hoofdstuk4 by y12b8L8

VIEWS: 182 PAGES: 101

									                      SCHOLENGROEP 23 – Meetjesland


Basisschool De Zandloper                         Basisschool De Notelaar
Zandstraat 25A                                   Schoolstraat 40
9930 Zomergem                                    9950 Waarschoot
Tel. 09/372 71 53                                Tel. 09/377 27 96
                             www.zandloper.be
                           BS.Zomergem@rago.be
Hoofdstuk 4                 De leer- en vormingsgebieden



In de kleuterafdeling

4.1 De leergebieden en – domeinen                             64

4.2 Aanvullende activiteiten                                  76

4.3 Geïntegreerde werkperiodes                                77 - 151

4.4 Afspraken in verband met de leer- en vormingsgebieden
      4.4.1 Begrippenlijst kleuterafdeling                    77
      4.4.2 Technieken en vaardigheden                        85
             4.4.2.1 Scheuren en knippen                      85
             4.4.2.2 Plakken en kleven                        86
             4.4.2.3 Schilderen en stempelen                  87
             4.4.2.4 Tekenen en kleuren                       88
             4.4.2.5 Boetseren en vormgeven                   89
             4.4.2.6 Plooien en vouwen                        89
             4.4.2.7 Knutselen en bouwen                      90

       4.4.3 Voorbereidend lezen, prenumeriek rekenen en schrijfontwikkeling
              4.4.3.1 Ontluikend lezen                        92
              4.4.3.2 Prenumeriek rekenen                     96
              4.4.3.3 Schrijfontwikkeling                   100

       4.4.4 Belangstellingspunten                           102



In de lagere afdeling

4.1 De leergebieden en – domeinen                            104




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     62
4.2 Aanvullende activiteiten                                119

4.3 Geïntegreerde werkperiodes                              151

4.4 Afspraken in verband met de leer- en vormingsgebieden   151
      4.4.1 Thema‟s                                         151
      4.4.2 Afspraken over de klassen heen                  151
      4.4.2.1 Notatie van de datum                          152
      4.4.2.2 Afspraken zinsontleding                       153
      4.4.2.3 Afspraken W.O.                                153

4.5 Didactische uitstappen                                  154

4.6 Geïntegreerde werkperiodes                              157

4.7 Sportieve activiteiten                                  157

4.8 Specifieke afspraken                                    157




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                        63
4.1 De leergebieden en domeinen

SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   64
Eerste kleuterklas

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding             Veronica Sherborne
    motorische                    Kleuters bewegen
      competenties
    gezonde en veilige
      levensstijl
    zelfconcept en het
      sociaal functioneren

Muzische vorming                   Dopido, Doremi biedt via Averbode veel materiaal
   beeld                          aan




    muziek




    drama

    beweging

    media

    attitudes

Nederlands
   spreken                        Taalactiveringsprogramma

    luisteren                     Taalmateriaal
                                   Taal verhaal
    lezen                         Kleuterbibliotheek

    schrijven                     schrijfdans

    taalbeschouwing

SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      65
Wereldorïentatie
   natuur                         Het vier seizoenenboek
                                   Dopido en doremi

    technologie

    mens

    maatschappij

    tijd

    ruimte

Wiskundige initiatie
   getallen

    meten

    ruimte




Tweede kleuterklas – De Zandloper



SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                  66
Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Veronica Sherborne
      competenties                 Kleuters bewegen
                                   Relaxatiespelletjes (map)
    gezonde en veilige
     levensstijl

    zelfconcept en sociaal
     functioneren

Muzische vorming
   beeld                          Dopido, Doremi biedt via Averbode veel materiaal
                                   aan



    muziek
                                   Ding dong 1-2
    drama                         Kleuternootjes

    beweging

    media

    attitudes

Nederlands
   spreken

    luisteren                     Prentenboeken
                                   Kleuterbibliotheek
    lezen

                                   Speelwerkbladen
    schrijven

    taalbeschouwing

Algemeen                           Internet
                                   Stagemappen
                                   Eindwerk


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      67
Wereldorïentatie
   natuur                         Het vier seizoenenboek
                                   Dopido en doremi
    technologie

    mens

    maatschappij

    tijd

    ruimte

Wiskundige initiatie
   getallen                       Speelwerkbladen

    meten

    ruimte




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                  68
Tweede kleuterklas – De Notelaar

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Veronica Sherborne
      competenties                 Kleuters bewegen
                                   “Speelkriebels” Veerle Florquin
    gezonde en veilige
     levensstijl

    zelfconcept en sociaal
     functioneren

Muzische vorming
   beeld                          Dopido, Doremi biedt via Averbode veel materiaal
                                   aan



    muziek

    drama

    beweging

    media

    attitudes

Nederlands
   spreken                        Taalactiveringsprogramma

    luisteren                     Taalmateriaal
                                   Taal verhaal
    lezen                         Kleuterbibliotheek



    schrijven                     Schrijfdans / speelwerkbladen

    taalbeschouwing



SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      69
Wereldorïentatie
   natuur                         Het vier seizoenenboek
                                   Dopido en doremi
    technologie

    mens

    maatschappij

    tijd

    ruimte

Wiskundige initiatie
   getallen                       Speelwerkbladen

    meten

    ruimte




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                  70
Derde kleuterklas – De Zandloper

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Speelkriebels
      competenties                 Internet



    gezonde en veilige
     levensstijl



    zelfconcept en sociaal
     functioneren

Muzische vorming                   Muzische vorming map
                                   Doe je mee?

    beeld                         Ik wil knutselen
                                   Internet

    muziek                        Het grote liedjesboek
                                   Liedjes met een hoepeltje erom.
                                   Doremi‟s en bijhorende liedjesboeken.
                                   De taal van muziek en materiaal.

    drama                         Allemaal poppenkast.
                                   Het blauwe boek.
                                   Internet

    beweging

    media

    attitudes

Nederlands                         Projecten voor kleuters
                                   Leeskriebels

    spreken                       Allemaal poppenkast
                                   Het grote versjesboek


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  71
                                   Internet

    luisteren                     Verhalen op cd‟s / prentenboeken

    lezen                         Kleuterbibliotheek met persoonlijke prentenboeken
                                   en bib.boeken (thematisch)

    schrijven                     Speelwerkbladen
                                   Internet

    taalbeschouwing               Speelwerkbladen
                                   Internet
Wereldorïentatie                   Internet
   natuur                         Kleuters boeien met natuureducatie
                                   Het vier seizoenenboek
                                   Doremi
                                   Prenten

    technologie                   Ontdekdozen

    mens

    maatschappij

    tijd

    ruimte

Wiskundige initiatie
   getallen                       Speelwerkbladen
                                   Internet
    meten                         Rekenkriebels
                                   Rekenwerk
    ruimte




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     72
Derde kleuterklas – De Notelaar

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    “Speelkriebels” Veerle Florquin
      competenties                 Kleuters bewegen



    gezonde en veilige
     levensstijl



    zelfconcept en sociaal
     functioneren

Muzische vorming
   beeld                          -Handvaardig voor 4-5 jarigen
                                   -Dopido, Doremi biedt via Averbode veel materiaal
                                   aan
                                   -Handenarbeid met kleuters deel 1, deel 2 door
                                   Thea Mierlo

    muziek                        Moet je doen “Handvaardigheid groep 1&2
                                                “Muziek groep 1&2
                                                “Dans groep 1&2”
                                                “Drama groep 1&2”
                                   “Dzingeleging” Ed Franck
    drama                         “Kleuternootjes
                                   “Kriebelwoordjes” Chris Broeckaert
                                   Praktische werkfiches Muzische vormingmap (zowel
                                   muziek, drama, beweging)
    beweging

    media

    attitudes

Nederlands
   spreken                        Taalactiveringsprogramma

    luisteren                     Taal verhaal


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      73
                                   Kleuterbibliotheek
    lezen                         Praatplaatmap; alledaagse situaties

    schrijven                     Dansende kronkels / speelwerkbladen / handleiding
                                   Ik schrijf (voorbereidende schrijfpatronen
                                   kleuters (enkel 3de kleuterklas)
    taalbeschouwing

Wereldorïentatie
   natuur                         Dopido en doremi
                                   Prenten

    technologie

    mens

    maatschappij

    tijd

    ruimte

Wiskundige initiatie
   getallen                       Speelwerkbladen
                                   -Wiskundig initatie voor kleuters
    meten                           classifieren en seriën Imelda Janssens +
                                       werkmap
    ruimte                        -Ordenen, hulpprogramma voor kleuters
                                   -Speel- en rekenkriebels
                                   -Speletal, voorbereidende rekenactiviteiten voor
                                   kleuters
                                   -Lexidata; werkbladen voor kinderen van 4 tot 6
                                   jaar (deel 1&2)




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       74
Leermeester lichamelijke opvoeding:

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Bewegingsopvoeding
   gegevens door                  Kleuters bewegen
     leermeester
     lichamelijke opvoeding




GOK-leerkrachten en zorgcoördinator

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Nederlands                         Taalmateriaal ( hoofdzakelijk NT2)
                                   Materiaal uit bib. PBD




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  75
4.2 Aanvullende activiteiten

Dit onderdeel geeft een overzicht van de jaarlijks terugkerende activiteiten die
georganiseerd worden binnen en buiten de klas. Om overzichtelijk te blijven
hebben wij deze activiteiten gegroepeerd per leeftijdsgroep. Niet elke groep
organiseert dezelfde activiteiten. Het is de vrijheid van de klastitularis om die
activiteiten te kiezen die het beste passen bij de leerlingengroep en bij de
uitwerking van een thema.

Naast deze werking organiseren we ook occasionele activiteiten die afhankelijk zijn
van het aanbod dat wij van externen krijgen.

Wij streven ernaar dat elke groep per trimester bij een “culturele” activiteit
betrokken wordt. Hierbij denken wij aan poppenkast- film- en/of
toneelvoorstellingen. Hiervoor maken we zeker gebruik van het gemeentelijke
aanbod.

Kleuters uit de tweede en derde kleuterklas krijgen wekelijks(Zandloper) of om de
14 dagen (Notelaar) 50 minuten watergewenning in het zwembad te Zomergem.
Peuters doen aan peuterzwemmen 2 à 3keer per schooljaar, met extra
ouderbegeleiding.

Jaarlijks richten wij ook een aantal feestelijke activiteiten.




Grootouderfeest                November
Sinterklaasstoet               December
Sinterklaasfeest
Kerstfeest                     December
Nieuwjaarsreceptie             Januari
Carnaval                       Maart
Openklasdag                    Maart
Pasen                          April
Paaseieren rapen
Moederfeest /Vaderfeest        Mei
Schoolfeest                    Mei-Juni




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   76
4.3 Geïntegreerde werkperiodes De Zandloper – De Notelaar

/


4.4 Afspraken i.v.m. de leer- en vormingsgebieden

4.4.1 Begrippenlijst kleuterafdeling

Opmerking:
Sommige begrippen zijn dagelijks taalgebruik maar worden niet specifiek
aangeleerd of er worden geen lesjes rond gegeven. Sommige begrippen komen
uiteraard aan bod tijdens alle activiteiten, maar zijn in onderstaande tabellen
daarom niet aangegeven. Begrippen met  daar wordt specifiek rond gewerkt.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                77
                Hoeveelheden


                            K1    K2   K3
Veel – weinig               
Meer – minder                     
Meer dan – minder dan                  
Meest – minst                          
Te veel                           
Zo veel als
Heel veel                    
Even veel                              
Niet even veel
Geen                         
Allemaal                          
Één – nog één                     
Verschillende
Sommige
Genoeg                       
Niet genoeg                  
Enkele                            
Geen enkele                       
Een (klein) beetje                
Een paar
Ongeveer
Bijna
Ruim
Telrij : één-twee-drie       
Telrij : tot tien                      
De helft – een halve                   
Hoeveelheden: 1–2 -          
veel
Hoeveelheden: 3 – 4               
Hoeveelheden: 4 – 5                    
Manipuleren: tot 6                     




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   78
   Tijd

                             K1    K2   K3
Vroeg – laat                       
Vroeger – later                    
Te vroeg – te laat                 
Vroeger dan – later dan
De eerste – de laatste             
Dag – nacht                        
Week + dagen                             
herkennen

Seizoen + namen “ “                      
Vandaag                            
Gisteren                                 
Morgen                                   
Deze morgen                              
Overmorgen                               
Lang geleden                             
Binnenkort
Ochtend -middag -avond             
Voormiddag – namiddag              
Eerst – dan – daarna                    
Nu – straks                        
Dadelijk                           
Vooraf - achteraf
Begin – einde                      
Nooit – altijd                     
Soms                               
Vlug – traag                  
Vlugger – trager                   
Te vlug – te traag                 
Jong – oud                         
Jonger – ouder                     
Te jong – te oud                   
De jongste – de oudste                   
De volgende                              




