Erken �ocuklukta allerjen duyarliligini etkileyen fakt�rler

Document Sample
Erken �ocuklukta allerjen duyarliligini etkileyen fakt�rler Powered By Docstoc
					Erken çocuklukta allerjen
  duyarlılığını etkileyen
        faktörler
       Dr. Fazıl Orhan
      KTÜ Tıp Fakültesi
    Çocuk Allerji Bilim Dalı
Allerjik hastalıkların sıklığındaki artış
9-12 yaş grubu çocuklar, Aberdeen, UK, 1964-1999.




                             Devereux Nature Reviews Immunology 6, 869–874
Genetik faktörler
• Allerjik hastalıklar kalıtsal özellik
  gösterirler.
• 1. derece akrabalarda atopik
  hastalık olması çocuğun atopik
  olmasında büyük oranda
  belirleyicidir.
  –Tek ebeveyn atopik ise %50-60
  –İki ebeveynde aynı atopik hastalık
   varsa %80
                       Uehara M, Kimura C. Acta Derm Venerol 1993;73:62-3.
               Wahn U, von Mutius E. J Allergy Clin Immunol 2001;107:567-74.
                   Alford SH, et al. J Allergy Clin Immunol 2004;114:1046-50.
Genetik faktörler
Bölge           Aday genler                                   Fenotip
1p36            Bilinmiyor                                    Astım
2q21-23, q33    Bilinmiyor                                    Spesifik IgE, astım
3q21            CD80-CD86                                     Total IgE, ağır egzema
4q35            Endotelin reseptörü                           Astım, atopi
5q23-31, q33    IL-3, IL-4, IL-5, IL-13, IL-9, MHC, CD14,     Total IgE, astım, egzema
                glukokortikoid ve 2-adrenerjik reseptörler
6p21.3, 22-24   MHC Class II, TNF-                           Astım, atopi, spesifik IgE
7p15, q33       TCR                                           Astım, total IgE
8p21-23, q13    Bilinmiyor                                    Astım, spesifik IgE
9q22            Bilinmiyor                                    Astım
11q13           FCR1, Clara cell 16 geni                     Astım, IgE, atopi
12q15-q24.1     IGF1, SCF, IFN-, NOS1                        Astım, total IgE, atopi
13q14           Bilinmiyor                                    Astım
14q11.2, q32    TCR-                                         Spesifik IgE, egzema, atopi
16p11.2-12.1    IL-4 REC                                      Total IgE, astım
17              Rantes                                        Egzema
19p13           Bilinmiyor                                    Astım
21              Bilinmiyor                                    Atopi
Çevresel faktörler
Fetal ve postnatal dönemde immün yanıt

                                               Normal
        Th2 tipi yanıt                          Th1 tipi yanıt
             Doğum                              6-12 ay

İntrauterin dönem   Postnatal dönem




             Th2 tipi yanıt                       Atopik
                                   Celedon JC, et al. AJRCCM 2003;167:1239-43
                    van der Velden VH, et al. Clin Exp Allergy 2001;31:997–1006.
                                    Prescott SL, et al. Lancet 1999;353:196–200.
Yüksek riskli infantlarda immün yanıt

• Devam eden Th2 tipi yanıt
  – 6. ve 12. aylarda hem poliklonal uyarıya, hem de daha az
    oranda alerjen ile uyarıya karşı güçlü Th2 yanıt (IL-4, IL-
    5 ve IL-13 düzeylerinde artış)
                         van der Velden VH, et al. Clin Exp Allergy 2001;31:997–1006.

• Nedenleri:
  – Azalmış Th1 (IFN-) uyarısı?
  – Allerjen ile uyarıya (ama, poliklonal uyarıya değil)
    bozulmuş IFN- yanıtı (Th1’den üretim azlığı)
  – Allerjen uyarısı ile IL-10 yapımında azalma
                         van der Velden VH, et al. Clin Exp Allergy 2001;31:997–1006.
                                         Prescott SL, et al. Lancet 1999;353:196–200.


