                     aktarırlar.

Internet Ne iĢe Yarar?
       Bilgi paylaĢımı için global bir yapı sağlayan Internet, iletiĢime de farklı boyutlar
kazandırmıĢtır.
       AĢağıda, Internet' in hangi amaçlarla kullanılabileceğine iliĢkin amaçla kullanıldığına
örnekler bulacaksınız:

      Dünyanın en büyük kütüphanelerinde araştırma yapabilirsiniz,
      Farklı ülkelerde yaşayan meslektaşlarınızın yaptıkları çalışmaları inceleyebilirsiniz,
      Başka bir ülkede öğrenim gören çocuğunuza elektronik postayla mektuplarınızı bedava ve çok
       kısa zamanda gönderebilirsiniz,

      Internet üzerinden eğitim veren bir üniversitede okuyup mezun olabilirsiniz,
      Farklı mekanlardaki arkadaşlarınızla sohbet edebilirsiniz,
      Filmlerin tanıtım görüntülerini izleyip, akşam gideceğiniz filmi seçebilir, biletinizi de satın
       alabilirsiniz,
      Alış-veriş yapabilirsiniz, rezervasyon yaptırabilirsiniz,
      Anket yapabilir, yapılan bir anketi cevaplandırabilirsiniz,
      Kendi web sayfanızı hazırlayarak çalışmalarınızı yayınlayabilirsiniz,


       Internet, insanoğlunun Ģimdiye kadar yapılandırdığı en büyük iletiĢim sistemidir. Özel
bir yöneticisi olmayan, demokratik bir yapıdır. Tüm kullanıcıların düĢüncelerini özgürce ifade
edebildikleri bir ortamdır.

Elektronik Posta Nedir?
       Elektronik posta mektuplarınızı Microsoft Outlook, Outlook Express, Hotmail
Messenger gibi özel bir program kullanarak Internet aracılığıyla, mail adresi olan diğer bir
Internet kullanıcısına gönderebilirsiniz. Mektubunuzun ulaĢma süresi, bilginin transfer hızına



                                                   111
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


bağlıdır. Birkaç saniye ya da birkaç dakika olabilir. Bu süre eğer normal postayla
gönderdiğiniz mektubun ulaĢma hızıyla karĢılaĢtırılırsa çok kısa kalır.



Haber Grupları (Newsgroups)
       Internet kullanıcılarının değiĢik konulardaki düĢüncelerini paylaĢmak için
oluĢturulmuĢ tartıĢma gruplarıdır. Haber grupları, bir konuyla özel olarak ilgilenenler arasında
ya da bir topluluk için oluĢturulabilir.

Sohbet
       IRC (Inter Relay Chat)
Bazı programlar arayıcılığıyla diğer kullanıcılarla sohbet eĢ zamanlı sohbet etmenizi sağlar.
Sohbet ortamlarında kullanıcılar kendilerine takma isim (nick name) seçerler. Herhangi bir
sohbet grubuna katılmanın yanısıra, istenilen bir konuda kanal açılıp sohbet edilebilir.

Sesli ve Video Konferans
        Sesli konferans bilgisayara bağlı bir mikrofon ve hoparlör arayıcılığıyla baĢka bir
Internet kullanıcısı ile konuĢmaktır.
        Video konferans ise bir kamera ve mikrofon arayıcıyla baĢka bir Internet kullanıcısına
ses ve görüntü ulaĢması ve baĢka bir kullanıcıdan gelen ses ve görüntülerin alınmasıdır.

Internet' e Nasıl Bağlanabilirim?
        Internet' e kiĢisel bağlantı için bir bilgisayara, bir modeme, bir telefon bağlantısına ve
servis sağlayıcıdan alınmıĢ kullanıcı Ģifresine gereksinim vardır.

