Wyklad 2 - DOC - DOC by 836ctO

VIEWS: 214 PAGES: 34

									                                            Wykład 1
Produkt to kombinacja wielu el.– hardware, software, instalacja, instrukcje obsługi, opakowanie,
reklama, konserwacja, gwarancja, części zamienne, informacja katalogowa, serwis, prospekty,
oznakowanie, opisy.

PN–88/0-79000 – Opakowanie to wyrób przeznaczony do ochrony innych wyrobów przed
uszkodzeniem, a także do ochrony otoczenia przed szkodliwym oddziaływaniem zapakowanego
wyrobu.

PN-0-79000:97 – Opakowanie to wyrób zapewniający utrzymanie określonej jakości pakowanych
produktów, przystosowanie ich do transportu i składowania oraz prezentacji a także chroniących
środowisko przed szkodliwym oddziaływaniem niektórych produktów.
     *         95% wyrobów wymaga opakowania i wzrost zapotrzebowania na opakowania wynosi
               2-3% w skali roku na świecie, w Polsce 5%.

W UE obowiązuje ponad 100 dyrektyw wiążących się z opakowaniami
         - potrzeba ochrony konsumenta i jego zdrowia
         - rozwój wymiany międzynarodowej                    doskonalenie jakości opakowań
         - integracja krajów europejskich
         - ochrona środowiska

ISTOTA WSPÓŁCZESNEGO OPAKOWNIA
Opakowanie powinno zapewniać:
          - ochronę produktu w czasie magazynowania, transportu i użytkowania oraz ochronę
             otoczenia przed ewentualnymi szkodliwymi wpływami produkcji
          - ułatwienie produkcji, przemieszczania, sprzedaży i użytkowania produktów
          - informowanie o produkcie i jego przydatności konsumpcyjnej
          - odpowiednie zaprezentowanie produktu i oddziaływanie psychologiczne na
             konsumenta.

Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych 11.05.2001:
„Opakowaniami są wprowadzone do obrotu wyroby wykonane z jakichkolwiek materiałów,
przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji wszelkich
produktów od surowców do towarów przetworzonych”

Według Britona: „Opakowanie zabezpiecza to, co sprzedaje oraz sprzedaje to, co zabezpiecza”

Opakowanie – „sztuka, wiedza i technologia przygotowania towarów do wysyłki, dystrybucji,
magazynowania i obrotu towarowego”

ZAPLECZE NAUKOWO – TECHNICZNE

Centralny Ośrodek Badawczo rozwojowy Opakowań COBRO
Przedsiębiorstwo Doświadczalne Opakowań „PAKPOL”
Zakład Projektowo – Usługowy „PROPAK”
Laboratorium Badań Materiałów i Opakowań Jednostkowych
WPO – World Packing Organization.
OPTYMALNY MODEL OPAKOWANIA
      a) właściwości opakowań:
        - ochrona użytkownika
        - ochrona otoczenia środowiska zewnętrznego
        - ochrona produktu przed zepsuciem, złamaniem, uszkodzeniem
      b) dostosowanie do potrzeb:
        - logistyki ( mat. Organizacji, transportu i składowania)
        - informacji
        - dystrybucji
        - wygody konsumenta lub użytkownika
      c) aspekty ekologiczne:
        - zużycie materiałów
        - odzysk materiałów
      d) aspekty kosztowe (nakłady):
        - opakowanie
        - pakowanie
        - dystrybucja
        - sprzedaż
        - zbyt
        - składowanie

SCHEMAT PAKOWANIA

                                Źródła: materiały i energia

materiały opakowaniowe                          produkty (np. kleje)   produkty do opakowań

przejściowe formy opakowań             akcesoria opakowaniowe

                               opakowanie

                               operacje pakowania


                                produkt opakowany

Opakowanie – bariera między środowiskiem wewnętrznym a zewnętrznym.

Funkcje opakowań:
           - wymiana między produktem a materiałem opakowań
           - wymiana między środowiskiem wewnętrznym a zewnętrznym

Opakowania i produkty są w ciągłej interakcji

Kierunki zmian jakości produktów:
           - zmiana cech sensorycznych: wygląd, zapach, smak, barwa
           - wprowadzenie metali Fe, Su, Al.
           - spadek zawartości witaminy C
           - spadek wartości odżywczej
           - degradacja naturalnych barwników roślinnych (antocjany)
Czynniki przed którymi trzeba chronić wyrób:
           - utrata aromatów
           - zmiana smaku
           - bakterie, pleśnie, grzyby
           - działanie gazów
           - dotyk
           - kradzieże
           - zmiana kształtu
           - zmiana barwy
           - uszkodzenia mechaniczne
           - rozkład
           - wyciekanie
           - wysychanie
           - promieniowanie
           - zmiana warunków klimatycznych
               * temperatura
               * wilgotność
               * ciśnienie

Podział narażeń:
            - fizyczne:
                 klimatyczne:
                  * ciśnienie
                  * wilgotność
                  * temperatura
                 mechaniczne:
                  * wstrząsy
                  * uderzenia
                  * kłucia
                  * cięcia
                 promieniowanie:
                  * elektromagnetyczne
                  * korpuskularne
            - chemiczne:
                pary
                gazy
                ciecze
            - biologiczne:
                bakterie
                pleśnie
                grzyby


                                           Wykład 2

Wymagania stawiane opakowaniu:
  1. estetyczne: grafika, forma, wykonanie, nowoczesność, innowacyjność
  2. ergonomiczne: stabilność, poręczność, łatwość użycia
  3. wytrzymałościowe: obciążenia: statyczne, dynamiczne(naciski, uderzenia, cięcia, kłucia)
  4. barierowe: gazów, zapachów, aromatów, promieniowania mikroorganizmów, szczelność
  5. zdrowotne
  6. ekonomiczne
  7. ekologiczne: rotacyjność, podatność do ponownego przetwórstwa
Wymagania stawiane współczesnym opakowaniom:
  2. techniczne:
         - spełniania funkcji ochronnej
         - właściwości użytkowe
         - mechanizacji procesów pakowania
         - dostosowane do systemów dystrybucji i sprzedaży
  3. promocyjne:
         - funkcjonalne
         - informacyjne
         - estetyczne
  4. ekologiczne:
         - wytwarzanie opakowań i ich składu surowcowego
         - opakowania wielokrotnego użycia
         - przydatności do form cywilizacji
         - zawartość metali ciężkich
  5. ekonomiczne:
         - koszty planowania produktów wynikających z analizy strat towarów

Wymagania w aspekcie technicznym:
        - zabezpieczenia przed ubytkami ilościowymi
        - - zabezpieczenia przed zmianami barwy, kształtu, konsystencji, smaku, zapachu i cech
            użytkowych
        - - zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami, zamoczeniem, korozja, uszkodzenia
            mechaniczne

Wymagania w aspekcie promocyjnym:
  2. funkcjonalność: ergonomiczność, optymalna masa, łatwość otwierania, zamknięcia
     bezpiecznikowe, możliwość całkowitego opróżnienia, przejrzystość, stabilność
  3. informacyjność: cechy semantyczne(czytelność informacji, ostrzeżenia), cechy
     pozasymantyczne(warstwa wizualna sugeruje przeznaczenie, kontrastowa kolorystyka
     informacji)
  4. estetyczność: spójność formy, dobór materiałów i elementów, harmonijność barw, grafiki,
     wykonania, kontekstualność

Wymagania ekologiczne:
        - wytwarzanie opakowań i składu surowcowego
        - znakowanie opakowań
        - opakowania wielokrotnego użycia
        - przydatność do utylizacji
        - zawartość metali ciężkich

Zasada 4-R:
          -    reduction
          -    re-use
          -    recover
          -    recycling

Wymagania w aspekcie ekologicznym: dotyczą zespołu cech, które sprawiają, że opakowanie jest
zdolne do spełnienia ekologicznych potrzeb użytkowników opakowań i konsumentów zapakowanych
produktów w całym cyklu jego życia.
            - pochłaniać surowców i energii tak mało jak to możliwe
            - powietrze i wodę w procesach produkcji, przetwórstwa
            - możliwie mała masa

Wymagania w aspekcie ekologicznym:
            -   nie przyczyniać się do zaśmiecania otoczenia
            -   wnosić maksymalny wkład w poprawę środków pracy(mała masa)
            -   pozostawiać możliwie jak najmniej odpadów(wagowo i objętościowo)
            -   nadawać się po wykorzystaniu pierwotnym do innych celów domowych w
                gospodarstwie
             - być przydatnym do recyclingu materiałowego względnie energetycznego, albo
                przydatnym na zagęszczanie(sprasowanie na wysypiskach śmieci)
             -   informować o składzie surowcowym i możliwościach ponownego przetwórstwa za
                pomocą czytelnych znaków ekologicznych
        przetwarzanie zużytych opakowań nie powinno stwarzać zagrożeń dla zdrowia i
         bezpieczeństwa
        wytwarzanie w sposób zapewniający ograniczenie objętości i masy
        opakowania wielokrotnego użycia w czasie przewidzianym na określoną liczbę rotacji i przy
         normalnych warunkach użytkowania, powinny wykazywać zadowalające cechy fizyko –
         chemiczne
        opakowanie po przejściu cyklu rotacyjnego powinny spełniać wymagania przydatności do
         metod utylizacji

Wymagania w aspekcie ekonomicznym:
Powinno spełniać funkcję przy optymalnie najniższych kosztach
          - magazynowania
          - materiałów
          - robocizny
          - utylizacji
          - amortyzacji i eksploatacji maszyn

Analiza kosztów:
           - ograniczenie dostawców
           - system kontroli jakości
           - przygotowanie personelu
           - możliwości typizacji i ograniczenia ilości stosowanych rodzajów i wielkości
              opakowań

    I.   Funkcje ochronne
   II.   funkcje logistyczne
  III.   funkcje promocyjne
  IV.    funkcje ekologiczne
   V.    funkcje ekonomiczne
             - liczba stopni pakowania
             - wielkość opakowań
             - dobór konstrukcji opakowań
             - przygotowanie wyrobu do pakowania(bez 2,3 i 4)
             - właściwości materiałów opakowalniczych i opakowań
             - sposób pakowania
             - znakowanie opakowań
                                             Wykład 3

FUNKCJA OCHRONNA OPAKOWAŃ
  1. Ochrona zapakowanego produktu:
        a) Zabezpieczenie przed ubytkiem
        b) Zabezpieczenie przed zanieczyszczeniem lub skażeniem
        c) Zabezpieczenie przed zmianą właściwości użytkowych (wyschnięciem, utratą
            zapachu, utratą wartości leczniczych i odżywczych, zmiana smaku, zapachu)
        d) Zabezpieczenie przed zamoknięciem lub korozją
        e) Zabezpieczenie przed narażeniami mechanicznymi:
        - wstrząsy
        - uderzenia
        - naciski
  2. Ochrona środowiska przed szkodliwym działaniem produktów:
        - palnych
        - toksycznych
        - wybuchowych
        - żrących
  3. Ochrona użytkowa produktu:
        - przed zatruciem
        - przed oblaniem
        - przed zabrudzeniem odzieży lub mienia
        - przed otwarciem przez dzieci

Odporność na:
          - rozciąganie (bada się siłę – stosunek siły do powierzchni, na którą ta siła działa –
              wytrzymałość mechaniczną)
          - ściskanie
          - zginanie
          - twardość

Barierowość opakowań:
          - przepuszczalność gazów
          - przepuszczalność substancji
          - przepuszczalność światła
          - przepuszczalność tlenu
          - przepuszczalność CO2
          - przepuszczalność pary wodnej

Poliamid przepuszcza mało tlenu, polistyren bardzo dużo. Tak samo jest z przepuszczaniem CO2.
Para wodna przepuszcza mało polipropylenu.

