Samen by 836ctO

VIEWS: 9 PAGES: 68

									                      Samen
waardenvol opleiden
          is identiteits-rijk opleiden

      voor de toekomst!?



 Kris Vanspeybroeck
       Hogeschool Universiteit Brussel




Campus Parnas
PBSO - LO
                    Campus Nieuwland
                    PBKO, PBLO, PBSO – algemene vakken
            Campus Parnas – PBSO-LO
                  Welke verantwoordelijkheden zie je als
      opleidingscoördinator naast de opvolging van deze
                                       specifieke casus?
                Grensoverschrijdend gedrag op de Campus
                tussen studenten…
Campus Parnas
PBSO - LO
            Campus Parnas – PBSO-LO
  Wat stel je vast en welke verantwoordelijkheden
  zie je als opleidingscoördinator van een
  lerarenopleiding?
 …              Grensoverschrijdend gedrag op de Campus
                tussen studenten
Campus Parnas
PBSO - LO                                  Opvoedingstaken van ouders
                                           worden doorgeschoven naar..


                          Waarden en levensbeschouwelijke diversiteit…


                       Waarden-professionaliteit is niet langer evident
                       in de context van lessen maar ook bijvoorbeeld
                       tijdens stages…
     Campus Parnas – PBSO-LO
• Welke keuzes en acties neem je dan als
  opleidingscoördinator?
  – Werkgroep waarden en normen (°juni 2008: Frank
    Claessens, Bart De Nul, Koen Kelchtermans, Raf Sondervorst,
    Frank Van Hilleghem, Kris Vanspeybroeck)
  – Vormingstraject met het docententeam
    (Onderwijsteam 4.11.2008; Onderwijsdag 13.01.2009;
    Onderwijsteam 3.03.2009; Onderwijsdag 12.01.2010)
  – Curriculumvernieuwing (expliciet en impliciet traject)
  – Resonantiegroep (11.05.2009, 05.2010)
  – …
        Opbouw presentatie
• Deel 1 – Inleiding – uitgangspunten
  werkgroep normen en waarden
• Deel 2 – Vormingstraject met het
  docententeam
• Deel 3 – Curriculumvernieuwing
• Deel 4 – Paradigma’s rond ‘Waardenvol
  opleiden is identiteits-rijk opleiden’ -
  Enkele open vragen
              Samen
waardenvol opleiden
      is identiteits-rijk opleiden

    voor de toekomst!?
 Deel 1
 Inleiding - Uitgangspunten
 werkgroep ‘normen en waarden’
              Deel 1 – Inleiding
1. “De school staat niet alleen in voor de cognitieve
                         vorming
      maar ook voor de waarde(n)ontwikkeling,
     de affectieve, sociale, lichamelijke, muzische,
              ethisch-religieuze vorming.”
 Informatiebrochure bij de invoering van het nieuwe beroepsprofiel en de
                    basiscompetenties voor leraren

 “Aandacht voor waarden en normen in het onderwijs
                   maakt deel uit
    van de pedagogische opdracht van alle leraren!”
                  Martijn Willemse – Fred Korthagen
            Deel 1 – Inleiding
2. “Leerkrachten moeten in hun onderwijzend handelen
                 voortdurend keuzes maken.
    Op het eerste gezicht enkel keuzes van werkvormen,
                     leeractiviteiten, enz.
     Maar die ogenschijnlijk technische keuzes hebben
uiteindelijk te maken met het scheppen van leerkansen voor
                       andere mensen.
Nog preciezer in het onderwijs gaat het om de vorming van
                   toekomstige generaties.
  Daarom hebben die keuzes onvermijdelijk te maken met
 waarden, normen en met de meer fundamentele vraag om
 recht te doen aan de noden van medemensen” (p.19-20) …
                       Geert Kelchtermans
          Reflectief ervaringsleren voor leerkrachten
           Deel 1 – Inleiding
2.
    “… In een adequaat concept van professionele
ontwikkeling en dus reflectief leren dient deze morele
      dimensie te worden opgenomen en erkend.
Niet alleen omwille van de centrale rol die ze speelt in
       de fundamentele taken van de leerkracht,
maar ook omdat dit morele engagement voor velen van
hen de kern vormt van hun motivatie en jobsatisficatie
                als leerkracht. (p.21) “
                       Geert Kelchtermans
          Reflectief ervaringsleren voor leerkrachten
                Deel 1 – Inleiding
3.
   Docenten vergaderen over alles en nog wat, maar
 spreken (bijna) niet over wat zij in hun lesgeven aan
              waarden willen meegeven.
           Dat zou meer moeten gebeuren.
     Symposium Pedagogisch Leiderschap – Interactum - 2007


