?????????????????????? by Ua4DeN1t

VIEWS: 0 PAGES: 67

									                                                                                                                (1)
                                                   บทคัดย่ อ

          ก า ร วิ จั ย ค รั้ ง นี้ มี วั ต ถุ ป ร ะ ส ง ค์ เ พื่ อ ศึ ก ษ า                              1 )
สภาพทั่ว ไปทางเศรษฐกิ จ และสั ง คมของเกษตรกรผู้เ ลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง 2)
ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร ต ล า ด ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง 3 )
ต้น ทุ น และผลตอบแทนการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง และ 4) ปั ญ หา อุ ป สรรค
แนวทางพัฒ นาการเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง จัง หวัด สงขลา โดยใช้ข ้อ มู ล ทุ ติ ย ภู มิ
แ ล ะ ข้ อ มู ล ป ฐ ม ภู มิ ใ น ก า ร วิ เ ค ร า ะ ห์ ข้ อ มู ล ใ น ส่ ว น ข อ ง ข้ อ มู ล ป ฐ ม ภู มิ นั้ น
ได้ใช้วิธีการศึกษาแบบเจาะจงเลือกทุกอาเภอที่มีเกษตรกรเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสง
ข ล า ไ ด้ แ ก่ อ า เ ภ อ เ มื อ ง สิ ง ห น ค ร ค ว น เ นี ย ง แ ล ะ จ ะ น ะ
และเลื อ กต าบลที่ มี ผู้เ ลี้ ยงมากที่ สุ ด ในแต่ ล ะอ าเภอ ๆ ละ 1 ต าบล มาท าการศึ ก ษา
โ ด ย ใ น แ ต่ ล ะ ต า บ ล ใ ช้ วิ ธี ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ บั ง เ อิ ญ จ า น ว น 1 0 0 ตั ว อ ย่ า ง
แ ล ะ สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง พ่ อ ค้ า ค นก ล า ง แ บ บ บั ง เ อิ ญ 8 ร า ย แ ละ พ่ อ ค้ า ป ลี ก 1 0 ร า ย
และรวบรวมข้อ มู ล ด้ว ยการสั ม ภาษณ์ เ กษตรกรผู้เ ลี้ ยง พ่ อ ค้า คนกลาง และพ่ อ ค้า ปลี ก
โดยใช้แบบสอบถามเชิงโครงสร้าง ซึ่งสรุ ปผลการศึกษาพอสังเขป ดังนี้

         เ ก ษ ต ร ก ร ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง มี อ า ยุ เ ฉ ลี่ ย 4 8 ปี ส่ ว น ใ ห ญ่ จ บ ป ร ะ ถ ม ศึ ก ษ า
มี ส มาชิ ก ในครั ว เรื อนเฉลี่ ย 5 คน มี แ รงงานภาคเกษตรในครั ว เรื อนเฉลี่ ย 2 คน
ส า ห รั บ ส ภ า พ ท า ง เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร
ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง เ ป็ น ทั้ ง อ า ชี พ ห ลั ก แ ล ะ อ า ชี พ ร อ ง
เ ก ษ ต ร ก ร มี ก า ร ถื อ ค ร อ ง ที่ ดิ น ค่ อ น ข้ า ง น้ อ ย เ นื่ อ ง จ า ก อ า ศั ย อ ยู่ ช า ย ฝั่ ง ท ะ เ ล
เ ก ษ ต ร ก ร มี ภ า ร ะ ห นี้ สิ น ค่ อ น ข้ า ง สู ง เ ฉ ลี่ ย 1 0 0 , 7 0 6 . 6 7 บ า ท ต่ อ ค รั ว เ รื อ น
และเกษตรกรส่วนใหญ่เป็ นสมาชิกสถาบันเกษตรกร

          ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร เ ป็ น ก า ร เ ลี้ ย ง ร า ย ย่ อ ย
มี ป ร ะส บ กา ร ณ์ ก า ร เ ลี้ ย ง เ ฉ ลี่ ย 1 0 .1 9 ปี ส่ ว นใ ห ญ่ ร้ อ ย ล ะ 5 5 ใ ช้ ทุ น ตั ว เ อ ง
การเลี้ ยงส่ ว นใหญ่ มี ก ารซื้ อลู ก พัน ธุ์ ป ลาจากฟาร์ ม เอกชนต่ า งจั ง หวัด ขนาด 5-6 นิ้ ว
ร า ค า เ ฉ ลี่ ย ตั ว ล ะ 1 4 . 4 2 บ า ท ซึ่ ง ข น า ด ป ล า ดั ง ก ล่ า ว ไ ม่ ต้ อ ง มี ก า ร อ นุ บ า ล
เกษตรกรมีการเลี้ยงโดยเฉลี่ย 5 กระชัง ต่อครั้ง โดยอัตราการปล่อยเฉลี่ย 2,454 ตัว ต่อกระชัง
                                                       2

ใช้ปลาเป็ ดเป็ นอาหาร มี ร ะยะเวลาการเลี้ ยงเฉลี่ ย 15.75 เดื อน น้ าหนักปลาโดยเฉลี่ ย 2.12
กิโลกรัม ซึ่งมีผลผลิตเฉลี่ย 497.08 กิโลกรัม ต่อกระชัง




                                                                                                                (2)

         สภาพการตลาด เกษตรกรส่ วนใหญ่ข ายผลผลิ ตที่ ฟาร์ ม และเป็ นการขายปลามี ชี วิต
                                                     ้           ้
การกาหนดราคาส่ วนใหญ่ ร้ อยละ 75 ผูซ้ื อเป็ นผูกาหนดราคา ท าให้เกษตรกรเสี ย เปรี ย บ
ซึ่งเกษตรกรขายได้ราคาเฉลี่ย 109.40 บาทต่อกิโลกรัม มีรายได้เฉลี่ย 53,044.55 บาทต่อกระชัง
ส า ห รั บ ผ ล ผ ลิ ต ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ร้ อ ย ล ะ 8 0 จ า ห น่ า ย พ่ อ ค้ า ค น ก ล า ง
แ ล ะ พ่ อ ค้ า ค น ก ล า ง ส่ ง พ่ อ ค้ า ป ลี ก ใ น จั ง ห วั ด ร้ อ ย ล ะ 4 0 โ ร ง ง า น ร้ อ ย ล ะ 2 4
และพ่อค้าปลีกต่างจังหวัดร้อยละ 16

          การเพาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง มี ต้น ทุ น ทั้ง หมด 109.74 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม
แบ่ ง เป็ นต้น ทุ น ผัน แปร 103.18 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม ต้น ทุ น คงที่ 6.56 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม
                        ั                  ั
สาหรับรายได้สุทธิ ท้ งหมด และกาไรสุ ทธิ ท้ งหมดเท่ากับ 6.22 และ -0.34 บาทต่อกิ โลกรั ม
แ          ส          ด      ง      ใ         ห้       เ         ห็       น       ว่         า
                                                   ั
การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังเมื่อคิดรายได้สุทธิ ท้ งหมดโดยไม่นามาหักต้นทุนคงที่ จะกาไร
                  ้            ั                        ้
6.22 บาท แต่ถาคิดกาไรสุทธิท้ งหมดโดยหักต้นทุนคงที่ดวย จะขาดทุน 0.34 บาท

         ปั ญ ห า อุ ป ส ร ร ค ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง ไ ด้ แ ก่                 1)
ปั ญ หา แ หล่ ง เพ า ะเ ลี้ ย ง เ สื่ อ ม โ ท ร ม เ กิ ด ภ า วะ น้ าเ สี ย เ พิ่ ม ขึ้ นอ ย่ า ง ต่ อเ นื่ อง   2)
ร า ค า อ า ห า ร ป ล า มี ร า ค า สู ง ขึ้ น แ ล ะ มี แ น ว โ น้ ม สู ง ขึ้ น ใ น อ น า ค ต                    3)
เกษตรกรขาดแคลนเงินทุนในการเพาะเลี้ยง 4) ลูกพันธุ์ปลาไม่มีคุณภาพ 5) ปลาเป็ นโรค                                  6)
เ ก ษ ต ร ก ร บ า ง ส่ ว น ข า ด ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ แ ล ะ ค ว า ม ช า น า ญ ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง แ ล ะ           7)
เกษตรกรประสบปัญหาราคาปลาไม่มีเสถียรภาพ และมีแหล่งจาหน่ายผลผลิตน้อย
                                                             3




                                  ้
            การศึกษาเศรษฐกิจการเลียงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา

                                                         บทที่ 1
                                                         บทนา

1.1 ความสาคัญของการศึกษา
             จังหวัดสงขลาเป็ นจังหวัดที่มีพ้ืนที่ติดต่อกับชายฝั่ งทะเล 2 ด้าน คือ ด้านตะวันออก ติดกับ
อ่าวไทย มีความยาว 154.60 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่อาเภอชายทะเล 6 อาเภอ คือ อาเภอระโนด
อ า เ ภ อ ส ทิ ง พ ร ะ อ า เ ภ อ เ มื อ ง อ า เ ภ อ จ ะ น ะ แ ล ะ อ า เ ภ อ เ ท พ า
และด้ า นตะวัน ตกติ ด ต่ อ กั บ ทะเลสาบสงขลา ท าให้ อ าชี พการประมงเป็ นอาชี พที่ ส าคั ญ
และสร้ า งรายได้ใ ห้ ก ับ จัง หวัด สงขลาเป็ นอย่ า งมาก ซึ่ งในปี 2548 มี มู ล ค่ า 6,892 ล้า นบาท
คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 43.43 ของผลิ ต ภัณ ฑ์จ ัง หวัด ด้า นการเกษตร (ส านัก งานจัง หวัด สงขลา , 2550)
แต่เนื่องจากการประมงของประเทศไทยกาลังประสบปั ญหาอันเนื่ องมาจากสาเหตุหลายประการ ได้แก่
ส ภ า ว ะ น้ า มั น เ ชื้ อ เ พ ลิ ง มี ร า ค า แ พ ง ขึ้ น
ส ภ า พ ทั่ ว ไ ป ข อ ง แ ห ล่ ง น้ า ไ ม่ เ ห ม า ะ ส ม จ ะ เ ป็ น ที่ อ ยู่ แ ล ะ แ พ ร่ ข ย า ย พั น ธุ์ ข อ ง สั ต ว์ น้ า
ความเสื่ อ มโทรมของทรั พ ยากรสั ต ว์น้ า ประกอบกับ การขยายเขตเศรษฐกิ จ จ าเพาะเป็ น 200
ไมล์ทะเลของประเทศเพื่อนบ้าน ทาให้แหล่งประมงของประเทศไทยถูกจากัดวงไม่นอยกว่า 300,000                     ้
ตารางกิ โลเมตร ซึ่ งล้วนส่ งผลให้ปริ มาณผลผลิ ตของสัตว์น้ ามีแนวโน้มลดลงเรื่ อย ๆ (กรมประมง ,
2              5        3            6              )                               ดั           ง            นั้           น
เพื่ อ เพิ่ ม ผลผลิ ต ของสั ต ว์น้ า ให้ มี ป ริ ม าณเพี ย งพอต่ อ ความต้อ งการบริ โ ภคภายในจัง หวัด สงขลา
                                                           4

ภ า ย ใ น ป ร ะ เ ท ศ แ ล ะ เ ป็ น สิ น ค้ า ส่ ง อ อ ก ที่ ส า ม า ร ถ ส ร้ า ง ร า ย ไ ด้ แ ก่ ป ร ะ เ ท ศ
การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ าชายฝั่งจึงมีบทบาทสาคัญเพิมมากขึ้น
                                                ่

          การเพาะเลี้ ยงปลาในกระชั ง เป็ นวิ ธี การหนึ่ งที่ เ กษตรกร นิ ยมกั น อย่ า งแพร่ หลาย
ทั้งนี้เพราะมีความเหมาะสมกับสภาพท้องที่ตามแหล่งน้ าตื้น เช่น ปากแม่น้ า ลาคลอง ริ มชายฝั่งทะเล
ห รื อ แ ห ล่ ง น้ า ก ร่ อ ย ใ น ท ะ เ ล ส า บ
รั ฐ บ า ล โ ด ย ก ร ม ป ร ะ ม ง ไ ด้ ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ใ น ก ร ะ ชั ง อ ย่ า ง ก ว้ า ง ข ว า ง
โดยเฉพาะในจังหวัดภาคใต้ของประเทศ ได้แก่ จังหวัดตรั ง พังงา กระบี่ สตูล นครศรี ธรรมราช
และสงขลา ปลาที่นิยมเลี้ยงมี 3 ชนิด คือ ปลากะพงขาว ปลากะรัง และปลากะพงแดง (กรมประมง
, 2536) ซึ่ งปลาที่ นิ ย มเพาะเลี้ ยงมากที่ สุ ด ได้ แ ก่ ปลากะพงขาว จะเห็ น ได้ จ ากในปี 2545
ประเทศไทยมี ฟาร์ มเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง 4,089 ฟาร์ ม ครอบคลุ มพื้นที่ 333,833.10
                                                                                        ่
ตารางเมตร (กรมประมง , 2547) สาหรับปลากะพงขาวมีชื่อวิทยาศาสตร์ วา Lates calcarifer (Bloch)
ชื่อสามัญ Giant Perch หรื อ Sea Bass เป็ นปลาที่เลี้ ยงง่ายให้โปรตีนสู ง และมีไขมันน้อย
ซึ่ งเป็ นที่ นิ ย มของผู ้ บ ริ โภค ส่ งผล ให้ ป ล าก ะพงขาวมี ร าคาสู ง (กรมประ มง , 2536 )
ด้ว ยเหตุ น้ ี ท าให้ อ าชี พ การเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง เป็ นที่ นิ ย มตามชายฝั่ ง ทะเลทั่ว ไป
โดยเฉพาะจังหวัดสงขลา

      สาหรับจังหวัดสงขลามีการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชังมากที่ สุด โดยมีจานวน 1,903
ฟาร์ม ซึ่ งมีการเลี้ยงบริ เวณทะเลสาบสงขลาตอนนอก และตอนใน (สานักงานประมงจังหวัดสงขลา ,
2550)


           จากความสาคัญของการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในจังหวัดสงขลาที่มีต่อเศรษฐกิจโดยรวมของจั
ง ห วั ด แ ล ะ อี ก ทั้ ง ยั ง เ ป็ น พื้ น ที่ ที่ เ ห ม า ะ ใ น ก า ร พั ฒ น า ก า ร เ ลี้ ย ง ต่ อ ไ ป
จึงมีความจาเป็ นอย่างยิ่ง ที่ จะต้องศึ กษาเศรษฐกิ จ การเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชังในจังหวัดสงขลา
เ พื่ อ ใ ห้ ไ ด้ ข้ อ มู ล อั น ที่ จ ะ น า ม า เ ป็ น แ น ว ท า ง ใ น ก า ร พั ฒ น า ก า ร เ ลี้ ย ง แ ก่ เ ก ษ ต ร ก ร
และเป็ นแหล่งรายได้ที่สาคัญในจังหวัดสงขลาต่อไป

1.2 วัตถุประสงค์ ของการศึกษา
                                                                     ั
        การศึกษาเศรษฐกิจการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา มีวตถุประสงค์ที่สาคัญ
ดังนี้
        1. เพื่อศึกษาสภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ยงปลากะพงขาวใน
                           ่
           กระชัง จังหวัดสงขลา
        2. เพื่อศึกษาสภาพการผลิต และการตลาด การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
                                                             5

          3. เพื่อศึกษาต้นทุน และผลตอบแทนการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
          4. เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และแนวทางพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัด
             สงขลา

1.3 ขอบเขตของการศึกษา
           ก า ร ศึ ก ษ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า ค รั้ ง นี้
เป็ นการศึกษาสภาพทัวไปทางเศรษฐกิ จและสังคมของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ยง สภาพการผลิ ตการตลาด
                            ่
ต้นทุนและผลตอบแทน รวมถึงปั ญหา อุปสรรค และแนวทางพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
ซึ่ ง ท าการสุ่ ม ตัวอย่า งเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง โดยสุ่ ม แบบเจาะจง (Purosive
Sampling) เลือก 4 อาเภอ ที่มีการเพาะเลี้ยงในจังหวัดสงขลา ได้แก่ อาเภอเมือง สิ งหนคร ควนเนี ยง
และจะนะ จากนั้นทาการสุ่ มตัวอย่างแบบบังเอิญ (Accidental Random Sampling) จานวน 100 ราย
โ ด ย ก า ร ส า ร ว จ ข้ อ มู ล ภ า ค ส น า ม ด้ ว ย ก า ร สั ม ภ า ษ ณ์ ม า ท า ก า ร ศึ ก ษ า
และนอกจากนั้นยังมีการสุ่ มตัวอย่างพ่อค้าคนกลางที่รับซื้ อปลากะพงขาวจากฟาร์ มเกษตรกรและพ่อค้า
ปลีก โดยสุ่ มแบบบังเอิญ (Accidental Random Sampling) จานวน 8 ราย และ 10 ราย ตามลาดับ
โดยการสารวจข้อมูลภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์เช่นกันมาทาการศึกษา

                  ี่
1.4 ประโยชน์ ทคาดว่าจะได้รับ
         เ พื่ อ ใ ห้ ไ ด้ ข้ อ มู ล ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า
อั น ที่ จ ะ น า ไ ป เ ป็ น ป ร ะ โ ย ช น์ แ ก่ เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง
และนาไปกาหนดแนวทางการพัฒนาสิ นค้าเกษตรของจังหวัดสงขลาต่อไป
                                              บทที่ 2
                                                         ั ่
                                การตรวจสอบเอกสารและงานวิจยทีเ่ กียวข้ อง

          การศึ ก ษาครั้ งนี้ ผู ้ ศึ ก ษาได้ ร วบรวมข้ อ มู ล ตลอดจนงานวิ จ ั ย ต่ า ง ๆ ที่ เ กี่ ยวข้ อ ง
เพื่อใช้เป็ นแนวคิดในการศึกษา ซึ่ งมีรายละเอียดดังนี้

                     ่         ้
2.1 องค์ ความรู้ เกียวกับการเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
            อาทินันต์ ประสมพงศ์ (2550) ได้รวบรวมข้อมูลการเลี้ยงปลากะพงขาวได้ดงนี้ ั
                                                                       ่
            ปลากะพงขาว เป็ นปลาน้ ากร่ อยขนาดใหญ่มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ วา Lates calcarifer (Bloch)
                                                              ่ ั
ชื่ อสามัญเรี ยกว่า Giant Perch หรื อ Sea Bass สามารถอาศัยอยูได้ท้ งในน้ าจืด น้ ากร่ อย และน้ าเค็ม
ปลาชนิ ดนี้ เลี้ ย งกันแพร่ หลายในเขตจัง หวัดชายทะเลของประเทศไทย เนื่ องจากเลี้ ย งง่ า ย โตเร็ ว
                                    ั
เนื้ อมีรสชาติ ดีและมีราคา ปั จจุบนประเทศไทยสามารถเพาะพันธุ์ปลากะพงขาวได้เป็ นจานวนมาก
เพื่อเลี้ ยงในประเทศและส่ งขายต่างประเทศ ในปั จจุบนพบปลากะพงขาวแพร่ กระจายอยู่ทุกจังหวัด
                                                      ั
                                                            6

ทั้งในอ่าวไทยและ ฝั่ งทะเลอันดามันจะอาศัยอยู่ในแหล่ งน้ า ที่ ไม่ห่างออกไปจากชายฝั่ งมากนัก
โ ด ย อ า ศั ย อ ยู่ ชุ ก ชุ ม ต า ม ป า ก แ ม่ น้ า ล า ค ล อ ง แ ล ะ ป า ก ท ะ เ ล ส า บ
อย่ า งไรก็ ต ามปลากะพงขาวยัง สามารถขึ้ นไปอาศัย และเจริ ญเติ บ โตยัง แหล่ ง น้ าจื ด ได้ อี ก ด้ ว ย
จึงจัดเป็ นปลาประเภทสองน้ าอย่างแท้จริ ง

          ้
วิธีการเลียงปลากะพงขาว
         ป ล า ก ะ พ ง ข า ว เ ป็ น ป ล า ที่ นิ ย ม เ ลี้ ย ง กั น ม า ก เ พ ร า ะ พั น ธุ์ ป ล า ห า ไ ด้ ง่ า ย
เนื่องจากสถานีประมงของทางราชการและฟาร์มเอกชนสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ปีละหลายสิ บล้านตัว
น อ ก จ า ก นี้ ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ยั ง ส า ม า ร ถ อ ยู่ อ า ศั ย ไ ด้ ใ น น้ า จื ด อี ก ด้ ว ย
จึงสามารถเลี้ยงได้ในแหล่งน้ าที่มีปริ มาณน้ าจืดหลากลงมามาก ๆ ในฤดูฝนได้โดยไม่เป็ นอันตราย

การเตรียมพันธุ์ปลา
          ปลากะพงขาวที่จะปล่อยเลี้ยงในกระชังต้องมีขนาดความยาว 10 เซนติเมตร (4 นิ้ว) ขึ้นไป
                      ั
จึงจะเลี้ยงได้ผลดี มีอตรารอดตายมากกว่า 90%

                  ้
การจัดปลาลงเลียงในกระชังและอัตราปล่อย
          การจัดปลาลงเลี้ ยงในกระชัง นั้น จะต้องคัดปลาที่มีขนาดใกล้เคียงกันอยู่ในกระชังเดี ยวกัน
เ พ ร า ะ ถ้ า ป ล่ อ ย ป ล า ข น า ด ต่ า ง กั น ม า ก ป ล า ใ ห ญ่ จ ะ แ ย่ ง กิ น อ า ห า ร ไ ด้ ม า ก ก ว่ า
แ ล ะ ป ล า ข น า ด เ ล็ ก จ ะ ไ ม่ ก ล้ า เ ข้ า ไ ป แ ย่ ง อ า ห า ร ท า ใ ห้ ป ล า เ จ ริ ญ เ ติ บ โ ต ต่ า ง กั น ม า ก
จากผลการทดลองของกองเพาะเลี้ ย งสั ต ว์น้ า ชายฝั่ ง พบว่ า สามารถปล่ อ ยปลากะพงขาวขนาด 4
นิ้ ว ลงไปเลี้ ยงได้ ใ นอั ต ราปล่ อ ยตั้ งแต่ 100                 -        300                    ตั ว ต่ อ ตารางเมตร
ทั้ ง นี้ ขึ้ น อ ยู่ กั บ ส ภ า พ แ ว ด ล้ อ ม แ ล ะ ท า เ ล ข อ ง ที่ ตั้ ง ก ร ะ ชั ง
โ ด ย ใ น บ ริ เ ว ณ ริ ม ฝั่ ง แ ม่ น้ า ล า ค ล อ ง ที่ มี ส ภ า พ น้ า ไ ม่ ดี นั ก น้ า ไ ห ล ถ่ า ย เ ท ไ ม่ ดี พ อ
สามารถปล่อยเลี้ยงได้ในอัตรา 100 ตัวต่อตารางเมตร

การอนุบาลลูกปลากะพงขาววัยอ่ อน

           ในการอนุบาลลูกปลากะพงขาววัยอ่อนสิ่ งที่สาคัญและจาเป็ นอย่างยิ่งคือการเตรี ยมอาหารสาหรั
บลูกปลาวัยอ่อน อาหารที่ให้ในระยะแรกที่ลูกปลาเริ่ มกินอาหารเป็ นแพลงก์ตอน สัตว์ (zooplankton)
ที่ มี ข น า ด เ ล็ ก ม า ก                    มี ชื่ อ ทั่ ว ไ ป ว่ า โ ร ติ เ ฟ อ ร์                     ( Rotifer)
ชนิ ดที่ ใช้เลี้ ยงลูกปลากะพงขาวเป็ นโรติเฟอร์ น้ ากร่ อย ที่ มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Brachionus plicatilis
ซึ่ ง ลู ก ป ล า วั ย อ่ อ น ช อ บ กิ น แ ล ะ ท า ใ ห้ ลู ก ป ล า โ ต เ ร็ ว แ ล ะ แ ข็ ง แ ร ง มี อั ต ร า ร อ ด สู ง
ดั ง นั้ นการเตรี ยมเพาะโรติ เ ฟอร์ ไว้ ม าก ๆ จึ ง จ าเป็ นในการอนุ บาลลู ก ปลาเป็ นอย่ า งยิ่ ง
                                                        7

แ ต่ ถ้ า ไ ม่ มี โ ร ติ เ ฟ อ ร์ ก็ จ ะ ไ ม่ มี ป ร ะ โ ย ช น์ อั น ใ ด เ ล ย
                                                    ่
เพราะอาหารลูกปลาวัยอ่อนเป็ นปั จจัยที่สาคัญต่อการอยูรอดของลูกปลามาก

  ้ ่
นาทีใช้ ในการอนุบาลลูกปลา
          น้ าที่ ใ ช้ อ นุ บ าลลู ก ปลาควรเป็ นน้ าสะอาด         ก่ อ นใช้ ก รองด้ ว ยผ้า กรองตาละเอี ย ด
เพื่อป้ องกันสิ่ งเจือปนอื่น ๆ โดยเฉพาะไข่ของสัตว์น้ าที่อาจติดมากับน้ า ซึ่ งถ้าติดลงไปในบ่ออนุ บาลแล้ว
จะกลับกลายเป็ นศัตรู ที่น่ากลัวของลูกปลาวัยอ่อน เช่น แมงกะพรุ นตัวเล็ก ๆ สามารถกิ นลูกปลาเล็ก ๆ
ไ ด้ ถ้ า ไ ม่ ร ะ วั ง ใ ห้ ดี จ ะ กิ น ลู ก ป ล า ห ม ด ภ า ย ใ น เ ว ล า ไ ม่ เ กิ น 7            วั น
ความเค็มของน้ าในตอนเริ่ มปล่อยลูกปลาลงอนุ บาลในตอนแรก ความเค็มจะอยู่ที่ระดับ 28-30 ppt.
และเนื่ อ งจากปลากะพงขาวเป็ นปลาน้ ากร่ อ ย                  โดยธรรมชาติ แ ล้ว เราจะพบลู ก ปลาเล็ ก ๆ
จ ะ เ ข้ า ไ ป อ า ศั ย เ ลี้ ย ง ตั ว อ ยู่ ใ น แ ห ล่ ง น้ า ที่ เ กื อ บ จ ะ จื ด ส นิ ท
ดังนั้นในการอนุ บาลลูกปลาจึงทาการลดความเค็มลงเป็ นประจาทุกวัน โดยลดแต่ละครั้งประมาณ 1 - 2
ppt. จนความเค็มได้ระดับ 10-15 ppt. จึงหยุดลดความเค็ม

อาหาร
        อาหารที่ ใ ช้อนุ บ าลลู ก ปลากะพงขาวอายุ 1-30 วัน                  ส่ วนใหญ่ เป็ นพวกไรน้ า ที่ มี ชี วิต
                                                ิ                                ่ ั
เพราะลูกปลาวัยนี้ชอบกินอาหารที่มีชีวตมาก ไรน้ าที่ให้มีหลายชนิ ดขึ้นอยูกบอายุและขนาดของลูกปลา
การให้ไ รน้ า ที่ มี ชี วิต มี ผ ลเสี ย ตอนที่ เราไม่ ส ามารถเตรี ย มอาหารให้ท ันกับ จานวนลู ก ปลาที่ ออกมา
จะท าให้ ลู ก ปลาขาดอาหารโตช้า และไม่ แ ข็ ง แรง ถ้า จ านวนมาก ๆ ลู ก ปลาจะเหลื อ รอดน้อ ยมาก
และการเตรี ย มอาหารบางอย่า งก็ ต้อ งใช้เวลา ดัง นั้น จึ ง ต้อ งทราบแน่ ชัดว่า จะใช้อ าหารชนิ ด ใด
ตอนลู กปลาขนาดไหนอยู่กี่ วน ควรเริ่ มทาการเตรี ยมอาหารตั้งแต่เมื่ อไร เพื่อจะได้ใช้อาหารนั้น ๆ
                                       ั
ทันเวลาและเพียงพอกับปริ มาณลูกปลาที่อนุบาลแล้ว

                                ้           ่
ชนิดและระยะการให้ ไรนาต่ าง ๆ เพือเป็ นอาหารแก่ ลูกปลามีดังนี้
           โรติ เ ฟอร์ เป็ นไรน้ า ที่ มี ข นาดเล็ ก กิ น แพลงก์ ต อนขนาดเล็ ก เป็ นอาหาร เช่ น Chlorella
Bunaliella,         Chlamydomonas,               Cyclotella,    Yeast      หรื อ Bread         yeast          ฯลฯ
ดั ง นั้ นในระยะที่ ใ ห้ โ รติ เ ฟอร์ แก่ ลู ก ปลาจึ ง นิ ยมใส่ Chlorella           ลงในบ่ อ อนุ บาลด้ ว ย
เ พื่ อ จ ะ ไ ด้ เ ป็ น อ า ห า ร ส า ห รั บ โ ร ติ เ ฟ อ ร์ ที่ เ ห ลื อ จ า ก                ลู ก ป ล า กิ น
ท าให้ โ รติ เ ฟอร์ ส่ ว นที่ เ หลื อ จะสามารถขยายพัน ธุ์ ใ นบ่ อ อนุ บ าล เป็ นอาหารลู ก ปลาคราวต่ อ ไป
นอ ก จ าก นั้ นก าร ใ ส่ Chlorella                 ล งใ นบ่ อ จะ เป็ นก า รช่ วย บด บั ง แ ส ง ใ ห้ แ ก่ ลู ก ป ล า
                                               ่
และช่วยดึงของเสี ยบางอย่างที่ละลายอยูในน้ า เป็ นการช่วยปรับปรุ งคุณภาพน้ าให้อยูในสภาพดีดวย่               ้
                                                     8

