T�rk Hipertansiyon Insidans �alismasi by 5lKIC5f9

VIEWS: 12 PAGES: 63

									Türk Hipertansiyon
İnsidans Çalışması
   Türk Hipertansiyon ve
 Böbrek Hastalıkları Derneği
      22 Mayıs 2008 - Antalya

               Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                                    Sunuş
Saygıdeğer MeslektaĢlarımız,

Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde görülme sıklığı giderek artan oldukça önemli bir sağlık sorunudur.
Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği tarafından 2007 yılı içerisinde, yalnız Derneğin
özkaynakları kullanılarak gerçekleĢtirilen “Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması”, hipertansiyon
alanında eksikliği uzun süredir hissedilen güncel bilgileri bilim dünyamızın ve ülke insanının kullanımına
sunmaktadır. ÇağdaĢ bilimin ölçütlerine uyularak 2003 yılında, derneğimizce gerçekleĢtirilen “Türk
Hipertansiyon Prevalans Çalışması”na katılan gönüllülerin yaklaĢık %82’ si bu çalıĢmada yeniden
değerlendirilmiĢtir.

Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği bu verileri sizlerle paylaĢırken, bir yandan ülkemizde
hipertansiyon konusunda bilinç ve bilgi birikiminin artmasını, öte yandan hem klinik uygulamalarda hem
de halk sağlığını koruma yaklaĢımlarında çabaların artmasını amaçlamaktadır.

Bu verilerin Türk bilimine ve dolayısıyla Türk insanının sağlıklı yaĢama çabasına katkıda bulunması en
büyük arzumuzdur.

Saygılarımızla,

Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği



                                             Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
        Türk Hipertansiyon İnsidans
                 Çalışması
•   Prof. Dr. Çetin TURGAN
•   Prof. Dr. Mustafa ARICI
•   Prof. Dr. ġükrü SĠNDEL
•   Prof. Dr. Bülent ERBAY
•   Prof. Dr. Oktay KARATAN
•   Prof. Dr. Enver HASANOĞLU
•   Prof. Dr. ġali ÇAĞLAR
•   Prof. Dr. Yunus ERDEM
•   Prof. Dr. Bülent ALTUN
•   Doç. Dr. Ülver DERĠCĠ
•   Doç. Dr. Kenan KEVEN

                        Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
         Hipertansiyon
• Dünyada her yıl 7.6 milyon
  kişinin ölümüne, 90 milyon kişinin maluliyet
  haline yol açmaktadır
• Hipertansiyonun getirdiği yükün %80’i az
  gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde
  olmaktadır
                   (Lancet, 2008;371:1513-18)


• Ülkemizde her 4 ölümden 1’nin nedenidir
                                  (T.C.Sağlık Bakanlığı,
           Türkiye’nin Hastalık Yükü ÇalıĢması, 2004)


                       Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
Türkiye’de Hipertansiyon




          Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
   Türkiye’de Hipertansiyon
            50


            40                                               36,1
                    31,8
                                     27,5
Yüzde (%)




            30


            20


            10


            0
                 Tüm grup          Erkek                   Kadın




                            Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
    Türkiye’de Hipertansiyon
                                                               % 91,9

                                          % 68,9
                       % 59,3


     % 32,2




KB hiç ölçülmemiş KB yüksekliğinin KB yüksekliği için         KB kontrol
                   farkında değil   tedavi almıyor         (<140/90 mmHg)
                                                             altında değil


                                 Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
    Türkiye’de Hipertansiyon

          PatenT, 2003
Prevalence, awareness, treatment and
    control of hypertension in Turkey



            HinT, 2008
  Hypertension incidence in Turkey
                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                    Amaç
• Primer
  – Ülkemizde hipertansiyon insidansının
    saptanması
• Sekonder
  – Hipertansiyona eşlik eden risk faktörleri ve hedef
    organ hasarı insidans ve prevalanslarının
    saptanması
  – Hipertansiyon görülen bireylerdeki hastalığın
    kontrolü ve maliyeti ile ilgili bilgi toplanması

                        Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
2003 Populasyonu                                2007 Populasyonu
      4992                                            4008
                                                           3768
      4911

     3327                                                  1767
  Normotansif                                       Hipertansif




