Parent Involvement Flyer (Somali) - School District and

							Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 1 of 8



Xaashida Hawsha Waalidka
Xaashidan waxay kobcinaysaa hawsha waalidka ee dugsiyada hela lacagta Title
I.

Caruurta waxay aad ugu guulaystaan dugsiyada marka waalidku aad ugu hawlan
yahay waxbarashadooda. Xaashidan waxay taxaysaa waxay Waaxda
Waxbarashada Kalifoorniya, wakaaladaha waxbarashada ee gudaha (Af
Ingiriisida loo yaqaan LEAs), iyo dugsiyadu INAY sameeyaan si ay u kobciyaan
hawsha waalidiinta ee dugsiyada hela lacagta Title I. Macluumaadku wuxu ku
salysn yahay rabitaano laga helay Xeerka’No Child Left Behind Act (Af Ingiriisida
loo yaqaan NCLB) ee 2001. Fiiro: LEAs waa degmo dugsiyeedyada, xafiisyada
waxbarashada ee degmooyinka, iyo dugsiyada gaarka loo leeyahay ee toos loo
maal-geliyo.

Waxa Waaxda Barashada ee kalifoorniya laga rabo INAY samayso:

   1. In la kaashato wakaaldaha kale iyo hay’adha bixinta hogaaminta iyo
      hagista LEAs iyo dugsiyada si waafaqsan Qaybta Section 1118, Hawsha
      Waalidka, ee NCLB si loo xoojiyo waalidiintu siday si xoog leh uga
      hawlanaan lahaayeen waxbarashada caruurtooda.
   2. In loo qaybiyo LEAs iyo macluumaadka dugsiyada ee la xidhiidhka
      hufnaanta hawsha waalidka in ay:

       Ka faa’iidaystaan daraasadaha ugu cusub ee xirfadda.
       Kobciyaan dhammaan ardayda dedaalka badan.
       Yareeyaan caqabadaha ka qaybqaadashada waalidiinta ee qorshaha
       dugsiga iyo nidaamka dib-u-hubinta iyo horumarka.

   3. Siiyaan waalidiinta karaka warbiixnta ee sannadlaha oo si sahlan loo
      fahmi karo ee la xidhiidha horumarka ardayga iyo shahaadooyinka
      xirfadyahanada ee shaqaalaha baritaanka.
   4. In dib loo hubiyo horumarka LEA kasta sannadkii si loo qeexo:

       Haddii dugsiyadu sameeyeen horumar ku filan sanadka
       Haddii LEA kastaa uu gutay xilkiisii la xidhiidhay qiimaynta, hawsha
       waalidika, horumarka dusgiga iyo taageerada, shahaadooyinka
       macalimiinta iyo xirfadyahanada kale

   5. La-socodka u hogaansanaanta xeerka Title I, oo uu ka mid yahay dib-u-
      hubinta siyaasadaha iyo nidaamyada hawsha waalidka ee LEA.
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 2 of 8




Maxay tahay INAY qabtaan wakaaladaha wabarashadu:

   1. Siiyaan tashi wax ku oola waaldiinta ardayda loo adeegayo.
   2. Qorshaynta iyo fulinta barnaamijyada, hawlaha, iyo nidaamyada, sida
      waafaqsan Title I, ee hawl geliya waalidiinta waxbarashada ilmahooda.
   3. Kobcinta siyaasada hawsha waalidiinta ee ka-qaygalka waalidiinta.
      Siyaasadan waxay ka qayb noqonaysaa Qorshaha LEA iyo samaynta
      filashada LEA ee hawsha waalidiinta. Siyaasada hawsha waalidiinta
      waxay sharxaysaa sida LEA ay:

       Hawl gelin doonto waalidiinta xagga gargaarka kobcinta Qorshaha LEA.
       Hawl gelin doonto waalidiinta nidaamka dib-u-hubinta iyo horumarinta
       dugsiga.
       Siinta dugsiyada gargaarka daruuriga ah ee qorshaynta iyo hirgelinta
       hawlaha ka-qaybqaadashada ee waalidiinta ee kobcinaya horumarka
       waxbarsho ee ardayda iyo shaqada dugsiga.
       Dhisidda mugga dugsiga ee waalidka ka hawlgalkiisa dugsiga xagga:
               Gargaarka waalidka fahamka heerka xaaladda aqooneed iyo
               qiimaynta gobolka
               Bixinta qalab iyo tababar waalidka sidii loo hormarin lahaa
               aqoontooda siday ugu guulaysan lahaayeen
               Ka hawlgalka waalidka dugsiyada, gaar ahaan kuwa la xidhiidha
               aqoonta
       Waxbarista macalimiinta iyo shaqaalaha kale, sidau u gargaari lahaayeen
       waalidka, xagga:
               Garashada qiimaha iyo waxtarka kaalinta waalidka
               La xidhiidhka, hadalka iyo la shaqaynta waalidka si iskaashi siman
               ah
               Fulinta iyo isu-xidhka barnaamijyada waalidka
               Dhismaha xidhiidhka u dhaxeeya waalidka iyo dugsiga
       Iskudubaridka hawlaha barnaamijyada waalidka iyo barnaamijyada kale,
       sida Madaxfurka ‘Head Start’, Akhriska Hore ‘Reading First’, iyo
       dugsiyada hore ee dadweynaha.
       Bixinta taageero macquul ah xagga hawlaha waalidka ee hoos yimaad
       Title I hadba sida uu u codsado waalidku.
       Qabashada, iyada oo la kaashanayo waalidka, qiimayn sannadle ah ee
       nidaamyada hawlaha waalidka iyo waxtarkeeda sidii lagu hormarin lahaa
       tayada dugsiyada ee Title I.
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 3 of 8

       Qeex caqabadaha ka-qaybqaadashada weyn ee hawlaha waalidiinta ee
       uu fasaxayo Title I.
       Sii waalidiinta hadaladooda Waaxda Waxbarashada ee Kalifoorniya haddii
       qorshaha LEA aanu ku filayn waalidiinta.

   4. U reeb boqolkiiba hal maalgelinta Title I hawlaha waalidiinta haddii LEA
      hesho in ka badan $500,000. LEAs waa inay:

       Hawlgelisaa waalidiinta go’aanada la xidhiidha sida loo isticmaalayo
       kharashka hawlgelinta waalidka.

       U-qaybinta boqolkiiba 95 maalgelinta hawlgelinta waalidka dugsiyada
       Title I.

   5. Siinta fursadaha buuxda waalidiinta ku hadla Ingiriisida xadidan,
      waalidiinta ilmaha laajiga ah, waalidka ilmaha naafada ah.

   6. Ku darista waalidka, markay suurtowdo, qayb ahaan kooxda taageerada
      dugsiga ee loo habeeyey inay gargaaraan LEAs iyo dugsiyada xagga
      kordhinta horumarka ardayga.
   7. Siinta waalidka karaka warbixnta sannadlaha ah oo si sahlan loo fahmi
      karo.
   8. Ogeysii waalidka marka uu ilmaha wax barao afar ama ka badan
      toddobaadyo isku xiga macalin aan buuxin shuruudihii looga baahnaa
      NCLB.
   9. Siinta waalidka macluumaad hufan xagga dugsiyada af ama qaab ay
      fahmi karaan. Macluumaadka waa ianay ku jiraan ogeysiiska sannadlaha
      ah:

       Heerka horumarka ilmaha ee qiyaas kasta oo waxbarasho ee looga
       baahan yahay xeeerka gobolka iyo federaalka.
       Magacyada dugsiyada ay ku qeexeen gobolku dugsiyada Barnaamijka
       Horumarka (PI)
       Ikhtiyaarka waalidka u ku beddeli karo ilmaha min dugsi PI ah ilaa midaan
       ahayn PI (Gaadiidka waxa bixinaya LEA sida waafaqsan siyaasadda
       maxaliga. Haddii dalabku ka bato lacagta taala, mudnaanta adeega waxa
       la siinayaa ardayda ugu hooseeya xagga horumarka.)
       Adeegyada waxbarashada dheeraadka ah waxay u yaalaan dugsiyada PI:
               Rabitaanka U-qalmanaanta ardayda helaya adeegyada
               waxbarashada dheeraadka ah
               Magacyada bixiyayaasha la ogolaaday iyo aqoontooda
               Helista gargaar waalidka xagga xulashada bixiye, haddii la codsado
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 4 of 8
               Hubinta nidaamyo xaq ah oo u qalma u adeegista ardayda
               Nidaamyada gaarka ee ilaalinaya tilmaanta aradyga
       Macluumad la xidhiidha kuwa baranaya Ingiriisida (haddii lacagta Title I
       loo isticmaalay barnaamij barasho Ingiriisi):

               Sababta ilmaha loogu qeexayaa inuu yahay Ingiriisi barte iyo
               meesha lagu meelaynayo.
               Heerka ilmaha ee Ingiriisida iyo horumarka aqoonta iyo sida heerka
               lagu qiimeeyo
               Sharaxaad barnaamijyada jira, farqiyada u dhaxeeya, iyo habka
               baritaanka
               Siyaabaha ay barnaamijyadu u daboolayaan baahida iyo itaalka
               waxbrashada ilmaha
               Siyaabaha ay barnaamijyadu uga gargaaryaan ilmaha barashada
               Ingiriisida iyo heerak kobcinta iyo qalinjabinta
               Rabitaanada looga baxayo barnaamijka, oo ay ku jirto heerka laga
               filayo kala wareega faslka caadiga ah af-Ingiriisida, iyo qalin-jabinta
               laga filayo dugsiga sare
               Siyaabaha barnaamijyada u daboolayaan himilooyinka waxbarasho
               ee qof ahaaneed ee ilmaha naafada ah
               Xaq waalidka uu ku diidi karo qorriinka, codsan karo in laga saaro
               ilmaha barnaamijka, ama helitaanka gargaar uu ku xulan karo mid
               kale

       Xaqa uu ku codsan karo aqoonta xirfadda macalimiinta ilmahooda, oo ay
       ku jirto:

               Macalinka aqoontiisa inuu bari karo maadadaas
               Nooca shahaadadaha uu haysto
               Digriiga ama shahaadada qalin jabinta ee uu haysto
               Haddii adeegyadu uu bixinayo xirfadyahan, muxuu yahay adeegu
               iyo aqoonta qofka bixinayaa

       Jiritaanka iyo ujeedada Xarumaha Macluumaadka iyo Khayraadka
       Kaliforniya ee laga maalgaliyo federaalka[(PIRCs)]

Wixixi macluumaad dheeraad ah ee la xidhiidha adeegyada dheeraadka, booqo
boga Waaxda waxbarashada Kaliforniya:
http://www.cde.ca.gov/ta/ac/ti/supplemental.asp
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 5 of 8
Waxay samayn KARAAN wakaaladaha waxbarashadu:

Dhisidda mugga dugsiyada ee hawlgelinta waalidka xoogan iyo u farsamaynta
waalidku si ay ku noqdaan qaar aad ugu hawlan waxbarashada ilmahooda iyada
oo la qaadayo ficilada soo socda:

       Hawlgelinta waalidka kobcinta tababarka macalimiinta, maamulayaasha,
       iyo barayaasha kale si loo hormariyo waxtarka tababarka.