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   79
SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   80
Afstand, gewicht, inhoud                     Ruimte, plaats, vorm




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                          81
                             K1   K2   K3

Klein - groot                 
Kleiner – groter                   
                                                                        K1   K2       K3
Kleinste – grootste                
                                             Voor – achter – op –       
Zo klein – groot als                     
                                             onder – boven
Even klein – groot als             
                                             Tussen – naast                  
Klein – groot genoeg                     
                                             In – uit                   
Niet klein – groot                                                           
                                             Ervoor – erachter
genoeg                                                                                
                                             Voorkant – achterkant
Kleiner – groter maken                   
                                             De voorste – achterste          
Lang – kort                   
                                             Bovenkant – onderkant                    
Langer – korter                    
                                             De bovenste – onderste          
Langste – kortste                  
                                             De eerste – laatste             
Even lang – kort als               
                                             Op elkaar – onder elkaar        
Zo lang – kort als                       
                                             Dichtbij – veraf                
Lang – kort genoeg                       
                                             Vooraan – achteraan             
Niet lang – kort genoeg                                                               
                                             Voorwaarts-
Langer – korter maken                    
                                             achterwaarts
Hoog – laag                   
                                             Rond                            
Hoger – lager                      
                                             Scherp                          
Hoogste – laagste                  
                                             Plat – diep                     
Even hoog – laag als               
                                             Links – rechts                           
Zo hoog – laag als                 
                                             Linkerkant             –                 
Hoog - laag genoeg                       
                                             rechterkant
Niet hoog – laag genoeg
                                             Links en rechts boven
Hoger – lager maken                      
                                             Links en rechts onder
Breed – smal                             
                                             Schuin over – tegen –                    
Breder – smaller                         
                                             beneden
Breedste – smalste                       
                                             Ver – dicht                     
Even breed – smal als                    
Zo breed – smal als                      
Breed – smal genoeg                      
Niet breed – smal
genoeg
Breder – smaller maken             
ik – dun                      
Dikker – dunner                    
Dikste – dunste                    
Even dik – dun als                 
Zo dik – dun als                         
Dik – dun genoeg                         
Niet dik – dun genoeg
Dikker – dunner maken                    
Zwaar – licht                      
SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar
Zwaarder – lichter                                                              82
Zwaarste – lichtste                
                                   Winkelen + - x :
                                                                        K1   K2       K3
                                              Bijdoen – afdoen               
                              K1    K2   K3   Bijnemen – afnemen             
Groter / kleiner maken                       Bijtellen                               
Vullen – leeg maken                          Bijleggen                      
Aan ieder – iedereen                         Wegnemen                  
                                              Erbij – eraf                   
Aan allemaal                                 Erbij doen                     
Aan een ander                                Eraf nemen                     
Een paar                                     Kopen                          
In hoopjes verdelen                          Verkopen                       
Groepjes maken                               Betalen                                 
Eén maal – twee maal                         Geven – krijgen           
Eén keer – twee keer                         Teruggeven/                             
De helft nemen                               terugkrijgen
Aan ieder evenveel                           Winnen – verliezen             


                              K1   K2    K3
Dikker – dunner maken              
Zwaar – licht                      
Zwaarder – lichter                                         Gevoelens
Zwaarste – lichtste                
Even zwaar – licht als                   
Zo zwaar – licht als
Zwaar – licht genoeg                     
Niet zwaar – licht
genoeg
Zwaarder      –    lichter               
maken
Vol – leeg                    
Voller – leger maken               
Bijna                                    
Half vol                                 
Bijna – ruim half vol                    
Even vol als                             
Vol genoeg                               
Niet vol genoeg                          




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       83
                                                                       K1   K2    K3
                                             Bang – boos               
                                             Banger – bozer                 
                   Kleuren                   De bangste – de booste               
                                             Even bang – boos als                 
                              K1   K2   K3   Zo bang – boos als                   
Wit                                         Banger – bozer maken           
Zwart                                       Verdrietig                
Rood                                        Droeviger – triestiger         
Blauw                         
Groen                         
Geel                          
Bruin                         
Lichtgroen                                  Stil – luid               
Lichtblauw                                  Stiller – luider               
Lichtgeel                                   De stilste – de luidste              
Donkergroen                                 Even stil – luid als                 
Donkerblauw                                 Zo stil – luid als                   
Grijs                                       Lief                      
Lichtgrijs                                  De liefste                     
Donkergrijs                                 Even lief als                        
Roze                                        Zo lief als                          
Oranje                                      Angstig – bang                 
Goud- / zilverkleurig                       Vrolijk – blij            
Paars                                       Woedend - kwaad                
Doorschijnend / fluo                        Huilen – wenen            
                                             Lachen                    



Aan de hand van de activiteiten uit “taalmateriaal” worden taalzwakke kinderen
gestimuleerd om hen deze begrippen eigen te maken op een speelse manier (K2-K3)

Indien we TAL/TALK aankopen: opsporen van kinderen die de schooltaal, die nodig
is om het 1ste leerjaar aan te vatten, te weinig te beheersen => deze kinderen
krijgen extra stimulans in GOK




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  84
4.4.2 Technieken en vaardigheden

Technieken en vaardigheden zijn middelen om de expressiemogelijkheden te
bevorde-ren en te ontwikkelen. De gradaties in de ontwikkelingsfasen zijn:
      - eerste kleuterklas:    exploreren
      - tweede kleuterklas:    experimenteren
      - derde kleuterklas:           construeren

Wij zorgen ervoor dat in de activiteiten geen ontwikkelingsfasen worden
overgeslagen en dat de jongere kleuters geen taken uitvoeren die voor de oudere
kleuters bestemd zijn.

K1 – exploreren
Is het omgaan met materialen zonder een eindproduct na te streven
Ervaringen opdoen
Uitdagend materiaal aanbieden

K2 – experimenteren
Is omgaan en ervaringen opdoen met allerlei materialen
Het vooropgestelde product kan veranderen tijdens de vormgeving

K3 – construeren
Is een vooraf bepaalde constructie uitwerken.
Als de kleuters voldoende exploreer- en experimenteerkansen gekregen hebben
weten ze welk soort materiaal ze nodig hebben om een bepaalde constructie uit te
voeren. Het omgaan met materiaal is een middel om een product te bekomen.



4.4.2.1 Scheuren en knippen

Eerste kleuterklas
Exploreren met verschillende grondstoffen zoals papier, karton, plastiek, stof, …
    vooral scheuren komt aan bod, eerst in grote stukken (= bedekken), daarna in
      kleinere stukken (= opvullen).
    Veilige scharen gebruiken en eenvoudige technieken, vb. een strook recht
      doorknippen, snippers,…
    Techniek bijbrengen: vingerstand, houding van de schaar en het blad, ….
    Geen vooropgestelde doelen of bewuste vormgeving. Het eindproduct is geen
      doel.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  85
Tweede kleuterklas
Experimenteren door grote figuren te scheuren tot kleine snippers voor
achtergrond, mozaïek, confetti, grondstof voor papierdeeg, …
    Repen scheuren, langs een lijn scheuren
    Werken met verschillende materialen en de eigenschappen ervan ervaren.
    Knippen van verschillende materialen zoals papier van verschillende dikte,
      bristol, draad, textiel, …
    Met aangepaste scharen de techniek verfijnen.
    Brede stroken knippen, langs een rechte lijn knippen.
    Knippen zonder vooraf bepaalde vorm. Tijdens of na de realisatie wordt
      eventueel een naam gegeven.



Derde kleuterklas
Constructief handelen om een vooropgesteld doel te realiseren.
    De vorm en de grootte van de stukken aanpassen volgens de behoefte.
    Scheuren volgens een opgelegde vorm, langs een niet-rechte lijn, tussen 2
      lijnen, …
    Knippen van sjablonen, tussen lijnen daarna op lijnen, vensters uitknippen,
      ronde figuren, poppenkleren, …
    Techniek verfijnen zodat aandacht is voor detailweergave.
    Naar een vooraf bepaalde realisatie toewerken.




4.4.2.2 Plakken en kleven

Eerste kleuterklas
    Exploreren : uitstrijken, druipen, samendrukken, van elkaar halen, drogen,
      plakken, …
    Waarnemen van het materiaal: borstel, lijm, papier, textiel, lijmstift,
      zelfklevers, …
    Afspraken maken zoals: lijm aan kwast of spatel afwrijven aan de rand van de
      pot, … Niet lijmen op het blad, maar op het te kleven stuk, behalve bij kleine
      stukjes (confetti), textiel, watten, wol, …
    Afspraken maken over aspecten van netheid en hygiëne.
    Juist doseren van lijm




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                    86
Tweede kleuterklas
   Experimenteren met verschillende soorten lijm en zelfklevende materialen.
   Eigenschappen van lijmen en plakbandsoorten ontdekken en verwoorden i.v.m.
     het materiaal, de sterkte, het gebruik.
   Techniek verwerven door demonstratie en observatie. De werkwijze wordt
     regelmatig besproken. Inhoudelijk of uiterlijk niet werken naar model.
   Delen op de juiste plaats kleven.


Derde kleuterklas
   Constructief omgaan met lijm en bijhorende materialen met het oog op het
     bereiken van een vooropgezet doel.
   Lijm kunnen doseren volgens de behoefte.
   Soorten lijm kunnen onderscheiden: lijmstift, vloeibare lijm, behangerslijm,
     contactlijm (!), plakbandsoorten, zelfklevende stroken, stickers, …
   De passende lijm kunnen kiezen in relatie tot de vooropgestelde realisatie en
     de te gebruiken materialen.
   Delen op de juiste plaats kleven.



4.4.2.3     Schilderen en stempelen

Eerste kleuterklas
    Exploreren met verfsoorten en bijhorende materialen: vlekken, strepen,
      stippen, open wrijven, vingerverven, …
    Vrij stempelen met kurk, staafjes, spons, …
    Juist hanteren van (grote) penselen, verf nemen.
    Overwegend verticaal schilderen, de verfdikte aanpassen.
    Aandacht voor netheid en hygiëne.



Tweede kleuterklas
   Experimenteren met diverse technieken; kleuren mengen (afspraken !)
   Volledige oppervlakte van het papier gebruiken; binnen de bladrand blijven.
   Te veel verf afwrijven.
   Niet te veel hetzelfde penseel in verschillende verfpotten steken.
   Naast verticale, ook schuine en horizontale stand
   Afdrukken met diverse soorten stempels; met flesdop, vilt op hout,
     boomblad, blad samen vouwen, …
   Bepaalde patronen aanhouden




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  87
Derde kleuterklas
   Constructief omgaan met nieuwe technieken zoals schilderen met spons, op
     natte achtergrond, op textiel, op hout, …
   Binnen de figuur werken.
   Penselen, verf, verfdikte, … kiezen in functie van de gebruikte techniek en de
     beoogde realisatie.
   Via mengen een vooropgestelde kleur bekomen.
   Materiaal reinigen na gebruik
   Oog hebben voor detail en aangepast kleurgebruik.
   Patroon- en friesstempelen, tamponneren en sjabloneren.
   Zelf figuurtjes uitsnijden om te stempelen uit aardappel, piepschuim, kurk, …



4.4.2.4 Tekenen en kleuren.

Eerste kleuterklas
    Exploreren met vinger in nat zand, met bordkrijt, waskrijtjes, kleurpotloden,
      stiften, … op grote bladen (grove motoriek)
    Geen eigenlijk doel, wel functie – lust
    Krabbelperiode en vormloze experimenten
    Juiste techniek nastreven: houding, greep

Tweede kleuterklas
   Experimenteren met allerlei tekenmaterialen: figuren opvullen, kleuren
     nabootsen, hard / zacht kleuren en tekenen.
   Gericht laten waarnemen bij “kop-voeters”; geen druk uitoefenen
   Potloodgreep verfijnen.
   Tekenen naar eigen fantasie en naar de werkelijkheid; geen voorgetekende
     modellen.



Derde kleuterklas
   Constructief omgaan met de verworven technieken: tekenen en natekenen +
     kleuren.
   Technieken verder inoefenen en uitbreiden.
   Oog krijgen voor meer gedetailleerde waarneming en weergave (vorm en
     kleur)
   Technieken aanwenden om creatieve en expressieve vormgeving te bekomen.
   Collectieve realisaties via groepswerk.
   Techniek van potloden scherpen en gommen beheersen.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   88
4.4.2.5 Boetseren en vormgeven.

