DEĞĠġME
VE
EĞĠTĠM
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 1
Neden eğitimde yeni yaklaĢımlar?
Demokrasi ve ekonomideki geliĢmeyi sürekli
kılma,
Bireysel ve ulusal değerlerin küresel değerler
içinde geliĢtirilmesi,
Bilgi toplumunun standardını yakalama
Küresel dinamiklerin fırsata dönüĢtürülmesi,
Öğretim programlarının AB normları ile uyumlu
hale getirilmesi,
Kalıcı ve katılımcı öğrenme arayıĢı,
Stressiz, gerilimsiz, bir öğretim kültürü
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 2
FOTOĞRAFIMIZ
Kim ne kadar memnun?
Kime göre sorun nerede?
Dünyadaki yerimiz.
Çözüm nerede? (Y-G-Ġ-M)
Dünyada ve ülkemizde neler oluyor?
DeğiĢme. YenileĢme. GeliĢme
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 3
DEĞĠġMEYĠ ETKĠLEYEN ĠTĠCĠ
VE/VEYA ENGELLEYĠCĠ DĠNAMĠKLER
DıĢ dinamikler
KüreselleĢme
ModernleĢme
AB adaylığı
Demokrasi
Ġç dinamikler
UlusallaĢma olgusu
Kültür-Jeopolitik
Eğitim
Ekonomi
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 4
DeğiĢim dinamiklerinin etkisi (1)
Toplumsal paradigma değiĢmeleri
Tarım toplumu-sanayi toplumu-bilgi toplumuna
geçiĢ süreçleri
Teknik-mekanik değiĢmenin hızlı oluĢu,
Sosyo-kültürel değiĢmenin yavaĢlığı,
DeğiĢme dinamikleri arasında denge arayıĢı
(Eğitimin rolü)
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 5
ÜLKEMİZ İÇİN FIRSATLAR VE TEHDİTLER
Fırsatlar Tehditler
BiliĢim alanındaki Finansman
geliĢmeler Ġnsan kaynakları
Küresel dinamizm Nüfus artıĢ hızı
Artan eğitim talebi Eğitim-istihdam
EğitilmiĢ genç nüfus iliĢkisizliği
Hayır yapma kültürü Kontrolsüz sosyal
Sivil inisiyatifin mobilite-göç
güçlenmesi Tutarsız eğitim politikası
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 6
Eğitimde
Neler
DeğiĢti?
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 7
1-Bilgi anlayıĢındaki değiĢmeler
Bilgi geçicidir,
Bilgi depolamak için değil, yeni bilgi üretmek için
edinilir,
Bilginin bir kullanım değeri ve özelliği vardır,
Bilgi salt dıĢarıdan verili değildir. Öznel özellikler
gösterebilir,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 8
2-Okulun rolündeki değiĢmeler
Minimum hiyerarĢi, maksimum paydaĢlık,
SosyalleĢtirme, kültürlendirme merkezi,
Çoğulcu ve katılımcı karar süreci (Veli,
öğretmen, öğrenci, STK katılımı vb.)
Birlikteliğe dayalı öğrenme
Velilerle iĢbirliği (Velilerin okulu),
Özne ve paydaĢ öğrenci,
Liderlik anlayıĢına dayalı yönetim.
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 9
3-Öğretmenin rolündeki değiĢme
Öğretimin düzenleyicisi ve kolaylaĢtırıcısı,
Takımın sadece lideri değil aynı zamanda
bir üyesi,
Çözümün sahibi değil, çözümün ortağı,
Öğrencinin ihtiyaçlarına ve durumsallığa
bağlı konum alıcı,
Bilgiyi veren değil, bilgiye ulaĢtıran,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 10
4-Öğrenci profilindeki değiĢmeler
KuĢaklar arası farklılaĢma
Kentlilik kültürü
Popüler kültürden etkilenmiĢlik
Bilgi yönünden donanımlı
Özenilme beklentisi
Haklarının farkında oluĢ
Özgürlüğüne düĢkünlük
Sosyal kontrole karĢı direnç
Yönetici-öğretmen otoritesine karĢı direnç
Pragmatik
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 11
5-Velinin önceliklerindeki değiĢmeler
SosyalleĢme
YaĢam becerileri
Zihinsel beceriler
KiĢilik eğitimi
Değer eğitimi
VatandaĢlık
Mesleğe hazırlık
Bilgi
Etkili paydaĢ olma talebi
“Eti de benim, kemiğim de benim”
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 12
4-Öğretim stratejilerindeki değiĢmeler
Ansiklopedik bilgi verme yerine uzmanlığa
dönük öğretim,
Sonuç odaklılık yerine süreç temelli öğretim,
Tekil öğrenme çabası yerine birlikteliğe dayalı
öğretim, (Öğrenciler, öğretmenlerle, akranlarıyla ve gönüllü
üyelerle çalıĢırlar, aktiviteleri birlikte planlar ve uygularlar)
Didaktik yöntemler yerine, etkinlik tabanlı
uygulamalar,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 13
YENĠ ÖĞRETĠM
ROGRAMLARININ
TEMEL YAKLAġIMI
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 14
Hedef !
İyi birey
İyi insan
İyi vatandaş
Toplumsal bütünleşme
Programların Temel Referans Noktaları
Atatürk’ün çizdiği vizyon ve belirlediği ilkeler,
Bilimsel sonuçlar ve bilimsel yöntem,
Pedagoji tarihi ve Türk eğitim tarihinin
günümüze ulaĢan birikimi
Türk toplumunun ihtiyaç ve beklentileri
Anayasal ve yasal çerçeve,
Etkili ve geniĢ paydaĢ katılımı,
Ülkemizin AB vizyonu,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 16
N E D E Ğ İ Ş T İ ? (1)
1940’lardan beri ilk kez uluslararası
mukayeseli, bütünsel bir değiĢim
projelendirildi.