        อาธิเมีย เริ่ มให้อาธิ เมียแก่ลูกปลาเมื่อปลาอายุได้ 8 วัน เพราะลูกปลาตัวโตสามารถกิ นได้
ปกติแล้ว จะให้อาธิ เมียไปจนกว่าลูกปลาจะกินไรแดงได้ จึงหยุดให้อาธิ เมีย หรื อเมื่อลูกปลามีอายุได้
20 วัน

        ไรแดง เป็ นไรน้ าจืดที่สามารถเพาะเตรี ยมขึ้นได้ ดังนั้นในการให้ไรแดงเป็ นอาหารแก่ลูกปลา
                                                                                   ่
จึงต้องคานึงถึงความเค็มของน้ าในบ่ออนุบาล ปกติระยะที่ให้ไรแดงความเค็มของน้ าจะอยูที่ระดับ 10-15
ppt. ความเค็มระดับดังกล่าว ไรแดงจะตายภายใน 10-20 นาที ลู กปลาจะกิ นก่ อนที่ไรแดงจะตาย
เป็ นการขจัดปัญหาเรื่ องอาหารเหลือ อันจะก่อให้เกิดปั ญหาน้ าเสี ยได้

           ลู ก กุ้ ง เคยและตั ว อ่ อ นของแมลง ลู ก กุ้ง เคยตัว เล็ ก ๆ และตัว อ่ อ นของแมลงเล็ ก ๆ เช่ น
ลู ก น้ าเหมาะกับ การให้ เ ป็ นอาหารลู ก ปลาเมื่ อ ลู ก ปลามี อ ายุ 21 วัน ขึ้ นไป แต่ ปั ญ หาก็ มี
                         ้
เพราะบางครั้งลูกกุงเคยหายาก

         เนื้อ ปลาสั บ ละเอียด ลู ก ปลาที่ มี อายุ 21 วันขึ้ นไป เริ่ ม ฝึ กให้กิ นเนื้ อปลาสั บ ละเอี ย ดได้
โดยในตอนแรก ๆ ลูกปลาซึ่ งไม่เคยชินและยังไม่ยอมกิน ต้องพยายามฝึ กเป็ นประจา โดยให้ทีละน้อย ๆ
ให้หลาย ๆ ครั้งในวันหนึ่ง ๆ ส่ วนเศษอาหารที่เหลือดูดออกในตอนเย็น ไม่ควรปล่อยค้างคืนไว้ในบ่อ
เมื่อปลาเคยชินกับเนื้อปลาที่ฝึกให้กินก็หยุดให้ไรน้ า

              ่    ่
สภาพแวดล้อมอืน ๆ ทีต้องระมัดระวังในการอนุบาลลูกปลากะพงขาว
       อุณหภูมิ ปกติอุณหภูมิในบ่ออนุ บาลลูกปลาเฉลี่ย 27Co ถ้าอุณหภูมิสูงถึง 30Co หรื อ 31Co
ลูกปลาจะกินอาหารมาก ว่ายน้ ากระวนกระวาย ถ้าอุณหภูมิต่ากว่า 24Co ลูกปลาจะไม่ค่อยกินอาหาร
และทาให้อ่อนแอเกิดโรคแทรกได้ง่าย

        แสงสว่าง ปกติลูกปลาจะเคลื่อนที่เข้าหาแสง แต่แสงสว่างถ้าจ้าเกินไปจะมีผลต่อระบบสายตา
ของลูกปลาโดยเฉพาะลูกปลาอายุ 1-5 วัน ทาให้ลูกปลาไม่ค่อยจับอาหารกิ น และแสงไฟขนาด 200
แรงเทียนเมื่อส่ องใกล้ ๆลูกปลาทาให้ลูกปลาเกิดอาการผิดปกติเสี ยการทรงตัวในการว่ายน้ า

                                                                                 ั
        โรค โรคที่เกิดเท่าที่ปรากฏมีโรคโปรโตซัว (Ciliated Protozoa) แต่ยงไม่ทราบชนิ ดแน่นอน
โรคพวกนี้จะเกาะตามเหงือกปลา ทาให้ปลาเกิดอาการระคายเคือง และเกิดมีเมือกหุ มเหงือกทาให้ ้
หายใจไม่ ส ะดวก         ปลาที่ เ ป็ นโรคนี้ จะมี สี ล าตัว คล้ า ผิ ด ปกติ จะรวมอยู่เ ป็ นกลุ่ ม ตามมุ ม บ่ อ
เป็ นโรคที่เกิดและระบาดอย่างรวดเร็ วทาให้ปลาตายหมดภายในไม่เกิน 5 วัน



การเจริญเติบโตและผลผลิต
                                                     9

          ปลากะพงขาวที่ เ ลี้ ย งในกระชัง จะเจริ ญ เติ บ โตได้ข นาดตลาด (500 - 800 กรั ม )
ใ น ร ะ ย ะ เ ว ล า ก า ร เ ลี้ ย ง ป ร ะ ม า ณ 6-7    เ ดื อ น จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า ข อ ง วิ เ ชี ย ร ( 2528)
ซึ่ งได้ทาการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง โดยปล่อยปลาที่มีขนาด 10-15 เซนติเมตร ในอัตรา 100
ตัวต่อตารางเมตร เมื่ อเลี้ ย งได้ 6 เดื อน สามารถให้ผลผลิ ตสู งถึ ง 59 กิ โลกรั ม ต่อพื้ นที่ ก ระชัง 1
ตารางเมตร

ข้ อดีของปลากะพงขาว ทีเ่ กษตรกรนิยมนามาเลียง คือ ้
         เป็ นปลาที่เลี้ยงง่าย โตเร็ ว เนื้อมีรสชาติดี มีราคาดีพอสมควร
         หาพันธุ์ปลาได้ง่าย มีทุกขนาด และสามารถหาได้ในปริ มาณไม่จากัด
         สามารถเลี้ยงได้แพร่ หลายทั้งในแหล่งน้ าจืด น้ ากร่ อย หรื อน้ าเค็ม
โดยเฉพาะอย่างยิงบริ เวณปากแม่น้ าที่มีความเค็มแปรเปลี่ยนได้ง่าย
                 ่

                  ้
ข้ อเสี ยของการเลียงปลากะพงขาว
                                                             ้
          มีปัญหาเรื่ องตลาด เนื่องจากส่ งไปขายต่างประเทศได้นอยมาก
ทั้งนี้เพราะต่างประเทศได้สั่งซื้ อลูกปลาจากประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้านไปเลี้ยง
ทาให้มีปริ มาณเนื้อปลาพอเพียง

        รังสรรค์ งูทพย์ (2550) ได้รวบรวมข้อมูลการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังไว้ดงนี้
                      ิ                                                              ั
        1. เงินลงทุน ครั้งแรกประมาณ 117,500 บาท/กระชัง/รุ่ น (2 ปี )
        2. รายได้ ประมาณ 130,000-160,000 บาท/กระชัง/รุ่ น
        3. วัสดุ/อุปกรณ์ กระชั ง ลูกพันธุ์ปลา อาหารปลา
        4. แหล่ งจาหน่ ายพันธุ์ปลา ฟาร์ มเพาะพันธุ์ปลาทัวไป ร้านจาหน่ายพันธุ์ปลาใกล้
                                                        ่
           มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์น้ าชายฝั่งพื้นที่ 22 จังหวัดติดทะเล
           (กรมประมง)
        5. วิธีดาเนินการ
                                                      ั
            ใช้เนื้ ออวนขนาด 3-6 เซนติเมตร (ขึ้นอยู่กบขนาดของปลา) มาเย็บเป็ นกระชัง กว้าง 4
เมตร ยาว 6 เมตร ลึ ก 2 เมตร น าก้ อ นหิ น ใส่ ล งไปในกระชั ง เพื่ อ ให้ ก้ น กระชั ง ยื ด ออก
แล้วหย่อนลงไปในน้ า โดยเอาเชือกร้อยมุมกระชัง 4 มุม และร้อยตรงกึ่งกลางของด้านยาวทั้ง 2 ด้าน
เพื่อนาไปผูกยึดติดกับเสาไม้ที่ปักลงในน้ า 6 เสา จากนั้นนาลูกพันธุ์ ปลากะพงขาว ขนาด 5-6 นิ้ ว
ปล่อยลงกระชัง 500 – 600 ตัว/กระชัง
                                                              10



การให้ อาหาร
          ซื้ อ ป ล า เ ป็ ด ห รื อ ป ล า เ นื้ อ ม า ใ ห้ เ ป็ น อ า ห า ร ทุ ก เ ช้ า ห รื อ ทุ ก เ ย็ น
เพื่ อให้ป ลาเรี ย นรู้ เวลาอาหารเองถู ก ต้องใน 2 เดื อนแรก ให้อาหารทุ ก วัน ๆ ละครั้ ง ๆ ละ 3
                              ั
กิ โลกรั ม เดื อนต่ อมาให้วนเว้นวัน โดยเดื อนที่ 3 ให้เพิ่ม เป็ น 5 กิ โลกรั ม/ครั้ ง ตั้งแต่ เดื อนที่ 4
ให้เพิ่มขึ้นอีกเดื อนละ 5 กิ โลกรั ม/ครั้ง จนครบ 1 ปี อาหารปลาจะเป็ น 50 กิ โลกรั ม/ครั้ ง/กระชัง
เมื่ อ ปลามี อ ายุไ ด้ 1 ปี น้ า หนัก ปลาจะเพิ่ ม ขึ้ น เรื่ อ ย ๆ แต่ จ ะกิ น อาหารเท่ า เดิ ม คื อ ประมาณ 50
กิโลกรัม/ครั้ง เมื่อเลี้ยงครบ 2 ปี หรื อ 20 เดือนขึ้นไปก็จาหน่ายได้

          หากปลากะพงขาวที่ นามาเลี้ ยงมี ขนาด 3-4 นิ้ วในช่ วง 2 เดือนแรกต้องให้อาหารวันละ 2
ค รั้ ง เ ช้ า -เ ย็ น โ ด ย ใ ช้ ป ล า เ ป็ ด 3 กิ โ ล ก รั ม ม า บ ด แ ล้ ว ผ ส ม กั บ หั ว อ า ห า ร กุ้ ง ½
กิ โ ลกรั ม คลุ ก เคล้า กับ น้ า ให้ เ หนี ย ว น ามาหว่ า นในกระชัง จากนั้น ตั้ง แต่ เ ดื อ นที่ 3 เป็ นต้น ไป
จึงให้อาหารเช่นเดียวกับปลาขนาด 5-6 นิ้ว

          6. ตลาดและแหล่งจาหน่ าย ตลาดสด หรื อขายส่ งพ่อค้าขายปลา ร้านอาหาร

2.2 ทฤษฎีทเี่ กี่ยวข้ องกับการวิเคราะห์ ต้นทุนและผลตอบแทน
         สมบูรณ์ เจริ ญจิระตระกูล (2537)
ได้สรุ ปองค์ความรู ้เกี่ยวกับต้นทุนและผลตอบแทนในทางเศรษฐศาสตร์ มีรายละเอียด ดังนี้

             ต้ น ทุ น ก า ร ผ ลิ ต ทั้ ง ห ม ด ( Total                                    Cost                :           TC)
สามารถจาแนกเป็ นประเภทของต้นทุนการผลิตออกเป็ น 4 ลักษณะ ดังนี้
             1 ) ต้ น ทุ น ผั น แ ป ร ( Variable                                                                         Cost)
เป็ นต้นทุนหรื อค่าใช้จ่ายในการผลิตที่เกิดจากการใช้ปัจจัยการผลิตผันแปรทั้งหมด ในกระบวนการผลิต
ซึ่         ง        ปั            จ       จั        ย         ต่    า      ง                          ๆ                       นี้
ผู ้ ผ ลิ ต สามารถเปลี่ ยนแปลงเพิ่ ม หรื อลดปริ มาณการใช้ ไ ด้ ต ลอดช่ วงระยะเวลาการผลิ ต
ค่าใช้จ่ายที่เป็ นต้นทุนผันแปรเป็ นค่าอาหารปลา ค่าลูกพันธุ์ปลา ค่าแรง ค่าเคมีภณฑ์และเวชภัณฑ์                 ั
และค่ า เสี ยโอกาสของค่ า ใช้ จ่ า ยที่ เ ป็ นเงิ น สด เป็ นต้ น ผลรวมของค่ า ใช้ จ่ า ยผัน แปร คื อ
ต้นทุนผันแปรทั้งหมด (Total Variable Cost : TVC)
             2 ) ต้ น ทุ น ค ง ที่ ( Fixed                                                                               Cost)
เ ป็ น ต้ น ทุ น ห รื อ ค่ า ใ ช้ จ่ า ย ก า ร ผ ลิ ต ที่ เ กิ ด จ า ก ก า ร ใ ช้ ปั จ จั ย ค ง ที่ ใ น ก ร ะ บ ว น ก า ร ผ ลิ ต
ซึ่ งปั จ จัย คงที่ น้ ี ผู ้ผ ลิ ต ต้อ งเสี ย ค่ า ใช้ จ่ า ยในจ านวนคงที่ เ สมอ ไม่ ว่ า ผู ้ผ ลิ ต จะผลิ ต มากหรื อน้ อ ย
หรื อ ไม่ ผ ลิ ต เลย ค่ า ใช้จ่ า ยเป็ นต้น ทุ น คงที่ เช่ น ค่ า เสื่ อ มราคาอัน ได้แ ก่ ค่ า เสื่ อ มราคากระชัง
                                                                11

ค่ า เสื่ อมราคาเครื่ องบดอาหาร ค่ า เสื่ อมราคาเรื อ ค่ า เสื่ อมราคาโรงเรื อน เป็ นต้ น
ผลรวมของค่าใช้จ่ายคงที่ คือ ต้นทุนคงที่ท้ งหมด (Total Fixed Cost : TFC)
                                                         ั
            3) ต้ น ทุ น ที่ เ ป็ นเงิ น สด (Cash                           Cost) เป็ นต้ น ทุ น หรื อค่ า ใช้ จ่ า ยที่ เ กิ ด ขึ้ น
          ้
และผูผลิ ตจ่ ายออกไปเป็ นเงิ นสดทั้งหมด เพื่อซื้ อปั จจัย การผลิ ตต่า ง ๆ มาใช้ในกระบวนการผลิ ต
ต้ น ทุ น ที่ เ ป็ น เ งิ น ส ด นี้ เ กิ ด ขึ้ น ไ ด้ ทั้ ง ใ น ส่ ว น ข อ ง ต้ น ทุ น ผั น แ ป ร แ ล ะ ต้ น ทุ น ค ง ที่
โดยต้นทุ นที่ เป็ นเงิ นสดในส่ วนที่ เป็ นต้นทุ นผัน แปร เช่ น ค่ า อาหารปลา ค่ า พันธุ์ ป ลา ค่ า แรง
ดอกเบี้ยเงิ นกู้ ค่าเวชภัณฑ์และเคมีภณฑ์ เป็ นต้น ในส่ วนของต้นทุนเงิ นสดที่เป็ นต้นทุนคงที่ เช่ น
                                                    ั
ค่าภาษี ค่าเช่าที่ดิน ค่าบารุ งรักษาเครื่ องจักร เป็ นต้น
            4 ) ต้ น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ น เ งิ น ส ด ( Non                                   Cash                           Cost)
เป็ นต้ น ทุ น หรื อค่ า ใช้ จ่ า ย ที่ เ กิ ดจาก การใช้ ปั จจั ย ก ารผลิ ตต่ า ง ๆ ในก ระ บวนการผลิ ต
แต่เป็ นค่าใช้จ่ายที่ผผลิตไม่ได้จ่ายไปจริ ง ซึ่ งบางครั้งมีการเรี ยกต้นทุนที่ไม่เป็ นเงินสดว่า ต้นทุนจาบัง
                          ู้
ต้ น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ น เ งิ น ส ด นี้ เ กิ ด ขึ้ น ไ ด้ ท้ ั ง ใ น ส่ ว น ข อ ง ต้ น ทุ น ผั น แ ป ร แ ล ะ ต้ น ทุ น ค ง ที่
โดยต้น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ นเงิ น สดในส่ ว นที่ เ ป็ นต้ น ทุ น ผัน แปร เช่ น ค่ า ลู ก พัน ธุ์ ป ลาที่ เ พาะเลี้ ยงเอง
ค่ า แรงงานของตั ว เอง เป็ นต้ น ส่ ว นต้ น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ นเงิ น สดในส่ ว นที่ เ ป็ นต้น ทุ น คงที่ เช่ น
ค่าเสื่ อมอุปกรณ์ที่ใช้งานเกิน 1 ปี เป็ นต้น

            ปรีดา นาคเนาวทิม (2529) ได้กล่าวถึงต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ ว่าต้นทุนการผลิตทั้งหมด
(Total Cost : TC) เกิ ดจากผลรวมของต้นทุนผันแปรทั้งหมด (Total Variable Cost : TVC)
ซึ่ ง เป็ นต้น ทุ นหรื อค่ า ใช้จ่า ยในการผลิ ตที่ เกิ ดจากการใช้ปั จจัย ผันแปรทั้ง หมดในกระบวนการผลิ ต
                                  ้
ซึ่ งปั จ จัย ต่ า ง ๆ นี้ ผูผ ลิ ต สามารถเปลี่ ย นแปลงได้ต ามขนาดการผลิ ต ได้แ ก่ ค่ า จ้า งแรงงาน
                                                                       ั
วัสดุ สิ้นเปลื องในการผลิ ต เป็ นต้น รวมกับต้นทุนคงที่ท้ งหมด (Total Fixed Cost : TFC)
ซึ่ งเป็ นต้ น ทุ นหรื อค่ า ใ ช้ จ่ า ย ก ารผลิ ตที่ เกิ ด จาก ก ารใ ช้ ปั จจั ย คงที่ ในกระ บวนการผลิ ต
ซึ่ งเป็ นปั จจั ย คงที่ มี ผู ้ผ ลิ ต ต้ อ งเสี ยค่ า ใช้ จ่ า ยในจ านวนคงที่ เ สมอ ไม่ ว่ า ผลิ ต มากหรื อน้ อ ย
หรื อไม่ผลิตเลย ได้แก่ ค่าที่ดิน ค่าสร้างโรงงาน เป็ นต้น

        จรวย เพชรรั ต น์ (2542) ได้ ส รุ ปวิ ธี การค านวณหาผลตอบแทนจากการผลิ ต
จาแนกเป็ นรายได้รวม รายได้สุทธิ และกาไรสุ ทธิ ดังนี้
        1 )             ร า ย ไ ด้ ร ว ม                   ( Revenue)               คื อ
จานวนผลผลิตที่เกษตรกรได้รับจากความสามารถในการให้ผลผลิตของพืชหรื อสัตว์ที่เกษตรกรเก็บเกี่ย
วได้ การคานวณหารายได้จากการจาหน่ายผลผลิตทั้งหมดเท่ากับ ปริ มาณผลผลิตคูณด้วยราคาผลผลิต
        2) รายได้ สุทธิ (Net Return) คือ รายได้จากการผลิต เหนื อต้นทุนผันแปรทั้งหมด (Total
Variable Cost) การคานวณหารายได้สุทธิ เท่ากับ รายได้รวมลบต้นทุนผันแปรทั้งหมด
                                                         12

          3) ก าไรสุ ทธิ (Net                  Profit) คื อ รายได้ จ ากการผลิ ต เหนื อ ต้ น ทุ น ทั้ ง หมด
การค านวณก าไรสุ ท ธิ ใ นเชิ ง เศรษฐศาสตร์ น้ ั น เป็ นการประเมิ น ค่ า ใช้ จ่ า ยในการผลิ ต ทุ ก อย่ า ง
ทั้งค่าใช้จ่ายที่เป็ นเงินสด และค่าใช้จ่ายที่ไม่เป็ นเงินสด เท่ากับ รายได้รวมลบต้นทุนทั้งหมด

2.3 งานวิจัยทีเ่ กี่ยวข้ อง
           มาลินี หนูเรือง (2549) ได้ศึกษาต้นทุนผลตอบแทนการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
                                                                  ั
ในตาบล เกาะยอ อาเภอเมือง จังหวัดสงขลา โดยมีวตถุประสงค์เพื่อศึกษา คือ
           (1) สภาพทางเศรษฐกิ จและสั ง คมของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง (2)
ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร จั ด ก า ร ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง ( 3 )
ต้ น ทุ น แ ล ะ ผ ล ต อ บ แ ท น ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง แ ล ะ ( 4 )
ปั ญ หาและอุ ป สรรคจากการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง ในต าบลเกาะยอ อ าเภอเมื อ ง
จั ง ห วั ด ส ง ข ล า โ ด ย ใ ช้ ข้ อ มู ล ทุ ติ ย ภู มิ แ ล ะ ข้ อ มู ล ป ฐ ม ภู มิ ป ร ะ ก อ บ ก า ร วิ เ ค ร า ะ ห์
ในส่ วนของข้อมูลปฐมภูมิน้ นได้ใช้วิธีศึกษาแบบเฉพาะเจาะจงเลือกตาบล และหมู่บาน โดยมีเงื่อนไข
                                  ั                                                                 ้
คื อ เ ป็ น ห มู่ บ้ า น ที่ มี เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จ า น ว น ม า ก
แล ะให้ ค รอบคลุ ม พื้ นที่ ท้ ั งต าบล จึ งเลื อกพื้ นที่ ศึ ก ษาได้ 8 หมู่ บ ้ า น จากทั้ งหมด 9
ห มู่ บ้ า น ข อ ง ต า บ ล เ ก า ะ ย อ จ า ก นั้ น เ ลื อ ก ตั ว อ ย่ า ง ใ น แ ต่ ล ะ ห มู่ บ้ า น แ บ บ บั ง เ อิ ญ
โ ด ย เ น้ น ตั ว อ ย่ า ง ที่ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ข น า ด ใ ห ญ่ จ า น ว น 3 0 ร า ย
แล้ ว รวบรวมด้ ว ยการสั ม ภาษณ์ เ กษตรกรผู ้ เ พาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง รายบุ ค คล
โดยใช้แบบสอบถามเชิงโครงสร้าง ซึ่ งมีผลการศึกษาโดยสังเขป ดังนี้

           เ ก ษ ต ร ก ร ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง ส่ ว น ใ ห ญ่ เ ป็ น ช า ย มี อ า ยุ เ ฉ ลี่ ย 4 9 . 8 7 ปี
จ บ ก า ร ศึ ก ษ า ใ น ร ะ ดั บ ป ร ะ ถ ม ศึ ก ษ า
ซึ่ ง มี ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง เ ป็ น ทั้ ง อ า ชี พ ห ลั ก แ ล ะ อ า ชี พ ร อ ง
                                                          ่
เศรษฐกิจโดยรวมของเกษตรกรกลุ่มตัวอย่างอยูในเกณฑ์ที่ดี เนื่องจากธุ รกิจนี้ จาเป็ นต้องใช้เงินลงทุนสู ง
ท าให้ มี ก ารกู้ยื ม เงิ น ร่ ว มกับ เงิ น ทุ น ส่ ว นตัว โดยกู้ ยื ม เงิ น จากสถาบัน การเงิ น ในระบบเป็ นหลัก
สาหรับการเป็ นสมาชิกกลุ่มสถาบันเกษตรกรนั้น มีวตถุประสงค์เพื่อให้เข้าถึงแหล่งเงินกูเ้ ป็ นสาคัญ
                                                              ั

         เกษตรกรมี ป ระสบการณ์ ใ นการเพาะเลี้ ย งเฉลี่ ย 13.37 ปี มี ล ัก ษณะการถ่ า ยทอดความรู ้
แ ล ะ ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ จ า ก รุ่ น สู่ รุ่ น มี ก า ร ซื้ อ ลู ก พั น ธุ์ ป ล า จ า ก ฟ า ร์ ม เ อ ก ช น ทั้ ง ห ม ด
โดยซื้ อ จากฟาร์ ม เอกชนในจัง หวัด ปั ต ตานี สู ง สุ ด ลู ก พัน ธุ์ ป ลามี ข นาดเฉลี่ ย ตัว ละ 8.50 นิ้ ว
ราคาเฉลี่ ยตัวละ 21.93 บาท ใช้เวลาเพาะเลี้ ย งเฉลี่ ย 21.57 เดื อน ได้รับผลผลิ ตเฉลี่ ย กระชัง ละ
1,069.93 กิโลกรัม ขนาดเฉลี่ยตัวละ 2.78 กิโลกรัม และจาหน่ายเฉลี่ยราคากิโลกรัมละ 100.83 บาท
โ ด ย จ า ห น่ า ย ใ ห้ แ ก่ พ่ อ ค้ า ร ว บ ร ว ม ใ น ห มู่ บ้ า น แ ล ะ ร้ า น อ า ห า ร ใ น พื้ น ที่ ศึ ก ษ า
                                                              13

ส่ ว น ใ ห ญ่ มี ก า ร ต ก ล ง ซื้ อ ข า ย ผ ล ผ ลิ ต ต า ม ร า ค า ต ล า ด
โดยเกษตรกรมักสอบถามราคาผลผลิตจากเพื่อนเกษตรกร และพ่อค้ารวบรวมในหมู่บานก่อนจาหน่าย
                                                                    ้

                                                                                    ้
             การเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังในพื้นที่ศึกษา มีตนทุนทั้งหมด 104.49 บาท/กิโลกรัม
แบ่ ง เป็ น ต้ น ทุ น ผัน แปร 101.07 บาท/กิ โ ลกรั ม และต้ น ทุ น คงที่ 3.42 บาท/กิ โ ลกรั ม
โ ด ย ค่ า อ า ห า ร ป ล า เ ป็ น ต้ น ทุ น ผั น แ ป ร ที่ มี สั ด ส่ ว น สู ง สุ ด 7 5 . 8 6 บ า ท / กิ โ ล ก รั ม
และค่ า เสื่ อมราคากระชั ง เพาะเลี้ ยงเป็ นต้ น ทุ น คงที่ ที่ มี สั ด ส่ วนสู งสุ ด 1.44 บาท/กิ โ ลกรั ม
                              ั                             ั
สาหรับรายได้สุทธิ ท้ งหมดและกาไรสุ ทธิ ท้ งหมด เท่ากับ -0.24 และ -3.66 บาท/กิโลกรัม ตามลาดับ
ซึ่ ง ชี้ ใ ห้ เ ห็ น ว่ า ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง ใ น ร อ บ ก า ร ผ ลิ ต ที่ ผ่ า น ม า นั้ น
                                                          ้                   ้
เกษตรกรประสบภาวะขาดทุน ส่ วนราคาคุมทุนและผลผลิตคุมทุน เท่ากับ 104.49 บาท/กิโลกรัม และ
1,108.87 กิโลกรัม/กระชัง ตามลาดับ

          ปั ญหาและอุ ป สรรคจากการเพาะเลี้ ย งปลากะพงขาว ได้แก่ ปั ญ หาอาหารปลามี ร าคาสู ง
ซึ่งเป็ นปัจจัยหลักของเกษตรกรในการตัดสิ นใจเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังในรอบการผลิตถัดไป
ปั ญ หาแหล่ ง เพาะเลี้ ยงเสื่ อ มโทรม ส่ ง ผลให้ ป ลามี ส ภาพอ่ อ นแอ เป็ นโรค และตายมากขึ้ น
ปั ญ ห า ร า ค า ผ ล ผ ลิ ต ผั น ผ ว น                     แ ล ะ ไ ม่ เ ป็ น ธ ร ร ม นั้ น
มีผลมาจากการที่พ่อค้ารวบรวมในหมู่บานและร้านอาหาร เป็ น ผูมีอานาจในการกาหนดราคาผลผลิต
                                      ้                           ้
แ ล ะ ปั ญ ห า แ ห ล่ ง จ า ห น่ า ย ผ ล ผ ลิ ต มี จ า น ว น น้ อ ย นั้ น
                                              ่ ั
เนื่องจากการจาหน่ายผลผลิตของเกษตรกรขึ้นอยูกบความน่าเชื่อถือในการชาระเงินเป็ นสาคัญ

           วิ ก รม พงศ์ จั น ทรเสถี ย ร (2546) ได้ ศึ ก ษาปั จ จั ย ที่ มี ค วามสั ม พัน ธ์ ก ั บ ความส าเร็ จ
และล้มเหลวของการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง ตาบลเกาะยอ อาเภอเมือง จังหวัดสงขลา
        ั
โดยมีวตถุประสงค์ เพื่อศึกษาลักษณะพื้นฐานและความสัมพันธ์ระหว่างปั จจัยทางด้านสังคม เศรษฐกิจ
ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ก า ย ภ า พ แ ล ะ ก า ร รั บ รู ้ ข่ า ว ส า ร กั บ ค ว า ม ส า เ ร็ จ แ ล ะ ล้ ม เ ห ล ว
ปั ญ ห า แ ล ะ ข้ อ เ ส น อ แ น ะ เ กี่ ย ว กั บ ค ว า ม ส า เ ร็ จ แ ล ะ ล้ ม เ ห ล ว
ต ล อ ด จ น ก า ร เ ป รี ย บ เ ที ย บ ลั ก ษ ณ ะ ที่ ส า คั ญ ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร
ซึ่ งประชากรในการศึกษาครั้งนี้ เป็ นเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง ตาบลเกาะยอ อาเภอเมือง
จั ง ห วั ด ส ง ข ล า จ า น ว น ทั้ ง ห ม ด 5 8 6 ร า ย จ า ก นั้ น ท า ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ ง่ า ย
โ ด ย ก า ร จั บ ฉ ล า ก จ า ก บั ญ ชี ร า ย ชื่ อ เ ก ษ ต ร ก ร จ า น ว น 2 3 2 ร า ย
และทาการรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามสุ่ มสัมภาษณ์เกษตรกร

      จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า พ บ ว่ า ปั จ จั ย ด้ า น สั ง ค ม เ กี่ ย ว กั บ ค ว า ม รู ้ ค ว า ม เ ข้ า ใ จ นั้ น
เกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง มี ค วามรู ้ ค วามเข้า ใจ 3 ระดับ คื อ น้อ ย ปานกลาง
และมาก ซึ่ งมี ค วามแตกต่ า งกัน อย่ า งมี นั ย ส าคัญ ทางสถิ ติ ส าหรั บ ปั จ จัย ด้า นสั ง คม เศรษฐกิ จ
                                                            14