Eerste kleuterklas
    Exploreren: pletten, trekken, plukken, afbreken, knijpen, drukken, rollen,
      kneden, duwen, op- en uitrollen.
    Waarnemen van het materiaal: nat zand, plasticine, papierdeeg, houtpasta,
      brooddeeg, klei, gips, …
    Pasta in vormen drukken en eruit nemen.
    Niet werken naar een vooropgesteld doel; naamgeving is niet noodzakelijk.



Tweede kleuterklas
   Experimenteren: een (zand)taartje, een slang, een ei, lange worsten, voetbal,
     pannenkoek, …
   Overwegend liggende werkstukjes.
   Versieren met veren, kralen, schelpen, stokjes, …
   Tijdens of na de vormgeving een naam geven.



Derde kleuterklas
   Constructief omgaan: boetseren i.v.m. winkelspel, feest, zelf poppen maken,
     eigen initiatief of fantasie.
   Staande werkstukjes, meestal enkel aan de voorzijde afgewerkt met andere
     technieken zoals vingerverven, collage, …
   Zoveel mogelijk uit één stuk werken (uitsteektechniek); indien dit niet kan
     stevig verbinden (verdikking) en eventueel lijmen.
   Werken naar een vooraf bepaald doel.

4.4.2.6 Plooien en vouwen.

Eerste kleuterklas
    Exploreren tijdens occasionele momenten; via verfrommelen komen tot
      vouwen en plooien.
    Motoriek gericht hierop trainen.
    Werken met grote en verschillende materialen zoals krantenpapier,
      aluminiumfolie, plastiek, linnen, ...
    Eerste ervaringen opdoen: sommige materialen kun je verfrommelen en
      plooien, andere niet.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  89
Tweede kleuterklas
   Experimenteren bijvoorbeeld via vouwen en plooien kan het deken in het
     poppenbedje.
   Voorwerpen kunnen catalogeren vb. kan k plooien / niet plooien; kan ik vouwen
     / niet vouwen.
   Inzichten verwerven: gevouwen voorwerpen nemen minder plaats in; bij
     strijken blijft de plooi zichtbaar, …
   Motoriek verfijnen tijdens plooien en vouwen zodat de techniek beter
     beheerst wordt.



Derde kleuterklas
   Constructief omgaan; een bepaald patroon ontwerpen zoals een verjaardags-
     kroon, een servet, een muizentrap, …
   Zelf een brief vouwen en in een envelop stoppen; een doel hiervoor
     vooropstellen zoals ouders, sinterklaas, een wenskaart voor een jarige, …
   Vouwpatronen opvolgen zoals papieren hoed, boot, vlieger, …
   Ontwikkelen van oog-hand-coördinatie, fijne motoriek, ruimtelijke oriëntatie.



4.4.2.7 Knutselen en bouwen

Eerste kleuterklas
    Exploreren met diverse grote materialen zoals schuimrubber, piepschuim,
      houten blokken, rollen, cilinders, …
    Ervaringen opdoen: sommige dingen kunnen rollen, kan ik opnemen, kunnen
      pijn veroorzaken, kunnen omvallen, zijn breekbaar, …
    Uit elkaar nemen en in elkaar passen van voorwerpen, stapelen, achter elkaar
      plaatsen, voortduwen, …
    Ongericht bezig zijn is belangrijker dan een vooraf bepaald doel of product

Tweede kleuterklas
   Experimenteren en ontdekken via een ruim maar gestructureerd materiaal-
     aanbod; de keuze van het materiaal staat in functie van de te verwerven
     inzichten. Bijvoorbeeld: hoe breder de basis van een toren, hoe hoger ik de
     toren kan bouwen. Of: hoe zwaarder de kraan onderaan is, hoe steviger ze
     staat.
   Meten en vergelijken; vb. een doos rondom kunnen plakken.
   Grote bouwsels construeren waarin de kleuters zelf kunnen bewegen.
   Attitudevorming: aanzetten tot veiligheid voor zichzelf en voor de anderen.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  90
Derde kleuterklas
   Constructief omgaan: kiezen van de juiste techniek om een vooropgesteld
     doel te bereiken. Bijvoorbeeld: een omheining bouwen, constructie met play
     mobil, deur- en vensteropeningen in een kartonnen huis, een brug over het
     treinspoor, …
   Realisaties ook met kleiner materiaal zodat een fijnere en meer esthetische
     afwerking mogelijk is.
   Planmatig werken naar een vooropgestelde realisatie.
   Het technisch proces van een bekomen knutselwerk kunnen verwoorden.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                91
4.4.3 Voorbereiden lezen, prenumeriek rekenen, schrijfontwikkeling.


4.4.3.1 Ontluikend lezen.

In alle kleuterklassen besteden wij ruim aandacht aan de specifieke begrippen die
van belang zijn voor het lezen i.v.m. ruimte (bovenaan, links, eronder, …) en tijd
(eerst, daarna, …) Zie ook begrippenlijst onder 4.4.1.

Wij brengen door middel van een stimulerende omgeving en een rijk talig milieu het
kind in contact met de geschreven taal.

Wij zorgen voor een systematische en graduele uitbouw zowel binnen de klas als
klas- overschrijdend, en sterken de wens van de kleuters om te leren lezen en
schrijven.

Bij de kleuters komt dit spontaan over als spel of als een uitdaging.       Aldus
verwerven ze intuïtief de leesvoorwaarden.

Ook hier kan GOK-werking de taalzwakke kinderen extra stimuleren (K2-K3)

Eerste kleuterklas
    Visuele en auditieve voorstellingen begrijpen zoals prentlezen, videofilm,
      voorlezen, praatjes bij plaatjes, reageren op geluid, …

    Taalbeheersing: ontwikkeling van overwegend passief taalbezit.

    Zingeving en symboolbewustzijn
        o symbool voor elke kleuter
        o symbolen voor hoeken, voor opbergdozen, …

    Auditieve waarneming:
       o Zoeken van rijmwoorden m.b.t. prenten
       o Geluiden herkennen, de richting ervan bepalen, de sterkte vergelijken
       o Rijmpjes mee zeggen en nazeggen.

    Visuele waarneming:
        o Verschil in vormen ontdekken via eenvoudige puzzels (insteek-,
           blokken-, vloerpuzzels)
        o Kaartspelen: visuele analyse
        o Visueel geheugen (waar liggen de verfkwasten ?)




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   92
Tweede kleuterklas
   Lees- en kijkplezier ontwikkelen
        o Kansen geven om zelf “boeken” te maken
        o Praten bij een prentenboek of een foto

    Visuele en auditieve boodschappen begrijpen
        o Prentenboek en tekst, reclamefolders van speelgoed, affiches op
           straat
        o Symboolgebruik

    Taalbeheersing: passieve en actieve taalontwikkeling

    Zingeving en symboolbewustzijn
        o Herkenningstekens
        o Gebruik van kalenders, hoekenaanduidingen
        o Eigen voornaam bij het eigen identificatieteken
        o Hanteren van een boek:
              Voor / achter
              Links / rechts
              Boven / onder

    Objectiviteit = kenmerken loskoppelen van andere aspecten
       o Grote poes / kleine poes = poes
       o De bomen kleuren we, de hondjes niet

    Visuele waarneming
        o Dezelfde kleuren bij elkaar
        o Kralen rijgen volgens een bepaald patroon (kleur, vorm, grootte)
        o Plaat tonen en omdraaien; “Wat heb je gezien?”

    Auditieve waarneming
       o Soorten geluiden herkennen zoals voorwerpen, dieren, …
       o Twee geluiden laten horen, daarna één; “Welk geluid ontbreekt?”
       o Eenvoudige rijmversjes



Derde kleuterklas
      Belangstelling wekken voor het geschreven woord via rijk gestoffeerde en
         knusse boekenhoek, leesschrijfhoek, voorleesgroep (kinderen van de
         lagere afdeling zinvol inschakelen), bibliotheekbezoek, met de groep een
         verhaal verzinnen, noteren van commentaar bij een realisatie. Ervaren
         dat het geschreven woord tijd en ruimte overbrugt.


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   93
        Taalbeheersing:
            o Actieve taalontwikkeling naast uitbreiding van de passieve
               taalschat.
            o Begrippen uitbreiden i.v.m. tijd en ruimte (zie begrippenlijst 4.4.1)

        Zingeving en symboolbewustzijn:
            o Symbolengebruik uitbreiden
            o Aantal stippen = aantal toegelaten kleuters in de speelwerkhoek
            o Voornaam herkennen en schrijven in gebonden schrift (in afspraak
               met het eerste leerjaar)

        Objectiviteit:
           o Voornaam herkennen, zowel groot als klein geschreven
           o Vaststellen dat dezelfde voorwerpen een verschillende kleur,
               grootte, … kunnen hebben.
        Auditieve waarneming:
           o Discriminatie:
               Verschillen en gelijkenissen kunnen waarnemen (taak / tak)
               Rijmwoorden kunnen vinden naar begin-, midden- of eindklank
               Stemmen van vriendjes herkennen
               Welk woord hoorde je in het verhaaltje : wim, tim , kim ?

              o Analyse:
                Steek je hand op telkens je “oma” hoort
                Welk woord begint met een “f”-klank?
                Hoeveel woorden hoor je in het zinnetje?
                Het aantal lettergrepen in een woord klappen
                Welke paddestoelen hebben geen / weinig / veel stippen?

              o Synthese:
                Een zin uit een lied laten horen; de kleuters vullen verder aan
                Welk woord is het? B-a-l ----- bel, buil, bal
                Ontbrekende begin-, midden-, eindklank aanvullen

              o Geheugen:
                Nazeggen van eenvoudige zinnen of van een verhaaltje
                Een reeks woorden herhalen
                Een rij diernamen: herhalen en één ervan weglaten. Welk dier is er
                niet meer bij?
                Kleuterpoëzie en versjes
                Woord of zinnetje doorfluisteren en doorzeggen


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                        94
        Visuele waarneming:
            o Discriminatie:
                Vaststellen van verschillen en gelijkenissen naar aantallen, vorm,
                kleur,
                Opzoeken van verschillen bij 2 gelijkende tekeningen
                Kaartspelen

              o Analyse:
                In welke voornaam zien we een “l”
                Kop – buik – staart van een woord aanduiden
                Samengestelde woorden splitsen
                Letters uit de voornaam herkennen
                Dezelfde cijfers in verschillende getallen aanduiden

              o Synthese : puzzels
                Wat ontbreekt bij de tekening?
                Welk woord is het? p-o-p / p-o-l / p-o-t

              o Geheugen:
                Kimspelen met een vijftal voorwerpen (tonen – bedekken –
                benoemen)
                Voorwerpen ongemerkt van plaats verwisselen
                Memoryspelen
                Kralen rijgen volgens patronen met gradatie in moeilijkheid.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   95
4.4.3.2 Prenumeriek rekenen.

In alle kleuterklassen is het de bedoeling om handelend om te gaan met levensecht
en gestructureerd materiaal. Manipulatie vinden wij zeer belangrijk om de oog-hand
coördinatie te ontwikkelen. Wij bieden uiteraard zo veel mogelijk
verwoordingkansen wat de taalontwikkeling ten goede komt, maar wat ons ook een
inzicht geeft in het denkproces van de kleuters. We werken ook met foto‟s,
tekeningen, schetsen, speelwerkbladen, …
We differentiëren volgens de belangstelling, het tempo en de mogelijkheden van de
kinderen.
Ook hier kan GOK helpen, doch tot nu toe is dat nog niet gebeurd. (geen vraag,
enkel vraag naar taal)

Om duidelijk de ontwikkelingen te volgen gaan we hierna uit van de vaardigheden,
kennis en begrippen die de kleuters dienen te verwerven en te beheersen.

    Classificeren = rangschikken volgens één of meer kenmerken
        o K1     naar één kenmerk: alle poppen bij elkaar leggen
        o K2     de ontkennende vorm (negatie) erbij: kleuters die geen jas
              dragen
          o K3       naar 2 kenmerken: de rode ronde voorwerpen



    Correspondentie:
        o K1    één-één         relatie      met   driedimensionaal   en   gestructureerd
           materiaal
                     bij elkaar plaatsen wat samen hoort.

          o K2       één-één relatie met drie- en later tweedimensionaal materiaal
            via
                     aanraken, pijlen trekken, kleuren, komen tot meer, minder,
                     evenveel zonder tellen.

          o K3       hoeveelheden kunnen vergelijken op zicht.
                     Controle via één-één relatie, voor sommige kleuters alleen maar
                     met de ogen.



    Seriëren – ordenen = leggen volgens een gegeven ordening. We laten steeds
     ordenen van links naar rechts (= leesrichting!)
        o K1     tot drie voorwerpen die duidelijk verschillen vb. in grootte.



SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                          96
          o K2       meerdere voorwerpen, waarbij het interval verkleint

          o K3     idem K1 en K2, waarbij de kleuters technieken ontdekken om
            kleine
                   Verschillen te vergelijken



    Conservatie of constantie = een hoeveelheid verandert niet als men de
     plaats, de vorm, de richting, … van de dingen wijzigt.
        o K1      zelfde kleuters op een andere plaats: dicht bij elkaar / liggend /
                  zittend / staand ------- zijn jullie hier nog allemaal ?



          o K2       ongelijke hoeveelheden gebruiken: pitten, kurken, borden, …
                     eventueel gebruik maken van één-één relatie.

          o K3       ook met vaste hoeveelheden: zand, water, … over- en uitgieten,
                     vergelijken. Voorwerpen horizontaal en verticaal schikken.




    Rekentaal en handeling.
        o K1    zie begrippenlijst „hoeveelheden‟ (4.4.1)
                Deze     begrippen     occasioneel    aanwenden        tijdens        de
                klasactiviteiten.

          o K2       Idem als K1
                     Werken vanuit levensechte situaties: nog een kleuter erbij / nu
                     twee weg, …

          o K3       idem als in K1 en K2
                     Ook begrippen als … keer nemen, verdelen in groepen, de helft,
                     …
                     Deze activiteiten zijn steeds verbonden met handelen en doen.




    Tellen.
     Wij bestelen uiteraard aandacht aan gradatie. In het begin houden we
     eventueel de hand van de kleuter vast en tellen traag, ritmisch.
     Tellen met verplaatsingen, aanwijzen, aanraken, met de ogen, …
     Van hardop naar fluisterend en stil tellen.


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       97
       Gradatie: tellen van grote ver verwijderde voorwerpen naar kleinere
       voorwerpen dicht bij elkaar.

          o K1       De telrij tot drie: aftelrijmpjes, versjes, …
                     Hoeveelheden één, twee, veel

          o K2       De telrij tot zes
                     Achteruit tellen vanaf 4
                     Hoeveelheden tot 4

          o K3       De telrij tot tien
                     Hoofd- en rangtelwoorden
                     Achteruit tellen vanaf 6
                     Met wisselend begin- en eindpunt
                     Resultatief tellen van hoeveelheden tot 5: tellen tot 4   ---    er
                                             de
                     zijn er 4 of dit is de 4 .
                     Komen tot 5 is meer dan 3 / 2 is minder dan 4
                     Eventueel controle via één-één relatie
                     Cijfers associëren met hoeveelheden




    Ruimte = kennismaken met vormen
        o K1     Exploreren met een ruim aanbod van ruimtefiguren die duidelijk
                 kunnen rollen / niet kunnen rollen.
                 De kleuters rollen en maken koprollen.

          o K2     Overschakelen naar meer gestructureerd materiaal zoals
             schijven,
                   blokjes, …
                   Vormen stempelen in de zandtafel; vormen tekenen met de
          vinger         in nat zand, …
                   In de tastzak vormen verwoorden: rond, met veel hoeken,
                     scherpe hoeken, …
                     Tweedimensionaal werken: verbind de ronde figuren

          o K3       Vlakke figuren benoemen: cirkel, vierkant, driehoek, stervorm, …
                     Ovalen, cirkels, veelhoeken natekenen.
                     Ruimtefiguren bekijken vanuit verschillende hoeken            ---
                     verschillende vormen in 1 object.
                     Voorwerpen navouwen




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       98
                     Perspectiefweergave: hoe verder iets staat, hoe kleiner het
                     lijkt. Op een prent is een huis in de verte kleiner getekend dan
                     een huis dichtbij.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     99
4.4.3.3 Schrijfontwikkeling.

Bij schrijfontwikkeling hebben wij aandacht voor de volgende componenten:
- zit- en schrijfhouding
- potloodgreep
- de juist bewegingen

Wij besteden aandacht aan de volgende gradatie:
- van grove naar fijne motorische bewegingen
- vanuit de schouder-, de arm- en elleboogbewegingen over de pols- naar de
   vinger-bewegingen.
- Van ruw naar een vlak schrijfoppervlak
- Van werken op grote oppervlakken naar kleine
- Van groot naar meer verfijnd schrijfmateriaal

Wij hebben aandacht voor de onmiddellijke correctie van verkeerde houdingen en /
of bewegingspatronen. Wij zorgen voor een degelijk en eventueel aangepast
schrijf-materiaal als remediërend middel.



Eerste kleuterklas

    Grootmotorische activiteiten die de psycho-motoriek ontwikkelen zoals
     kruipen, lopen, balspel, …
    Ontwikkelen van de schrijfhand en de vingervaardigheid via boetseren,
     scheuren, schilderen, vingerspelletjes,…
    Dissociatie- en coördinatieoefeningen.
    Van slurfmotoriek naar symmetrie met 2 handen.
    Geen tekenopdrachten, maar wel exploratiekansen met drie- (vervormbaar)
     en tweedimensionaal materiaal.
    Inkleuren van grote figuren zonder echt eisen te stellen.



Tweede kleuterklas

      Vanuit gemotiveerde situaties alle kansen uitbaten
      Nog geen verfijnde pennengreep eisen bij alle kleuters.
      Schilderen, strepen trekken, … in één (schrijf)beweging.
      Schrijfmateriaal niet te vast hanteren en niet te hard drukken.
      Meer gerichte handbewegingen via spel: touwtjes, golvend water, slang, …
      Vingermotoriek oefenen.
      Grote vormen inkleuren met een zekere nauwkeurigheid.


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  100
    Symmetrische motoriek waarbij de handen samenkomen op de middellijn
     bevordert de lateralisatie.




Derde kleuterklas

    Schrijfbewegingen: idem tweede kleuterklas.
    Bi-manuele oefeningen blijven belangrijk om meer voor de ontwikkeling van de
     dominante hand.
    Natekenen van schrijfpatronen, vb. voornaam in gebonden schrift in kleine
     letters.
    Inkleuren van kleine(re) vormen met een grote nauwkeurigheid.
    Aandacht voor de schrijfrichting en schrijfdruk
    Wij streven ernaar dat de kleuters op het einde van de derde kleuterklas:
        o Gelateraliseerd zijn (voorkeurshelft)
        o Verschil in spiegelbeeld ontdekken.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                101
4.4.4     Belangstellingspunten.

De belangstellingspunten die uitgewerkt worden in onze kleuterklassen zijn hierna
opgesomd per kleuterklas. Om de eigenheid te bewaren en het persoonlijke
initiatief aan te moedigen vinden wij het niet opportuun dat in elke klas dezelfde
thema‟s op hetzelfde ogenblik behandeld worden.

De onderstaande lijst is niet rigoureus, noch limitatief. Het is vanzelfsprekend dat
een grote soepelheid aan de dag gelegd wordt. Als bepaalde omstandigheden
uitnodigen om verwerkt te worden in een thema, spelen wij daarop in.

Indien kleuters duidelijke interesse vertonen voor bepaalde onderwerpen gaan we
erop in en kan een totaal nieuw thema aan bod komen.
Projecten liggen niet op voorhand vast.

  Periode             K1-K2                       K3                   ‘
September      Voor het eerst naar      Terug naar school
               school                   Vriendjes in de klas
               Lekker fruit             Kindjes uit andere
                                        landen
                                        Fruit: appelpluk,
                                        inheems, uitheems
Oktober        Dierenplezier            Dieren
               Schilder herfst          Herfst:
                                        natuurveranderingen
                                        Paddestoelen,
                                        kabouters,
                                        pompoenen, heksen,,…
November       Hoera voor oma en        Grootouderfeest
               opa
               Wie komt er elk
               jaar?
December       Speelgoed van de         Sinterklaas en
               Sint                     Zwarte Piet
               Kling klokje kling       Feestdagen:
                                        kerstfeest en
                                        nieuwjaar

Januari        Brieven, brieven         Post
               allemaal brieven         Winter
               Licht en donker          Kleuren en kunst
Februari       Zet de maskers           Carnaval


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   102
               maar op               Ziek zijn
               Ik ben ziek           Project
Maart          Een laatste           Voorjaarsbloemen en
               winterprik            zaaien
               Bim Bam Beieren       Pasen: kippen, eieren,
                                     hazen, klokken,…
April          Lente in mijn tuintje Schoenen, veters,
               Kleuren               knopen leggen
               Moederdag             Verkeer, links, rechts
Mei            Ik op wielen          Moederdag
               Ik ontdek de wereld Project
               Het kleine            Boerderij
               insectenboek          Schoolfeest
Juni           Thema uitwerken       Vlinders, bijen,
               schoolfeest           lieveheersbeestjes,…
               Vaderdag              Didactische uitstap
               Piraten               Zomer, vakantie, de
               Ik ga op uitstap      zee,…
               Dag juf … bijna       praten
               vakantie.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                    103
SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   104
4.1 De leergebieden en leerdomeinen

Eerste leerjaar – De Zandloper


Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Leerplan
      competenties                 Eigen ervaringen
    gezonde en veilige            De leerlingen
      levensstijl
    zelfconcept en het
      sociaal functioneren

Muzische vorming
   beeld                          Leerplan
                                   Taalsignaal
                                   Eigen ervaringen
                                   De leerlingen

    muziek                         Leerplan
                                   Taalsignaal
                                   Cassettes, cd‟s
                                   Kaft met liedjesteksten (eigen verzameling)



    drama                         Leerplan
                                   Taalsignaal
                                   Kaft met gedichten (eigen verzameling)

    beweging                      (zie muziek en drama en lichamelijke opvoeding)
                                   De leerlingen (beleving, ontdekken, …)

    media                         Leerplan
                                   Taalsignaal
                                   Eurobasis / Kompas
                                   Maquettes, plan

    attitudes                     weeklijn, daglijn, waarnemingskalender,
                                   scheurkalender, tijdsband, schoolkrant, kinderraad,
                                   agenda, schoolreglement, klasafspraken,


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       105
                                   kringgesprekken, …
Nederlands
   luisteren                      Leerplan
                                   Taalsignaal
    spreken                       Bibliotheek
                                   Eigen ervaringen
    lezen
                                   Leerlingvolgsysteem: cito- en AVI-testen,
                                   spellingstesten
    schrijven

    vaardigheden /
     strategieën

    taalbeschouwing




Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Wereldorïentatie                   Wereldorïentatie 1A en 1B
   natuur                         Zonnekind
                                   Milieu 1
                                   Wereld in zicht
    technologie                   Wapiti
                                   Artikels van OVAM
    mens                          Project afval
                                   Verkeer: zebra
    maatschappij                  Video “Peter en de Wolkenbaron”

    tijd

    ruimte

    brongebruik

Wiskunde
   getallen                       Eurobasis
                                   Rekenproblemen oplossen en opsporen
    meten                         Rekentrappers
                                   Remelka


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     106
    meetkunde                     Pluspunt, Van Inn
                                   Rekenfiches (doos)
    strategieën en
     probleemoplossende
     vaardigheden

    attitudes

Leren leren                        Concentreren kun je leren
                                   Echo
                                   Gebruik van de nieuwe klasagenda
                                   Meichenbaum, K. Temmerman
Sociale vaardigheden               Leerproblemen en moeilijk gedrag
                                   Speelkoffers in de lagere school
                                   Ervaringsgericht werken in de basisschool
                                   Contractwerk, hoekenwerk, spelen




Tweede leerjaar – De Zandloper


Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Methode voor lichamelijke opvoeding –
      competenties                 bewegingsonderwijs en didactiek (Groels en
    gezonde levensstijl           Borman)
    zelfconcept en het
      sociaal functioneren         Bewustwordingsprogramma