       Bixinta tababarka jahli ka baxa ee qoyska haddii LEA ay isticmaasho
       dhammaan khayraadyada kale , oo ay ku jirto gaadiidka iyo kharashka
       logo talogalay tababarkaas.
       Bixinta kharashyada macquulka ah eel agama maarmaanka ah ee la
       xidhiidha waxqabadyada halaha walidka oo ay ku jiraan gaadiidka iyo
       kharashyada daryeelka ilmaha, si loo xoojiyo waalidka si ay u tagaan
       kulanada iyo kulanada tababarka.
       Tababarida waalidka si ay u gargaaraan waalidka kale xagga hawlgelinta.
       Qabanqaabada kulanad dugsiyada wakhtiyo kala duwan ama qabashada
       kulanada gudaha u dhaxeeya macalimiinta ardayda adegyada hela hoos
       yimaad Title I iyo waalidiinta aan awoodin inay yimaadaan kulanada
       dugsiga.
       Qadaashada iyo hirgelinta qaabo ku-dayasho leh si lagu hormariyo
       hawlgelinta waalidka.
       Samaynta guddiga tashiga waalidka ee LEA si loobixiyo talo arrimaha la
       xidhiidha halwha waalidka ee barnaamijyada iyo adeegyada ardayda Title
       I.
       Kobcinta door haboon ururada ku salyasan bulshada iyo ganacsiyada
       waxqabadyada hawlaha waalidka.

Maxay tahay INAY qabtaan dugsiyadu:

   1. La-shaqaynta waalidka sidii loo kobcin lahaa nidaam hawlgelintya
      waalidka oo qoraal ah oo ay aqbali akraan oo sharxaya siyaabaha loola
      kulmayo abitaanada soo socda ee Title I ee NCLB (haddi uu dugsigu
      durba leeyahay siyaasad waalid hawlgelineed, dusgsigu waa inuu beddela
      siyasadda si uu u buuxiyi rabaitaanada Title I):

       Ogeysiinta waalidka siyaasada hadal iyo qaab la fahmi karo
       Dib u habayn joogto ah siyaasada si loo buuxiyo baahiayaha waalidka iyo
       dugsiga

   2. Qabashada ballan sannadle ah wakhti habboon dhamman waalidk
      ailamaha ka qaybgalaya. Ujeedooyinka kulankani waa in:
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 6 of 8

       Loo sheego waalidka ka qaybqaadashada dugsiga barnaamijka Title I.
       La sharxo rabitaanada Title I.
       La sharxo xaqa waalidka si uu uga hawlgalo.

   3. La bixiyo fadhiyada halwgalka waalidka meelo kala duwan, sida aroortii
      ama galabtii. Dugsiyadu waxa isticmaali karaan lacagta Title I si loo bixiyo
      gaadiidka, daryeelka ilmaha ama booqashada guriga ee la xidhiidha
      halgalka waalidka.
   4. Hawlgelinta waalidka si habaysan, socota oo hufan qorshaynta, dib-u-
      hubinta iyo horumarinta barnaamijyada Title I, oo ay ku jiraan nidaamka
      dhammaan hawlaha waalidka ee dugsiga iyo Qorshaha Keliya ee
      Horumarka Ardayga.
   5. La keeno hadalada waalidka ee qorshaha barnaamijka dugsiga LEA
      haddii waalidku aanu helin qorshe raali geliya.
   6. La siiyo waxyaabaha soo socda waalidka ardayda ka qaybqaadanaysa:

       Macluumaad hufan ee barnaamijyada Title I
       Sharax iyo macanayn manhajka lagu isticmaalo dugsiga, qiimaynta
       aqoonta lagu isticmaalo qiyaasta horumarka ardayga, iyo heerka
       xariifnimada aradyada laga filayo inay gaadhaan
       Fursadaha kulanada joogtada ah, haddii ay codsadaan waalidku, in:
               Soo-jeedin la sameeyo.
               Ay helaan jawaabo hufan.
               Ka qaybqaataan, sida habboon, go’aanada la xidhiidha
               waxbarashada ilmahooda.

