T.C
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI
Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü
ENDÜSTRĠ MESLEK LĠSESĠ
ELEKTRĠK BÖLÜMÜ
MESLEK DERSLERĠ ÖĞRETĠM PROGRAMI
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
MESLEK DERSLERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
Giriş :
Teknolojik geliĢmeler sonucu günümüz endüstrisinde kullanılan, elektrik ve elektronik
kavramlar çeĢitli Ģekillerde birleĢerek birbirini tamamlamakta ve bilgisayarla desteklenip bir bütün
oluĢturmaktadır.
Elektrik ve elektronik devre elemanlarının yapımında kullanılan ileri teknoloji, çok amaçlı
olarak bütün alanlara elektroniğin girmesine uygulanmasına sebep olmuĢtur. Bu geliĢmenin sonucu
olarak; sistemleri kuracak, çalıĢtıracak, bakım ve onarımını yapacak yeterliliklere sahip teknik
insan ihtiyacı ortaya çıkmıĢtır. Bu insan gücünün yeni sistemlere adapte olup, etkili ve verimli
çalıĢmalar yapabilmesi için, teknolojinin gerektirdiği elektrik, elektronik ve bilgisayar alanlarında
gerekli bilgi ve becerilere sahip olması gerekmektedir.
SanayileĢmenin ekonomik ve sosyal yaĢamın önde gelen öğelerinden birisi elektrik
enerjisinden daha çok yararlanmaktır. Elektrik enerjisi yaĢamın temel maddeleri kadar zorunlu
ihtiyaç haline gelmiĢtir. Aydınlatmada, ısıtmada, eğlencede, mutfakta, atelyede, endüstride, kısaca
her alanda elektrik enerjisine duyulan ihtiyaç; diğer enerji kaynaklarından daha ekonomik ve atıksız
sağlandığından artmaktadır.
Her türlü tesisin kurulmasında, iĢletmelerin sürekli çalıĢmasında, elektrikli cihaz ve aletlerin
kontrolünde; yetiĢmiĢ yetkili elemanlara elektrikçi vasfı verilmektedir. Günümüzde bu teknik
elemanları yetiĢtiren endüstriyel teknik okullar aranır hale gelmiĢtir.
Bu bölümden mezun olan öğrenciler, öğretim programlarında belirtilen elektrik
tesisatçılığını, sarım tekniğini, her türlü kumanda tekniğini, endüstriyel elektronik uygulamalarını
ve elektrik proje çizimlerini yapar. Teknolojik yenilikleri ve geliĢmeleri yakından takip eder.
Öğretim programlarında IX. Sınıfta elektrik, elektronik programlarının gerektirdiği temel
teorilerle, tesisat, temel elektronik ve bilgisayar programları; X. Sınıf programlarında otomatik
kumanda, endüstriyel elektronik uygulamaları, temel sarım tekniği, elektrik makinaları ölçme
labaratuvarı deneyleri; XI. Sınıfta kompanzasyon uygulamaları, endüstriyel elektronik
uygulamaları, Elektro-Pnomatik ve PLC devre uygulamalarını kapsamaktadır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTROTEKNİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerini baĢarı ile tamamlayan her öğrenci;
1- Elektrik akımının oluĢumunu meydana getiren serbest elektronları ve özelliklerini tanır.
2- Statik elektriğin özelliğini ve bundan yararlanarak endüstrideki uygulama alanlarını kavrar.
3- Elektrik devre çeĢitlerini ve elektrik devre elemanlarını açıklar.
4- Elektrik akımını, birimini, çeĢitlerini, etkilerini ve ölçümünü yorumlar.
5- Gerilimi, üretme yöntemlerini, elektromotor kuvveti, birimini ve gerilimin ölçülmesini
uygular.
6- Elektriğin temel kanunlarından biri olan ohm kanununu analiz eder.
7- Ġletken direncine etki eden sıcaklık ve fiziki Ģartlardaki değiĢime göre, gerekli hesaplamaları
yapar.
8- Seri ve paralel elektrik devrelerinde kirĢofun akım ve gerilim kanunlarını formüle eder.
9- Elektrikteki iĢ ve gücü, mekanikteki iĢ ve güç ile karĢılaĢtırarak hesaplar.
10- Jul kanunundan yararlanarak yapılan ısıtıcıların endüstriyel iĢlemlerdeki kullanım yerlerini
açıklar.
11- Endüstriyel iĢlemlerde, elektrik akımının kimyasal etkisinden yararlanarak yapılan elektroliz
uygulamaları gösterir.
12- Kondansatörlerin kapasitelerine etki eden büyüklükleri ayırt eder.
13- Manyetizma ve elektromanyetizmanın etkilerini, kullanım yerleri bakımından analiz eder.
DERSİN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Her ünite baĢlangıcında matematik bilgiler hatırlatılmalıdır.
2- Ünitelere ayrılacak süre, öğretim metodu ve genel amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara
göre zümre öğretmenleri tarafından belirtilmelidir.
3- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
4- Üniteler arasında çevre ve okul imkanları dikkate alınarak yer değiĢikliği yapılabilir.
5- Her yeni üniteye baĢlandığında geçmiĢ konular kısaca hatırlatılmalıdır.
6- Dersin iĢleniĢinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda, ders öğretmeni diğer kaynaklardan temin ettiği notları
öğrencilere vermelidir.
8- Konular iĢlenirken atelye ve labaratuvar dersi öğretmeni ve diğer meslek dersleri öğretmenleri
ile iĢbirliği yapılarak, konular arasında paralellik sağlanması için gerekli titizlik
gösterilmelidir.
9- Konuların iĢleniĢi sırasında her türlü eğitim öğretim aracından istifade edilmeli, görerek
öğretim için azami gayret gösterilmelidir.
10- Her konu sonunda öğrenciyi sınıf dıĢı çalıĢmaya yönlendiren problem ve araĢtırma konuları
verilmelidir.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTROTEKNİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
ÜNİTELER :
I- ELEKTROTEKNĠĞE GĠRĠġ
II- ELEKTRĠK DEVRESĠ, ELEMANLARI VE ÇEġĠTLERĠ
III- ELEKTRĠK AKIMI VE GERĠLĠMĠ
IV- ELEKTRĠK DĠRENCĠ VE OHM KANUNU
V- KĠRġOF KANUNLARI VE ELEKTRĠK DEVRELERĠ
VI- Ġġ, ENERJĠ VE GÜÇ
VII- ELEKTRĠK AKIMININ ISI ETKĠSĠ
VIII- ELEKTRĠK AKIMININ KĠMYASAL ETKĠSĠ
IX- KONDANSATÖRLER
X- MANYETĠZMA VE ELEKTROMANYETĠZMA
ÜNİTE I : ELEKTROTEKNİĞE GİRİŞ
A- Temel Matematik Kavramlar
1. Bayağı kesir iĢlemleri
2. Ondalık kesir iĢlemleri
3. Üslü çokluklar
4. Karekök iĢlemleri
5. Birinci dereceden denklem çözümleri
B- Enerji ve Enerji ÇeĢitleri
C- Maddenin Yapısı
1. Fizikse olarak ( katı, sıvı, gaz )
2. Kimyasal olarak ( basit, bileĢik )
3. Elektriksel olarak ( iletken, yalıtkan, yarı iletken )
D- Atomun Yapısı Ve Elektron Teorisi
1. Atom yapısı
2. Serbest elektronlar
E- Statik Elektrik
F- Elektrik Yükü
1. Elektrik yükü ve birimi
2. Coulomb Kanunu
3. Elektriklenme yöntemleri
G- Elektrik Alanı
1. Elektrik kuvvet çizgileri
2. Elektrik alanı ve alan Ģiddeti
H- Elektrik Potansiyeli
1. Potansiyel ve gerilim
2. ġimĢek ve yıldırım
I- Elektrostatiğin Endüstride Kullanım Yerleri
ÜNİTE II : ELEKTRİK DEVRESİ, ELEMANLARI VE ÇEŞİTLERİ
A- Devre Elemanları ( Üreteç, Ġletken, Almaç )
B- Yardımcı Devre Elemanları
C- Devre ÇeĢitleri
1. Kapalı devre
2. Açık devre
3. Kısa devre
ÜNİTE III : ELEKTRİK AKIMI VE GERİLİMİ
A- Elektrik Akımının Etkileri
1. Isı etkisi
2. IĢık etkisi
3. Manyetik etkisi
4. Kimyasal etkisi
5. Fizyolojık etkisi
B- Elektrik Akımının Metallerden GeçiĢi
C- Elektrik Akımının Birimi Ve Ölçülmesi
D- Elektrik Akımının ÇeĢitlerinin Tanımı
1. Doğru akım
2. Alternatif akım
3. KarıĢık akım
E- Akım Yoğunluğu
F- Elektrik Yükü Miktarı
G- Elektrik Yüklerinin Ayrılması Yoluyla OluĢan Gerilim
H- Gerilim Üretme Yöntemleri
1. Endüksiyon yoluyla
2. Kimyasal etki yoluyla
3. Isı yoluyla
4. IĢık etkisiyle
5. Sürtünme Yoluyla
6. Kristal deformasyon yoluyla
I- Elektromotor Kuvvet ve Gerilim
J- Gerilimin Birimi ve Ölçülmesi
ÜNİTE IV : ELEKTRİK DİRENCİ VE OHM KANUNU
A- Direnç ve Ġletken
B- Ohm Kanunu
C- Ġletken Direncinin Fiziksel Boyutlarla DeğiĢimi
1. Direncin uzunlukla değiĢimi
2. Direncin kesitle değiĢimi
3. Direncin cinsiyle değiĢimi
D- Direncin Sıcaklıkla DeğiĢimi
E- Isıya, IĢığa, Gerilime ve Manyetik Alana Bağımlı Dirençler
ÜNİTE V : KİRŞOF KANUNLARI VE ELEKTRİK DEVRELERİ
A- Seri Devreler ve KirĢofun Gerilim Kanunu
1. Seri devrelerin özellikleri
2. Gerilim düĢümlerinin yönü
3. Öndirenç
4. KirĢofun gerilim kanunu
5. Uygulamaya yönelik örnek problemler çözümleri
B- Paralel Devreler ve KirĢofun Akım Kanunu
1. Parelel devrelerin özellikleri
2. KirĢofun akım kanunu
3. Uygulamaya yönelik örnek problem çözümleri
C- Seri Paralel ( KarıĢık Devreler )
1. Seri – Paralel devrelerde büyüklüklerin hesaplanması
2. Gerilim bölücüler
a) Yüksüz
b) Yüklü
3. Uygulamaya yönelik örnek problem çözümleri
ÜNİTE VI : İŞ, ENERJİ VE GÜÇ
A- Mekanik ĠĢ ve Enerji
B- Mekanik Güç
C- Elektrik Gücü ve Birimi
D- Elektrik Gücü ve Birimi
E- Verim
F- ĠĢ ve Gücün Ölçülmesi
ÜNİTE VII : ELEKTRİK AKIMININ ISI ETKİSİ
A- Akım Geçiren Ġletkenlerin Isınması
B- Joule Kanunu
C- Isı Etkisinin Endüstride Kullanım Yerleri
D- Basit Isıtıcı Hesapları
ÜNİTE VIII : ELEKTRİK AKIMININ KİMYASAL ETKİSİ
A- Elektroliz
1. Elektrot, Elektrolit, Elektroliz Tanımları
2. Elektroliz Olayı
3. Faraday kanunu
4. Endüstrideki Kullanım Alanları
B- Piller
1. Elektrot ve gerilim dizisi
2. Genel çalıĢma prensipleri
3. Polarizasyon
D- Üreteçlerin Ġç Dirençleri ve Bağlantıları
1. Yüksüz ve yüklü çalıĢmada gerilim kaynakları
2. Kısa devre çalıĢmada gerilim kaynakları
3. Maksimum güç, gerilim ve akım için devre uyumu
4. Üreteç bağlantıları
a) Seri bağlantı
b) Paralel bağlantı
ÜNİTE IX : KONDANSATÖRLER
A- Doğru Akım Devresinde Kondansatör
1. Yapısı ve çalıĢması
2. Kondansatör kapasitesi
3. Kapasiteyi etkileyen büyüklükler
4. Kondansatörün Ģarjı, deĢarjı ve zaman sabitesi
5. Kondansatörde depo edilen enerji
B- Kondansatör Bağlantıları
1. Paralel bağlantı
2. Seri bağlantı
ÜNİTE XI : MANYETİZME VE ELEKTROMANYETİZMA
A- Mıknatıs Kutupları
B- Manyetik Alan
C- Daimi Mıknatıslar ve Kullanım Alanları
D- Manyetik Kuvvet Çizgilerinin Özellikleri
E- Akım TaĢıyan Ġletken Etrafındaki Manyetik Alan
F- Akım TaĢıyan Bobin Etrafındaki Manyetik Alan
G- Elektromıknatıslar ve Kullanım Alanları
H- Manyetik Büyüklükler ( H , B ) ve Manyetik Malzemeler
I- Manyetik Devre Ġle Elektrik Devresinin KarĢılaĢtırtılması
J- Mıknatıslanma ve Histeresiz Kaybı
K- Ġçinden Akım Geçen Ġletkenin manyetik Alan Ġçerisindeki Durumu
L- Manyetik Alan Ġçerisinde Bulunan Ġletkenin Hareketi
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
TEMEL ELEKTRONİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerini baĢarı ile tamamlayan her öğrenci;
1. Elektron teorisine göre iletkenlik, yalıtkanlık ve yarı iletkenliği tanımlar.
2. Yarı iletkenin yapısını kavrar.
3. Diyodun yapısını, çeĢitlerini ve doğrultma elemanı olarak kullanır.
4. Tristörün yapısını, çalıĢmasını, tiplerini ve karekteristik eğrilerini açıklar.
5. Tristörün anahtarlama ve yükselteç elemanı olarak nasıl kullanılacağını, tristörün çalıĢma
kararlılığını etkileyen faktörleri ve çalıĢma noktasını kararlı kılabilmek için, gerekli devre
düzenlenmesini sağlar.
6. Yarı Ġletken devre elemanlarına ait katalogları kullanarak karĢılıklarını bulur.
7. Güç kaynağının temeli olan transformatörün hesaplamalarını yapar.
8. Doğrultmaç tiplerini, filtre devrelerini ve bu devrelerin özelliklerini sınıflandırarak, filtre
elemanlarını devrelerde amaca uygun kullanır.
9. Regüle devre elemanlarını amaca uygun kullanır.
10. Gerilim katlayıcıların özelliklerini kavrar.
11. Transistörlü yükselteç devre dizaynında polarmalandırma yöntemlerini ayırt eder.
12. Transistörlü yükselteç devrelerinin uygulama alanlarını ve yükselteç çeĢitlerinin özelliklerini
analiz eder.
13. Mikrofonları ve hoparlörleri kullanım yerlerine göre sınıflandırır.
DERSİN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1. Ünitelere ayrılacak süre, öğretim metodu ve genel amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara
göre zümre öğretmenleri tarafından belirtilmelidir.
2. Üniteler arasında okuldaki eğitim imkanları ve çevre özellikleri dikkate alınarak yer
değiĢikliği yapılabilir.
3. Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
4. Her yeni üniteye baĢlandığında geçmiĢ konular kısaca hatırlatılmalıdır.
5. Ders kitabı bulunmadığı durumlarda, ders öğretmeni diğer kaynaklardan temin ettiği notları
öğrencilere vermelidir.
6. Firma katalogları ve diğer dökümanlar konular geldikçe öğrencilerin yararlanmaları için
verilmelidir.
7. Her konu sonunda öğrenciyi sınıf dıĢı çalıĢmaya yönlendiren problemler ve araĢtırma konuları
verilmelidir.
8. Zaman zaman ölçme laboratuvarından yararlanılmalı, atelye ve laboratuvar dersi öğretmenleri
ile iĢbirliğine gidilerek, dersler arasında paralellik sağlanmalıdır.
9. Devre elemanlarının yapıları ve çeĢitleri gösterim metodu ile açıklanmalı, öğrencilerin devre
elemanlarını yakından görerek, basit uygulamaları yapmaları sağlanmalıdır.
10. Devre elemanlarının iç yapıları kısa öz ve Ģekillerle desteklenerek açıklanmalı, imkanlar
ölçüsünde tepegöz ve diğer eğitim araçları kullanılmalıdır.
11. Devre elemanlarının fonksiyon ve çalıĢma prensibi kullanılan devre örnekleri üzerinde
açıklanmalıdır. Seçilen devrelerin uygulanmıĢ devre olmasına dikkat edilmelidir.
12. Öğretilen devre elemanlarını kullanarak öğrencilerin daha değiĢik amaçlı hobi devreleri
tasarlamaları, derse ilgiyi arttırabileceği gibi düĢünme ve üretme kabiliyetlerini de
geliĢtireceğinden öğrenciler bu gibi konulara yönlendirilmelidir.
13. Öğrenciler detaylı bilgileri ve yeni sistemleri öğrenmeleri için araĢtırmaya yönlendirilmeli,
elektronik alanındaki aktüaliteyi takip etme hususunda alıĢkanlıklar kazandırmaya
çalıĢılmalıdır.