Muzische vorming                   Zonnestraal
   beeld                          Knutselboeken
                                   Beeld-bundel (Van Craeynest)
    muziek                        Musica 1 en 2
                                   Verbale expressie (Taalknikker 2)
                                   Klasafspraken
    drama                         In één adem

    beweging


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      107
    media

    attitudes

Nederlands
   luisteren                      Taalknikker 2a en 2b werkboek4
                                   Taalknikker 2a en 2b leesboek

    spreken                       Spelling in de lift
                                   Klasbib met niveauleesboekjes
    lezen                         Cd roms met taaloefeningen
                                   Werkfiches
    schrijven

    vaardigheden /
     strategieën

    taalbeschouwing




Leergebieden en domeinen                      Meest leidinggevende bronnen

Wereldorïentatie
   natuur                         Taalknikker 2 / Werotaal

    technologie                   Zonnestraal

    mens                          Internet

    maatschappij

    tijd

    ruimte

    brongebruik

Wiskunde


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                   108
    getallen                      Eurobasis

    meten                         Werkfiches Eurobasis

    meetkunde                     Ik leer tafels (met groep 4) (Deltas)

    strategieën en                Cd roms met wiskunde oefeningen
     probleemoplossende
     vaardigheden

    attitudes

Leren leren                        Contractwerk/hoekenwerk/klasagend



Sociale vaardigheden               Contractwerk/hoekenwerk




Derde leerjaar – De Zandloper


Leergebieden en domeinen                       Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Eigen lesfiches voor lichamelijke opvoeding
      competenties                 Spelen op de speelplaaats (SVS)
                                   Park- en bosspelen (SVS)
    gezonde en veilige            Handig met de bal (SVS)
     levensstijl                   Alles met de bal (SVS)

    zelfconcept en het
     sociaal functioneren

Muzische vorming
   beeld                          Internet – knutselboeken – Zonnestraal –
                                   Kinderhanden

    muziek                        “Eigen-wijs” – cd‟s met kinderliedjes


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       109
    drama                         Bib – Internet

    beweging                      Eigen fiches met bewegingsspelletjes

    media                         Computer – iets opzoeken in de bib

    attitudes                     Speelplaatsreglement – klasafspraken

Nederlands
   luisteren                      Taalknikker 3 – Leren Luisteren

    begrijpend lezen              Taalknikker 3 – begrijpend lezen (uilenreeks)

    spreken                       Taalknikker 3

    lezen                         Taalknikker 3: Voortgezet lezen / AVI-boekjes /
                                   klasbib
    schrijven                     Taalknikker 3 – bundel met stelopdrachten -
                                   kalligrafie
    vaardigheden /
     strategieën                   Taalknikker 3

    taalbeschouwing
                                   Taalknikker 3 – eigen werkblaadjes
    spelling
                                   Taalknikker 3 – Spelling in de lift – werkblaadjes
                                   uit “schrijven zonder fouten” – Edurum taaltrainer




Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Wereldorïentatie                   Taalknikker 3: werotaal
   natuur                         Zonnestraal
                                   Internet
                                   Bibliotheek
    technologie

    mens



SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                         110
    maatschappij

    tijd

    ruimte

    brongebruik

Wiskunde
   getallen                       Eurobasis
                                   Werkbundel met de tafels
    meten                         Eigen werkbladen
                                   Edurom rekentrainer
    meetkunde                     CD-rom rekenraadsels

    strategieën en
     probleemoplossende
     vaardigheden

    attitudes

Sociale vaardigheden               Contractwerk
                                   Hoekenwerk
                                   Kringgesprekken
                                   Ervaringsgericht werken




Vierde leerjaar – De Zandloper


Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Lesfiches voor lichamelijke opvoeding
      competenties                 Leerplan
    gezonde en veilige
      levensstijl
    zelfconcept en het
      sociaal functioneren


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  111
Muzische vorming
   beeld                          Knutselhandboeken
                                   Internet

    muziek                        Internet
                                   De echoput



    drama                         Internet, eigen ideeën

    beweging                      Eigen ideeën



    media                         CD-rom

    attitudes

Nederlands
   luisteren                      Taalknikker 4
                                    - Leesboek 4A + 4B
    spreken                        - Leerboek 4A + 4B
                                    - Werkboek taal 4A + 4B
    lezen                          - Werkboek lezen 4A + 4B
                                   Bibliotheekbezoek: Jeugdliteratuur
    schrijven                     Afhankelijk van thema
                                   Spelling in de lift
    vaardigheden /                Leren Luisteren (Van In)
     strategieën                   De toren van Babbel
                                   Taalsignaal
    taalbeschouwing

                                       Taalfiches
                                       Teksten i.v.m. projecten



Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Wereldorïentatie                   projectwerking
   natuur                          Zonnestraal
                                    Taalknikker
                                    Internet


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  112
    technologie                   Eigen thema‟s
                                   Parel
    mens                          Werosignaal 4

    maatschappij

    tijd

    ruimte

    brongebruik

Wiskunde
   getallen                       Eurobasis 4
                                    - Werkboek 4A + 4B + 4C
    meten                          - Handleiding 4A + 4B + 4C
                                    - Vergeet-me-nietje
    meetkunde                      - Differentiatie map

    strategieën en
     probleemoplossende
     vaardigheden

    attitudes

LEREN LEREN                        Contractwerk - agenda
Sociale vaardigheden               Hoekenwerk




Vijfde leerjaar – De Zandloper


Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Leerkracht LO
      competenties                 Eigen ideeën
    gezonde en veilige


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  113
     levensstijl
    zelfconcept en het
     sociaal functioneren

Muzische vorming
   beeld                          Eigen ideeën (afhankelijk van WO-thema)
                                    - werken met grijspotlood
                                    - werken met kleurpotlood
                                    - rotstekening
                                    - werk volgens Mondriaan
                                    - werk volges Picasso
                                    - vruchtbaarheidsbeeldje in klei
                                    - een “merk” ontwerpen
                                    - een kunstwerk uit het museum natekenen
                                    - een werk volgens …
                                    - vredesaffiches
                                    - zelf een krant ontwerpen
                                    - iets inpakken volgens…
                                    - een glasraam maken
                                    - knutselen voor het schoolfeest (en andere
                                       feesten)

    muziek                        blokfluit – eigen liedjes – muziek beluisteren




    drama                         Toneel L5 + L6

    beweging



    media                         Oefeningen in het contract: internet, mail,
                                   tekstverwerking
    attitudes

Nederlands
   luisteren                      Eigen oefeningen uit leesmenu en leesmarkt

    spreken                       Dagelijkse evaluatie + spreekbeurt

    lezen                         Leesmenu + leesmarkt + niveaulezen




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                          114
    schrijven                     Taalknikkker 5 / Steloefening afhankelijk van
                                   WO-thema
    vaardigheden /
     strategieën

    taalbeschouwing               Taalknikker 5 + eigen bundel



                                       Taalfiches
                                       Teksten i.v.m. projecten



Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Wereldorïentatie                   projectwerking
   natuur
                                   Tocht door de Tijd
                                   Natuurvriend
    technologie                   Toren van Babbel
                                   De nieuwe wereld
    mens                          Spillemaeker

    maatschappij

    tijd

    ruimte

    brongebruik                   Atlas –Encarta – Internet - klasbib

Wiskunde
   getallen                       Eurobasis 5
                                    - Werkboek 5A + 5B + 5C
    meten                          - Differentiatiemap
                                    - Vergeet mij nietje 5
    meetkunde

    strategieën en
     probleemoplossende
     vaardigheden

    attitudes


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     115
Leren leren                        Contracten – agenda – leren plannen (contract)



Sociale vaardigheden               Dagelijkse evaluatie



Frans                              -   Bonjour les enfants




Zesde leerjaar – De Zandloper


Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Lichamelijke opvoeding
    motorische                    Lesfiches voor lichamelijke opvoeding
      competenties
    gezonde en veilige
      levensstijl
    zelfconcept en het
      sociaal functioneren

Muzische vorming
   beeld                          Knutselen allerhande



    muziek                        Lln. stellen hun favoriete groep voor
                                   Lkt. klassieke muziek



    drama                         Toneel / Sketches

    beweging



    media                         Geluid / Camera / Film

    attitudes




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      116
Nederlands
   luisteren                      Taalknikker 6

    spreken                       Taalknikker 6 + aangevuld met eigen materiaal

    lezen                         Eigen bronnen

    schrijven                     Taalknikker 6 + lesfiches steloefeningen
                                   Taaltaken 6 + De nieuwe spellingsgids
    vaardigheden /                Spelling in de lift
     strategieën                   Taalknikker 6

    taalbeschouwing               Taalknikker 6



                                       Taalfiches
                                       Teksten i.v.m. projecten



Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Wereldorïentatie                   projectwerking
   natuur

                                   Tocht door de tijd
    technologie                   Wereldwijzer
                                   Natuurvriend
    mens                          Toren van Babbel
                                   De nieuwe wereld
    maatschappij                  Spillenaecker

    tijd

    ruimte

    brongebruik



                                   Altas – Encarta – Internet - klasbibliotheek

Wiskunde
   getallen                       Eurobasis 6 A + 6B


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                         117
    meten

    meetkunde                     Differentiatiemap
                                   Vergeet-mij-nietjes 6
    strategieën en
     probleemoplossende
     vaardigheden

    attitudes

Leren leren                        Brochure G.O. Leren leren / Leren leren, 25
                                   praktische studietips
                                   Bundel van het CLB (leren studeren)
Sociale vaardigheden
                                   Dagelijkse evaluatie

Frans                              Bonjour les enfants 2




Leermeester lichamelijke opvoeding

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen

Bewegingsopvoeding                 Geen leermeester lichamelijke opvoeding
   gegevens door
     leermeester
     lichamelijke opvoeding




GOK-leerkrachten en zorgcoördinator

Leergebieden en domeinen                     Meest leidinggevende bronnen




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       118
Nederlands                         Leesmenu
                                   Niveauleesboekjes
                                   Veilig leren lezen
                                   Taalknikker / Kameleon
                                   Spelling in de lift
                                   internet



                                   Voor anderstalige nieuwkomers :
                                    - Goochelen met woorden
                                    - Materiaal van NT2
Wiskunde                           Differentiatiemap van Eurobasis / Kompas
                                   Nieuwe Tal-rijk
                                   Internet
Leren leren                        Brochure/map CLB 6de leerjaar
Sociale vaardigheden               Contractwerk
Andere                             Onze schoolorthoteek




4.2 Aanvullende activiteiten

Dit onderdeel geeft een overzicht van de jaarlijks terugkerende activiteiten die
georgani-seerd worden binnen en buiten de klas. Om overzichtelijk te blijven
hebben wij deze activiteiten gegroepeerd per leerjaar. Niet elke klas organiseert
dezelfde activiteiten. Het is de vrijheid van de klastitularis om die activiteiten te
kiezen die het beste passen bij de leerlingengroep en bij de uitwerking van de
leerstof.


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                    119
Naast deze werking organiseren we ook occasionele activiteiten die afhankelijk zijn
van het aanbod dat wij van externen krijgen. Wij streven ernaar dat elke klas per
schooljaar bij een “culturele” activiteit betrokken wordt. Hierbij denken we aan
poppenkast-, film- en/of toneelvoorstellingen.

Wij nemen deel aan de sportactiviteiten die de stedelijke sportdienst jaarlijks
inricht. Hierbij komen aan bod :
 - de scholenveldloop (lagere school)
 - de sportweek (basisschool)
 - Doe-aan-sportbeurs
 - Ijsschaatsen (basisschool)



Jaarlijks richten we een aantal feestelijke activiteiten in waarbij klas- en/of
niveau- overschrijdend gewerkt wordt :

Grootouderfeest De grootouders betrekken bij November Woensdagvoormiddag
                het schoolleven
Kerstfeest      Kerstsfeer beleven           December Vrijdagnamiddag

Themafeest          Afhankelijk                  November Zaterdagavond
                                                 Februari
                                                 April
Carnaval            Carnavalsfeer beleven        Februari Vrijdagnamiddag
                    Carnaval vieren
Schoolfeest         Project – tentoonstelling    Juni       Zaterdag

Afscheidsfeest      Afscheid nemen van de klas   Juni       op de laatste
                                                            schooldag
Moederfeest         Ter gelegenheid van          Mei        Woensdagvoormiddag
Vaderfeest          moederdag/vaderdag




Eerste leerjaar –De Zandloper




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  120
             Activiteit                               Doel                  Periode
Ik en jij en wij                      Elkaar leren kennen                 September
De weeklijn                           De dagen: kleurengebeurtenis:       September +
                                      vandaag, gisteren, morgen;          oktober en
                                      gekleurde pijlen: eergisteren,      november
                                      overmorgen; gekleurde cirkels:
                                      schooldagen-weekdagen;
                                      nummeren, het weer
De scheurkalender                     Opeenvolging van de dagen: de       September
                                      datum                               tot juni
In de klas                            Het klasleven                       September –
                                      Het klaslokaal: maquette, plan      oktober
Onze school                           De straat – de gebouwen – de        September –
                                      speelruimtes – het personeel        oktober
                                      (maquette)
Het Aboretum (de Japanse              Herhaling K3, kennismaking L1 +     September -
sierkers, de Sierappel                waarnemingsbespreking               juni
Fruit is lekker                       Fruit van overal                    September
                                      Fruit van hier – fruit van elders   Oktober -
                                                                          november
Herfst                                De natuur nu – boswandeling         September –
                                                                          oktober -
                                                                          november
Mijn poes of zo                       4 oktober: dierendag (naar het      Oktober –
                                      dierenasiel.                        november
                                      Huisdieren – gevoelens
De zeeklas                            Samen met het tweede leerjaar       oktober
                                      naar zee: met elkaar leren leven;
                                      de natuur aan zee
Grootouders                           Grootouderfeest: de familieband     november
De waarnemingskalender                De dagen – vandaag, gisteren,       December -
                                      eergisteren, morgen, overmorgen;    juni
                                      met woorden + het weer:
                                      pictogrammen
Speel je mee?                         Sinterklaas en Zwarte Piet:         December
                                      verbeelding, speelgoed en spelen.
Winter                                De natuur nu. Dieren in de winter   Januari –
                                                                          februari
Feest                                 Kerstmis – jaarwisseling            December –
                                                                          januari
Er was eens                           Sprookjes fantasie                  Januari –
                                                                          februari