                            903
                         Bulunama-                173
                           yanlar                Ölenler    67
                                                           Gebeler



                      261            642
                   Hipertansif    Normotansif




   2003                 4 Yıl                               2007

                   Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
             Yöntem
• Yöntem
 – Prospektif kohort çalışma düzeni
• Populasyon
 – Türk Hipertansiyon Prevalans
   Çalışması, 2003 populasyonu



                 Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
        Çalışma Populasyonu
• Çalışmaya Alınma Kriterleri
  –   2003 prevalans çalışmasına katılmış olmak
  –   18 yaşın üstünde olmak
  –   Sözel olur vermek
  –   T.C. vatandaşı olmak
• Çalışma Dışı Bırakılma Kriterleri
  – Gebeler
  – Ölenler


                      Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
    Çalışma Populasyonları

PatenT,2003                                 HinT,2007



n=4992 kişi    4 yıl sonra                n=4008 kişi
              ulaşma oranı
                                            n=173 ölüm
 n=81 gebe    % 81,6
                                             n=67 gebe


n=4911 kişi                              n=3768 kişi

                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
     2003 Tarama Populasyonu
               n= 4992 kişi
              Gebe
              n= 81


Hipertansif
 n= 1584
                                                    Normotansif
                                                    Hipertansif
                                                    Gebe




                                    Normotansif
                                      n=3327




                      Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
         2007 Tarama Populasyonu
                       n= 4008 kişi
                       Gebe
               Ölüm
                       n=67
              n= 173
                                                              Normotansif
                                                              Hipertansif
                                                              Ölüm
                                                              Gebe



                                               Normotansif
                                                 n=2001
Hipertansif
 n= 1767




                              Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
    2007 Tarama Populasyonu
           n= 4008 kişi

• 2003 çalışmasına göre bu
  denekler:
 – Normotansif n=2685, % 67,0
 – Hipertansif n=1323, % 33,0



              Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
      2007 Geçerli Populasyon
                n= 3768 kişi

• Ulaşılan 4008 kişiden gebeler ve ölenler
  çıkarıldıktan sonra kalan populasyondur.
• 2007 populasyonunun % 94,0’ünü
  oluşturmaktadır.
• 2003 yılında bu populasyonun:
  – Normotansif n=2572, % 68,3
  – Hipertansif n=1196, % 31,7


                   Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
      2007 Ulaşılamayan Denekler
               n= 903 kişi

Hipertansif
  n=261

                                         Normotansif
                                         Hipertansif




                            Normotansif
                              n=642


                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
             Ulaşılamayanlar
Sebep                                                       Sayı
Adreste bulunamayan                                           624
Çalışmaya katılmayı istemeyen                                  112
Köyde-yaylada-yazlıkta                                         30
Hastanede yatıyor                                               4
Askerde                                                        11
Tayini çıkmış                                                  39
Yurt dışına gitmiş                                             18
Cezaevinde                                                      4
Başka şehre çalışmaya gitmiş                                   27
Sokak istimlak olup evler yıkılmış                             33
Umrede-hacda                                                    1

TOPLAM                                                       903
                               Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
    Çalışma Kapsamındaki
N


        26 İlin Dağılımı




                               100     0     100     2 0 0 M ile s



           Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                           Coğrafi Bölgeler
            25
                  22,9


            20
                             16,4
Yüzde (%)




            15                          13,9         13,4
                                                                12,4
                                                                            10,7        10,3
            10


             5


             0
                 Marmara   İç Anadolu   Ege        Akdeniz    Karadeniz     Doğu     Güneydoğu
                                                                           Anadolu    Anadolu




                                               Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                 Yerleşim Yeri
            70    62,7
            60

            50
Yüzde (%)




            40
                                               37,3

            30

            20

            10

             0
                  Kent                         Kırsal

                         Yerleşim Yeri


                         Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
        Cinsiyet


Erkek
 39%



                                Kadın
                                 61%




          Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                        Yaş Dağılımı
            25                   22,9
                         21,1
                                             19,5
            20

                 15,3
Yüzde (%)




            15
                                                         12,1

            10                                                        9,1


             5


             0
                 <30     30-39   40-49      50-59       60-69        70+
                                   Yaş grubu


                                 Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                  Yaş Dağılımı
            70
                              59,9
            60