ÜNİTE l : PASİF DEVRE ELEMANLARI
A- Dirençler
1. Sabit dirençler
a) Yapısı ve çeĢitleri
b) Renk kodları
2. Ayarlı dirençler
a) Yapıları
b) ÇeĢitleri
B- Kondansatörler
1. Sabit kondansatörler
a) Yapısı ve çeĢitleri
b) Renk kodları
2. Ayarlı kondansatörler
a) Yapıları
b) ÇeĢitleri
C- Bobinler
l. Sabit bobinler ve yapıları
ÜNİTE II : YARI İLETKENLER
A- Ġletken, Yalıtkan Ve Yarı Ġletkenin Tanımı
B- Enerji Seviyeleri Ve Band Yapıları
C- Saf Germanyumun Kristal Yapısı, Kovalent Bağları
D- Saf Olmayan Germanyumun Kristal Yapısı
1. N tipi yarı iletken
2. P tipi yarı iletken
E- N Ve P Tipi Yarı Ġletkenlerde Elektron Ve Oyuk Hareketleri
ÜNİTE III : DİYODLAR
A- Diyodun Temel Yapısı
1. Polarmasız PN bileĢimi
2. Polarmalı PN bileĢimi
a) Doğru polarma
b) Ters polarma
B- Diyod ÇeĢitleri Ve Yapıları
1. Kristal diyod ve karakteristiği
2. Zener diyod ve karakteristiği
3. Tünel diyod ve karakteristiği
4. IĢık yayan diyod ( LED )
5. Foto diyod
6. Ayarlanabilir kapasiteli (Varikap) diyodun tanıtımı
7. Diğer diyorlar
ÜNİTE IV : TRANSİSTÖRLER
A- PNP ve NPN Tipi Transistörlerin
1. Yapısı ve çalıĢması
2. Polarmalandırılması
a) Doğru polarmalandırma
b) Ters polarmalandırma
3. Akım ve gerilim yönleri
4. AVO metre ile sağlamlılık kontrolü
B- Transistörlerde Yükseltme ĠĢleminin GerçekleĢtirilmesi
1. α ve β akım kazançlarının bulunması
2. α ve β akım kazançlarının dönüĢtürülmesi
C- Transistörün Dört Bölge Karakteristiği
1. I. bölge ( IC - VCE ) karakteristiği ve yük doğrusunun çizilmesi
2. II. bölge ( IB – IL ) karakteristiği
3. III. bölge ( VBE – IB ) karakteristiği
4. IV. bölge ( VBE - VCE ) karakteristiği
D- Transistörün Anahtarlama Elemanı Olarak ÇalıĢtırılması
E- Transistörün Yükselteç Olarak ÇalıĢtırılması
F- Transistörün ÇalıĢma Kararlılığını Etkileyen Faktörler
G- ÇalıĢma Noktasının Stabilize Edilmesi
H- Transistörlerin Katalog Bilgileri
1. Transistor üzerindeki harf ve rakamların okunması
2. Katalog kullanımı ve karĢılıkların bulunması
ÜNİTE V : GÜÇ KAYNAKLARI
A- Transformatörler
1. Yapısı ve çeĢitleri
2. ÇalıĢma prensibi
3. Hesaplanması
B- Doğrultma ve Filtre Devreleri
1. Yarım dalga doğrultma devresi
2. Tam dalga doğrultma devresi
a) Ġki diyotlu
b) Köprü tipi
3. Filtre devreleri
a) Kondansatörlü
b) Bobinli
c) Pi (π) filtre devresi
C- Regüle Devreleri
1. Zener diyodun regülatör olarak kullanılması
2. Seri regüle devresinin incelenmesi
3. ġönt regüle devresinin incelenmesi
4. Entegre ( IC ) gerilim regülatörleri
a) Pozitif gerilim regülatörleri
b) Negatif gerilim regülatörleri
c) Ayarlanabilir gerilim regülatörleri
D- Gerilim Çoklayıcılar
1. Gerilim ikileyici
2. Gerilim üçleyici
3. Gerilim n’leyiciler
ÜNİTE VI : TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLER
A- Polarma Metodları
1. Sabit polarma
2. Kollektör - beyz polarması
3. BirleĢik ( tam kararlı - otomatik) polarma
B- Temel Yükselteç Devreleri
1. Emiteri ortak yükselteç
2. Beyzi ortak yükselteç
3. Kollektörü ortak yükselteç
C- Yükselteçlerde ÇalıĢma Sınıfları
1. A sınıfi gerilim yükselteci
2. Faz tersleyiciler
3. Güç yükselteç tipleri
a) Push - pull yükselteç
b) Simetrik yükselteç
4. Yükselteçlerde volüm, ton ve balans kontrol devreleri
5. Darlington bağlantı
6. HI - FI stereo yükselteçler ve düzenler
ÜNİTE VII : MİKROFONLAR VE HOPARLÖRLER
A- Sesin Elektriğe Çevrilmesi
1. Mikrofonların yapıları, çeĢitleri ve çalıĢma prensipleri
a) Dinamik mikrofon
b) Kapasitif mikrofon
c) Kristal mikrofon
2. Mikrofonların frekans karakteristiği, empedans
B- Elektriğin Sese Çevrilmesi
1. Dinamik hoparlör yapısı ve çalıĢması
2. Hoparlör karakteristiği ve empedansı
3. Hoparlörlerin seri ve paralel bağlanması ve empedans uygunlaĢtırma
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ BİLGİSAYARA GİRİŞ DERSİ
ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim baĢarı ile tamamlayan her öğrenci;
1. Bilgisayarın iĢlevini yorumlar, çevre birimlerim seçer ve gruplandırır.
2- Standart sistem konfigürasyonunu düzenler.
3. DOS ortammda dosya düzenlemesini gerçekleĢtirir, dizin (directory) uygulamalarını yapar.
4. DOS iĢletim sisteminin komutlarının iĢlevlerini sınıflandırır ve uygular.
5- Bilgisayar virüslerinin etkilerini ve çeĢitlerini tanır, virüslere karĢı alınacak koruma önlemlerini
açıklar.
6- Bir metin editörünü yükler, editör üzerinde metin girme ve diğer editasyon iĢlemlerini
gerçekleĢtirir.
7- Metin editörü üzerinde makro ve grafiksel iĢlemleri gerçekleĢtirir.
DERSİN UYGULANMASİ ÎLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1. Ünitelere ayrılacak süre, öğretim metodu ve genel amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre
zümre öğretmenleri tarafından belirlenmelidir.
2- Üniteler arasında, okuldaki eğitim imkanları ve çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
3. Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
4. Her yeni üniteye baĢlandığında geçmiĢ konular hatırlatılmalıdır.
5- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni diğer kaynaklardan temin ettiği notları
öğrencilere aktarmalıdır.
6- Firma katalogları dokümanları konular geldikçe öğrencilerin yararlanmaları için verilmelidir.
7- Ders, imkanlar ölçüsünde uygulamalı olarak iĢlenmelidir.
8- Bilgisayarın yapısı fazla detaya girmeden anlaĢılır bir biçimde tanıtılmalıdır.
9- ĠĢletim sistemi komutları, komuta ait ilk örnek parametreleri ile birlikte öğretmen tarafından
verilmeli öğrenciye imkanlar ölçüsünde uygulattırılmalıdır.
10- Kelime iĢlemci programı ile yapılacak uygulamalarda, kelime iĢlemcinin menüleri tanıtılmalı
ve menülerin kullanımı ile ilgili uygulama örnekleri yapılmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ BİLGİSAYARA GİRİŞ DERSİ
ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
ÜNİTELER:
I- BĠLGĠSAYARIN TANITIMI
II- DOSġLETĠM SĠTEMĠ
III- DOSOMUTLARI
IV- BĠLGĠSAYAR VĠRÜSLERĠ
V- KELĠME ĠġLEMCĠ
ÜNİTE l : BİLGİSAYARIN TANITIMI
A- Bilgisayarın Tarihçesi
B- Bilgisayarın DıĢ Donanımı
1. Klavyeler
2. Monitörler
3. Disket sürücüler
4. Yazıcılar
5. Fareler (Mouse)
C- Bilgisayarın Ġç Donanımı
1. Bilgisayarın güç kaynağı ( Power Supply )
2. Portlar ( Seri portlar, Paralel portlar )
3. Merkezi iĢlem Birimi ( CPU Central Processing Unit )
4. Hafıza birimleri ( RAM' lar, ROM' lar )
5. Hard Diskler
ÜNİTE II : DOS İŞLETİM SİSTEMİ
A- Sistem Dosyalarının Tanıtılması
1. IO.SYS Dosyası
2. MS-DOS.SYS Dosyası
3. COMMAND.COM Dosyası
B- Konfigürasyon Dosyaları
1. AUTOEXEC.BAT Dosyası
2. CONFIG.SYS Dosyası
C- DOS'ta Dosya ve Dizin ( Directory ) Kavramı
1. Dosya kavramı ve bilgisayarda bulunabilecek dosya çeĢitleri
2. Dosya isimleri ve uzantıları ( komut satırından çalıĢabilen ve çalıĢamayan
dosyalar )
3. Directory kavramı
ÜNİTE III : DOS KOMUTLARI
A- Ġç Komutlar
1. DIR
2. DEL
3. REN
4. COPY
5. CLS
6. TYPE
7. DATE
8. TĠME
9. PROMPT
10. MD
11. CD
12. RD
13. LABEL
14. VER
B- DıĢ Komutlar
1. TREE
2. XCOPY
3. DISKCOPY
4. SYS
5. BACKUP
6. RESTORE
7. DELTREE
8. SCANDISK
9. FORMAT
ÜNİTE IV : BİLGİSAYAR VİRÜSLERİ
A- Virüsün Tanımı
B- Virüs ÇeĢitleri
1. Boot sektör virüsleri
2. Program virüsleri
C- Virüslere KarĢı Yapılacak ĠĢlemler
l. Koruma iĢlemleri
2. Temizleme iĢlemleri
D- Etkilerine Göre Virüs ÇeĢitleri
1. Memory resident virüsleri
2. COM ve EXE virüsleri
3. Diğer virüsler
ÜNİTE V : KELİME İŞLEMCİ
A- Kelime ĠĢlemciye GiriĢ
1. Kelime iĢlemcinin yüklenmesi
2. Menü ve alt menülerin yüklenmesi
3. Metin oluĢturma ve geri yükleme
4. Metin üzerinde düzenleme ( editasyon ) yapma
5. Metnin saklanması (save)ve farklı adla kaydedilmesi
B- Metin ve Dosyalama ĠĢlemleri
1. Kesme, kopyalama ve yapıĢtırma iĢlemleri
2. Metnin yazıcıya gönderilmesi
3. Hata mesajları
4. Makro kullanımı
5. Grafik oluĢturma
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ TEKNİK VE MESLEK RESMİ
DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerini baĢarı ile tamamlayan her öğrenci;
1. Teknik ve meslek resminin meslek içerisindeki önemini kavrar.
2- Açı, doğru, çokgen, daire, elips ve teğet çizimlerim yapar.
3. Temel izdüĢüm düzlemlerinin açılmıĢ Ģekli ve görünüĢlerini çizer.
4. Perspektifi ve görünüĢleri verilen resimleri çizer.
5- Ölçek ve ölçülendirmenin önemini kavrar.
6- Kesit görünüĢleri çıkarır.
7- Zayıf akım tesislerindeki sembolleri kullanarak devre Ģemalarını çizer.
8- Kuvvetli akım devrelerindeki sembolleri kullanarak devre Ģemaları çizer.
9- Elektronikte kullanılan sembolleri kullanarak devre Ģemalarını çizer.
10- Doğrultma devre Ģemalarını çizer.
11. Transistörlü ve entegreli yükselteç Ģemalarını çizer.
12- ÇeĢitli özel elektrik-elektronik devre Ģemalarının çizimini yapabilme.
DERSİN UYGULANMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR :
1. Üniteler arasında, okul eğitim ortamları ve çevre özelikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
2- Ünitelere verilecek süreler amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenmelidir.
3. Resme ait çizim ve gösterme kuralları uygulamalar yaptırılmak suretiyle pekiĢtirilmelidir.
4. Sembol ve resimlerin çiziminde Türk standartlarına uyulmalıdır.
5- Her öğrenciye bir resim dosyası tutturularak çizilen resimler sıra numarasına göre muhafaza
ettirilmelidir.
6- Çizim yapılan devre Ģemalarının uygulanabilir olmasına dikkat edilmelidir.
7- Dersin iĢlenmesinde ders konuları ile ilgili tablo, transparan, levha v.b. gibi eğitim araçlarından
istifade edilmelidir.
8- Çizim uygulamalarında öğrenciler beceri kazandıracak ders dıĢı uygulamalara yönlendirilmeli-
dir.
9- Çizimler, baĢlıklı standart ölçülerdeki kağıtlar üzerine yapılmalıdır.
10- Ders kitabının bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynakları
öğrencilere vermelidir
11. Ders öğretmenlerinin özellikle atelye dersi öğretmenleri ile iĢbirliği yapması gereklidir.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ TEKNİK VE MESLEK RESMİ
DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX. SINIF
ÜNİTELER :
l- TEKNĠK RESĠME GĠRĠġ
II- GEOMETRĠK TEMEL ÇĠZĠMLER
III- ĠZDÜġÜM
IV- GÖRÜNÜġ ÇIKARMA
V- ÖLÇEK VE ÖLÇÜLENDĠRME
VI- KESĠT GÖRÜNÜġLERĠ
VII- ÇAĞIRMA VE BĠLDĠRĠM TESĠSLERĠ
VIII-AYDINLATMA TESĠSLERĠ
IX- ELEKTRONĠKTE KULLANILAN SEMBOLLERĠN ÇĠZĠMĠ
X- REDRESÖR VE ADAPTÖR DEVRELERĠNĠN ÇĠZĠMĠ
XI- TRANSĠSTÖRLÜ SES FREKANS AMPLĠFĠKATÖRLERĠNĠN ÇĠZĠMĠ
ÜNİTE I : TEKNİK RESİME GİRİŞ
A- Teknik Resimin Gereği ve Önemi
B- Standart Kağıt Ölçüleri
C- Çizgi ÇeĢitleri ve Kullanıldıkları Yerler
D- Standart Yazı Tipleri ve Kullanıldıkları Yerler
ÜNİTE II : TEMEL GEOMETRİK ÇİZİMLER
A- Doğrunun Çizimi
B- Doğruya Dik Çıkmak
C- Doğru Parçasının Ġstenilen Sayıda EĢit Parçaya Bölünmesi
D- Dik Açının OluĢturulması
E- Daire Ġçersine Düzgün Çokgen Çizimi
1. Üçgen çizimi
2. Dörtgen çizimi
3. BeĢgen çizimi
4. Altıgen çizimi
F- Elips Çizimi
1. Büyük ve küçük çapları belli elips çizimi
2. Dikdörtgen yöntemiyle elips çizimi
3. Daireler yöntemiyle elips çizimi
G- Teğetler; Daire ve Doğrulara Teğet, Yay Çizimi
ÜNİTE III : İZDÜŞÜM
A- ĠzdüĢüm Hakkında Genel Bilgi
B- Temel ĠzdüĢüm Düzlemlerinin AçılmıĢ ġekli ve Buradaki Temel GörünüĢlerin
Adlandırılması
C- Nokta, Doğru ve Düzlemlerin ĠzdüĢümleri
ÜNİTE IV : GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA
A- Temel GörünüĢlerin Yerleri
l. Üç görünüĢle çizilmiĢ resimlerin incelenmesi
B- Perspektif Verilerek GörünüĢlerin Çizdirilmesi
ÜNİTE V : ÖLÇEK VE ÖLÇÜLENDİRME
A- Ölçülendirmenin Gereği ve Önemi
B- Ölçekler
C- Ölçülendirme
ÜNİTE VI : KESİT GÖRÜNÜŞLERİ
A- Kesitlerin Gruplandırılması ve Tanımlanması
B- Tam Kesit, Yarım Kesit
C- Kısmi Kesit
D- Kesit Hatları ve Ölçülendirme
E- Tam Kesitte Gösterilmeyen Parçalara ĠĢaret Edilmesi
ÜNİTE VII : ÇAĞIRMA VE BİLDİRİM TESİSLERİ
A- Çağırma ve Bildirim Tesislerinde Kullanılan Semboller
B- Bir Zilin Ġki Ayrı Yerden Kumandası
C- Numaratör Tesisi
D-Kapı Kilidi Tesisi
E- Üç Katlı Altı Daireli Apartmanın Komple Çağırma Ve Bildirim Tesisi
F- Diyafon Tesisatı
ÜNİTE VIII : AYDINLATMA TESİSLERİ
A- Aydınlatma Tesislerinde Kullanılan Semboller
B- Adi Anahtarlı Aydınlatma Tesisleri
C- Komütatör Anahtarlı Aydınlatma Tesisleri
D- Vaviyen Anahtarlı Aydınlatma Tesisleri
E- Merdiven Otomatiği Tesisleri
F- Darbe Akım Röleli ( Ġmpuls ) Aydınlatma Tesisleri
ÜNİTE IX : ELEKTRONİKTE KULLANILAN SEMBOLLERİN ÇİZİMİ
A- Direnç Sembolleri
B- Bobin ve Transformatör Sembolleri
C- Kondansatör Sembolleri
D- Transistör Sembolleri
E- Diğer Yarıiletken Sembolleri
F- Entegre Devre Sembolleri
1.Analog Entegre Devre Sembolleri
2. Lojik Entegre Devre Sembolleri
ÜNİTE X : REDRESÖR VE ADAPTÖR ÇİZİMLERİ
A- Transformatörlü Redresör
1.Yarım dalga
2. Tam dalga
3. Köprü tipi
B- Transformatörsüz Redresörler
1. Yarım dalga
2- Gerilim çoğaltıcılar
3. Adaptörler
ÜNİTE XI:TRANSİSTÖRLÜ SES FREKANS AMPLİFİKATÖRLERİN ÇİZİMİ
A- Transistörlü Streo Amplifikatörler
B- Entegre Devreli Streo Amplifikatörler
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ ATELYE VE LABORATUVAR
DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX.SINIF
GENEL AMAÇLAR :
(ATELYE)
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerini baĢarı ile tamamlayan her öğrenci;
1. Elektrik atelyesinde kullanılan el takımlarını iĢ güvenliğinde ve yerinde kullanmasını bilir.
2- Tesisatlarda kullanılan iletkenleri fiĢe, gereçlerde bulunan jaklara, klemense, duya, rozansa ve
kablo pabuçlarına bağlar.
3. Zayıf akım gereç ve malzemelerini kullanarak verilen resme göre devreleri kurar.
4. Aydınlatma gereç ve malzemelerini kullanarak verilen resme göre devreleri kurar.
5- Temel tesviyecilikte ölçme kontrolünde kullanılan araç, gereç ve malzemeleri kullanarak
mekanik iĢlemleri yapar.