Modem Nedir?
        Bir bilgisayardan diğer bir bilgisayara iletilecek olan bilgiyi telefon kablolarından
geçebilecek duruma dönüĢtürür, bilgisayara diğer bir bilgisayardan gelen bilgileri de
bilgisayarın anlayabileceği duruma getirir.
        Bilgisayarınız dijital bilgi üretir. Telefonlar da bilgiyi iletmek için analog sinyaller
kullanırlar. Telefon kablolarının kullanılması için de analog sinyalleri digital bilgiye, digital
bilgiyi de analog sinyallere dönüĢtüren modemler geliĢtirilmiĢtir.
        Modemler hızlarına göre sınıflandırılır. Modemlerin veri iletiĢim hızları "bps" (bit per
second) olarak ifade edilir. (Bit nedir? Bakınız Bilgisayar' a GiriĢ) Bu da modemin saniyede
kaç bit taĢıdığı anlamına gelir.) 14400 bps, 19200 bps, 28800 bps, 57600 bps gibi iletiĢim
hızlarına sahip modemler vardır. Hızlı modem, bilgiye kısa zamanda ulaĢmayı sağlayan
unsurlardan bir tanesidir.
        Bilgisayar kasanın içinde olan modemlere dahili (internal), kasanın dıĢında olan
modemlere de harici (external) modemler adı verilir. Modemin kasanın içinde ya da dıĢında
olması modemlerin iĢlevini etkilemez ya da değiĢtirmez.

Servis Sağlayıcı Nedir (Internet Service Provider (ISP)).?
        Internet' e bağlanmayı sağlayan aracı kuruma servis sağlayıcı denir.
        Internet' e bağlanmak için servis sağlayıcı kurumdan kullanıcı Ģifresi ve bağlantı için
kullanılacak telefon numarası alınır. Bağlantı kurulduğunda servis sağlayıcı, bilgisayar için
geçici bir IP adresi (Bilgisayarın internetteki adresi) oluĢturur. Sonraki bağlantılarda IP adresi
değiĢerek Internet'e bağlantı her seferin de yeni bir IP adresi ile sağlanır.


                                               112
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Tarayıcı (Browser)
        Internet' de milyonlarca bilgisayar üzerindeki birbirine bağlı web sayfalarına ulaĢmak
için bazı programlar kullanılır. Bu programlara Tarayıcı (Browser) denir. En yaygın
kullanılan tarayıcılar Internet Explorer, Netscape Navigator, Maxthon, Opera’ dır.
        Tarayıcılar(Browser) genellikle birbirlerine benzer. Bunlarda bir tanesini kullanabilen
diğerini de rahatlıkla kullanabilir.




Tarayıcı üzerindeki bazı tuşlar ve görevleri aşağıda verilmiştir.


1.           Geri (Back)             : Bir önceki sayfaya gitmenizi sağlar.


2.          Ġleri (Forward)          : Bir sonraki sayfaya gitmenizi sağlar.


3.          Dur (Stop)               : Sayfanın yüklenmesini durdurur.


4.         Yenile (Refresh)          : Sayfanın yeniden yüklenmesini sağlar.
                                      (Klavyeden F5 tuĢu da aynı iĢlemi yapar)


5.          GiriĢ (Home)             : AçılıĢ(GiriĢ) sayfasına gitmeyi sağlar.


6.          Yazdır (Print)           : Ekranda görülen sayfayı yazdırır.




                                              113
           AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


Web Adresi Nedir?

      Web adresleri, ulaĢmak istediğiniz bilginin hangi bilgisayar üzerinde saklı olduğunu
saptamak için kullanılırlar.

         Tarayıcıya ulaĢılmak istenilen sayfanın adresi girildiğinde, sayfanın bulunduğu
bilgisayarla iletiĢime geçilir. Bilgisayarlar arası haberleĢme sonucu, sayfaya kullanıcıya
ulaĢtırılır.

            Web adreslerinde sitenin adı, ait olduğu kuruma göre değiĢiklik gösterir..