Przepuszczalność gazów F – szybkość przechodzenia gazu (g/cm3 lub )

                                F= dM/dt = k Ds/x(p1-p2) = BSP/x

WANIMAT – opakowanie złożone
FUNKCJA OCHRONNA PRZD WPŁYWEM SWIATŁA:

E = hV                 = C/V

           -   minimalizacja ilości światła przechodzącego przez opakowanie
           -   zatrzymanie tlenu – wstrzymanie reakcji utleniania przyspieszonego światłem
           -   kolorowe filmy lepiej absorbują światło i są lepszą ochroną
           -   biorąc pod uwagę grubość, HDPE daje lepszą ochronę przed UV niż saran, mylar
           -   mniej światła przechodzi przez szkło kolorowe niż przez zwykłe, ale
               przepuszczalność UV jest prawie taka sama

Podstawowe czynniki stymulujące rozwój / zagrożenie na rynku opakowań:
    Preferencje użytkowników opakowań
    Zmieniające się oczekiwania konsumentów
    Koszty, nowe technologie

Oczekiwania konsumenta:
          - mały czas dostawy
          - poprawa jakości opakowania, walorów reklamowych
          - obniżenie kosztów oferowanych opakowań
          - dostosowanie do wymagań ekologicznych
          - rozszerzenie oferowanego asortymentu opakowań

Funkcje opakowań w strategii jakości towarów:
   1. ochronne              teraz: 1. ochronne
   2. logistyczne                   2. logistyczne
   3. informacyjne                  3. promocyjne
   4. użytkowe                      4. ekologiczne
   5. jakościowe!                   5. ekonomiczne

PTO (Present Turn-On Factors) – czynniki jakościowe opakowania przyciągaj konsumenta i
decydują o nabyciu wyrobu.

Jakość kompleksowa (TQ): zewnętrzna i wewnętrzna – wykazuje powiązania z funkcjami opakowań
.

Jakość wewnętrzna – czynniki, które wytwórca zaplanował i wbudował w produkt. Zależy od:
          - projektu
          - surowca
          - sposobu wytwarzania
          - staranności procesu

Wyznaczniki:
          - przydatność
          - niezawodność
          - wytrzymałość
          - jednolitość
Jakość zewnętrzna – postrzegano, nie zawsze proporcjonalny do wysiłku i zamierzenia producent.
Wpływ:
          - psychologia
          - filozofia

PTO występuje w teorii TQM (Kompleksowe Zarządzanie przez Jakość) – definiuje czynniki
przyciągające klienta.
                                                            Wykład 4

MARKETING A OPAKOWANIA

Promocja – zdobycie przewagi nad konkurencją i aktywizacja sprzedaży, kreują wizerunek towaru i
firmy

                            1. Opakowanie musi przyciągać uwagę potencjalnego nabywcy: kształt, kolor, grafika,
                               tekst
                            2. Opakowanie musi stwarzać scenerię sprzedaży produktu – musi dawać wrażenie
                               luksusu, prestiżu, odwołuje się do seksu, zazdrości...
                            3. Opakowanie musi wywołać chęć kupowania produktu – uwydatnić różnicę, klient
                               kupuje często pomysł, koncepcję
                            4. Opakowanie musi wywołać transakcję sprzedaży

Informacja promocyjna – to każda dodatkowa wiadomość.

Nośniki – muszą występować w formie zamierzonych sygnałów:
           a) sygnały semantyczne – zadanie przekazania informacji o towarze, producencie,
              opakowaniu
           b) sygnały asemantyczne – mają wywoływać pozytywne wrażenie emocjonalne,
              wzbudzenie chęci nabycia (forma, barwa)

Opakowania mają swój swoisty „język” – który powinien trafić do psychiki klienta

Opakowanie musi zaspakajać nie tylko potrzeby, ale preferencje, gusty.

Wydłużenie sprzedaży:
       Wielkość sprzedaży




                                                                  modyfikacja




                                                                                               czas
       wprowadzeni                                                              spadek
       e                                                    dojrzałość


                                                   wzrost




METODA VIEW – obserwacja i badania klientów:


V      visibility                             widoczność
I      information                            informacja
E      emotional apped                        wrażenia emocjonalne
W      workability                            funkcjonalność

                            -   czy przyciąga uwagę, wywołuje wrażenia emocjonalne, czy spełnia funkcje.
MARKETING MIX – koncepcja opiera się na 4 podstawowych elementach, by skutecznie
oddziaływać na nabywcę:
           - cena
           - produkt
           - promocja
           - dystrybucja

           + opakowanie (5 element)

MERCHANDISING – marketing w punkcie handlowym.
Służy „urynkowieniu” produktu przez rozpoznanie możliwości produktu.
W punkcie sprzedaży produkt powinien być dobrze umieszczony.


                                   STRUKTURA PRODUKTU



                   4
                       3
                           2
                               1




   1. istota, rdzeń produktu – towar, rozwiązania techniczne, cechy funkcjonalne – produkt
      właściwy
   2. produkt rzeczywisty – cena, jakość opakowania, uprzejmość obsługi, model, marka
   3. produkt poszerzony – gwarancja, serwis, dostawa, kredyt
   4. produkt potencjalny
                                            Wykład 5

PODZIAŁ OPAKOWAŃ

Istnieją różne kryteria podziału opakowań. Powszechnie stosuje się podział według następujących
kryteriów:
           a) Zasadniczej funkcji, jaką spełniają opakowania w stosunku do jego zawartości
           b) Rodzaju materiału, z którego zostało wykonane opakowanie
           c) Formy konstrukcyjnej
           d) Podatność do składania i rozbierania
           e) Rodzaju obrotu
           f) Stopnia zużycia
           g) Możliwości wykorzystania w obrocie
           h) Z punktu widzenia przedsiębiorstwa


Podział według zasadniczej funkcji, jaką spełniają opakowania w stosunku do jego zawartości:
- Zależnie od funkcji:
    1. Opakowanie jednostkowe – zawiera określoną ilość towaru przeznaczoną do sprzedaży
        detalicznej. Ochrona towaru przed ubytkami jakościowymi i ilościowymi.
    2. Opakowania transportowe – ochrona towaru przed wpływami klimatycznymi i uszkodzeniami
        mechanicznymi w czasie transportu i magazynowania
    3. Opakowanie zbiorcze – do opakowania określonej ilości produktu bez lub w opakowaniu
        jednostkowym.


Podział według materiału:
           I. Opakowania drewniane:
                          A. Materiał: deska, sklejka, łyko
                          B. Kształt: skrzynie, klatki
          II. Opakowania metalowe:
                          C. Blacha
                          D. Puszki, pudła
         III. Opakowania papierowo-tekstylne
        IV. Opakowania szklane
          V. Opakowania z tkanin
        VI. Opakowania z tworzyw sztucznych
        VII. Opakowania z laminatów

Składają się z kilku różnych rodzajów materiałów np. opakowanie Tetra Brik Asceptic

Podział według podatności do składania i rozbierania:
Opakowania sztywne (nierozbieralne)
Opakowania składane (bez rozdzielania elementów w stanie nie napełnionym można złożyć)
Opakowania rozbieralne (w stanie nie napełnionym można złożyć przez)
Podział według rodzaju obrotu:
    1. Opakowania krajowe
    2. Opakowania eksportowe
Ten podział odnosi się do opakowań transportowych, które muszą uwzględniać wymagania celne i
sanitarne państw tranzytowych i importowych

Podział według możliwości wykorzystania w transporcie:
   1. Opakowania jednorazowego użytku – nie mogą być powtórnie użyte z powodu:
           - zakazu prawnego ponownego użycia
           - niedostatecznych właściwości wytrzymałościowych
           - technicznej niemożności ponownego napełniania
   2. Opakowania wielokrotnego użytku
           - służą do pakowania tych samych lub podobnych towarów

Podział według sposobu rozliczeń opakowań w obrocie towarami:
   1. Opakowania sprzedawane
           - nie fakturowane – wartość wkalkulowuje się w cenę (traktowanie jako opakowania
               jednorazowego użytku)
           - fakturowane – nadające się do wielokrotnego użytku, kupujący po opróżnieniu
               powinien odsprzedać
   2. Opakowania zwrotne

Podział z punktu widzenia przedsiębiorstwa:
   1. Własne – przedsiębiorca wysyła towary do odbiorcy
   2. Obce – otrzymane z innego przedsiębiorstwa

Podział ze względu na stopień zużycia:
   1. Nowe
   2. Używane

Podział z punktu widzenia ochrony środowiska:
   1. Opakowania ulegające naturalnemu procesowi rozpadu (biodegradacji)
   2. Opakowania nie ulegające biodegradacji


Poza tym opakowania (tworzywa opakowaniowe) można podzielić na:
   1. nadające się do powtórnego przerobu (recykling)
   2. nie nadające się do powtórnego przerobu (utylizacja)

Opakowania po środkach ochrony roślin, chemikaliach mogą wykazywać działanie toksyczne z
powodu zawartości w nich środków o silnych właściwościach trujących i po niewłaściwych
usunięciach pozostałości tych substancji z opakowań.

Podział według kształtu opakowania:
   1. Opakowania częściowo osłaniające wyrób
   2. Opakowania całkowicie osłaniające wyrób (puszka, pudełka z wieczkiem, butelki, fiolki, tuby,
        słoje)
   3. Opakowania transportowe częściowo osłaniające wyrób (kosze, obejmy, płozy, jarzma,
        klamry, klatki)
   4. Opakowania transportowe całkowicie osłaniające wyrób (bańki, beczki, bębny, butle, kanistry,
        skrzynki z wiekiem, worki, skrzynie do maszyn, wiadra)
                                            Wykład 6
Jednostki ładunkowe – wyroby ułożone na zewn. urządzenia lub w jego wnętrzu, z którym tworzą
zwartą całość, ochraniająca wyrób przed uszkodzeniami w czasie transportu, magazynowania, a także
umożliwiające mech. manipulowanie podczas przeładunku i piętrzenia nazywamy jednostkami
ładunkowymi.

W zależności od urządzeń do formowania jedn. ładunkowych rozróżniamy:
    paletowe
    pakietowe
    kontenerowe

PALETY
Wyróżniamy ze względu na przeznaczenie:
 uniwersalne – służące do formowania różnego rodzaju ładunków
 specjalne – dostosowane kształtem, wymiarami i konstr. do ładunków jakie są przedmiotem
formowania w jedn. ładunkowe, warunków transportu i przechowywania. Przykładem jest tzw. paleta
............... do przewozu beczek.

Ze względu na rozwiązania konstr.:
* płaskie – składające się z dwóch płyt oddzielonych wspornikami lub belkom wspornikowymi albo
składające się z jednej płyty na wspornikach lub belkach wspornikowych o min. wysokości wejść
umożliwiających wprowadzenie wideł środków transportowych
* słupkowe – z rozbudowanymi słupkami połączonymi (lub nie) poprzeczkami wzmacniającymi ,
umożliwiające piętrzenie jednostek ładunkowych
* skrzyniowe – z wbudowanymi ściankami zabezpieczającymi ładunek przed rozformowaniem z
wiekiem lub bez, umożliwiające piętrzenie jednostek ładunkowych.