การเพาะเลี้ยง กายภาพและการรับรู ้ข่าวสารต่อความสาเร็ จของการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
พบว่ า ความรู ้ ความเข้ า ใจ จ านวนแรงงาน ความพอใจการจ าหน่ า ยและแหล่ ง พัน ธุ์ ป ลา
มี ค วามสั ม พั น ธ์ ก ั บ ความส าเร็ จของการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง ขณะที่ ร ายได้
ก า ร ใ ช้ บ ริ ก า ร สิ น เ ชื่ อ อ า ห า ร แ ล ะ ก า ร ใ ห้ อ า ห า ร ร ะ ย ะ เ ว ล า ใ น ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง
ร ะ ย ะ ท า ง จ า ก บ้ า น ถึ ง ส ถ า น ที่ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ก า ร เ ลื อ ก บ ริ เ ว ณ ที่ ตั้ ง ก ร ะ ชั ง
ก า ร รั บ รู ้ ข่ า ว ส า ร ท า ง ก า ร เ ก ษ ต ร จ า ก บุ ค ค ล
                                                                                 ั
การรับรู ้ข่าวสารจากสื่ อมวลชนและการติดต่อเจ้าหน้าที่ไม่มีความสัมพันธ์กบความสาเร็ จของการเพาะเลี้
ยงปลากะพงขาวในกระชัง


           สาหรับการเปรี ยบเทียบลักษณะที่สาคัญของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังที่มีคว
ามส าเร็ จ และล้ ม เหลวนั้ น ปั จ จัย ที่ ส าคัญ 13 ลัก ษณะของ 2 กลุ่ ม ที่ แ ตกต่ า งกั น คื อ ความรู ้
ความเข้ า ใจและความพอใจการจ าหน่ า ยผลผลิ ต ที่ เ หมื อ นกั น คื อ รายได้ จ านวนแรงงาน
การใช้ บ ริ ก ารสิ น เชื่ อ อาหารและการให้ อ าหาร แหล่ ง พัน ธุ์ ป ลา ระยะเวลาในการเพาะเลี้ ยง
ร ะ ย ะ ท า ง จ า ก บ้ า น ถึ ง ส ถ า น ที่ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ก า ร เ ลื อ ก บ ริ เ ว ณ ที่ ตั้ ง ก ร ะ ชั ง
การรั บ รู ้ ข่ า วสารการเกษตรจากบุ ค คล การรั บ รู ้ ข่ า วสารจากสื่ อ มวลชน และการติ ด ต่ อเจ้า หน้า ที่
ปั จ จั ย ที่ มี ค ว า ม สั ม พั น ธ์ กั บ ค ว า ม ส า เ ร็ จ ข อ ง ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
เป็ นปั จจัยที่มีความแตกต่างกันอย่างนัยสาคัญทางสถิติ

             อาพร เลาวพงษ์ และคณะ (2546) ได้ศึกษาเศรษฐกิจของการเพาะเลี้ยงปลาทะเล ในตาบลปูยู
อ า เ ภ อ เ มื อ ง                                                  จั ง ห วั ด ส ตู ล
           ั
โดยมี ว ตถุ ป ระสงค์เพื่ อ ศึ ก ษาสภาวะสั ง คมและเศรษฐกิ จ โดยทัว ไปของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ ย งปลา
                                                                             ่
ลั ก ษ ณะ ก า รเ พา ะ เ ลี้ ย ง วิ เ ค รา ะ ห์ ต้ น ทุ น แล ะ ผ ล ต อบ แท น ต ล อ ดจ นปั ญห าอุ ปส รร ค
และแนวทางในการเพิ่ ม ประสิ ทธิ ภาพการเลี้ ยงปลา โดยใช้ วิ ธี การสุ่ มตั ว อย่ า งอย่ า งง่ า ย
ซึ่ ง ใช้แ บบสอบถามสุ่ ม สั ม ภาษณ์ เ กษตรกรผูเ้ พาะเลี้ ย งปลาในกระชัง โดยจัดกลุ่ ม ตัว อย่า งเป็ น 3
กลุ่ ม หรื อขนาดฟาร์ ม คื อ ฟาร์ ม ขนาดเล็ ก หมายถึ ง ฟาร์ มที่ มี จานวนกระชังน้อยกว่า 4 กระชัง
ซึ่ งมีกลุ่มตัวอย่าง 29 ตัวอย่าง ฟาร์ มขนาดกลาง หมายถึง ฟาร์ มที่มีจานวนกระชัง 5 - 10 กระชัง
ซึ่ งมี กลุ่มตัวอย่าง 11 ตัวอย่าง และฟาร์ มขนาดใหญ่ หมายถึ ง ฟาร์ มที่มีจานวนกระชังมากกว่า 10
ก ร ะ ชั ง ซึ่ ง มี ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง 6 ตั ว อ ย่ า ง โ ด ย ไ ด้ ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง ทั้ ง สิ้ น 4 6 ตั ว อ ย่ า ง
จากจานวนประชากรที่ศึกษา 52 ตัวอย่าง

          จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า พ บ ว่ า ใ น ต า บ ล ปู ยู อ า เ ภ อ เ มื อ ง จั ง ห วั ด ส ตู ล
มี แ น ว โ น้ ม ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า เ พิ่ ม ม า ก ขึ้ น แ ล ะ ร ว ด เ ร็ ว โ ด ย เ ฉ พ า ะ ฟ า ร์ ม ข น า ด เ ล็ ก
เนื่ องจากมี แ รงกระตุ ้ น จากภายนอก คื อ ด้ า นเงิ น ลงทุ น สนั บ สนุ นจากกองทุ น หมู่ บ ้ า น
                                                            15

การตลาดทั้ งภายในประเทศและต่ า งประเทศ ตลอดจนความได้ เ ปรี ยบด้ า นอื่ น ๆ เช่ น
มี แ หล่ ง ลู ก พั น ธุ์ ป ลากะรั ง อยู่ ใ กล้ แ หล่ ง อาหาร และใช้ แ รงงานในครั ว เรื อน เป็ นต้ น
สาหรับแนวทางในการเพิ่มประสิ ทธิ ภาพในการเพาะเลี้ยงปลา ควรให้ความรู ้หรื อฝึ กอบรมแก่เกษตรกร
โ ด ย เ ฉ พ า ะ เ รื่ อ ง ก า ร ดู แ ล แ ล ะ ป้ อ ง กั น โ ร ค ก า ร เ พิ่ ม ป ริ ม า ณ เ งิ น กู้ ยื ม เ พื่ อ ก า ร ล ง ทุ น
ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม ใ ห้ มี ก า ร ร ว ม ก ลุ่ ม ข อ ง ฟ า ร์ ม ข น า ด เ ล็ ก แ ล ะ ก ล า ง เ พื่ อ ล ด ต้ น ทุ น
และสร้ า งอ านาจการต่ อ รองทางการตลาด การให้ ข ้ อ มู ล ทางด้ า นราคา และการตลาด
เพื่อให้เกษตรกรมีทางเลือกในการขายสิ นค้า และเป็ นการขยายตลาดแห่งใหม่

         สาหรับผลการศึกษาต้นทุน และผลตอบแทนของฟาร์ ม สามารถจาแนกฟาร์ มเป็ น 3 ขนาด
คือ ขนาดเล็ก กลาง และใหญ่ มีกระชังเพาะเลี้ยงปลาเฉลี่ยฟาร์ มละ 2.62,6.81 และ 34.77 กระชัง
จ า น ว น ก ร ะ ชั ง เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง เ ฉ ลี่ ย 1 . 9 3 , 5 . 4 5 แ ล ะ 2 4 . 1 0 ก ร ะ ชั ง
แ ล ะ จ า น ว น ก ร ะ ชั ง เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง เ ฉ ลี่ ย 0 . 6 9 , 1 . 3 6 แ ล ะ 1 0 . 6 7 ก ร ะ ชั ง
กาไรจากการเพาะเลี้ ยงปลาทั้งสองชนิ ดเฉลี่ ยฟาร์ มละ 7,737.38 , 31,098.82 และ 76,780.36 บาท
ตามล าดับ ซึ่ ง ก าไรสุ ท ธิ จากการเพาะเลี้ ย งปลากะพงเฉลี่ ย กิ โลกรั ม ละ 73.02, 92.60 และ 15.39
บาทตามล าดับ โดยเมื่ อ เปรี ย บเที ย บผลก าไรของฟาร์ ม ทั้ง สามขนาด พบว่ า ฟาร์ ม ขนาดเล็ ก
เป็ นฟาร์ มที่ มี อ ั ต ราของก าไรต่ อ การลงทุ น สู งที่ สุ ด แต่ อ ย่ า งไรก็ ต าม ฟาร์ มขนาดเล็ ก
แ ล ะ ข น า ด ก ล า ง ยั ง ป ร ะ ส บ ปั ญ ห า ใ น ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง โ ด ย เ ฉ พ า ะ ด้ า น โ ร ค ป ล า
และข้อจากัดในด้านปริ มาณเงินลงทุน

             กฤษณ์ เสรีรัตน์ (2545) ได้ศึกษาวิเคราะห์ทางเศรษฐกิจของการผลิตปลากะพงขาวในกระชัง
                                                     ั
ในจังหวัดสงขลา ปี การผลิต พ.ศ. 2543 โดยมีวตถุ ประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพทางเศรษฐกิจและสังคม
วิ เ ค ร า ะ ห์ ต้ น ทุ น แ ล ะ ผ ล ต อ บ แ ท น จ า ก ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
โดยเปรี ยบเที ย บในแต่ ล ะพื้ น ที่ ที่ ท าการเพาะเลี้ ยง ตลอดจนปั จ จัย ที่ มี ผ ลกระทบต่ อ การผลิ ต
แ ล ะ ทั ศ น ค ติ ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร ซึ่ ง ใ ช้ วิ ธี ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ เ ฉ พ า ะ เ จ า ะ จ ง
โดยเลื อ กส ารวจเฉพาะเกษตรกรผู ้เ พาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง บริ เวณ 2 พื้ น ที่ คื อ
พื้ น ที่ ต าบลเกาะยอ อ าเภอเมื อ ง และพื้ น ที่ ต าบลปากรอ อ าเภอสิ งหนคร จั ง หวัด สงขลา
จ า น ว น ต า บ ล ล ะ 2 0 ตั ว อ ย่ า ง แ ล ะ ท า ก า ร ร ว บ ร ว ม ข้ อ มู ล โ ด ย ใ ช้ แ บ บ ส อ บ ถ า ม
สุ่ มสัมภาษณ์เกษตรกร

          จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า พ บ ว่ า ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
หั ว ห น้ า ค รั ว เ รื อ น เ ป็ น ผู ้ มี อิ ท ธิ พ ล ต่ อ ก า ร ตั ด สิ น ใ จ ใ น ก า ร ด า เ นิ น ง า น ข อ ง ฟ า ร์ ม
โดยเกษตรกรส่ วนใหญ่มีอายุโดยเฉลี่ย 48.75 ปี ซึ่ งส่ วนใหญ่จบการศึกษาสู งกว่าชั้นประถมศึกษาปี ที่
4 ส าหรั บ ประสบการณ์ ใ นการเพาะเลี้ ยง พบว่ า ส่ ว นใหญ่ มี ป ระสบการณ์ โ ดยเฉลี่ ย 6.58 ปี
เมื่ อ แยกพิ จ ารณาตามพื้ น ที่ พบว่ า ในพื้ น ที่ ต าบลเกาะยอมี ป ระสบการณ์ โ ดยเฉลี่ ย 7.65 ปี
                                                              16

แ ล ะ ใ น พื้ น ที่ ต า บ ล ป า ก ร อ มี ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ โ ด ย เ ฉ ลี่ ย 5 . 5 0 ปี
สาเหตุ ใ นการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง นั้น ส่ วนใหญ่ คิ ดว่ามี รายได้ดี มี จานวน 21 ราย
คิ ด เป็ น ร้ อ ยละ 52.50 ของเกษตรกรกลุ่ ม ตัว อย่า งทั้ง หมด เมื่ อ แยกพิ จ ารณาตามพื้ น ที่ พบว่า
ใ น พื้ น ที่ ต า บล เก า ะ ย อ คิ ด ว่ า มี ร า ย ไ ด้ ดี มี จ า นว น 13 ร าย คิ ดเ ป็ น ร้ อย ล ะ 6 5. 0 0
และในพื้ นที่ ต าบลปากรอ คิ ด ว่ า มี ร ายได้ ดี มี จ านวน 8 ราย คิ ด เป็ นร้ อยละ 40.00
นอกจากนั้นมีการเพาะเลี้ยงตามเพื่อนเกษตรกร และทดลองเพาะเลี้ยงด้วยตนเอง

          จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า ส ม ก า ร ก า ร ผ ลิ ต แ บ บ ค อ บ บ์ – ดั ก ล า ส
แสดงความสั มพันธ์ ระหว่า งผลผลิ ตกับ ปั จจัย การผลิ ต ได้แก่ อาหาร จานวนลู ก พันธุ์ ปลาที่ ป ล่ อย
แ ร ง ง า น                                     แ ล ะ ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์
โ ด ย ตั ว แ ป ร หุ่ น แ ส ด ง ค่ า ค ว า ม แ ต ก ต่ า ง ข อ ง พื้ น ที่ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง อ ย่ า ง มี นั ย ส า คั ญ ท า ง ส ถิ ติ
                                                                            ่
มีระดับความเชื่อมันร้อยละ 95 โดยผลรวมของค่าความยืดหยุนของปั จจัยการผลิตทุกชนิ ดเท่ากับ 1.22
                       ่
ซึ่ ง แสดงได้ว่า อัต ราความหนาแน่ น ในการปล่ อ ยลู ก พันธุ์ ป ลามี ค่ า ความยืด หยุ่น สู ง สุ ด คื อ 0.61
หมายความว่ า เมื่ อ มี ก ารเพิ่ ม อั ต ราความหนาแน่ นในการปล่ อ ยลู ก พั น ธุ์ ป ลาร้ อยละ 1
ผลผลิ ตปลากะพงขาวเพิ่ม ขึ้ นร้ อยละ 0.61 รองลงมา คื อ ค่า ความยืดหยุ่นของปริ ม าณอาหารปลา
มี ค่ า เ ท่ า กั บ 0 . 3 8 ห ม า ย ค ว า ม ว่ า ถ้ า ใ ห้ อ า ห า ร ป ล า เ พิ่ ม ขึ้ น ร้ อ ย ล ะ 1
ท า ใ ห้ ไ ด้ ผ ล ผ ลิ ต ป ล า ก ะ พ ง ข า ว เ พิ่ ม ขึ้ น ร้ อ ย ล ะ                                                 0.38
                         ่
ส่ วนค่าความยืดหยุนของจานวนแรงงานและประสบการณ์ในการเพาะเลี้ยง มีค่าเท่ากับ 0.12 และ 0.11
ต า ม ล า ดั บ โ ด ย ใ ห้ ปั จ จั ย ก า ร ผ ลิ ต อื่ น ๆ ค ง ที่ ซึ่ ง จ ะ เ ห็ น ว่ า
ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง อ ยู่ ใ น ร ะ ย ะ ผ ล ต อ บ แ ท น ต่ อ ข น า ด เ พิ่ ม ขึ้ น
แ ล ะ ผ ล ก า ร ศึ ก ษ า ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ ท า ง เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ข อ ง ก า ร ใ ช้ ปั จ จั ย ทั้ ง สี่ ปั จ จั ย
ปรากฏว่าเกษตรกรยังใช้ปัจจัยการผลิตในปริ มาณที่ไม่เหมาะสมที่ทาให้ได้รับกาไรสู งสุ ด

           ส าหรั บ การวิ เ คราะห์ ต้ น ทุ น และผลตอบแทน ป รากฏว่ า ในพื้ น ที่ ต าบลเกาะยอ
มี ต้น ทุ น การผลิ ต 634,143.03 บาท/ฟาร์ ม สู ง กว่า ในพื้ น ที่ ต าบลปากรอ ซึ่ งใช้ ต้น ทุ น การผลิ ต
110,201.98 บาท/ฟาร์ ม เมื่อพิจารณากาไรสุ ทธิ พบว่า ในพื้นที่ตาบลเกาะยอ ได้รับกาไรสุ ทธิ 39.89
บาท/กิ โ ลกรั ม ซึ่ งมากกว่ า ในพื้ น ที่ ต าบลเกาะยอ มี ร าคาเฉลี่ ย กิ โ ลกรั ม ละ 116.00 บาท
ซึ่ ง ม า ก ก ว่ า ใ น พื้ น ที่ ต า บ ล ป า ก ร อ มี ร า ค า เ ฉ ลี่ ย กิ โ ล ก รั ม ล ะ 1 0 8 . 7 5 บ า ท
สาหรับผลการศึกษาทางการตลาด พบว่า ผูประกอบการค้า ได้แก่ ผูรวบรวมในหมู่บาน พ่อค้าปลีก
                                                  ้                            ้              ้
แ ล ะ ร้ า น อ า ห า ร มี บ ท บ า ท ส า คั ญ ใ น ต ล า ด ภ า ย ใ น ป ร ะ เ ท ศ ส่ ว น แ พ ป ล า
มีบทบาทสาคัญในฐานะเป็ นผูส่งออก     ้
           ฉลอง อั ก โขมี (2543) ได้ศึ ก ษาการวิ เ คราะห์ เ ศรษฐกิ จ การเลี้ ย งปลากะพงขาว (Lates
Calearifer)                           ใ น ก ร ะ ชั ง ใ น อ า เ ภ อ ย ะ ห ริ่ ง จั ง ห วั ด ปั ต ต า นี
                                                        17

    ั
มีวตถุ ประสงค์เพื่อวิเคราะห์ สภาพเศรษฐกิ จและสังคมของเกษตรกรที่ เลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง
ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ จ า ห น่ า ย
วิเคราะห์ ต้นทุ นและผลตอบแทนรวมถึ ง ปั ญหาและอุ ปสรรคของการเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง
โดยรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิจากการสุ่ มตัวอย่างอย่างง่ ายและสัมภาษณ์ เกษตรกรที่เลี้ ยงปลากะพงขาว
จานวน 31 ราย จาก 309 รายใน 5 ตาบลของอาเภอยะหริ่ งจังหวัดปัตตานี

                ั
        ผลการวิจยพบว่า เกษตรกรทั้งหมดเป็ นชาวไทยมุสลิม ส่ วนใหญ่เป็ นชาย อายุเฉลี่ย 39.5 ปี
จบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปี ที่ 6 มีรายได้ต่อครัวเรื อนเฉลี่ย 174,548 บาทต่อปี มีหนี้ สินโดยเฉลี่ ย
17,903.23 บาท และใช้แรงงานครัวเรื อนในการเลี้ยงปลากะพงขาว

        เกษตรกรส่ วนใหญ่เป็ นรายย่อยมี การเลี้ ยงปลาเพียง 1 -3 กระชัง ปล่ อยลู กปลาอัตรา 1,140
                                                                          ั
ตัวต่อกระชัง ใช้เวลาเลี้ ยง 8 เดือน ได้ขนาดเฉลี่ย 0.81 กิ โลกรัมต่อตัว มีอตรารอดร้ อยละ 44.43
แ ล ะ ผ ล ผ ลิ ต เ ฉ ลี่ ย               3 9 4 . 4         กิ โ ล ก รั ม ต่ อ ก ร ะ ชั ง
                                     ั ้
เกษตรกรส่ วนใหญ่จาหน่ายผลผลิตให้กบผูรวบรวมในหมู่บาน การกาหนดราคาขึ้นอยูกบผูซ้ื อ
                                                       ้                        ่ ั ้

            ต้ น ทุ น ก า ร ผ ลิ ต ร ว ม เ ท่ า กั บ 3 8 , 3 7 9 บ า ท ต่ อ ก ร ะ ชั ง ห รื อ 9 7 . 3 0
บาทต่อกิ โลกรัมเป็ นต้นทุนผันแปรและต้นทุนคงที่ร้อยละ 93.35 และร้อยละ 6.65 ของต้นทุนรวม
ตามลาดับราคาปลากะพงขาวที่เกษตรกรขายได้เท่ากับ 96.57 บาทต่อกิโลกรัม เกษตรกรมีกาไรสุ ทธิ -
2 8 7 . 9 4 บ า ท ต่ อ ก ร ะ ชั ง                        ห รื อ - 0 . 7 3 บ า ท ต่ อ กิ โ ล ก รั ม
นั่ น คื อ เกษตรกรขาดทุ น ทางเศรษฐศาสตร์ ร ะดั บ วิ ก ฤตของราคาและผลผลิ ต เท่ า กั บ 97.30
บาทต่อกิโลกรัมละ 397.42 กิโลกรัมต่อกระชังตามลาดับ

        ปั ญ ห า ที่ พ บ จ า ก ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง ใ น อ า เ ภ อ ย ะ ห ริ่ ง ไ ด้ แ ก่
น้ าและพันธุ์ปลาที่มีคุณภาพต่า การขาดแคลนเงินทุน และความผันผวนของราคาปลากะพงขาว

         วิเชี ยร สาคเรศ (2533) ได้ศึกษาทดลองการเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชังด้วยอาหารเม็ด
พบว่าปลากะพงขาวสามารถกินอาหารเม็ดแบบแห้งได้ดีเช่นเดียวกับปลากะรัง ซึ่ ง Chou และ wong
( 1 9 8 5 )            ไ ด้ ท ด ล อ ง ใ ห้ ป ล า ก ะ รั ง กิ น อ า ห า ร เ ม็ ด
พบว่าปลากะรังสามารถกิ นอาหารเม็ดแบบแห้งซึ่ งมี ความชื้ นเพียง 7.4 % และนอกจากนี้ Chou
(                    1                9                8                  4                   )
ได้เคยทดลองเลี้ยงปลากะพงขาวด้วยอาหารเม็ดแบบแห้งแล้วพบว่าปลากะพงขาวสามารถกินอาหารเม็ด
แ       บ        บ      แ     ห้     ง      ไ     ด้     ดี       เ   ช่      น         กั  น
                          ั
ผลของการทดลองครั้งนี้ยงชี้ให้เห็นว่าปลากะพงขาวที่ใช้อาหารเม็ดเป็ นอาหารมีการเจริ ญเติบโตโดยน้ า
ห                 นั             ก             เ              ฉ              ลี่             ย
                                                                                      ั
การเปลี่ยนอาหารเป็ นเนื้อและมีความอ้วนดีกว่าปลากะพงขาวที่ให้ปลาสดเป็ นอาหารอย่างมีนยยะสาคัญ
                                                           18

( P<                                                                                                                 0.05)
ในขณะเดียวกันอัตราการรอดตายและผลผลิต/กระชังของปลากะพงขาวที่เลี้ยงโดยใช้อาหารเม็ดเป็ นอา
หารสู งกว่าเช่นกันแต่แตกต่างกันอย่างไม่มีนยยะสาคัญ (P > 0.05 ) ดังนั้นจึงสรุ ปได้วาการใช้อาหารเม็ด
                                                        ั                                              ่
(                                                                                                                   Pellet)
เลี้ ยงปลากะพงขาวจึ งมี ลู่ทางเป็ นไปได้ซ่ ึ งจะเป็ นการสะดวกและสามารถทาให้ปลากะพงขาวที่ เลี้ ยง
ไ ด้ รั บ อ า ห า ร ที่ มี คุ ณ ค่ า ท า ง โ ภ ช น า ก า ร ค ร บ ถ้ ว น ท า ใ ห้ ป ล า โ ต เ ร็ ว ไ ม่ เ ป็ น โ ร ค ง่ า ย
แ ล ะ เ ก ษ ต ร ก ร ส า ม า ร ถ ล ด ต้ น ทุ น ก า ร ผ ลิ ต ไ ด้ ใ น ที่ สุ ด
                                                          ่
อย่างไรก็ตามในการทดลองครั้งนี้ จะเห็นได้วาปลาทดลองมีการเจริ ญเติบโตและอัตราการรอดตายไม่ดีเ
ท่ า ที่ ค วร ซึ่ งโดยปกติ ป ลากะพงขาวขนาดเดี ย วกัน นี้ เลี้ ย งในกระชัง เป็ นระยะเวลา ประมาณ 6
เดื อ นจะเจริ ญเติ บ โตมี น้ าหนั ก เฉลี่ ย มากกว่ า 500 กรั ม และมี อ ัต รารอดตายมากกว่ า 90 %
(                   Sakaras,                      1                     9                8                6               )
ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากปลากะพงขาวที่ใช้ทดลองครั้งนี้ไม่สมบูรณ์แข็งแรงพอเนื่องจากเป็ นหางปลาที่เจริ ญ
                  ั
เติบโตไม่ดีนกในระยะอนุบาลและเป็ นลูกปลาที่เหลือรอดมาจากการขยายตัวอย่างรวดเร็ วของแพลงค์ตอ
นพวก (                                    Dinoflagellate                               ) ซึ่ ง ท า ใ ห้ เ กิ ด เ ป็ น พิ ษ
ลู ก ปลาส่ วนใหญ่ ตายโดยเฉพาะลู ก ปลาขนาดใหญ่ ค งเหลื อเฉพาะแต่ ลู ก ปลาขนาดเล็ ก (หางปลา)
เ ท่ า นั้ น ที่ เ ห ลื อ ร อ ด อ ยู่ แ ล ะ น า ม า ท ด ล อ ง ใ น ค รั้ ง นี้
ในการทดลองครั้งนี้อตราการเปลี่ยนอาหารเป็ นเนื้อของปลากะพงขาวที่เลี้ยงด้วยอาหารเม็ดมีค่าเฉลี่ยเท่า
                           ั
กั บ 4.34 : 1                  ซึ่ งเป็ นค่ า ที่ ค่ อ นข้ า งสู ง เมื่ อ เที ย บกั บ การทดลองของ Fuchs,             1987
ซึ่ งใช้ อ าหารเม็ ด เลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง โดยได้ค่ า FCR                                       เท่ า กับ 1.5-1.7 : 1
ทั้ ง นี้ เ นื่ อ ง จ า ก มี อ า ห า ร เ ม็ ด สู ญ เ สี ย ไ ป ม า ก ใ น ข ณ ะ ท า ก า ร ใ ห้ อ า ห า ร
โ ด ย มี อ า ห า ร ส่ ว น ห นึ่ ง ห ลุ ด ร อ ด ต า อ ว น ข อ ง ก ร ะ ชั ง อ อ ก ไ ป
ดังนั้นแนวทางแก้ไขคงทาให้อาหารเม็ดมีขนาดโตขึ้นเพื่อไม่ให้กระแสน้ าพัดพาเอาอาหารเม็ดหลุดรอด
ตาอวนออกไปและการใช้อาหารเม็ดเลี้ ยงปลาในกระชังขนาดใหญ่จะทาให้สูญเสี ยอาหารลดน้อยลง
ในกรณี ข อง Fuchs,1987 นั้นได้ใ ช้เ ครื่ องให้อาหารอัตโนมัติทุ ก ๆ 30 นาที ใน 12 ชั่วโมง/วัน
ท า ใ ห้ ก า ร ใ ห้ อ า ห า ร เ ป็ น ไ ป ใ น ลั ก ษ ณ ะ ใ ห้ ค รั้ ง ล ะ น้ อ ย ๆ วั น ล ะ ห ล า ย ๆ ค รั้ ง
ป ล า มี โ อ ก า ส กิ น อ า ห า ร ไ ด้ ห ม ด ก่ อ น ที่ น้ า จ ะ พั ด พ า อ า ห า ร อ อ ก ไ ป
จึ ง มี ผ ล ท า ใ ห้ ป ล า มี อั ต ร า ก า ร เ ป ลี่ ย น อ า ห า ร เ ป็ น เ นื้ อ ดี ก ว่ า
อย่างไรก็ตามผลการทดลองครั้ ง นี้ นับ เป็ นก้าวแรกของการนาอาหารเม็ดแบบแห้ง (Dry Pellet)
มาทดลองเลี้ยงปลากะพงขาวและผลการทดลองก็แสดงให้เห็นว่าปลาทดลองมีการเจริ ญเติบโตได้ดีกว่า
ป ล า ที่ กิ น เ นื้ อ ป ล า ส ด เ ป็ น อ า ห า ร ต า ม ที่ เ ก ษ ต ร ก ร นิ ย ม เ ลี้ ย ง กั น ต า ม ป ก ติ
ดังนั้นการพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวโดยการใช้อาหารเม็ดในอนาคตจึงมีลู่ทางเป็ นไปได้ยิ่งทาให้เกษ
ตรกรสามารถเลี้ยงปลาชนิดนี้ได้แพร่ หลายขึ้นทุกภาคของประเทศ
                                                     19

         ข นิ ษ ฐ า เ ข ต ส มุ ท ร ( 2 5 2 4 ) ไ ด้ ศึ ก ษ า ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
จ า ก ก า ร เ ป รี ย บ เ ที ย บ ผ ล ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร ล ง ทุ น ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ใ น ก ร ะ ชั ง
                      ่                                                        ่
และในบ่อจะเห็นได้วาการเลี้ยงปลากระชังนั้นให้ผลผลิตและอัตราการอยูรอดสู งกว่าการเลี้ยงปลาในบ่อ
และค่ า ใช้ จ่ า ยในการลงทุ น ของการเลี้ ยงปลาในกระชัง ก็ ย ง อยู่ ใ นอัต ราต่ า ไม่ สิ้ น เปลื อ งมากนัก
                                                                ั
                                             ั                               ั
อย่างไรก็ตามการเลี้ยงปลาในกระชังนั้นก็มีท้ งผลดีผลเสี ยซึ่ งพอสรุ ปได้ดงนี้ คือ