6- Elektrik ve elektronik devre elemanlarının birbirleri ile olan irtibatları için lehimleme
tekniklerini iĢlem basamaklarına uygun Ģekilde yapar.
7- Bir fazlı alternatif akımı, yarım dalga, tam dalga veya regüleli olarak doğru akıma çeviren
devreleri kurar.
8- Transistörlerle yapılan temel yükselteç devrelerini kurar.
(LABORATUVAR)
1. Elektrik ve elektronikte kullanılan temel ölçümlerde kullanılan ölçü aletlerinin yapılarını,
önemini ve farklılıklarını gösterir.
2- Elektrik devrelerinde; akımı, gerilimi ve direnci ölçmek için ampermetre, voltmetre ve ohmmetre
ile devre kurar.
3. Elektrikteki iĢ ve gücün ölçülmesinde kullanılan metodlardan yararlanarak devre kurar.
4. Elektrik devrelerinde bulunan temel elemanlardan direncin, bobinin ve kondansatörün değerini
renk kodlarına göre okur.
5- Osilaskoba uygulanan test sinyalinin gerilimini ve frekansını ölçer.
6- Elektronikteki temel devre elemanlarından diyod ve transistörü ohmmetre ile kontrol eder.
7- Alternatif akımı yarım dalga, tam dalga ve regüleli olarak doğrultan devreleri test eder.
DERSİN UYGULANMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1. Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metottan kullanılmalı, mümkün
olduğu kadar öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmem bilgi yaprağı ve diğer kaynaktan temin
ederek öğrencilerin istifadesine sunmalıdır.
3. Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli, her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
4. Konularla ilgili firma katalogları ve benzeri dokümanlardan yararlanılarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
6- Dersin iĢlenmesinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Üniteler arasında okul eğitim ortamları, çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
8- Ünitelere ayrılacak süre, amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenecektir.
9- Dersin uygulanmasından önce teknolojik bilgiler verilmeli ve bu bilgilere uygun uygulamalar
yapılmalıdır.
10- Temel tesviyecilik ve mekanik iĢlemlerde güç kaynağı kutusu ile havya altlığı yaptırılmalıdır
11. Öğrenciler laboratuvara dönerli biçimde bağımsız laboratuvar öğretmeni tarafından gruplar
halinde götürülmelidir.
12- Atelyedeki iĢlemler için defter tutturulmalı, laboratuvar deneyleri için rapor hazırlattırılarak
dosyalama alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ ATELYE VE
LABORATUVAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
IX.SINIF
ÜNİTELER:
ATELYE
l- Ġġ GÜVENLĠĞĠ
II- ĠLETKEN BAĞLANTILARI
III- ÇAĞIRMA VE BĠLDĠRĠM TESĠSATLARI
IV- AYDINLATMA TESĠSATLARI
V- TEMEL TESVĠYECĠLĠK VE MEKANĠK ĠġLEMLER
VI- LEHĠMLEME
VII- BASKI DEVRE YAPIMI
VIII-GÜÇ KAYNAĞI YAPIMI
IX- TRANSĠSTÖR UYGULAMALARI
LABORATUVAR:
l- ÖLÇME VE ÖLÇME ALETLERĠ
II- TEMEL DC ÖLÇMELERĠ
III- TEMEL ELEKTRĠK KANUNLARI DENEYLERĠ
IV- Ġġ VE GÜÇ ÖLÇME
V- R-L-C ÖLÇMELERĠ
VI- OSĠLASKOP
VII- ELEKTRONĠK DEVRE ELEMANLARI KAREKTERĠSTĠKLERĠ
VIII-GÜÇ KAYNAĞI DENEYLERĠ
ATELYE ÜNİTELERİ:
ÜNİTE l : İŞ GÜVENLİĞİ
A- Atelyede ÇalıĢma Güvenliği
1. Atelyede çalıĢma kuralları ile ilgili açıklamalar
2. ĠĢ kazalarına karĢı korunma
3. Atelyede ilk yardım
B- Elektrik Atelyesindeki El Takımları
1. Takımların isimleri ve iĢlevleri
2. Kullanılması ile ilgili talimatlar
ÜNİTE II : İLETKEN BAĞLANTILARI
A- Tesisatta Kullanılan Ġletkenler
1. Tek damarlı iletkenler
2. Çok damarlı iletkenler
3. Ġletkenlerin kesilmesi, soyulması ve bükülmesi
4. Ġletkenlerin eklenme metotları ve eklenmesi
5. Eklerin yalıtılması
B- Ġletkenlerin FiĢ ve Jaklara Bağlantıları
1. Normal ve topraklı fiĢ bağlantıları
2. Anten, BNC jakı bağlantıları
3. Rozans ve duy bağlantıları
4. Klemens bağlantıları
5. Kablo pabucu bağlantıları
ÜNİTE III : ÇAĞIRMA VE BİLDİRİM TESİSATLARI
A- Çağırma Tesisatları
1. Kullanılan malzemeler
2. Semboller
3. Tesisatların çizimi ve özellikleri
4. Bir butonla bir zil tesisatı
5. Bir butonla iki zil tesisatı
6. Ġki butonla bir zil tesisatı
7. KarĢılıklı tesisatı
8. Ġki kat iki daireli apartmanın cümle kapısından çağırmak zil tesisatı
B- Bildirim Tesisatları
1. Kapı otomatiği tesisatı
2. Numaratör tesisatı
3. Refkontak- ıĢıklı- çağırma tesisatı
4. Yangın bildirim tesisatı
5. Diyafon tesisatı
6. TV anten tesisatı
ÜNİTE IV : AYDINLATMA TESİSATLARI
A- Aydınlatma Araç ve Gereçleri
1. Kullanılan malzemeler
2. Semboller
3. Tesisat çizimi ve özellikleri
B- Aydınlatma Devrelerinin Kurulması
1. Adi anahtar tesisatı
2. Adi anahtarlı priz tesisatı
3. Dimmer anahtar tesisatı
4. Komitatör tesisatı
5. Vaviyen anahtar tesisatı
6. Nemli yer malzemesi ile tesisat
7. Merdiven otomatiği tesisatı
8. Darbe akımlı röle (impuls röle) ile tesisat
C- Fluoresant Lamba Tesisatları
1. Devre elemanlannın görevleri
2. Bir lambalı tesisat
3. Ġki lambalı tesisat
D- Üç Linyeli Tesisat Yapımı
1. Tesisata dağıtım tablosu bağlantısı
2. Sayaç bağlantısı
3. Sorti,linye,kolon ve ana kolon tanımı
4. Tesisatta yalıtkanlık kontrolü
5. Aydınlatma,priz ve çağırma sistemi bulunan üç linyeli tesisat yapımı
E- Topraklama ve Sıfırlama
1. Önemi
2. Ġç tesisat yönetmelik maddeleri
3. Topraklama direncinin ölçülmesi
4. Sıfırlama ve sakıncaları
6. Topraklama ve sıfırlama uygulamaları
ÜNİTE V : TEMEL TESVİYECİLİK VE MEKANİK İŞLEMLER
A- Mekanik Atelyesinde Kullanılan Ölçme ve Kontrol Aletleri
1. Mekanik atelyesinin tanıtılması ve iĢ güvenliği
2. Ölçme ve kontrol aletten
3. Markalama
4. Mengeneler
B- Mekanik ĠĢleme
1. Kesme
2. Eğeleme
3. Delik delme
4. TaĢlama
5. Vida açma
C- Mekanik Atelyesinde Kullanılan BirleĢtirme ve Delik Delme Makinaları
1. Ark kaynağı
2. Zımba ile delik delme
3. Saçların bükülmesi
4. Perçinleme
5. Nokta kaynağı
D- Lehim Sehpası ve Adaptör Kutusu Yapımı
ÜNİTE VI : LEHİMLEME
A- Lehimleme ve Lehimleme ÇeĢitleri
B- Lehimleme Metotları
C- Lehimleme Uygulamaları
1. Üniversal plaket üzerine nokta lehimleme
2. Ġletken uçlarının lehimlenmesi (ön lehimleme)
3. Ġletkenlerin birbirine lehimlenmesi
D- Lehim Sökme ĠĢlemleri
1. Lehim pompası
2. Lehim sökme çeĢitleri
3. Lehim sökme uygulamaları
ÜNİTE VII : BASKI DEVRE YAPIMI
A- Baskı Devrenin Tanıtımı
B- Baskı Devre Çıkartma Metotları
1. Baskı kalemi metodu
2. Foto rezist metodu
3. Serigrafi metodu
C- Baskı Devrenin Hazırlanması
1. Pozlandırma
2. Banyonun hazırlanması ve banyo edilmesi
3. Eritme iĢlemi
4. Delme iĢlemleri
ÜNİTE VIII : GÜÇ KAYNAĞI YAPIMI
A- Doğrultucu Devre Uygulamaları
1. Yarım dalga
2. Orta uçlu tam dalga
3. Köprü tipi tam dalga
4. RC filitre devresi
B- Regüleli Güç Kaynağı Uygulamaları
1. Seri regülatör
2. ġönt regülatör
3. Entegreli devre
ÜNİTE IX : TRANSİSTÖR UYGULAMALARI
A- Emiteri ġase Yükselteçler
B- Beyzi ġase Yükselteçler
C- Kollektörü ġase Yükselteçler
D- Transistörün Anahtarlama Elamanı Olarak Kullanılması
LABORATUVAR ÜNİTELERİ;
ÜNİTE l : ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ
A- Ölçme
1. Elektrik ölçü aletlerinin tanıtılması
2. Ölçü aletlerinin sınıflandırılması
3. Ölçme ve ölçmenin önemi
B- Ölçü Aletlerine Ait Terimler
1. Doğruluk derecesi
2. Duyarlılık
3. Sabite
4. Ölçme sınırı
5. Ölçme alanı
6. Ölçme aletlerinin sarfiyatı
C- Ölçü Aletleri
1. Analog ölçü aletlerinin ortak özellikleri
a) ÇalıĢtırıcı moment
b) Kontrol moment
c) Amortisman moment
2. Analog ölçü aletlerinin mekanik kısımları
a) Daimi mıknatıslar
b) Skala taksimatları ve ibreler
3. Dijital ölçü aletlerinin genel tanımı
ÜNİTE II : TEMEL DOĞRU AKIM ÖLÇMELERİ
A- Akım Ölçmek
1. Ampermetrenin ölçme prensibi
2. Ampermetreyi devreye bağlama ve akım ölçme
3. Ampermetrenin ölçme alanının geniĢletilmesi
B- Gerilim Ölçmek
1. Voltmetrenin ölçme prensibi
2. Voltmetreyi devreye bağlama ve gerilim ölçme
3. Voltmetrenin ölçme alanının geniĢletilmesi
C- Direnç Ölçmek
1. Ohmmetrenin ölçme prensibi
2. Ohmmetre ile direnç ölçme
3. Ohmmetrenin ölçme alanının geniĢletilmesi
4. Ampermetre- Voltmetre yardımı ile direnç ölçme
5. Weston köprüsünün tanıtılması ve direnç ölçme
D- Avometreler
1. Ölçme prensibi ve kullanma tekniği
2. Avometre ile akım,gerilim ve direnç ölçme
ÜNİTE III : TEMEL ELEKTRİK KANUNLARI DENEYLERİ
A- Ohm ve KirĢof Kanunları
1. Ohm kanunu
2. Ohm kanunu deneyi
B- KirĢof Kanunu
1. Dirençlerin seri bağlantısı
2. KirĢofün gerilim kanunu ve deneyi
3. Dirençlerin parelel bağlantısı
4. KirĢofün akım kanunu ve deneyi
ÜNİTE IV : İŞ VE GÜÇ ÖLÇME
A- Güç Ölçme
1. Ampermetre - Voltmetre yardımı ile güç ölçme
2. Wattmetre ile güç ölçme
a) Wattmetrenin tanıtılması
b) Wattmetrenin devreye bağlanması
B- ĠĢ Ölçme
1. Sayaçların tanıtılması
2. Sayaçla iĢin ölçülmesi
ÜNİTE V : R - L- C ÖLÇMELERİ
A- Dirençler
1. Direnç çeĢitleri
2. Direnç renk kotları
3. Dirençlerin okunması
B- Bobinler
1. Bobin çeĢitleri
2. Rakam ve harflerin okunması
3. Ġndüktans ölçülmesi
C- Kondansatörler
1. Kondansatör çeĢitleri
2. Renk, rakam ve harflerin okunması
3. Kapasite ölçülmesi
ÜNİTE VI : OSİLASKOP
A- Osilaskopun Tanıtılması
B- Test Sinyali Ġle Komütatör ve Anahtarlarının Görevleri
C- Test Sinyalin Geriliminin, Frekansının Ölçülmesi ve Kalibrasyon
D- Osilaskop Ġle Alternatif ve Doğru Gerilimin Ölçülmesi
ÜNİTE VII : ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI KARAKTERİSTİKLERİ
A- Diyod Deneyi
1. Ohmmetre ile diyod uçlarının bulunması
2. Doğru yön karakteristik deneyi
3. Ters yön karakteristik deneyi
4. Zener diyod, doğru ve ters yön karakteristik deneyi
B- Transistor Deneyi
1. Ohmmetre ile transistor uçlarının bulunması
2. Transistor dört bölge karakteristiğinin çıkarılması
a) I. Bölge karakteristiği ( Ic – Vce )
b) II. Bölge karakteristiği ( Ib – Ic )
c) III. Bölge karakteristiği ( Vbe – Ib )
d) IV.Bölge karakteristiği ( Vbe – Vce )
3. Karakteristik eğrilerinden alfa ve beta akım kazançlannın bulunması
4. Yük doğrusunun çizilmesi
ÜNİTE VIII : GÜÇ KAYNAĞI DENEYLERİ
A- Doğrultma ve Filitre Deneyleri
1. Yarım dalga doğrultmaç deneyi
2. Orta uçlu tam dalga doğrultmaç deneyi
3. Köprü tipi tam dalga doğrultmaç deneyi
4. Kondansatörlü filitre devresi deneyi
5. Bobinli filitre devresi deneyi
6. Pi tipi filitre devresi deneyi
B- Regüle Devreleri
1. Zener diyotlu regüle devresi deneyi
2. Seri regüle devresi deneyi
3. Entegre gerilim regülatörü deneyi
C- Gerilim Katlayıcılar
l. Gerilim ikileyici devre deneyi
2. Gerilim üçleyici devre deneyi
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTROTEKNİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
X.SINIF
GENEL AMAÇLAR:
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim basan ile tamamlayan her öğrenci;
1. Elektrik devre çözümlerinde çeĢitli devre teoremlerim kullanarak problemleri çözer.
2- Alternatif akımda, elektromotor kuvvet değiĢimim formüle eder.
3. Alternatif akım devrelerinde kullanılan yük çeĢitlerini ayırt eder.
4. Alternatif akımda seri ve paralel devreleri açıklayarak bunlarla ilgili hesaplamaları yapar.
5- Güç katsayısının önemini analiz eder.
6- Üç fazlı alternatif akım sistemlerinde yıldız-üçgen bağlama ile ilgili teknik bilgileri özetler.
7- Üç fazlı alternatif akım sistemlerinde dengeli ve dengesiz yüklerin farklılıklarım ayırt eder.
8- Kompansazyonun Ģebeke üzerindeki etkisini ve önemini değerlendirir.
DERSİN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1. Her ünite baĢlangıcında matematik bilgiler hatırlatılmalıdır.
2- Ünitelere ayrılacak süre, öğretim metodu ve genel amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre
zümre öğretmenleri tarafından belirtilmelidir.
3. Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
4. Üniteler arasında çevre ve okul imkanları çerçevesinde yer değiĢikliği yapılabilir.
5- Her yeni üniteye baĢlandığında geçmiĢ konular hatırlatılmalıdır.
6- Dersin iĢleniĢinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmem diğer kaynaklardan temin ettiği nottan
öğrencilere aktarmalıdır.
8- Firma katalogları, dökümanları konular geldikçe öğrencilerin yararlanmaları için verilmelidir.
9- Her konu sonunda öğrenciyi sınıf dıĢı çalıĢmaya yönlendiren problemler verilmelidir.