   7. Kobcinta wadajir ahaan ee waalidka ama daryeelaha ka qaybqaadashada
      ardayda iskudhafkooda qeexaya:

           Mas’uuliyadda waalidka, ardayda, iyo dhammaan shaqaalaha dugsiga
           si loo horumariyo horumarka waxbarashada
           Mas’uuliyada la wadaago ee ka dhaxaysa dugsiga iyo waalidka si loo
           gargaaro ilmaha inuu ku guulaysto heerarka waxbarasho ee gobolka
           Mas’uuliyada dugsiga in uu bixiyo manhaj tayo sare leh iyo
           waxbarasho jawi taageero iyo baritaan oo fiican oo ka gargaara ilmaha
           loog aadeego Title I si ay u buuxiyaan rabitaanada heerka waxbarasho
           ee gobolka
           Siyaabaha ay waalidku mas’uul uga noqonayaan taageerada
           waxbarashada ilmahoodu , sida ka warhaynta xaadiriska, shaqada
           guriga dhamaystikiisa, iyo daawashada TV-ga; tabaruc ugu shaqaynta
           fasalka, ka qaybqaadashada, sida haboon go’aanad la xidhiidha
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 7 of 8
           waxbarashada ardaygooda iyo sida uga faa’iidaysan lahaayeen
           wakhtiga dheeraadka
           Muhimada xidhiidhka joogta ah ee macalimiinta iyo waalidka (ugu
           yaraan):
                 Kulanada waalid-maclin ee sannadlaha ah ee dugsiyada hoose,
                 ee wadajir looga wadahadlo arrimaha horumarka ilmaha la
                 xidhiidha
                 Warbixinada dhawrka ah ee waaklika ee horumarka ilmahooda

                  Si macquula in loo heli karo shaqaalaha
           Fursado macquula tabaruca dugsiga, ka qaybqaadashada faslka
           fasalka ilmahooda, iyo la socodka hawlaha fasalka

Macuumd dheeraad ah oo la xidhiidha ka-qaybqaadashada waalidka ee
dugsiyada waxa laga heli karaa bogaga internetka ee soo socda

Waaxda Waxbarashada: Yaan Ilmona Laga Tegin ‘No Child Left Behind’
http://www.cde.ca.gov/nclb

Waaxda Waxbarashada ee Kalifoorniya: Title I
http://www.cde.ca.gov/sp/sw

Waaxda Waxbarashada ee Kalifoorniya: Is-kaashiga Qoyska, Dugsiga iyo
Bulshada
http://www.cde.ca.gov/ls/pf/

Xarunta Macluumaadka iyo Khayraadka Waalidka (il dibedda ah)
http://www.pirc-info.net

Nidamka Hawsha Qoyska ee Barayasha (il dibedda ah)
http://www.finenetwork.org

Iskaashiga Hawsha Waalidka ee Waxbarashada (il dibedda ah)
http://www.ncpie.org

Nidaamka Qaranka ee Wadajirka Dugsiyada (il dibedda ah)
http://www.csos.jhu.edu/P2000/

Ilmona Yaan Laga Tegin (il dibedda ah)
http://www.ed.gov/nclb/landing.jhtml

Waaxda Waxbarashada U.S. (il dibedda ah)
http://www.ed.gov
(Guji Recursos en Español afka Isbaaniska boggan internetka.)
Parent Involvement Flyer for Title I Schools
CDE, T07-045, Somali, Arial font
Page 8 of 8


[Title I Programs and Partnerships Office]
[1430 N Street]
[Sacramento, CA 95814]
[(916) 319-0854]
[Fax: (916) 319-0151]

[F01-081 103-0049-01 11-03 15M]




[NOTE TO LOCAL EDUCATIONAL AGENCIES (LEAS): As a form of
assistance to LEAs, the California Department of Education (CDE) offers
this translation free of charge. Because there can be variations in
translation, the CDE recommends that LEAs confer with local translators to
determine any need for additions or modifications, including the addition of
local contact information or local data, or modifications in language to suit
the needs of specific language groups in the local community. If you have
comments or questions regarding the translation, please e-mail the
Clearinghouse for Multilingual Documents (CMD) at cmd@cde.ca.gov.]