         ผลดี
         1. ใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ าได้เต็มที่ ทาให้เศรษฐกิจของประเทศดีข้ ึน
                                                     ้
         2. ลดความกดดันในเรื่ องการแย่งใช้ที่ดินให้นอยลง
         3. สามารถเลี้ยงปลาได้หนาแน่นเมื่อเปรี ยบเทียบกับการเลี้ยงปลาโดยวิธีอื่นในเนื้อที่เท่ากัน
         4. การเลี้ยงปลาให้ได้ขนาดตลาดนั้น ใช้ระยะเวลาน้อยกว่าการเลี้ยงปลาในบ่อ
         5. ต้นทุนการผลิตของปลาต่อหน่วยมีราคาต่าประมาณ 30-40 % เมื่อเทียบกับต้นทุนการเลี้ยง
             ปลาในบ่อ ทั้งนี้เพราะปลาใช้ประโยชน์จากอาหารสมทบได้เต็มที่
                                       ั
         6. ง่ายต่อการควบคุมการแพร่ พนธุ์ ซึ่ งทาให้เกิดปั ญหาการหนาแน่นของปลา
         7. อัตราการตายต่า สะดวกต่อการดูแลศัตรู ปลา
         8. สะดวกต่อการเก็บรวบรวมและเคลื่อนย้ายพันธุ์ปลา

         ผลเสี ย
                                              ่
         1. ปริ มาณอาหารจากธรรมชาติที่มีอยูในกระชังไม่เพียงพอ ดังนั้นจึงจาเป็ นต้องให้อาหาร
            สมทบที่มีคุณภาพและในปริ มาณที่เพียงพอ และอาหารเหล่านี้มีราคาสู งด้วย
         2. กระชังที่ใช้เลี้ยงปลาต้องทาความสะอาดบ่อยครั้งเพื่อขจัดตะตอนที่มาเกาะติด
         3. การเลี้ยงปลาอย่างหนาแน่นเป็ นการเสี่ ยงต่อการเกิดโรคจาพวกพยาธิ และแบคทีเรี ย
         4. ปลาที่เลี้ยงในกระชังจะมีปฏิกิริยาต่อปริ มาณออกซิ เจนในน้ าที่ลดลงอย่างเร็ ว ปลาจะหยุด
            กินอาหารและอาจตายได้
         5. การเลี้ยงปลาในกระชังควรหมันตรวจสอบกระชัง เพราะชารุ ดเสี ยหายได้ง่าย
                                          ่
            (มานพ ตั้งตรงไพโรจน์ 2522 : 249-250)
                                                      20




                                                     บทที่ 3
                                                  วิธีการศึกษา

        การศึกษาเศรษฐกิจการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา นั้น
  ้                             ั
ผูศึกษาได้กาหนดระเบียบวิธีการวิจยเพื่อให้การศึกษาบรรลุผลตามวัตถุประสงค์ ดังนี้

3.1 ข้ อมูลและวิธีการรวบรวมข้ อมูล
         ในการศึกษาครั้งนี้ ได้ทาการรวบรวมข้อมูลใช้ในการวิเคราะห์ 2 ส่ วน คือ ข้อมูลทุติยภูมิ
(Secondary Data) และข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) ดังนี้

         1 ) ข้ อ มู ล ทุ ติ ย ภู มิ ( Secondary                                                            Data)
เป็ นข้อ มู ล ที่ ผู ้ศึ ก ษาได้ ศึ ก ษารายละเอี ย ดเกี่ ย วกับ การเลี้ ยงปลากะพงขาวและข้อ มู ล ที่ เ กี่ ย วข้อ ง
                                            ั
โดยรวบรวมข้อมูลจากรายงานการวิจย รายงานประจาปี เอกสารทางวิชาการ วิทยานิพนธ์ ภาคนิพนธ์
ส า ร นิ พ น ธ์ แ ล ะ ข้ อ มู ล จ า ก เ ค รื อ ข่ า ย อิ น เ ต อ ร์ เ น็ ต จ า ก แ ห ล่ ง ต่ า ง ๆ ไ ด้ แ ก่
ส า นั ก ง า น ป ร ะ ม ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า ส า นั ก ง า น พ า ณิ ช ย์ จั ง ห วั ด ส ง ข ล า
             ั                                                                 ั
สถาบันวิจยและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ าชายฝั่ง สานักงานเกษตรและสหกรณ์จงหวัดสงขลา และห้องสมุดต่าง
ๆ เป็ นต้น

         2) ข้ อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) เป็ นข้อมูลที่ได้จากการเก็บรวบรวมจากกลุ่มตัวอย่าง
(Sample) ซึ่ งได้จากการสุ่ มตัวอย่างด้วยวิธีทางสถิ ติเพื่อเป็ นตัวแทนของประชากรที่ตองการศึกษา มี
                                                                                   ้
3 ส่ วน ดังนี้
                            ้
         2.1) เกษตรกรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั งในจังหวัดสงขลา
               2.1.1 ประชากร คือ เกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา รวมทั้งสิ้ น
1,508 ราย (สานักงานประมงจังหวัดสงขลา , 2548)
               2.1.2 ตัวอย่ า ง        ้
                                     ผูศึก ษาได้ทาการศึก ษาแบบเจาะจง (Purposive Sampling)
เลื อกทุกอาเภอที่มีการเลี้ ยงปลากะพงขาวในจังหวัดสงขลา ได้แก่ อาเภอเมือง สิ งหนคร ควนเนี ยง
                                                 21

และจะนะ จากนั้ น เลื อ กต าบลที่ มี ผู ้เ ลี้ ยงมากที่ สุ ด ในแต่ ล ะอ าเภอมาอ าเภอละ 1 ต าบล ได้ แ ก่
ต า บ ล เ ก า ะ ย อ ต า บ ล ส ะ ทิ้ ง ห ม้ อ ต า บ ล ห้ ว ย ลึ ก แ ล ะ ต า บ ล น า ทั บ
ในแต่ละตาบลใช้วิธีการสุ่ มตัวอย่างแบบบังเอิญ (Accidental Randam Sampling) จานวน 100
ตัวอย่าง ดังตารางที่ 1




                        ้
ตารางที่ 1 ประชากรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
                                                                     ตัวอย่าง
        อาเภอ                ประชากร (ราย)
                                                           ตาบล                 (ราย)
 เมือง                             334                    เกาะยอ                 18
 สิ งหนคร                          934                     หัวเขา                49
 ควนเนียง                          397                    ควนโส                  20
 จะนะ                              238                     นาทับ                 13
                                  1,903                                          100

                                            ้
               2.1.3 การเก็บรวบรวมข้ อมูล ผูศึกษาเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์รายบุคคล
(Personal Interview) โดยใช้แบบสอบถามเชิ งโครงสร้ าง (Structured Questionnaire) ซึ่ งมีเนื้ อหา
4 ส่ วน ดังนี้ (รายละเอียดดังภาคผนวกที่ 1)
        ส่ วนที่ 1 สภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ยงปลากะพงขาวใน
                           ่
                    กระชังจังหวัดสงขลา
        ส่ วนที่ 2 สภาพการผลิตและการตลาด การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
        ส่ วนที่ 3 ต้นทุนและผลตอบแทนการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
        ส่ วนที่ 4 ปั ญหาอุปสรรคและแนวทางพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา

             2 . 1 . 4           ก า ร ท ด ส อ บ แ บ บ ส อ บ ถ า ม
ผูศึกษาได้นาแบบสอบถามที่จดพิมพ์แล้วไปทดลองสัมภาษณ์ เกษตรกรคล้ายกลุ่มตัวอย่าง จานวน 5
  ้                         ั
ร า ย คิ ด เ ป็ น ร้ อ ย ล ะ 5 ข อ ง จ า น ว น ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง คื อ
เกษตรกรผูเ้ ลี้ ยงปลากะพงขาวทัวไปในจังหวัดสงขลาไม่ เจาะจงพื้นที่ เพื่อตรวจสอบความยากง่ า ย
                              ่
และความสามารถน าไปใช้จ ริ ง โดยพิ จ ารณาถึ ง ความเข้า ใจและความชัด เจนในการตอบค าถาม
                                                 22

จากนั้นนาข้อผิดพลาดมาปรับปรุ งและแก้ไขแบบสอบถามให้สมบูรณ์มากยิ่งขึ้นก่อนดาเนิ นการสอบถา
มจริ ง

        2 . 2 ) พ่ อ ค้ า ค น ก ล า ง ที่ รั บ ซื้ อ ป ล า ก ะ พ ง ข า ว จ า ก ฟ า ร์ ม เ ก ษ ต ร ก ร
ใช้การเลื อกตัวอย่างแบบไม่ทราบโอกาสของประชากรที่ ถูกเลื อกเป็ นกลุ่มตัวอย่าง (non probility
sampling) โ ด ย ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ บั ง เ อิ ญ ( Accidental                    Sampling)
จากพ่อค้าคนกลางที่รับซื้ อปลากะพงที่ฟาร์ มเกษตรกรในทุกอาเภอที่เลี้ยง ซึ่ งสามารถหาได้ จานวน 8
ราย โดยผู ้ศึ ก ษาเก็ บ รวบรวมข้อ มู ล ด้ ว ยการสั ม ภาษณ์ ร ายบุ ค คล(Personal             Interview)
โดยใช้แบบสอบถามเชิงโครงสร้าง (Structured Questionnaire) (รายละเอียด ดังภาคผนวกที่ 1)

          2        .     3     )                     พ่     อ       ค้     า  ป    ลี      ก
ใช้การเลื อกตัวอย่างแบบไม่ทราบโอกาสของประชากรที่ ถูกเลื อกเป็ นกลุ่มตัวอย่าง (non probility
sampling) โ ด ย ก า ร สุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง แ บ บ บั ง เ อิ ญ ( Accidental          Sampling)
จากพ่ อ ค้า ขายปลี ก ในอ าเภอเมื อ งสงขลา และอ าเภอหาดใหญ่ อ าเภอละ 5 ราย รวม 10 ราย
โดยผู ้ศึ ก ษาเก็ บ รวบรวมข้ อ มู ล ด้ ว ยการสั ม ภาษณ์ ร ายบุ ค คล (Personal     Interview)
โดยใช้แบบสอบถามเชิ ง โครงสร้ าง (Structured Questionnaire) ซึ่ งมี เนื้ อหา 2 ส่ วน ดัง นี้
(รายละเอียดดังภาคผนวกที่ 1)
          ส่ วนที่ 1 ราคาผลผลิต ณ ราคาขายปลีก
          ส่ วนที่ 2 ปัญหา อุปสรรคและแนวทางพัฒนา

3.2 วิธีการวิเคราะห์ ข้อมูล
                         ้
         การวิเคราะห์ขอมูลการศึกษาการเลี้ยงปลากะพงในกระชังจังหวัดสงขลา มีดงนี้  ั
  ้                                           ้                              ้
ผูศึกษาใช้โปรแกรม SPSS ในการวิเคราะห์ขอมูล ซึ่งมีรายละเอียดการวิเคราะห์ขอมูล ดังนี้
         1) การวิเคราะห์ เชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive
Statistics) ซึ่งเป็ นการวิเคราะห์ในรู ปของการแจกแจงความถี่ (Frequency Distribution) ค่าเฉลี่ย
(Mean) และร้อยละ (Percentage) ในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้
                1                           .                        1                        )
ลักษณะทัวไปทางเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา เช่ น
           ่
เพศ อายุ ก ารศึ ก ษา ศาสนา จ านวนสมาชิ ก ในครั ว เรื อ น ลัก ษณะการประกอบอาชี พ รายได้
การถือครองที่ดิน เป็ นต้น
                1.2) สภาวะการผลิ ต และการตลาดปลากะพงขาวในกระชัง จัง หวัด สงขลา เช่ น
ประสบการณ์ ก ารเลี้ ยง สาเหตุ ก ารเลี้ ยง การเลื อ กพื้ น ที่ จ านวนกระชั ง การจั ด หาพั น ธุ์
ลักษณะการผลิต ลักษณะการจาหน่าย รายได้ และช่องทางการจาหน่าย เป็ นต้น
                                                            23

          1 . 3 ) ลั ก ษ ณ ะ ปั ญ ห า อุ ป ส ร ร ค ใ น ก า ร ผ ลิ ต                                       การตลาด
รวมถึงแนวทางข้อเสนอแนะในการพัฒนา เป็ นต้น

            2)         ก า ร วิ เ ค ร า ะ ห์ ต้ น ทุ น แ ล ะ ผ ล ต อ บ แ ท น
ซึ่ งในการศึ ก ษาครั้ งนี้ ได้จ าแนกการวิ เ คราะห์ ต้น ทุ น และผลตอบแทนไว้ดัง ต่ อ ไปนี้ (สมบู ร ณ์
เจริ ญจิระตระกูล , 2537)
                  2.1) ต้ น ทุ น การผลิ ต ต้ น ทุ น การผลิ ต นั้ นสามารถจ าแนกได้ เ ป็ นประเภทต่ า ง ๆ
อ ย่ า ง ม า ก ม า ย ขึ้ น อ ยู่ กั บ วั ต ถุ ป ร ะ ส ง ค์ ใ น ก า ร พิ จ า ร ณ า
ใ น ที่ นี้ ขอ ก ล่ าว ถึ ง ก า รจ าแ นก ปร ะ เ ภท ขอ ง ต้ น ทุ น ก า รผ ลิ ต ออ ก เ ป็ น 2 ลั ก ษ ณะ คื อ
ต้นทุนผันแปรและต้นทุนคงที่ กับต้นทุนที่เป็ นเงินสดและต้นทุนที่ไม่เป็ นเงินสด
                      2.1.1) ต้ นทุนผันแปรและต้ นทุนคงที่
                                ( 1 ) ต้ น ทุ น ผั น แ ป ร ( Variable                                Cost)
เ ป็ น ต้ น ทุ น ห รื อ ค่ า ใ ช้ จ่ า ย อั น เ กิ ด จ า ก ก า ร ใ ช้ ปั จ จั ย ผั น แ ป ร
ซึ่ ง ค่า ใช้จ่ายหรื อต้นทุ นผันแปรนี้ เปลี่ ย นไปตามปริ มาณการผลิ ต ในกรณี ก ารศึ กษา ครั้ ง นี้ ได้แก่
ค่ า พั น ธุ์ ป ลา อาหารปลา ค่ า ดอกเบี้ ยเงิ น กู้ ค่ า แรงงาน ค่ า ไฟฟ้ า ค่ า เวชภั ณ ฑ์ เ คมี ภ ั ณ ฑ์
และค่าเสี ยโอกาสของค่าใช้จ่ายที่เป็ นเงิ นสดเป็ นต้น ซึ่ งการรวมค่าใช้จ่ายในแต่ละรายการเข้าด้วยกัน
มีค่าเท่ากันกับต้นทุนผันแปรทั้งหมด (Total Variable Cost : TVC)

                                  ( 2 )                   เ ป็ น ต้ น ทุ น ค ง ที่                                 ( Fixed)
เ ป็ น ต้ น ทุ น ห รื อ ค่ า ใ ช้ จ่ า ย ใ น ก า ร ผ ลิ ต ที่ เ กิ ด จ า ก ปั จ จั ย ค ง ที่ ใ น ก า ร ผ ลิ ต
ซึ่ งค่ า ใช้ จ่ า ยหรื อต้ น ทุ น คงที่ น้ ี เกิ ด ขึ้ นเสมอ ไม่ ว่ า ปั จ จัย คงที่ ดั ง กล่ า วถู ก ใช้ ไ ปหรื อไม่ ก็ ต าม
ค่ า ใช้ จ่ า ยที่ เ ป็ นต้ น ทุ น คงที่ ใ นครั้ งนี้ ได้ แ ก่ ค่ า เสื่ อมราคา เช่ น ค่ า เสื่ อมราคากระชั ง
ค่ า เ สื่ อ ม ร า ค า ส ะ พ า น ไ ม้ เ ป็ น ต้ น ซึ่ ง ร ว ม ค่ า ใ ช้ จ่ า ย ใ น แ ต่ ล ะ ร า ย ก า ร เ ข้ า ด้ ว ย กั น
มีค่าเท่ากับต้นทุนคงที่ท้ งหมด (Total Fixed Cost : TFC)
                               ั

                                (3) ต้ น ทุ น ทั้ ง หมด (Total          Cost        : TC) หมายถึ ง
ต้ น ทุ น และค่ า ใช้ จ่ า ยทั้ ง หมดที่ ใ ช้ ใ นการผลิ ต ซึ่ งได้ จ ากผลรวมของต้ น ทุ น ผัน แปรทั้ ง หมด
                   ั
และต้นทุนคงที่ท้ งหมด

                                                                    ่
      ต้ นทุนทั้งหมด (TC) = ต้ นทุนผันแปรทั้งหมด (TVC) + ต้ นทุนคงทีท้ ังหมด (TFC)

                                                            ่
                   2.1.2) ต้ นทุนทีเ่ ป็ นเงินสดกับต้ นทุนทีไม่ เป็ นเงินสด
                             (1) ต้ นทุนที่เป็ นเงินสด (Cash Cost) เป็ นต้นทุนหรื อค่าใช้จ่ายที่เกิ ดขึ้ น
แ ล ะ ผู ้ ผ ลิ ต ไ ด้ จ่ า ย ไ ป จ ริ ง จ า ก ก า ร ซื้ อ ห รื อ จั ด ห า ปั จ จั ย ก า ร ผ ลิ ต ต่ า ง ๆ
                                                      24

มาใช้ ใ นกระบวนการผลิ ต และต้น ทุ น ที่ เ ป็ นเงิ น สดเกิ ด ขึ้ นได้ ทั้ง ในส่ ว นที่ เ ป็ นต้น ทุ น ผัน แปร
และต้นทุนคงที่ สาหรับต้นทุนที่เป็ นเงิ นสดในส่ วนของต้นทุนผันแปร ในครั้งนี้ ได้แก่ ค่าพันธุ์ปลา
                                                                            ั
ค่า อาหาร ค่า แรงจ้า ง ค่า ไฟฟ้ า ค่ า ซ่ อมแซมวัสดุ อุปกรณ์ และค่า เคมี ภณฑ์และเวชภัณฑ์ เป็ นต้น
ในส่ วนต้นทุนที่เป็ นเงินสดของต้นทุนคงที่ นั้น ในการศึกษาครั้งนี้ไม่มี

                              (2) ต้ นทุ น ที่ ไ ม่ เป็ นเงิ น สด (Non                  Cash               Cost)
เป็ นต้ น ทุ น หรื อค่ า ใช้ จ่ า ยที่ เ กิ ด ขึ้ นจากการใช้ ปั จจั ย การผลิ ต ต่ า ง ๆ ในกระบวนการผลิ ต
แ ต่ เ ป็ น ค่ า ใ ช้ จ่ า ย ที่ ผู ้ ผ ลิ ต ไ ม่ ไ ด้ จ่ า ย ไ ป จ ริ ง
                                             ั
ต้นทุนที่ไม่เป็ นเงินสดนี้เกิดขึ้นได้ท้ งในส่ วนที่เป็ นต้นทุนผันแปรและต้นทุนคงที่สาหรับต้นทุนที่ไม่เป็ น
เงิ นสดในส่ วนของต้นทุ นผันแปร ในการศึ กษาครั้ งนี้ ได้แก่ ค่าเสี ยโอกาส (Opportunity Cost)
ใ น ก า ร ใ ช้ ปั จ จั ย ก า ร ผ ลิ ต เ ช่ น ค่ า เ สี ย โ อ ก า ส ใ น ก า ร ใ ช้ แ ร ง ง า น ใ น ค รั ว เ รื อ น
ค่ า เ สี ย โ อ ก า ส ใ น ก า ร ใ ช้ เ งิ น ทุ น ห มุ น เ วี ย น                                 เ ป็ น ต้ น
ซึ่ งมีการคานวณค่าเสี ยโอกาสของค่าใช้จ่ายที่เป็ นเงินสด ดังนี้

                                                                                                  ้
  ค่ าเสี ยโอกาสของค่ าใช้ จ่ายทีเ่ ป็ นเงินสด = ต้ นทุนผันแปรทั้งหมดทีเ่ ป็ นเงินสด X อัตราดอกเบียเงินฝาก

           ในส่ วนของต้นทุนที่ไม่เป็ นเงิ นสดของต้นทุนคงที่ ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ ค่าเสื่ อมราคา
แบบวิ ธี เ ส้ น ตรง เช่ น ค่ า เสื่ อ มราคากระชั ง ค่ า เสื่ อ มราคาเครื่ องบดอาหาร ค่ า เสื่ อ มราคาเรื อ
ค่าเสื่ อมราคาอาคารและโรงเรื อน ค่า เสื่ อมราคาอุ ปกรณ์ ต่า ง ๆ ค่ าเสื่ อมราคาสะพานไม้ เป็ นต้น
        ิ
ซึ่ งมีวธีการคานวณค่าเสื่ อมราคาต่อปี (แบบวิธีเส้นตรง) ดังนี้


             ค่ าเสื่ อมราคาต่ อปี (แบบเส้ นตรง) = มูลค่ าทรัพย์ สินเมื่อซื้อ - มูลค่ าซาก
                                                     อายุการใช้ งานของทรัพย์ สิน (ปี )

                 2.2) ผลตอบแทนจากการผลิ ต ผลตอบแทนจากการผลิ ต ในที่ นี้ จ าแนกเป็ น
รายได้ รวมรายได้ สุทธิ และกาไรสุ ทธิ
                      2.2.1 รายได้ รวม (Total                    Revenue         :       TR)
คือจานวนเงิ นที่เกษตรกรได้รับจากการขายผลผลิ ตที่ผลิ ตได้จากฟาร์ ม ซึ่ งเท่ากับราคาผลผลิ ต (P)
คูณด้วยจานวนผลผลิต (Q)

                         รายได้ รวม (TR) = ราคาผลผลิต (P) x จานวนผลผลิต (Q)
                                                     25

                   2.2.2 รายได้ สุทธิ (Net Return) คือส่ วนแตกต่างระหว่างรายได้รวม
(TR) กับต้นทุนผันแปรทั้งหมด (TVC)
              รายได้ สุทธิ (NR) = รายได้รวม (TR) - ต้นทุนผันแปรทั้งหมด (TVC)

                         2.2.3 กาไรสุ ทธิ (Net Profit : NP) คือ ส่ วนแตกต่างระหว่างรายได้รวม (TR)
กั บ ต้ น ทุ น ทั้ งหมด (TC)                ซึ่ งผลก าไรเป็ นผลตอบแทนที่ แ ท้ จ ริ งของการผลิ ต
และใช้เป็ นตัววัดผลตอบแทนจาการผลิต
                     กาไรสุ ทธิ (NP) = รายได้รวม (TR) - ต้นทุนทั้งหมด (TC)




                                               บทที่ 4
                                       ผลการศึกษาและอภิปรายผล

          ก า ร ศึ ก ษ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า
ผู ้ ศึ ก ษ า ไ ด้ แ บ่ ง ผ ล ก า ร ศึ ก ษ า อ อ ก เ ป็ น 4 ส่ ว น คื อ 1 )
ส ภ า พ ทั่ ว ไ ป ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง 2 )
ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร ต ล า ด ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง 3 )
ต้ น ทุ น และ ผลตอบแทนการเลี้ ยงปลากะ พงขาวในกระชั ง และ 4) ปั ญหา อุ ป สรรค
และข้อเสนอแนะจากผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง ซึ่ งมีรายละเอียด ดังนี้
                                                         26

            ่                                                  ้
4.1 สภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสั งคมของเกษตรกรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั งจังหวัดสงขลา
        จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า ข้ อ มู ล ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า
ทาให้เห็นถึงสภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสง
                    ่
ขลา แบ่งออกเป็ น 2 ส่ วนดังนี้
                                                        ้
        4.1.1 ลักษณะทางสั งคมของเกษตรกรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
        การศึกษาลักษณะทางสังคมของเกษตรกรกลุ่มตัวอย่างผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังเกษตรกร
ร้อยละ 50 เป็ นเพศชาย และร้อยละ 50 เป็ นเพศหญิง
           สาหรับอายุของเกษตรกรกลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 48 ปี ซึ่ งร้อยละ 30 มีอายุระหว่าง 41-50 ปี
รองลงมาร้อยละ 25 มี อายุระหว่าง 51-60 ปี ร้อยละ 22 มีอายุระหว่าง 31-40 ปี ร้อยละ 16 มีอายุ
6 1 ปี ขึ้ น ไ ป แ ล ะ ร้ อ ย ล ะ 7 มี อ า ยุ ร ะ ห ว่ า ง 2 1 -3 0 ปี ต า ม ล า ดั บ
ซึ่ ง จ ะ เ ห็ น ไ ด้ ว่ า เ ก ษ ต ร ก ร ก ลุ่ ม ตั ว อ ย่ า ง อ ยู่ ใ น วั ย ก ล า ง ค น ขึ้ น ไ ป จ น ถึ ง สู ง อ า ยุ
เนื่ องจากการเลี้ยงปลากะพงขาวเป็ นอาชี พที่ตองใช้ประสบการณ์ ทาให้เกษตรกรวัยหนุ่มสาวไม่สนใจ
                                                      ้
                   ั
โดยส่ วนใหญ่มกทางานรับจ้างในโรงงาน
        ศาสนาของผูเ้ ลี้ ยงปลากะพงขาวส่ วนใหญ่ร้อยละ 65 นับถือศาสนาพุทธ ที่ เหลือร้ อยละ 35
นับถือศาสนาอิสลาม
        การศึ ก ษาของเกษตรกรผูเ้ ลี้ ย งปลากะพงขาวส่ วนใหญ่ ร้ อยละ 71 จบประถมศึ ก ษา ( ป.1-
ป.6)รองลงมาร้อยละ 12 จบมัธยมต้น ( ม.1 – ม. 3) , ปวช. ร้อยละ 11 จบมัธยมปลาย ( ม.4-ม.6) , ปวส.
ร้ อ ย ล ะ 4 ไ ม่ ไ ด้ ศึ ก ษ า แ ล ะ ร้ อ ย ล ะ 2 จ บ ป ริ ญ ญ า ต รี ต า ม ล า ดั บ
          ่
จะเห็นได้วาเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงจบการศึกษาค่อนข้างต่า
         สมาชิ ก ในครั วเรื อนของเกษตรกรผูเ้ ลี้ ย งปลากะพงขาว มี ส มาชิ ก ในครั วเรื อนเฉลี่ ย 5 คน
ต่อครั วเรื อน ซึ่ งร้ อยละ 41 มี สมาชิ ก 5-6 คน รองลงมาร้ อยละ 38 มีส มาชิ ก 3-4 คน ร้ อยละ 14
มีสมาชิก 7-8 คน ร้อยละ 5 มีสมาชิก 1 - 2 คน และร้อยละ 2 มีสมาชิก 9-10 คน ตามลาดับ
         ส า ห รั บ แ ร ง ง า น ภ า ค เ ก ษ ต ร ใ น ค รั ว เ รื อ น
เกษตรกรผูเ้ ลี้ ยงปลากะพงมี แรงงานภาคเกษตรในครั วเรื อนเฉลี่ ย 2 คนต่อครั วเรื อน ซึ่ งร้ อยละ 62
มีแรงงานภาคเกษตร 1- 2 คน รองลงมาร้อยละ 35 มีแรงงานภาคเกษตร 3 - 4 คน และร้ อยละ 5
มีแรงงานภาคเกษตร 5-6 คน (ตารางที่ 2)
                                          ้
ตารางที่ 2 ลักษณะทางสั งคมของเกษตรกรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
                                                           จานวน
                        รายการ                                                                           ร้ อยละ
                                                          (n = 100)
                                         27

1. เพศ
    1.1.   ชาย                                   50               50.00
    1.2.   หญิง                                  50               50.00
2. อายุ    (ปี )
    2.1.    21 – 30                               7                7.00
    2.2.    31 – 40                              22               22.00
    2.3.    41 – 50                              30               30.00
    2.4.    51 – 60                              25               25.00
    2.5.    61 – 70                              11               11.00
    2.6.    71 – 80                               5                5.00
                                    ่
                                เฉลีย                     48.13
3. ศาสนา
   3.1. พุทธ                                     65               65.00
   3.2. อิสลาม                                   35               35.00
4. ระดับการศึกษา
   4.1. ไม่ได้ศึกษา                               4                4.00
   4.2. ประถมศึกษา (ป.1 – ป. 6)                  71               71.00
   4.3. มัธยมต้น (ม.1 – ม.3) , ปวช.              12               12.00
   4.4. มัธยมปลาย (ม.4 – ม.6) , ปวส.             11               11.00
   4.5. ปริ ญญาตรี ข้ ึนไป                        2                2.00
5. จานวนสมาชิกในครัวเรือน (คน)
   5.1. 1 – 2                                     5                5.00
   5.2. 3 – 4                                    38               38.00
   5.3. 5 – 6                                    41               41.00
   5.4. 7 – 8                                    14               14.00
   5.5. 9 – 10                                    2                2.00
                                   ่
                               เฉลีย                      4.91
ตารางที่ 2            (ต่ อ)
                                               จานวน
                               รายการ                             ร้ อยละ
                                              (n = 100)
6. จานวนแรงงานภาคเกษตรในครัวเรือน (คน)
   6.1. 1 – 2                                    62               62.00
   6.2. 3 – 4                                    33               33.00
   6.3. 5 – 6                                     5               5.00
                                                        28

                                     ่
                                 เฉลีย                                                       2.48

                                             ้
4.1.2 ลักษณะทางเศรษฐกิจของเกษตรกรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
           ผลการศึกษาทางเศรษฐกิจของเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง รายละเอียดดังตารางที่ 3
อาชีพหลักของเกษตรกรร้อยละ 34 มีอาชีพประมงทะเล รองลงมาร้อยละ 32 เพาะเลี้ ยงประมง ร้อยละ
18 ค้าขาย ร้อยละ 8 รับจ้าง ร้อยละ 7 ทาสวน/ทานา และร้อยละ 1 รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ ตามลาดับ
ซึ่ งจะเห็ นได้ว่าเกษตรกรผูเ้ ลี้ ยงปลากะพงขาวส่ วนใหญ่ เป็ นคนในชุ มชนซึ่ งอาศัยอยู่ริมฝั่ งชายทะเล
มีอาชีพหลักส่ วนใหญ่ทาการประมง