Poza tym w ramach tego samego kryterium możemy wyróżnić palety:
*jednopłytowe płaskie, o jednej płycie nośnej przystosowanej do układania ładunków
*dwupłytowe płaskie o dwóch płytach nośnych przystosowanych do układania ładunków
*dwuwejściowe – o konstrukcji pozwalającej na wprowadzenie wideł środków transportowych z
dwóch przeciwległych stron
* czterowejściowe – o konstrukcji pozwalającej na wprowadzenie wideł środków transportu z czterech
stron
* skrzydłowe – jednopłytowe lub dwupłytowe z płytami wystającymi poza wsporniki, co umożliwia
podnoszenie za pomocą uchwytów liniowych
* nierozbieralne – o konstrukcji uniemożliwiającej demontaż
* rozbieralne – o konstrukcji uniemożliwiającej demontaż poszczególnych elementów
* składane – skrzyniowe lub słupkowe o konstrukcji umożliwiającej składanie poszczególnych
elementów

Ze względu na sposób użycia wyróżniamy palety:
* jednorazowego użytku – o konstrukcji umożliwiającej jednorazowe wykorzystanie; do ich budowy
stosuje się materiały odpadowe, lite, papiernicze, włókiennicze, z tworzyw sztucznych
* wielokrotnego użytku – o konstrukcji umożliwiającej wielokrotne wykorzystanie

Ze względu na rodzaj tworzyw możemy wyróżnić palety:
1. drewniane
2. metalowe
3. z tworzyw sztucznych
4. z tworzyw papierniczych
5. z tworzyw mieszanych
Formowanie jedn. paletowych.
Należy zapewnić by:
- opakowania o prostokątnym kształcie zajmowały pow. palety w 100%, opakow. zaś o dnie kołowym
75%
- wysokość jedn. ładunkowej nie przekraczała 970 mm, a jej masa 1030kg
- opakowania nie wystawały poza .... palety
- istniała jednorodność ładunku, tak aby składał się on z opakowania o tym samym kształcie,
wymiarze i zawartości
- opakowania na palecie ułożone były w sposób zapewniający stabilność i ... jedn. ładunkowej

Aby nie dopuścić do rozformowania ładunku stosuje się:
-miejscowe sklejenia poszczególnych warstw opakowania
-związywanie różnymi rodzajami taśm: metalowymi, z tworzyw sztucznych, gumowymi
-zabezpieczenie za pomocą folii termokurczliwej
-okrywanie płachtami z tkanin

PAKIETY – ponad wymiarowe jedn. ładunkowe, które składają się z co najmniej kilku sztuk
ładunku, powiązanych ze sobą za pomocą różnych środków wiążących, tak aby tworzyły jedną całość.
* ułożona z co najmniej 2 sztuk ładunku tego samego rodzaju
* zestawiona bez użycia palety czy kontenera, lecz w taki sposób, w który zapewnia trwałość formy
* przystosow. do ładunku zmechanizow. a więc za pomocą wideł wózka podnośnikowego,
* dostosow. wymiarami do gabarytów skrajni kolejowej i pojazdów drogowych przy racjonalnym
wykorzystaniu pow. przestrzeni ładunkowej środków przewozu
* ukształtowana tak, aby możliwe było przemieszczanie tejże za pomocą sprzętu zmechanizowanego
bez naruszania jej formy i trwałości.

Jedn. pakietowe powinny być odpowiednio zabezpieczone przed rozformow. Do tego celu są:
- opasanie pakietu taśmą stalową
- opasanie za pomocą jarzma metalow.
- opasanie za pomocą tzw. ......., np. pasowych, hamulcowych

KONTENERY ŁADUNKOWE – stanowi jedn. wyposażenia transportow. .... całkowicie lub
częściowo. Zamkniętą przestrzenią, przeznaczoną do umieszczania w niej ładunku, która cechuje się:
* określoną charakterystyką techn. oraz dostateczną wytrzymałością dającą możliwość wielokrotnego
użycia
* specjalną konstrukcją zapewniającą przewóz jednym lub kilkoma rodzajami transportu bez
pośrednich przeładunków własnego ładunku
* wyposażeniem zapew. zmechanizowany przeładunek, szczególnie z jednego rodzaju transportu na
inny
* konstr. ułatw. jej ...... i opróżn.
* pojemn. nie mniejszy niż 1m3

Istnieje wiele sposobów klasyfikacji kontenerów zgodnie z normą PN- 81/K- 46001
dzieli się kontenery na rodzaje wg masy brutto, oraz na typu z uwzględnieniem konstrukcji i
przeznaczenia:
 małe – o max masie brutto nie większej niż 2500 kg
 średnie – o masie brutto nie mniejszej niż 2500kg i nie większej niż 10 000 kg
 wielkie – o max masie nie mniejszej niż 10 000 kg

Podział zee względu na typy:
 uniwersalne – o kształcie prostopadłościanu, sztywnej konstrukcji, ze stałym lub ruchomym
dachem, przezn. do przewozu oraz okresowego składowania różnych ładunków sztukowych w
opakow. jedn. ładunkowych i drobnych ładunków ............. kawałkowych luzem
 specjalizowane – o specjalnej konstrukcji, przystosowane do przewozu oraz okresowego
składowania określonych rodzajów ładunków lub ich grup o zbliżonych właściwościach.

Kontener zbiornikowy (specjalizowany) -> konstrukcja składa się z dwóch podstawowych części:
1. szkieletu wyposażonego w górne i dolne naroża zaczepowe
2. zbiornika lub zbiorników wbudowanych w szkielet z armaturą

Kontener elastyczny – pojemnik włókienniczy wykonany z tkaniny poliamidowej, powlekanej,
wyposażony w rękaw nasypowy „big-bag”.
- wielokrotnego użytku
- kontener jednorazowego użytku lub kilkokrotnego użytku

Rodzaje i sposób znakowania kontenerów.
Znakowanie:
1. identyfikacyjne
2. eksploatacyjne
3. dodatkowe

Wśród znaków identyfikacyjnych wyróżniamy:
 znaki obow. (kod właściciela kontenera, numer seryjny, serię )
 znaki dopuszczalne (kod kraju, kod typu kontenera)
Wśród znaków eksploatacyjnych:
- oznaczenia max masy brutto
- znak kontenera z otwieranym dachem
- znak ostrzegający przed niebezpieczeństwem porażenia prądem
- znak kontenera o wysokości większej niż 2,6 m
- znak kontenera do transportu lotniczego i lądowego o ograniczonej wysokości piętrzenia
Znaki dodatkowe:
- znak zgodności kontenera z wymaganiami UIC
- znak kontenera przystosowanego do przewozu ładunków szybko psujących się
- znak kontenera dla ładunków niebezp.
- tabliczkę kontenera zbiornikowego
- tabliczkę uznania kontenera za bezp. zgodnie z Międzynar. Konw. O Bezp. kontenerów

Ustawa z dnia 12 września 2002r.
Normalizacja krajowa prowadzona jest w celu:
 racjonalizacji produkcji i usług poprzez stosowanie uznanych reguł technicznych lub rozw. org.
 usuwania barier techn. w handlu i zapobieganiu jak i powstawaniu
zapewnienie ochrony życia, środow. I interesu konsum. Oraz bezp. Pracy
poprawy funkcjonow.

Najważniejsze cechy normy z ustawy to:
- charakter nieobowiązujący czyli dobrowolność
- powszechna dostępność
- powszechne zastosowanie
- możliwość powoływania w przepisach prawnych po ich opublikowaniu

Normy uwzględniające problematykę opak. można uszeregować wg następujących grup tematycznych
jako:
- ogólne dotyczące min. terminiologii, klasyfikacji
- dot. metod badań
- przedmiotowe
- dot. różnych
                                            Wykład 7

OPAKOWANIA PAPIEROWE

Materiały do produkcji opakowań:
   - papier i tektura 31%
   - tworzywo sztuczne 28%
   - metale 18%
   - szkło 6%
   - inne 17%

Źródłem surowca do produkcji papieru są i tektury są włókna celulozowe, podstawowy budulec tkanki
roślinnej.

Surowce do produkcji wyrobów papierniczych:
   1. podstawowe:
   - masa szmaciana
   - masa celulozowa
   - masa makulaturowa
   - ścier drzewny
   2. pomocnicze:
   - wypełniacze i środki obciążające
   - kleje
   - barwniki
   - dodatki uszlachetniające


W procesie produkcji papieru stosuje się wiele związków chemicznych takich jak:
   - kwas siarkowy
   - węglan wapnia
   - wodorotlenek sodu
   - kwaśne siarczyny
   - podchloryny itp.

Poza tym duże ilości wody, stąd powstają duże ilości silnie skażonych ścieków i odpadów

Opakowania papierowe nadają się do wtórnego wykorzystania i nie obciążają środowiska naturalnego.

Dużą popularność papier zawdzięcza dobrym właściwościom mechanicznym, łatwością uszkodzenia i
podatnością do przerobu maszynowego.

Do grupy wytworów papierowych zalicza się:
   - bibułkę gramatura do 28g / m2
   - papier 30 – 165g / m2
   - karton 180 – 250g / m2
   - tektura cienka 250 – 315g / m2
   - tektura właściwa (karton wielowarstwowy) 315g / m2
Wytwory papierowe dzielimy na klasy (10 klas) w zależności od zużytego w nim surowca
włóknistego (ilości). Im większa klasa tym papier niższej jakości.

Papiery pakowe:
1. Papier pakowy natronowy lub siarczanowy (kreft) kl. III
    - duża wytrzymałość mechaniczna
    - do pokrywania innym tworzywem
    - do wyrobu toreb, worków

2. Papiery typu TCF oraz ECF.
    - z masy celulozowej bielonej związkami bez chlorowymi np. tlenem, enzymami
    - papiery ekologiczne

3. Papier siarczynowy (Jawa, Sulfit) kl. III i IV
    - do opakowań higienicznych

4. Papier makulaturowy (Szrena)
    - recyklingowy, kl. X
    - mała wytrzymałość mechaniczna
    - duża ilość zanieczyszczeń


Papiery ekologiczne – wymagania:
   - produkcja ze 100% makulatury
   - niestosowanie środków chemicznych do bielenia
   - niestosowanie środków barwiących
   - maksymalne zużycie wody 10L / 1kg wytworzonego papieru
   - częściowe zaklejanie papieru za pomocą żywic naturalnych i skrobi ziemniaczanej
   - czyszczenie ścieków za pomocą oczyszczalni biologicznej

Papiery sterylizacyjne:
   - brak toksycznych składników i zanieczyszczeń
   - nie wydziela obcego zapachu
   - nie pozostawia pyłu i włókienek
   - brak przenikalności mikroorganizmów

Dopuszcza się 25% udziału różnych mas włóknistych (celuloza, ścier) przy produkcji papieru
celulozowo-makulaturowego (Maniela) kl. VI – VII
Stosowane do produkcji toreb i zawijania przedmiotów, które nie wymagają mocnego opakowania.