1.        2.         3.        4.        5.        N
9         31         24        132       90        286
3,1%      10,8%      8,4%      46,2%     31,5%
                Deel 1 – Inleiding
3.
             “Professionele leergemeenschappen
     passen helemaal in de gedachte dat ‘leraar worden’
        een levenslang leer- en ontwikkelingsproces is.
               Het begint in de initiële opleiding,
       gaat verder via allerlei vormen van nascholing,
     maar ook via leerkansen die voorzien worden in de
                    dagelijkse werkcontext.”
                        P.J.J. (Sjef) Stijnen
           Inaugurele rede - Open Universiteit Nederland
          Deel 1 – Inleiding
       “We moeten geen ethiek voor de leraar,
  4.     maar een ethiek van de leraar …”
                    Thom Geurts

            “Voor de alledaagse dilemma’s
 zijn geen vaststaande en universeel geldende regels
                    voorhanden.
     Leraren nemen die beslissingen ‘on the spot’.
Leraren kunnen niet meer gedachteloos terugvallen op
              algemeen erkende regels.”
                     Ina ter Avest
     Deel 1 – Uitgangspunten
   werkgroep normen en waarden
      1. De (hoge)school en dus ook het docententeam
         PBSO-LO hebben een pedagogische
         verantwoordelijkheid.
   2. Deze pedagogische opdracht is eigen aan elke
      professional én beïnvloedt de motivatie.

           3. Het investeren in deze pedagogische opdracht
           vraagt om een ‘lerende gemeenschap’.

4. De pedagogische opdracht is meer dan een theoretisch weten
[leer-kracht], maar is geïntegreerd in de professional [leef-kracht].
                  Samen
 waardenvol opleiden
         is identiteits-rijk opleiden

       voor de toekomst!?
Deel 2
Vormingstraject met het docententeam
             Deel 2 – Vormingstraject met het
                      docententeam
Handelen                        Handelen                       Handelen
  van de                         van de                          van de
 opleider                        leraar                         leerling
--------------------------      --------------------------     --------------------------
 waarden                         waarden                        waarden



                      Waarde(n)vol                   Pedagogische
                       opleiden                        opdracht
 Deel 2 – Vormingstraject met het
          docententeam
                   STELLING 1:
           Het expliciteren van waarden
                       brengt
   je persoonlijke en professionele identiteit aan
                        bod
• je visie op jezelf als docent en als persoon;
• je visie op student(en) als persoon en als toekomstige
leerkracht(en);
• je visie op je functioneren binnen en deel uitmaken van het
onderwijsteam
• je visie op jezelf als ‘leidinggevende’
• je omgaan met diversiteit, pluraliteit, marginalisering
• je omgaan met identiteit, inspiratie, zingeving
  Deel 2 – Vormingstraject met het
           docententeam
                        Is dat zo?
                       Indien ja…
                   dan vraagt dit om…
• te vertrekken bij wat je zelf van ‘waarde’ vindt in je
  professioneel handelen
• je onderwijsroutines analyseert en beoordeelt
• openheid tussen collega’s
• bereidheid om hierover in gesprek te gaan
• eerlijk naar elkaars kwaliteiten kijken en eerlijk
  belemmeringen in jezelf zien
• vertrouwen of zorgzaam omgaan met wie wat vertelt,
  tijdens en na deze werksessie
• …
  Deel 2 – Vormingstraject met het
           docententeam
                     STELLING 2:
      Het expliciteren van een waardenhorizon
   of zoeken naar samen gedragen kern-waarden
• Wat belangrijk is, is een gemeenschappelijke taal
  binnen de opleiding om op een concreet niveau
  over waarden te spreken;
• Typisch voor waarden is dat ze veeleer berusten
  op een ‘en-en-logica’ dan op een ‘of-of-logica’;
• DUS In de praktijk functioneren waarden zolang ze
  gedragen én beperkt zijn…
    Deel 2 – Vormingstraject met het
             docententeam
                      Is dat zo?
                     Indien ja…
                 dan vraagt dit om…