          อาชี พรองส่ วนใหญ่เกษตรกรร้อยละ 60 มีอาชี พเพาะเลี้ยงประมง รองลงมา ร้อยละ 13 รับจ้าง
ร้ อ ย ล ะ 1 1 ค้ า ข า ย ร้ อ ย ล ะ 8 ท า ส ว น / ท า น า แ ล ะ ป ร ะ ม ง ท ะ เ ล ต า ม ล า ดั บ
แสดงให้เห็นว่าเกษตรกรส่ วนใหญ่ทาการเพาะเลี้ยงประมงเป็ นอาชีพรอง

           การถือครองที่ดินเกษตรกรผูเ้ ลี้ ยงปลากะพงขาว มีการถือครองที่ดินแล้ว 2.85 ไร่ ต่อครัวเรื อน
ซึ่ งร้ อยละ 34 มี ที่ ดินถื อครองน้อยกว่า 1 ไร่ รองลงมาร้ อยละ 32 มี ที่ดินถื อครอง 1-5 ไร่ ร้ อยละ 20
ไม่มีที่ดินถือครอง ร้อยละ 12 มีที่ดินถือครอง 6-10 ไร่ และร้อยละ 1 มีที่ดินถือครอง 11 – 5 ไร่ และ 16-
2          0                  ไ      ร่             ต       า     ม           ล      า            ดั       บ
แสดงให้ เ ห็ น ว่า เกษตรกรผู ้เ พาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง มี พ้ื น ที่ ถื อ ครองที่ ดิ น ค่ อ นข้า งน้อ ย
                   ่
เนื่องจากอาศัยอยูริมชายฝั่งทะเล

          การเป็ นสมาชิ กสถาบันเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง เกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 72
เ ป็ น ส ม า ชิ ก ส ถ า บั น เ ก ษ ต ร ก ร ที่ เ ห ลื อ ร้ อ ย ล ะ 2 8 ไ ม่ เ ป็ น ส ม า ชิ ก ส ถ า บั น เ ก ษ ต ร ก ร
ซึ่ งเกษตรกรที่เป็ นสมาชิกสถาบันเกษตรกร ร้อยละ 41 เป็ นสมาชิ กกลุ่มออมทรัพย์ รองลงมาร้อยละ 18
เป็ นกลุ่ ม                ผู ้เ พาะเลี้ ยงปลา ร้ อ ยละ 14 เป็ นสมาชิ ก กลุ่ ม ประมงพื้ น บ้า น ร้ อ ยละ 11
เป็ นสมาชิกสหกรณ์การเกษตร และร้อยละ 4 เป็ นสมาชิกกลุ่มแม่บานเกษตรกรตามลาดับ
                                                                          ้



            สาหรับภาระหนี้ สินของเกษตรกร เกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 73 มีภาระหนี้ สิน ที่เหลื อร้อยละ
27 ไม่มีภาระหนี้สิน ซึ่ งเกษตรกรที่มีหนี้สินนั้น มีหนี้สินเฉลี่ย 100,706,.67 บาท/ครัวเรื อน ซึ่ งร้อยละ 54
มี หนี้ สิ น 10,001-100,000 บาท รองลงมา ร้ อยละ 11 มี ห นี้ สิ น 100,001 – 200,000 บาท ร้ อยละ 3
มีหนี้สิน 300,001 – 400,000บาท และ 400,001 – 500,000 บาท และร้อยละ 1 มีหนี้ สิน น้อยกว่า 10,000
บาท และ 200,001-300,000 บาท ตามลาดับ

                                            ้
ตารางที่ 3 ลักษณะทางเศรษฐกิจของเกษตรกรผู้เลียงปลากะพงในกระชั ง
                                     29

                                           จานวน
                            รายการ                           ร้ อยละ
                                          (n = 100)
   1. อาชีพหลักของเกษตรกร
      1.1. เพาะเลี้ยงประมง                   32              32.00
      1.2. ทาสวน/ทานา                         7              7.00
      1.3. ประมงทะเล                         34              34.00
      1.4. ค้าขาย                            18              18.00
      1.5. รับจ้าง                            8              8.00
      1.6. รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ              1              1.00
   2. อาชี พรองของเกษตรกร
      2.1. เพาะเลี้ยงประมง                   60              60.00
      2.2. ทาสวน/ทานา                         8              8.00
      2.3. ประมงทะเล                          8              8.00
      2.4. ค้าขาย                            11              11.00
      2.5. รับจ้าง                           13              13.00
                    ่
   3. การถือครองทีดิน (ไร่ )
      3.1. ไม่มี                             20              20.00
      3.2. < 1                               34              34.00
      3.3. 1 – 5                             32              32.00
      3.4. 6 – 10                            12              12.00
      3.5. 11 – 15                            1              1.00
      3.6. 16 – 20                            1              1.00
                                 ่
                             เฉลีย                    2.85




ตารางที่ 3 (ต่ อ)
                                           จานวน
                            รายการ                           ร้ อยละ
                                          (n = 100)
   4. การเป็ นสมาชิกสถาบันเกษตรกร
      4.1. ไม่เป็ น                          28              28.00
      4.2. เป็ น                             72              72.00
                                                        30

            กลุ่มเพาะเลี้ยงปลา
            -                                                                         18                  18.00
            กลุ่มประมงพื้นบ้าน
            -                                                                         14                  14.00
            สหกรณ์การเกษตร
            -                                                                         11                  11.00
            กลุ่มออมทรัพย์
            -                                                                         41                  41.00
            กลุ่มแม่บานเกษตรกร
            -        ้                                                                 4                  4.00
   ห ม า ย เ ห ตุ           เกษตรกร 1 คน
   สามารถเป็ นสมาชิกสถาบันเกษตรกรได้มากกว่า 1 สถาบัน
              ้
   5. ภาวะหนีสินของเกษตรกร
      5.1. ไม่มี                                                                      27                  27.00
      5.2. มี                                                                         73                  73.00
          - < 10,000                                                                   1                  1.00
          - 10,000 – 100,000                                                          54                  54.00
          - 100,001 – 200,000                                                         11                  11.00
          - 200,001 – 300,000                                                          1                  1.00
          - 300,001 – 400,000                                                          3                  3.00
          - 400,001 – 500,000                                                          3                  3.00
                                   ่
                               เฉลีย                                                       100,706.67

4 . 2        ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต               ก า ร จั ด ก า ร ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง
                     ้
และการตลาดการเลียงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
         ก า ร ศึ ก ษ า ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต ก า ร จั ด ก า ร ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง แ ล ะ ก า ร ต ล า ด
การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง รายละเอียดดังนี้

           4.2.1 สภาพการผลิตปลากะพงขาวในกระชัง
           จากการศึ ก ษาพบว่ า เกษตรกรผู ้เ ลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง ส่ วนใหญ่ ร้ อ ยละ 99
มี ล ั ก ษณะการเลี้ ยงแบบเจ้ า ของคนเดี ย ว ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 1 มี ล ั ก ษณะการเลี้ ยงแบบหุ ้ น ส่ วน
                ่
ซึ่ งจะเห็นได้วาเกษตรกรนิยมเลี้ยงแบบเจ้าของคนเดียว

          ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร
โดยเฉลี่ยเกษตรกรมีประสบการณ์ในการเลี้ยง 10.19 ปี ซึ่งเกษตรกรร้อยละ 50 มีประสบการณ์ 6 – 10 ปี
รองลงมา ร้ อยละ 26 มี ป ระสบการณ์ 1- 5 ปี ร้ อยละ 13 มี ประสบการณ์ 16-20 ปี ร้ อ ยละ 7
มี ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ 1 1 -1 5 ปี แ ล ะ ร้ อ ย ล ะ 4 มี ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ม า ก ก ว่ า 2 0 ปี
จ ะ เ ห็ น ไ ด้ ว่ า เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง เ ป็ น อ า ชี พ ที่ ท า ม า น า น
ทาให้เกษตรกรมีประสบการณ์การเลี้ยงค่อนข้างสู ง
                                                        31

            ส าหรั บ เหตุ ผ ลในการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง เกษตรกรส่ วนใหญ่ ร้ อ ยละ 61
คิ ด ว่ า รายได้ดี รองลงมาร้ อ ยละ 23 คิ ด ว่ า มี ร ายได้เ สริ ม /ใช้พ้ื น ที่ ใ ห้ เ ป็ นประโยชน์ ร้ อ ยละ 13
               ่
เลี้ยงตามเพือนบ้าน ร้อยละ 2 เจ้าหน้าที่ประมงแนะนา และร้อยละ 1 พ่อค้า/นายทุนแนะนา ตามลาดับ
          การใช้ แ หล่ ง เงิ น ทุ น ในการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง ส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 55 ใช้
ทุ น ส่ ว น ตั ว ร อ ง ล ง ม า ร้ อ ย ล ะ 3 0 ใ ช้ เ งิ น ทุ น ส่ ว น ตั ว แ ล ะ เ งิ น กู้ ยื ม แ ล ะ ร้ อ ย ล ะ 1 5
         ้ื
ใช้เงินกูยมทั้งหมดตามลาดับ
           ใ น ส่ ว น ข อ ง ก า ร เ ลื อ ก ส ถ า น ที่ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ร้ อ ย ล ะ 8 1
เลื อ กพื้ น ที่ บ ริ เวณใกล้ บ ้ า น รองลงมาร้ อ ยละ 17 จับ จองตามความสมัค รใจ และร้ อ ยละ 1
เลี้ยงตามเพื่อนแนะนา และเจ้าหน้าที่ประมงแนะนา (ตารางที่ 4)

ตารางที่ 4 สภาพการผลิตปลากะพงขาวในกระชัง
                                                                                     จานวน
                                 รายการ                                                                    ร้ อยละ
                                                                                    (n = 100)
                               ้
1. ลักษณะการดาเนินธุรกิจการเลียงปลากะพงขาว
   1.1. แบบเจ้าของคนเดียว                                                               99                  99.00
                 ้
   1.2. แบบหุ นส่ วน                                                                    1                    1.00
                          ้
2. ประสบการณ์ในการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง (ปี )
   2.1. 1 – 5                                                                           26                  26.00
   2.2. 6 – 10                                                                          50                  50.00
   2.3. 11 – 15                                                                         7                   7.00
   2.4. 16 – 20                                                                         13                  13.00
   2.5. > 20                                                                            4                   4.00
                                 ่
                             เฉลีย                                                              10.19
                     ้
3. เหตุผลทีเ่ ลือกเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
   3.1. คิดว่ารายได้ดี                                                                  61                  61.00
   3.2. เลี้ยงตามเพื่อนบ้าน                                                             13                  13.00
   3.3. พ่อค้า/นายทุนแนะนา                                                              1                   1.00
ตารางที่ 4 (ต่ อ)
                                                                                     จานวน
                                 รายการ                                                                    ร้ อยละ
                                                                                    (n = 100)
   3.4. เจ้าหน้าที่ประมงแนะนา                                                           2                   2.00
   3.5. อื่น ๆ ระบุ มีรายได้เสริ ม/ใช้พ้ืนที่เป็ นประโยชน์                             23                   23.00
                                                         32

                                  ้
4. การใช้ แหล่ งทุนในการเพาะเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
   4.1. ใช้ทุนส่ วนตัว                                                                    55                   55.00
                 ้ื
   4.2. ใช้เงินกูยม                                                                       15                   15.00
                                ้ื
   4.3. ใช้ทุนส่ วนตัวและเงินกูยม                                                         30                   30.00
5. การเลือกสถานทีเ่ พาะเลียง้
                                ้
   5.1. เลือกพื้นที่บริ เวณใกล้บาน                                                        81                   81.00
   5.2. จับจองตามความสมัครใจ                                                              17                   17.00
   5.3. เพื่อนบ้านแนะนา                                                                   1                    1.00
   5.4. เจ้าหน้าที่ประมงแนะนา                                                             1                    1.00
                                          ้
         4.2.2 การจัดการการเพาะเลียงปลากะพงขาวในกระชัง
         การศึ ก ษาการจัด การเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง สามารถแยกได้ 2 ส่ ว น คื อ
การจัดการลูกพันธุ์ปลา และการจัดการการเพาะเลี้ยง มีรายละเอียดดังนี้
         1) การจัดการลูกพันธุ์ปลา
         เกษตรกรผูเ้ ลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง มี การจัดการลู กพันธุ์ ปลา ดัง นี้ แหล่ งลู ก พันธุ์ ปลา
เ ก ษ ต ร ก ร ร้ อ ย ล ะ 5 8 ซื้ อ จ า ก ฟ า ร์ ม เ อ ก ช น จั ง ห วั ด ส ตู ล ร อ ง ล ง ม า ร้ อ ย ล ะ 1 2
ซื้ อจากฟาร์ มเอกชนจังหวัดสงขลา และฟาร์ มเอกชนอื่น ๆ ร้ อยละ 9 ซื้ อจากสถานี ประมงของรั ฐ
ร้ อ ยละ 8 ซื้ อ จากฟาร์ ม เอกชนปั ต ตานี และร้ อ ยละ 1 ซื้ อ จากฟาร์ ม เอกชนจัง หวัด สุ ร าษฎร์ ธ านี
ต า ม ล า ดั บ ซึ่ ง จ ะ เ ห็ น ไ ด้ ว่ า เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ซื้ อ ลู ก พั น ธุ์ ป ล า จ า ก ต่ า ง จั ง ห วั ด
ต้องใช้ระยะเวลานานในการขนส่ ง ทาให้ลูกปลาอ่อนแอ ได้ง่าย

          สาหรั บ ขนาดลู กพันธุ์ ปลา ส่ วนใหญ่ ร้อยละ 65 มีขนาด 5.00-6.00 นิ้ ว รองลงมาร้ อยละ 19
มีขนาด 7.00-8.00 นิ้ว ร้อยละ 8 มีขนาด 3.00-4.00 นิ้ว และร้อยละ 4 มีขนาด 1.00-3.00 เซนติเมตร และ
9 . 0 0 -1 0 . 0 0 นิ้ ว แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ว่ า เ ก ษ ต ร ก ร นิ ย ม ซื้ อ ป ล า ข น า ด 5 . 0 0 -6 . 0 0 นิ้ ว
                ้                                                     ั
เนื่องจากไม่ตองเสี ยเวลาในการอนุบาล สามารถนามาเลี้ยงได้ทนทีและราคาไม่สูงมากนัก

        ราคาลูก พันธุ์ ป ลาที่ เกษตรกรซื้ อราคาตัวละโดยเฉลี่ ย 14.42 บาท ซึ่ งร้ อยละ 62 ซื้ อราคา
11 - 15 บาทต่ อตัว รองลงมาร้ อยละ 16 ซื้ อราคา 16 - 20 บาทต่อตัว ร้ อยละ 10 ซื้ อราคา 6 -10
บาทต่อตัว ร้อยละ 8 ซื้ อราคา 20 บาทขึ้นไป และร้อยละ 4 ซื้ อราคา 1 – 5 บาท ตามลาดับ

          สาหรับการอนุ บาลลูกพันธุ์ ปลา เกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 88 ไม่มีการอนุ บาลลู กพันธุ์ปลา
เนื่ อ งจากซื้ อ ปลาขนาดใหญ่ ม าเลี้ ยง ซึ่ งท าให้ ล ดระยะเวลาในการเลี้ ยงได้ ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 12
มี ก ารอนุ บ าลลู ก พั น ธุ์ ป ลา ซึ่ งเกษตรกรที่ มี ก ารอนุ บ าลลู ก พั น ธุ์ ป ลา ส่ วนใหญ่ ร้ อ ยละ 75
อ นุ บ า ล ใ น ก ร ะ ชั ง ซึ่ ง ง่ า ย ต่ อ ก า ร จั ด ก า ร ที่ เ ห ลื อ ร้ อ ย ล ะ 2 5 อ นุ บ า ล ใ น บ่ อ ดิ น
                                                   33

จานวนวันที่อนุ บาลโดยเฉลี่ย 81.67 วัน ซึ่ งร้อยละ 33.33 มีการอนุบาล 31-60 วัน รองลงมาร้อยละ 25
อนุบาล 61-90 วัน ร้อยละ 16.67 อนุบาล 1-30 วัน และ 121-150 วัน และร้อยละ 8.33 อนุบาล 91-
120 วัน ตามล าดับ อาหารที่ ใ ช้อ นุ บ าล ส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 75 ใช้ป ลาเป็ ด ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 25
ใช้อาหารเม็ด จานวนอาหารที่ ให้ลูกปลาโดยเฉลี่ ย 1 ครั้ งต่อวัน ซึ่ งเกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 75
ใ ห้ อ า ห า ร 1 ค รั้ ง ต่ อ วั น ที่ เ ห ลื อ ร้ อ ย ล ะ 2 5 ใ ห้ อ า ห า ร           2 ค รั้ ง ต่ อ วั น
ในส่ วนของอัตราการรอดตายของลูกพันธุ์ ปลาเฉลี่ ยร้ อยละ 72.35 ซึ่ งเกษตรกรผูเ้ ลี้ ยง ร้ อยละ 25
    ั
มีอตราการรอดตาย ร้อยละ 60 ร้ อยละ 70 และร้ อยละ 80 รองลงมาเกษตรกรผูเ้ ลี้ ยง ร้ อยละ 16.66
อั ต รา การร อดต าย ขอ งลู กพั น ธุ์ ป ล า ร้ อย ล ะ 9 0 แ ล ะ เก ษ ตร ก รผู ้ เ ลี้ ย ง ร้ อ ย ล ะ 8.3 3
อัตราการรอดตายของลูกพันธุ์ปลา ร้อยละ 50 ตามลาดับ ดังรายละเอียดตารางที่ 5

ตารางที่ 5 การจัดการลูกพันธุ์ปลากะพงขาวในกระชัง
                                                                         จานวน
                             รายการ                                                         ร้ อยละ
                                                                        (n = 100)
 1. แหล่ งลูกพันธุ์ปลา
    1.1. สถานีประมงของรัฐ                                                    9                9.00
    1.2. ฟาร์มเอกชนจังหวัดสงขลา                                             12               12.00
    1.3. ฟาร์มเอกชนจังหวัดสตูล                                              58               58.00
    1.4. ฟาร์มเอกชนจังหวัดปัตตานี                                            8                8.00
    1.5. ฟาร์มเอกชนจังหวัดสุ ราษฎร์ธานี                                      1                1.00
    1.6. ฟาร์มเอกชนอื่น ๆ                                                   12               12.00
 2. ขนาดลูกพันธุ์ปลา
    2.1. 1.00 – 3.00 ซม.                                                     4                4.00
    2.2. 3.50 – 7.00 ซม.                                                     -                  -
    2.3. 3.00 – 4.00 นิ้ว                                                    8                8.00
    2.4. 5.00 – 6.00 นิ้ว                                                   65               65.00
    2.5. 7.00 – 8.00 นิ้ว                                                   19               19.00
    2.6. 9.00 – 10.00 นิ้ว                                                   4                4.00
 3. ราคาลูกพันธุ์ปลา
    3.1. 1 – 5                                                               4                4.00
    3.2. 6 – 10                                                             10               10.00

ตารางที่ 5 (ต่ อ)
                             รายการ                                      จานวน              ร้ อยละ
                                               34

                                                       (n = 100)
      3.3. 11 – 15                                        62              62.00
      3.4. 16 – 20                                        16              16.00
      3.5. > 20 ขึ้นไป                                     8               8.00
                                   ่
                               เฉลีย                              14.42
 4.                                         ้
      การอนุบาลลูกพันธุ์ปลาก่ อนลงเพาะเลียงในกระชั ง
      4.1. ไม่มีการอนุบาล                                 88              88.00
      4.2. มีการอนุบาล                                    12              12.00
 5.           ่
      แหล่ งทีใช้ อนุบาลลูกพันธุ์ปลา                   (n = 12)
      5.1. ในบ่อดิน                                        3              25.00
      5.2. ในกระชัง                                        9              75.00
 6.                 ่
      จานวนวันทีอนุบาลลูกพันธุ์ปลา (วัน)               (n = 12)
      6.1. 1 – 30                                          2              16.67
      6.2. 31 – 60                                         4              33.33
      6.3. 61 – 90                                         3              25.00
      6.4. 91 – 120                                        1               8.33
      6.5. 121 – 150                                       2              16.67
                               เฉลีย ่                            81.67
 7.             ่
      อาหารทีใช้ อนุบาลลูกพันธุ์ปลา
      7.1. อาหารเม็ด                                      3               25.00
      7.2. ปลาเป็ ด                                       9               75.00
 8.                    ่
      จานวนอาหารทีให้ ลูกพันธุ์ปลาต่ อวัน (ครั้ง)
      8.1. 1 ครั้ง                                        9               75.00
      8.2. 2 ครั้ง                                        3               25.00
                               เฉลีย   ่                           1.10
 9.                                       ่
      อัตราการรอดของลูกพันธุ์ปลาโดยเฉลีย (ร้ อยละ)
      9.1. 50                                             1                8.33
      9.2. 60                                             3               25.00


ตารางที่ 5 (ต่ อ)
                           รายการ                      จานวน              ร้ อยละ
                                                  35

                                                                       (n = 100)
    9.3. 70                                                                3               25.00
    9.4. 80                                                                3               25.00
    9.5. 90                                                                2               16.66
                                  ่
                              เฉลีย                                              72.35

                                 ้
          2) การจัดการการเพาะเลียง
          จ า ก ต า ร า ง ที่ 6 เ ก ษ ต ร ก ร มี ก า ร จั ด ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ดั ง นี้
ขนาดการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังเฉลี่ย 2,454 ตัว ซึ่ งส่ วนใหญ่ร้อยละ 66 มีการเลี้ยง 1- 2,000ตัว
รองลงมาร้ อยละ 20 มี ก ารเลี้ ย ง 2,001-4,000 ตัว ร้ อยละ 7 มี ก ารเลี้ ย ง 4,001-6,000 ตัว ร้ อยละ 3
มีการเลี้ยงมากกว่า 10,000 ตัวขึ้นไป และ ร้อยละ 2 มีการเลี้ยง 6,001 – 8,000 ตัว และ 8,001 – 10,000
ตัว ตามล าดั บ               แสดงให้ เ ห็ น ว่ า การเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง จั ง หวัด สงขลา
ส่ วนใหญ่เป็ นเกษตรกรรายย่อย มีการเลี้ยงเป็ นฟาร์ มขนาดเล็ก

       จานวนกระชังในการเลี้ ยงปลากะพงขาวต่อครั้ง เฉลี่ย 5 กระชัง ซึ่ งส่ วนใหญ่ร้อยละ 63 เลี้ยง
1- 5 กระชังต่อครั้ง รองลงมาร้อยละ 26 เลี้ยง 6 -10 กระชังต่อครั้ง ร้อยละ 6 เลี้ยง 11 – 15 กระชังต่อครั้ง
และร้อยละ 5 เลี้ยง 16 – 20 กระชังต่อครั้ง ตามลาดับ

           ขนาดกระชัง ที่ ใช้ใ นการเลี้ ย งปลากะพงขาวของเกษตรกร เฉลี่ ยมี ข นาด 18.91 ตารางเมตร
ซึ่ งร้ อยละ 51 มีขนาด 11-20 ตารางเมตร รองลงมาร้ อยละ 27 มีขนาด 21-30 ตารางเมตร ร้ อยละ 15
มีขนาด 1-10 ตารางเมตร และร้อยละ 7 มีขนาด 31-40 ตารางเมตร ตามลาดับ

        ส าหรั บ อัต ราการปล่ อยปลากะพงขาวในกระชัง ของเกษตรกร เฉลี่ ย 414 ตัว ต่ อ กระชัง
                  ั                                                     ั
โดยร้อยละ 40 มีอตราการปล่อย 201-400 ตัวต่อกระชัง รองลงมาร้อยละ 28 มีอตราการปล่อย 401-600
                           ั                                          ั
ตัวต่อกระชัง ร้อยละ 18 มีอตราการปล่อย 1-200 ตัวต่อกระชัง ร้ อยละ 8 มีอตราการปล่อย 601-800
                             ั
ตัวต่อกระชัง และร้อยละ 6 มีอตราการปล่อย 801-1,000 ตัวต่อกระชัง ตามลาดับ

         อาหารที่ ใ ช้ใ นการเลี้ ย งปลากะพงขาว ส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 98 ใช้ป ลาเป็ ด ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 2
ใช้ อ าหารเม็ ด แส ดงใ ห้ เ ห็ นว่ า เก ษ ตรก รส่ วนใ หญ่ ใ ช้ ป ล าเป็ ดเป็ นอาหารใ นก ารเลี้ ย ง
เนื่องจากราคาต่ากว่าอาหารเม็ด และสามารถหาซื้ อได้ง่ายในท้องถิ่น
                                                  36

        ระยะเวลาในการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชังของเกษตรกรเฉลี่ ย 15.75 เดือน ซึ่ งส่ วนใหญ่
ร้ อยละ 59 เลี้ ย ง 13-24 เดื อน รองลงมาร้ อยละ 39 เลี้ ย ง 1-2 เดื อน และร้ อยละ 2 เลี้ ย ง 25-36 เดื อน
                        ่                                                       ้
ตามลาดับ จะเห็นได้วาเกษตรกรนิยมเลี้ยงให้ได้ปลาขนาดกลางเนื่องจากเป็ นที่ตองการของตลาด

          น้ า หนั ก ในการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง โดยเฉลี่ ย 2.12 กิ โ ลกรั ม ซึ่ งร้ อ ยละ 38
เกษตรกรเลี้ ยงได้ 1.01 – 2.00 กิโลกรัม รองลงมาร้อยละ 31 เลี้ยงได้ 2.01 – 3.00 กิ โลกรัม ร้ อยละ 22
เลี้ ยงได้ 0.01 – 1.00 กิ โ ลกรั ม และร้ อ ยละ 9 เลี้ ย งได้ 3.01 – 4.00 กิ โ ลกรั ม ตามล าดับ ทั้ง นี้
น้ า ห นั ก ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ขึ้ น อ ยู่ กั บ ร ะ ย ะ เ ว ล า ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ด้ ว ย
และแสดงให้ เ ห็ น ว่ า เกษตรกรส่ ว นใหญ่ เ ลี้ ยงปลาขนาดกลางประมาณ 1.00 – 2.00 กิ โ ลกรั ม
             ้
ซึ่งเป็ นที่ตองการของตลาด

           อั ต ราการรอดของปล ากะ พงขาวในกระ ชั ง ของเกษตรกร เฉลี่ ย ร้ อย ล ะ 73.23
                                    ั
ซึ่งเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงร้อยละ 34 มีอตราการรอดของปลา ร้อยละ 71-80 รองลงมาเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงร้อยละ 26
     ั                                                               ั
มีอตราการรอดของปลาร้อยละ 61-70 เกษตรกรผูเ้ ลี้ยงร้อยละ 25 มีอตราการรอดของปลาร้อยละ 50 –
60 เกษตรกรผูเ้ ลี้ ย งร้ อ ยละ 12 มี อ ัต ราการรอดของปลาร้ อ ยละ 81-90 และเกษตรกรร้ อ ยละ 3
มี อ ัต ราการรอด ร้ อ ยละ 91-100 ตามล าดับ          แสดงให้ เ ห็ นว่า ปลาของเกษตรกรมี ก ารตายสู ง
                                                                              ้
เนื่องมาจากเกิ ดภาวะน้ าเสี ยที่เกิ ดจากโรงงาน แหล่งชุ มชนปล่อยน้ าเสี ย บ่อกุงที่ไม่มีการบาบัดน้ าเสี ย
และการใช้พ้ืนที่เลี้ยงปลากะพงมาเป็ นระยะเวลานาน ทาให้พ้ืนที่เลี้ยงดังกล่าวเสื่ อมโทรม

           ในส่ วนของผลผลิ ตจากการเลี้ ยง เกษตรกรได้รับผลผลิ ต เฉลี่ ย 497.08 กิ โลกรั มต่อกระชัง
ซึ่ งร้ อยละ 61 ได้รับผลผลิ ต 301-600 กิ โลกรั ม ต่อกระชัง รองลงมาร้ อยละ 19 ได้รับผลผลิ ต 1-300
กิ โลกรั มต่อกระชัง ร้ อยละ 11 ได้รับผลผลิ ต 601-900 กิ โลกรั มต่อกระชัง ร้ อยละ 7 ได้รับผลผลิ ต
901-1,200 กิโลกรัมต่อกระชัง และร้อยละ 2 ได้รับผลผลิตมากกว่า 1,200 กิโลกรัมต่อกระชัง

                              ้
ตารางที่ 6 การจัดการการเพาะเลียงปลากะพงขาวในกระชัง
                                                                             จานวน
                               รายการ                                                          ร้ อยละ
                                                                            (n = 100)
               ้
1. ขนาดการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง (ตัว)
   1.1. 1 – 2,000                                                               66              66.00
   1.2. 2,001 – 4,000                                                           20              20.00
   1.3. 4,001 – 6,000                                                            7               7.00
   1.4. 6,001 – 8,000                                                            2               2.00
   1.5. 8,001 – 10,000                                                           2               2.00
   1.6. > 10,000 ขึ้นไป                                                          3               3.00
                                           37

                                ่
                            เฉลีย                                      2,453.55

ตารางที่ 6 (ต่ อ)