Papiery pergaminowe i pół pergaminowe:
   - duża barierowość w stosunku do wody i tłuszczu
   - do owijania produktów wilgotnych i tłustych
   - jako wkładki do innych opakowań
   - można je parafinować, lakierować
   - nieprzepuszczalne dla gazów, zapachów, wilgoci
   - otrzymane przez silne mielenie włókienek
Pergamin sztuczny:
    - duża wytrzymałość mechaniczna
    - mała przepuszczalność tłuszczów i wody
    - z masy celulozowej i zanurzony w kwasie siarkowym – pęcznienie włókien



Uszlachetnianie papierów pakowych:
Powlekanie:
   - parafiną
   - stopami hotmelt
   - tworzywami sztucznymi
   - inhibitorami korozji

Papiery parafinowe:
   - chronią przed wilgocią
   - walla - mała odporność na wysokie i niskie temperatury, działanie olejów i tłuszczów stałych

Papiery powlekane hotmeltami:
   - można zgrzewać na gorąco
   - wysokie właściwości barierowe
   - dekoracyjny wygląd

Papiery powlekane tworzywami sztucznymi:
   - różnią się w zależności od użytego polimeru

Papiery siarczynowe powlekane polietylenem:
   - odporność na wilgoć
   - odporność chemiczna
   - zdolność do łączenia na gorąco

Papiery powlekane dyspensjami wodnymi:
   - zastosowanie w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym
   - duża odporność na oleje i tłuszcze
   - nie przepuszczają wody i gazów

Papiery bitumowane (asfaltowane):
   - produkcja na drodze powlekania lub sklejania dwóch warstw papieru bitumem
   - jako wkładki opakowań przemysłowych
   - wykładziny pudeł
   - nie nadają się do żywności ()

Papiery silikonowe:
   - do pakowania produktów spożywczych i żywic
   - powlekane silikonem

Papiery antykorozyjne:
   - z masy celulozowej siarczanowej nie bielonej w wielu odmianach, różniące się rodzajem
        zastosowanych inhibitorów korozji oraz typem powłoki.
Kartony jedno – wielowarstwowe:
   - do produkcji wszystkich form konstrukcyjnych
   - sztywność ścianek, która zabezpiecza towar przed uszkodzeniami
   - podatność do automatycznego pakowania
   - łatwość nanoszenia napisów
   - prostopadłościany, kształt ułatwia magazynowanie
Dwuwarstwowe (duplex):
  - warstwa celulozy bielonej oraz spodniej z celulozy nie bielonej / masy makulaturowej

Triplex:
    - dwie warstwy zewnętrzne z celulozy


Kartony uszlachetniane przez pokrywanie ich dyspersjami oraz laminowanie z folii i tworzyw
sztucznych.

Tektury:
   - materiały papierowe wielowarstwowe
   - białe do opakowań jednostkowych
   - pozostałe do opakowań transportowych

Wadą tektury białej jest jej łamliwość i w celu podniesienia właściwości fizycznych...

Tektura falista wielowarstwowa:
   - przez sklejenie na przemian płaskich i pofalowanych warstw kartonu
   - do produkcji opakowań typu” bag in the box” jako powłoki zewnętrznej
   - materiał nie jest barwiony
   - nie zawiera toksycznych dodatków modyfikujących




                                              Wykład 8


OPAKOWANIA SZKLANE.
Udział procentowy:
szkło 6% wszystkich opakow., w branży spożywczej 29,6 %

Szkło – posiada stałą pozycję wśród metod opakowaniowych
Szkło jest ciałem bezpostaciowym otrzymywanym ze stopionej mieszaniny odpowiednio dobranych
materiałów. W miarę ogrzewania mieszaniny lepkość zwiększa się do b. Wysokich wartości w wyniku
czego szkło wykazuje właściwości mechan. Ciał stałych.
Podstawowe surowce do szkła opakowaniowego:
    1. piasek źródło krzemionki SiO2 72%
    2. tlenek sodowy Na2O 14%
    3. tlenek wapniowy CaO 11%
    4. tlenek glinu Al2O3 1,7%
    5. inne zw. Metali np. Mg, K, Fe
Opak. Szklane – ciezki, ale przezroczyste, nietoksyczne, surowce: dolomity i krzem
Ważne jest uzyskanie klarownej masy, bez naprężeń wewn., dlatego się odpręża wyroby aby szkło nie
pękało (powoli chłodzimy).
Na wartość użytkową szkła wpływa przede wszystkim skład chemiczny masy szklanej i sposoby jej
przetwarzania.
Rodzaje szkła:
    1. sodowo- wapniowe
    2. żółto- zielone (butelkowe)
    3. niebiesko- zielone (butelkowe)
    4. zielone (butelkowe)
    5. brązowe (do piw)
GATUNKI SZKŁA:
1. szkło bezbarwne (przezroczyste, jasne, bez zauważalnego odcienia barwnego; większość słoi, duża
część butelek.Bezbarwność wysokiej, przeciętnej lub niższej klasy.
2. szkło zielone – (o różnym tonie, czystość i intensywności barwy ) piwa, wina, soki, produkty
mrożone narażone na niekontrolowany wzrost ciśnienia. Podział: ciemne, jaskrawe
3. szkło brunatne (o różnym tonie, czystość i intensywności barwy, o mniejszej lub większej
przejrzystości) opakowania wrażliwe na światło, na zmianę ciśnienia. Podział: jasne (z odcieniem
zółtym, żółtopomar.) i ciemne ( z odcieniem szarym, zielonkawożółty)

SCHEMAT PROD.
Przygotow. Surowców topnienie, klarowanie schłodzenie masy szklanej odciekanie kropli
płynnego szkła Formowanie opakowania  odprężanie  uszlachetnianie przygotowanie do
transportu

ZASTOSOWANIE Butelki, słoje, ampułki, próbówki i sprzęt laboratoryjny

KRYTERIA OCENY pod względem nowoczesności
1. kształt
2. masa opakowania
3. dostosowanie do nowoczesnych zamknięć
4. przydatność do nowoczesnych technik

ZALETY OPAKOWAŃ SZKLANYCH:
 nietoksyczność, odporność chem. , przezroczystość, barierowość
 łatwość formowania, barwienia i zdobienia
 możliwość wielokrotnego użycia
 brak zapachu
możliwość sterylizacji i automat. pakowania
 niska cena
WADY OPAKOWAŃ SZKLANYCH:
 duża masa
 mała odporność termiczna, mechaniczna
 złe przewodnictwo cieplne
 konieczność stos. dodatkowych opakowania podczas transportu

RECYKLING MATERIAŁOWY
Zużyte opakowania szklane: sortowanie wg koloru  rozdrobnienie  usunięcie papieru i metalu
dodawanie stłuczki szklanej  wyrób

OPAKOWANIA METALOWE
1. ALUMINIUM
Właściwości: lekki, srebrzystobiały, dobre przewodnictwo cieplne i elektr., niskie wł. wytrzym.,
dobre wł. Plastyczne, niekorzystne, łatwo stapia się z innymi metalami, pierwiastek najbardziej
rozpowszechniony w skorupie ziemskiej, łatwość stapiania z innymi metalami
Zastosowanie: blachy, taśmy, pręty, druty, folie, opakow. AGD, stopy, rury
2. CYNA
Właściwości: srebrzystobiały, bardzo plastyczny, daje się dobrze wyklepywać i walcować na cienkie
folie, w normalnej temp. odporna na czynniki atmosferyczne, odporna na słabe kwasy organiczne
Nietoksyczna, utlenia się przechodząc w proszek. krystaliczna budowa
Zastosowanie: puszki do konserw pobielone cyną, naczynia blaszane, kotły, syfony, tlenek cyny do
glazury i szkła mlecznego, druty, rurki., pasy, taśmy
3. STAL
stop żelaza z węglem + inne pierw. otrzym. są z rudy żelaza
TWORZYWA METALOWE:
1. Blacha czarna- stal węglowa, nie jest pokryta powłoką ochronną z innego metalu, przed korozją
jedynie zabezp. się lakierami. Stos. Się do opak. Art. Przem.
2. Blacha biała (cynowana) - powłoka z cyny, 2 stronnie pokrywana cyną, dodatkowo zabezp.
Lakierami. Stos. do produkcji puszek gwarantuje zabezp. przed wpływem tlenu, światła,
drobnoustrojów
3. Blacha chromowa- chromowane blachy czarne, stos. Do pak. Prod. Spoż. (piwo, konserwy)
4. Folia aluminiowa– postać nieuszlachetniona, zastos.: owinięcia, tacki, tuby (pasta do zębów),
do wyrobów cukierniczych. Aby zwiększyć wytrzym. mech. pokrywa się lakierami lub laminuje ->
zwiększa to odporność na przenikanie tlenu, zapachów
5. Blacha aluminiowa– ze stopu aluminiowego (magnezowo-aluminiowy) lub czyste aluminium
do opakow. tłoczonych– do małych opak., do konserwi napojów, puszek itp.
6. Blacha ocynkowana- blacha czarna powleczona cynkiem, nie pakuje się produktów spożywczych,
jedynie sypkie

RODZAJE OPAK.:
- butle do gazu
- pojemniki aerozolowe
- wiadra
- hoboki
- puszki konserwowe
- karnistry itp.

ODZYSK SUROWCÓW Z ODPADÓW:
1. segregacja
2. sortowanie
3. usuwanie zanieczyszczeń
4. odcynowanie: surowce wtórne (aluminium, stal, cyna) i nieprzydatne odpady


                                           Wykład 9
DREWNO
Drewno, ze względu na dostępność oraz łatwość obróbki jest najstarszym materiałem
opakowaniowym. Obecnie jednak obserwuje się tendencje do zmniejszenia zużycia drewna na
opakowania na rzecz innych surowców.

Do produkcji opakowań z drewna należą drewna:
- sosnowe, świerkowe, jodłowe, bukowe, dębowe, lipowe, brzozowe, topolowe, wiklina, mat.
drewnopodobne
DREWNO SOSNOWE
- łatwo obrabiane, łupkie, trwałe, stosowane do wyrobu skrzynek i klatek oraz sklejki, ze względu na
dużą zawartość żywicy nie może być wykorzystywane do opakowań do produkcji łatwo
wchłaniających zapachy.
DREWNO ŚWIERKOWE
– lżejsze od sosnowego, bardziej łamliwe, sękate, miękkie, łupkie, łatwo ulega zgniliźnie składowej,
produkuje się z niego skrzynki i beczki.
DREWNO JODŁOWE
– miękkie, łupkie, rzadko stosowane do wyrobów elementów skrzynkowych, pęka, nie zawiera
żywicy, stanowi surowiec do produkcji sklejki.
DREWNO BUKOWE
– słabsze niż sosna, trwałe, twarde, ciężkie, bez zapachu, odporne na wilgoć, łatwo obrabiane met.
skrawania,a po pasaniu nadaje się do obróbki gięciem , jest wykorzystywane jako surowiec
łuszczarski, stosuje się do wyrobu beczek do masła.
DREWNO DĘBOWE
– łatwo obrabiane skrawaniem i gięciem, trudno łupane, trudne w suszeniu, trwałe, twarde,
produkowane są z niego beczki do piwa, wina i koniaku, a także kadzi dla przem. farmaceutycznego i
chemicznego.
DREWNO LIPOWE
– miękkie, lekkie, dobrze się obrabia, ma skłonność do paczenia się, jest materiałem na beczki i
skrzynki do prod. spożywczych, pudełka do cygar z łyka wyrabia się plecionki.
DREWNO BRZOZOWE
– miękkie, lekkie, nie paczy się, zmienia swoje wymiary pod wpływem wilgoci, suszy się łatwo, służy
do wyrobu szpul do nici oraz łuszczki przeznaczone do produkcji skrzynek zbrojny drutem do prod.
spożyw., surowiec do produkcji sklejki.
DREWNO TOPOLOWE – miękkie, lekkie, łatwo się obrabia, do produkcji łuszczki i łubianek
WIKLINA – do produkcji koszy
MAT. DREWNOPOD.
-sklejka – prod. jest z nieparzystej liczby cienkich płatów drewna iglastego lub liściastego sklejonego
- płyty pilśniowe otrzym. są ze spilśnonych włókien drzewnych z dod. Subst. Sklejających i
impregnujących. Płyty mają gorsze wł. wytrzym. niż sklejka. Opakow. -> tylko w klimacie
umiarkowanym.
Zastos.: beczki drewniane, butelki ozdobne, nasadki, palety


MATERIAŁY TKANINOWE- opakow. transportowe typu worków do pakowania sypkich
produktów spożywczych i przemysłowych, owinięć, sprasowanych mat. „przestrzennych” (np.
bawełny, skóry) oraz kontenerów elastycznych, o dużej wytrzymałości na uszkodzenia mech. biol.
TKANINY stos. Do prod. Worków:
1. bawełniane- o ścisłym splocie, stosowane są do pakowania produkt ów sypkich, są mocne, mało
sprężyste, ma zdolność pochłaniania wody nawet do 25%
2. lniane – dobre wł. wytrzym. (mocne, elastyczne, miękkie), wodoodporne, stosuje się do prod.
worków, a także do celów specjalnych, np. pokrycia pojemników na wodę w krajach tropikalnych
3. jutowe– tanie, powszechnie stosowane na mat. wielokrotnego użytku, pod wpływem wilgoci
kurczy się i pęka, stos. jest do produkcji worków i owinięć w celu zabezp. przed wilgocią lub
wyschnięciem używa się wykładzin papier. lub z folii polimerowych.
4. włókna syntet. – np. poliamidowe, poliestrowe, charakt. się bardzo dobrą wytrzym. mech.
odporne na działanie wilgoci, na mikroorg. i na promieniowanie. Stosowane do produkcji worków i
kontenerów elastycznych wielokrotnego użycia, najczęściej pokrywane dodatkowo polichlorkiem
winylu lub kauczukiem synt. Ostatnio duże znaczenie mają worki siatkowe z tkanin syntetycznych –
pakowanie owoców, warzyw.