• niet één waarde centraal te stellen
• niet een hele reeks waarden te verwoorden
• het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal
• het verwoorden van, het zoeken naar, het scherp
  stellen van een – gedeelde - waardenhorizon
• …
Het universele waardenmodel,
          Schwartz
                                OPENHEID
                            TEN AANZIEN VAN
                             VERANDERING

                     prikkeling            zelfsturing
            genot
                                                         universalisme
    presteren

INDIVIDUELE                                                  UITSTIJGEN
OPBRENGSTEN                                                  BOVEN EIGEN IK
MAXIMALISEREN


    macht                                            altruïsme


                                      conformiteit
                    zekerheid
                                      en traditie

                            VASTHOUDEN
                          AAN HET BESTAANDE
Altruïsme Zorgen en zich inzetten voor andere
             mensen. Trouw zijn aan vrienden en
             dierbaren.
Prikkeling Verrassingen, variatie en nieuwe dingen
             kunnen doen. Avontuur en spanning.
Genot        Zich vermaken. Zichzelf verwennen.
               Plezier maken.
Universali Gelijke kansen voor iedereen en
 sme        openstaan voor andersdenkenden.
            Zorg voor de natuur.
Zelfsturin
             Dingen op eigen, originele manier doen.
Prestatie   Laten zien wat men kan en erkenning
              krijgen voor prestaties.
Zekerheid Een veilige omgeving en beschermende
            overheid.
Traditie    Nederigheid en bescheidenheid.
             Respect voor familiale en religieuze
             tradities.
Macht       Veel geld en bezit. Andere mensen naar
              zijn hand zetten.
Conformis Regels respecteren. Zich gedragen
 me        volgens de verwachtingen van
Nederlands      Rang Ergo   Rang     Omschrijving                                                          Rang
                            S0-                                                                            algemee
                            Parnas                                                                         n
Altruisme       2           6        Zorgen en zich inzetten voor andere mensen. Trouw zijn aan
                                     vrienden en dierbaren.                                                1
Prikkeling      4           1        Verrassingen, variatie en nieuwe dingen kunnen doen. Avontuur en
                                     spanning.                                                             2
Genot           1           1        Zich vermaken. Zichzelf verwennen. Plezier maken.                     3
Universalisme   3           7        Gelijke kansen voor iedereen en openstaan voor andersdenkenden.
                                     Zorg voor de natuur.                                                  4
Zelfsturing     7           3        Dingen op eigen, originele manier doen. Vrij en onafhankelijk zijn
                                     van anderen.                                                          5
Prestatie       4           3        Laten zien wat men kan. Erkenning krijgen voor prestaties.
                                                                                                           6
Zekerheid       9           10       Een veilige omgeving. Een beschermende overheid.                      7
Traditie        8           9        Nederigheid en bescheidenheid. Respect voor familiale en religieuze
                                     tradities.                                                            8
Macht           10          3        Veel geld en bezit. Andere mensen naar zijn hand zetten.
                                                                                                           9
Conformiteit    6           8        Regels respecteren. Zich gedragen volgens de verwachtingen van
                                     anderen.                                                              10
Concurrerende Waarden
Raamwerk, Robert Quinn