.org            Ticari olmayan organizasyonlar
.net            Internet'le ilgili kurumalar
.ac             akademik (Büyük Britanya)
.edu            Eğitimle ilgili kurumlar için kullanılır.
.gov            Devlete ait kurumlar
.mil            Askeri kurumları gösterir.
.com            Ticari organizasyona ait olduğunu gösterir.

Web adreslerinde,


           Türkçe harf kullanılmaz.

       Ģ,ç,ü,ö,ğ,ı,Ġ gibi harfler adreslerde kullanılmaz.



ÖR:

"eğitim" yerine "egitim", "biliĢim" yerine "bilisim" kullanılır.
Son dönemlerde, Internet'te Türkçe harflerin kullanılması ile ilgili çalıĢmalar olsa da henüz
hayata geçirilmemiĢtir.



           Sözcükler arasında aralık bırakılmaz.



Dosya Transfer Protokolü (FTP)
        Ağ içindeki bilgisayarların arası dosya alıĢ veriĢini mümkün kılan protokoldür. Bu
protokol sayesinde, baĢka bilgisayarlardan, kendi bilgisayarınıza dosya indirebilir, kendi
bilgisayarınızdaki dosyaları paylaĢabilirsiniz. Böylece video klipleri izleyebilir, yazılımları
güncelleyebilir (upgrade), bedava yazılımlardan faydalanabilir, iĢ yerinizdeki dosyalarınıza
ulaĢıp evde çalıĢabilirsiniz.



                                                    114
     AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ


        Bazı dosyaları indirmek ("download", bilgisayarınıza kopyalamak) için izne
ihtiyacınız vardır. Bu dosyalara ulaĢmanız için kullanıcı Ģifresini bilmeniz gerekir. Bunun
yanında herkesin kullanımına açık dosyalar, anonim FTP arĢivleri, de vardır.
        Bir dosyayı bilgisayarınıza indirmek istediğinizde dosyanın bulunduğu linki
tıklamanız genellikle yeterli olabilir. KarĢınıza dosyayı nereye kaydetmek istediğinizi soran
bir pencere açılır. Dosyanın yeri belirlendikten sonra, dosya kopyalama iĢlemi baĢlar.
        Dosyaları indirirken bazı sorunlar çıkabilir. Bağlantı kesilebilir, kopyalama iĢlemi
bitmeden iĢlemi iptal edilmek zorunda kalabilirsiniz. Elektrikler kesilebilir ve iĢlem yarıda
kalabilir. Böyle bir durumda dosyanın tamamı indirilmediğinden yapılan iĢlem boĢa
gidecektir. GetRight, flashget, teleport gibi programlar ise herhangi bir sıkıntı anında
download iĢleminin zarar görmesini önler ve sıkıntı geçince kaldığı yerden devam etmesini
sağlarlar.


Alan Adı:

        Internet' teki her bilgisayarın bir IP adresi vardır. (Bak Internet nedir?). BaĢka bir
bilgisayarla temas kurabilmek için karĢı bilgisayarın IP adresinin tanınmıĢ olması gerekir. IP
adresi 4 tane nokta ile bir birinden ayrılmıĢ numaralardan oluĢmaktadır

145.201.245.38 gibi

         Internet' teki tüm bilgisayarlar, sizi bu numara sayesinde bulurlar. Alan ismi ise bu
numaranın sadece bir görüntüsüdür, yani alan ismi size 145.201.245.38 gibi anlamsız bir
numara yerine www.firmaismi.com gibi bir web adresi ile ulaĢılmasını sağlar.
Web sayfaları HTML dili (Hypertext Markup Language) kullanılarak oluĢturulur. Son yıllarda
geliĢtirilen editörler, web sayfası yaratma iĢini çok kolaylaĢtırmıĢtır.




www.bilgisayardefteri.com
Kaynak : http://www.mtuncel.com


                                              115
AKÇAKOCA HALK EĞĠTĠMĠ MERKEZĠ ve AKġAM SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ




                            116

								
To top