            50
Yüzde (%)




            40

            30   26,4

            20
                                                      13,7
            10

             0
                 <35         35-64                   >= 65
                          Yaş aralığı

                        Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
  Kan Basıncı Ölçüm Sayısı
Ölçüm Sayısı   Sayı                       Yüzde
     1            9                         0.24
     2            9                         0.24
     3         2613                        69.26
     4         1142                        30.27
  Toplam       3373                        100.0

               Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
       Tüm Grupta Kan Basıncı Dağılımı
                          (ESH Sınıflandırması)
                              Evre 3; %4,90

         Evre 2; %12,60
                                                           Optimal, %21.40




Evre 1; %23,10


                                                                 Normal, %23.00




             Yüksek Normal,
                %15.10

                                   Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
Tüm Grupta Kan Basıncı Dağılımı-2003
       (ESH Sınıflandırması)


                      4.5
               7.5
                                       26

        17                                             Optimal KB

                                                       Normal KB

                                                       Yüksek Normal KB

                                                       Evre 1

             14.7                                      Evre 2
                                  30
                                                       Evre 3




                     Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
 Kan Basıncı Dağılımı
        (Normotansiflerde)



39,1%                    38,0%
                                                  Optimal
                                                  Yüksek normal
                                                  Normal




           22,9%




                   Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
  Kan Basıncı Dağılımı
        (Hipertansiflerde)

                2,5% 4,8%

        10,4%
                      6,3%                            Optimal
                                                      Normal
                                                      Yüksek normal
26,8%                                                 Evre 1
                                                      Evre 2

                       49,2%                          Evre 3




                      Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
     2007 İnsidans Populasyonu
                  n=2572 kişi
• 2003 yılında normotansif olan 3327 kişi
• 2007’de bu populasyondan
  – 54 ölüm
  – 59 gebe                          755 kişi (% 22,7)
  – 642 ulaşılamayan
• 2007’de insidans populasyonu
  – 2572 kişi (% 77,3)


                     Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
 Hipertansiyon Tanısı
2003'te normotansif olup 2007’de ulaşılabilen 2572 kişi


                Normotansif 2001 kişi



                Hipertansif 571 kişi




               Ölçümle       Öyküyle
               saptanan      saptanan
                519 kişi      133 kişi




                      2007 yılı

                           Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
     İnsidans Hesaplama Yöntemi
• Toplam insidans populasyonu (n=3327)
  – 2003 yılında normotansif olan kişi sayısı
• 2007 yılında yeni hipertansif sayısı (n=571)
  – Ölçüm + Öykü


                  İnsidans Hızı
2007’de ölçüm ve öykü ile hipertansiyon saptanan birey sayısı
           Ortalama insidans populasyonu

                           Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
     Ortalama İnsidans Populasyonu

• Başlangıçta hipertansif olmayan
  populasyona göre 4 yıllık sürenin ortası
  anlamına gelen 2.yıl sonu populasyonu
  olarak hesaplanmıştır.
• İkinci yıl sonu populasyonu, başlangıçtaki
  toplam insidans populasyonundan tahmini
  hipertansiyonlu ve akıbeti bilinmeyen denek
  gruplarının (ulaşılamayan normotansif
  denekler, ölen ve normotansif gebeler) yarısı
  çıkarılarak elde edilir.

                     Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
Ortalama İnsidans Populasyonu




           Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
          İnsidans Hızı




 4 yıllık düzeltilmiş genel
    insidans hızı % 21,3
(% 95 güven aralığında, % 19,7 - %23,0)

                 Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                     4 yıllık İnsidans Hızı
                                Cinsiyet
                24
                         23
                23

                22
    Yüzde (%)




                21

                20
                                                  19,2
                19

                18

                17
                        Erkek                   Kadın
p<0.001                          Cinsiyet

                                 Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                    4 yıllık İnsidans Hızı
                            Yerleşim Yeri
               30
                                                25,5
               25

               20      19
   Yüzde (%)




               15

               10

                5

                0
                      Kent                     Kırsal
p<0.001                      Yerleşim Yeri

                                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                    4 yıllık İnsidans Hızı
             60
                                         Yaş
                                                       52,9

             50
                                            40,2
                                                                    37
             40
 Yüzde (%)




                                  30,4
             30
                          21,6
             20
                  12,9
             10