        Team      Adhocratie of Open-systeem model

     Hiërarchie   Firma
     Leiderschapsrollen, Quinn
                       Flexibiliteit

           Mentor                        Innovator

         Stimulator                    Onderhandelaar


Intern                                                  Extern

         Controleur                      Producent

         Coördinator                     Bestuurder


                       Beheersing
                                      Flexibiliteit
                    Zorg voor                                  Zorg voor
                 mensen & relaties                      creativiteit & innovatie

samenhang en                                   alertheid, groei, het verwerven
personeelsontwikkeling                         van middelen en externe steun
        Intern                                                        Extern

communicatie, stabiliteit                      planning, het stellen van
en controle                                    doelen, productiviteit en
                                               efficiëntie
                   Zorg voor
                                                                  Zorg voor
           discipline & systematiek
                                                            prestaties & resultaten
                                      Beheersing

                 Concurrerende waarden,
                         Quinn
•   Zes waarden van de ideale leraar. Doe de test.
•   Wat vinden leerlingen belangrijk bij hun leraren? Welke waarden zien ze het
    liefst in hen? De Britse onderzoekers Rudduck, Chaplain en Wallace vroegen
    het aan niet minder dan tienduizend leerlingen en vonden de zes grote waarden
    van de ideale leraar.
•    Je respecteert ons als individu, als mensen die op school meer waard zijn dan
    een nummer of een van de elementen die de werkingsmiddelen verhogen.
•   Voor jou zijn alle leerlingen gelijk. De kleur van hun huid, uit welk gezin of land ze
    komen, jongen of meisje, welk verstandelijk niveau ook… Het speelt voor jou geen
    rol.
•   Je gunt ons zelfstandigheid. Niet als een absoluut gegeven, maar waar het kan, als
    een mensenrecht en als een verantwoordelijkheid die we kunnen waarmaken.
•   Je daagt ons intellectueel uit en helpt ons op die manier om te leren. Zo maak je
    van leren een dynamische, geëngageerde activiteit die ons doet groeien als mens.
•   Je steunt ons, zowel vanuit academisch als vanuit emotioneel oogpunt.
•   Je biedt ons veiligheid, zowel binnen de brede context van de school als in de
    relaties met andere leraren en leerlingen.
   REFLECTIE 1 (5 november 2008)


– Wat zijn fundamentele waarden
  • voor mezelf persoonlijk én
  • als lerarenopleider van het opleidingsteam PBSO-
    LO (Campus Parnas)?
     REFLECTIE 1 (5 november 2008)
Wat zijn fundamentele waarden voor mezelf én als lerarenopleider –
 van het opleidingsteam PBSO-LO (Campus Parnas) – van HUB?
Waarden voor het onderwijsteam:
– a. Objectiviteit, respect voor elke student, collegialiteit,
  vakexpertise
– b. Oprechtheid, eerlijkheid, transparantie;
  vakcompetentie, consequent zijn, respect voor de
  eigenheid van iedereen
– c. (basislaag): respect naar studenten en collega’s; er
  zijn voor studenten, collega’s; in orde zijn (lessen,
  deadline);(laag 2): enthousiasme, flexibel, creatief en
  willen verbeteren en (laag 3): werksfeer
– d. Respect, beleefdheid in sociaal handelen,
  collegialiteit, inlevingsvermogen.
    REFLECTIE 3 (13 januari 2009)

– Wat zijn fundamentele waarden voor ons als
  groep lerarenopleiders of wat zijn
  fundamentele waarden van het
  opleidingsteam PBSO-LO (Campus Parnas)?