10- Teoriler, temel prensipler, kanunlar, teoremler deney ile doğrulanmalıdır. Bu amaçla zaman
zaman ölçme laboratuvarından yararlanılmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTROTEKNİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
X.SINIF
ÜNİTELER:
l - DOĞRU AKIM DEVRE TEORĠLERĠ
II - ALTERNATĠF AKIM TEMEL ESASLARI
III - ALTERNATĠF AKIM DEVRELERĠ
IV - GÖÇ KATSAYISININ DÜZELTĠLMESĠ
V - ÜÇ FAZLI DEVRELER
VI - ÜÇ FAZLI DEVRELERDE GÜÇ VE KOMPANZASYON
ÜNİTE l : DOĞRU AKIM DEVRE TEORİLERİ
A- Dirençlerin Seri ve Paralel Bağlama Özellikleri
B- Gerçek ve Ġdeal Gerilim Kaynakları
C- Gerçek ve Ġdeal Akım Kaynakları
D- Gerilim ve Akım Kaynaklarının Birbirine DönüĢümleri
E- Çevre Akımları Metodu ve Devre Çözümleri
ÜNİTE II : ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI
A- Alternatif Akımın, Doğru Akımla KarĢılaĢtırılması
B- Alternatif Akımın Elde Edilmesi
1. Manyetik alan içinde iletkenin hareketi ve indüklenen e.m.k. ve değeri
2. Manyetik alan içinde döndürülen iletkende indüklenen e.m.k. ve değeri
3. Manyetik alan içinde döndürülen bobinde indüklenen e.m.k. ve değeri
C- Sinüs Dalgası, Saykıl, Frekans, Alternans, Açısal Hız, Dalga Boyu ve Değeri
D- Alternatif Gerilim ve Akımın Değerleri, Aralarındaki ĠliĢkilerin Örneklerle Açıklan-
ması
1. Ani değer
2. Maksimum değer
3. Ortalama değer
4. Etkin değer
E- Alternatif Akımın Vektörle Gösterilmesi
1. Sıfır faz
2. Ġleri faz
3. Geri faz
4. Faz farkı
F- Sinüssel Vektör Ve Eğrilerin Toplanması
G- Alternatif Akım Devreleri
1. Omik dirençli alternatif akım devresi
a) Omik devrelerde ohm kanunu
b) Omik devrelerde güç
2. Ġndüktif devre
a) Ġndüktans
b) Özindükleme bobini ve özindükleme e.m.k.' ti
c) Özindükleme katsayısı
d) Özindükleme bobinli alternatif akım devresi, indüktif reaktans ve
indüktif devrelerde ohm kanunu
e) Ġndüktif devrede güç
3. Kapasitif devre
a) Kondansatörlerin yapısı ve çeĢitleri
b) Kondansatörlerin kapasitesi
c) Kondansatörde depo edilen enerji
d) Alternatif akımın kondansatörden geçiĢi
e) Kondansatörden geçen alternatif akımın hesabı
f) Kapasitif devrede ohm kanunu ve kapasitif reaktans
g) Kapasitif devrelerde güç
ÜNİTE III : ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ
A- Seri Devreler
1. Alternatif akım seri devreleri ve özellikleri
2. Bobin devresinin tanımı ( RL )
3. Bobin devresinde güçler ve güç katsayıları
4. Birden fazla bobinin seri bağlandığı devre ve özellikleri
5. Bobin ve direncin seri bağlanması (RL - R )
6. Bobin ve direncin seri bağlı olduğu devrede güçler ve güç katsayıları
7. Direnç ve kondansatörün seri bağlanması ( R - C )
8. Direnç ve kondansatörü seri devrede güçler ve güç katsayıları
9. Bobin ve kondansatörün seri bağlanması ( RL - C )
10. Bobin ve kondansatörlü seri devrede güçler ve güç katsayıları
11. Seri devrede rezonans ve özellikleri
B- Paralel Devreler
1. Alternatif akım paralel devreleri ve özellikleri
2. Direnç ve bobinin paralel bağlanması ( R - RL )
3. Direnç ve bobinli paralel devrede güçler ve güç katsayıları
4. Direnç ve kondansatörün paralel bağlanması ( R - C )
5. Direnç ve kondansatörlü paralel devrede güçler ve güç katsayıları
6. Bobin, direnç ve kondansatörün paralel bağlanması ( RL - R - C )
7. Paralel devrede rezonans ve özellikleri
ÜNİTE IV : GÜÇ KATSAYISININ DÜZELTİLMESİ
A- DüĢük Güç Katsayısının Sakıncaları
B- Kondansatörle Güç Katsayısının Düzeltilmesi
C- Flouresant Lambalarda Kompanzasyon
ÜNİTE V : ÜÇ FAZLI DEVRELER
A- Üç Fazlı Sistemin Üstünlüğü
B- Üç Fazlı E.M.K.’ ın Elde Edilmesi
C- Üç Fazlı Sistemde Faz Sırası
D- Yıldız ve Üçgen Bağlama ve Özellikleri
E- Dengeli ve Dengesiz Devreler
ÜNİTE VI : ÜÇ FAZLI DEVRELERDE GÜÇ VE KOMPANZASYON
A- Üç Fazlı Sistemlerde Güç
l. Dengeli yıldız sistem ve güç
2. Dengeli üçgen sistem ve güç
3. Dengesiz yıldız sistemde nötr hattından geçen akım ve güç
B- Üç Fazlı Sistemlerde Kompanzasyon
1. ġebekede kompanzasyonun önemi
2. Kompanzasyon tesislerinin çeĢitleri
3. Kompanzasyonda gerekli kondansatör gücünün hesabı
4. Kompanzasyonda kademe seçimi
5. Reaktif güç rölesinin tanıtılması
6. Reaktif güç rölesi için akım trafosu seçimi
7. Kondansatörlerde kullanılan boĢalma dirençleri
8. Kompanzasyon hesap yöntemleri
9 Aktif, indüktif ve kapasitif sayaçlar
ENDÜSTRİ MESLEK USESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTRİK MAKİNALARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
X. SINIF
GENEL AMAÇLAR:
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim basan ile tamamlayan her öğrenci;
1. Sanayide enerji üretmek için kullanılan dinamo çeĢitlerini ve yapılarını açıklar.
2- Doğru akım makinasının çalıĢması ve buna etki eden faktörleri yorumlar.
3. Uyartım bakımı sisteminden dinamoları ayırt eder.
4. Sanayide kullanılan doğru akım motorlarının çeĢitlerini ve kullanıldığı yerleri açıklar.
5- Dijital olarak kumanda edilen motorların yapılarını ve kullanıldığı yerlere karar verir.
6- Bir ve üç fazlı trafoların yapılarını, çalıĢma prensiplerini ve özelliklerini bilir.
7- Büyük değerli akım ve gerilim ölçmelerinde kullanılacak ölçü trafolarını ayırt eder.
8- Üç fazlı doğrultmaçların sanayide kullandığı alanları bilir.
DERSİN UYGULAMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1. Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metodu kullanılmalı, mümkün
olduğu kadar öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynaktan temin
ederek öğrencilerin istifadesine sunmalıdır.
3. Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli, her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
4. Konularla ilgili firma katalogları ve benzeri dokümanlardan yararlanılarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
6- Dersin uygulanmasında verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Üniteler arasında okul eğitim ortamları çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
8- Ünitelere ayrılacak süre, amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenmelidir.
9- Üniteler iĢlenirken laboratuvar öğretmeni ile iĢbirliği yapılarak uygulama ile paralellik
sağlanmalıdır.
10-Ünite konulan ile ilgili makinalar ve trafolar okulda yoksa, bunları tanıtmak üzere çevre
iĢletmelere gezi düzenlenmelidir.
11. Step ve servo motor çeĢitleri temin edilerek öğrencilerin istifadesine sunulmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTRİK MAKİNALARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
X. SINIF
ÜNİTELER :
l- DOĞRU AKIM MAKĠNALARININ GENEL YAPILARI VE ÖZELLĠKLERĠ
II- DĠNAMOLAR
III- DOĞRU AKIM MOTORLARI
IV- STEP (ADIM) VE SERVO MOTORLAR
V- BĠR FAZLI TRAFOLAR
VI- ÜÇ FAZLI TRAFOLAR
VII- SANAYĠ TĠPĠ DOĞRULTMAÇLAR
ÜNİTE I : DOĞRU AKIM MAKİNALARININ GENEL YAPILARI VE ÖZELLİKLERİ
A- Doğru Akım Makinasının Tanımı
B- Genel Yapıları
1. Endüvi yapıları
2. Endüktör yapıları
3. Kollektör ve firçalar
4. Yataklar ve diğer parçalar
C- ÇalıĢma Prensibi
1. Ġndüksiyon prensibi
2. Bir iletkende indüklenen EMK' nın değeri ve yönü
3. Dönen bir bobinde indüklenen EMK' nın değeri
4. Ġndüklenen EMK' nın doğrultulması
D- Endüvi Reaksiyonu ve Komitasyon
l. Endüvi reaksiyonunun etkileri ^
2. Endüvi reaksiyonunu önleme yöntemleri
3. Komitasyon
4. Komitasyonu bozan etkiler
5. Komitasyonu kolaylaĢtırıcı tedbirler
ÜNİTE II : DİNAMOLAR
A- Uyartım Kavramı ve Dinamoların Uyartım Bakımından ÇeĢitleri
B- ġönt Dinamolar
1. Tanımı
2. Uyartım Ģartları
3. Özellikleri
4. Kullanma yerleri
C- Seri Dinamolar
1. Tanımı
2. Özellikleri
3. Kullanma yerleri
D- Kompunt Dinamolar
1. Tanımı
2. Bağlantı Ģekilleri
3. özellikleri
4. Kullanma yerleri
E- Dinamolarda Kayıplar ve Verim
ÜNİTE III : DOĞRU AKIM MOTORLARI
A- Tanıtılması
B- ÇalıĢma Prensibi
1. Ġçinden akım geçen bir iletkenin manyetik alan içindeki durumu ve sol el kuralı
2. Ġçinden akım geçen bobinin manyetik alan içindeki durumu
C- Zıt EMK ve Önemi
D- Yol Verme Reostası ve Önemi
E- Devir Sayısı ve Ayarı
F- Endüvi Reaksiyonu ve Komitasyon
G- ġönt Motorlar
l. Yapısı ve özellikleri
2. Bağlantı Ģekli
3. Kullanma yerleri
H- Seri Motorlar
1. Yapısı ve özellikleri
2. Bağlantı Ģekli
3. Kullanma yerleri
I- Kompunt Motorlar
1. YapıĢı ve özellikleri
2. Bağlantı Ģekilleri
3. Kullanma yerleri
J- Fırçasız DC Motorları
1. Yapısı ve özellikleri
2. Bağlantı Ģekilleri
3. Kullanma yerleri
K- DC Motorların Arızaları ve Tespiti
L- DC Motorlarında Güç ve Moment
M- DC Motorlarında Kayıplar ve Verim
ÜNİTE IV : STEP (ADIM) VE SERVO MOTORLAR
A- Step ( Adım ) Motoru
1. Tanımı
2. Yapısı
3. ÇalıĢma prensibi
4. Özellikleri ve kullanma yerleri
B- Servo Motorlar
1. Tanımı
2. ÇeĢitleri ( AC – DC )
3. ÇalıĢma prensibi
4. Özellikleri ve kullanma yerleri
ÜNİTE V : BİR FAZLI TRAFOLAR
A- Önemi ve Tanımı
B- Genel Yapıları
C- ÇalıĢma Prensibi
D- Îndüklenen EMK Değeri ve DönüĢtürme Oranı
E- Kaçak Akı Önemi ve Azaltıcı Önlemler
F- BoĢ ÇalıĢması ve Vektör Diyagramının Ġncelenmesi
G- Yüklü ÇalıĢması
H- Kısa Devre ÇalıĢması
I- Kayıplar ve Verim
l. Nüve kayıpları ve bulunması
2. Sargı kayıpları ve bulunması
3. Verimin bulunması
J- Polarite
1. Polaritenin önemi
2. ÇeĢitli yöntemlerle sargı uçlarının bulunması
K- Paralel ÇalıĢma
1. Önemi
2. Paralel bağlama koĢulları
3. Yüke iĢtirak
L- Oto Trafoları
1. Tanımı ve yapısı
2. Akım gerilim iliĢkileri
3. Nüve gücünün hesabı
4. özellikleri ve kullanma yerleri
M- Ölçü Trafoları
1. Tanımı
2. ÇeĢitleri
3. Nüve ve sargı yapıları
4. Özellikleri ve kullanma yerleri
ÜNİTE VI : ÜÇ FAZLI TRAFOLAR
A- Üç Adet Bir Fazlı Trafodan Meydana Gelen Üç Fazlı Trafolar
B- Bir Nüveli Üç Fazlı Trafolar
1. Nüve yapıları
2. Özellikleri
C- Bağlantı ġekilleri ve Özellikleri
1. Yıldız-Yıldız bağlama
2. Üçgen-Üçgen bağlama
3. Üçgen-Yıldız bağlama
4. Yıldız-Zikzak bağlama
D- Bağlantı Grupları ve Özellikleri
E- Paralel Bağlanmaları
G- Soğutmanın Önemi ve Türleri
ÜNİTE VII : SANAYİ TİPİ DOĞRULTMAÇLAR
A- Doğrultmaçların Önemi ve Doğrultmaç ÇeĢitleri
B- Üç Fazlı Yarım Dalga Doğrultmaç
1. Bağlantı Ģekli
2. Akım-gerilim iliĢkileri
3. Özellikleri
C- Üç Fazlı Tam Dalga Doğrultmaç
1. ÇeĢitleri
2. Bağlantı Ģekli
3. Akım - gerilim iliĢkileri
4. Özellikleri
D- Düz ve Ters Diyodlar
E- Doğrultmaçlarda Uygun Eleman Seçimi
F- Doğrultmaçlarda Soğutmanın Önemi ve Soğutma Plakaları
G- Bir Fazlı Tristörlü Doğrultmaç Devresi
H- Üç Fazlı Tristörlü Doğrultmaç Devresi
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
X.SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim basan île tamamlayan her öğrenci;
1- Endüstride kullanılan, foto elektronik elemanların, tristörlerin, triyakların ve diyakların
özelliklerini ve kullanma yerlerini tasarlar.
2- Elektroniğin temel yapı elemanlarından olan opampların yapısını, çeĢitlerini ve kullanım
alanlarını gösterir.
3- IĢık yayan diyodlar, ultra ses dalgaları ve radyo dalgaları ile yapılan uzaktan kumanda
tekniklerini kavrar.
4- IĢığa duyarlı foto elektronik elemanlarla yapılan çeĢitli kumanda ve kontrol devrelerinin
tasarımını yapar.
5- Her türlü elektrik motor ve makinalarının sargılarında oluĢacak ısı artıĢlarına karĢı koruma
devrelerini geliĢtirir.
6- Tristör, triyak, kondansatör ve direnç elemanları kullanarak çeĢitli zamanlayıcı devreleri kurar.
7- Alternatif ve doğru akımı birbirine çeviren invertör ve konvertör devrelerinin farklılıklarını ve
özelliklerini ayırt eder.
8- ÇeĢitli duyarlı elemanlardan yapılan transdüserlerin kullanım alanlarını açıklar.
DERSİN UYGULANMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Ders konusunun kapsamına uygun öğretim metodu seçilmeli ve eğitim araçlarından yararla-
nılmalıdır.
2-Ders kitabı bulunmadığı durumda, ders öğretmeni ders konularım hazırlayarak öğrencilere
vermelidir.
3- IX.sınıf temel elektronik ders konulan kısaca hatırlatılmalıdır.
4- Konular ile ilgili kurum, kuruluĢ veya firmaların yayın ve kataloglarından öğrenciler yararlandı-
rılmalıdır.
5- Uygulaması olmayacak teorik konularda gereksiz bilgiler anlatılmamalıdır.
6- Bilgisayar destekli eğitim uygulamaları kapsamında elektronik elemanlar ve devrelere ait
program disketlerinden ve CD’ lerinden yararlanılmalıdır.
7- Konular, deney setleri kullanılarak uygulamalı veya gösterim metodu ile iĢlenmelidir.
8- Elektrik ve elektronik atelyesi öğretmenleri ile iĢbirliği yapılmalıdır.
9- Konulara ayrılacak süreler zümre öğretmelerince belirlenmelidir.
10- Dersin uygulamasında verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
11- Üniteler arasında okul eğitim ortamları ve çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
X.SINIF
ÜNİTELER:
L- ENDÜSTRĠYEL ELEKTRONĠK ELEMANLARI
II- ĠġLEMSEL YÜKSELTEÇLER (OPAMPLAR )
III- FOTO ELEKTRONĠK ELEMAN UYGULAMALARI
IV- ISI KONTROL DEVRELERĠ
V- UZAKTAN KUMANDA TEKNĠKLERĠ
VI- ZAMANLAYICILAR
VII- GÜÇ ÇEVĠRĠCĠLER
VIII- TRANSDÜSERLER
ÜNİTE l : ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK ELEMANLARI
A- Endüstriyel Elektronik Tanımı
B- Isıl Dirençler ( Termistörler )
C- Fotoelektronik Elemanlar
1. Fototristörler
2. Fototriyaklar
3. Kaynak ve algılayıcı çift ( opto kuplaj )
D- Transistörler
1. Yükselteç olarak kullanılan transistörler
2. Anahtar olarak kullanılan transistörler
3. Transistorlu röle veya kontaktör kumandası
4. Transistörlü elektronik ateĢleme sistemi
E- Tek BileĢenli Transistor ( UJT )
F- Programlanabilen Üç Uçlu Yarı Ġletken ( PUT )
G- Silikon Anahtarlar
l. Tek yönlü silikon anahtar ( SUS )
2. Çift yönlü silikon anahtar ( SBS )
H- Tristör
1. Tristörün yapısı ve çalıĢma karakteristiği
2. Tristörün sağlamlık kontrolü
3. Tristör tetikleme devreleri ve kapı ( geyt ) kontrolü
4. Tristörün D.A. da kullanımı
5. Tristörün A.A. da kullanımı
6. Tristörlü faz kontrol devreleri
7. Tristör durdurma devreleri
8. Tristör uygulama devreleri
a) Tristörün Ģalter olarak kullanımı
b) Tristörlerle motor dönüĢ yönünü değiĢtirme
c) Tristörlerle motor devir sayısı değiĢtirme
d) Tristörlü invertör devreleri
e) IĢık kuplajlı tristör kontrol devreleri
f) UJT ve Tristörlü yük kontrol devreleri
I- Diyak
J- Triyak
1. Triyak'ın yapısı ve çalıĢması
2. Avometre ile sağlamlık kontrolü
3. Triyak ile faz kontrol devreleri
4. Triyak uygulama devreleri
a) Triyak'ı anahtar veya Ģalter olarak kullanma
b) Triyak ile ıĢık kontrol devreleri
c) Triyak ile motor çalıĢtırma devreleri
5. Triyak ve Tristörün karĢılaĢtırılması
ÜNİTE II : İŞLEMSELYÜKSELTEÇLER ( OPAMPLAR )
A- Opampların Yapısı
B- Opamplı Uygulama Devreleri
1. Voltaj takip edici devre
2. Faz çeviren devre
3. Faz çevirmeyen devre
4. Faz tersleyen toplayıcı
5. Diferansiyel yükselteç
6. KarĢılaĢtırıcı devre
7. Ġntegral devre
8. Türev devre
9. Opamplı doğrultmaç devreleri
ÜNİTE III : FOTO ELEKTRONİK ELEMAN UYGULAMALARI
A- IĢık Kontrollü Röle Devreleri
B- Opamplı IĢık Kontrol Devreleri
C- IĢıklı Uzaktan Kumanda
D- Foto Dirençli Devreler
E- Elektronik Devir Sayıcılar
F- Kızıl Ötesi Led ve Foto Transistor Ġle Bilgi TaĢıma
G- FlaĢör
H- IĢık Modülatörleri
I- IĢıldak
ÜNİTE IV : ISI KONTROL DEVRELERİ
A- Termokupllu Sıcaklık Kontrolü
B- Termistörlü Sıcaklık Kontrolü
C- Motor Veya Transformatör Sargı Sıcaklık Kontrolü
ÜNİTE V : UZAKTAN KUMANDA TEKNİKLERİ
A- IĢık Yayan Diyodlar Ġle Uzaktan Kumanda
B- Optik Kuplaj Ġle Uzaktan Kumanda
C- Ultrases Dalgaları Ġle Uzaktan Kumanda
D- Radyo Dalgaları Ġle Uzaktan Kumanda
ÜNİTE VI : ZAMANLAYICILAR
A- Zaman Sabiti
1. R-L zaman sabiti
2. R-C zaman sabiti
B- Zamanlayıcı ÇeĢitleri
1. Düz zaman rölesi
2. Ters zaman rölesi
C- Zaman Rölesi Uygulamaları
1. Tek transistorlu zaman röleleri
2. Elektronik merdiven otomatiği
3. Periyodik zamanlayıcı
4. Tristörlü zamanlayıcılar
5. Triyaklı zamanlayıcılar
6. Entegreli ( 555 ) zamanlayıcılar
7. Dijital devreli zamanlayıcılar
ÜNİTE VII : GÜÇ ÇEVİRİCİLER
A- Transistörlu Konvertörler
B- Tristörlü Konvertörler
C- Doğru Akım Alternatif Akım Konvertörü ( DC - AC )
D- Doğru Akım – Alternatif Akım – Doğru Akım Konvertörü ( DC – AC – DC )
ÜNİTE VIII : TRANSDÜSERLER
A- Transdüserin Tanımı
1. Yapısı ve tipleri
a) Direnç
b) Kapasite
c) Ġndüktans
2. Trandüserin ÇeĢitleri
a) Termistörlü transdüserler
b) Termokupllu transdüserler
c) Foto elemanlı transdüserler
d) Radyasyon transdüserleri
e) Kimyasal transdüserler
B- Transdüser Ġle AkıĢkan Ölçümü
C- Ultrasonik Transdüserler
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
BİLGİSAYAR UYGULAMALARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
X. SINIF
GENEL AMAÇLAR
1- Windows programını kullanacağı kiĢisel bilgisayarına yükler.