  – Baskılanmış Treg (Th3) hücre yanıtı: Azalmış IL-10 ve
    TGF- yanıtı
                                   Hauer AC, et al. Clin Exp Allergy 2003;33:615-23   .
Prenatal faktörler
Kardeş etkisi/doğum sırası
• Kardeş sayısı ile allerjik hastalıkların
  sıklığı arasında ters orantı vardır.
  – Bu etki, büyük kardeş sayısı fazla ise
    daha belirgin; fazla küçük kardeş sayısı
    ile de benzer ilişki var.
                                     Strachan DP. BMJ 1989;299:1259–60.
                   Karmaus W, Johnson CC. Am J Epidemiol 2005;162:133-8.
Kardeş etkisi/doğum sırası




  Atopik dermatit
       9/11


                                            Astım/wheezing
                                                   21/31
                    Karmaus W, Botezan C. J Epidemiol Community Health 2002;56:209-17.
Kardeş etkisi/doğum sırası




  Saman nezlesi                  Deri testi/IgE pozitifliği
     17/17                                    14/16

                  Karmaus W, Botezan C. J Epidemiol Community Health 2002;56:209-17.
Prenatal faktörler
Kardeş etkisi/doğum sırası
• Gebelik sayısı arttıkça:
 –Maternal IgE azalır.
 –Annede duyarlılık ve allerjik
  rinit riski azalır.

                     Forastiere F, et al. Allergy 2005;60:510–514.
                 Karmaus W, et al. ClinExp Allergy 2004;34:853–9.
Prenatal faktörler
Kardeş etkisi/doğum sırası
• Gebelikler arası süre;
 – Kısaldıkça (2 yıl) atopi riski azalır.
                  Wegienka G, et al. J Allergy Clin Immunol 2004;113:169–71.



 – Uzadıkça astım riski artar (ancak allerjik
   rinit veya allerjik rinit + astım riski
   değişmez).
                       Westergaard T et al. Am J Epidemiol 2005;162:125-32.
Prenatal faktörler
Kardeş etkisi/doğum sırası
• Gebelikte Treg hücre oranı ikiye katlanır;
  gebelikten sonraki 6 hafta boyunca azalır.
  Ancak, gebelik öncesine göre belirgin
  olarak yüksek kalır.
                                                Somerset DA, et al. Immunology 2004;112:38–43.

                         12

                         10
           Tregulatory




                         8

                         6                                            Tr

                         4

                         2

                         0
                              gebelik   doğum   postnatal
                              öncesi             6. hafta
                                           Zaman
Prenatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
• Allerjen ile karşılaşılan döneme göre
  farklı sonuçlar ortaya çıkar:
  – Polenlerle intrauterin ilk 6 ayda
    karşılaşma postnatal duyarlılığı arttırır;
    son trimestrda karşılaşma duyarlılığı
    azaltır.
                    Van Duren-Schmidt K, et al. Pediatr Res 1997;41:128-31.
Prenatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
 – Kord kanında yüksek kedi spesifik IgG
   ab bulunan infantlarda, 8 yaşında atopik
   semptomlar daha az; kedi spesifik IgE
   düşük
                 Jenmalm MC, Björksten B. Clin Exp Allergy 2000;30:34-40.



 – Rye grass ile gebeliği boyunca IT
   alanların çocuklarında 3-12 yaşlarda rye
   grass duyarlılığı, IT devam etmeyenlere
   göre belirgin olarak düşük
                             Glovsky MM, et al. Ann Allergy 1991;67:21–4.
Prenatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
  – Gebeliğin 16. haftasından itibaren erken
    çocuklukta da devam eden yoğun
    akardan kaçınma önlemleri: 3 yaşında
    akar duyarlılığında belirgin artış.
                                    Woodcock A, et al. AJRCCM 2004;170:433-39.