Waarden van het OT
- Respect
- Meesterschap/positieve grondhouding
- Integriteit
     REFLECTIE 4 (13 januari 2009)
– Wat betekenen deze fundamentele waarden
  voor mezelf als lerarenopleider van het
  opleidingsteam PBSO-LO (Campus Parnas)?
Waarden vanuit het OT van 13 januari
- Respect: beleefdheid, eerlijkheid, stiptheid,
  collegialiteit, flexibiliteit
- Meesterschap: Enthousiasme, intern/extern,
  kwaliteit, creativiteit, passie/eigenheid,
  gedrevenheid
- Integriteit: eerlijkheid, echtheid, openheid,
  inlevingsvermogen, authenticiteit, humor,
  relativering
          REFLECTIE 5 (13 januari 2009 )
     – Is het mogelijk om deze waarden te concretiseren in
       een zelftest en/of test-voor-de-ander? Deze ‘test’ kan
       ingevuld worden met een Likert-scale door u zelf en
       anderen.
WAARDE:     ASPECT                                    SCORE
INTEGER
1.          Ik zeg wat ik doe en doe wat ik zeg       1 2 3 4 5
2.          Ik ben transparant in wat ik doe          1 2 3 4 5
3.          Ik ben bereid om volledige                1 2 3 4 5
                verantwoording af te leggen over
                mijn handelen
4.          Ik handel eerlijk bij lastige dilemma’s   1 2 3 4 5
5.          Ik ben respectvol in de omgang met        1 2 3 4 5
                anderen
           STAND VAN ZAKEN
• Here are the provisionally results of our group (Anne
  Dejonghe- Inne Debusscher en K.Bultiauw):
  Respect: 1. in denk na over hoe ik iets overbreng en
  communiceer
         2.ik luister naar de mening van anderen
         3.ik sta open voor andere meningen
         4.ik heb respect voor de eigenwaardigheid van een
  ander
         5.ik ben flexibel waar nodig
  Meesterschap: 1.ik probeer steeds enthousiast te zijn in
  alles wat ik zeg en doe
                2.ik breng kwaliteit op een creatieve wijze
                3.ik ben kritisch ingesteld
                4.ik ben positief ingesteld
  Integriteit 1.ik ben eerlijk in wat ik zeg en doe
  VERBREDING EN VERDIEPING 1
         (03.03.2009)
– Wat zijn fundamentele waarden voor ons als
  groep lerarenopleiders of wat zijn
  fundamentele waarden van het
  opleidingsteam PBSO-LO (Campus Parnas)?

– Deze waarden vinden we niet terug bij
  Schwartz? Hoe komt dat?
De identiteit heeft te maken met de grondhouding en geeft
antwoord op de vraag ‘wie ben ik’
Een waarde is richtinggevend voor het handelen en geeft een
antwoord op de vraag ‘wat vind ik belangrijk’.
Waarden omvatten ideeën, overtuigingen en idealen.
  VERBREDING EN VERDIEPING 2
          (3.03.2009)
– Wat zijn fundamentele waarden voor ons als
  groep lerarenopleiders of wat zijn
  fundamentele waarden van het
  opleidingsteam PBSO-LO (Campus Parnas)?

– Mia Leijssen, Gids Beroepsethiek
  •   Respect
  •   Integriteit
  •   Verantwoordelijkheid
  •   Deskundigheid
       VERBREDING EN VERDIEPING 2
               (3.03.2009)
RESPECT                     INTEGRITEIT
= bewuste en zorgvuldige    = basisbegrip, de som van
aandacht voor wie en wat    de andere principes,
zich aandient               heelheid