              0
                  <30    30-39   40-49    50-59       60-69       >70
p<0.001                           Yaş grubu

                                    Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                     4 yıllık İnsidans Hızı
                                Yaş
                50
                                                     43,3
                45
                40
                35              31,1
    Yüzde (%)




                30
                25
                20
                      13,8
                15
                10
                 5
                 0
                      <35      35-64                 >65
p<0.001                      Yaş grubu

                               Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                    4 yıllık İnsidans Hızı
                              Kan Basıncı
               60
                                                             50,7
               50

               40
   Yüzde (%)




               30
                                      22,2
               20
                     13,2
               10

                0
                    Optimal        Normal                 Yüksek-
                                                          Normal
p<0.001                       Kan Basıncı Evresi
                                  Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                  4 Yılda Kan Basıncının Seyri
                                        2003 Yılında

                          Optimal            Normal                Yüksek
                                                                   Normal
               Optimal    % 47,7             % 26,3                 % 14,1

               Normal     % 29,5             % 34,8                 % 25,2
2007 Yılında




               Yüksek     % 10,5             % 17,6                 % 19,9
               Normal
               Evre 1      % 9,9             % 16,2                 % 28,0

               Evre 2      % 1,7              % 4,4                 % 10,3

               Evre 3      % 0,7              % 0,7                 % 2,4

                              Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
       Tanı Alma Oranları
• 571 yeni hipertansif
• 133 kişiye 4 yıllık süreçte bir doktor
  tarafından teşhis konuluyor
• 438 hipertansif bu çalışmada
  saptanıyor
• Bu çalışma ile hipertansif olduğu
  saptananların oranı % 76,7
                  Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
 Antihipertansif Tedavi
50%
45%
40%
35%
30%                                    47
        40                                              Tüm grup
25%
                                                        Erkek
20%
                   27                                   Kadın
15%
10%
5%
0%
      Tüm grup   Erkek               Kadın



                 Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
               Antihipertansif İlaç Alanlar-2003
          50

                                                              37
          40
                    31
Yüzde %




          30
                                  21
          20


          10


          0
                Tüm grup     Erkek                       Kadın

                           Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
       Kontrol Oranları
100


80

                                     72,7
60
            86,4
                                                          HT kontrol (-)
                                                          HT kontrol (+)
40


20
                                     27,3
            13,6
 0
      Tüm hipertansifler    Antihipertansif alanlar


                           Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
               Kontrol Altında Hipertansiyon-2003

          40
          35
          30
                                                                 20
          25
Yüzde %




          20
          15               8
          10
          5
          0
                Tüm hipertansifler             Antihipertansif alanlar

                                     Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                 Antihipertansif Tedavi
                      Kullanılan İlaç Sayısı
            60
                    51,4
            50
                                 39
            40
Yüzde (%)




            30

            20

            10                                      7,2
                                                                    2,4
             0
                  1 (n=363)   2 (n=275)        3 (n=51)          4 (n=17)
                                      İlaç Sayısı

                                  Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
       Antihipertansif Tedavi
       Kullanılan İlaç Sayısı & Kontrol
100


80
                                                  52,9
        71,6        73,5
60                                84,3
                                                                 HT kontrol (-)
                                                                 HT kontrol (+)
40

                                                  47,1
20
        28,4        26,5
                                  15,7
 0
      1 (n=363)   2 (n=275)     3 (n=51)        4 (n=17)


                              Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                          Antihipertansif Tedavi
                               Kullanılan İlaç Grupları
          18
               16.3     16.1
          16
                               13.7
          14
                                      12.5
          12
                                             10.5
Yüzde %




          10                                          9.3      8.9
           8

           6                                                                                                 5.2
                                                                        4.5
           4

           2                                                                      1.1   0.8
                                                                                               0.3   0.6
           0
                ARB-D




                                              ACE-D




                                                                                        BB-D
                                                                                  D-D
                         CCB




                                                      D




                                                                                                             Bilmiyor
                                       BB




                                                                                               AB
                                ACE




                                                               ARB


                                                                        CCB-ACE




                                                                                                     Diğer
                                                            İlaç Kodu

                                                      Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
         Hipertansiyona Eşlik Eden
              Diğer Faktörler
•   Sosyoekonomik ölçütler
•   Egzersiz anlayışı
•   Beslenme
•   Sigara ve alkol kullanımı
•   İşgücü kaybı
•   Beden kitle indeksi
•   Lab verileri
    – Metabolik : Açlık kan şekeri, lipid profili
    – Böbrek: Serum kreatinini, GFR, mikroalbuminüri