2- Windows'daki pencereleri kendi çalıĢma alanına göre ayarlar.
3- Sabit disk ve disket üzerindeki dosyalarda düzenlemeler yapar.
4- Kendine ait özel olarak kullanabileceği not defteri, telefon rehberi ve adres defteri oluĢturur.
5- Takvim penceresini kullanarak randevuları kaydeder.
6- Basit resimler ve grafikler çizer.
7- Kelime iĢlemci write kullanır.
8- Devre çizim programlarım kullanır.
9- Çizimleri büyültüp küçültebilir.
10- Çizilen Ģekillerde kesme, yapıĢtırma, çoğaltma ve kopyalama yapar.
11- Elektronik baskı devresi Ģemasının bilgisayarda çizimim uygular.
DERSİN UYGULANMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR :
1- Üniteler arasında okul eğitim ortamları ve çevre özellikleri de dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
2- Üniteler ayrılacak süre amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenmelidir.
3- Paket programların özellikleri ve bunların kullanılması tanıtılmalıdır.
4- Dersin iĢlenmesi sırasında konular tekrarlandıktan sonra mümkün olduğu kadar çok uygulama
yaptırılmalıdır.
5- Dersi mümkün olduğu kadar bilgisayar baĢında uygulamalı olarak yapmaya çalıĢılmalıdır. Bu
sağlanmadığı taktirde, birkaç derste bir anlatılan konular uygulatılmalıdır.
6- Komut fonksiyon tuĢlarının kullanılması tanıtılmalıdır.
7- Paket program menüleri tanıtılmalıdır.
8- Elektronik, Dijital Elektronik ve MikroiĢlem devre düzenlemeleri yaptırılarak, devre analizleri
gerçekleĢtirilmelidir.
9- Elektronik devre Ģeması çizdirilerek, baskı devre seması çıkarttırılmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
BİLGİSAYAR UYGULAMALARI DERSİ ÖGRETİM PROGRAMLARI
X.SINIF
ÜNİTELER:
I- WĠNDOWS
II- ELEKTRONĠK DEVRE ġEMASI ÇĠZĠM PROGRAMI
III- ELEKTRONĠK BASKOI DEVRESĠ ÇĠZĠM PROGRAMI
ÜNİTE 1 : WİNDOWS
A- Windows Programının ÇalıĢabileceği Programın Tanımlanması
B- Windows Programının Yüklenmesi
C- Pencerenin Bölümlerini Tanıma
D- Terimler
E- Windows’ daki Ana Program Grupları
F- Windows ‘ u BaĢlatma
G- Menü Seçme ve Kapatma
H- Pencere Boyutunu Büyültme , Küçültme ve Önceki Durumuna DönüĢtürme
I- Program Yöneticisi Grup Penceresini Açma
J- Program Açma ve Kapatma
K- Program Grup Penceresini Kapatma
L- Fareyi ÖzelleĢtirme
M-Windows’ dan ÇıkıĢ
N- Pencere Uygulamaları
1. Pencere boyutunu değiĢtirme
2. Pencere ve simge taĢıma
3. Saat uygulaması
4. BaĢka bir pencere açma
5. Hesap makinesi uygulaması
6. Etkin pencereler arasında geçiĢ yapma
7. Uygulamalar arasında veri aktarımı
8. Açık pencereleri düzenleme
O- Dosya Yönetimi
1. Dosya yöneticisini baĢlatma
2. Dizin ağacı
3. Disket biçimleme
4. Sürücü değiĢtirme
5. Disket etiketleme
6. Dizin yaratma
7. Dizin penceresi
8. Dosya kopyalama
9. Dosya silme
10. Dosya yöneticisinden çıkıĢ
P- Not Defteri
1. Not defterini baĢlatma
2. Metin yazma,sözcük kaydırma,imleç hareketleri,sekme iĢareti
3. Dosya kaydetme
4. Not defterini temizleme
5. Dosya yükleme
6. Metin düzenleme
7. Yeni adla kaydetme
8. Dosya yazdırma
9. Not defterinden çıkıĢ
10. Pano
R- Kart Dosyası Kullanma
1. Kart dosyasını baĢlatma
2. BaĢlık satırına ulaĢma
3. Dosyasına kart ekleme
4. Kart dosyasını görüntüleme
5. Kart dosyasını kaydetme,temizleme ve yükleme
6. BaĢlık alanında düzenleme yapma
7. Bilgi alanını düzenleme
8. Bir kartın silinmesi
9. Kart dosyasını yazdırma
10. BaĢka uygulamalara veri aktarımı
S- Takvim Kullanma
1. Takvimi baĢlatma
2. Günlük takvimi keĢfetme
3. Yıllık takvimi kullanma
4. Randevu giriĢi
5. Özel bir zamanı ekleme
6. Günlük notları girme
7. Takvim kaydetme,silme ve yükleme
8. Takvimi yazdırma
9. Alarmı kurma
10. Veri aktarımı
11. Takvimden çıkıĢ
T- Paintbrush
1. Paintbrusch’ı baĢlatma
2. Çizim ve düzenleme araçları
3. Ġmleç biçimleri
4. Renk seçme
5. Çizgi kalınlığı seçme
6. ġekil seçme ve çizme
7. Sprey , boya silindiri ve fırça ile Ģekil çizme
8. Renk silgisini ve silgiyi kullanarak silme
9. Ekran temizleme
10. Metin aracı
11. Eğri aracı
12. Çokgen çizme
13. Kesimler
14. Kesim taĢıma
15. Kesim kopyalama
16. Diğer bir uygulamaya grafik aktarma
17. Kesim silme
18. Kesim çevirme
U- Write
1. Write’ı baĢlatma
2. Metin giriĢi
3. Ġmleç hareketleri
4. Sayfa düzeni
5. Paragraf düzeni
6. Sekmeler
7. Düzenleme
8. Ġsteğe bağlı tireleme
9. Kalın harf ve alt çizgi
10. Grafik ve metin yapıĢtırma
V- Windows’u özelleĢtirme
1. Yeni grup penceresi
2. Uygulama taĢıma
3. Uygulama kopyalama
4. Uygulamaları ve grup pencerelerini silme
5. Denetim masası,
6. Doğrudan doğruya dos komut isteminden uygulama baĢlatma
ÜNİTE II : ELEKTRONİK DEVRE ŞEMASI ÇİZİM PROGRAMI
A- Elektronik Devre Çizim Programına GiriĢ
1. Genel tanıtım
2. Ekran düzeni
3. Elektronik devre çizim programına giriĢ ve çıkıĢ
B- Tasarım Birimi
1. Tasarım ekranı
2. Ana menü’ nün tanıtımı
3. Alt menü‘ ler
4. Örnek uygulama
C- Dosya Yaratma
D- Elektronik Devre Tasarımı
1. Çizim penceresinin ölçülendirilmesi
2. Çizim penceresinin etkilendirilmesi
3. Elemanların seçilip yerleĢtirilmesi
4. Elemanların döndürülmesi
5. Hatların çizimi
6. Bağlantı noktaları
7. Eleman silme ve yerleĢtirme
8. Hatları silme ve yerleĢtirme
9. Bir bloğu taĢıma
E- Dosya Kaydetme ve Çağırma
F- Yazıcıdan ÇıkıĢ Alma,
G- Hata Mesajları
ÜNİTE III : ELEKTRONİK BASKI DEVRESİ ÇİZİM PROGRAMI
A- Elektronik Baskı Devre Çizim Programına GiriĢ
1. Genel tanıtım
2. Ekran düzeni
3. Elektronik baskı devre çizim programına giriĢ ve çıkıĢ
B- Elektronik Baskı Devre Çizim Programını BaĢlatma
1. Dosya oluĢturma
2. Komutların kullanılması
3. Dosyanın yüklenmesi
4. Yardım fonksiyonu iĢlemi
5. Hata mesajları
C- Elektronik Baskı Devre Tasarımı
1. Hatların çizimi
2. Hatları inceltme ve kalınlaĢtırma
3. Pad koyma
4. Pad silme
5. Hatları silme
6. Eleman yerleĢtirme
7. Elemanların yönü
8. Yazı yazma
9. Yazı silme
D- Yazıcıdan ÇıkıĢ Alma
E- Elektrik Devre Çizimleri
F- Elektrik Tesisat Proje Çizimi
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ATELYE VE LABARATUVAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
X.SINIF
GENEL AMAÇLAR:
( ATELYE )
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerini baĢarı ile tamamlayan her öğrenci;
1- Otomatik kumanda devre elemanlarını kullanarak verilen devre Ģemalarını kurar.
2- Kumanda devre sembollerini değiĢik normlarda kullanarak devre Ģemalarını çizer.
3- Elektronik devre elemanlarını kullanarak verilen devre Ģemalarını test eder.
4- Kollektörlü makinaların sarım Ģekilleri ile endüvi ve endüktör sarımlarını uygular.
5- Bir fazlı trafo imalatını gerçekleĢtirmek için gerekli hesaplamaları yapar.
6- Bir ve üç fazlı sarım Ģekilleri ile stator sarımlarını uygular.
( LABARATUVAR )
1- Watmetre , Cosfimetre , Ampermetre Voltmetre kullanarak güç ve güç katsayısını ölçer.
2- Elektroteknik dersinde görülen alternatif akımın seri ve paralel devrelerinin deneyini test eder.
3- Endüstride kullanılan doğru akım dinamolarının özelliklerini açıklayan deneylerini yapar.
4- Endüstride kullanılan doğru akım motorlarının özelliklerini açıklayan deneylerini yapar.
5- Trafoların çalıĢma özelliklerini açıklayan deneylerini test eder.
DERSİN UYGULAMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metotları kullanılmalı, mümkün
olduğu kadar öğretim araç ve gereçlerden yararlanmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynakları temin
ederek öğrencilerin istifadesine sunulmalıdır.
3- Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli, her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
4- Konularla ilgili firma katalogları ve benzeri dökümanlardan yararlanılarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır .
6- Dersin iĢlenmesinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Üniteler arasında okul eğitim ortamları ve çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
8- Ünitelere ayrılacak süre , amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenecektir.
9- Dersin uygulamasından önce teknolojik bilgiler verilmeli ve bu bilgilere uygun uygulamalar
yapılmalıdır.
10- Stator sarımlarında ekonomik olması için sipir sayıları az tutularak düĢük gerilimde çalıĢtırılma
yapılabilir.
11- Trafo sarımlarında atelye ve çevre imkanlarına göre hazır saç paket nüveler kullanılmalıdır.
12- Elektronik devre uygulamalarında endüstriyel elektronik dersi zümre öğretmenleri ile iĢbirliği
yapılmalıdır.
13- Kollektörlü makinaların sarım teknikleri hakkında ve sökülüp takılmasında uygulanacak
iĢlem sırası uygulamalı olarak gösterilmelidir.
14- Otomatik kumanda becerileri ileri düzeye ulaĢtığında diğer atelyelerde meydana gelen kumanda
arızalarına öğretmen nezaretinde görülmelidir.
15- Öğrenciler labaratuvara dönerli biçimde bağımsız labaratuvar öğretmeni ile gruplar halinde
götürülmelidir.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTİTRİK BÖLÜMÜ
ATELYE VE LABORATUVAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
X. SINIF
ÜNİTELER:
ATELYE ÜNİTELERİ
I- MOTOR KUMANDA DEVRELERĠ
II- ENDÜSTRĠYEL ELEKTRONĠK UYGULAMALARI
III- KOLLEKTÖRLÜ MAKĠNALARIN SARIMI
IV- TRAFO SARIMLARI
V- STATÖR SARIMLARI
LABORATUVAR ÜNİTELERİ
I- GÜÇ VE GÜÇ KATSAYISI ÖLÇME
II- ELEKTROTEKNĠK UYGULAMALARI
III- DĠNAMOLAR
IV- DOĞRU AKIM MOTORLARI
V- TRAFOLAR
ATELYE ÜNİTELERİ
ÜNİTE I : MOTOR KUMANDA DEVRELERİ
A- Asenkron Motorlar
1. Motorun tanıtılması
2. Motor etiketinin incelenmesi
3. Klemens bağlantı kutusunun incelenmesi
4. Motorun yıldız bağlantı ve özelliği
5. Motorun üçgen bağlantısı ve özelliği
6. Motorda devir yönünün değiĢimi
B- Motor Koruma Röleleri ve Sigortalar
1. AĢırı akım röleleri
2. Termistör
3. Faz koruma röleleri
4. AĢırı ve düĢük gerilim röleleri
5. Vidalı sigortalar
6. Anahtarlı tip otomatik sigorta
7. Bıçaklı ( NH ) sigortalar
8. Motor devrelerinde sigorta ve termik seçimi
C- Kumanda Devre Elemanlarının Tanıtılması
1. Paket Ģalterler
2. Butonlar
3. Sinyal lambaları
4. Sınır anahtarları
5. Zaman röleleri
6. Kontaktör ve röleler
a) Tanıtımı
b) ÇeĢitleri
c) Kontaktör seçimi
7. Kumanda kabloları ve kablo seçimi
D-Kumanda Devre Sembolleri ( TSE, Alman, Rus, Amerikan normu )