OPAKOW. Z TWORZYW SZTUCZNYCH
Cechy decydujące o rozsądnym zastosowaniu tworzyw sztucznych do celów opakow.:
- termoplastyczność – umożliwia formowanie opakowań o dowolnych kształtach
- niska masa właściwa
- odporność na szeroki zakres temp.
- doskonałe wł. dielektryczne
- barierowość na przenikanie pary wodnej, gazów, zapachów i tłuszczów
- podatność na uszlachetnienie (laminowanie, drukowanie, metalizowanie)
- podatność na przetwórstwo w maszynach pakujących (łatwość cięcia i zgrzewania)
- możliwość produkcji w szerokiej gamie kolorów
- przezroczystość – widoczność prod.

POLIMERY WYKORZYSTYW. W PROD. OPAKOW.
 PE polietyren, jonomery, skrobia, , polistyrem, polimery wysokobarierowe, kopolimery
etylenowe, polichlorek winylu, celuloza, polipropylen, poliestry, poliamid
I POLIETYLEN (PE)
* otrzym. przez polimeryzację etylenu uzyskiwanego z ropy naftowej lub gazu ziemnego
* tworzywo termoplastyczne, nierozpuszczalne w wodzie, nietoksyczne
* zła rozp. w większości rozpuszcz. org.
* wykorzystyw. we wszystkich formach opakowaniowych (folie grube, cienkie, butelki, powłoki,
zamknięcia)
*niska cena, prosta techn. wytw.
* do pakowania żywności
Cechy:
- dobra wytrzym. mechaniczna
- doskonała elastyczność nawet w niskich temperaturach
- odporność na działanie wody
- brak smaku, zapachu, obojętność fizjologiczna
- odporność na większość rozp. i w chem., zwłaszcza w temp. pokojowej
- barierowość w stosunku do pary wodnej
- duża przepuszczalność gazów oraz substancji aromat. i olejków eterycznych
-przepuszczalność promienia widzialnego i Nadfioletowego
brak możliwości sterylizacji
FOLIA SHRINK – kurczy się, pod wpływem temp. tworzy odporną skórkę na opakowanego prod.
FOLIA STRETCH – duża rozciągliwość, pokryta klejem zabezpieczającym palety podczas
magazynowania i transportu
FOLIA CLING – bardzo cieńka, przezroczysta, efektowne pakowanie żywności
FOLIA OHDPE – bardzo odporna mech., orientow. nieodkształcona po zawinięciu TWIST WRAPP,
doskonała BARIEROWOŚĆ dla wilgoci.
FOLIA PAPERLIKE – ma znaczną gęstość, jest biała, przypomina wyglądem zewn. i wł. papier.
Duża odporność na tłuszcze, może być wykon. do pakowania produktów zaw. tłuszcz

 Podział folii PE ze wzgl na gęstość:
1. PE- małej gęstości
* otrzym. w wyniku polimeryzacji etylenu metodą wysokocisnienową (temp. 100-300 C pod ciśn.
100-250 MPa), inne nazwy to polietylen wysokociśnieniowy lub miękki
* gęstość (g/cm3) od 0,915-0,930
* temp. mięknięcia kształtuje się w granicach 102-112 C
*umowna granica plastyczn. 6,2 – 11,5 MPa
2. PE- dużej gęstości:
* otrzym. w wyniku polimeryz. etylenu pod norm. lub nieco podwyższonym ciśn. w umiarkow. temp.
* inne nazwy to polietylen niskociśń. lub twardy
* gęstość od 0.940 – 0,968
* wydłużenie 50-1200%
* zastosow.: produkcja butelek i ich zamknięć do opakow. termoformowalnych (tacek w mniejszych
il. folii)
3. PE średniej gęstości:
* otrzym. w wyniku polimeryz. etylenu przy ciśnieniu rzędu 30-60 MPa i temp. 300-600 C
* gęstość – 0.930 – 0.940
* temp. mięknięcia w granicach 110-120 C
* wytrzym. na rozciąganie 8,7 – 21 MPa
* zastosow.: w laminatach wielowarstwowych w postaci wew. warstwy zgrzewalnej lub zew.
warstwy w 5 warstwowych laminatach
4. PE linowy
* Kopolimer etylenu z małą zawartością innych olefin takich jak butan, heksan, oktan
      gęstość od 0.917 – 0,935,
      temp. mięknięcia kszt. się w granicach 110-135 C
* wł. optyczne 1-3, najgorsze, 5 - najlepsze)
* Zastosow.: folie do pakowania mleka, większych opakowań zbiorczych i worów oraz szeroki
asortyment folii rozciągliwej.
                                 II KOPOLIMERY ETYLENOWE:
Do gr. kopolimerów etylenowych zalicza się:
1. kopolimery etylen. – octan winylu
- lepsze wł. optyczne, udarność i zgrzewalność w porównaniu z PE-LD
- do celów opakowaniowych wykorzystuje się kopolimery mające do 18% octanu .........
     - wyróżnia się 2 grupy:
      o zawartości do 6% octanu winylu
      o zawartości octanu winylu w zakresie 6-18%
Zastos.: folie przeznaczone do pakowania wyrobów mrożonych, warstwy ............. foliach
wielowarstwowych.
2. kopolimery etylenu z kw. Akrylowym E/AA i metakrylowym E/MA
- zawierają od 4-1490 kopolimeru funkcyjnego
- charakt. się wys. Polarnością
- dobra przyczepność do innych polimerów polarnych, jak poliamidy oraz do folii aluminiowej
3. kopolimery etylenu z estrami akrylowymi
- estrami akrylowymi są: akrylan metylu, etylu i butylu
- wykorzystyw. prawie wyłącznie w kompozycjach wielowarstwowych, gdzie pełnią funkcję
specjalnych warstw ............
rzadko w nat. opakow.
Kopolimery .......... z etylenem
odporność cieplna, temp. topnienia i krzepnięcia
Rodzaje: EMA, EEA, EBA

                                            III JONOMERY
- termoplast. polimery zaw. kowalencyjne i jonowe wiązania w strukturze łańcucha
- w opakowalnictwie najb. znana jest termoplast. Żywica jonomerowa usieciowana jonowo, zwana
surlynem
- powstają w wyniku częściowej neutralizacji i metakrylowymi jonom metalu
- charakt. się b. dużą wytrzymałością połączeń zgrzewanych na gorąco oraz dost.
termoformowalnością
- duża wytrzym. udarowa, dobre wł. optyczne
- jonomery występują najczęściej jako warstwy zgrzewane laminatów barierowych
Zalety opak. z folii z Surlynu:
- do pak. „skin pack”
- doskonała przejrzystość i połysk, podnoszą w jakość nadruku
- odporność na przebicie w stanie uplastycznionym, dzięki temu można pakować wyroby z
wystającymi elementami, ostrymi krawędziami itp. bez obawy przebicia folii.
- Odporność na ścieranie i rozrywanie lepsza niż innych mat. umożliwia stosowanie 30-50% niższej
grubości niż w przypadku folii PE
- nie skręcanie się podkładki tekturowej przez folię na skutek niskiej siły skurczu
- lepsza absorbcja ciepła i niższa temp. uplastyczniania dająca krótszy cykl pracy
- dobra .adhezja do podłoża
- doskonała wytrzymałość połączeń zgrzanych na gorąco (hot-talk – warstwa zgrzewalna w lamin. z
papierem, folia alum. Lub poliamidową)
- odporność na oleje i tłuszcze
- łatwość formowania
- odporność na

                                      IV POLIPROPYLEN
- otrzymywane w wyniku polimeryzacji propylenu
- posiada niską masę właściwą 0,9g/cm3, dużą wytrzym. na rozciąganie, wysoką odporność chem.,
wysoki moduł elastyczności w porównaniu z polietylenem, db. Wł. dielektryczne
- przetwarzany met. Wytłaczania i wtrysku
- blisko połowę przetwórstwa stanowi folia prod. jako folia orientowana i nieorientowana
Najpopularniejsze folie OPP:
     1. bezbarwne
- tzw. transparentne o grubości od 15-50 um. Są one odporne na tłuszcz, oleje, rozp. org. i kw. Są one
wykorzystywane do pakowania wyrobów cukierniczych, makaronów, suszonych owoców, warzyw i
wyrobów tytoniowych
     2. perliste,
– o grubości od 30-60um. Zwykle są stosowane do pakowania wyrobów cukierniczych, w tym
głównie czekoladowych. Mają tę właściwość, że posiadają ograniczoną przejrzystość. Wykonane na
foliach perlistych mają charakterystyczny perłowo-metal. połysk, a biały podkład daje wysoką
intensywność barw. Im są grubsze i mają więcej pigmentu, tym są podatniejsze na złamania.
     3. metalizowane,
o grubości od 20-30um. Zwykle rzadko są używane jako monofolie a .najczęściej jako skł. laminatu z
transparentną OPP lub polietylenem. Ostatnio bardzo ważnym odbiorcą tego laminatu jest przemysł
zakąsek typu .snacky, chipsy i cukiernicy. Wypiera folię aluminiową stos. jako mat. przykrywkowy
dla prod. pakowanych w termoformowalne pojemniki (jogurty).
Do pakowania prod. wymag. zabezpieczenia przed światłem i tlenem
     4. mlecznobiałe.
folie modyfikow. mlecznym pigmentem, o grubości 30 lub 35um. Druki wykonane na tej folii mają
najist. barwy. Służą do pakowania prod. wymag. zabezp. przed wpływem promieni ultrafioletowych
są używane do pakowania chipsów, snacków., suszonych owoców, herbaty itp. – najczęściej w
kombinacji z transparentną OPP.

ZALETY FOLII OPP:
* wysoka przezroczystość, połysk i gładkość dla folii transparentnych
* wysoka barierowość dla pary wodnej
* duża wytrzymałość na rozciąganie, rozrywanie i zginanie
* odporność na tłuszcze
* duża estetyka uform. opakowań
* łatwość powtórnego przerobu i utylizacji
* możliwość kontaktu z większością prod. spożywczych
* zróżnicow. charakter. pow. w zależności od potrzeb tj. od matu do bardzo wysokiego połysku.