  – Gebeliğin 28. haftasından itibaren süt ve
    yumurtadan arındırılmış diyet alan
    annelerin çocuklarında 5 yaşında artmış
    yumurta allerjisi (diyet grubunda %7,
    kontrol grubunda %0)
                Falth-Magnusson K, et al. J Allergy Clin Immunol 1992;89:709–713.
Prenatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
 Son 3 ayda
               Allerjen spesifik                  Plasentadan
    yoğun
                  IgG sentezi                         geçiş
  allerjenle
 karşılaşma
                               Fetal tolerans / Fetal IgE
                                  yanıtını baskılama

                                    Erken çocuklukta IgE
                                    duyarlılığında azalma

                   Warner JO, et al. Pediatr Allergy Immunol 2000;11(Suppl.13):6–8.
                                      Szepfalusi Z, et al. Pediatr Res 2000;48:404–7.
                                       Jarrett EE, Hall E. Immunology 1983;48:49-58.
Prenatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
• Hayvan deneylerinde; düşük doz
  allerjen IgE sentezini uyarırken,
  yüksek doz allerjen toleransa
  neden olur.
                    Jarrett E, Hall E. Nature 1979;280:145–147.
Prenatal faktörler
Diyet
• Gebelikte taze meyve-sebze tüketiminde
  azalma ile allerji-astım riskindeki artış
  paralel
                                           Seaton A, et al Thorax 1994;49:171–4.

  – Antioksidan özellikleri nedeniyle havayolunda
    inflamasyon gelişimine karşı koruyucu
  – Gebelikte antioksidan alımı çocukta allerjik
    hastalık gelişimine karşı koruyucu olabilir.
                  Devereux G, Seaton A. J Allergy Clin Immunol 2005;115:1109–17.

  – (Kobayda) İçerdikleri retinoidler IL-4 bağımlı
    IgE sentezini inhibe eder.
                                Tokuyama H, et al. Cell Immunol 1995;162:153–8.
Prenatal faktörler
Diyet
• Gebelikte omega 3 yağ asidi kullanımı
  (20. haftadan itibaren 3.7 gr/gün)
  – Yeni doğan kord kanında IL-13 düzeyleri
    belirgin olarak düşük
                             Dunstan JA, et al. Clin Exp Allergy 2003;33:442–8.

  – 1. yaşta şiddetli AD sıklığı belirgin olarak
    düşük (kontrol grubunda%11.6 – aktif grupta
    %2.5)
                   Dunstan JA, et al. J Allergy Clin Immunol 2003;112:1178–84.



• 36 hafta-doğum arasında balık yağı
  kullanımının, 3. yaşta duyarlılık ve hastalık
  sıklığına etkisi gösterilememiş
                       Peat JK, et al. J Allergy Clin Immunol 2004;114:807–13.
Prenatal faktörler
• Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar (≥2) (GİS,
  solunum, konjonktivit, otit, kandida, bakteriyel,
  viral)
• Gebelikte antibiyotik kullanımı (>2 kür)
   – çocukta astım, egzema ve saman nezlesi riskini
     arttırır.
                   McKeever TM, et al. Am J Respir Crit Care Med 2002;166:827–32.




• Gebelik veya doğumda annenin Toxoplasma
  gondii, CMV, Parvovirus B19, RSV ve İfluenza A
  ve B serokonversiyonu, atopi riskini arttırmaz.
                                             Lilja G, et al. Allergy 1997;52:978-84.
Prenatal faktörler
• Baş çevresi büyüklüğü (orantısız fetal
  büyüme)
  – Doğumda, çocukluk çağında ve erişkin
    dönemde total IgE yüksek,
  – Çocukluk çağında astım riski yüksek
                             Gregory A, et al. Clin Exp Allergy 1999;29:330–3.

• Annenin gebelikte sigara içmesi
  – Wheezing ve astımla ilişkili
                             Martinez FD, et al. N Engl J Med 1995;332:133–8.

  – Allerjik duyarlılık üzerine etkisi belli değil
                              Strachan DP, Cook DG. Thorax 1998;53:204–12.