                                                                จานวน
                          รายการ                                                  ร้ อยละ
                                                               (n = 100)
                         ้
2. จานวนกระชังในการเลียงปลากะพงขาวในกระชังต่ อครั้ง (กระชัง)
   2.1. 1 – 5                                                     63              63.00
   2.2. 6 – 10                                                    26              26.00
   2.3. 11 – 15                                                    6               6.00
   2.4. 16 – 20                                                    5               5.00
                                 ่
                             เฉลีย                                         5.44
                  ่ ้
3. ขนาดกระชังทีใช้ เลียงปลากะพงขาว (ตารางเมตร)
   3.1. 1 – 10                                                    15              15.00
   3.2. 11 – 20                                                   51              51.00
   3.3. 21 – 30                                                   27              27.00
   3.4. 31 – 40                                                    7               7.00
                             เฉลีย ่                                    18.91
4. อัตราการปล่อยปลากะพงขาวต่ อกระชัง (ตัว)
   4.1. 1 – 200                                                   18              18.00
   4.2. 201 – 400                                                 40              40.00
   4.3. 401 – 600                                                 28              28.00
   4.4. 601 – 800                                                  8               8.00
   4.5. 801 – 1,000                                                6               6.00
                             เฉลีย   ่                                 413.99
           ่ ้
5. อาหารทีใช้ เลียงปลากะพงขาวในกระชัง
   5.1. อาหารเม็ด                                                  2               2.00
   5.2. ปลาเป็ ด                                                  98              98.00
                     ้
6. ระยะเวลาในการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง (เดือน)
   6.1. 1 – 12                                                    39              39.00
   6.2. 13 – 24                                                   59              59.00
   6.3. 25 – 36                                                    2               2.00
                             เฉลีย     ่                                15.75
                                               38



ตารางที่ 6 (ต่ อ)

                                                                       จานวน
                             รายการ                                                      ร้ อยละ
                                                                      (n = 100)
     ้              ่
7. นาหนักต่ อตัวเฉลีย (กิโลกรัม)
   7.1. 0.01 – 1.00                                                       22             22.00
   7.2. 1.01 – 0.20                                                       38             38.00
   7.3. 2.01 – 3.00                                                       31             31.00
   7.4. 3.01 – 4.00                                                        9              9.00
                                  ่
                              เฉลีย                                               2.12
                        ่
8. อัตราการรอดโดยเฉลีย (ร้ อยละ)
   8.1. 50 – 60                                                           25             25.00
   8.2. 61 – 70                                                           26             26.00
   8.3. 71 – 80                                                           34             34.00
   8.4. 81 – 90                                                           12             12.00
   8.5. 91 – 100                                                           3              3.00
                              เฉลีย ่                                          73.23
                      ้
9. ผลผลิตจากการเลียง (กิโลกรัม/กระชัง/รุ่ น)
   9.1. 1 – 300                                                           19             19.00
   9.2. 301 – 600                                                         61             61.00
   9.3. 601 – 900                                                         11             11.00
   9.4. 901 – 1,200                                                        7              7.00
   9.5. > 1,200                                                            2              2.00
                              เฉลีย   ่                                        497.08

4.2.3 สภาพการตลาดปลากะพงขาวในกระชัง
       1) สภาพการตลาดปลากะพงขาวในกระชัง
                  จากการศึ ก ษาสภาพการตลาดปลากะพงขาว ในกระชั ง เกษตรกรร้ อ ยละ 90
ขายผลผลิ ตที่ฟาร์ ม รองลงมาร้ อยละ 8 นาไปขายที่ตลาด และร้ อยละ 2 นาไปขาย ที่ร้านอาหาร
                ้
ตามลาดับ ซึ่ งผูรับซื้ อผลผลิตส่ วนใหญ่ร้อยละ 80 เป็ นพ่อค้าส่ ง รองลงมาร้อยละ 13 เป็ นพ่อค้าปลีก
ร้อยละ 5 เกษตรกรจาหน่ายปลีกเอง และร้อยละ 2 เป็ นร้านอาหาร ตามลาดับ
                                                       39




               รู ปแบบผลผลิตที่ขาย เกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 98 ขายปลามีชีวิต ที่เหลือร้อยละ 2
                                                                           ้    ้
ขายปลาแช่ แข็ง โดยการกาหนดราคาผลผลิ ตเกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 75 ผูซ้ื อเป็ นผูกาหนดราคา
รองลงมาร้อยละ 14 ตกลงราคาตามตลาด และร้อยละ 11 ผูขายเป็ นผูกาหนดราคา ซึ่ งจะเห็ นได้ว่า
                                                          ้        ้
                      ้               ้
การกาหนดราคาสิ นค้าผูซ้ื อมักจะเป็ นผูกาหนดราคาเอง ทาให้เกษตรกรเสี ยเปรี ยบ

                    วิ ธี ก ารขายผลผลิ ต เกษตรกรส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 80 ขายแบบเสรี ไ ม่ มี ข ้อ ผู ก มัด
ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 20 ขายพ่ อ ค้ า ประจ า และวิ ธี ก ารจ่ า ยเงิ น ของผู ้รั บ ซื้ อส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 73
จ่ายเป็ นเงินสดทั้งหมด รองลงมาร้อยละ 18 จ่ายเป็ นเงินสดและเงินเชื่อ และร้อยละ 9 จ่ายเป็ นเงินเชื่ อ
ต                   า               ม             ล                   า                     ดั             บ
                                                         ่ ั
ซึ่ งจากข้อมูลการเลือกจาหน่ายผลผลิตของเกษตรกรขึ้นอยูกบความน่าเชื่อถือของการชาระเงิน

                     ในส่ วนของราคาผลผลิต จากการศึกษาพบว่าราคาโดยเฉลี่ย 109.40 บาทต่อกิโลกรัม
                                 ่
ซึ่ งราคาที่เกษตรกรขายได้อยูระหว่าง 80 -160 บาท ต่อกิโลกรัม ซึ่ งเกษตรกรร้อยละ 50 ขายได้ราคา
80 -100 บาท ต่อกิ โลกรัม รองลงมาร้อยละ 34 ขายได้ราคา 101 – 120 บาท ต่อกิโลกรัม ร้อยละ
13 ขายได้ราคา 121- 140 บาท ต่อกิโลกรัม และร้อยละ 3 ขายได้ราคา 141 – 160 บาท ต่อกิโลกรัม
                                                                ั
ซึ่ งจะเห็ นได้ว่า ราคาผลผลิตที่เกษตรกรได้รับขึ้นอยู่กบขนาดผลผลิ ต ฤดูกาลหรื อช่ วงเทศกาลต่าง ๆ
วิ ธี ก า ร ข า ย ผ ล ผ ลิ ต ว่ า ข า ย เ อ ง ห รื อ พ่ อ ค้ า ค น ก ล า ง ร ว ม ทั้ ง วิ ธี ก า ร ก า ห น ด ร า ค า
สาหรับรายได้ของเกษตรกรมีรายได้โดยเฉลี่ย 53,044.55 บาท ต่อกระชัง ซึ่ งเกษตรกรร้ อยละ 62
มีรายได้ 10,000 - 50,000 บาท ต่อกระชัง รองลงมาร้ อยละ 31 มีรายได้ 50,001–100,000 บาท
ต่อกระชัง ร้อยละ 5 มีรายได้ 100,001 - 150,000 บาท ต่อกระชัง และร้อยละ 1 มีรายได้ 150,001 -
200,000 บาท ต่ อ กระชั ง และ 200,001 - 250,000 บาท ต่ อ กระชั ง ตามล าดั บ
จากข้อ มู ล พบว่า มี เ กษตรกรหลายรายได้รั บ ผลผลิ ต ค่ อ นข้า งน้อ ย เนื่ อ งจากปลาตายค่ อ นข้า งมาก
                   ้
ทาให้มีรายได้นอย (ตารางที่ 7 )

ตารางที่ 7 สภาพการตลาดปลากะพงขาวในกระชัง
                    รายการ                                                  จานวน                 ร้ อยละ
                                                                          ( n = 100 )
             ่
1. สถานทีขายผลผลิต
   1.1. ขายที่ฟาร์ม                                                            90                  90.00
   1.2. นาไปขายที่ตลาด                                                         8                    8.00
   1.3. นาไปขายที่ร้านอาหาร                                                    2                    2.00
2. ผู้รับซื้อผลผลิต (ร้ อยละ)
                                       40

   2.1.   พ่อค้าส่ ง                            80                 80.00
   2.2.   พ่อค้าปลีก                            13                 13.00
   2.3.   จาหน่ายปลีกเอง                        5                   5.00
   2.4.   ร้านอาหาร                             2                   2.00

ตารางที่ 7 (ต่ อ)
                           รายการ             จานวน                ร้ อยละ
                                            ( n = 100 )
3. รู ปแบบผลผลิตทีขาย    ่
    3.1. ปลามีชีวต   ิ                          98                 98.00
    3.2. ปลาแช่แข็ง                             2                   2.00
4. การกาหนดราคาผลผลิต
    4.1. ตกลงราคาตามตลาด                        14                 14.00
           ้           ้
    4.2. ผูซ้ื อเป็ นผูกาหนดราคา                75                 75.00
             ้             ้
    4.3. ผูขายเป็ นผูกาหนดราคา                  11                 11.00
5. วิธีการขาย
                               ้
    5.1. ขายแบบเสรี ไม่มีขอผูกมัด               80                 80.00
    5.2. ขายเจ้าประจา                           20                 20.00
6. วิธีการจ่ ายเงิน
    6.1. จ่ายเป็ นเงินสดทั้งหมด                 73                 73.00
    6.2. จ่ายเป็ นเงินเชื่อทั้งหมด              9                   9.00
    6.3. จ่ายเป็ นเงินสดและเงินเชื่อ            18                 18.00
7. ราคาผลผลิต (บาท/กิโลกรัม)
     7.1. 80 - 100                              50                 50.00
     7.2. 101 - 120                             34                 34.00
     7.3. 121 - 140                             13                 13.00
     7.4. 141 - 160                             3                   3.00
                                   ่
                               เฉลีย                      109.40
8. รายได้ (บาท/กระชัง/รุ่ น)
     8.1. 10,000 - 50,000                       62                 62.00
     8.2. 50,001 - 100,000                      31                 31.00
     8.3. 100,001 - 150,000                      5                  5.00
                                                 1                  1.00
                                                 41

    8.4. 150,001 - 200,000                                            1                 1.00
    8.5. 200,001 - 250,000
                              ่
                          เฉลีย                                             53,044.55



         2) วิถีการตลาดปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
             วิ ถี ก า ร ต ล า ด ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า
การเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง จั ง หวั ด สงขลา ผลผลิ ต ของเกษตรกร (ร้ อ ยละ 100)
มี ก ารจาหน่ า ยไปยัง แหล่ ง ต่ า ง ๆ ดัง นี้ เกษตรกรจาหน่ า ยปลี ก เอง ร้ อยละ 5 จาหน่ า ยพ่อค้า ปลี ก
ร้ อ ยละ 13 จ าหน่ า ยร้ า นอาหารโดยตรง ร้ อ ยละ 2 ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 80 จ าหน่ า ยพ่ อ ค้า ส่ ง
ใ น ส่ ว น ข อ ง พ่ อ ค้ า ส่ ง จ า ห น่ า ย โ ร ง ง า น ใ น จั ง ห วั ด ส ง ข ล า ร้ อ ย ล ะ 2 4
และโรงงานนามาแล่เป็ นชิ้นแช่แข็งส่ งออก ร้อยละ 40 จาหน่ายพ่อค้าปลีกในจังหวัด และร้อยละ 16
จาหน่ายพ่อค้าปลีกต่างจังหวัด รายละเอียดดังแผนภาพที่ 1

แผนภาพที่ 1 วิถีการตลาดปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
                                                      42




                                         ้
4.3 ต้ นทุนและผลตอบแทนการเลียงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลา
           ต้น ทุ น และผลตอบแทนการเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง ประกอบด้ว ยต้น ทุ น การเลี้ ย ง
และผลตอบแทนจากการเลี้ยง โดยมีรายละเอียดดังนี้ (ตารางที่ 8 )
           4.3.1 ต้ นทุนผันแปร และต้ นทุนคงที่
                       จากการศึ ก ษาต้ น ทุ น การเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง จั ง หวัด สงขลา
พบว่า ต้นทุ นทั้ง หมด 109.74 บาท/ ต่อกิ โลกรั ม จาแนกเป็ นต้นทุ นผันแปรทั้งหมด 103.18 บาท
ต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อยละ 94.02 ของต้น ทุ น ทั้ง หมด และต้นทุ น คงที่ ท้ ัง หมด 6.56 บาท
ต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 5.98 ของต้น ทุ น ทั้ง หมด โดยต้น ทุ น ผัน แปรที่ มี สั ด ส่ ว นสู ง สุ ด คื อ
ค่าอาหารปลามีจานวน 77.89 บาท ต่อกิโลกรัม คิดเป็ นร้ อยละ 70.98 รองลงมาคือ ค่าลูกพันธุ์ปลา
10.10 บาท ต่ อ กิ โลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อยละ 9.20 ค่ า ดอกเบี้ ยเงิ นกู้ ร้ อยละ 7.50 ต่ อ ปี
อ้า งอิ ง จากอัต ราดอกเบี้ ยเงิ น กู้ ธ นาคารกรุ งไทย ประจ าเดื อ นสิ งหาคม 2551 จ านวน 1.55
บ า ท ต่ อ กิ โ ล ก รั ม คิ ด เ ป็ น ร้ อ ย ล ะ 1 . 4 1 ข อ ง ต้ น ทุ น ทั้ ง ห ม ด                   เ ป็ น ต้ น
ส าหรั บ ต้น ทุ น คงที่ มี สั ด ส่ ว นสู ง สุ ด คื อ ค่ า เสื่ อ มราคากระชัง เพาะเลี้ ยง 1.90 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม
คิดเป็ นร้อยละ 1.73 รองลงมา คือ ค่าเสื่ อมราคาเรื อ 1.21 บาทต่อกิ โลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 1.10 และ
ค่าเสื่ อมราคาอาคารและโรงเรื อน 1.04 บาทต่อกิโลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 0.95 ของต้นทุนทั้งหมด เป็ นต้น

       4.3.2 ต้ นทุนทีเ่ ป็ นเงินสดและไม่ เป็ นเงินสด
                 ส า ห รั บ ต้ น ทุ น เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ใ น ก ร ะ ชั ง
สามารถแบ่งออกเป็ นต้นทุ นที่ เป็ นเงิ นสดและต้นทุ นที่ ไม่เป็ นเงิ นสด ต้นทุ นที่ เป็ นเงิ นสดทั้งหมด 92
บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 83.83 ของต้ น ทุ น ทั้ ง หมด ซึ่ งเป็ นต้ น ทุ น ผัน แปรทั้ ง หมด
ในส่ วนของต้ น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ นเงิ น สดทั้ ง หมด 17.74 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 16.17
ของต้นทุนทั้งหมดจาแนกออกเป็ นต้นทุนผันแปร 11.18 บาท                   ต่อกิโลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 10.19
                                               ั
ของต้นทุนทั้งหมด และเป็ นต้นทุนคงที่ท้ งหมด 6.56 บาท                 ต่อกิ โลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 5.98
ของต้นทุนทั้งหมด

               โ ด ย ส รุ ป จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า ต้ น ทุ น ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
จัง หวัด สงขลาพบว่ า ต้น ทุ น ที่ เ ป็ นเงิ น สดทั้ง หมด 92.00 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 83.83
                                                           43

ของต้ น ทุ น ทั้ งหมด ซึ่ งมี เ ฉพาะต้ น ทุ น ที่ เ ป็ นเงิ นสด ในส่ วนของต้ น ทุ น ผั น แปรเท่ า นั้ น
โดยต้ น ทุ น ที่ เ ป็ นเงิ น สดในส่ ว นของต้ น ทุ น ผัน แปรมี สั ด ส่ ว นสู ง สุ ดคื อ ค่ า อาหารปลา 77.89
บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 70.98 ของต้น ทุ น ทั้ง หมด รองลงมาคื อ ค่ า ลู ก พัน ธุ์ ป ลา 10.10
บาทต่อกิ โลกรัม คิ ดเป็ นร้ อยละ 9.20 ของต้นทุนทั้งหมด และค่าดอกเบี้ ยเงิ นกู้ 1.55 บาทต่อกิ โลกรั ม
คิดเป็ นร้อยละ 1.41 ของต้นทุนทั้งหมดเป็ นต้น

                      สาหรับต้นทุนที่ ไม่เป็ นเงิ นสดทั้งหมด 17.74 บาทต่อกิ โลกรั ม คิดเป็ นร้ อยละ 16.17
ของต้ น ทุ น ทั้ งหมด ซึ่ งสามารถแยกเป็ นต้ น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ นเงิ น สดในส่ วนของต้ น ทุ น ผัน แปร
มี สั ด ส่ ว นสู ง สุ ดคื อ ค่ า เสี ยโอกาสแรงงานเลี้ ยง 8.85 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 8.06
ของต้นทุนทั้งหมด รองลงมาคือค่าเสี ยโอกาสของค่าใช้จ่ายที่เป็ นเงิ นสด โดยอ้างอิงจากอัตราดอกเบี้ย
เงินฝากประจา 12 เดือน ร้อยละ 2.75 ต่อปี ของธนาคารกรุ งไทย ประจาเดือนสิ งหาคม 2551 จานวน
1.84 บาทต่ อกิ โลกรั ม คิ ดเป็ นร้ อยละ 1.68 ของต้นทุ นทั้งหมด และค่ า เสี ย โอกาสแรงงานจับ 0.49
บ า ท ต่ อ กิ โ ล ก รั ม คิ ด เ ป็ น ร้ อ ย ล ะ 0 . 4 5 ข อ ง ต้ น ทุ น ทั้ ง ห ม ด เ ป็ น ต้ น
ส า ห รั บ ต้ น ทุ น ที่ ไ ม่ เ ป็ น เ งิ น ส ด ใ น ส่ ว น ข อ ง ต้ น ทุ น ค ง ที่ มี สั ด ส่ ว น สู ง สุ ด คื อ
ค่ า เสื่ อ มราคากระชัง เพาะเลี้ ยง 1.90 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 1.73 ของต้น ทุ น ทั้ง หมด
รองลงมาเป็ นค่ า เสื่ อ มราคาเรื อ 1.21 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 1.10 ของต้น ทุ น ทั้ง หมด
แ ล ะ ค่ า เ สื่ อ ม ร า ค า อ า ค า ร แ ล ะ โ ร ง เ รื อ น 1 . 0 4 บ า ท ต่ อ กิ โ ล ก รั ม คิ ด เ ป็ น ร้ อ ย ล ะ 0 . 9 5
ของต้นทุนทั้งหมดเป็ นต้น

                  ในการเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง มี การใช้แรงงานทั้งในส่ วนการเพาะเลี้ ยง
แ ล ะ ก า ร จั บ ผ ล ผ ลิ ต เ พื่ อ จ า ห น่ า ย ซึ่ ง ใ น ส่ ว น ข อ ง ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง นั้ น
มีการคิดค่าเสี ยโอกาสของแรงงานในครัวเรื อน โดยเปรี ยบเทียบกับอัตราค่าจ้างแรงงานในท้องถิ่น ในปี
2 5 5 1 มี อั ต ร า ค่ า จ้ า ง วั น ล ะ                                       1 4 8         บ า ท
และในส่ ว นของการจับ ผลผลิ ต เพื่ อ จ าหน่ า ยนั้น มี ก ารคิ ด ค่ า เสี ย โอกาสของแรงงานในครั ว เรื อ น
โดยเปรี ยบเทียบกับอัตราค่าจ้างจับผลผลิตแบบเหมาจ่ายทั้งกระชัง ซึ่ งคิดในอัตราเฉลี่ยกิโลกรัมละ 1.38
บ า ท เ ป็ น ที่ น่ า สั ง เ ก ตุ ว่ า เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ใ ช้ แ ร ง ง า น ใ น ค รั ว เ รื อ น
ท า ใ ห้ ไ ม่ ใ ห้ ค ว า ม ส า คั ญ ต่ อ แ ร ง ง า น ค รั ว เ รื อ น
โดยไม่นาค่าเสี ยโอกาสของแรงงานไปคิดรวมเป็ นต้นทุนการผลิตในแต่ละรอบการผลิต

            4.3.3 ผลตอบแทนจากการเพาะเลียง   ้
                   ส า ห รั บ ผ ล ต อ บ แ ท น จ า ก ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ร ะ ก อ บ ด้ ว ย ร า ย ไ ด้ สุ ท ธิ
และกาไรสุ ทธิ มีรายละเอียดดังนี้ (ตารางที่ 8)
                   1) รายได้ สุทธิ การเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง ประกอบด้วย รายได้สุทธิ
                                 ั
ที่เป็ นเงินสด และรายได้สุทธิ ท้ งหมด โดยมีรายละเอียดดังนี้
                                                          44

                       1 . 1 )                ร า ย ไ ด้ สุ ท ธิ ที่ เ ป็ น เ งิ น ส ด
จ า ก ผ ล ก า ร วิ เ ค ร า ะ ห์ ร า ย ไ ด้ สุ ท ธิ ข อ ง ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
มีรายได้สุทธิที่เป็ นเงินสดเท่ากับ 17.40 บาทต่อกิโลกรัม
                       1.2) รายได้ สุ ท ธิ ท้ ั ง หมด ของการเพาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง พบว่ า
                                                                ั
การเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง ให้รายได้สุทธิ ท้ งหมด 6.22 บาทต่อกิ โลกรัม หรื อกาไร 6.22
บาทต่อกิโลกรัม

               2 ) ก า ไ ร สุ ท ธิ ก า ไ ร สุ ท ธิ ข อ ง ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
                                                       ั
ประกอบด้วยกาไรสุ ทธิ ที่เป็ นเงินสด และกาไรสุ ทธิ ท้ งหมด โดยมีรายละเอียดดังนี้
                   2.1) กาไรสุ ทธิทเี่ ป็ นเงินสด จากการวิเคราะห์กาไรสุ ทธิ ที่เป็ นเงินสดเท่ากับ 17.40
บ         า        ท             ต่         อ       กิ        โ          ล          ก         รั         ม
           ่                                             ั
จะเห็นได้วากาไรสุ ทธิ ที่เป็ นเงินสดซึ่ งคิดจากรายได้ท้ งหมดหักด้วยต้นทุนที่เป็ นเงินสดทั้งหมด



                       2.2) กาไรสุ ทธิท้งหมด ั
                             ก า ร พิ จ า ร ณ า ผ ล ลั พ ธ์ ข อ ง ธุ ร กิ จ ด้ ว ย ตั ว ชี้ วั ด ก า ไ ร สุ ท ธิ
เป็ นการพิจารณาที่คานึงถึงหลักเศรษฐศาสตร์ อย่างแท้จริ ง เนื่องจากต้นทุนการผลิตที่นามาพิจารณานั้น
จะคานึงถึงต้นทุนผันแปรและต้นทุนคงที่ และทั้งต้นทุนที่เป็ นเงินสดและไม่เป็ นเงินสดในคราวเดียวกัน
ส า ห รั บ ผ ล ก า ร วิ เ ค ร า ะ ห์ ทั้ ง ห ม ด พ บ ว่ า มี ก า ไ ร สุ ท ธิ ทั้ ง ห ม ด เ ท่ า กั บ – 0 . 3 4
บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม หรื อประสบภาวะขาดทุ น ในเชิ ง เศรษฐศาสตร์ 0.34 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม ทั้ง นี้
เนื่ อ งจากมี ต้น ทุ น ทั้ง หมดที่ ไ ม่ เ ป็ นเงิ น สดถึ ง 17.74 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 16.17
ของต้นทุนทั้งหมด

                                                 ้
ตารางที่ 8 โครงสร้ างต้ นทุนและผลตอบแทนการเพาะเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
                                                                 หน่ วย : บาท/กิโลกรัม
                                               ต้ นทุนทีเ่ ป็ นเงินสด            ่
                                                                        ต้ นทุนทีไม่ เป็ นเงินสด        ต้ นทุนรวม
                  รายการ
                                               จานวน ร้ อยละ            จานวน             ร้ อยละ   จานวน ร้ อยละ
ต้ นทุนผันแปรทั้งหมด                            92.00           83.83    11.18             10.19    103.18       94.02
   - ค่าลูกพันธุ์ปลา                            10.10           9.20         -                 -     10.10       9.20
   - ค่าอาหารปลา                                77.89           70.98        -                 -     77.89       70.98
   - ค่าดอกเบี้ยเงินกู้ (ร้อยละ 7.50 ต่อปี )    1.55            1.41         -                 -     1.55        1.41
   - ค่าแรงงานเลี้ยง                               -               -       8.85              8.06    8.85        8.06
   - ค่าแรงงานจับ                               0.89            0.81       0.49              0.45    1.38        1.26
   - ค่าไฟฟ้ า                                  0.67            0.61         -                 -     0.67        0.61
                                                             45

   - ค่าซ่อมอุปกรณ์                                0.56         0.51             -               -           0.56         0.51
   - ค่าเวชภัณฑ์และเคมีภณฑ์ ั                      0.34         0.31             -               -           0.34         0.31
   - ค่าเสี ยโอกาสของค่าใช้จ่ายที่เป็ น              -            -            1.84            1.68          1.84         1.68
เงินสด (ร้อยละ 2.75 ต่อปี )
               ่ ั
ต้ นทุนคงทีท้งหมด                                    -            -           6.56            5.98           6.56         5.98
   - ค่าเสื่ อมราคากระชังเพาะเลี้ยง                  -            -           1.90            1.73           1.90         1.73
   - ค่าเสื่ อมราคาเครื่ องบดอาหาร                   -            -           0.92            0.84           0.92         0.84
   - ค่าเสื่ อมราคาเรื อ                             -            -           1.21            1.10           1.21         1.10
   - ค่าเสื่ อมราคาอาคารและโรงเรื อน                 -            -           1.04            0.95           1.04         0.95
   - ค่าเสื่ อมราคาสะพานไม้                          -            -           0.76            0.69           0.76         0.69
   - ค่าเสื่ อมราคาอุปกรณ์ต่าง ๆ                     -            -           0.73            0.67           0.73         0.67
ต้นทุนทั้งหมด                                      92.00        83.83         17.74           16.17         109.74        100
          ั
รายได้ท้ งหมด                                     109.40                                                    109.40
รายได้สุทธิ                                        17.40                                                     6.22
กาไรสุทธิ                                          17.40                                                     -0.34


                       ้
4.4 ปัญหาอุปสรรคการเลียงปลากะพงขาวในกระชั งจังหวัดสงขลา
       จากการศึ ก ษาปั ญ หาและอุ ป สรรคในการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง จัง หวัด สงขลา
                            ั
สามารถแยกออกเป็ นประเด็นได้ดงนี้

        4.4.1 ปัญหาด้ านการผลิต
                ปั ญ ห า ด้ า น ก า ร ผ ลิ ต เ ก ษ ต ร ก ร มี ปั ญ ห า ห ล า ย ด้ า น
ประกอบด้วยปั ญหาเรื่ องแหล่งเพาะเลี้ยงเสื่ อมโทรม ปั ญหาราคาอาหารปลา ปั ญหาเงินทุนในการเลี้ยง
ปั ญ หาคุ ณ ภาพลู ก พัน ธุ์ ป ลา ปั ญ หาโรคปลา และประสบการณ์ ห รื อความช านาญในการเลี้ ยง
มีรายละเอียดดังนี้

                      1) ปั ญ หาแหล่ ง เพาะเลี้ย งเสื่ อ มโทรม เกิ ด ภาวะน้ าเสี ย ที่ เ พิ่ ม ขึ้ นอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
ท า ใ ห้ ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ไ ม่ ส า ม า ร ถ ท น ต่ อ ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ข อ ง ส ภ า พ น้ า
จึ ง ก่ อ ใ ห้ เ กิ ด ป ล า เ ป็ น โ ร ค แ ล ะ ต า ย ใ น ที่ สุ ด
ทั้ ง นี้ ปั ญ ห า แ ห ล่ ง เ พ า ะ เ ลี้ ย ง เ สื่ อ ม โ ท ร ม เ กิ ด จ า ก น้ า เ สี ย จ า ก แ ห ล่ ง ต่ า ง ๆ เ ช่ น
โ ร ง ง า น แ ป ร รู ป ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ สั ต ว์ น้ า แ ห ล่ ง ชุ ม ช น ที่ ป ล่ อ ย น้ า เ สี ย
แ ล ะ จ า ก บ่ อ กุ้ ง ที่ ป ล่ อ ย น้ า เ สี ย ล ง สู่ แ ห ล่ ง เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว โ ด ย ไ ม่ ผ่ า น ก า ร บ า บั ด
                    ั
และนอกจากนี้ ยงเกิดจากการที่แหล่งเลี้ยงปลากะพงขาวดังกล่าวใช้เป็ นพื้นที่เลี้ยงมาเป็ นระยะเวลานาน
20-30 ปี ทาให้แหล่งเลี้ยงเสื่ อมโทรม
                                                          46

                    2 )            ปั ญ ห า ร า ค า อ า ห า ร ป ล า
ซึ่ งค่าอาหารปลาเป็ นต้นทุนที่มากที่สุดในสัดส่ วนของต้นทุน ทั้งหมดคิดเป็ นร้ อยละ 70.98 หรื อ 77.89
บาทต่ อ กิ โล กรั ม จาก การศึ กษาเกษตรกรประส บปั ญหาราคาอาหารปลามี ราคาสู งขึ้ น
และมี แ นวโน้ม สู ง ขึ้ น ในอนาคต โดยอาหารที่ ใ ช้ เ พาะเลี้ ยง ได้แ ก่         ปลาหลัง เขี ย ว ปลาทู
แ ล ะ ป ล า เ ป็ ด เ ป็ น ต้ น มี ส า เ ห ตุ ม า จ า ก ภ า ว ะ ร า ค า น้ า มั น ที่ สู ง ขึ้ น
ส่ ง ผลให้ ต้ น ทุ น ในการจับ สั ต ว์ น้ าของเรื อประมงสู ง ขึ้ นตามไปด้ ว ย อี ก ทั้ง ในช่ ว งฤดู ม รสุ ม
เรื อประมงไม่ ส ามารถออกจั บ สั ต ว์ น้ าได้ ท าให้ ป ริ มาณปลามี น้ อ ย มี ผ ลให้ ร าคายิ่ ง สู ง ขึ้ น
น อ ก จ า ก นี้ เ ก ษ ต ร ก ร ซื้ อ อ า ห า ร ป ล า ผ่ า น พ่ อ ค้ า ค น ก ล า ง
ซึ่ งพ่อค้าคนกลางทาการรวบรวมอาหารปลาจากท่าเรื อประมงสงขลา โดยลักษณะซื้ อขายแบบผูกขาด
ส่ งผล ให้ พ่ อ ค้ า คนก ล างเป็ นผู ้ ก าหนดราคาอาหารปล า ผล จากราคาอาหาร ปล าแพง
ทาให้เกษตรกรบางส่ วนต้องลดปริ มาณการให้อาหารปลาลง ส่ งผลให้เปลาเจริ ญเติบโตได้ไม่ดีเท่าที่ควร