                                        V POLISTYREN (PS)
- niska cena monomeru, powst. w wyniku polim. styrenu
- jest polimerem termoplast. bez smaku i zapachu, bezbarwny, o przejrzystości szkła, o niskim
ciężarze właściwym, dobrych wł. dielektrycznych, o dużej odporności techn. (chem.)
- w temp pokojowej – polimer twardy, w temp powyżej punktu mięknienia staje się płynny i łatwo się
formuje, met. wtryskową
- rozp. się w węglowodorach aromat., odporny na działanie zasad i kw., nawet stężonych
- nie odporny na działanie czynników atmosferycznych
- fizjolog. Obojętny, kruchy, nietoksyczny
Wśród folii PS stosow. do opakow. (kubeczki, tacki, wkładki) rozróżnia się 3 grupy:
1. folie PS z polimerów wysokoudarowych , nieprzezroczyste
2. folie PS dwuosiowo orientowane, przezroczyste, przenikalne dla gazów i pary wodnej, co ogranicza
ich stosowanie
3. folie PS piankowe

                               VI POLICHLOREK WINYLU (PCW)
- otrzym. w wyniku polim. Chlorku winylu
- jedno z najtańszych tworzyw
- polimer. termoplast., bez smaku, zapachu, odporny na działanie kw. stężonych, zasad, olejów
uniwer. i węglowodorów amf.
- niska przenikalność gazów i pary wodnej
- zakres stos. od –10 do +60 C
- dobrze wytrzym. mech.
Zastos.:
1. PCW twardy zwany winoluem stos. są m.in. do prod. tac kwasoodpornych
2. PCW miękki stos. w postaci sztywnej do prod. Butelek a półsztywnej do prod. folii do
termoformowania tacek i kubków oraz do wytw. .orien. folii termokurczliwych., jako giętkiej do prod.
folii, głównie rozciągliwej
ZASTOSOWANIE: jako opakowanie do prod. spoż., wyrobów przemysłowych, farmeceutycznych,
kosmetycznych itp. jest ograniczone ze względu na możliwość szkodliwego oddziaływania na org.
człowieka Wyekstrahowany z PCW monomerów (chlorki winylu) używa się jako subst.
Pomocniczych tj. plastyfikatorów .
Duża popularność w opakow. żywności zdobyły kopolimery wynilidenu i chlorku winylu z chlorkiem
tzw. Folie saran i cryorac. Wspólne cecha -zdolność kurczenia się w ściśle określonym stopniu co jest
wykorzyst. w specjalnych typach opakowań. Tworzywa typu saran są odporne na działanie światła,
wody, rozpuszczalników org. i nieorg. oraz benzyny i olejów. Dość wysoka cena.

                                           VII POLIESTRY:
- otrzym. w wyniku polikondensacji kw. i glikoli lub hydroksykwasów
- najw. przedst. jest PET –politereftalan etylenowy otrzym. przez syntezę kw. tereftalowego z
glikolem etylenowym. PET wykazuje dobre wł. optyczne, dużą sztywność i odporn. chem.
Folia PET ma dużą wytrzym. mech. (do 136 C), przezroczystość, odporność na niskie i wysokie
temp., małą przenikalność gazów pary wodnej, wody, tłuszczów, stabilność
- Do rodziny poliestrów zaliczany jest poliwęglan, odporny na odkształcenia temp. do 140C, dający
się sterylizow. w temp 120C, przejrzysty, wytrzym., odporny na uderzenia, duża odporność
(wytrzym.) żywic poliwęglanowych butelki wyk. z tych mat. są praktycznie nie tłukące się.
ZASTOSOW.:
- opakowania PET wykonywane są do pakowania produktów żywnościowych przeznaczonych do
podgrzewania w kuchenkach mikrofalowych lub zwykłych
- stos. do prod. tacek oraz pojemn. i butelek do napojów
- do pakow. Serów w plasterkach stos. są torebki z laminow. polietyl. folii

                                         POLIAMIDY (PA)
- są prod. kondensacji kw. dikarboksylowych z diaminami
- są tworzywami krystalicznymi, mają dużą wytrzym. mech. i odporność term.
- mają one najlepsz. wł. optyczne oraz tendencję do absorpcji wody
- folie są otrzym. met. wylewania lub wytłaczania
- znane są pod nazwami handl.: nylon, ksylon, stylon, kaplon
Zastos.:
* stosow. w pakow. prod. spoż. Poddawanych obróbce termicz.
* Jako elementy folii wielowarstwowych
* Jako skł. mat. wielowarstwowych do pakow. żywności


                                       Wykład 10
Materiały biodegradowalne stosowane w opakowalnictwie
Główne rodzaje polimerów:

A POLIMERY WYTW. Z SUROWCÓW NAT.
1. skrobia termoplastyczna przemysłowe zastosowanie wymaga modyf. w celu uzyskania
pożądanych cech fizyczno-chemicznych

2. kompozycje polimerowo-skrobiowe, np. polietylen ze skrobią (np. worki foliowe na śmieci)
Reakcje modyf. Skrobi: degradacja przez ekstrakcję, modyfikacja kwasami, utleniane itp.
- to mat., w których zawartość skrobi przekracza 50%
Przykłady kompozycji polimerowo-skrobiowych Mater.-Bi
- polimer na bazie skrobi, biodegradowalny, jest różnych kla Z, Y, V
Mater-Bi stosow. jako: folia, termoformowane tacki i pojemniki, spienione wypraski

3. biopoliestry – biopolimery o strukturze poliestrowej:
      wytwarzane z udziałem kw. mlekowego -> polilaktydy- kukurydziany polimer
- opatentowana met. Prod. polilaktydu bazuje na fermentacji, deztylacji, polimeryzacji kw.
Mlekowego otrzym. Z dekstrozy zawartej w ziarnach zbóż min. Kukurydzy. Podczas fermentacji
dekstrozy powst. PLA- polimer o właśc. Zbliżonych do tradycyjnych tworzyw termoplast.
- otrzym. syntetycznie lub przez ferm. mlekowa cukru działaniem bakterii
- polimeryzacja kondensacyjna kwasu mlekowego prowadzi do powst. polikwasu mlekowego (PLA)
- Przykład zastosow. kw. Polimlekowego:
 Nature works- podstawowy mat. do prod. PLA – kwas polimlekowy, otrzym. z kukurydzy zmielonej
na mokro po zbiorze, podstaw. zastos. kubki do mleka, folia do owijania cukierków
     - Zalety PLA: można zgrzewać w wys. Temp – 80C, dobra przyczepność powierzchniowa,
        odporna na tłuszcz, bezbarwny, wspaniała przezroczystość, dobra cena

      wytwarzane z udziałem kw. polihydroksymasłowego
- bakterie zjadają celulozę i powstaje w wyniku metabolizmu polimer., Zastos.: folie przezroczyste,
dobra barierowość dla tlenu
np. BIOPOL – kopolimer blokowy, całk. Biodegradowalny, różne tacki, kubki
         Zamknięty cykl życia opakowań wykonanych z biopolu.
Fotosynteza                   kompost
                                  
  Ferment.
  Glukozy                         utylizacja
  przez bakterie               przez kompostowanie
                                    
  biopolimer.
  Biopol                  opwakow. i mat. opakowaniowy

4. mat. na bazie celulozy
celuloza - budowa – gr. hydroksylowe -> podatne na modyfikacje -> można otrzym. przez nią inny
polimer.
- wykon. się jako dodatek (napeł. i modyfik.) do tworzyw synt. Głównie poliolefin i polichlorek
winylu-
zdrowe dla środowiska
Tworzywa celulozowe modyfikowane:
a). octomaślan celulozy,
b). celofan, nie rozp. dla tłuszczów, biodegraduje
c). cetyloceluloza,
d). celuloid (nitroceluloza), łatwopalny, przezroczysty, lakiery
5. mat. z udziałem protein zwierzęcych i roślinnych


B POLIMERY WYTW. Z SUROWCÓW PETROCHEM.
1. poliestry i kopolimery syntetyczne
* polikaprolakton
* poliestry amidowe
* kopoliestry

Ecolean– tworzywo proekologiczne
Ecolean material – tworzą go różne .kompozycje minerałów z tworzywami sztucznymi
Dolomit – minerał
Kalcyr – węglan wapnia, skł. marmuru, wapieni.
* folie giętkie, np. Lean Corer, Lean Poel, Lean Pouch, Lean Pack (stojące torebki do mleka)
* folie sztywne do kubków

Wykład 11
NANOKOMPOZYTY POLIMEROWE ( Nano technika 10-9)
– nowoczesne techniki, które dzięki swym unikatowym wł. są ciekawą alternatywą dla
konwencjonalnych tworzyw sztucznych. Wiele ośrodków badawczych na całym świecie prowadzi
prace na ten temat.
- to materiały dwufazowe., w których cząstki napełnione rozmieszczane są równomiernie w matrycy
polimerowej, przy czym przynajmniej jeden z wymiarów takich cząstek nie przekracza kilku
nanometrów (1nm:=10-9 m, dla porównania atom węgla ma średnią wynoszącą ok. 0,15.nm, a ludzki
włos grubość 10000 nm.).
Podziału wg ilość wymiarów cząstek, które nie przekraczają kilku nanometrów:
1. nanokompozyny, w których tylko 1 z wymiarów cząstki nie przekracza kilku nanometrów napełn.
jest krzemian warstwowy (płytkowy).
2. Dwa wymiary cząstek napełniamy – nanorurki
3. Trzy wymiary
Podział wg. otrzymywania:
1. konwencjonalna mieszaniny napełaniacz polimer – polimer otacza cząstki nie wnikając pomiędzy
jej warstwy
2. wtrącony nanokompozyt (interkolacyjny- struktura interkolatu)- łańcuchy polimeru są regularne
3. interkolowany i flokulowany nanokompozyt
4. rozwarstwiany lub łuskowaty nanokompozyt eksfoliowany o strukturze nieuporządkowanej
3 typy struktur nanokompozytów polimerowych:
1. konwencjonalny kompozyt
2. wtrącony nanokompozyt
3. interkolowany i flokulowany nanokompozyt
4. rozwarstwiony nanokompozyt

Metody otrzymywania :
1. polimeryzacja in-situ- opatra na poliamidowej syntezie nankopozytu
2. rozpuszczalnikowa- polimer rozpuszcz. W rozpuszcz. I dod. Napełniacz, rozpuszczalnik
odparowuje
3. mieszanie termoplastów z nanoglinką podczas procesu wytłaczania

Charakterystykananokompozytów:
    - większą wytrzym. (od zwykłego polimeru), większą twardością i sztywnością,
    - większą temp. mięknienia, lepszą stabilnością wymiarową produktu,
    - większą barierowością w stosunku do gazów, pary wodnej i zapachów
    - większą odpornością termiczną, podwyższona niepalność
    - mniejsza podatność na ładowanie elektrostatyczne
Zastosowanie: opakowania, przemysł samochodowy, (nylon – poliamid 6) PA6

                         MATERIAŁY DO PAKOWANIA ŻYWNOŚCI:
Jakość żywności zwykle ocenia się biorąc pod uwagę:
1. zdrowotność
2. atrakcyjność sensor.
3. cechy użytkowe (np. łatwość przygotow., wielkość opakowania)

Podstawowym czynnikiem, który potencjalnie oddziałuje na zmiany jakości podczas przechow. jest
opakowanie Dużo zależy od rodz. mat. opakowania. Barierowość decyduje o zmianie środow. Wewn.
ROLA OPAK. W ZACHOW. TRWAŁOŚCI PROD.
Przyczyny psucia:
     mikroorganizmy, szkodniki,
     tlen, wilgoć, światło, uszkodzenia mechaniczne,
     przenikanie do żywności nietypowych zw. zapachowych i smakowych
    przenikanie do żywności zw. Toksycznych
    zafałszowanie lub skażenie zawartości
    nieprawidłowe przechowywanie lub zastosowanie
Funkcje opak:
    hermetyczność
    bariera dla tlenu i swiatła
    obojętnośc chem.
    Zabezp. przed otwarciem