• Gebeliğin son döneminde parasetamol
  kullanımı okul çağında astım, wheezing ve
  total IgE artışı ile ilişkili olabilir.
                            Shaheen SO, et al. Clin Exp Allergy 2005;35:18-25.
Prenatal faktörler
Risk faktörü   Evet                                      Hayır

Düşük          •Arshad SH, et al. CEA 1993;23:504–11.    •Fergusson DM, et al. CEA 1997;27:1394–
gestasyonel    •von Mutius E, et al. J Pediatr           401.
yaş, düşük     1993;123:223–9.                           •Hagstrom B, et al. Scand J Prim Health
               •Schaubel D, et al. J Asthma              Care 1998;16:117–20.
doğum
ağırlığı       1996;33:255–64.                           •Gregory A, et al. CEA 1999;29:330–3.
               •Braback L, et al. CEA 1998; 28:936–42.   •Sin DD, et al. Arch Pediatr Adolesc Med
               •Annesi-Maesano I, et al. Allergy         2004;158:60–4.
               2001;56:491–7.                            •Laerum BN, et al. CEA 2005;35:1022–7.
               •Xu B, et al. Eur J Public Health
               2002;12:166–70.
               •Bernsen RM, et al. CEA 2005;35:1135–
               40.
               •Pekkanen J, et al.CEA 2001;31:95–102.
Yüksek         •Xu B, et al. Eur J Public Health         •Schaubel D, et al. J Asthma 1996;33:255–
gestasyonel    2002;12:166–70.                           64.
yaş, büyük     •Pekkanen J, et al. CEA 2001;31:95–       •Bernsen RM et al. CEA 2005;35:1135–40.
               102.                                      •Fergusson DM, et al. CEA 1997;27:1394–
doğum
ağırlığı       •Godfrey KM, et al. CEA 1994;24:641–8.    401.
               •Olesen AB, et al. BMJ 1997;314:1003–     •Gregory A, et al. CEA 1999;29:330–3.
               8.                                        •Laerum BN, et al. CEA 2005;35:1022–7.
               •Bolte G, et al. CEA 2004;34:381–8.       •Strachan DP, et al. JACI 1997;99:6–12.
                                                         •Leadbitter P, et al. Thorax 1999;54:905–10.
Postnatal faktörler
Hijyen hipotezi:
• Kritik dönemde mikroplar veya mikrobiyal ürünlerle
  karşılaşma Th1 tip immün yanıtı güçlendirir ve Th2 tipi
  yanıt baskılanır              Strachan DP. Thorax 2000;55(Suppl 1):S2–10.
                                 Romagnani S. J Allergy Clin Immunol 2004;113:395–400.
                                             Baker BS. Clin Exp Immunol 2006;144:1–9.
  Mikrobiyal
  ürünler (-)




    Mikrobiyal
    ürünler (+)
Postnatal faktörler
Hijyen hipotezi: ATOPİK HASTALIK SIKLIĞI DAHA AZ
• Kalabalık aileler / fazla büyük kardeş sayısı
                                                  Strachan DP. BMJ 1989;299:1259–60.
• Kreşe giden çocuklarda
                                                  Ball TM, et al. NEJM 2000;343:538-43.
• Kırsal bölgelerde ve çiftliklerde yaşayanlarda (çiftlik
  hayvanları ile teması olanlarda)
                                von Mutius E. J Allergy Clin Immunol 2002;109:S525–32.
• Tüberkülin cevabı yüksek olanlarda
                                             Shirakawa T, et al. Science 1997;275:77-9.
• Kızamık geçirenlerde
                                             Shaheen SO, et al. Lancet1996;347:1792-6.
• Solunum yolu enfeksiyonu geçirenlerde
                                                       Illi S, et al. BMJ 2001;322:390-5.
• Yeni doğan döneminde sepsis geçirenlerde
                           Çetinkaya F, et al. Int Arch Allergy Immunol 2007;142:145-50.
• Antibiyotik kullananlarda
                                         Farooqi IS, Hopkin JM. Thorax 1998;53:927-32.
• Orofekal mikroplarla (Hepatit A, H. pylori, toxoplazma)
  enfeksiyon geçirenlerde
                                              Matricardi PM, et al. BMJ 2000;320:412-7
                                       Kosunen T, et al. Clin Exp Allergy 2002;32:373-8.
Endotoksin
• Gr- bakteri membranının dış duvarını
  oluşturan bir lipopolisakkarit
  – Hayvan çiftliklerinde: En yoğun olarak
  – Ev tozunda
  – Havada
• Allerji ve astım açısından
  – karşılaşılan doza,
  – karşılaşma zamanına,
  – endotoksin sinyal iletim yolağındaki genetik
    yapıya göre birbirine ters etkiler oluşturur.
                                    Weiss S. NEJM 2002;347:930-1.
Endotoksin
                     Makrofaj CD14
Endotoksin (+)       Monosit CD14
               Biyolojik sıvılarda (s)CD14