E- Kumanda Devre ġemaları ve Uygulamaları
1. Devre Ģemaları çizimine ait genel bilgi
2. ġemalarda tanıtma iĢaretleri
3. Motorun kesik çalıĢması
4. Motorun bir yönde sürekli çalıĢması
5. Motorun iki kumanda merkezli sürekli çalıĢması
6. Enversör paket Ģalterin devre Ģeması ve bağlantısı
7. Kilitleme devreleri
a) Buton kilitlemeli
b) Elektriksel kilitlemeli
c) Mekaniksel kilitlemeli
8. Motorun iki yönde çalıĢması
9. Motorun iki yönde sınır anahtarı ile çalıĢması
10. Motorun zaman ayarlı çalıĢması ve durması
11. Problem halinde değiĢik uygulamalar
F- Motorlarda KalkıĢ Akımını DüĢürme
1. KalkıĢ akımının Ģebeke üzerindeki etkisi
2. KalkıĢ akımını azaltma yöntemleri
3. Yıldız – üçgen yol vermenin önemi
4. Yıldız – üçgen yol vermede yıldız çalıĢma süresinin önemi
5. Yıldız - üçgen yol vermede termik , sigorta ve kontaktör seçimi
6. Paket tip yıldız – üçgen Ģalterinin incelenmesi
7. Paket tip yıldız – üçgen Ģalter ile manyetik (otomatik) Ģalterin karĢılaĢtırılması .
8. Paket yıldız – üçgen Ģalter Ģemasının çizilmesi ve uygulaması
9. Otomatik yıldız – üçgen Ģalter Ģemasının çizilmesi ve uygulaması
10. Oto trafosu ile yol vermenin incelenmesi
11. Oto trafosu ile yol verme Ģemasının çizilmesi ve uygulaması
12. Dirençle yol vermenin incelenmesi
13. Dirençle yol verme Ģemasının çizilmesi ve uygulaması
14. Rotoru sargılı motorlara yol vermenin incelenmesi
15. Rotoru sargılı motorlara yol verme Ģemasının çizilmesi ve uygulaması
G- Motorlarda Frenleme
1. Frenlemenin önemi ve çeĢitleri
2. Balatalı frenlemenin tanıtılması, devre Ģeması çizilmesi ve uygulaması
3. Dinamik frenlemenin tanıtılması
a) Dinamik frenleme geriliminin hesaplaması
b) Buton kontrollü dinamik frenleme devre Ģeması çizilmesi ve uygulaması
c) Düz ve ters zaman röleli dinamik frenleme devre Ģeması çizilmesi ve uygulaması
d) Ġki yönde çalıĢılan motorun dinamik frenleme devre Ģeması çizilmesi ve
uygulaması
4. Ani durdurma anahtarının tanıtılması, devre Ģeması çizilmesi ve uygulaması
H- DeğiĢik kumanda problemleri ve uygulamaları
ÜNİTE II : ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK UYGULAMALARI
A- Isı ve IĢık Kontrol Elemanları
1. Isı kontrol elemanlarının tanıtılması ve incelenmesi
a) Termistörler
b) Termokupullar
c) Termostatlar
2. IĢık Kontrol Elemanlarının Tanıtılması ve Ġncelenmesi
a) Foto dirençler ( LDR )
b) Foto diyotlar
c) Foto piller
d) Foto transistörler
B- Transistör Uygulamaları
1. Transistörlü anahtarlama devrelerinin incelenmesi ve uygulanması
a) Isı alarm devresi
b) IĢık alarm devresi
c) Hırsız alarm devresi
2. Transistörlü zaman gecikme devresinin incelenmesi ve uygulanması
a) R-L zaman sabitesi hesabı
b) R-C zaman sabitesi hesabı
c) Transistörlü merdiven otomatiği devresi
d) Zaman gecikmeli çalıĢan devre
e) Zaman gecikmeli duran devre
f) Transistörlü flıp-flop devre
g) Ayarlanabilir flaĢör devresi
3. Alan etkili transistörlerin ( FET ) tanıtılması
C- Op-Amp Uygulamaları
1. Op-amp ile faz değiĢtirmeli ( inverting ) yükselteç devresi yapımı
2. Op-amp ile aynı fazlı ( non inverting ) yükselteç devresi yapımı
3. Op-amp ile gerilim karĢılaĢtırıcı devrenin yapımı
4. Op-amp ile toplayıcı devrenin yapımı
5. Op-amp ile zaman gecikmeli devrenin yapımı
D- Tristör Uygulamaları
1. Tristörün tanıtımı ve karakteristiği
2. Tristörün iletim yalıtım kontrolü uygulaması
3. Tristörün tetiklenmesi ile uygulamalar
a) AC’ de tetiklenmesi
b) DC’ de tetiklenmesi
4. Tristör ile faz kontrol uygulamaları
a) UJT’ nin tanıtımı ve UJT tetiklemeli tristör faz kontrol devresi
b) Tristör ile lamba karartma devresi yapımı
c) Tristör ile DC motor hız kontrolü
d) Slikon anahtarlarının incelenmesi
1) Tek yönlü silikon anahtar ( SUS )
2) Ġki yönlü silikon anahtar ( SBS )
3) Slikon kontrollü anahtar ( SCS )
4) Kuadraklar
E- Triyaklar
1. Triyakın tanıtılması
2. Triyakın iletim yalıtım kontrolü uygulaması
3. Triyakın tetikleme modları ile ilgili uygulamalar
4. Triyak ile faz kontrol uygulamaları
a) Diyakın tanıtımı
b) Diyak tetiklemeli triyak faz kontrolü devresi
c) Triyak ile lamba karartma devresi yapımı
d) Triyak ile AC motor hız kontrolü
5. IĢık ( LDR ) kontrollü dimmer devresi
ÜNİTE III : KOLLEKTÖRLÜ MAKİNALARIN SARIMI
A- Kollektörlü makinaların parçalarının ve görevlerinin hatırlanması
B- Kollektörün değiĢtirilmesi, değiĢtirme esnasında dikkat edilecek hususlar
C- Makinalar da balans ve önemi
D- Endiktör ve endüvi bobinlerin muayenesi
E- BoĢ bir endüvinin sarıma hazırlanması
1. Kollektör dilimleri arası kontrol
2. Kollektör gövde arası kontrol
3. Endüvi oyuklarının yalıtılması
F- Basit paralel çizim Ģemasının çizilmesi ve uygulamaları
G- Çoklu paralel çizim Ģemasının çizilmesi ve uygulamaları
H- Arızalı bir endüviyi sökmek ve sarım Ģemasını çıkartmak
ÜNİTE IV : TRAFO SARIMLARI
A- Bir Fazlı Trafolar
1. Ġmalat hesabı
2. Makara yapımı
3. Bobinlerin Sarımı
4. Saçların düzenlenmesi
5. Trafo montajının yapım ve kontrolü
B- Oto Trafosu Yapımı
1. Ġmalat hesabı
2. Makara yapımı
3. Bobinlerin Sarımı
4. Saçların düzenlenmesi
5. Trafo montajının yapım ve kontrolü
C- Üç Fazlı Trafolar
1. Ġmalat hesabı
2. Makara yapımı
3. Bobinlerin Sarımı
4. Saçların düzenlenmesi
5. Trafo montajının yapım ve kontrolü
ÜNİTE V : STATÖR SARIMLARI
A- Üç Fazlı Asenkron Motorun Tanıtılması
B- ÇalıĢma Prensibi ve Döner Alan
C- Senkron Hız, Asenkron Hız ve Kaymanın Tanımı
D- Motor Etiketlerinin Açıklanması
E- Sarımda Kullanılan Takım ve Gereçler
F- Asenkron Motorun Sökülüp Takılmasında ĠĢlem Sırası
G- Üç Fazlı Asenkron Motorun Sarım ÇeĢitleri
H- Statorun Sarıma Hazırlanması
I- Asenkron Motorun Sarılması
1. El sarım Ģema çizimleri ve sarım uygulamaları
a) Ġki kutuplu
b) Dört kutuplu
2- Yarım kalıp Ģema çizimleri ve sarım uygulamaları
a) Ġki kutuplu değiĢik adımlı
b) Dört kutuplu eĢit adımlı
3. Tam kalıp sarım Ģema çizimleri ve sarım uygulamaları
a) Dört kutuplu değiĢik adımlı
J- Asenkron Motor Özel Sarımları
1. Kademeli yarım kalıp sarım uygulamaları
2. KısaltılmıĢ adımlı sarımın avantajları, Ģema çizimleri ve sarım uygulamaları
3. Dahlender sargılı motor
a) Bobin gurubu bağlantıları
b) Sarım Ģeması çizimi
c) Faz gurubu bağlantıları
d) Dahlender sarım Ģema çizimleri ve sarım uygulamaları
4. Motorların bakımların yapılması
5. Sargılı rotorların bakımı, arıza ve onarımı
K- Bir fazlı asenkron motorun tanıtılması
1. Bir fazlı sarım çeĢitleri
2. Sarım Ģemalarının çizilmesi
3. Bir fazlı sarım uygulamaları
L- Gölge kutuplu motorların tanıtılması, yapısı ve bobin bağlantı gurupları
LABARATUVAR ÜNİTELERİ
ÜNİTE I : GÜÇ VE GÜÇ KAT SAYISI ÖLÇME
A- Bir Fazlı Alternatif Akım Devrelerinde Ölçme
1. Alternatif akım ölçü aletlerinin tanıtılması
2. Ampermetre, voltmetre ve cosinüsfimetre yardımı ile görünür, aktif ve reaktif
gücün ölçülmesi
3. Wattmetre yardımı ile güç ölçme
4. Sayaç yardımı ile güç ölçme
5. Fluoresan lamba devresinde üç voltmetre yardımı ile balastın güç katsayısını
ölçme
B- Üç Fazlı Alternatif Akım Devrelerinde Ölçme
1. Yıldız ve üçgen sistemde akım gerilim iliĢkilerinin ölçülerek karĢılaĢtırılması
2. Cosinüsfimetre ile güç katsayısını ölçme
3. Wattmetre yardımı ile güç ölçme
4. Ampermetre ,voltmetre ,wattmetre yardımı ile güç katsayısı görünür aktif ve reaktif
gücün ölçülmesi
ÜNİTE II : ELEKTROTEKNİK UYGULAMALARI
A- Osilaskop Yardımı Ġle Alternatif Gerilimin Ġncelenmesi
B- Kondansatörlerin Ġncelenmesi
1.Sağlamlık deneyi
2.Dolması ve boĢalması
3.Seri ve paralel bağlantıları
C- Bobinin Alternatif Akım Devresindeki Etkisi
1. Nüvesiz bir bobinden geçen akım
2. Nüveli bir bobinden geçen akım ve nüvenin reaktansına etkisi
3. Frekansmetre ile ölçme
4. Bobin indüktansının bulunması
D- Fluoresan Lamba Devresinin Ġncelenmesi
E- RL-C Seri Devresinin Ġncelenmesi
F- R-C Paralel Devrenin Ġncelenmesi
G- RL-C Paralel Devrenin Ġncelenmesi
ÜNİTE III : DİNAMOLAR
A- ġönt Dinamolar
1. Remenans geriliminin ölçülmesi
2. BoĢ çalıĢma karakteristiği
3. Yük karakteristiği
B- Kompunt Dinamolar
1.BoĢ çalıĢma karakteristiği
2.Yük karakteristiği
3.Düz ve ters kompunt bağlantılar
ÜNİTE IV : DOĞRU AKIM MOTORLARI
A- ġönt Motorlar
1. Yol verilmesi
2. Devir yönü değiĢtirilmesi
3. Devir sayısı ayarı
4. Devir karakteristiğinin çıkarılması
5. Yükle devir sayısı değiĢiminin incelenmesi
B- Doğru Akım Servo Motorun ÇalıĢtırılması ve Özelliklerinin Ġncelenmesi
C- Step (Adım) Motorun ÇalıĢtırılması ve Özelliklerinin Ġncelenmesi
ÜNİTE V : TRAFOLAR
A-Trafonun Açık Devre Deneyi
1. DönüĢtürme oranının bulunması
2. Demir kayıplarının bulunması
3. BoĢ çalıĢmadaki güç kat sayısının bulunması
B- Trafoların Kısa Devre Deneyi
1. Kısa devre geriliminin yüzdesinin bulunması
2. Bakır kayıtlarının bulunması
3. Açık devre deneyinde alınan değerlerden yaralanılarak trafo veriminin bulunması
C- Trafonun Yüklü Deneyi
1. Primer akım ve sekonder gerilim değerlerindeki değiĢimin gözlenmesi
2. Regülasyonun bulunması
3. Verimin bulunması
D- Trafo Polaritelerinin Tespiti ve Ġki Trafonun Paralel Bağlanması
E- Bir Fazlı Üç Adet Trafo Ġle DeğiĢik Üç Fazlı Bağlantıların Yapılması
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
İLERİ KUMANDA TEKNİKLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
XI. SINIF
GENEL AMAÇLAR:
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim basarı ile tamamlayan her öğrenci;
1- Lojik sayı sistemlerim formüle eder.
2- Temel lojik kapı devrelerini tasarlar.
3- Lojik kapılar ile klasik kumanda devrelerini kurar.
4- Programlanabilir kumanda cihazını tanır.
5- PLC cihazının eleman ve eleman numaralarını seçer.
6- PLC cihazı ile komutları ve nasıl programlanacağını yorumlar.
7- Programlama panelinde bulunan komutları analiz eder.
8- PLC cihazına değiĢik özellikte yükler bağlayarak programlama yapar.
DERSİN UYGULAMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metodu kullanılmalı, mümkün
olduğu kadar öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynakları temin
ederek öğrencilerin istifadesine sunmalıdır.
3- Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli, her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
4- Konularla ilgili firma katalogları ve benzeri dokümanlardan yararlanılarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
6- Dersin uygulanmasında verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Üniteler arasında okul eğitim ortamları çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılarak, atelye öğretmenleri ile iĢbirliği yapılmalıdır.
8- Ünitelere ayrılacak süre, amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenecektir.
9- Lojik devre uygulamaları ile ilgili olarak, atelyede hazırlanacak devre modülleri eğitim aracı
olarak kullanılmalıdır.
10- Bu dersin iĢleniĢinde kullanılacak olan programlanabilir kumanda cihazının ( PLC ) tip, marka
ve özelliğine göre, müfredatta belirtilen konularda ekleme, çıkartma gibi değiĢiklikler
yapılabilir.
11- PLC ' lerin uygulama alanlarını görebilmek için çevre iĢletmelerine gezi düzenlenmelidir.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
İLERİ KUMANDA TEKNİKLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
XI. SINIF
ÜNİTELER :
I- LOJĠK DEVRELER
II- LOJĠK KAPILAR ÎLE KUMANDA DEVRELERĠNĠN KURULMASĠ
III- PROGRAMLANABĠLĠRKUMANDA VE CĠHAZIN TANITIMI
IV- ELEMANLAR VE ELEMAN NUMARALARI
V- KOMUTLAR
VI- PROGRAMLAMA PANELĠNĠN KULLANĠLMASĠ
VII- ALIġTIRMALAR
ÜNİTE I : LOJİK DEVRELER
A- Sayı Sistemleri
1. Desimal sayı sistemi
2. Binary sayı sistemi
3. Oktal sayı sistemi
4. Heksadesimal sayı sistemi
5. Sayı sitemlerinin birbirine dönüĢtürülmesi
B- Temel Lojik Kapılar
1. Sembolleri
2. Elektriki eĢdeğer devreleri
3. ÇalıĢma prensipleri
4. Doğruluk tabloları
C- Boolean cebiri ve lojik diyagramlar
D- Demorgan teoremleri
E- ĠĢlem sadeleĢtirme metotları
F- Lojik devre dizaynı
G- Dekoder,enkoder devreler
H- Muitivibratörler
1. Transistörlü mulitivibratörler
a) Çift dengeli multivibratörler ( Bistable )
b) Tek dengeli mutivibratörler ( Monostable )
c) Dengesiz multivibratörler ( Astable )
2. Flip - floplar
I- Sayıcılar
J- Lojik Entegrelerin( IC ) ÇeĢitleri ve Tanıtımı
K- 7 Elemanlı LED ( Display ) Uygulaması
ÜNİTE II : LOJİK KAPILAR İLE KUMANDA DEVRELERİNİN KULLANILMASI
A- Klasik Kumanda Devrelerinin Lojik Kumanda Devrelerine DönüĢtürme Tekniği
B- VE DEĞĠL Kapıları Ġle Mühürleme Devresi
C- Motor Devir Yönünü DeğiĢtirme Devresi
1. Kumanda devresinin güvenli çalıĢması için gerekli devreler
a) BaĢlangıç reset devresi
b) Gürültü filitre devresi
c) TitreĢim önleme devresi
d) Tampon ( sürücü ) devre
e) Yasaklama devresi
f) Kilitleme devresi
2. Güvenlik devrelerinin birleĢtirilmesi ve devir yönü değiĢtirme devresinin
oluĢturulması
D- Zaman Gecikme Devreleri
1. R-C zaman gecikme devresi
2. Tek dengeli ( monostable ) multivibratörle zaman gecikme devresi
3. Diğer zaman gecikme devreleri
E- Yıldız - Üçgen Motor Kumanda Devresi
1. Klasik yıldız-üçgen devrenin çizilmesi
2. Devrenin lojik formüllerinin yazılması
3. Lojik formüllerin lojik devreye dönüĢtürülmesi
ÜNİTE III : PROGRAMLANABİLİR KUMANDA VE CİHAZIN TANIMI
A- Programlanabilir Kumanda Cihazının ( PLC )Yapısı ve Fonksiyonu
B- Programlanabilir Kumanda Cihazının Ġç Yapısı
C- Program ve Komut Kavramları
D- PLC ve Röle Sistemi Arasındaki Fark
ÜNİTE IV : ELEMANLAR VE ELEMAN NUMARALARI
A- GiriĢ Rölesi
B- ÇıkıĢ Rölesi
C- Yardımcı Röle
D- Shift Register( Kaydırmalı Kaydedici )
E- Özel Yardımcı Röleler
F- Zaman Rölesi
H- Sayıcı
ÜNİTE V : KOMUTLAR
A- PLC Komutlannın Tanıtılması
B- Komutların Kullanılması Ġle Ġlgili Uygulamalar
ÜNİTEYİ VI : PROGRAMLAMA PANELİNİN KULLANILMASI
A- Bağlantısı ve Tanıtılması
B- Hafızanın Temizlenmesi
C- Program Yazılması
D- Programın Okunması
E- Bir Komutun Bulunması
F- Programın DeğiĢtirilmesi
G- Silme ve Ekleme
H- Programın Kontrol Edilmesi
I- Elemanların Görüntülenmesi
J- Komutların Görüntülenmesi
K- Monitör Modunda Ayar Değerlerinin DeğiĢtirilmesi
L- Zaman Rölesi ve Sayıcı Değerlerinin DeğiĢtirilmesi
M- Programlama Panelinin Kullanılması
ÜNİTE VII : ALIŞTIRMALAR
A- GiriĢ - ÇıkıĢ Devreleri Bağlanması
B- Mühürleme Devresinin Uygulanması
C- Kilitleme Devresinin Uygulanması
D- DeğiĢik Yüklerin Kumandası
E- Klasik Kumanda Devrelerini Programlama
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTRİK MAKİNALARI VE LABORATUVARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
XI.SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim öğretim faaliyetlerim basan ile tamamlayan her öğrenci;
1- Asenkron motorun yapısını ve çalıĢma prensibini açıklar.
2- Asenkron motorlarda kayma deneyini yapar.
3- Asenkron motorlarda statör ve rotorlarda indüklenen elektromotorkuvveti hesaplar.
4- Asenkron motorların boĢ çalıĢma ve kilitli rotor deneylerini yapar.
5- Asenkron motorlarda kalkıĢ akımının düĢürülmesi gereğini ve yöntemlerini uygular.
6- Asenkron motorlarda frekansa ve kutup sayısına bağlı olarak devir sayısı ayarı yapar.
7- Bir fazlı asenkron motorların yapıĢını, çeĢitlerini ve özelliklerini açıklar.