Katı davranıĢçı programdan kognitif ve
yapılandırıcı bir yaklaĢıma geçildi.
Sadece öğretim değil, eğitim de vurgulandı.
Sekiz yıllık kesintisiz eğitime uygun hâle
getirildi.
AB standartları dikkate alındı.
Felsefî temeli oluĢturularak program yapıldı.
Derslerin kavram analizleri yapıldı.
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 17
N E D E Ğ İ Ş T İ ? (2)
Çocuklarımızda eksik olan sekiz ortak beceri
saptandı.
Spor kültürü, sağlık, çevre, rehberlik, kariyer,
giriĢimcilik, afet bilinci konuldu.
Yüzeysel davranıĢ ifadesi yerine bilgi, beceri,
anlayıĢ ve tutumlar konuldu.
Baskın lineer düĢünce yerine, karĢılıklı
nedensellik ilkesi öne çıkarıldı..
Programlara etkinliklerle zenginleĢtirildi.
Ölçme değerlendirme anlayıĢında süreci de
değerlendiren bir anlayıĢa geçildi.
Türkçe’ye duyarlılık tüm derslerin ana becerisi
haline getirilmiĢtir.
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 18
YENĠ ÖĞRETĠM
PROGRAMLARIN
TEMEL ÖZELLĠKLERĠ
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 19
1-AKTĠF ÖĞRENME
Öğrencilerin çeĢitli etkinlikler yoluyla öğrenme-
öğretme sürecinde aktif rol almaları,
Her kazanımın en az bir veya daha fazla sayıda
etkinlik yoluyla iĢlenmesi,
Öğretmen ve öğrencilerin etkinliklere dayalı
dinamizmi ile öğretimde aktiflik ve katılımcılığın
sağlanması,
Her öğrencinin sürecin aktörlerinden biri
olmasını sağlayıcı yapı,
Psiko-sosyal doyum oranının yüksek olması,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 20
2- YAPILANDIRICI PRPGRAM YAKLAġIMI
• “Bilgi, bireye sadece dıĢarıdan verili değildir”
varsayımı,
• Bireyin bilgi ile münasebeti çok yönlü
değerlendirilmesi,
• Öğrencinin çevresiyle etkileĢim içine girerek
bilgiyi zihninde yapılandırması,
• Öğrencinin bilgiyi yeniden üreterek, onu
öznelleĢtirmesi, önceki halinden
farklılaĢtırması ve kendine ait hale getirmesi,
• Birey ile bilgi arasındaki aidiyet bağının güçlü
olması,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 21
3-BĠLGĠ-BECERĠ-DEĞER-DAVRANIġ
Bilgi-beceri-değer ve davranıĢ dengesi/iliĢkisi,
Her kazanımın bir bilgi, bir beceri, bir değer, ya da
bir davranıĢı, ya da bunların bir kaçını veya
bunların tamamını kapsamamsı,
Temel yaĢam becerileri ile ulusal ve evrensel
değerlerin birlikte ele alınması,
Türkçe’yi doğru, güzel ve etkili kullanma, eleĢtirel
ve yaratıcı düĢünme, iletiĢim kurabilme, problem
çözme, araĢtırma, sorgulama, bilgi teknolojilerini
kullanma, giriĢimci olabilme, kiĢisel ve sosyal
değerlere önem verme becerileri,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 22
4-ÖĞRENCĠ MERKEZLĠLĠK
Öğrencinin bakıĢ açısı, “öğrenciye göre”lik
ilkesi,
Öğretmenin rehberlik ve kolaylaĢtırıcılık rolü,
Öğrencinin okulun ve öğrenme-öğretme
sürecinin bir paydaĢı olarak kabul edilmesi,
Her öğrencinin “özgün”, “biricik” ve
“saygıdeğer” olarak değerlendirilmesi
Okul kültüründe denk ve paylaĢımcı iliĢkilerin
hedeflenmesi,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 23
5-ÇOKLU ZEKA
• Bireysel farklılıkların dikkate alınması,
• Her öğrencinin farklı zeka alanlarında ve
farklı öğrenme stillerini kullanarak daha iyi
öğrenebileceği varsayımı,
• Alternatif/seçmeli yöntem ve kaynakların
kullanılması,
• Ulusal, sosyo-kültürel ve ve insani ortak
payda dıĢında tek tipçilik, aĢırı benzeĢimi
yadsıma,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 24
6-SÜRECE DAYALI ÖLÇME-
DEĞERLENDĠRME
• Sonucun yanında süreci de ölçme-
değerlendirme yaklaĢımı,
• PaylaĢımcı ve geliĢtirmeci ölçme
yaklaĢımları,
• Tekil ve grupla ölçme-değerlendirme
fırsatları,
• Çoklu-alternatif ölçme araçları,
• Bütüncül değerlendirme yaklaĢımı,
• Nitelik ve niceliğin birlikte ölçülmesi,
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 25
YENĠ ÇALIġMALAR
Öğrenci karneleri
100’lük değerlendirme sistemi
Olgunluk sınavları
Kaynak kitap hazırlama
Öğrenci çantaları
BranĢ-öğretmen sınıfları
Ġyi örnekler havuzu
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 26
DR. VAHAP ÖZPOLAT
TALĠM VE TERBĠYE KURULU ÜYESĠ,
BAġKAN YARDIMCISI
TEġEKKÜRLER
Dr.Vahap ÖZPOLAT, Mersin-2006 27