�ocuk ve Ad�lesanlarda Metabolik Sendrom by HC11121009519

VIEWS: 58 PAGES: 34

									Çocuk ve Adölesanlarda
  Metabolik Sendrom



   Prof. Dr. Peyami Cinaz
  Çocukluk çağı obezitesi, insülin
direnci ve metabolik sendroma zemin
          hazırlamaktadır
 Metabolik sendrom nedir?
 Metabolik sendrom tanı kriterleri
 nelerdir?
    Metabolik sendrom (Sendrom X)

   Obezite
   İnsülin direnci
   Tip 2 diyabetes mellitus (tip 2 DM)
   Hipertrigliseridemi
   Hipertansiyon
                            birlikteliği

 Koroner, periferal ve serebral damar
    hastalığı için önemli risk faktörüdür
       Metabolik sendrom




Günümüzde çocukluk çağına da
        yansımıştır
             Metabolik Sendrom tanımında
             hangi göstergeler kullanılmalı ?


   Günümüzde halen tartışmalı
       Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)
       Ulusal Kolesterol Eğitim Programı National
        Cholesterol Education Program (NCEP)
        Erişkin Tedavi Paneli (ATP-III) tarafından
        bildirilen kriterler bulunmakta
                   DSÖ (1998)                                NCEP ATP III (2001)

BAG veya BGT veya DM ve/veya insülin direnci
                                                 Aşağıdakilerden üçü yada daha fazlasının
    ile birlikte aşağıdakilerden iki yada daha
                                                                        olması
                    fazlasının olması

 Bel/kalça >0.85(K), >0.9(E)                     Abdominal Obezite
   ve/veya VKİ > 30kg/m2                          APG ≤ 110 mg/dl
 Trigliseridler ≥ 150 mg/dl ve/veya              Trigliseridler ≥ 150 mg/dl
 HDL Kolesterol < 35 mg/dl(K)                    HDL Kolesterol < 50 mg/dl (K),
                          < 40 mg/dl(E)             < 40 mg/dl (E)

 Kan basıncı 140/90 mmHg
 Mikroalbuminüri (İdrar albümin
                                                  Kan basıncı 130/85 mmHg
  atılımı 20µg/dk veya
  albumin/kreatinin oranı 30mg/gün)
   BAG: Bozulmuş açlık glukozu,                  BGT:Bozulmuş glukoz tolerans,
   APG: Açlık Plazma Glukozu,                    K:Kadın,   E: Erkek
             Metabolik sendrom


6- 11 yaş arası obez çocuklarda aşağıdaki
kriterlerden 2’ sinin varlığı ile tanımlanabilir


1. HİPERTANSİYON
2. DİSLİPİDEMİ (HDL  veya Trigliserid  )
3. BOZULMUŞ GKUKOZ TOLERANSI

                        Boney Cm, Pediatrics 115;290, 2005
      Çocuk ve Adolesanlarda Metabolik
            Sendrom Prevalansı

Vücut kitle indeksi                       Türkiye*(n=2491)
 >95. Persentil           %29
                                          %34.2
 85-95. Persentil         %6.8           %6.9
 <85 . Persentil          %0.1           %2.8



  Cook S ve ark. Arch Pediatr Adolesc Med 2003:157:821
  * Kocaeli, Çizmecioğlu F, Hatun Ş UPEK, 2006
   Hacettepe Üniversitesi
       Metabolik sendrom    % 31,5 (3 kriter ile)
       Hiperinsülinizm      % 46,5,

                     Eur.J. Pediatr,1999;158:269
                          2005 Hacettepe N; 352
                  İnsülin Direnci


   Periferik dokularda insülin duyarlılığının azalması
    sonucu glukozun dokularda kullanımı ve glikojene
    dönüşümü yetersiz hale gelir ve insülin düzeyi
    artar

   İnsülin düzeyindeki artışa rağmen yeterli etkinin

    görülmemesi   İNSÜLİN DİRENCİ
                  İnsülin Direnci




   Morbid   obezlerde    insülin   direnci   daha
    yüksektir (%26)
       Insulin direnci ve -hücre fonksiyon bozukluğu
                         birbirini izler

                          Insulin direnci




•Yağ ve kas dokusunda azalmış
glukoz uptake’i                                  Artmış lipolizis
•Artmış KC glukoz çıkışı




   Hiperglisemi                             Artmış dolaşan FFA




                   -hücre fonksiyon bozukluğu
İnsülin Direnci




        Bozulmuş glukoz toleransı veya tip 2 DM

        Dislipidemi

        Hipertansiyon

        Endotelyal fonksiyonlarda bozulma
Obezite ve İnsülin Direnci




        Uzun süren glukotoksisite beta hücre yetmezliği ile
         sonuçlanır

        Obezlerde bozulmuş glukoz toleransı varsa yakın
         izlemi gerekir
             İzlemde her yıl olguların % 2-14’ü tip 2 DM’e dönüşür

             Plazma glukoz ve insülin düzeyleri; riskli çocuklarda ve aile
              öyküsü (+) olanlarda mutlaka değerlendirilmelidir
        ADA Glukoz Düzey Kriterleri (% mg)


              Normal    Bozulmuş    DM

Açlık            100   100 – 125    126



Tokluk         140     140 – 199    200
                İnsülin Direnci Ölçütleri

   Bazal insülin düzeyi
   Açlık glukoz / Açlık insülin oranı
   HOMA (Homeostasis model assesment)
   QUICKI (Quatitative Insulin Sensitivite Check Index)
   OGTT
   İVGTT
   Klemp Teknikleri
             Bazal İnsülin Düzeyi