8- Kollektörlü motorların yapılarını, çeĢitlerini ve kullanma yerlerini seçer.
9- Alternatörün yapısını, önemini ve çeĢitlerini kavrar.
10- Altematörlerin paralel bağlama Ģartlarını yerine getirerek öğretmen gözetiminde
altematörleri paralel bağlar.
11. Senkron motorların yol verme deneyini yapar.
DERSİN UYGULAMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metodu kullanılmalı, mümkün
olduğu kadar öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynakları temin
ederek öğrencilerin istifadesine sunmalıdır.
3- Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli, her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
4- Konularla ilgili firma katalogları ve benzeri dökümanlardan yararlanarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
6- Dersin uygulanmasında verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Üniteler arasında okul eğitim ortamları çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
8- Ünitelere ayrılacak süre, amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenmelidir.
9- Asenkron motor, alternatör ve senkron motor deneylerini gruplar halinde öğretmen gözetiminde
labaratuvarda yapılmalıdır. Her deneyden sonra tartıĢma açılarak deneyin sonucu
yorumlanmalıdır.
10- Asenkron motor, stator sarımları ve sarım Ģemaları hesapları atelye ders programında
bulunduğundan bu konularda yalnız hatırlatmalar yapılmalıdır.
11- Öğrenciler deneyin yapılıĢı, deneyde gözlemler, varsa gerekli hesaplamalar ve deney sonucunu
bir rapor halinde düzenlemelidir.
12- Ünite konulan ile ilgili makinalar okulda yoksa, bunları tanıtmak üzere çevre iĢletmelere
gezi düzenlenmelidir.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ELEKTRİK MAKİNALARI VE LABORATUVARI DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
XI. SINIF
ÜNİTELER:
l- ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR YAPIġI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ
II- ASENKRON MOTORLARDA STATOR VE ROTORDA ĠNDÜKLENEN E.M.K
III- ASENKRON MOTORUN BOġ VE YÜKLÜ ÇALĠġMASĠ
IV- ASENKRON MOTORLARDA MOMENT VE VERĠM
V- ASENKRON MOTORLARA YOL VERME
VI- ASENKRON MOTORLARDA DEVĠR AYARI
VII- BĠR FAZLI ASENKRON MOTORLAR
VIII- KOLLEKTÖRLÜ AÇ MOTORLAR
IX- ALTERNATÖRLER
X- SENKRON MOTORLAR
ÜNİTE l : ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ
A- Asenkron Motorların Endüstrideki Önemi
B- Alternatif Akım Motorları Ġle Doğru Akım Motorlarının KarĢılaĢtırılması.
C- Genel yapıları
1. Stator yapısı
2. Sincap kafesli rotor yapısı
3. Sargılı rotor yapısı
D- ÇalıĢma Prensibi
l. Ġndüksiyon prensiplerinin hatırlatılması
2. Manyetik döner alanın oluĢumu
3. Döner alan içindeki rotorun dönüĢü
E- Senkron hız, asenkron hız ve kayma
F- Turmetre ile asenkron motorun devrinin ölçülmesi ve kayma deneyi.
ÜNİTE II : ASENKRON MOTORLARDA STATOR VE ROTORDA İNDÜKLENEN
E.M.K.
A- Stator Sargılarında Ġndüklenen E.M.K.
1. Bir bobinde indüklenen E.M.K. değeri
2. Stator faz E.M.K. değeri
3. Stator saç paketi manyetik indüksiyonun bulunması
4. Stator oyuklarındaki sarım sayısının bulunması
B- Rotorda Ġndüklenen E.M.K.
1. Kilitli rotor E.M.K.' sı ve rotor frekansı
2. BoĢ çalıĢmada rotor E.M.K.' sı ve frekansı
3. Yüklü çalıĢmada rotor E.M.K.' sı ve frekansı
C- Sargılı rotorlu asenkron motorlarda kilitli rotor, boĢ çalıĢma, yüklü çalıĢma rotor
E.M.K.' sı ve rotor frekansı bulunması deneyi
ÜNİTE III : ASENKRON MOTOR BOŞ VE YÜKLÜ ÇALIŞMASI
A- Trafo Ġle Asenkron Motorun KarĢılaĢtırılması
B- BoĢ ÇalıĢması
1. BoĢ çalıĢmada kayma
2. BoĢ çalıĢma akımının yüzdesi
3. BoĢ çalıĢma vektör diyagramı
4. BoĢ çalıĢma deneyinin yapılarak sonucun yorumlanması
5. BoĢ çalıĢma deneyi ile sabit kayıpların bulunması
C- Asenkron Motorlarda KalkıĢ Akımının Yüksek OluĢunun Nedenleri
D- Motorun Yüklendikçe ġebekeden Fazla Akım Çekmesinin Nedenleri
E- Motorun Kısa Devre ÇalıĢması
F- Asenkron Motorlarda Kilitli Rotor Deneyi ve Sonucun Yorumlanması
G- BoĢ ÇalıĢma ve Kilitli Rotor Deneyi Ġle;
1. BoĢ çalıĢma akımı ve bileĢenleri
2. Demir ve sürtünme kayıpları
3. DeğiĢik yüklerde bakır kayıpları
4. KalkıĢ akımı yüzdesi
5. DeğiĢik yüklerde verim
6. BoĢ çalıĢma yük katsayısı
7. EĢdeğer empedans direnç ve reaktansın bulunması
ÜNİTE IV : ASENKRON MOTORLARDA MOMENT VE VERİM
A- Asenkron Motorlarda KalkıĢ Momenti Ve Önemi
B- ÇalıĢma Momentinin Bulunması
C- Etiket Bilgilerinden Anma Yükündeki Verimin ve Momentin Bulunması
ÜNİTE V : ASENKRON MOTORLARA YOL VERME
A- KalkıĢ Akımının ġebeke Üzerindeki Etkisi
B- KalkıĢ Akımım DüĢürme Yöntemleri
1. Yıldız - Üçgen yol vermenin önemi
2. Yıldız-Üçgen yol vermede kalkıĢ ve sargı akımının oranları
3. Mekanik ve manyetik Ģalterlerle yol vermenin karĢılaĢtırılması
4. Yıldız' dan üçgene geçiĢ süresinin önemi ve bu sürenin belirlenmesi
5. Oto trafosuyla yol verme
a) Oto trafosunda yol verme kademe gerilimleri
b) KalkıĢ akımı oranları
6. Rotoru sargılı asenkron motorlara yol verme
a) Rotor yol vericinin tanıtılması
b) Rotor yol vericili çalıĢma özellikleri
c) Rotor yol vericili çalıĢmanın sakıncası
ÜNİTE VI : ASENKRON MOTORLARDA DEVİR AYARI
A- Devir Ayarının Önemi
B- Kutup Sayısını DeğiĢtirerek Devir Ayarı
1. Normal kutup ve ters kutup bağlantısı
2. Dahlender bağlantı
C- Frekans DeğiĢtirerek Devir Ayan
ÜNİTE VII : BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR
A- Üç Fazlı Asenkron Motorlarla KarĢılaĢtırılması ve ÇeĢitleri
B- Yardımcı Sargılı Motorlar
1. Genel yapıları
2. Yalnız ana sargı ile rotorun dönmeyeceğinin açıklanması
3. Yardımcı sargının görevi
4. Yardımcı sargıyı devreden ayırma nedenleri
5. Yardımcı sargıyı devreden ayırma yöntemleri
a) Santrifüj anahtarın çalıĢması
b) Manyetik rölenin çalıĢması
c) Yol verme paket Ģalterin çalıĢması
6. Yardımcı sargılı motor özellikleri
a) Moment ve verimleri
b) Devir yönlerinin değiĢtirilmesi
c) Devir ayarı
d) Kullanma yerleri
C- Kondansatörlü Motorlar
1. KalkıĢ kondansatörlü motor özellikleri
2. Daimi kondansatörlü motor özellikleri
3. KalkıĢ ve daimi kondansatörlü motor özellikleri
4. Kondansatör kapasitesinin seçimi
D- Ek Kutuplu ( Gölge Kutuplu ) Motorlar
1. Yapıları
2. ÇalıĢma özellikleri
3. Kullanma yerleri
E- Relüktans Tip Motorlar
1. Yapıları
2. ÇalıĢma özellikleri
3. Kullanma yerleri
F- Üç fazlı motorların bir fazlı olarak çalıĢtırılması
1. Bağlantı Ģekilleri
2. ÇalıĢma özellikleri
3. Kondansatör kapasitesinin seçimi
ÜNİTE VIII : KOLLEKTÖRLÜ AC MOTORLAR
A- Schrager ( AC. ġönt Motor ) Motor
1. Genel yapısı
2. ÇalıĢma prensibi
3. Devir ayarı ve devir yönünü değiĢtirme
4. Özellikleri ve kullanma yerleri
5. Yol verme
B- Üniversal Motor
1. DC. seri motorun hatırlatılması
2. Yapısı
3. ÇalıĢma prensibi
4. Özellikleri ve kullanma yerleri
5. Devir ayarları ve devir yönünü değiĢtirme
C- Repülsiyon Motor
1. Yapısı
2. ÇalıĢma prensibi
3. Kullanma yerleri
ÜNİTE IX : ALTERNATÖRLER
A- Alternatörlerin Önemi
B- Alternatörlerin Yapısı ve ÇeĢitleri
C- Alternatörün Endüvi Sargısı Ġle Asenkron Motorların Stator Sargıları Arasındaki
Benzerlik
D- Alternatörlerin ÇalıĢma Prensibi
E- Ġndüklenen EMK' ya Etki Eden Faktörler
F- Ġndüklenen EMK' tin Bulunması
G- Alternatörlerin ÇeĢitli Yüklerde ÇalıĢması ve Gerilim DüĢümünü Etkileyen Faktörler
H- Alternatörlerin Uyartılması Ve Gerilim Regülatörlerin Fonksiyonları
I- Alternatörlerin Paralel Bağlanma Sebepleri
J- Alternatörlerin Paralel Bağlanma ġartları
K- Gerekli ġartları Sağlayıp Paralel Bağlamayı Açıklama
L- Senkronizm Anının Tespit Metotları
M- Paralel Bağlamada Aktif ve Reaktif Yükün PaylaĢtırılması
N- Alternatör Deneyleri
1. Alternatörün incelenmesi ve boĢ çalıĢma deneyi
2. Yüklü çalıĢma deneyi
3. Kısa devre deneyi
4. Paralel bağlama deneyi ve yüke iĢtiraki
5. Deney sonuçlarının tartıĢılarak yorumlanması
ÜNİTE X : SENKRON MOTORLAR
A- Alternatörün Motor Olarak Kullanılması
B- Senkron Motorun Yapısı
C- ÇalıĢma Prensibi
D- Senkron Motora Yol Verme ve Deneyi
E- Uyartım Akımı Sabit Motorun DeğiĢik Yükte ÇalıĢması
F- Uyartım Akımının Motor Özelliğine Etkileri ve Sonucun Deneyle Gösterilmesi
G- Senkron Motorun Kompansatör Olarak Kullanılması
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
MESLEK RESİM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
XI. SINIF
GENEL AMAÇLAR:
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim basan ile tamamlayan her öğrenci;
1- Tek daireli mimari plan üzerine aydınlatma ve bildirim tesisat planlarını çizerek yetkili
kurumlara verilecek formları tasarlar
2- Bir apartmana ait üç fazdan beslenen komple aydınlatma projesinin çizimini ve gerekli
hesaplamaları yapar.
3- Yetkili kiĢilerce çizilmiĢ kuvvet tesisat planlarını yorumlar.
4- Mimari planı verilen bir atelye veya iĢ yerinin tesisat planını çizerek yetkili kurumlara verilecek
formları hazırlar.
5- Birinci ve ikinci ünitede hazırlanan projelere ait dağıtım tablo ve panoların yapım resimlerini ve
elektriki bağlantı Ģemalarını çizer.
6- DıĢ aydınlatmada kullanılan armatür sembollerini tanır.
7- Küçük bir yerleĢim birimine ait sokağın dıĢ aydınlatma projesini tasarlar.
DERSİN UYGULANMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metodu kullanılmalı, öğretim araç
ve gereçlerinden yararlanılmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynaktan temin
ederek öğrencilere sunmalıdır.
3- Konularla ilgili katalog, proje ve diğer dokümanlardan yararlanılarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
4- Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli ve her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
6- Dersin iĢleniĢinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Ünitelere ayrılacak süre amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenmelidir
8- Üniteler arasında çevre ve okul imkanları dikkate alınarak yer değiĢikliği yapılabilir.
9- Çizilen projelerde kullanılan semboller TSE standardına göre çizilmelidir.
10- Proje çiziminde öğrenciler ders dıĢı çalıĢmalara yönlendirilmelidir.
11- Proje çizimi mümkün olduğu kadar aydınger kağıdına rapido ile yapılmalıdır.
12- Proje çizimleri onaylanmıĢ değiĢik projelerden yararlanılarak yapılmalıdır.
13- Her öğrenciye resim levhalarını dosyalama alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
MESLEK RESİM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
XI. SINIF
ÜNİTELER:
l- BĠNALARIN AYDINLATMA PROJELERĠ
II- KUVVET TESĠSAT PLAN VE PROJELERĠ
III- AYDINLATMA TABLOLARI VE PANOLARI
IV- KUVVET DAĞITIM TABLO VE PANOLARI
V- DIġ AYDINLATMA
ÜNİTE l : BİNALARIN AYDINLATMA PROJELERİ
A- Ġç Tesisat Ġle Ġlgili Yönetmelik Maddelerinin Açıklanması
B- Tesisat Planının Çiziminde Uyulması Gerekli Hususlar
C- Tesisatta Kullanılan Kabloların Kesitleri , Boru Çapları ve Sigorta Seçimi
D- Aydınlatma Hesapları Sonucunu Veren DüzenlenmiĢ Cetvellerin Ġncelenmesi
E- Ġletken Kesitinin Gerilim DüĢümü Kontrolü Hesabı
F- Aydınlatma Tesislerinde Üç Fazlı Beslemenin Önemi
G- Kolon ġeması ve Tablo Yükleme Cetvelleri
H- Malzeme Listesi ve Maliyet Hesabı
I- KeĢif ve ġartnameler, Ġlgili Formların Hazırlanması
J- ÇizilmiĢ Bir Mimari Planın Ġncelenmesi
K- Bir Daireli Mimari Plan Üzerinde Aydınlatma ve Bildirim Tesis Planlarının Çizilmesi
ve Formların Hazırlanması
L- Üç Fazla Beslenen Bir Apartmanın ÇizilmiĢ Komple Projesinin Ġncelenmesi ve Aynı
Projenin Öğrenciler Tarafından Çizilmesi
M- Mimari Planı Verilen Bir Apartmanın Komple Projesinin ( Aydınlatma, Çağırma
Televizyon, Telefon ve Topraklama ) Öğrenciler Tarafından Yetkili Kuruma
Verilecek ġekilde Çizilmesi
ÜNİTE II : KUVVET TESİSAT PLAN VE PROJELERİ
A- Kuvvet Tesislerinde Kullanılan Semboller
B- Yönetmeliğin Ġlgili Maddelerinin Açıklanması
C- Kuvvet Tesisatında Kablo DöĢeme Usulleri
D- Kablo Kesitini Etkileyen Faktörler
E- Gerilim DüĢümü Kontrol Hesabı
F- Plan Çiziminde Dikkat Edilecek Hususlar
G- Topraklama ve Sıfırlamanın Önemi, Ġlgili Yönetmelik Maddeleri
H- Enerji Dağıtım ġeması, Tablo Yükleme Cetvelleri
I- Sigorta, ġalter ve Sayaç Seçimi
J- KeĢif, ġartname ve Formların Hazırlanması
K- ÇizilmiĢ Bir Kuvvet Tesisat Planının Ġncelenmesi ve Aynı Projenin Çizdirilmesi
L- Mimari ve Makina YerleĢme Planı Verilen Bir Atölyenin Kuvvet Tesisat Planının
Çizimi
1. Çizilen planın kesit ve gerilim düĢümü kontrolü
2. Enerji dağıtım Ģeması
3. Tablo yükleme cetvellerinin hazırlanması
4. ġartname ve malzeme listesinin hazırlanması
5. Bildirim formlarının hazırlanması
6. HazırlanmıĢ projenin dosyalanması
ÜNİTE III : AYDINLATMA TABLOLARI VE PANOLARI
A- Ġlgili Ġç Tesisat Yönetmelik Maddeleri
B- Tablo ÇeĢitleri
C- Tablo Montajında Kullanılan Gereçler
D- Dağıtım Tablo ġemalarının Ġncelenmesi
E- Ünite 1’ de Çizilen Projenin Dağıtım Tablolarının Çizimi
ÜNİTE IV : KUVVET DAĞITIM TABLO VE PANOLARI
A- Kuvvet Dağıtım Tabloları ve Bağlantı ġemaları
B- Pano ve Tablolarla Ġlgili Genel ve Teknik ġartnameler
C- Otomatik ÇalıĢan Birden Fazla Motorla Tahrikli Makinalara Ait Kumanda Tablosunun
Yapım Resimleri ve Bağlantı ġemaları
D- Ünite 2' de Çizilen Projenin Dağıtım Tablolarının Çizimi
E- Kompanzasyon Panolarının Tanıtılması, ÇizilmiĢ Projenin Ġncelenmesi ve Örnek
Kompanzasyon Panosunun Çizimi
ÜNİTE V : DIŞ AYDINLATMA
A- DıĢ Aydınlatmada Kullanılan Armatürler
B- DıĢ Aydınlatma Sembolleri
C- Spor Alanları, Park, Bahçe, Anıt ve Mimari Özelliği Olan Binaların Aydınlatılmasına
Ait Projelerin Ġncelenmesi ve Çizimi
D- Küçük Bir Yörenin , Sokağının Aydınlatma Projelerinin Ġncelenmesi
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ENDÜSTRİYEL ELEKTRİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
XI.SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerim basan ile tamamlayan her öğrenci,
l- Ülkemizde elektrik enerjisi üretimi yapan elektrik santral çeĢitlerini ve özelliklerini tanır
2- Enerji iletim ve dağıtımında kullanılan kumanda ve koruma elemanlarını sınıflandırır.