                   TLR-4                     T hücre
                                     IL-12
                                     IL-18



                                              IFN-
               APC
Postnatal faktörler
Endotoksin
• Allerjenlere deri testi duyarlılığı ve
  allerjik hastalık sıklığı ile ev tozu
  endotoksin düzeyleri ters orantılı.
                                 Gereda JE, et al. Lancet 2000;355:1680-3.
                          Braun-Fahrlander C, et al. NEJM 2002;347:869-77.


• Yüksek riskli infantta yaşamın 2-3
  aylarında ev tozu endotoksin
  maruziyeti atopiden koruyucu ama
  wheezing için risk faktörü
                   Celedon JC, et al. J Allergy Clin Immunol 2007;120:144-9.
    Postnatal faktörler-Aşılar                       Çalışma şekli   Aşı tipi
+ Odent Mr, Kimmel T. JAMA 1994;272:592-3.           Cross-sect.     Pertussis
    Kemp T, et al. Epidemiology 1997;8:678-80.       Retrospektif    Pertussis

    Farooqi IS, et al. Thorax 1998;53:927-32         Retrospektif    Pertussis
-   Lewis SA, Britton JR. CEA 1998;28:1493-500.      Retrospektif    Kızamık              Büyük kardeş +
    Strannegard IL, et al. Allergy 1998;53:249-54.   Cross-sect.     BCG                  Göçmenlerde
    Aaby P, et al. CEA 2000;30:644-50.               Cross-sect.     BCG
    Grüber C, et al. PAI 2002;13:177-81.             Cross-sect.     BCG                  Göçmenlerde
    Marks GB, et al. JACI 2003;111:541-9.            Retrospektif    BCG                  Yüksek risklide
    Grüber C, et al. Pediatrics 2003;111:e282.       Prospektif      BCG                  Kümülatif doz
0   Nilsson L, et al APAM 1998;152.734-8.            Prospektif      Pertussis
    Henderson J, et al. BMJ 1999;318:1173-6.         Prospektif      Pertussis
    DeStefanoF, et al. PIDJ 2002;21:498-504.         Prospektif      Pertussis, Kızamık
    Strachan DP. Thorax 2000;55(Suppl 1):S2-10.      Prospektif      Kızamık
    Alm JS, et al. Lancet 1997;350:400-3.            Retrospektif    BCG
    Strannegard IL, et al. Allergy 1998;53:249-54.   Cross-sect.     BCG
    Grüber C, et al. Pediatrics 2001;107:e36.        Prospektif      BCG
    Grüber C, et al. PAI 2002;13:177-81.             Cross-sect.     BCG
    Anderson HR, et al. AJPH 2001;91:1126-9.         ISAAC           BCG
    Omenaas E, et al. Thorax 2000;55:454-8.          Cross-sect.     BCG
    Jentoft HF, et al. Allergy 2002;57:336-40.       Cross-sect.     BCG
                                                                                  Von Hertzen L, Haahtela
    Krause T, et al. JAMA 2003;289:1012-5.           Cross-sect.     BCG
                                                                                  T. J Allergy Clin Immunol
    Marks GB, et al. JACI 2003;111:541-9.            Retrospektif    BCG          2004;113:401-6.
Postnatal faktörler
Hijyen hipotezi?
• Kreşe gidenlerde AD, besin allejisi ve astım riski yüksek.
                                       Hagerhed-Engman L, et al. Allergy 2006;61:447-53.
• Antibiyotik kullanımı ile allerji sıklığı ilişkili değil
                                         Kummeling I, et al. Pediatrics 2007;119:e225-31.
• Bazı solunum yolu enfeksiyonları (örn. RSV) astım gelişimiyle
  ilişkili olabilir.
                                         Martinez FD. Pediatr Infect Dis J 2003;22:S58-64.
    – Bronşiolit, astım için risk faktörü (OR=2.77),
    – Tekrarlayan nezle (≥3 atak), AR için risk faktörü (OR=2.99)
                                Ramsey CD, et al. J Allergy, Clin Immunol 2007;119:150-6.
• Kızamık geçirenlerde allerjik hastalık sıklığı azalmıyor, hatta
  artıyor
                                                   Paunio M, et al, JAMA 2002;283:343-6.
                                                   Bager P, et al. Thorax 2002;57:379-82.
• Helmint enfestasyonları ile allerji sıklığı ters orantılı.
                                         Yazdanbakhsh M, et al. Science 2002;296:490-4.
• Th1 tipi yanıt ile ilişkili kronik hastalıklar (IDDM, IBD, MS) da
  benzer oranlarda artıyor.
                                                         Bach JF. NEJM 2002;347:911-20.
Postnatal faktörler
Barsak mikroflorası
• Estonya ve İsveç’te:
  – 2 yaşında AD ve en az 1 SPT (+)
    • Laktobasil ve Bacteroides türlerinin
      kolonizasyonu azalmış;
    • Aerobik m.o. (koliformlar ve S. aureus)
      kolonizasyonu artmış
                        Bjorksten B, et al. Clin Exp Allergy 1999;29:342-6.
Postnatal faktörler
Barsak mikroflorası
• Atopik çocuklarda
  – laktobasil, bakteroides, bifidobakter ve
    enterokoklar düşük
  – koliformlar, S. aureus, klostridyumlar yüksek
                    Kalliomaki M, et al. J Allergy Clin Immunol 2001;107:129–34.
                    Ouwehand AC, et al. J Allergy Clin Immunol 2001;108:144–5.
                    Watanabe S, et al. J Allergy Clin Immunol 2003;111:587–91.
                      Mah KW, et al. Int Arch Allergy Immunol 2006;140:157–63.
                    Woodcock A, et al. Pediatr Allergy Immunol 2002;13:357–60.
                     Linneberg A, et al. J Allergy Clin Immunol 2003;111:847–53.
                        Kendler M, et al. Pediatr Allergy Immunol 2006;17:141–7.
                                               Penders J, et al. Gut 2007;56:661–7.