VERANTWOORDELIJKH           DESKUNDIGHEID
EID                         = de basisprincipes krijgen
= zijn kennis en ervaring   hun specifieke invulling en
inzetten om het welzijn     waarborg
van de ander(en)            = verschillende niveaus
                            van deskundigheid
     VERBREDING EN VERDIEPING 2
RESPECT                     INTEGRITEIT
-Autonomie                  -Eerlijkheid
-Geen discriminatie         -Rechtvaardigheid
                            -Betrouwbaarheid
                            -Onomkoopbaarheid
VERANTWOORDELIJKH DESKUNDIGHEID
EID                         -Intellectuele
-Niets of niemand schade -Vaktechnische
toebrengen                  -Emotionele
-(De) zorg (voor kwaliteit) -Morele
-verantwoordelijkheid
voor collega’s,…
      Reflectie (3.03.2009)
Welke vraag wens je in je groep te bespreken?
– Hoe wordt waardenvol opleiden daadwerkelijk
 vormgegeven in de opleidingspraktijk?;
– Wanneer ben je impliciet/expliciet bezig met
 waardenvol opleiden?;
– Waaraan is waardenvol opleiden in het
 curriculum te herkennen en/of zou het moeten te
 herkennen zijn?;
– Komt waardenvol opleiden in het nieuwe
 curriculum PBSO-LO meer – evenveel – minder
 aan bod? Waarom?
Mijn gekozen    Wat versta ik      Welke houding     Hoe geef ik dat       Wat wil ik bereiken bij
   waarde(n):      onder de           is hierbij        vorm in mijn          de/mijn studenten?
                   gekozen            belangrijk?       werk?
                   waarde(n)
A. …            A.                 A.                A.                    A.
                Voor mezelf als    Welke             Tijdens welke         Benoem twee
                lector betekent    persoonlijke      opleidingsonderdele   elementen uit jouw
                deze waarde…       benadering        n geef ik vorm aan    ECTS fiche ten aanzien
                                   neem ik aan?      deze waarde?          van deze waarde in
                                                     (Is er een opbouw     relatie tot de
                                                     doorheen de           persoonlijke en
                                                     opleidingsjaren?)     professionele
                                                                           ontwikkeling van de
                                                                           student
                Voor mijn          Welke houding     Welke didactische     Houd ik rekening met
                studenten als      neemt het OT      werkvormen            deze waarde in mijn
                persoon en als     aan?              gebruik ik hierbij?   evaluatie? Zo ja, hoe?
                toekomstig
                professional
                betekent deze
                waarde…
B.              B.                 B.                B.                    B.
                1. Voor mezelf als 1. Welke          1. Tijdens welke      1. Benoem twee
                    lector             persoonlijk        opleidingsonde       competenties ten
                    betekent deze      e                  rdelen               aanzien van deze
     3. Waarde(n)gesprek (12.01.2010)

•   Waarden en contexten of casussen
    (25 minuten)
•   Het opzet van het spel bestaat erin om
    vanuit de fundamentele
    opleidingswaarden in gesprek te gaan
    over welke waarde(n) men persoonlijk in
    de lerarenopleiding in een specifieke
    context of casus wil centraal stellen.
               3. Waarde(n)gesprek
•       Kaarten met ‘waarden’ en ‘contexten’ worden op tafel gelegd.
•       Stap 1. Elke collega kiest een context of casus waarover hij in gesprek
        wil gaan
•       Stap 2. De eerste collega begint en laat de kaart met het thema zien.
        Kort wordt de context of casus beschreven (geen appreciatie!).
•       Stap 3. Ieder kiest nu een waarde die belangrijk is voor hem of haar in
        deze context.
•       Stap 4. Gesprek over de gekozen waarden:
    –      Waarom is deze waarde in deze context fundamenteel voor jou als
           lerarenopleider/als team
    –      Hoe probeer je anderen hiertoe te stimuleren.
        Vragen stellen kan.
•       Stap 5. Als iedereen aan de beurt is geweest formuleert de eerste
        collega de conclusie van het gesprek – in overleg met de groep.
•       De andere collega’s krijgen de kans om stappen 2 t/m 5 te doorlopen.
•       Gemeenschappelijke eindconclusie(s) per groep?
             Samen
waardenvol opleiden
     is identiteits-rijk opleiden