3- Generatör ve trafolarda kullanılan koruma rölelerinin iĢlevlerini analiz eder.
4- Elektrik enerjisinin iletilmesi ve dağıtılmasındaki Ģebeke çeĢitlerini yorumlar.
5- Elektrik enerjisinin iletilmesi ve dağıtılmasında kullanılan direk, iletken ve çeĢitlerini
gruplandırır.
6- Endüstride kullanılan fırınların özelliklerini ve kullanım alanlarını gruplandırır.
7- Endüstride kullanılan kaynak makinalarının yapılarını ve çeĢitlerini ayırt eder.
DERSİN UYGULANMASİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Ünitelere ayrılacak süre, öğretim metodu ve genel amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre
zümre öğretmenleri tarafından belirtilmelidir.
2- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
3- Üniteler arasında çevre ve okul imkanları çerçevesinde yer değiĢikliği yapılabilir.
4- Her yeni üniteye baĢlandığında geçmiĢ konular hatırlatılmalıdır.
5- Dersin iĢleniĢinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
6- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni diğer kaynaklardan temin ettiği notlan
öğrencilere aktarmalıdır.
7- Firma katalogları, dokümanları konular geldikçe öğrencilerin yararlanmaları için verilmelidir
8- Her konu sonunda öğrenciyi sınıf dıĢı çalıĢmaya yönlendiren çalıĢmalar verilmelidir.
9- Ġmkanlar ölçüsünde elektrik santrallerine ve trafo merkezlerine geziler düzenlenerek, teorik
bilgilerin uygulama yerleri gösterilmelidir.
10- Kaynak makinalarının yapılan çevre ve okul imkanlarından yararlanılarak yerinde
incelemeler yapılmalıdır
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ENDÜSTRİYEL ELEKTRİK DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
XI.SINIF
ÜNİTELER:
I - ELEKTRĠK SANTRALLARI
II - KUMANDA VE KORUMA ELEMANLARI
III - KORUMA RÖLELERĠ
IV - ĠLETĠM VE DAĞITIM ġEBEKELRĠ
V - ĠLETĠM VE DAĞITIM HATLARI
VI - ELEKTRĠK FIRINLARI
VII- KAYNAK MAKĠNALARI
ÜNİTE I : ELEKTRİK SANTRALLARI
A- Elektrifikasyon Hakkında Genel Bilgi
B- Enerji Üretiminde Kullanılan Kaynaklar
1. Termik kaynaklar
2. Hidrolik kaynaklar
3. Nükleer kaynaklar
4. Diğer kaynaklar ( GüneĢ, Rüzgar, Jeotermal vb. )
C- Ülkemizde Elektrik Enerjisi Üretimi Hakkında Genel Bilgi
D- Termik Santraller
1. Buhar türbinli santraller
a) Önemi, ülkemizdeki önemli buhar türbinli santraller
b) Buhar türbini! santral bölümlerinin görevleri
2. Gaz türbinli santraller
a) KuruluĢ amacı
b) Bölümlerinin görevleri
3. Dizel santraller
a) KuruluĢ amacı
b) Bölümlerinin görevleri
4. Nükleer santraller
a) önemi
b) Nükleer enerjinin elde ediliĢi
c) Bölümlerinin görevleri
E- Hidroelektrik Santraller
1. ÇeĢitleri
2. Ülkemizdeki belli baĢlı hidroelektrik santraller
3. Önemli üniteleri ve görevleri
4. Ekonomik açıdan diğer santrallerle mukayesesi
F- Santrallerin Elektrik Donanımı
1. Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan bölümler
2. Santraller arası haberleĢme sistemleri
3. Santraların kumanda odası
ÜNİTE II : KUMANDA VE KORUMA ELEMANLARI
A- Kumanda Elemanları
1. Ayırıcılar
a) Tanımı
b) Bölümleri ve özelliği
c) Yapı özelliklerine göre çeĢitleri
d) Kumanda Ģekillerine göre çeĢitleri
2. Kesiciler
a) Tanımı
b) Kurmalı tip kesicilerde açma kapama
c) Havalı tip kesicilerde açma kapama
d) Kesicilerde ark söndürme yöntemleri
B- Ayırıcı ve Kesicilerin Bakım ve Kontrolü
C- Koruma Elemanları
1. Yüksek gerilim NH sigortaları ve özellikleri
2. Parafudurlar
a) Ġletim ve dağıtım Ģebekelerinde oluĢan yüksek gerilimlerin oluĢ nedenleri
b) Kullanma gerilimine göre parafudur çeĢitleri
c) YapılıĢlarına göre parafudur çeĢitleri
d) Parafudurların koruma görevleri
3. KuĢkonmazlar
4. Ġzolatörlerin korunması
a) Ark koruma halkası
b) Ark boynuzları
c) Ark çemberleri
ÜNİTE III : KORUMA RÖLELERİ
A- Generatör ve Trafoların Korunması
1. Korumanın önemi
2. Generatör ve trafolarda görülen baĢlıca arızalar
3. Koruma röleleri
a) Sekonder aĢırı akım rölesi ve çalıĢması
b) Diferansiyel koruma rölesi ve çalıĢması
c) Toprak kaçağı koruma rölesi ve çalıĢması
d) Sargı kaçağı koruma rölesi ve çalıĢması
e) Sargı kısa devresi koruma rölesi ve çalıĢması
f) Ters akım rölesi ( Vatmetrik röle ) ve çalıĢması
g) Yatak ısınma rölesi ve çalıĢması
h) Bucholz rölesi ve çalıĢması
ı) Temparatür ( ısı kontrol ) rölesi
B- Enerji Ġletim ve Dağıtım Hatlarının Korunması
1. Korumanın önemi
2. Enerji nakil hatlarında görülen arızalar
3. Koruma
a) Koruma iletkeni
b) Mesafe rölesi ( Empedans rölesi ) ve çalıĢması
ÜNİTE IV : İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELRİ
A- Gerilimlere Göre ġebeke ÇeĢitleri
B- Dağıtım ġekillerine Göre ġebeke ÇeĢitleri
1. Dallı Ģebeke ve özelliği
2. Ring Ģebeke ve özelliği
3. Ağ Ģebeke ve özelliği
4. Enterkonnekte Ģebeke ve özelliği
C- Trafo Merkezleri
1. ÇeĢitleri
2. Donanımı
ÜNİTE V : İLETİM VE DAĞITIM HATLARI
A- FleĢ ( Sehim, Salgı, Sarkma ) Tanımı
B- Hava Hattı Ġletkenlerinin ÇeĢitleri
C- Direk ÇeĢitleri
1. KullanıĢ yerlerine göre çeĢitleri ve kullanım yerleri
2. Yapılarına göre çeĢitleri
D- Direk BaĢı Donanımları
1. Traversler ve görevleri
2. Ġzalatörlerin görevleri
3. Korkulukların görevleri
4. Damper ( Amortisör ) görevi
5. Camper ( GevĢek irtibat ) tanımı
ÜNİTE VI : ELEKTRİK FIRINLARI
A- Fırınların Endüstrideki Kullanım Sebepleri ve Yerleri
B- Isıtma Metotlarına Göre Fırın ÇeĢitleri
1. Ġndüksiyon fırınları ve kullanım yerleri
2. Ark fırınları ve kullanım yerleri
3. Dielektrik ısıtmalı fırınlar ve kullanım yerleri
4.Dirençli fırınlar ve kullanım yerleri
C- Fırınlarda Sıcaklık Kontrolü
D- Tuz Banyoları ve Kullanım Yerleri
ÜNİTE VII : KAYNAK MAKİNALARI
A- Kaynak Makinalarının Sınıflandırılması
B- Kaynak Makina ÇeĢitleri
1. Ark kaynağı makinaları, çeĢitleri ve özellikleri
2. Alın, nokta ve dikiĢ kaynak makinaları ve özellikleri
3. Gaz altı kaynak ( TlG ), tozaltı ( MĠG ) ve benzeri kaynak makinaları ve özellikleri
4. Generatörlü kaynak makinaları ve özellikleri
C- Kaynak makinalarının kaynak akımı ayarları
D- Kaynak makinalarının bakımı ve muhtemel arızaları
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ATELYE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
XI. SINIF
GENEL AMAÇLAR :
Bu dersteki eğitim ve öğretim faaliyetlerini baĢarı ile tamamlayan her öğrenci ;
1- Büyük güçlü asenkron motorların, kalkınma akımlarının düĢürme metotlarını kullanarak,
devreleri kurar.
2- Ġki ve daha fazla devirli asenkron motorlara, çeĢitli kumanda devreleri uygular.
3- Bir fazlı asenkron motorlara yol verme metotlarını kullanarak verilen devre Ģemalarını kurar.
4- Elektro - Pnomatik devre elemanlarını kullanarak lojik kapı devrelerini kurar.
5- Otomatik kumanda devre elemanlarını pano üzerine monte ederek çeĢitli kumanda devrelerini
kurar.
6- Kompanzasyonda kullanılan malzemeleri pano üzerinde kullanır.
7- Endüstride insan ve yük taĢıma için kullanılan elektromekanik taĢıyıcıları tasarlar.
8- Elektronik anahtarlama elemanlarını kullanarak verilen devre Ģemalarını test eder.
9- Elektrik kumanda devrelerini, temel lojik kapılarla uygular.
10-ÇeĢitli tip ve markadaki programlanabilir kumanda cihazlarını kullanarak kumanda devrelerini
yapar.
DERSİN UYGULANMASI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1- Dersin ve konuların özellikleri dikkate alınarak uygun öğretim metotları kullanılmalı, mümkün
olduğu kadar öğretim araç ve gereçlerinden yararlanılmalıdır.
2- Ders kitabı bulunmadığı durumlarda ders öğretmeni bilgi yaprağı ve diğer kaynaklan temin
ederek öğrencilerin istifadesine sunmalıdır.
3- Konular bir sistem bütünlüğü içinde düĢünülmeli, her yeni konuya giriĢte geçmiĢ konular
hatırlatılmalıdır.
4- Konularla ilgili firma katalogları ve benzeri dokümanlardan yararlanılarak öğrencilere araĢtırma
alıĢkanlığı kazandırılmalıdır.
5- Teorik konularda gereksiz ve aĢırı ispatlardan kaçınılmalıdır.
6- Dersin iĢlenmesinde verilecek örnekler uygulamaya yönelik ve mesleğe uygun olmalıdır.
7- Üniteler arasında okul eğitim ortamları ve çevre özellikleri dikkate alınarak yer değiĢikliği
yapılabilir.
8- Ünitelere ayrılacak süre, amaçlarda belirtilen hedef davranıĢlara göre zümre öğretmenleri
tarafından belirlenmelidir.
9- Öğrenciler, otomatik kumanda da belirli beceri düzeyine ulaĢacaklarından diğer atelyelerde
meydana gelebilecek kumanda arızalarına öğretmen gözetiminde müdahale edebilmelidir.
10- Tablo bağlantı uygulamasında motor kumanda devrelerinde bir örnek seçilmelidir.
11- Merkezi kompanzasyon uygulaması yapılabilmesi için atelyede en az üç üniteli kompanzasyon
panosu hazırlanmalıdır.
12- Elektromekanik taĢıyıcılar uygulaması için çevre ve atelye imkanlarından yararlanmalıdır.
13- Endüstriyel elektronik uygulamaları için atelye imkanlarına göre öğretim ve uygulama
modelleri hazırlanmalıdır.
ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ELEKTRİK BÖLÜMÜ
ATELYE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI
XI. SINIF
ÜNİTELER :
I - KUMANDA DEVRELERĠ
II - KUMANDA TABLO VE PANOLARI
III - KOMPANZASYON DEVRELERĠ
IV - ELEKTROMEKANĠK TAġIYICILAR
V- ENDÜSTRĠYEL ELEKTRONĠK DEVRELERĠ
ÜNİTE l : KUMANDA DEVRELERİ
A- Yıldız - Üçgen Yol Verme
1. Motor gücüne göre yol verme gereçlerinin seçimi
2. Bir kumanda merkezli devre seması çizimi
3. ġemaya uygun devre montajının yapılması
4. Ġki kumanda merkezli yıldız-üçgen yol verme devresi
5. Termistör ve faz koruma röleli yıldız - üçgen yol verme devresi
6. Yıldız - üçgen yol verilen motorun devir yönünün değiĢtirilme devresi
7. Yıldız - üçgen yol verilen motorun dinamik frenleme devresi
8. Ġki kumanda merkezli iki yönde çalıĢan yıldız - üçgen yol verme devresi
B- Otomatik Enversör Devresi
C- Ġki kumanda merkezli iki yönde çalıĢan motorun dinamik frenleme devresi
D- Periyodik ÇalıĢma Devreleri
E- Rotoru Sargılı Asenkron Motorlara Yol Verme
1. Bir kademeli dirençle yol verme devresi
2. Ġki kademeli dirençli iki yönde çalıĢtırılan motorun dinamik frenlemesi
F- Dahlender Motorlara Kumanda
l. Dahlender motorun tanıtılması
2. Bir kumanda merkezli yol verme devresi
3. Yüksek devirden düĢük devire otomatik yol verme devresi
4. Ġki kumanda merkezli devir yönü değiĢtirme devresi
5. Dahlender motorun dinamik frenlemesi
G- DeğiĢik Kumanda Problemleri ve Uygulamaları
H- Bir Fazlı Motorlara Yol Verme
1. Merkezkaç anahtar , manyetik röle ve startlı Ģalterin tanıtılması
2. Motorun startlı Ģalterle çalıĢtırılması
3. Motorun manyetik röle ile çalıĢtırılması
4. Motorun zaman rölesi ile çalıĢtırılması
5. Motorun devir yönünün değiĢtirilmesi
6. Motorun dinamik frenlemesi
I- Üç Fazlı Motorların Bir Fazlı Olarak ÇalıĢtırılması ve Devir Yönünün DeğiĢtirilmesi
ÜNİTE II : KUMANDA TABLO VE PANOLARI
A- Tablo ve Panolarda Kullanılan Gereçlerin Tanıtılması
B- Tablo ve Pano Montaj Teknikleri
C- Uygun Bir Kumanda Devresinin Tablo Üzerine Montajı
D- Bir Panonun Devre ġemasının Çıkartılması
ÜNİTE III : KOMPANZASYON DEVRELERİ
A- ġebekede Kompanzasyonun Önemi
B- Kompanzasyon Tesislerinin ÇeĢitleri
C- Kompanzasyonda Kademe Seçimi
D- Seçme Potansiyometresinin Tanıtılması
E- Reaktif Güç Rölesinin Tanıtılması ve Cosinüsfimetreyle Birlikte Bağlantısı
F- Reaktif Güç Rölesi Ġçin Akım Trafosunun Seçimi
G- Kondansatör Gruplarında Kullanılan BoĢaltma Dirençleri
H- Kompanzasyon Hesabı
1. Aydınlatma devrelerinde
2. Tek tek uygulamada
3. Grup uygulamalarında
4. Merkezi uygulamalarda
I- Flouresan Lamba Devresinde Kompanzasyon Uygulaması
J- Üç Fazlı Asenkron Motor Devresinde Kompanzasyon Uygulaması
K-Yıldız - Üçgen Yol Verilen Motorlarda Kompanzasyon Uygulaması
L- Merkezi Kompanzasyon Devresi
1. Devre Ģemalarının incelenmesi
2. Devre Ģemalarının çıkartılması
3. Merkezi kompanzasyon uygulaması
M- Aktif, Endüktif ve Kapasitif Sayaçların Devreye Bağlanması
ÜNİTE IV : ELEKTROMEKANİK TAŞIYICILAR
A- Asansör Kumanda Sistemlerinden Örnek Bir Devrenin Ġncelenmesi, ġemalarının
Çizimi ve Devreye Uygulanması
B- Yürüyen Merdiven ve Bant Sistemlerinden Örnek Bir Devrenin Ġncelenmesi, ġema-
larının Çizimi ve Devreye Uygulanması
C- Vinç Ve Kreynlerin Devre Sistemlerinden Örnek Devrenin Ġncelenmesi ve ġema-
ların Çizimi
ÜNİTE V : ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK DEVRELERİ
A- Anahtarlama Elemanlarının Ġncelenmesi ve Uygulamaları
l. Diyotlar, Transistörler, Tristörler, Triyaklar
B- Konvertör ve Ġnvertör Uygulamaları
1. AC. - DC. konvertörler
2. DC. - DC. konvertörler
3. DC. - AC. invertörler
4. Frekans değiĢtiriciler
C- AC. Motor Hız Kontrol Uygulamaları
1. Kısa devre çubuklu motor için AC. sürücüsü
2. Rotoru sargılı motor için sürücüler
a) Scherbius sistemi
b) Kramer sistemi
D- Lojik Devre Uygulamaları
1. Temel lojik kapılarla devre uygulamaları
2. Temel lojik kapıları VE DEĞĠL kapılarıyla kurulması
3. VE DEĞĠL kapılarıyla mühürleme devresi
4. Klasik kumanda devrelerini lojik kapılarla uygulama
E- Elektro - Pnömatik Kumanda Devreleri
1. Elektro - Pnömatik kumandalı devre elemanlarının tanıtılması
2. Elektro - Pnömatik kumanda devrelerinin incelenmesi
3. Elektro-Pnömatik kumanda devre Ģemalarının çizimi ve uygulaması
F- Programlanabilir Kumanda Uygulamaları ( PLC )
1. PLC cihazının tanıtımı
2. Cihazın eleman ve eleman numaralarının tanıtılması
3. Cihazın komutlarının tanıtılması
4. Programlama ve uygulamalı alıĢtırmaların yapılması
Hazırlayan : Yenimahalle Anadolu Teknik – Teknik ve EML.
Elektrik Bölüm Şefi Hüseyin İŞGÖR