Wpływ czynników zewn. na zmiany jakości żywności podczas przechowywania:
 promieniowanie elektromagnetyczne widzialne i ultrafioletowe
 wilgotność otoczenia – zmiana zawartości wody, a przez to zmiana jej aktywności może
spowodować:
     - przysp. Reakcji chem.
     - Zwiększenie l. droboustr. patogennych
     - Zepsucie mikrobiol.
     - Utratę chrupkości
     - Zbrylanie się prod.
     - Wysychanie- narażone prod. O dużej wilgotności
     - łamanie makaronów
 obecność tlenu – opakowanie barierą dla gazów – pleśnienie pieczywa, enzymatyczna zmiana prod.
- przepuszczalność mat. Opak., skuteczność zamknięcia i zachodzące w prod. Procesy fizjolog., chem.
I biochem. To przyczyny zmiany składu gazów w opak. w czasie przechowyw. Opak. musi zabezp.
Przez ult. Się zw. Lotnych, zapachowych a także przedostawanie się z zewn. Zw.
 mikro- i makroorganizmy
- przez mikronieszczelności powst. Przez wady połączeń zgrzewczych lub złe zamknięcie. Gł. Rolę
spełnia barierowość opak. dla gaów
 uszkodzenia mechan.
- wskutek uderzenia , mogą mieć różny chrakter: ściećie, obicie, rozgniecenie, pokruszenie

ZASADY DOBORU MAT. OPAKOWANIOWEGO;
   1. czynniki zw. Bezpośr. Z wł. Fizykochem. Pakowanego prod.
   2. znajomość procesów- mechanizmów i czynników stymulujących przemiany fizyczne, chem.,
      biochem. I biol. Zachodzace w prod.
   3. parametry procesu technol. Przy pakowaniu (tepm., ciśn.)
   4. sposób i war. W jakich prod. Będzie transportowany
   5. inf. O rynku odbiorcy prod.
   6. krytyczny poziom wilgotności i zawartości tlenu
   7. przenikalność aromatów i innych org. Lotnych komponentów żywności w zależn. z
      przenikalnością gazów

Wykład 12
POSTĘP W DZIEDZINIE OPAK. Z TW. SZTUCZNYCH
   1. Pakowanie aseptyczne
   2. Pakowanie w atmosferze modyfikowanej MAP
   3. Pakowanie w atmosferze kontrolowanej CAP
   4. Pakowanie z wykorzystaniem opak. „aktywnych”
   5. Pakowanie z wykorzystaniem opak. „blister pack”
   6. Pakowanie z wykorzystaniem opak. „bag in box”
   7. Opakowania inteligentne
Podział specyf. Syst. Pakowania prod.:
I Wykorzystujące met. Termiczne
   - aseptyczne
    - w syst. UHT
    - w syst. Bag in box
II Nietermiczne
    - pakowanie w mieszaninie gazów: Próżniowe, w MAP i CAP
    - w wysokocisnieniowej technice utrwalania prod. UMP
    - w syst. Rodiacyjnego utrwalania żywności
    - pakowanie zywności wy...
    - aktywne i inteligentne opak

                                AD.1. OPAK. ASEPTYCZNE
- oddzielnie sterylizowany jest produkt, którym napełania się uprzednio wysterylizowane
opak. a potem zamyka się go przy zachowaniu war. aseptycznych
- do podstawowych zestw. pakowania próżniowego należą: pakowanie kawy ziarnistej i mielonej,
mięso, wędliny, ser
Charakteryzuje się:
     - sterylizacja prod. W wyniku termicznego utrwalania podgrzewana w wysokiej temp.
     - krótszy czas oddziaływania wysokiej temp., które umożliwia zachowanie wartości
         odżywczych, smakowych
     - wysoki poziom odkażania materiału opak. lub opakowania w wyniku zastos. Roztworu H2O2
     - zamykanie opak. w sterylnej strefie maszyny napełniająco- pakującej przy użyciu nadciśnienia
Wady tego syst.:
1). nie można zachować prod. podatnych na zgniatanie w przypadku przebicia takiego opakowania ->
wypełnia się powietrzem
 2) zmiana smaku i zapachu, a także konsystencji zapakowanego próżniowo mięsa
nadmierny wyciek soku mięsnego, które stwarza pożywkę dla mikroorganizmów (stosuje się wkładki
celulozowe)

AD. 2, 3 PAKOWANIE W ATMOSFERZE MODYFIKOWANEJ MAP I
KONTROLOWANEJ CAP
- polega ogólnie rzecz biorąc na zastappieniu powietrza w opak. przez mieszaninę gazów będącymi
składnikami powietrza, ale wprowadzanych do opakowania w odpow. Dobranym skł.

PAK. W ATMOSFERZE MODYFIK. MAP
modyfikowana – zastąpienie pow. w opakowaniu przez mieszaninę gazów będących skł. pow.
Cel: zachowanie jakości prod. na dłuższy okres
Podstawą pakowania są specyficzne wł. Poszczególnych gazów stos. W mieszaninie.
 CO2 ma wł. Bakteriostatyczne i fungistatyczne a także wysoką rozpuszcz. W H2O oraz w
tłuszczach zawartych w niektórych prod. Spoż., co może prowadzić do zmniejszenia objętości
.
MAP ozn. Zastapienie powietrza w opak. przez różne mieszaniny gazów, w których proporcja
poszczególnych skł. Jest stała w momencie ich wprowadzenia. Skład mieszaniny może się powoli
zmieniać w czasie przechowywania prod. w opakowaniu, do op. jednostkowe

CAP – sposób pakowania w którym istnieje mozliwość kontrolowania i sterowania składem
mieszaniny gazów w czasie przech. prod. Opak. wykorzystywane w CAP muszą być wykonane z
tworzyw wielowarstwowych termoformowalnych, o wysokiej barierowości.
Do pakowania owoców i warzyw stosuje się pojemniki o dużej rozciągliwości i przepuszczalności
gazów. Stos. Do dużych pojemników i zbiornikiów
W opakow. musi być odpow. Stos. ilościowy gazów.

Podst. gazami stos. w systemie MAP są
CO2, tlen i azot -> ich kombinacje daje nam różne atmosfery
Dużą skuteczność przy małych stęż., w przypadku świeżego mięsa zapewnia uzycie CO
 CO2
- stężenie powyżej 20%
- w przypadkach poniżej 20% wykonuje silne wł. inhibitującymi rozwój bakterii oraz pleśni
- rozp. CO2 zmniejsza ciśn. Cząsteczkowe tego gazu w mieszanienie i prowadzi do obkurczania opak.
na produkcie
- Obecność CO2 przy dużej ilości wody zmniejsza pH.
- przy dużych stężeniach CO2 oraz przy dużej zawartości wody -> może kwaśnieć
- do wad zalicza się wzrost wycieku
- największa zdolność przenikania
 N2
- funkcja obojętnego wypełnienia oraz zabezp. przed zapadnięciem się opakowania powodowanym
rozp. CO2
- usuwanie tlenu z opakowania
- nie działa inhibująco
 O2
- unikamy obecności tlenu
- odpow. Za utlenienie, jełczenie w wyniku wzrostu bakterii
- czasem wskazana jest obecność tlenu np. w enzymatycznych utl. świeżego mięsa była odpow. duża
do 80%
- wchodzący w reakcję metabolizmu tlen jest zużywany, jego ilość w opakow. maleje i CO2 rośnie

OPAK. PROD. SĄ W SYST. FORM
Barierowość: najb. popularne laminaty z kilku różnych tworzyw, dla pary wodnej, dla gazów
Typowe mat. Wielowarstwowe współwytłaczane do pakowania mat. MAP
PET/PCHD/PE
PET/EVOH/LDPE lub LLDPE
PA/EVOH/PE
PA/EVOH/ jonomer
PCW/PCWD/PE

SYSTEMY PAK. MAP
    1. System TRANS-WRAP
– polega na jednoczesnym formowaniu i napełnianiu opakowania. Pionowy rękaw formuje się poprzez
zgrzewanie boków folii, następnie rękaw ten jest z doły zgrzewany poprzecznie i napełniany określ.
ilości produktu i powtórnie zgrzewany aby zamknąć powst. w ten sposób torbę .
UŻYCIE: tw. Szt., które muszą spełniać następujące właściwości:
     duża wytrzymałość połączeń na gorąco,
     duża giętkość,
     dobre właśc. Poślizgowe.
Najczęściej używa się celofanu, który jest podatny na łączenia na gorąco. Używa się też laminatów z 2
warstw.
ZASTOS: . do pakowania sproszkowanych, zgranulowanych środ. Spoż., płynów, herbatników,
cukierków itp.

2. System FLOW-PACK
Podobny do trans-wrap, różni się tym, że pakowanie może odbywać się zarówno w układzie
pionowym jak i poziomym.
UŻYCIE: tworzywa o dużej przepuszczalności ciepła, umiarkowanych wł. poślizgowych. Pow. zewn.
tworzywa nie powinna wykazywać wł. klejących (tak na gorąco jak i w temp. pokojowej).
Tworzywa opakow. powinny odznaczać się dużą przepuszczalnością ciepła, powinno być giętkie oraz
możliwie niegrube. Najczęściej stos. Się folię celulozową i jej laminaty, papiery i inne materiały z
powłoka polietylenową i winyliolenową.
ZASTOS.: Do pak. wyroby o nieregularnym kształcie, produkty pakowane mogą być ułożone na
tacach lub w pudełkach kartonowych lub bezpośrednio na folii tj. pieczywa cukierniczego (herbatniki,
wafle) oraz wyrobów włókienniczych tekstylnych.

3. System BLISTER – PACK
Opakowanie pęcherzykowe, podst. element stanowi przezroczysta, kształtna, uformowana z folii
termoplastycznej, zamocowana na sztywnej przymocowanej .najczęściej kartonowej podkładce. .
Zapakowany wyrób umieszczony na podkładce jest okryty tą przezroczystą kształtką, niby kopułką.
Do formowania kształtek stos. różne tworzywa sztuczne, najczęściej polistyren, dioctan celulozy,
octanomaślan celulozy. Kształtke mocuje się do podkładki w wyniku zgrzewania, przyklejania lub
przytwierdza się spinaczem.
ZALETY:
      możliwość reklamy wyrobu: opakowanie przydatne zarówno dla wyrobów o atrakcyjnym
        wyglądzie – kosmetyków itp. lub mniej atrakcyjnych – ołówki, śruby, narzędzia
      ochrona towaru–- zabezp. przed kurzem i zabrudzeniami w wyniku dotykania.
W razie stosowania folii o niższej przenikalności pary wodnej, np. folii z PCW, można uzyskać pewną
osłonę przed wilgocią, a tym samym nie dopuścić do korozji.
      ułatwienie sprzedaży – mają otwory do zawieszania ich na specjalnych prętowych
        wieszakach, łatwiejsze utrzymanie porządku.
możliwość reklamy wyrobu, ochrona wyrobu (towar jest dobrze zabezpieczony i jednocześnie
widoczny), ułatwienie sprzedaży
ZASTOS.: galanterię metalową, narzędzia (obcęgi, nożyce), kosmetyki ( perfumy itd.), , przybory
biurowe, art. gospodarstwa domowego, zabawki, wyroby cukiernicze
Wyróżniamy opakowania, w których:
- element przezroczysty jest trwale połączony z podkładka
- element przezroczysty jest trochę połączony z podwójną podkładką kartonową
- zastosow. podkładkę przesuwaną
- dwie kształtki przezroczyste połączone podwójnym kartonikiem
- zastosowano 2 podwójne przezroczyste kształtki (bez podkładki kartonowej)
- zastosow. wielokrotną kształtkę przezroczystą połączoną z podkładką metodą zgrzewania

4. System SKIN-PACK
- podst. el. jest folia przylegająca ściśle do wyrobu ułożonego na sztywnej, najczęściej kartonowej
podkładce. Rozgrzana folia, pod wpływem próżni przysysa się do pakowanego wyrobu i obciąga go
trwale, powodując unieruchomienie i tworząc rodzaj niby naskórka.
ZALETY:
     prezentacja wyrobu – towar umieszczony na podkładce i przykryty folią o dużym połysku
         charakteryzuje się na ogół większą sprzedawalnością.
     Możliwość grupowania wyrobów – tworzenie przejrzystych zestawów
     Zabezpieczenie wyrobu -> produkty przytwierdzone do podkładki tekturowej folią są
         zabezpieczone przed przesuwaniem się i obijaniem podczas transportu.