    voor de toekomst!?
 Deel 3
 Curriculumvernieuwing
                  Curriculum
• 2de jaar: opleidingsonderdeel ‘MCLT’
• VOETEN – waarden
• …
• 3de jaar: opleidingsonderdeel ‘Beroepssocialisatie’
• Hoe verhouden levensbeschouwelijke identiteit en
  waarden op persoonlijk niveau zich tot de
  schoolidentiteit?
• Uimodel Korthagen
• …
    MCLT vertrekt vanuit de nieuwe
              VOETen
•   VOET = ??
•   Eerste generatie: 1997
•   Herwerken: Prof. M. Elchardus
•   Tweede generatie: 2010-2011,…
•   Doel?
    – Reductie van eindtermen
    – Minimumcapaciteiten om samen te leven én
      zelfstandig
    – Autonomie voor scholen
• Veranderd?
    – Niet langer graadgebonden
    – Nieuw ordeningskader
Structuur vakoverschrijdende
         eindtermen
   Structuur vakoverschrijdende
            eindtermen
• Stam: sleutelvaardigheden
• Zeven takken: de contexten (volgende
  slide)
• Blaadjes: de eindtermen
• Bast: leren leren
• Wortelgestel: beleid met betrekking
  pedagogisch project en onderwijsaanbod
    Structuur vakoverschrijdende
             eindtermen
Zeven contexten:
1 Lichamelijke gezondheid en veiligheid
2 Mentaal welbevinden
3 Sociorelationele ontwikkeling

4 Omgeving en duurzame ontwikkeling

5 Politiek-juridische samenleving
6 Socio-economische samenleving
7 Socioculturele samenleving
                         MCLT
• VERKENNING
• Welke waarden zijn fundamenteel als leerkracht? Zijn er
  waarden die je ontbreekt of overbodig vindt in de analyse van
  Mia Leijssen?
• Welke betekenis geef je aan deze vier fundamentele
  kernwaarden?
• Vergelijk deze kernwaarden met de sleutelvaardigheden die
  uitgeschreven zijn voor de stam van de vakoverschrijdende
  eindtermen voor het secundair onderwijs? Wat valt je op?
• Welke aanvullingen geef je aan deze vier kernwaarden na het
  doorlezen van de verschillende competenties zoals deze
  uitgeschreven zijn in de stam?
• Welke sleutelvaardigheden en waarden zijn fundamenteel in
  de ‘socioculturele context’? Krijgen ze hier een andere
  betekenis?
Beroepssocialisatie: Leerkrachten
 en scholen voor het leven. Voor
          welk leven?
    Omgeving        Wat kom je tegen?
                     (Waar heb je mee te maken?)

       Gedrag           Wat doe je?
    Vaardigheden            Wat kun je?
    Overtuigingen            Waar geloof je in (in de situatie)?
      Identiteit               Wie ben je in je werk?
     Betrokken-                (Hoe zie jij je professionele rol?)
                                Waar doe je het allemaal voor?
        heid                    (Op welk groter geheel voel jij
                                 je betrokken?)
     Verantwoordelijkheid 1:
     Ik in dialoog met mezelf
• Van een beschrijvende visie op
  leerkracht zijn: de leerkracht in
  interactie met… [Hoe?]
• Aanvullen/verrijken naar een
  holistische visie op leer/leefkracht zijn
  met oog voor de verbondenheid met de
  verschillende persoonlijke dimensies
  (a) en de verbondenheid tussen
  persoon en professionaliteit (b)
  [Waarom? Waaruit?]
     Inleiding: Wat is goed
          leraarschap?
• DUS: Wat is goed leraarschap?
• Leraar zijn betekent aandacht hebben voor
  de interactie met de lerende, de
  school(gemeenschap) en de samenleving
  (Zie verder verantwoordelijkheid 2, 3 en 4)
• Leraar zijn betekent aandacht hebben voor
  de dimensies (cfr. Bill Banning), de meer-
  dimensionaliteit en de inter-dimensionaliteit
  (Zie verder verantwoordelijkheid 1)
“Een ervaren leerkracht vertelde eens, dat hij
na iedere grote vakantie met het zweet in zijn
handen terug naar school ging. Hij voelde zich
in zekere zin voor de wilde dieren gegooid. Hij
gebruikte het woord ‘horde’.”
                  Kees Waaijman
          De spiritualiteit van de leraar
“Onderwijs heeft dus niet alleen te maken
met kennis, met vaardigheden, met attituden,
met waarden, maar ook met het inleiden in de
inspiratie van waaruit men in het leven staat.”