   Açlık insülin       > 12,2 - 20 mU/ml
      Açlık Glukoz / Açlık İnsülin Oranı


   Açlık Glukoz / Açlık İnsülin Oranı < 4.5
            Legro RS, J Clin Endocrinol Metab 87;2128,2002

   Açlık Glukoz / Açlık İnsülin Oranı < 7
            Vuguis P, J Clin Endocrinol Metab 86; 4618 , 2001
  HOMA(Homeostasis Model Assesment)
        İnsülin Direnç İndeksi

       0.dk glukoz ve insülin düzeyleri veya
       0,5,10. dk glukoz ve insülin düzeyleri
        ortalaması alınarak hesaplanabilir



             Bazal glikoz (mmol/l) x bazal insülin (µU/ml)
HOMA-IR :
                                 22,5
               HOMA Değerleri



   HOMA > 4      (Adolesanlar için)
                 Reinehr T, Arch Dis Child 89;419, 2004



   HOMA > 2.5    ( Erişkinler için)
                 Matthews DR, Diabetalogia, 28;412, 1985
        Çeşitli çalışmalarda erişkinler için
HOMA-IR sınırı 2.5, 3.2, 4 gibi farklı değerlerde
                kabul edilmektedir.
      Ülkemizde ergen obez çocuklarda yapılan
bir çalışmada, HOMA-IR sınır değeri 3,16 olarak
                   bulunmuştur
OGTT indeksleri ile glikoz klemp
tekniklerinden elde edilen ölçümler
 birbirleri ile yüksek korelasyon
             gösterir
               OGTT - İnsülin Direnci


   OGTT’de (0,30,60,90,120. dk)

       İnsülin toplamı         > 300 mU/ml (2150 pmol/L)


       Pik insülin değeri      > 150 mU/ml


       120.dk insülin değeri   > 75 mU/ml
                    İVGTT Ölçümleri


   Beta hücre fonksiyonunu ve insülin duyarlılığını

    ölçmek için kullanılmaktadır

   Günümüzde     sık   örneklemli    İVGTT(FSIVGTT)

    kullanılmaktadır. Glukoz – insülin modeli

    (minimal model) veri analizinde kullanılır
                    Klemp Teknikleri

   Öglisemik hiperinsülinemik klemp tekniği insülin direncini

    değerlendirir

   Hiperglisemik klemp tekniği      beta hücre fonksiyonunu

    değerlendirir

   Altın   standart   olmakla   birlikte,   zorluğu   nedeniyle

    çocuklarda kullanımı yaygın değildir
Metabolik Sendromun Diğer Ölçütleri



   Hipertansiyon
   Dislipidemi
   Bel / Kalça Oranı Yüksekliği
                 Hipertansiyon


   VKI - sistolik kan basıncı arasında yüksek
    korelasyon vardır
   Çocukluk       çağında      hipertansiyonun
    önlenmesi erişkin çağdaki kardiyovasküler
    hastalıkların gelişmesini engeller
                   Hipertansiyon - Tanım


   En az üç ayrı ölçümde elde edilen ortalama sistolik kan basıncı
    ve/veya diastolik kan basıncının cinsiyet, yaş ve boya göre 95.

    persentilde olmasıdır

   Gerekli olan olgularda ayaktan kan basıncı izlemi ile tüm gün

    boyunca kan basıncı ölçümleri değerlendirilmekte

   Prehipertansiyon; Ortalama sistolik kan basıncı ve diastolik kan
    basıncının 90. ve 95.persentilde olmasıdır
             Çocuk ve Adelosanlarda Yüksek Kan Basıncı Çalışma Grubu – 2004;


                     Sistolik KB, mmHg                       Diastolik KB, mmHg
Erkek                   Boy Persentil                           Boy Persentil

 Yaş           5    10    25    50    75    90    95    5    10   25   50    75   90   95

        50     80   81    83    85    87    88    89    34   35   36   37    38   39   39


        90     94   95    97    99    100   102   103   49   50   51   52    53   53   54

 1      95     98   99    101   103   104   106   106   54   54   55   56    57   58   58


        99    105   106   108   110   112   113   114   61   62   63   64    65   66   66


        50     84   85    87    88    90    92    92    39   40   41   42    43   44   44


        90     97   99    100   102   104   105   106   54   55   56   57    58   58   59

 2      95    101   102   104   106   108   109   110   59   59   60   61    62   63   63


        99    109   110   111   113   115   117   117   66   67   68   69    70   71   71
                      Dislipidemi


   Lipid triadı
       Trigliserid yüksekliği,
       HDL düşüklüğü
       LDL yüksekliği
         ile karekterize aterojenik dislipidemidir
               Çocuklarda Serum Lipid Değerlerinin
                         Sınıflandırılması


                        Yüksek   Hafif          Normal

Total kolesterol (mg/dl)  200   170-199          170

LDL Kolesterol(mg/dl)    130    110-129          110

Trigliserid (10 y)      100    75-99           75

Trigliserid (10 –19y)   130     90-129           90



                        Düşük    Sınırda düşük   Normal

HDL Kolesterol(mg/dl)    35     35-45            45
           Bel / kalça oranı


Kızlarda     > 0.90
Erkeklerde > 1
                  Koroner kalp hastalığı
                  Diyabet
                  İnme
                         riski artmaktadır
200
                      BOZULMUŞ

                       GLUKOZ

                      TOLERANSI             İLERİ
140
                                           TETKİK
126
        BOZULMUŞ

      AÇLIK GLUKOZU
110



                                  Diabetes Care 26;3161, 2003

								
To top