                 3) ปั ญหาด้ านเงินทุน เกษตรกรที่เลี้ ยงปลากะพงขาวส่ วนใหญ่เป็ นเกษตรกรรายย่อย
มีกระชังเลี้ ยงปลาเฉลี่ ย 5.44 กระชัง มักประสบปั ญหาด้านเงิ นทุ นหมุ นเวียนที่ ใช้ในการเลี้ ยงปลา
และซื้ ออาหารปลา เพราะค่ า อาหารปลามี สั ด ส่ ว นที่ สู ง ถึ ง ร้ อ ยละ 70.98 ของต้ น ทุ น ทั้ง หมด
หรื อต้องใช้เงินสาหรับค่าอาหาร 77.85 บาท ต่อการเลี้ยงปลาได้ 1 กิโลกรัม

                    4 )            ปั ญ ห า คุ ณ ภ า พ ลู ก พั น ธุ์ ป ล า
จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ต้ อ ง ซื้ อ พั น ธุ์ ป ล า จ า ก ฟ า ร์ ม เ อ ก ช น
ซึ่ ง มี ร า ค า สู ง แ ต่ เ ก ษ ต ร ก ร ต้ อ ง เ สี่ ย ง กั บ คุ ณ ภ า พ พั น ธุ์ ป ล า ไ ม่ ดี เ ท่ า ที่ ค ว ร
และในการซื้ อพันธุ์ ลู ก ปลาเกษตรกรต้องซื้ อจากฟาร์ ม เอกชนที่ อยู่ไ กล เช่ น จังหวัดสุ ราษฎร์ ธ านี
จัง หวัดปั ต ตานี และจัง หวัด สตูล ต้อ งใช้ระยะเวลาขนส่ ง นาน ท าให้ ลู ก พัน ธุ์ ป ลาอ่ อนแอได้ง่ า ย
เ มื่ อ ป รั บ ตั ว เ ข้ า กั บ ส ภ า พ แ ว ด ล้ อ ม แ ล ะ ค ว า ม เ ค็ ม น้ า ที่ ไ ม่ ส อ ด ค ล้ อ ง กั น
ห า ก มี ก า ร จั ด ก า ร ไ ม่ ดี เ ท่ า ที่ ค ว ร ยิ่ ง ท า ใ ห้ อั ต ร า ก า ร ร อ ด ข อ ง ป ล า ยิ่ ง ต่ า ล ง
ซึ่งเป็ นปัญหาที่สาคัญของเกษตรกร

                  5 ) ปั ญ ห า โ ร ค ป ล า จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า เ ก ษ ต ร ก ร ใ ห้ ข้ อ มู ล ว่ า
ป ล า เ ป็ น โ ร ค มี ส า เ ห ตุ จ า ก คุ ณ ภ า พ น้ า แ ล ะ ลู ก พั น ธุ์ ป ล า มี ส ภ า พ อ่ อ น แ อ
โ ด ย ลั ก ษ ณ ะ ป ล า ที่ เ ป็ น โ ร ค จ ะ มี จุ ด ข า ว เ ล็ ก ๆ        ที่ บ ริ เ ว ณ ผิ ว เ ป็ น แ ผ ล ต า ม ล า ตั ว
จ า ก นั้ น เ ป็ น แ ผ ล เ น่ า ลึ ก ล ง ใ น เ นื้ อ จ น ถึ ง ก ร ะ ดู ก แ ล ะ ต า ย ใ น ที่ สุ ด
ซึ่ ง เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ เ รี ย น รู ้ เ กี่ ย ว กั บ ก า ร รั ก ษ า โ ร ค ข อ ง ป ล า ด้ ว ย ตั ว เ อ ง
โดยได้รับคาแนะนาจากเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานราชการน้อยมาก ทาให้การรักษาอาจไม่ถูกต้องตามโรค
ส่ งผลให้เกิดความเสี ยหายแก่เกษตรกรเป็ นอย่างมาก
                                                    47

                    6 ) ด้ า น ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ แ ล ะ ค ว า ม ช า น า ญ ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า
เกษตรกรบางส่ วนยัง ขาดความรู ้ แ ละความช านาญในการเลี้ ยงและการบริ หารจั ด การเลี้ ยง
โดยเกษตรกรอาศั ย เรี ยนรู ้ ก ั น เอง          ขาดการแนะน าที่ ถู ก ต้ อ งจากหน่ ว ยงานที่ เ กี่ ย วข้ อ ง
จึงเป็ นสาเหตุที่เกี่ยวโยงให้เกิดปั ญหาอื่น ๆ ซึ่ ง ทาให้ผลผลิตต่าและต้นทุนการผลิตค่อนข้างสู ง

          4.4.2 ปัญหาด้ านการตลาด
                  ปั ญ ห า ด้ า น ก า ร ต ล า ด ที่ มี ต่ อ เ ก ษ ต ร ก ร
ได้แก่ปัญหาด้านราคาผลผลิตและปั ญหาด้านแหล่งจาหน่าย
                  1) ปั ญหาด้ านราคาผลผลิต เกษตรกรที่เลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง จังหวัดสงขลา
มี ผ ลผลิ ต จากการเลี้ ย งออกมาในคราวเดี ย วกัน ปริ ม าณปลาจึ ง ออกสู่ ต ลาดมากเกิ น ความต้อ งการ
ร า ค า ที่ ไ ด้ รั บ จึ ง ต่ า แ ล ะ ค ว า ม ไ ม่ แ น่ น อ น ข อ ง ร า ค า ใ น ร อ บ ปี มี สู ง
จากการศึ ก ษาส่ วนใหญ่ พ่ อ ค้ า รวบรวมในหมู่ บ ้ า น และร้ า นอาหารเป็ นผู ้ ก าหนดราคาเอง
เกษตรกรต่อรองได้ยาก

                 2 )           ปั ญ ห า แ ห ล่ ง จ า ห น่ า ย ผ ล ผ ลิ ต
                                                         ้
เกษตรกรส่ วนใหญ่ประสบปั ญหาแหล่งจาหน่ายผลผลิตมีนอย เป็ นแหล่งจาหน่ายที่ขาดความน่าเชื่ อถือ
เนื่ องจากการจาหน่ า ยผลผลิ ตในแต่ ล ะรุ่ นนั้น เกษตรกรเลื อกจาหน่ า ยกับ พ่อค้า รวบรวมในท้องถิ่ น
หรื อร้านอาหารที่มีความน่าเชื่อถือในการชาระเงินเป็ นสาคัญ ทาให้เกษตรกรจาเป็ นต้องจาหน่ายผลผลิต
เพื่อเป็ นการลดความเสี่ ยงในการไม่ได้รับเงินค่าผลผลิต




                                             บทที่ 5
                                  สรุปผลการศึกษาและข้ อเสนอแนะ

        ก า ร ศึ ก ษ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง จั ง ห วั ด ส ง ข ล า
   ั
มีวตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชั
                                 ่
ง ศึ ก ษาสภาพการผลิ ต และการตลาด การเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง ศึ ก ษาต้ น ทุ น
                                                         48

แ ล ะ ผ ล ต อ บ แ ท น ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว
และศึ กษาปั ญหาอุปสรรคและแนวทางพัฒนาการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลาต่อไป
                          ้
ซึ่ งสรุ ปผลการศึกษาและมีขอเสนอแนะดังนี้

5.1 สรุ ปผลการศึกษา
           5                         .                       1                          .                        1
         ่                                                 ้
สภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสั งคมของเกษตรกรผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั งจังหวัดสงขลา
                   ลั ก ษ ณ ะ ท า ง สั ง ค ม ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
เกษตรกรผูเ้ ลี้ ย งมี อายุ เ ฉลี่ ย 48 ปี ส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 65 นับ ถื อ ศาสนาพุ ท ธ ที่ เ หลื อ ร้ อยละ 35
นับ ถื อ ศาสนาอิ ส ลาม การศึ ก ษา เกษตรกรส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 71 จบประถมศึ ก ษา (ป.1-ป.6)
มีส มาชิ ก ในครั วเรื อนเฉลี่ ย 5 คนต่อครั วเรื อน และมี แรงงานภาคเกษตรในครั วเรื อนเฉลี่ ย 2 คน
ต่อครัวเรื อน

                  ลั ก ษ ณ ะ ท า ง เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
เกษตรกรผู ้ เ พาะเลี้ ยงปลากะพงขาวส่ วนใหญ่ เ ป็ นคนในชุ มชน ซึ่ งอาศั ย อยู่ ริ มฝั่ งทะเล
มี อ า ชี พ ห ลั ก ท า ก า ร ป ร ะ ม ง ท ะ เ ล แ ล ะ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ร ะ ม ง ถึ ง ร้ อ ย ล ะ 6 6
ในส่ ว นของอาชี พ เสริ ม ส่ ว นใหญ่ ป ระกอบอาชี พ เพาะเลี้ ย งประมงเป็ นอาชี พ เสริ ม ถึ ง ร้ อ ยละ 60
โดยเฉพาะการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง รองลงมามีอาชีพรับจ้างและค้าขาย

                 ส า ห รั บ ก า ร ถื อ ค ร อ ง ที่ ดิ น เ ก ษ ต ร ก ร ผู ้ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว
                                           ่
มีที่ดินถือครองค่อนข้างน้อย เนื่องจากอยูริมฝั่งทะเล โดยมีที่ดินเฉลี่ย 2.85 ไร่ ต่อครัวเรื อน

                  การเป็ นสมาชิ กสถาบันเกษตรกร เกษตรกรส่ วนใหญ่เป็ นสมาชิ กสถาบันเกษตรกร
ได้ แ ก่ กลุ่ ม ออมทรั พ ย์ กลุ่ ม เพาะเลี้ ยงปลา กลุ่ ม ประมงพื้ น บ้า น สมาชิ ก สหกรณ์ ก ารเกษตร
และสมาชิกกลุ่มแม่บานเกษตรกร
                     ้

                ในส่ วนของภาระหนี้ สิ น เกษตรกรส่ วนใหญ่ ร้ อยละ 73 มี ภ าระหนี้ สิ น
ซึ่ งเกษตรกรมีภาระหนี้ค่อนข้างสู ง โดยเฉลี่ยมีหนี้สิน 100,706.67 บาทต่อครัวเรื อน


       5 . 1 . 2 ส ภ า พ ก า ร ผ ลิ ต ก า ร จั ด ก า ร ก า ร เ พ า ะ เ ลี้ ย ง แ ล ะ ก า ร ต ล า ด
         ้
และการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง จังหวัดสงขลา
           1) สภาพการผลิตปลากะพงขาวในกระชัง
                สภาพการผลิ ต ปลากะพงขาวในกระชัง เกษตรกรผู ้เ ลี้ ยงส่ ว นใหญ่ ร้ อ ยละ 99
   ั
มีลกษณะเป็ นเกษตรกรรายย่อย เลี้ ยงแบบเจ้าของคนเดี ยว โดยเกษตรกรมีประสบการณ์ ในการเลี้ ยง
                                                           49

ป ล า ก ะ พ ง ข า ว เ ฉ ลี่ ย 1 0 . 1 9 ปี ซึ่ ง ถื อ ไ ด้ ว่ า เ ป็ น อ า ชี พ ที่ ท า ม า น า น
ท า ใ ห้ เ ก ษ ต ร ก ร มี ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ก า ร เ ลี้ ย ง ค่ อ น ข้ า ง สู ง
เกษตรกรมี เหตุ ผ ลในการเลื อกเลี้ ย งปลากะพงขาวส่ วนใหญ่ ร้ อยละ 61 คิ ดว่า รายได้ดี รองลงมา
คิ ด ว่ า เป็ นรายได้เ สริ ม /ใช้พ้ื น ที่ ใ ห้ เ ป็ นประโยชน์ เลี้ ย งตามเพื่ อ นบ้า น เจ้า หน้า ที่ ป ระมงแนะน า
และพ่ อ ค้ า /นายทุ น แนะน า การใช้ แ หล่ ง เงิ น ทุ น ในการเพาะเลี้ ยง ส่ วนใหญ่ ร้ อ ยละ 55
ใช้ ทุ น ส่ ว นตัว ทั้ง หมด รองลงมาร้ อ ยละ 30 ใช้ เ งิ น ทุ น ส่ ว นตัว และเงิ น กู้ ยื ม และร้ อ ยละ 15
ใ ช้ เ งิ นกู้ ยื ม ทั้ งห ม ด ใ น ส่ วน ข อ งส ถ า น ที่ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ หญ่ ร้ อ ย ล ะ 8 1
เลื อ กพื้ น ที่ บ ริ เวณใกล้ บ ้ า น รองลงมา จั บ จองตามความสมั ค รใจ เลี้ ยงตามเพื่ อ นแนะน า
และเจ้าหน้าที่ประมงแนะนา

                                             ้
               2) การจัดการการเพาะเลียงปลากะพงขาวในกระชัง
                      ก า ร จั ด ก า ร ลู ก พั น ธุ์ ป ล า ก ะ พ ง ข า ว เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ร้ อ ย ล ะ 5 8
ซื้ อลู ก พัน ธุ์ ป ลาจากฟาร์ ม เอกชนจั ง หวัด สตู ล รองลงมาซื้ อจากฟาร์ ม เอกชนจัง หวัด สงขลา
จั ง ห วั ด ปั ต ต า นี จั ง ห วั ด                    สุ ร า ษ ฎ ร์ ธ า นี แ ล ะ ซื้ อ จ า ก ส ถ า นี ป ร ะ ม ง ข อ ง รั ฐ
ขนาดลู ก พันธุ์ ปลาส่ วนใหญ่ เกษตรกรร้ อยละ 65 มี ก ารซื้ อขนาด 5-6 นิ้ ว รองลงมาร้ อยละ 19
มี ก ารซื้ อ ขนาด 7-8 นิ้ ว เนื่ อ งจากลู ก พัน ธุ์ ป ลาขนาดดัง กล่ า ว ไม่ ต้อ งเสี ย เวลาในการอนุ บ าล
                             ั
สามารถนามาเลี้ยงได้ทนที และราคาไม่สูงมากนัก ราคาลูกพันธุ์ปลาที่เกษตรกรซื้ อมีราคาเฉลี่ยตัวละ
14.42 บาท สาหรั บ การอนุ บ าลลู กพันธุ์ ป ลา เกษตรกรส่ วนใหญ่ ร้ อยละ 88 ไม่ มีการอนุ บาล
เนื่ อ งจากซื้ อ ปลาขนาดใหญ่ ม าเลี้ ย ง ซึ่ งท าให้ ล ดระยะเวลาในการเลี้ ยงได้ ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 12
มีการอนุบาล ซึ่ งเกษตรกรที่มีการอนุ บาลส่ วนใหญ่ร้อยละ 7 อนุ บาลในกระชัง ซึ่ งง่ายต่อการจัดการ
จ า น ว น วั น ที่ อ นุ บ า ล โ ด ย เ ฉ ลี่ ย เ ก ษ ต ร ก ร อ นุ บ า ล 8 1 . 6 7 วั น
โดยอาหารที่ ใ ช้ใ นการอนุ บ าลส่ วนใหญ่ ร้อยละ 75 ใช้ปลาเป็ ด ซึ่ งให้อาหารเฉลี่ ย วัน ละ 1 ครั้ ง
                    ั
ลูกพันธุ์ปลามีอตราการรอดตายเฉลี่ยร้อยละ 72.35

                    การจัดการการเพาะเลี้ ยง เกษตรกรมี ขนาดการเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง เฉลี่ ย
2 , 4 5 4 ตั ว ต่ อ ก ร ะ ชั ง จ า น ว น ก ร ะ ชั ง ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ที่ ใ ช้ ต่ อ ค รั้ ง เ ฉ ลี่ ย 5 ก ร ะ ชั ง
ข น า ด ก ร ะ ชั ง ที่ ใ ช้ ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง เ ฉ ลี่ ย มี ข น า ด 1 8 . 9 1 ต า ร า ง เ ม ต ร
ส าหรั บ อั ต ราการปล่ อ ยปลากะพงขาวในกระชั ง ของเกษตรกร เฉลี่ ย 414 ตั ว ต่ อ กระชั ง
อาหารที่ ใ ช้เลี้ ยงปลากะพงขาว ส่ วนใหญ่ ร้อยละ 98 ใช้ปลาเป็ ด เนื่ องจากราคาต่ ากว่าอาหารเม็ด
และสามารถหาซื้ อได้ง่ายในท้องถิ่ น สาหรับระยะเวลาในการเลี้ ยงปลากะพงขาว เฉลี่ ย 15.75 เดือน
                               ้
ซึ่ ง เป็ นขนาดกลาง เป็ นที่ ตองการของตลาด น้ า หนักปลาที่ เกษตรกรเลี้ ย งได้เฉลี่ ย 2.12 กิ โลกรั ม
การเลี้ ย งมี อ ั ต ราการรอดตาย เฉลี่ ยร้ อยล ะ 73.23 ซึ่ งปลาของเกษตรกรมี ก ารตาย สู ง
เนื่องจากเกิดภาวะน้ าเสี ย ในส่ วนของผลผลิตเกษตรกรได้รับผลผลิตเฉลี่ย 497.08 กิโลกรัมต่อกระชัง
                                                      50

                3) สภาพการตลาดปลากะพงขาวในกระชัง
                    ก า ร ต ล า ด ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ร้ อ ย ล ะ 9 0
                                                                          ้
ขายผลผลิตที่ฟาร์ มรองลงมา นาไปขายที่ตลาด ร้านอาหาร ซึ่ ง ผูรับซื้ อผลผลิ ตส่ วนใหญ่ร้อยละ 80
เป็ นพ่ อ ค้ า ส่ ง รอ ง ล ง มา เป็ น พ่ อ ค้ า ปลี ก เก ษ ตร ก ร จ า ห น่ า ย ป ลี ก เ อง แล ะ ร้ า นอ าห า ร
รู ปแบบผลผลิ ตที่ เกษตรกรขาย ส่ วนใหญ่ร้อยละ 98 ขายปลามี ชีวิต โดยการกาหนดราคาผลผลิ ต
เกษตรกรส่ วนใหญ่ร้อยละ 75                     ้           ้
                                            ผูซ้ื อเป็ นผูก าหนดราคาท าให้เกษตรกรเสี ย เปรี ยบในการตลาด
วิ ธี ก า ร ข า ย ผ ล ผ ลิ ต เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ร้ อ ย ล ะ 8 0 ข า ย แ บ บ เ ส รี ไ ม่ มี ข้ อ ผู ก มั ด
            ่ ั
ซึ่ งขึ้นอยูกบความน่าเชื่อถือของการชาระเงิน ในส่ วนของราคาผลผลิตที่เกษตรกรขายได้โดยเฉลี่ยราคา
109.40 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม ซึ่ งราคาที่ ข ายได้ อ ยู่ ร ะหว่ า ง 80 -160 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม ทั้ งนี้
ร า ค า ผ ล ผ ลิ ต จ ะ ขึ้ น อ ยู่ กั บ ข น า ด ข อ ง ผ ล ผ ลิ ต ฤ ดู ก า ล ห รื อ ช่ ว ง เ ท ศ ก า ล ต่ า ง ๆ
วิธีการขายผลผลิตว่าขายเองหรื อพ่อค้าคนกลาง สาหรับรายได้ของเกษตรกรมีรายได้เฉลี่ย 53,044.55
บาทต่อกระชัง

                วิ ถี ก ารตลาดปลากะพงขาวในกระชั ง จัง หวัด สงขลา ผลผลิ ต ของเกษตรกร
เกษตรกรจาหน่ ายปลี กเอง ร้ อยละ 5 จาหน่ ายพ่อค้าปลี ก ร้ อยละ 13 จาหน่ ายร้ านอาหารโดยตรง
ร้ อ ยละ 2                ที่ เ หลื อ ร้ อ ยละ 80 จ าหน่ า ยพ่ อ ค้า ส่ ง ในส่ ว นของพ่ อ ค้า ส่ ง ร้ อ ยละ 24
จ าหน่ า ยโรงงานในจัง หวัด สงขลา ร้ อ ยละ 40 จ าหน่ า ยพ่ อ ค้า ปลี ก ในจัง หวัด และร้ อ ยละ 16
จาหน่ายพ่อค้าปลีกต่างจังหวัด

                                                    ้
          5.1.3 ต้ นทุนและผลตอบแทนการเลียงปลากะพงขาวในกระชั งจังหวัดสงขลา
               1) ต้ นทุนผันแปร และต้ นทุนคงที่
                     ต้นทุ นการเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชัง จัง หวัดสงขลา มี ต้น ทุ นทั้ง หมด 109.74
บาทต่อกิ โลกรัม จาแนกเป็ นต้นทุนผันแปรทั้งหมด 103.18 บาทต่อกิ โลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 94.02
ของต้ น ทุ น ทั้ ง หมด และต้ น ทุ น คงที่ ท้ ัง หมด 6.56 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 5.98
ของต้น ทุ น ทั้ง หมด โดยต้น ทุ น ผัน แปรที่ มี สั ด ส่ ว นสู ง สุ ด คื อ ค่ า อาหารปลามี จ านวน 77.89
บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 70.98 รองลงมาคื อ ลู ก พัน ธุ์ ป ลา 10.10 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม
คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 9.20                ค่ า ดอกเบี้ ยเงิ น กู้ 1.55 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 1.41
ของต้นทุนทั้งหมดเป็ นต้น สาหรับต้นทุนคงที่มีสัดส่ วนสู งสุ ด คือ ค่าเสื่ อมราคากระชังเพาะเลี้ยง 1.90
บาทต่ อ กิ โลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 1.73 รองลงมา คื อ ค่ า เสื่ อ มราคาเรื อ 1.21 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม
คิดเป็ นร้อยละ 1.10 และค่าเสื่ อมราคาอาคารและโรงเรื อน 1.04 บาทต่อกิโลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 0.95
ของต้นทุนทั้งหมดเป็ นต้น
                                                          51



           2) ต้ นทุนทีเ่ ป็ นเงินสด และไม่ เป็ นเงินสด
                 ส าหรั บ ต้น ทุ น ที่ เป็ นเงิ นสดทั้ง หมด 92 บาทต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 83.83
ของต้นทุนทั้งหมด ซึ่ งเป็ นต้นทุนผันแปรทั้งหมด ในส่ วนของต้นทุนที่ไม่เป็ นเงิ นสดทั้งหมด 17.74
บาท ต่อกิ โลกรั ม คิ ดเป็ นร้ อยละ 16.17 ของต้นทุนทั้งหมด จาแนกออกเป็ นต้นทุนผันแปร 11.18
บาท ต่ อ กิ โ ลกรั ม คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 10.19 ของต้น ทุ น ทั้ง หมด และต้น ทุ น คงที่ ท้ ัง หมด 6.56
บาทต่อกิโลกรัม คิดเป็ นร้อยละ 5.98 ของต้นทุนทั้งหมด

                3) ผลตอบแทนจากการเพาะเลียง          ้
                      ผลตอบแทนจากการเพาะเลี้ ย ง สามารถแยกออกเป็ นรายได้สุ ทธิ ที่เป็ นเงิ นสดของ
ผู ้ เ พ า ะ เ ลี้ ย ง มี ร า ย ไ ด้ สุ ท ธิ ที่ เ ป็ น เ งิ น ส ด เ ท่ า กั บ 1 7 . 4 0 บ า ท ต่ อ กิ โ ล ก รั ม
ใ น ส่ ว น ข อ ง ร า ย ไ ด้ สุ ท ธิ ทั้ ง ห ม ด เ ท่ า กั บ 6 . 2 2 บ า ท ต่ อ กิ โ ล ก รั ม
ถ้า พิ จ ารณาในส่ ว นของก าไรสุ ท ธิ ส ามารถแยกออกเป็ นก าไรสุ ท ธิ ที่ เ ป็ นเงิ น สด เท่ า กับ 17.40
                                         ั
บาทต่อกิ โลกรั ม และกาไรสุ ทธิ ท้ งหมดเท่ากับ -0.34 บาทต่อกิ โลกรัม ซึ่ งจะประสบภาวะขาดทุ น
เ นื่ อ ง จ า ก ก า ร คิ ด ก า ไ ร สุ ท ธิ ทั้ ง ห ม ด ค า นึ ง ถึ ง ห ลั ก เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ อ ย่ า ง แ ท้ จ ริ ง
ซึ่ ง จ ะ ค า นึ ง ถึ ง ต้ น ทุ น ผั น แ ป ร ต้ น ทุ น ค ง ที่ ต้ น ทุ น ที่ เ ป็ น เ งิ น ส ด
และต้นทุนไม่เป็ นเงินสดในคราวเดียวกัน

                                        ้
           5.1.4 ปัญหาอุปสรรคการเลียงปลากะพงขาวในกระชั งจังหวัดสงขลา
              1) ปัญหาด้ านการผลิต สามารถสรุ ปได้ดงนี้     ั
                   1.1) ปั ญ หาแหล่ ง เพาะเลี้ย งเสื่ อ มโทรม เกิ ด ภาวะน้ า เสี ย ที่ เ พิ่ ม ขึ้ น อย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
ท าให้ ป ลากะพงไม่ ส ามารถทนต่ อ การเปลี่ ย นแปลงของสภาพน้ า จึ ง ก่ อ ให้ เ กิ ด ปลาเป็ นโรค
และตายในที่สุด
                   1 . 2 )                  ปั ญ ห า ร า ค า อ า ห า ร ป ล า
ซึ่ งค่ า อาหารปลาเป็ นต้น ทุ น ที่ ม ากที่ สุ ดในสั ด ส่ ว นของต้น ทุ น ทั้ง หมด คิ ด เป็ นร้ อ ยละ 70.98
เกษตรกรประสบปั ญหาราคาอาหารปลามีราคาสู งขึ้น และมีแนวโน้มสู งขึ้นในอนาคต
                   1.3)                ปั ญ ห า ด้ า น เ งิ น ทุ น
เกษตรกรมักประสบปั ญหาด้านเงินทุนหมุนเวียนที่ใช้ในการเลี้ยงปลาและซื้ ออาหารปลา
                   1 . 4 )                ปั ญ ห า คุ ณ ภ า พ ลู ก พั น ธุ์ ป ล า
จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า เ ก ษ ต ร ก ร ส่ ว น ใ ห ญ่ ซื้ อ พั น ธุ์ ป ล า จ า ก ฟ า ร์ ม เ อ ก ช น ซึ่ ง มี ร า ค า สู ง
แต่เกษตรกรต้องเสี่ ยงกับคุณภาพพันธุ์ปลาไม่ดีเท่าที่ควร
                                                             52

                   1 . 5 ) ปั ญ ห า โ ร ค ป ล า ป ล า เ ป็ น โ ร ค มี ส า เ ห ตุ จ า ก คุ ณ ภ า พ น้ า
และลู ก พัน ธุ์ ป ลามี ส ภาพอ่ อ นแอ โดยลัก ษณะปลาที่ เ ป็ นโรคจะมี จุ ด ขาวเล็ ก ๆ บริ เวณผิ ว ตัว
เป็ นแผลตามลาตัว จากนั้นเป็ นแผลเน่าลึกในเนื้อจนถึงกระดูกและตายในที่สุด
                   1.6) ด้ า น ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ แ ล ะ ค ว า ม ช า น า ญ ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง
มีเกษตรกรบางส่ วนยังขาดความรู ้ และความชานาญในการเลี้ยงและการบริ หารจัดการ



           2) ปัญหาด้ านการตลาด
                  2 . 1 )              ปั ญ ห า ด้ า น ร า ค า ผ ล ผ ลิ ต
เกษตรกรที่ เ ลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง มี ผ ลผลิ ต จากการเลี้ ยงออกมาในคราวเดี ย วกั น
ป ริ ม า ณ ป ล า จึ ง อ อ ก สู่ ต ล า ด ม า ก เ กิ น ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร ร า ค า ที่ ไ ด้ รั บ จึ ง ต่ า
และความไม่แน่นอนของราคาในรอบปี มีสูง
                  2.2)       ปั ญ ห า แ ห ล่ ง จ า ห น่ า ย ผ ล ผ ลิ ต
                                                           ้
เกษตรกรส่ วนใหญ่ประสบปั ญหาแหล่งจาหน่ายผลผลิตมีนอย เป็ นแหล่งจาหน่ายที่ขาดความน่าเชื่อถือ