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     121
Gedichtendag                          Appreciëren van gedichten – zelf         Januari
                                      dichten
Mijn dag                              Dagindeling – dagband                    Februari –
                                                                               juni
Week van de diversiteit               Verdraagzaamheid                         Februari
Carnaval                              Humor – pret – carnavalfeest             Februari –
                                                                               maart
Sportweek                             Sporten                                  Februari –
                                                                               maart
Te koop                               Kopen en verkopen                        Februari –
                                                                               maart
Heel de week                          Weekdagen: herhaling                     Maart – april
De lente                              De natuur nu: alles leeft                Maart – april
                                                                               – mei
Pasen                                 Paasvakantie – Het ei                    Maart – april
In mijn straat                        Verkeer – milieu                         April – mei
Wat groeit daar?                      Groenten in de tuin                      April – mei
Moederdag                             Moeder – de beroepen –                   Mei
                                      Moederfeest
Schoolfeest                           Variërend onderwerp: werken rond Februari –
                                      het thema                        maart – april
                                                                       – mei
                                      Uitvoering                       Mei-juni
Dieren in een park                    Dierentuin – dierenpark          Mei – juni
Vaderdag                              Vader – de beroepen – Vaderfeest Juni
Nieuwe vriendjes                      Samenwerking (overgang) K3 komt Juni
                                      naar L1. Bespreking weldra L1
                                      naar L2
De zomer                              De natuur nu.                    Juni
                                      Herhaling: de seizoenen of
                                      jaargetijden
Van zon en zee, van zand en bos       Vakantie – sport en spel         Juni
Toneelkijken moet je leren            Toneelvoorstelling               Varieerd



Tweede leerjaar – De Zandloper

     Activiteit                        Doel                          Periode
Het schooljaar         Het schooljaar begint                      september
begint                 Lln. kunnen samen klasreglement
                       opstellen
                       Lln kunnen afspraken omtrent

SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                           122
                       schoolreglement, straf,
                       beloning,ruzie, etc… nakomen.
                       Lln. kunnen inzien dat niet naleven
                       van regels wrevel kan geven
                       (maatschappij)

                       Verkeer
Verkeer                Lln. kunnen de rijbaan correct
                       oversteken
                       Lln kunnen belangrijke begrippen
                       (voetpad, fietspad, bushalte, etc…)
                       verwoorden.
                       Lln. kennen de voornaamste
                       leestekens uit de onmiddellijke
                       omgeving (verkeer en mobiliteit)

                       Wonen
                       Lln kunnen hun eigen adres
                       verwoorden
Wonen                  Lln kunnen aanvoelen dat
                       plaatsaanduidingen relatief kunnen
                       zijn
                       Lln kunnen inzien dat de
                       werkelijkheid verkleind kan worden
                       weergegeven (ruimte, oriëntatie-,
                       kaart- en algemene vaardigheden)
De herfst              De herfst                            oktober
                       Lln kunnen eigenschappen van dieren
                       en ordening van dieren maken
                       Lln kunnen delen van planten (bomen,
                       bloemen) en enkele vaak voorkomende
                       bomen benoemen
                       Lln kunnen vaak voorkomende dieren
                       benoemen (levende natuur)

                       Op GWP naar zee
Naar zee..             Lln kunnen de grote delen van het
                       strand benoemen
                       Lln kunnen functies van de zee voor
                       mens en dier verwoorden
                       Lln kunnen verwoorden dat een leven
                       als schipper harde werkelijkheid is


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                            123
                       (zie GWP-doelstellingen)

Novemberdagen          Enkele belangrijke data              november
                       Betekenis van volgende dagen kennen:
                       Allerheiligen, 11 november, 15
                       november, …

                       Voeding
Voeding                Lln kunnen nut van melkproducten
                       verwoorden
                       Lln kunnen verwoorden dat groente
                       en fruit best lekker en gezond is
                       Lln kunnen verwoorden hoe men best
                       reageert op luizen (mens- en
                       gezondheidseducatie)

                       Ik en de anderen
                       Lln kunnen enkele vaak voorkomende
Ik en de anderen       beroepen opsommen
                       Lln kunnen verwoorden dat mama of
                       papa soms heel moe is na het werk
                       Lln kunnen vertellen over werk van de
                       ouders
                       (maatschappij – sociaal en
                       economische verschijnselen)
Geld                   Geld                                  december
                       Lln kunnen nu van geld verwoorden
                       Lln kunnen verwoorden waarom men
                       spaart
                       Lln kunnen omgaan met biljetten en
                       geldstukken en kennen de
                       verschillende…

                       Feesten
feesten                Lln kunnen verschillende feesten
                       benoemen
                       Lln kunnen de feesten oriënteren op
                       een jaarkalender
                       Lln kunnen feesten ordenen in de tijd
                       (Tijd-dagelijkse tijd)
Mijn buurt             Mijn buurt                            januari
                       Lln kunnen inzien dat we thuis veel


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                              124
                       afval produceren
                       Lln kunnen inzien dat groenzones
                       rustiger zijn dan bebouwde zones
                       Lln kunnen straten, enz. in de buurt
                       van de school situeren

                       Winter
winter                 Lln kunnen interpreteren van een
                       klassikaal opgestelde natuurkalender
                       Lln kunnen begrippen zoals mist,
                       sneeuw, winter, storm, ijzel, enz…
                       hanteren
                       Lln kunnen winter duiden aan
                       fenomenen zoals temperatuur, duur
                       van de dag, etc. (natuur – levende en
                       niet-levende natuur)
Gezondheid             Gezondheid                              februari
                       Lln kunnen inzien en verwoorden dat
                       men na het zwemmen zich steeds
                       goed moet afdrogen
                       Lln kunnen verwoorden hoe men
                       omgaat met luizen (mens en
                       gezondheideductie)

                       Week van de diversiteit
Diversiteit            Lln kunnen inzien hoe verschillend we
                       zijn
                       Lln kunnen omgaan met respect voor
                       de verschillen
                       Lln kunnen verwoorden dat
                       verschillen soms leuk, soms moeilijk,
                       soms spannend kunnen zijn (mens)

                       Veiligheid
                       Lln kunnen inzien dat men bij
                       brandalarm rustig en veilig naar
veiligheid             afgesproken plaatsen dient te gaan
                       Lln kunnen inzien hoe men veilig de
                       straat oversteekt en wat het belang
                       van gedrag in het verkeer is
                       Lln kunnen gevaren inzien van
                       elektriciteit


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                125
                       Lln kennen doodshoofdetiket, ….
                       (mens en gezondheidseducatie)
Vrede                  Vrede                               maart
                       Lln kunnen verwoorden hoe men ruzie
                       kan vermijden
                       Lln kunnen verwoorden wat lief zijn
                       voor elkaar betekent
                       Lln kunnen Valentijnsdag vieren en
                       het nut van Valentijn verwoorden

                       Sport
sport                  Lln kennen de verschillende sporten
                       en kunnen ze indelen naar
                       gevechtssporten, balsporten,
                       watersporten, etc….
                       Lln kunnen de functie van
                       groepsspelen en van individuele
                       sporten verwoorden
                       Lln kennen het nut van sport en
                       beweging voor de gezondheid
lente                  Lente                                 april
                       Lln kunnen begrippen en relaties zien
                       tussen lente en dier met jongen
                       (kuikentjes, lam, kalf, …)
                       Lln kunnen inzien dat veel planten
                       gaan bloeien
                       Lln kunnen inzien dat de planten niet
                       allemaal gelijktijdig gaan bloeien
                       (natuur – levende natuur)

Moederdag              Moederdag/vaderdag                    mei
Vaderdag               Lln kunnen positieve kanten van hun
                       ouders verwoorden
                       Lln kunnne over het leven van hun
                       ouders vertellen

                       Schoolfeest – thema: ….
Schoolfeest



Gevoelig voor          Gevoelig voor                         juni
                       Lln kunnen praten over gevoelens en


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                           126
                       gevoelens uiten
                       Lln kunnen het nut verwoorden van
                       het uiten van gevoelens
                       Lln kunnen allerlei dingen verwoorden
                       waarvoor zij gevoelig zijn

                       De boerderij
De boerderij           Lln kunnen delen van de koe
                       benoemen
                       Lln kunnen het nut van de koe voor de
                       mens benoemen

                       Didactische uitstap




Derde leerjaar – De Zandloper

     Activiteit                          Doel                    Periode
Pesten                 -Klasgesprek: wie werd al eens          September
                       gepest? Wie heeft al eens gepest?
                       Waarom? Hoe voelde je je dan?
                       -Verschil tussen pesten en plagen
                       -Iedereen heeft goede en minder
                       goede eigenschappen: lln noteren die
                       van zichzelf en van een klasgenoot
                       -Pestprotocol opstellen voor in de klas
                       -Test-je-pest-test
                       -Anti-pestslogans bedenken en
                       verwerken in een collage
Recreatie en           -Voorbeelden geven aan recreatie en September
verenigingsleven       verenigingen
                       -Hobby‟s
                       -Verschil tussen schooltijd/werktijd
                       en vrije tijd
                       -Dagschema aanvullen
                       -Vrije tijd: vroeger en nu (ouders en
                       grootouders interviewen) 
                       vergelijken
                       -Spelen: vroeger en nu vergelijken
Herfst                 -Het weer in de herfst: temperatuur, Oktober


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                 127
                       wind, neerslag  waarnemingen
                       noteren
                       -Bomen: delen van de boom /
                       voedselkringloop / herfstkleuren /
                       vallende bladeren
                       -Vruchten en zaden
                       -Dieren: aanpassing aan het koude
                       weer / winterslaap / wintervoorraad
                       -Vogels: trekvogels en standvogels
                       -Paddestoelen
                       -De spin
Wapenstilstand         -Eerste en tweede Wereldoorlog         November
                       -Wanneer/Wat is Wapenstilstand
                       -Hoe herdenken wij de
                       Wereldoorlogen
Het plan van onze      -Wij wonen in de provincie …           November +
gemeente               hoofdstad…                             December
                       -De gemeente op de kaart situeren
                       -Belangrijke gebouwen en plaatsen in
                       de gemeente
                       -Wandeling door de gemeente
                       (straatnamen + belangrijke gebouwen
                       en plaatsen noteren)
                       -Plaatsen en gebouwen op een
                       stratenplan situeren + gebruik maken
                       van een legende
                       -Windroos met hoofd-en
                       tussenwindstreken leren gebruiken
                       (windstreken gebruiken om zich te
                       oriënteren)
                       -Deelgemeenten en buurgemeenten
                       (op kaart situeren)
                       -Maquette maken van de gemeente
                       -Plan van de gemeente tekenen (op
                       schaal) / zelf een legende maken
                       -Het bestuur van de gemeente
Gevoelens              -Wat zijn gevoelens?                   December
                       -Gevoelens leren uiten.
                       -Dagboek bijhouden: ik voel mij
                       vandaag…
                       -Blij/bang/boos/verdrietig:
                       Wanneer/waar voel ik mij zo?


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                 128
                    Waarom? Hoe reageer je dan? Hoe
                    moeten de anderen dan reageren?
                    -Zich inleven in de gevoelens van een
                    ander / respect tonen
                    -Drama: gevoelens uiten zonder
                    woorden te gebruiken  aan de
                    bewegingen / uitdrukkingen kunnen we
                    zien hoe iemand zich voelt
                    -Hoe kunnen we reageren op bepaalde
                    gevoelens?
Mijn en andere      -Verschillende samenstellingen            Januari
families            -Hallo, met mij!: een veilig nest / ik en
                    mijn vrienden / in groep ben ik anders
                    / gelukkig zijn … wat betekent dat?
                    -Ik stel mijn familie voor
                    -Mijn levenslijn
                    -Mijn stamboom
                    -Levenslijn van de ouders /
                    grootouders
                    -Onze koning en zijn familie
                    -De stamboom van het koningshuis
                    -Een eeuw in onze gemeente
Het verkeer in onze -Welke vervoermiddelen zien we n de Januari +
gemeente            gemeente? Welke zien we het meest? Februari
                    -Gevaarlijke verkeersknelpunten in de
                    gemeente
                    -Zwakke weggebruikers
                    -Hoe moet ik mij gedragen in het
                    verkeer?
                    -Waarom zijn er afspraken in het
                    verkeer?
                    -Gevaarlijke situaties kunnen
                    herkennen / tekeningen: wat kan/kan
                    niet in het verkeer? Wat mag of
                    moet ik doen?
                    -Verkeersborden: soorten borden
                    kennen/kleuren/bepaalde
                    verkeersborden kennen: kleur en
                    betekenis
                    -Een veilige fiets is belangrijk! Hoe
                    kan ik goed fietsen?
                    -Goed te voet!