UŻYCIE: Do pakowania systemem skin- pack stos. Się specjalne folie polietylenowe (kopolimery)
oraz folie z warstw. klejącymi . Tworzywem opak. używanych w opakowaniach tego typu stała się
folia z jonomeru SURLYN o doskonałej przejrzystości i połysk, odporna na przebicie.
Tektura używana do tego typu opak. powinna się charakteryzować odpowiednia porowatością
umożliwiającą działanie próżni.
Kształt zależy od prod., który się w nim mieści. Podstawowa różnica polega na doborze podkładki,
która może być wykonana z tektury falistej.
ZASTOS.: el. maszyn i urządzeń, części zamienne, artykuły elektrotechn, zestawy narzędzi, sprzęt
gospodarstwa domowego, naczynia, zabawki, artykuły piśmiennicze


5. System TETRA-PAK
- podst. ideą tego systemu jest to, by w roli giętkiego materiału opak. uformować opakowanie,
napełnić je a następnie szczelnie zamknąć przez spojenie.
ZALETY: hermetyczność, higieniczność, odporność na światło, max oszczędność energii
łatwość magazynowania, nieuleganie tłuczeniu, możliwość ponownego wykorzystania tworzywa
UŻYCIE; Materiałem opakowaniowym jest laminat, który składa się z papieru, polietylenu i w
przypadku, kiedy produkt tego wymaga- folii aluminiowej. Papier nadaje opakowaniu sztywność,
tworzywo szt. Wpływa na nieprzepuszczalność cieczy, a folia aluminiowa stanowi barierę dla światła,
tlenu i mikroorg
ZASTOS.: mleko i przetwory mleczne, przeciery, wino, soki i napoje owocowe, wody miner.,
opakowania jednorazowego użytku do napojów
Najczęstsze rozw. Konstrukcyjne:
     tetra-standard – to .... oszczędny pod względem zużycia mat
     tetra-brik – opakowania w kształcie cegły, można je układać w stosy, otrzym. zwartą całość
         tetra-brik aseptic – najcz. używane na świecie na płynne prod. Trwałe
     tetra-rex – formuje się je z płaskich przekrojów kartonowych
     tetra-king – prod. z laminatu, który skł. się z 3 warstw polistyrenu: Wewn. i zewn. warstwa
         jest zrobiona z polistyrenu homogenicznego, środkowa z p. piankowego

6. System BAG IN THE BOX tzw. Torba w pudełku
ZALETY:
     możliwość automatyzacji przy napełnianiu
     ochrona zawartości worka przed bakteriami
     ochrona prod. Przed światłem, powietrzem, temp.
     odporność chem. Tworzyw worka
     łatwość transportu ze wzgl. Na niską wagę i małą pow. Pustych opak.
     duża podatność do ponownego przetworzenia
     aseptyczność
Opak. składa się z 2 części:
    1. opak. bezpośr. – torby (worka)
    2. z opak. ochronnego- pudła z tektury, beczki lub poj. Z tw. szt.
Torby mogą mieć różna pojemność od 6-20l, wytwarza się je met. Zgrzewania czterech boków z 2
różnych warstw mat. Opak. Podział:
    - torba zewn: LLDPE (polielylen o małej gęstości) + środek laminujący + aluminium + PET +
        środek laminujący + LLDPE
    - torba wewn. Folia LLDPE
Opak. ochronne do toreb stanowią najczęściej pudełka tekturowe, które wytw. są z tektury
laminowanej papierwm lub polietylenem po stronie zewn., woskami lub polietylenem po str. Wewn.
ZASTOS.: wody mineralne, miód, mleko, koncentraty owocowe, przeciery, napoje orzeźwiające.
Kwasy, zasady, tłuszcze, kw. Tł., prod. Chem. Gosp. Itp. Ze wzgl. Na dużą odporność chem
SAKPOL- „polski worek do wody”

SYSTEMY OPAK. Z WYKORZYST. OPAK. AKTYWNYCH
    - aktywne AP
    - interaktywne IP
Polega za zastos. Wzajemnego oddziaływania prod. Opak. I otoczenia powoduje przedłużenie
trwałości i przydatności do spożycia zapakowanego prod. Spoż.
Funkcja bariery biernej chroniącej produkt zmienia się na funkcję czynna w jego ochronie.

PODZIAŁ OPAK. ZE WZGL. NA MECHAN. ODDZIAŁYWANIA
1). Adaptacyjne
2). Stabilizujące

Opak. zawier. El. modyfikujące war., w których znajduje się produkt noszą nazwę aktywnych w
odróżnieniu do opak. Pasywnych, których zadaniem było...
Szersze zastos. opak. akt. może doprowadzić do wyeliminowania lub zmniejszenia zużycia środ.
Konserwujących oraz zmniejszenie masy i potanienie opak.
Przy wprowadzeniu opak. akt. bierze się pod uwagę wł. Pakowanego prod., charakt. Opak., koszty,
względy bezpieczeństwa i przepisy prawne regulujące zestawienie środków chemicznych.

TECHNOLOGIE PAKOWANIA Z ZASTOS. OPAK. AKTYWNYCH MOGĄ OBEJMOWAĆ:
1. Włączenie do opak. Czy tez materiału opakowaniowego subst. chem. lub enzymatycznych,
absorbujących i usuwających tlen z atmosfery wewn. opak.
     sproszkowany tlenek żelazowy
     węglan żelazowy
     pył żelazowy
     Ageless, Smart wprowadzony do uszczelki
     Podział na klasy pochłaniaczy tlenu: utleniacze glukozowe, zw. podsiarczynowe, typ
        redukcyjny, zw. żelazowe
2. Włączenie do opak. subst. wytwarzających lub absorbujących CO2
     węglan żelazowy z metalizowanym halogenkiem ( wytw. Się CO2)
     mieszanina kw. Askorbinowego z kw. Węglanowo sodowym
     Fresh Lock (pochłania O2 i wydziela CO2)
3. Sterowanie zawartością etylenu w opak. przez absorpcję na środku utleniającym albo na zw.
metaloorg.
     nadmanganian potasu
     tl. Krzemu (pochłania etylen)
4. Wydzielanie etanolu w postaci pary do wnetrza opak., jako czynnika hamującego rozwój mikroflory
     kapsułkowany etanol
     ETHICAP- inhibitor zawier. 55% al. Etylowego
5. Zastos. konserwantów, subst. bakteriobójczych i przeciwutl. wydzielanych z mat. Opak.
     powlekanie papieru karboksymetylocelulozą z kw. Sorbowym
     powlekanie folii polimerowej środ. Konserwującymi np. imazalil dla owoców cytrusowych
     powierzchnia folii są zw. metalu z wymieniaczem jonowym
6. Zastos. regulatorów wilgotności
     żel krzemionkowy, glinka montmarylitowa
     mikroporowate tworzywa szt. Lub włókna z granulowanym superabsorbantem lub solami
        nieorg.
7. Zastos. technologii umożliwiającej kontrolę smaku i zapachu
     włączenie do mat. Opak. sit molekularnych na bazie glinokrzemianu wiążących lotne skł. Ze
        starzenia się prod.
     Włączeniu subst. chem. Reagujących selektywnie
8. Zastos. pochłaniaczy światła
9. Zastos. folii wydzielających subst. mineralną, zabezp. barwę produktu
10. Zastos. folli zmieniających przepuszczalność
11. Zastos. susceptorów np. folii sterujących nagrzewaniem prod. w kuchence mikrofalowej

OPAKOWANIA DO OBRÓBKI MIKROFALOWEJ
    - temp. wewnątrz prod. Wyższa niż w warstwach powierzchniowych
    - wyższa prężność pary
    - fale magnet. Wytw. Przez megatron działają w całej obj. Ogrzewanego prod., co powoduje że
        produkt ogrzeany jest z niezwykle duża prędkością
Materiał- odpowiednie właściwości dielektryczne, musi mieć niską stała dielektryczną i mały tangens
konta stratności i przepuszczenia prom.

Podział opak. ze wzgl. na możliwość zastos.:
  1. opak z konwencjonalnego i mikrofalowego wykorzystania z takich mat jak
   tektura –stos. Jest tektura powlekana tw. Szt. (PET, PP, LDPE)
   krystaliczny tereftalen polietylenu (CPET),
       spieniony CPET- można prod. Poj. Przy zużyciu niejszej il.
       termostabilny poliester odporny term. 230- 245 C, stsos. Do opak. jednokrotnego użytku,
        atrakcyjny wygląd. Pojem. B. Mocne, twarde, ciężkie
       nylon 6/6- wysoka odporność na tłuszcze i oleje, wysoko odporny term (260 C), sztywność
        lepsza niż CPET, wysoka cena
       folia aluminowa- przy grubościach stos. Do opak. żywności, odznacza się zdolnością
        odbijania prom. mikrofalowego
   2.   opak. wyłącznie do ogrzewania mikrofalowego
       wielowarstwowa bielona tektura powlekana poliestrem
       nienasycoony poliester o dużej wytrzym. Term
       opak. z polietylenu
       opak. z polipropylenu- homopolimer ub kopolimer z dod. Etylenu, wypełniany talkiem
       tworzywa przekształcające en. Mikrofalową w en. Cieplną Szkło- wysoka stabilność term.,
        uniemożliwia utrzymanie ogrzanego opak. w ręku


PODZIAŁ OPAK> ZE WZGL.NA R-CJE NA PROM. MIKROFALOWE
     1. Opakowania pasywne
- całkowicie przepuszczają prom. Mikrofalowe, en. Jest absorbowana przez podgrzany produkt. Efekt
zwiększa się przy ogrzew. Produktu zamkniętego w opakowaniu
- wytw. Z papieru, szkła, matalu i tw. Szt.
      folie giętkie- orientowane folie PET, OPA- z warstwami zgrzewalnymi, współwytłaczane
        folie OOP, laminaty z udziałem tych folii, termoformowane także z folii sztywnych PS, PP,
        laminowanego PE
      tlenek krzemu, tl. Glinu nakładanych w b. Cieńkie warstwie na folie
2. Opakowania aktywne
     - pochłania całkowicie lub duża część prom. Mikrofalowego emitując określ. il en. cieplnej
Opakowania aktywne modyfikuje działanie prom. Materiały, które absorbują energię mikrofal. I
przekształcają ja w cieplną nazywane są susceptorami, względnie receptorami, absorbenta lub el.
grzewczych.
Susceptory-przekształcają en. Mikrofalową w en. cieplną służą do uzyskania brązowej barwy podczas
obróbki mikrofalowej
Filmy demetalizowane jako receptor zabezp.. miejsce pakowania prod. ogrzewaniem

								
To top