            Hans Van Crombrugge
   Waarden worden gekleurd door hun inspiratie
                  Samen
  waardenvol opleiden
          is identiteits-rijk opleiden

       voor de toekomst!?
Deel 4
Paradigma’s rond ‘Waardenvol opleiden
is identiteits-rijk opleiden’ –
Enkele open vragen
              1. Resultaten…
          borgen/consolideren… !?
• In het onderwijsteam is er sprake van:
   –   professionalisering dicht bij de praktijk, samenwerkend leren;
   –   gedeelde waarden verwoorden abstract en concreet;
   –   collectieve gerichtheid op studenten, team;
   –   groeiende reflectieve dialogen, gedeelde praktijken;
   –   socialisatie van nieuwe docenten;
   –   pedagogische creativiteit…
• Niettemin gaat dit ‘proces’ niet vanzelf verder:
   – stevige monitoring (door leidinggevende) blijft belangrijk
   – (her)formuleren van doelen/visie ‘waardenvol opleiden’ en
     ‘pedagogische opdracht’
  2. Doel(en) van waardegericht onderwijs?
   Model(len) van waardenvol opleiden en
                   leren?

• Learning and teaching in values – waardeoverdracht
  met als doel protectie - socialisatie (deductief)
• Learning and teaching about values –
  waardeverheldering (fenomenologisch)
• Learning and teaching from values - actieve inbreng
  en inspraak, waardecommunicatie (hermeneutisch-
  communicatief)
• Learning and teaching for values – de lerende als
  waarderende persoon in ontwikkeling;
  identiteitsontwikkeling en morele competentie (abductief)
    3. Waarden en identiteit(en)?

• Samen met de aandacht voor de
  persoonlijke identiteit in verhouding tot de
  professionele identiteit, is er ook de
  schoolidentiteit…
• Hoe verhouden deze drie identiteiten zich
  tot elkaar?
• En wat betekent dit voor het ‘waardenvol
  opleiden’ en de pedagogische opdracht?
 3. Waarden en identiteit(en)?

                Persoonlijke identiteit




Institutionele identiteit     Professionele identiteit
    4. Hoe verhouden waarden en
    schoolidentiteit zich tot elkaar?
Twee modellen om rond schoolidentiteit te werken in een context
van (levensbeschouwelijke) diversiteit worden in verhouding
gebracht met elkaar
• Melbourne scale – uitgebouwd op basis van
Prof. Lieven Boeve, decaan Faculteit Godgeleerdheid KULeuven
• Victoria scale – uitgebouwd op basis van Prof. Wim ter Horst
Empirisch onderzoek naar de levensbeschouwelijke en katholieke
aspecten van scholen,…
        Prof. Dr. Didier Pollefeyt & Jan Bouwens
Faculteit Godgeleerdheid, Katholieke Universiteit Leuven
  4. Hoe verhouden ‘waarden’ en
  schoolidentiteit zich tot elkaar?

• Welke schoolstijl heeft jouw voorkeur?
• Welke gevolgen heeft deze schoolstijl naar
  waardenopvoeding toe?
  4. Hoe verhouden ‘waarden’ en
  schoolidentiteit zich tot elkaar?
• Is het een terechte interpretatie dat
  waardenopvoeding gesteund wordt vanuit
  een openheid voor de godsdienstige
  identiteit?
• Alles is ethiek! Maar ethiek is niet alles!?
  Is waardenopvoeding alleen niet te
  weinig? Vraagt waardenvol opleiden niet
  om identiteitsrijk opleiden?
                      Samen

identiteits-rijk opleiden
             is waardenvol opleiden
      voor de toekomst!?



 Kris Vanspeybroeck

								
To top