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                              129
                       -Het openbaar vervoer
                       -Is de schoolomgeving veilig?
                       -Ik ken mijn plaats op straat
                       -Werkbundel: Veilig op weg!
                       (Zonnestraal)
Reclame                -Soorten reclame                       Maart
                       -Reclame is overal!
                       -Is reclame nodig?
                       -Wie maakt reclame?
                       -Wat maakt reclame zo
                       aantrekkelijk?
                       -Wat is de bedoeling van reclame?
                       -De drie P‟s van reclame
                       -Reclame mikt op jou!
                       -Laat ik me niet bij de neus nemen
                       door reclame?
                       -Wij kunnen ook reclame maken
                       -Reclame: vroeger en nu
Nieuws                 -Nieuws zien/horen/lezen               Maart
                       -Nieuws voor
                       volwassenen/kinderen/slechthorenden
                       -Wat vertelt het nieuws? Waarover
                       gaat het?
                       -Opzoeken en volgen van nieuws
                       -Wij vertellen of schrijven ook nieuws
                       aan/naar elkaar: sms, mail, roddelen,
                       babbelen, telefoneren, een brief
                       schrijven,…
                       -De reis van een brief
                       -Ik schrijf zelf een brief en verstuur
                       die

Lente               -Wat verandert er in de natuur?          April
                    -Bomen in de lente
                    -Bestuiving
                    -Voorjaarsbloemen
                    -Vogels met lentekriebels
                    -Het konijn
                    -De vlinder
Gebouwen, plaatsen -Trekpleisters van de gemeente            Mei
en diensten in onze -Belangrijke plaatsen en diensten
gemeente            -Waar vind je belangrijke plaatsen,


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                            130
                     diensten of gebouwen?
                     -Op sommige plaatsen, gebouwen en
                     diensten ben ik helemaal niet fier
                     -De diensten in mijn gemeente
                     verlenen mij hulp en bijstand.
                     -Gebouwen, plaatsen en diensten
                     situeren op de kaart van de gemeente:
                     maken van een legende (tekens,
                     symbolen en kleuren)
                     -Mijn gemeente zag er vroeger
                     anders uit! We keren terug in de tijd
Fitheid en infecties -Het straatbeeld is veranderd:         Mei + Juni
                     kinderen spelen minder buiten! Hoe
                     komt dit?
                     -Bewegen wij voldoende?
                     -Wat bevordert mijn fitheid / wat
                     bevordert mijn fitheid niet?
                     -Wat weet jij van je lichaam (proeven:
                     hart, longen, bloed)
                     -Ik ken mijn lichaam: delen van het
                     lichaam kennen
                     -Ziek zijn
                     -Hygiëne
Sprookjes            -Ontstaan van sprookjes                Juni
                     -Ken jij de sprookjes?
                     -Verschillende sprookjes „bestuderen‟
                     -In sprookjes treden rare, bijzondere
                     of vreemde personages op
                     -In sprookjes gebeuren altijd rare,
                     bijzonder, vreemde, wondere of zelfs
                     onmogelijke dingen
                     -Wij verzinnen en fantaseren zelf een
                     sprookje!




Vierde leerjaar – De Zandloper




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                               131
    Activiteit                         Doel                   Periode
Terug naar school    Ik; Ik en de anderen                   September
                     Mijn klas, mijn verwachtingen
Pesten               Rollenspel                             September
                     Slogans maken
Kasteelklas          Oude ambachten                         September +
                     De kinderboerderij                     Oktober
                     Het bos
Mijn provincie, mijn De 10 provincies                       Oktober
land                 Het koningshuis
                     Reliëf
                     Gemeenschappen en gewesten
                     Bij de burgemeester
Puur natuur          Het bos; bomen, vruchten, dieren in    Oktober
                     de herfst
                     Watervervuiling & -verspilling
Wapenstilstand       11 november                            November
Verkeer              Te voet                                November
                     Met de fiets
Sport en spel        Oude kinderspelen                      November
                     Spelen met ouders + familie
                     Sporttakken
                     Niet alle kinderen kunnen spelen
                     Spelen om te winnen
Wie schrijft, die    De bieb                                December
blijft               Schrijvers, illustrators, uitgevers,
                     drukkers
                     Geschiedenis van het boek
                     Drukkerij
                     Zelf een boek maken
                     Tentoonstelling
Vervoer te land      Het autowegennet in ons land           Januari
                     Het station
                     De trein
                     Vervoer op sporen: vroeger en nu
                     Verkeersborden & -regels
Is dat eventjes      Tekenfilm & film                       Januari
leuk?                Moppen & raadsels
                     Laurel & Hardy
                     Clowns
Week van de          Mensen met een handicap                Februari
diversiteit


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                132
Wist je ‟t al!       De post                               Februari
                     De krant, het nieuws
                     Gebarentaal
Licht of donker!     Verlichting & verwarming              Februari /
Warm of koud?        Energiebronnen                        Maart
                     Kledij vroeger en nu
Aan de slag          Beroepen: vroeger en nu               Maart
                     Handel, horeca en diensten
                     Werkloosheid
EHBO                 Cursus helpertje                      Maart /
                     Spoed                                 April
                     Veiligheid thuis & op school
                     Ons lichaam
Een leven lang leren De school van toen                    April
                     Sfeer & leefregels
                     Hoe lang moet je leren
                     Niet alle kinderen gaan naar school
Vliegen en varen     Waterwegen                            April / Mei
                     De zeehaven
                     Het schip en het vliegtuig (vroeger
                     en nu)
                     De luchthaven
Schoolfeest          Afhankelijk van het thema             Mei
Voeding              Gezonde & ongezonde voeding           Juni
                     Onze gezondheid
                     Onze tanden
                     Voedingsdriehoek




Vijfde leerjaar – De Zandloper

     Activiteit                         Doel                   Periode
Samenleven in           -Werken met de atlas                 September
school en buurt         -De schaal
                        -Werken met de atlas / De schaal
                        (inoefenen)


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                               133
                    -België
                    -Europa
                    -Wereld
                    -Toets
Spel en ontspanning -De Olympische Spelen 1                September
                    -De Olympische Spelen 2
                    -De Olympische Spelen (toets) / De
                    oertijd
                    -De oertijd (toets) / De zwervende
                    mens
                    -De vroegste landbouwers
                    -De eerste steden
                    -Egypte
Fantasie of         -Toets (de oertijd tot Egypte)         Oktober
werkelijkheid       -Grote uitvindingen en ontdekkingen
                    -Grote uitvindingen en ontdekkingen
                    (toets)
                    -De technische vooruitgang
                    -De technische vooruitgang (toets)
Puur natuur 1       -Bos wandeling                         Oktober
                    -Een stukje natuur in de klas
                    -Bomen en planten in tuin en park
                    -Vogels in tuin en park
                    -Herfst in het bos
                    -Dieren in het bos
                    -Puur natuur 1 (toets)
Vrede               -Tekst: Waarom hollen jullie?          November
                    -Anne Frank en Zlata
                    -WOII
                    -Bezoek aan het monument van de Oud-
                    Strijders
                    -WOII (toets)
Gezondheid          -Het geraamte                          November
                    -De spieren
                    -Mooie ogen (zintuigen)
                    -Knoop het in je oren
                    -Het gebit
                    -Samenvatting en herhaling van de
                    voorgaande lessen
                    -Gezondheid (toets)
Reclame,            -Hefbomen                              December
consumptie en       -Het licht


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                             134
verslaving              -Het geluid
                        -Uitzetting
                        -Vast-vloeibaar-gasvorming
                        -Ijs-water-waterdamp
                        -Toets over de afgelopen leerinhouden
Wat vertellen           -Museum bezoek en geen pijp tabak           Januari
kunstenaars ons?        waard
                        -Bespreken van enkele kunstenaars
                        -Bezoek aan het museum van Deinze en
                        Leiestreek
                        -Kunstwerk maken
Een beetje vrede…       -Speelgoed voor of door kinderen            Januari
                        -Rechten van het kind
                        -Rechten van het kind / de pesttest
                        -Anti-Pestcontract opstellen
                        -Ik wist best dat het verkeerd was
                        -Krom denken en krom praten
De ongelijke            -Eerlijk delen / straatkinderen             Februari
verdeling               -Verhalen van drie straatkinderen
- Week van de           -Verhalen van drie straatkinderen
diversiteit -           (presentatie) Tekst het werk in de stad
                        / in de mijn
                        -Tekst vrijheid voor je vrienden / het
                        werk in de textielfabriek
                        -De derde wereld
                        -De derde wereld (toets)
De media                -Evaluatie van het kijkgedrag van de lln.   Maart
                        (via voortaak) – Rekensommetje
                        -Hoe kijk ik televisie / gevoelens van de
                        tv kijker / mijn favoriete programma‟s
                        -In de studio / een wielerwedstrijd
                        -Haast je, rep je … het tv-journaal
                        -De autocue en de chromakey / als ik
                        de baas van het journaal zou zijn.
                        -Veilig met elektriciteit / een dag
                        zonder electriciteit
                        -Media (toets)
Puur natuur 2           -Gewervelde dieren / kat en hond            Maart
                        -Kat en hond / over koetjes en kalfjes
                        -Voorjaarsbloemen
                        -Lente in de tuin
                        -Lente in het bos


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     135
                      -Planten in de weide
                      -Puur natuur 2 (toets)
Mensen en culturen -De windstreken – Werken met het              April
                      kompas (oriënteren)
                      -Herhalingsles werken met de atlas
                      -Groepswerk: zelf een reis naar een ver
                      land organiseren en uitwerken
Om duimen en          -Bereiden van gerechten,                   Mei
vingers af te likken keukenterminologie, etikette, afwegen
– Week voor           en herleiden van ingrediënten,
moederdag -           prijsberekeningen, ontwerpen van
                      menukaarten, tafels dekken, gerechten
                      uit vreemde landen, voedingswaarde van
                      eetwaarden, koken voor de ouders
Gezondheid 2          -Gezondheid is onze grootste schat /       Mei
                      De slimme driehoek
                      -Als je ziek wordt …
                      -Bacteriën / hoe gezond is de wereld
                      -Gezondheid 2 (toets)
                      -Herhaling en voorbereiding
                      eindtoetsten
Burgers in België     -Ons land onafhankelijk                    Juni
                      -Ons land onafhankelijk (toets)
                      -Verkiezingen
Zie bijlage overzicht WO 5de leerjaar




Zesde leerjaar – De Zandloper

     Activiteit                              Doel                     Periode
De oertijd tot                                                  September/December
einde Romeinse
periode
Zoveel mensen,         Aardrijkskundige vragen en raadplegen September/December
zoveel zorgen          bronnen
Mieren in het gras                                           September/December
Vossen
Energie wordt
schaars
Verbrokkeling in                                                Januari/April


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                      136
leenheerlijkheden
tot ontdekking van
de nieuwe wereld
De Europese unie                                        Januari/April
Bodemschatten
Ons lichaam, een                                        Januari/April
onbekende?
Verslavingen:          in samenwerking met politie
sigaret, alcohol,
drugs                  Hefbomen, uitzetten, stollen,…
Onder de                                                April/Juni
Bourgondiërs tot
nieuwe tijd
Is elders ook                                           April/Juni
anders?
Het kompas –                                            April/Juni
oriëntatie
Ons milieu




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                              137
Groep 1 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   138
Groep 1 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   139
Groep 1 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   140
Groep 1 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   141
Groep 1 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   142
Groep 2 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   143
Groep 2 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   144
Groep 2 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   145
Groep 2 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   146
Groep 3 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   147
Groep 3 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   148
Groep 3 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   149
Groep 3 – De Notelaar




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   150
4.3 Geïntegreerde werkperiodes

Vanaf het schooljaar 2000 – 2001 richten we in de lagere afdeling jaarlijks 3 GWP‟s
in :
ons streefdoel is om alle leerlingen te laten deelnemen. Daarvoor geven we de
ouders de gelegenheid om het te sparen bedrag te spreiden. De leerlingen die niet
meegaan op geïntegreerde werkperiode worden graadoverschrijdend gegroepeerd
en werken op school een project uit.