  – Doğum şekli? (C/S)
  – Beslenme? (Çiğ/pastörize edilmemiş süt,
    fermente gıdalar)
  – Antibiyotik kullanımı?
  –…
Barsak mikroflorası
    Zararsız mikroplar
       Laktobasiller             Barsak
                                 makrofajları,                 TGF-
      Bifidobakterler
         Helmintler              monositleri
  Saprofitik mikobakteriler                                  Treg
                                                           uyarılması


                                                               TGF-
                                Treg                           IL-10
Batılı yaşam tarzı?
                       Baskılanamayan Th2 yanıt               Tolerans
    (Hijyen?,
   beslenme?,                  Atopi
  antibiyotik?)
                                       Penders J, et al. Allergy 2007;62:1223-36.
 Başka faktörler?
                             TNF-
                                                                   IBD
                             TNF-            Aşırı
                Th1          IFN-           üretim
                                                                  IDDM
                                                                   MS
                              IL-2
                                                (-)

Antijen                       TGF-
          Th0   Th3           IL-10
                                                            TOLERANS
sunumu
                                                (-)
                               IL-4
                                              Aşırı
                Th2            IL-5                             ALLERJİ
                                             üretim
                              IL-13

                        Rook GA, Brunet LR. Clin Exp Allergy 2005;35:841–2.
                                 Akdis M, et al. J Exp Med 2004;199:1567–75.
                       Nagler-Anderson C. Crit Rev Immunol 2000;20:103-20.
                    Umetsu Dt, et al. J Allergy Clin Immunol 2003;112:480-7.
                       Ludviksson BR, et al. Eur J Immunol 2000;30:2101-11.
                                  Fukaura H, et al. J Clin Invest 1996;98:70-7.
                 Kalliomaki M, et al. J Allergy Clin Immunol 1999;104:1251-7.
Postnatal faktörler
Probiyotikler
  – L.reuteri veya plasebo, gebeliğin 36 haftasından
    itibaren annelere, ilk 1 yaş boyunca bebeklere
  – 2. yaşta iki grup arasında AD sıklığı benzer
    ancak IgE (+) AD sıklığı L.reuteri
    kullananlarda düşük
                  Abrahamsson TR, et al. J Alllergy Clin Immunol 2007;119:1174-80.