                         Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
          Hipertansiyon & Beden Kitle
                    İndeksi




p<0.001
                   Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                  2007’de Hipertansif Olanlarda
                       Beden Kitle İndeksi
                  28,5         28,26

                   28

                  27,5
    BMI (kg/m2)




                   27

                  26,5
                                                              26,12
                   26

                  25,5

                   25
                         Hipertansiyon var            Hipertansiyon yok
p<0.001
                                       Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                     4 yılda Beden Kitle İndeksinde
                                Değişim
                    30

                    29                                       28,8

                                 27,92
                    28
      BMI (kg/m2)




                    27                              26,48                     2003
                                                                              2007
                    26   25,56

                    25

                    24

                    23
                            Erkek                       Kadın
p<0.001
                                         Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
          Ölümler

• Bu çalışmada 4 yıl
  süresince ölen hasta
  sayısı 173
• 4 yıllık ölüm oranı %                       4,3

             Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                 4 yıllık Ölüm Oranı &
                     Hipertansiyon
            10
                                                             9


             8
Yüzde (%)




             6


             4

                         2
             2


             0
                    Normotansif                        Hipertansif

                                  Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                                             Sistolik Kan Basıncı & Ölüm
                                                          Sistolik Kan Basıncı ve Ölüm
                                       150
Ortalama sistolik kan basıncı (mmHg)




                                                 145.62
                                       145


                                       140


                                       135


                                                                                         130.22
                                       130


                                       125


                                       120
                                                  Öldü                                   Yaşıyor


                                                                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                                        Diyastolik Kan Basıncı & Ölüm
                                                      Diyastolik Kan Basıncı ve Ölüm
                                       90
                                              89.03
ortalama sistolik kan basıncı (mmhg)




                                       89

                                       88

                                       87

                                       86

                                       85

                                       84

                                       83                                                 82.78
                                       82

                                       81

                                       80

                                       79
                                               Öldü                                     Yaşıyor


                                                               Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
                   Ölüm Nedenleri
                                               Yüzde
                         0    5          10        15          20       25        30

            Ani Ölüm                     8.4
   Böbrek Yetmezliği         3.6
                Diğer                                   16.2
                 Felç                           12.6
       Kalp Hastalığı                                                         26.9
Kalp Hastalığı ve Felç             5.4
              Kanser                                                  22.8
                 Kaza         4.2


                                     Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
Ölüm Nedenleri ve Hipertansiyon
100%
 90%
 80%
 70%
 60%
 50%
 40%
 30%                                                                                                                 HT -
 20%                                                                                                                 HT +
 10%
 0%
                  B öbrekyetmez liği




                                                                           K alp has talığı ve
                                                        K alp has talığı
                                       D iğer




                                                                                                 K ans er
       Ani ölüm




                                                                                                            K az a
                                                F elç




                                                                                  felç



                                                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
            2008 Yılında Durum Nedir ?

                    2008 Yılı 18 yaş üzeri nüfus
                             48 249 645

                                                                        70
         <30        30-39       40-49        50-59       60-69       ve üzeri      Toplam
Erkek   1.566.482   1.490.559   1.758.658   1.677.352   1.216.024     1.025.729   8.734.804
Kadın   863.313     1.348.766   2.007.961   2.234.673   1.687.954     1.613.747   9.756.414


        2.429.795   2.839.325   3.766.619   3.912.025   2.903.978     2.639.476   18.491.218




                                        Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
     2008 Yılında Durum Nedir ?
2.500.000


2.000.000


1.500.000
                                                                       E rkek
1.000.000
                                                                       K adın

 500.000


       0
            < 30   30-39   40-49    50-59      60-69     70 ve
                                                         üz eri



                            Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008
          Teşekkür
4 yıl sonra çalışmaya gönüllü
  katılanlara…
Sahada çalışmayı yürüten sağlık
  ekibine…
ve
             OMEGA ekibine…

                Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği, 2008

								
To top