Tijdens deze geïntegreerde werkperiodes leren de kinderen hun zelfredzaamheid
ontwikkelen en ze leren elkaar kennen in situaties die niet schoolgebonden zijn,
zodat ze elkaar op een andere manier leren waarderen. Ze maken kennis met een
regio die verschilt van de vertrouwde woonsituatie.           Ze doorbreken de
gezinsstructuur en leren het eigenbelang minder op de voorgrond te brengen.



4.4 Specifieke afspraken i.v.m. de leer- en vormingsgebieden

4.4.1 Thema’s
In de eerste graad behandelen wij wereldoriëntatie via thematische uitwerking.
Wij kiezen er bewust voor dat de leerkrachten van het eerste leerjaar zelf de
thema‟s kiezen die ze behandelen in de loop van het schooljaar. Er moet immers
ruimte zijn voor het persoonlijk initiatief.

In de tweede graad werken we voorlopig nog met de handboeken van de methode
“Werotaal” waarin bij de uitwerking van de leerstof aandacht besteed is aan de
horizontale en de verticale samenhang. Deze samenhang is uitgewerkt in methode-
gebonden schema‟s. Ook hier kiezen wij er bewust voor dat de leerkrachten soms
zelf de thema‟s kiezen die ze behandelen in de loop van het schooljaar. Er moet
immers ruimte zijn voor het persoonlijk initiatief.

In de derde graad volgen we voor W.O. nog steeds de traditionele, vertrouwde
methoden voor aardrijkskunde, geschiedenis en natuurlijke wetenschappen,
gebundeld in projectvorm.

In teamverband proberen wij klasoverschrijdende afspraken te maken op niveau
van de verschillende leergebieden en domeinen. Wij beogen hiermee meer
uniformiteit binnen onze school en meer herkenbaarheid voor onze leerlingen in de
verschillende klassen.




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  151
4.4.2 Afspraken over de klassen heen.

4.4.2.1 Notatie van de datum

   Klas                Bord                     Agenda              Taken / Schriften
    L1       Tot nieuwjaar: geen        Tot nieuwjaar: juf          Worden niet gedateerd
             datum                      schrijft 01/01/2004
             Na nieuwjaar:              Na nieuwjaar:lln. schrijven
             maandag 1 januari 2004     01/01/2004
    L2       Beide schrijfwijzen:       01/01/2004                1 januari 2004
             01/01/2004                 maandag 1 januari 2004    01/01/2004
    L3       01/01/2004                 01/01/2004
    L4       01/01/2004                 01/01/2004                01/01/2004
    L5       01/01/2004                 01/01/2004                01/01/2004
    L6       01/01/2004                 01/01/2004                01/01/2004




4.4.2.2 Afspraken zinsontleding

Te behandelen leerstof in het derde leerjaar:
    Onderwerp / gezegde
    verdelen in zinsdelen
    aanduiden en benoemen van onderwerp (rood onderstrepen) en persoonsvorm
     (blauw onderstrepen)

Te behandelen leerstof in het vierde leerjaar:
    verdelen in zinsdelen
    aanduiden en benoemen van onderwerp en ww.gez. = pv. + a.ww.

Te behandelen leerstof in het vijfde leerjaar:
    herhaling verdelen in zinsdelen
    verdelen in zinsdelen + benoemen van onderwerp (O) en persoonsvorm (PV)
         o eerst in tabelvorm (O / PV / rest van het gezegde)
         o daarna gewoon in de zin, O en PV wel onderstrepen
    verdelen in zinsdelen + O + ww. gez. met aanduiding van PV + a.ww.
    ev. op einde schooljaar (indien de vorige leerstof voldoende verworven is)
     uitbreiden naar zinsdelen MOET erbij, MAG erbij.
Afspraken:
    Per thema 1 les zinsontleding (dus om de 2 weken)



SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                         152
Te behandelen leerstof in het zesde leejaar:
    verder inoefenen verdelen in zinsdelen
    aanduiden en benoemen van:
        o ond. / pv binnen het ww. gez. (basisleerstof)
        o aanbreng en inoefening zinnen met ond. en nw.gez.(basisleerstof)
        o zinsdelen die erbij MOETEN = voorwerp (vw) (uitbreiding)
        o zinsdelen die erbij MOGEN = bepaling (bep) (uitbreiding)
Afspraken:
    Per thema 1 les zinsontleding (dus om de 2 weken)

ALGEMENE AFSPRAKEN
   1. Als de zinnen uit onze taalmethode (Taalknikker) niet zo bruikbaar zijn, op
      zoek gaan naar andere zinnen , bv. in TaalTotaal Zuid of andere . Goed letten
      op begrijpbare taal voor de lln., zodat ze duidelijk inzicht kunnen hebben in
      de zinsstructuur.

   2. Van L3 tot L6 dezelfde voorbeeldzinnen, maar opbouwend verder aanvullen
      per klas, zodat de leerlingen steeds naar dezelfde voorbeelden kunnen
      refereren.

Voorbeelden:
             pv
Onze juf / tekent / elke week / voor ons / een poes / op het bord.
  ond     ww gez         bep        vw          vw         bep

      pv
We / gaan / volgende week / een leuke wandeling / maken / in het bos.
Ond ww gez      bep               vw             ww gez        bep

                pv
Aan de kust / is / het weer / in de zomer / vaak / prachtig.
   bep      nw gez  ond         bep         bep   nw gez
              pv
Mijn oma / wordt / volgende week / 60 jaar!
 ond        nw gez     bep          nw gez

4.4.2.3 Afspraken wereldoriëntatie historisch bewustzijn.
4 grote historische periodes:
   1. Prehistorie / Oudheid                   tot ca. 500 n. C.
   2. Middeleeuwen                            ca. 500 na C. tot ca. 1500 n. C.
   3. Nieuwe tijden                           ca 1500 n. C. tot “Onze tijd”

SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       153
   4. Onze tijd                                 begint voor ons op 1 januari 1914

De meer verfijnde indeling op de tijdsband voeren wij in vanaf de derde graad.
(cfr. Leerplan Wereldoriëntatie – Historische tijd, p. 59)



   Verdere afspraken.

WERKPUNT:
De leerkrachten komen minstens twee keer per trimester samen om afspraken te
maken i.v.m. de gebruikte leermethodes, de leerplanimplementatie, de verwerking
van de leerstof, …
De samenkomsten gebeuren o.l.v. een vooraf gekozen leerkracht, afhankelijk van
het te bespreken onderwerp. De samenstelling van de groep hangt eveneens af van
het gekozen onderwerp.



4.5 Didactische uitstappen Zomergem :

      Kindertuin : Kinderboerderij:             K1 – K2 – K3
                    De markt :                   K2 – K3
                    De supermarkt :              K3
                    Het bos :                    K1 – K2 – K3
                    Museum natuurwetenschappen : K3
                    Museum schone kunsten :      K3
                    Schoolmuseum :               K3
                    Gravensteen :                      K3
                    Dierenasiel :                K3
                    Ijspiste :                   K2 – K3
                    Ziekenhuis – materniteit :         K2
                    Brandweer :                  K2
                    Bejaardentehuis :            K2
                    Apotheek :                   K2

      1ste leerjaar :     Rondleiding school
                     Dierenasiel op dierendag
                     Boswandeling  herfst
                     Zeeklas
                     Toneelvoorstelling
                     Boerderijbezoek
                     Doe-planeet
                     Sinterklaasshow


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                     154
                     Sinterklaasstoet
                     Schaatsen
                     Sportweek
                     Sportdag
                     Einde-van-het-schooljaar-uitstap
                     Ontbijtzwemmen
                     Uitstap integratie
                     Bibliotheekbezoek  boekenweek

      2de leerjaar :     De school en haar omgeving (huizen kijken,
       verkeersborden tekenen,
                    winkels (beroepen), tuinen)
                    De markt : aankopen van …
                    Cultuurcentrum : De Herbakker
                    Zuivelcentrum in Drongen
                    Warenhuis : aankopen en betalen
                    Dierenpark De Brielmeersen
                    Strand-duinen : GWp zeeklas Koksijde

      3de leerjaar :      Het bos “Drongengoed”
                    Het verkeer in onze gemeente, ik ken mijn plaats op straat
                    Het plan van onze gemeente (kaart + oriënteren)
                    2-wekelijks bezoek aan de gemeentelijke bibliotheek van
                    Zomergem
                    De post
        de
      4 leerjaar :        Het bos
                    De school van toen
                    De drukkerij
                    Toneel
                    Bibliotheek
                    GWP
                    Verkeerslessen in de gemeente
                    Schaatsen
                    Gemeentehuis

      5de leerjaar :     GWP Nijlen of Loppem
                    Leerwandeling in het Leen
                    Groet aan het monument van de Oud-Strijders
                    Bezoek aan Gent of bezoek aan Brussel en Ketnet (tweejaarlijks)
                    Verkeerswandeling in de omgeving van de school
                    Bezoek aan de bibliotheek
                    Uitstap naar de Brielmeersen


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                       155
      6de leerjaar :    Boswandeling in het Leen
                    Boswandeling in het Drongengoed/Lembeekse bossen
                    Stadswandeling in Brugge
                    Stadswandeling in Gent
                    Museumbezoek Canadamuseum

Didactische uitstappen Waarschoot :

      Kindertuin : Herfstwandeling in de Lembeekse bossen
                    Bibliotheekbezoek om de 14dagen
                    Naar de groenten & fruitwinkel in het dorp
                    Poppenkast op het Leest
                    Museumbezoek (kunst – dino‟s of ander …)
                    Kinderboerderij “De Campagne”
                    Sportweek Zomergem
                    Sportdag Waarschoot
                    Sponsorloop Waarschoot
                    Theater : De Herbakker

      Groep 1 :     Bloemenwinkel
                     Poppenkastvoorstelling
                     Grootwarenhuis
                     De bakker
                     De fruitwinkel
                     Het bos in de herfst
                     Theatervoorstelling
                     Het verkeer in ons dorp
                     Bezoek haven en visveiling

      Groep 3 :     Boswandeling in herfst of lente
                     Schoolmuseum M. Thierry (min. 1x)
                     Gedichten- & natuurwandeling in het voorjaar  Jagerpad en
                     omgeving
                     Verkenningsdag 1° secundair Atheneum Eeklo
                     Boekenweek : bibliotheek Waarschoot
                     Hulde aan de gesneuvelde soldaten : Standbeeld
                     Schaatsen 1 x Zomergem
                     Sponsorloop op sportplein ½ dag
                     Stoet & show Sinterklaas
                     Technopolis (3-jaarlijks)
                     Passende uitstap bij de week van de diversiteit.


SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  156
4.6 Geïntegreerde werkperiodes (= GWP)

1ste en 2de  3 dagen
3de en 4de  4 dagen
5de en 6de  5 dagen

Deze worden allemaal ingericht in het 1ste trimester (september-oktober) :

Bosklassen
Boerderijklassen
Zeeklassen
Cultuurklassen
Startklassen

4.7 Sportieve activiteiten

Lichamelijke opvoeding : Zomergem : 2 x 50‟ om de 2 weken
                         Waarschoot : 2 x 50‟ om de 2 weken

Zwemmen :                   Zomergem : 2 x 50‟ om de 2 weken
                            Waarschoot : 2 x 50‟ om de 2 weken

Sportweken : geïntegreerde werkperiodes : 1 week per jaar.

4.8 Specifieke afspraken
Kleuterklassen:

Er zijn reeds afspraken over thema‟s :
   - streefwoordenschat over de 3 kindertuinen heen : zie kaft thema‟s
   - eenzelfde afspraak i.v.m. pictogrammen en kalenders
   - het jaaroverzicht wordt langzaam opgebouwd

Lager Onderwijs:

   -   dezelfde thema‟s komen vanaf het 1ste leerjaar t.e.m. het 6de leerjaar aan bod
       maar worden volgens leeftijd aangepast (zie methode taal en W.O.).
       De leerkrachten hebben de jaaroverzichten van het vorige en het volgende
       schooljaar in hun bezit.
   -   weerwaarnemingen : kalender : 1ste graad en 2de graad




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                    157
           Afspraken i.v.m. pictogrammen, afkortingen doorheen het lager

Weerwaarnemingen :
  - vanaf het eerste leerjaar tot en met het vierde leerjaar gebruiken we
     dezelfde weerkalender.
  - De temperatuur wordt als volgt aangeduid : 15 graden = 15 °C.

Wiskunde :

Metend rekenen :
Lengtematen :                km – hm – dam – m – dm – cm – mm
Inhoudsmaten :       hl – dl – l – dl – cl – ml
Gewichten :          ton – kg – g – dg – cg – mg




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar                                  158
Tijd: uur …




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   159
Opstel: Tekens




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   160
Afspraken ivm …




SWP Basisschool De Zandloper - De Notelaar   161

								
To top