  – L.rhamnosus GG veya plasebo, gebeliğin son 2
    haftası annelere, ilk 6 ay boyunca bebeklere
  – 2 ve 4 yaşta AD sıklığı aktif grupta yarı
    yarıya düşük.
  – 4 yaşta deri testi duyarlılığı ve diğer
    allerjik hastalıkların sıklığı farklı değil
                                      Kalliomaki M, et al. Lancet 2001;357:1076-9.
                                     Kalliomaki M, et al. Lancet 2003;361:1869-71.
Postnatal faktörler
Probiyotikler?
• L.acidophilus veya plasebo, 178
  yüksek riskli infant, ilk 6 ay
  – 6. ve 12. ayda AD sıklığı benzer
  – 12. ayda duyarlılık ve deri testi (+)
    AD, probiyotik grubunda belirgin
    olarak yüksek
  – 6. ayda gaitada laktobasil varlığı,
    artmış inek sütü duyarlılığı riski ile
    ilişkili
                  Taylor AL, et al. J Allergy Clin Immunol 2007;119:184-91.
Postnatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
• Polen
  – Yaşamın ilk 3 ayında huş poleni ile karşılaşma 4-
    5.5 yaşta huş polen duyarlılığını arttırır
                          Kihlström A, et al. J Allergy Clin Immunol 2002;110:78-84.

• Akar ?
  – Yaşamın ilk 3 ayında yüksek ev tozu akarı ile
    karşılaşma 7 yaşta akar duyarlılığı ve astım
    riskini arttırır.
                          Celedon JC, et al. J Allergy Clin Immunol 2007;120:144-9.

  – Yüksek riskli ve evcil hayvan beslemeyen
    ailelerde, gebeliğin 16. haftasından itibaren
    erken çocuklukta da devam eden yoğun akardan
    kaçınma önlemleri
    • Aktif gruptaki çocuklarda 3 yaşında akar duyarlılığında
      belirgin artış
                                      Woodcock A, et al. AJRCCM 2004;170:433-39.
Postnatal faktörler
Allerjenle karşılaşma
• Evcil hayvanlar (kedi, köpek)??
  – Evcil hayvan duyarlılığı astım için risk faktörü
  – Pasif karşılaşma (örn. okulda): daha mı
    önemli?
  – Aktif karşılaşma
     • Yüksek endotoksin?
  – Ev içinde hayvan beslemek - duyarlılık
     • Bazı araştırmalarda ilişkili, bazılarında ilişkisiz,
       bazılarına göre ise koruyucu
  – Kedi ile köpeğin duyarlılık ve hastalık
    gelişiminde etkileri farklı olabilir.
                    Simpson A, Custovic A. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2003;3:7-14.
Postnatal faktörler
Anne sütü?
• Allerjik hastalık riskini azaltır.
                                   Kull I, et al. Arch Dis Child 2002;87:478–81.
                                    van Odijk J, et al. Allergy 2003:58:833–43.
                        Kull I, et al. J Allergy Clin Immunol 2005;116:657-61.
                                  Snijder BE, et al Pediatrics 2007;119:e37-41.

• Allerjik hastalık riskini küçük yaşlarda
  azaltır, 7 yaştan sonra arttırır.
                        Matheson MC, et al. J Allergy Clin Immunol;(baskıda).

• Allerjik hastalık riskini attırır (yüksek riskli
  infantlarda).
                         Bergman RL, et al. Clin Exp Allergy 2002;32:159-61.
                          Pesonen M, et al. Clin Exp Allergy 2006;36:1011-8.
                          Mihrshahi S, et al. Clin Exp Allergy 2007;37:671-9.

• Anne sütü ile allerjik hastalıklar arasında
  belirgin bir ilişki yok.
                                             Kramer MS, et al. BMJ;(baskıda).
Postnatal faktörler
Beslenme/Ek gıdalara geçiş
• Yaşamın ilk 4 ayında başlanan ek besin
  gruplarının sayısı (4) ile 2. ve 10. yaşta
  AD arasında doğrusal ilişki var.
                               Fergusson DM, et al. Pediatrics 1990;86:541-6.



• 6 ay yalnız anne sütü alanlarda, 6 ay anne
  sütü + 3. ayda ek gıda başlananlara göre
  1. yılda AD sıklığı belirgin olarak düşük.
  Ancak 3, 5, 10 ve 17. yaşlarda fark
  yok.
                     Kajosaari M, et al. Acta Paediatr Scand 1983;72:411-414.
                      Kajosaari M, et al. Adv Exp Med Biol 1991;310:453-458.
Postnatal faktörler
Beslenme/Ek gıdalara geçiş
• 642 çocuk (%25’i yüksek riskli), doğumdan
  itibaren 5.5 yıl takip,
  –   3   ay   ve   >3   ay   pirinç;
  –   4   ay   ve   >4   ay   sebze, meyve, tahıl;
  –   5   ay   ve   >5   ay   et;
  –   6   ay   ve   >6   ay   inek sütü;
  –   8   ay   ve   >8   ay   yumurta başlanmış
• Süt ve yumurta dışında erken ve geç ek besin
  başlanan gruplarda AD, duyarlılık ve wheezing
  oranları farklı değil
• AD gelişme riski
  – yumurtanın geç başlandığı grupta 1.6, inek
    sütünün geç başlandığı grupta 1.7 kat fazla
                                          Zutavern A, et al. Arch Dis Child 2004;89:303-8.
Gen-çevre ilişkisi
• CD14 promoterinde tek nükleotid
  polimorfizmi (CD14*C-159T), serum
  (s)CD14 düzeylerinde artış ve total IgE
  düzeylerinde düşüklük ile ilişkili
                         Baldini M, et al. Am J Respir Cell Mol Biol 1999;20;976-83.

  – Koruyucu (-159CT, -159TT)
                                   Koppelman GH, et al. AJRCCM 2001;163:965-9.
                          Leung T, et al. Pediatr Allergy Immunol 2003;14:255-60.
                                         Buckova D, et al. Allergy 2003;58:1023-6.
                                      Sackesen C, et al. Allergy 2005;60:1485-92.

  – Arttırıcı (-159CC)
                               Ober C, et al. Am J Hum Genet 2000;67:1154-62.
                            Woo J, et al. J Allergy Clin Immunol 2003;112:438-44.

  – İlişkisiz
                           Heinzmann A, et al. Eur J Immunogenet 2003;30:345-8.
                                 Sengler C, et al. Clin Exp Allergy 2003;33:166-9.
Gen-çevre ilişkisi
• Aynı genetik yapı, farklı çevrelerde farklı
  fenotiplere neden olabilir.
• Aynı genetik yapıya sahip kişilerde aynı
  çevresel etken, farklı miktarlarda farklı
  (birbirine ters) immün fenotipler ortaya
  çıkarabilir.
                            Vercelli D. J Allergy Clin Immunol 2004;113:381-6.

• CD14*-159T ile IgE ilişkisi
  – Genel toplumda, çevresel karşılaşma (çiftlik
    hayvanları) göz önüne alınmaksızın, ilişkili değil
  – Çiftlik hayvanları ile orta düzeyde karşılaşma
    halinde koruyucu
  – Yüksek düzeyde karşılaşma halinde arttırıcı
                         Eder W, et al. J Allergy Clin Immunol 2005;116:601-7.
Genetik yatkınlık   +   Çevresel faktörler




           Kritik dönemdeki
            immün yanıtlar




  Allerjik duyarlılık / hastalık

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:12
posted:12/10/2011
language:
pages:45