5.2 ข้ อเสนอแนะ
                    จากการศึ ก ษาเศรษฐกิ จ การเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชัง จัง หวัด สงขลา ผู ้วิ จ ัย
     ้
มีขอเสนอแนะเพื่อนาไปเป็ นแนวทางในการพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวต่อไป ดังนี้
                    1) ค วรจั ด ใ ห้ มี โคร งก ารมี ส่ ว นร่ วมกั น ใ นก า รค วบ คุ มม ล ภ าวะ ทา งน้ า
แ ล ะ ก า ห น ด ม า ต ร ก า ร ที่ เ ข้ ม ง ว ด ใ น ก า ร ค ว บ คุ ม ซึ่ ง มี ห น่ ว ย ง า น ภ า ค รั ฐ เ ช่ น
สานักงานทรั พยากรธรรมชาติ และสิ่ งแวดล้อม กรมประมง และองค์การบริ หารส่ วนตาบล เป็ นต้น
เ ป็ น ห น่ ว ย ง า น ห ลั ก ใ น ก า ร ต ร ว จ ส อ บ คุ ณ ภ า พ น้ า แ ล ะ เ ก ษ ต ร ก ร ใ น ฐ า น ะ ผู ้ ผ ลิ ต
มี ส่ วนร่ วมใ นก ารควบคุ มมล ภ าวะ ทางน้ า แล ะ ป้ องกั น ก ารเกิ ดน้ าเสี ย บริ เวณก ระ ชั ง
                                                                           ั
โดยควบคุ มปริ มาณการให้อาหารปลาแต่ละครั้ งให้มีความสัมพันธ์ กบจานวน ลู กปลา นอกจากนี้
                                    ่
ควรจัดให้มีการประชาสัมพันธ์ผานสื่ อต่าง ๆ ในการมีส่วนร่ วมกันทุกภาคส่ วนในการลดมลภาวะทางน้ า

                     2 )           จ า ก ปั ญ ห า ร า ค า อ า ห า ร ป ล า มี ร า ค า สู ง
เ ก ษ ต ร ก ร จั ด ตั้ ง ก ลุ่ ม เ พื่ อ ร ว บ ร ว ม ก ลุ่ ม จั ด ห า อ า ห า ร ป ล า ร า ค า ถู ก จ า ก ท่ า เ รื อ โ ด ย ต ร ง
ส า ห รั บ ช่ ว ง ที่ อ า ห า ร ป ล า มี ร า ค า สู ง แ ล ะ มี น้ อ ย
เกษตรกรอาจเลี้ ยงปลาที่ มี มู ล ค่ า ต่ า เพื่ อ เป็ นอาหารปลากะพงขาว เช่ น ปลาหมอเทศ ปลานิ ล
ซึ่ งแพร่ พัน ธุ์ ไ ด้ ร วดเร็ ว และกิ น แพลงต์ ต อนตามธรรมชาติ มาทดแทนในช่ ว งที่ ข าดแคลน
สามารถลดต้นทุนค่าอาหารได้อีก                       ทางหนึ่ง
                                                      53

                  3 )                    ห น่ ว ย ง า น ภ า ค รั ฐ
ค ว ร ส นั บ ส นุ น ก า ร ร ว ม ก ลุ่ ม ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร ใ น ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ก ร ะ ชั ง
แล ะ ปร ะ ส าน แหล่ ง เงิ นทุ นใ ห้ ก ั บ เก ษ ต รก ร เช่ น ธ น าคาร หรื อ ส หก ร ณ์ ก าร เก ษ ต ร
น อ ก จ า ก นี้ ค ว ร ป ร ะ ส า น ผู ้ จ า ห น่ า ย ปั จ จั ย ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ผู ้ รั บ ซื้ อ ผ ล ผ ลิ ต
ซึ่ งสามารถท าให้ ก ารเพาะเลี้ ยงปลากะพงขาวในกระชั ง มี ร ะบบการจั ด การด้ า นการผลิ ต
และการตลาดมีประสิ ทธิภาพมากยิงขึ้น    ่

                    4) กรมประมง ควรเร่ ง รั ด พัฒนาการเพาะเลี้ ย งลู ก พันธุ์ ป ลากะพงในเชิ ง พาณิ ช ย์
ซึ่ งเป็ นการผลิ ต ลู ก พัน ธุ์ ป ลาที่ มี คุ ณ ภาพ มี อ ัต ราการเจริ ญเติ บ โตที่ ดี มี อ ัต ราการรอดตายสู ง
แ ล ะ มี ข น า ด เ ห ม า ะ ส ม ต า ม ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร ข อ ง เ ก ษ ต ร ก ร
เพื่อเป็ นทางเลือกหนึ่งของเกษตรกรในการซื้ อลูกพันธุ์ปลา เพื่อจาหน่ายแก่สมาชิ กในราคาต่ากว่าตลาด
เพื่ อ ลดต้ น ทุ น ค่ า พั น ธุ์ ป ลาของเกษตรกร และยัง สามารถควบคุ ม คุ ณ ภาพลู ก พั น ธุ์ ป ลาได้
ทาให้ปลาที่เลี้ยงสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแหล่งน้ าได้เร็ ว อัตราการรอดตายสู ง

                  5) ปั ญหา โร คป ล าก ะ พ งขา ว แ ล ะ ก าร จั ด ก าร ก า รเลี้ ย ง ปล ากะ พง ขา ว
หน่ ว ยงานภาครั ฐ ที่ เ กี่ ย วข้ อ ง เช่ น กรมประมง หรื อหน่ ว ยงานมหาวิ ท ยาลั ย ที่ เ กี่ ย วข้ อ ง
ค ว ร มี บ ท บ า ท ใ น ก า ร วิ จั ย ห า แ น ว ท า ง ป้ อ ง กั น แ ล ะ รั ก ษ า โ ร ค ป ล า
แ ล ะ จั ด ก า ร เ ผ ย แ พ ร่ ใ ห้ ค ว า ม รู ้ ถ่ า ย ท อ ด เ ท ค โ น โ ล ยี แ ก่ เ ก ษ ต ร ก ร
เ พื่ อ ส า ม า ร ถ น า ม า ใ ช้ ป ร ะ โ ย ช น์ ไ ด้ อ ย่ า ง แ ท้ จ ริ ง
หรื อตั้งศูนย์ตรวจสอบคุณภาพสุ ขภาพสัตว์น้ าและคุณภาพน้ าเพื่อบริ การแก่เกษตรกรที่ประกอบอาชี พเพ
าะเลี้ยงสัตว์น้ า

                   6 ) ปั ญ ห า ร า ค า ผ ล ผ ลิ ต ผั น ผ ว น แ ล ะ มี ร า ค า ไ ม่ เ ป็ น ธ ร ร ม
ร ว ม ทั้ ง ปั ญ ห า แ ห ล่ ง จ า ห น่ า ย ผ ล ผ ลิ ต มี จ า น ว น น้ อ ย ใ น ก า ร แ ก้ ไ ข ปั ญ ห า นี้
ภ า ค รั ฐ ค ว ร ช่ ว ย เ ห ลื อ ใ น ก า ร จั ด ตั้ ง ต ล า ด ก ล า ง ป ล า ก ะ พ ง ข า ว ใ น ท้ อ ง ถิ่ น
เป็ นศู น ย์ ก ลางในการรั บ ซื้ อผลผลิ ต จากเกษตรกร หรื ออาจติ ด ต่ อ แหล่ ง รั บ ซื้ อผลผลิ ต เช่ น
ห้างสรรพสิ นค้าต่าง ๆ ในอาเภอหาดใหญ่ ตลาดในอาเภอหาดใหญ่ และตลาดในจัง หวัดใกล้เคี ย ง
นอกจากนี้ ภาครัฐควรส่ งเสริ มการแปรรู ปปลากะพงขาวในรู ปแบบต่าง ๆ

 5.3 ข้ อจากัดและข้ อเสนอแนะในการวิจัย
                              ั           ้ิั                                    ั       ้
         ในการดาเนินการวิจยครั้งนี้ ผูวจยประสบปั ญหาในการดาเนินการวิจยและมีขอเสนอแนะ ดังนี้
                  1 )                   ใ น ก า ร ศึ ก ษ า ค รั้ ง นี้
มี เ ก ษ ต ร ก ร บ า ง ส่ ว น ไ ม่ ใ ห้ ค ว า ม ร่ ว ม มื อ ใ น ก า ร ต อ บ แ บ บ ส อ บ ถ า ม เ ท่ า ที่ ค ว ร
เ นื่ อ ง จ า ก ก ลั ว ผ ล ก ร ะ ท บ ใ น เ รื่ อ ง ข อ ง ก า ร เ ก็ บ ภ า ษี
                                                 54

การใช้ เ คมี ภ ั ณ ฑ์ แ ล ะเวชภั ณ ฑ์ ใ นการเพาะเลี้ ยงที่ ส่ งผลก ระทบต่ อ สิ่ งแวดล้ อ ม ดั ง นั้ น
ใ น ก า ร วิ จั ย ค รั้ ง ต่ อ ไ ป ค ว ร ห า ค น รู ้ จั ก ใ น พื้ น ที่ เ พื่ อ น า ไ ป ส า ร ว จ
                                                                               ั
และก่อนทาการสัมภาษณ์เกษตรกรควรชี้แจงวัตถุประสงค์ของการสัมภาษณ์ให้ชดเจนแก่เกษตรกร
                  2) ข้อมูลบางส่ วนของเกษตรกร เช่ น ต้นทุนการผลิ ต เกษตรกรไม่มีการจดบันทึ ก
      ้
ทาให้ตองใช้เวลานานในการสอบถาม
                  3 )             ใ น ก า ร ศึ ก ษ า ค รั้ ง ต่ อ ไ ป
ควรมีการศึกษาเรื่ องส่ วนเหลื่อมการตลาดของการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง




                                           บรรณานุกรม

        ก ฤ ษ ณ์                เ ส รี รั ต น์ .                     2 5 4 5 .
การวิเคราะห์ ทางเศรษฐกิจของปลากะพงขาวในกระชั งในจังหวัดสงขลา ปี การผลิต 2543. กรุ งเทพฯ :
วิทยานิพนธ์ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ .
       ก ร ม ป ร ะ ม ง . 2 5 3 6 . ก า ร เ ลี้ ย ง ป ล า น้ า ก ร่ อ ย . ก รุ ง เ ท พ ฯ :
โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จากัด.
        กรมประมง. 2527. สถิติฟาร์ มเลียงปลานากร่ อยประจาปี พ.ศ. 2550. กรุ งเทพฯ.
                                      ้     ้
        ขนิษฐา เขตสมุทร. 2554. การเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง. กรุ งเทพฯ.
                                     ้
       จรวย เพชรรัตน์. 2542. การวิเคราะห์ ระบบย่ อยของระบบธุรกิจเกษตร.สงขลา:
เอกสารประกอบการสอน คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์ .
        ฉลอง อักโขมี . 2544. การวิเ คราะห์ เศรษฐกิจ การเลี้ยงปลากะพงขาว (Lates calcarifer)
ในกระชั ง ในอ าเภอยะหริ่ ง จั ง หวั ด ปั ต ตานี . สงขลา: ภาคนิ พ นธ์ วิ ท ยาศาสตรมหาบัณ ฑิ ต
สาขาธุ รกิจเกษตร มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์ .
        ธนาคารแห่งประเทศไทย.2551. อัตราดอกเบียธนาคารพานิชย์ ประจาเดือนสิ งหาคม
                                                ้
พ.ศ. 2531 [ออนไลน์] URL : http: // www.bot.or.th / financial – Institutions/interest - t.asp
                                                55

        ธี ร วุ ฒิ ชี พ ชั ย อิ ส สระ. 2545. ต้ นทุ น และผลตอบแทนจากการเพาะเลี้ ย งกุ้ ง กุ ล าด า
บริ เ วณ ลุ่ มน้ า ท ะ เล สา บสง ขล า ก รณี ศึ กษ า อ า เภ อ หา ดให ญ่ จั งห วั ด สงข ลา . ส งข ล า :
              ิ
ภาคนิพนธ์วทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาธุ รกิจเกษตร มหาวิทยาสงขลานคริ นทร
       นิ ค ม ละอองศิ ริ ว งศ์ และคณะ.2543. ความสั ม พั น ธ์ ร ะหว่ า งคุ ณ ภาพน้ า กั บ ตะกอนดิ น
และสาเหตุการตายของปลากะพงขาวในทะเลสาบสงขลาตอนนอก. สงขลา.
        ปรี ดา นาคเนาวทิม. 2529. เศรษฐศาสตร์ จุลภาค 1. กรุ งเทพฯ.
       พ า นิ ช ย์ สั ง ข์ เ ก ษ ม แ ล ะ เ จิ ด แ ส ง บุ ญ แ ท้ . 2 5 2 7 .
การประเมินผลการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง จังหวัดภาคใต้ พ.ศ. 2527. สงขลา.
                  ้
        พูนสิ น พานิชสุ ข. 2542. ผลของความเป็ นกรด-ด่ างต่า ในการอนุบาลลูกปลากะพงขาว. สงขลา.
        ไพสิ ฐ เลาหะกู ล . 2544. การวิ เ คราะห์ ท างเศรษฐกิ จ ของการเลี้ย งปลากะพงในกระชั ง
ในจั ง หวั ด พั ง งา. สงขลา      : ภาคนิ พ นธ์ วิ ท ยาศาสตรมหาบั ณ ฑิ ต สาขาธุ รกิ จ เกษตร.
มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์ .
        มาลิ นี เรื องหนู . 2549. ต้ น ทุ น และผลตอบแทนการเพาะเลี้ ย งปลากะพงขาวในกระชั ง
ในต าบลเกาะยอ อ าเภอเมื อ ง. จั ง หวั ด สงขลา. สงขลา. ภาคนิ พ นธ์ วิ ท ยาศาสตรมหาบัณ ฑิ ต .
สาขาธุ รกิจเกษตร. มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์ .
      รัง สรรค์ งู ทิ พย์. 2550. การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชั ง . [ออนไลน์ ] URL : http://
www.doc.go.th/vg/career 3/job 3002.htm.
        วัชริ นทร์ รัตนชู . 2544. เศรษฐกิจการเลียงปลาเฉาในบ่ อดินระบบน้าไหลผ่ าน ในอาเภอเบตง
                                                ้
จังหวัดสงขลา . สงขลา : ภาคนิ พนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิ ต สาขาธุ รกิ จเกษตร. มหาวิทยาลัย
สงขลานคริ นทร์
         วิ ก ร ม            พ ง ศ์ จั น ท ร เ ส ถี ย ร .                  2 5 4 6 .
                                                          ้
ปัจจัยที่มีความสั มพันธ์ กับความสาเร็จและล้ มเหลวของการเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง ตาบลเกาะยอ
อาเภอเมือง. จังหวัดสงขลา. สงขลา: วิทยานิ พนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาการเกษตร
มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์ .
        วิเชียร สาคเรศ. 2531. การเลียงปลาในกระชัง. ระยอง.
                                    ้
       วิ เ ชี ย ร สาคเรศ. 2533. การเลี้ ย งปลากะพงขาว, Lates               calcarifer      (Bloch),
ในกระชังด้ วยอาหารเม็ด. ระยอง.
                                                        56

          วีณา อภิรักษ์ธนากร. 2542. การผลิตและการตลาดปลากะรั งที่เลียงในกระชั ง ในจังหวัดพังงา
                                                                                       ้
แ ล ะ จั ง ห วั ด ส ตู ล . ปี พ . ศ . 2 5 4 1 . ก รุ ง เ ท พ ฯ : วิ ท ย า นิ พ น ธ์ วิ ท ย า ศ า ส ต ร ม ห า บั ณ ฑิ ต
สาขาเศรษฐศาสตร์ เกษตร. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ .
        สมบูรณ์ เจริ ญจิระตระกูล. 2537. เศรษฐศาสตร์การผลิตและการจัดการทางการเกษตร. สงขลา:
ภาควิชาเศรษฐศาสตรเกษตรและทรัพยากรธรรมชาติ คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานคริ นทร์ .
       สมบูรณ์ เจริ ญจิระตระกูล . 2547. เอกสาร Selected Tools for Research Methods in
Agribusiness.       สงขลา: หลั ก สู ตรปริ ญญาโท สาขาธุ รกิ จ เกษตร คณะเศรษฐศาสตร์ .
มหาวิทยาสงขลานคริ นทร์ .
       สุ พจน์ จึงแย้มปิ่ น และคณะ. 2528. การทดลองเลียงปลากะพงขาว Lates calcarifer. (Blocb)
                                                     ้
ในกระชังด้ วยอัตราปล่อยต่ างกัน. สงขลา.
         สุ พจน์ จึงแย้มปิ่ น และคณะ. 2528. การศึกษาผลผลิตของลูกปลากะพงขาวทีอนุบาลในบ่ อดิน.
                                                                            ่
สงขลา.
                               ั
        สานักงานเกษตรและสหกรณ์จงหวัดสงขลา. 2551. ข้ อมูลด้ านการเกษตรและสหกรณ์
จังหวัดสงขลา ปี 2550. สงขลา.
         สานักงานจังหวัดสงขลา. 2550. ข้ อมูลจังหวัดสงขลา. สงขลา.
         สานักงานประมงจังหวัดสงขลา. 2550. ข้ อมูลผู้เพาะเลียงสั ตว์ นา. สงขลา
                                                           ้         ้
             ั
       อาทินนต์ ประสมวงศ์. 2550. การเลี้ยงปลากะพงในกระชั ง [ออนไลน์]                                I.URL: http://
www.nicaonline.com./acticl es1/site/View -article.asp? idartick 91.
         อ าพร เลาวพงษ์ แ ละคณะ. 2546. การศึ ก ษาทางเศรษฐกิ จ ของการเลี้ ย งปลากะพง
กรณี ศึ ก ษาในท้ องที่ ต าบลปู ยู อ าเภอเมื อ ง จั ง หวั ด สตู ล . เอกสารวิ ช าการฉบั บ ที่ 9/2546
สานักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการประมง. กรมประมง.
         Beverdge, M.C.M. 1996 Cage Aquaculture.2 nd ed. Fishing News Books. Cambridge.
                                                     57




                                                       ้
ภาคผนวกที่ 1 แบบสั มภาษณ์เกษตรกร การศึกษาเศรษฐกิจการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง
             จังหวัดสงขลา

ค า ชี้ แ จ ง                                แ บ บ สั ม ภ า ษ ณ์ ฉ บั บ นี้
เป็ นเครื่ องมื อในการศึ ก ษา เศรษ ฐกิ จก ารเลี้ ยงปลาก ะพงขาวในก ระ ชั ง จั ง หวั ด สงขล า
                                                            ้
ก่ อ นท าการสั ม ภาษณ์ ผู ้สั ม ภาษณ์ จ ะต้อ งแจ้ง ให้ ผูถู ก สั ม ภาษณ์ ท ราบอย่า งชัด เจนว่า ข้อ มู ล ต่ า ง ๆ
ที่ได้จากการสัมภาษณ์จะนาไปใช้ประโยชน์เพื่อพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลาต่
อ ไ ป                โ ด ย ก า ร น า เ ส น อ ใ น ภ า พ ร ว ม เ ท่ า นั้ น
จ ะ ไ ม่ มี ก า ร เ ปิ ด เ ผ ย ถึ ง ที่ ม า ข อ ง ข้ อ มู ล ส่ ง ใ ห้ บุ ค ค ล ห นึ่ ง บุ ค ค ล ใ ด
จึ ง ขอให้ ผู ้ ถู ก สั ม ภาษณ์ ม ั่ น ใจและกรุ ณาให้ ข ้ อ มู ล ที่ ถู ก ต้ อ ง เป็ นอย่ า งตรงไปตรงมาด้ ว ย
ซึ่งแบบสัมภาษณ์ประกอบด้วย 4 ตอน ดังนี้

ตอนที่   1        สภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกรผูเ้ พาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
                         ่
ตอนที่   2        การศึกษาสภาพการผลิตและการตลาดการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
ตอนที่   3        การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
ตอนที่   4        การศึกษาปั ญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะจากผูเ้ ลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง
                                                                          58


ชื่อ............................................................ นามสกุล...............................................................................
บ้านเลขที่.........................หมู่ที่ ............. ตาบล..................................... อาเภอ......................................

ตอนที่ 1                      ่                                                      ้
                 สภาพทัวไปทางเศรษฐกิจและสั งคมของเกษตรกรผู้เพาะเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
        1. เพศ                  1. ( ) ชาย                  2. ( ) หญิง                                            (VA01)
        2. อายุ...............................ปี                                                                   (VA02)
        3. ศาสนา                1. ( ) พุทธ                 2. ( ) อิสลาม                                          (VA03)
                                3. ( ) คริ สต์              4. ( ) อื่น ๆ ระบุ...........................................
        4. ระดับการศึกษา                     1. ( ) ไม่ได้ศึกษา 2. ( ) ประถมศึกษา (ป.1- ป.6) (VA04)
                                             3. ( ) มัธยมต้น (ม.1-ม.3) , ปวช.
                                             4. ( ) มัธยมปลาย (ม.4-ม.6) , ปวส.
                                             5. ( ) ปริ ญญาตรี ข้ ึนไป
        5. สมาชิกในครัวเรื อนทั้งหมด ...........................คน                                                 (VA05)
                                                  ั
        6. สมาชิกในครัวเรื อนที่มีอายุต้ งแต่ 15 ปี ขึ้นไป เป็ นแรงงานภาคเกษตร.............คน (VA06)




            7. อาชีพหลักของเกษตรกร                                                                                                            (VA07)
                1. ( ) เพาะเลี้ยงประมง                            3. ( ) ประมงทะเล
                2. ( ) ทาสวน/ทานา                                 4. ( ) ค้าขาย
                5. ( ) รับจ้าง                                    6. ( ) รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ
                7. ( ) อื่น ๆ ระบุ..................................................
            8. อาชีพรองของเกษตรกร                                                                                                             (VA08)
                1. ( ) เพาะเลี้ยงประมง                            3. ( ) ประมงทะเล
                2. ( ) ทาสวน/ทานา                                 4. ( ) ค้าขาย
                5. ( ) รับจ้าง                                    6. ( ) รับราชการ/รัฐวิสาหกิจ
                7. ( ) อื่น ๆ ระบุ..................................................
            9. การถือครองที่ดิน...................................................ไร่                                                         (VA09)
            10. การเป็ นสมาชิกสถาบันเกษตรกร                                                                                                   (VA10)
                1. ( ) ไม่เป็ น
                2. ( ) เป็ น                         ่
                                       ให้ระบุวากลุ่มใด (ตอบได้มากกว่า 1 คาตอบ)
                                                              59

                  1. ( ) กลุ่มเพาะเลี้ยงปลา             (VA11) 2. ( ) กลุ่มประมงพื้นบ้าน (VA12)
                  3. ( ) สหกรณ์การเกษตร                 (VA13) 4. ( ) กลุ่มออมทรัพย์                                        (VA14)
                  5. ( ) กลุ่มแม่บานเกษตรกร (VA15)
                                    ้
                  6. ( ) กลุ่มอื่น ๆ ระบุ ............................................................................... (VA16)
          11. ภาระหนี้สินของเกษตรกร                                                                                        (VA17)
                  1. ( ) ไม่มี
                  2. ( ) มี       ระบุประมาณ...................................... บาท                                     (VA18)

ตอนที่ 2         การศึกษาสภาพการผลิตและการตลาดการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง     ้
2.1 ภาวะการผลิตปลากะพงขาวในกระชัง
1. ลักษณะการดาเนินธุ รกิจเลี้ยงปลากะพง                                                                                 (VB01)
        1. ( ) แบบเจ้าของคนเดียว                              2. ( ) แบบหุ ้นส่ วน
2. ประสบการณ์ในการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง..............................ปี                                             (VB02)
3. เหตุผลที่เลือกเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง                                                                              (VB03)
        1. ( ) คิดว่ารายได้ดี                                 2. ( ) เลี้ยงตามเพื่อนบ้าน
        3. ( ) พ่อค้า/นายทุนแนะนา                             4. ( ) เจ้าหน้าที่ประมงแนะนา
        5. ( ) อื่น ๆ ระบุ...................................................................................



4. ท่านใช้แหล่งทุนในการเพาะเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจากแหล่งใด (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา) (VB04)            ่
        1. ( ) ใช้ทุนส่ วนตัว                                 2. ( ) ใช้เงินกูยม         ้ื
        3. ( ) ข้อ 1 และข้อ 2
                                    ่
5. ขนาดการเลี้ยง (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)                                                                  (VB05)
        5.1 จานวน.......................................ตัว
        5.2 จานวนกระชัง..................................กระชัง                                        (VB06)
6. การเลือกสถานที่เพาะเลี้ยง                                                                           (VB07)
        1. ( ) เลือกพื้นที่บริ เวณใกล้บาน         ้           2. ( ) จับจองตามความสมัครใจ
        3. ( ) เพื่อนบ้านแนะนา                                4. ( ) เจ้าหน้าที่ประมงแนะนา
        5. ( ) อื่น ๆ ระบุ..........................................................................
7. แหล่งลูกพันธุ์ปลา (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา) ่                                                            (VB08)
        1. ( ) สถานีประมง ระบุพ้ืนที่.............. 2. ( ) ฟาร์มเอกชนจังหวัดสงขลา
        3. ( ) ฟาร์มเอกชนจังหวัดสตูล                          4. ( ) ฟาร์มเอกชนจังหวัดปัตตานี
        5. ( ) ฟาร์มเอกชนจังหวัดสุ ราษฎร์ธานี 6. ( ) ฟาร์มเอกชนอื่น ๆ ระบุ.............
                                                               60

8. ขนาดลูกพันธุ์ปลา (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)       ่                                                                        (VB09)
        1. ( ) 1.00-3.00 ซม.                                   2. ( ) 3.50-7.00 ซม.
        3. ( ) 3.00-4.00 นิ้ว                                  4. ( ) 5.00-6.00 นิ้ว
        5. ( ) 7.00-8.00 นิ้ว                                  6. ( ) 9.00-10.00 นิ้ว
9. จานวนที่ซ้ื อ...........................ตัว (VB10) ราคาตัวละ ............................ บาท                        (VB11)
10. ท่านมีการอนุบาลลูกพันธุ์ปลาก่อนลงเพาะเลี้ยงในกระชังหรื อไม่ (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)                      ่             (VB12)
        1. ( ) ไม่มีการอนุบาล เพราะ.................................................................................
        2. ( ) มีการอนุบาล เพราะ.....................................................................................
11. หากมีการอนุบาลลูกพันธุ์ปลา ท่านอนุบาลอย่างไร (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)                      ่                            (VB13)
        1. ( ) ในบ่อดิน                                        2. ( ) ในกระชัง
        3. ( ) อื่น ๆ ระบุ...............................................................................
12. จานวนวันที่อนุบาลลูกพันธุ์ปลา................................... วัน                                                (VB14)
13. อาหารที่ใช้อนุบาลลูกพันธุ์ปลา (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)       ่                                                          (VB15)
        1. ( ) อาหารเม็ด                                       2. ( ) ปลาเป็ ด
        3. ( ) อื่น ๆ ระบุ..........................................
14. จานวนอาหารที่ให้ต่อวัน..........................ครั้ง (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)     ่                                    (VB16)
15. อัตราการรอดของลูกพันธุ์ปลาโดยเฉลี่ยร้อยละ ...................(เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)                 ่                 (VB17)
16. การเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชัง (เฉพาะรุ่ นที่ผานมา)           ่
        16.1 จานวนกระชัง............................. กระชัง                                                            (VB18)
        16.2 ขนาดกระชัง............................... ตร.ม.                                                            (VB19)
                กว้าง................... เมตร ยาว................. เมตร สู ง.................. เมตร
        16.3 อัตราการปล่อยกระชังละ ........................... ตัว                                                      (VB20)
        16.4 อาหารที่ใช้เลี้ยงปลา                                                                                       (VB21)
                    1. ( ) อาหารเม็ด                           2. ( ) ปลาเป็ ด
                    3. ( ) อื่น ๆ ระบุ.............................................................
        16.5 ระยะเวลาในการเพาะเลี้ยง ........................ เดือน                                                     (VB22)
        16.6 น้ าหนักต่อตัวเฉลี่ย.......................... กิโลกรัม                                                    (VB23)
        16.7 อัตราการรอดโดยเฉลี่ย ร้อยละ ..........................                                                     (VB24)

2.2 ภาวะการตลาดปลากะพงขาวในกระชัง
1. สถานที่ขายผลผลิต                                                                                                     (VB25)
       1. ( ) ขายที่ฟาร์ม                                                   2. ( ) นาไปขายที่ตลาด
       3. ( ) นาไปขายที่ร้านอาหาร                                           4. ( ) อื่น ๆ ระบุ............................
                                                           61

     ้
2. ผูรับซื้ อผลผลิตปลา 100% แบ่งเป็ น
         1. ( ) พ่อค้าส่ ง ร้อยละ................ (VB26)               2. ( ) พ่อค้าปลีก ร้อยละ...............(VB27)
         3. ( ) แพปลา ร้อยละ................. (VB28)                   4. ( ) ร้านอาหาร
ร้อยละ...............(VB29)
         5. ( ) อื่น ๆ ระบุ................................ ร้อยละ.................... (VB30)
 3. รู ปแบบผลผลิตที่ขาย                                                                                          (VB31)
         1. ( ) ปลามีชีวต   ิ                                          2. ( ) ปลาแช่แข็ง
         3. ( ) เนื้ อปลาสาเร็ จรู ป                                   4. ( ) อื่น ๆ ระบุ..................................
4. การกาหนดราคาผลผลิต                                                                                            (VB32)
         1. ( ) ตกลงราคาตามตลาด                                                         ้     ้
                                                                       2. ( ) ผูซ้ื อเป็ นผูกาหนดราคา
                       ้      ้
         3. ( ) ผูขายเป็ นผูกาหนดราคา                                  4. ( ) อื่น ๆ
5. วิธีการขาย                                                                                                    (VB33)
                                       ้
         1. ( ) ขายแบบเสรี ไม่มีขอผูกมัด                               2. ( ) มีสัญญาซื้ อล่วงหน้า
         3. ( ) ขายเจ้าประจา                                           4. ( ) อื่น ๆ ระบุ...................................
6. วิธีการจ่ายเงิน                                                                                               (VB34)
         1. ( ) จ่ายเป็ นเงินสดทั้งหมด                                 2. ( ) จ่ายเป็ นเงินเชื่อทั้งหมด
         3. ( ) จ่ายเงินสดและเงินเชื่อ



ตอนที่ 3                                             ้
               การศึกษาต้ นทุนและผลตอบแทนการเลียงปลากะพงขาวในกระชั ง
3.1 ต้ นทุนการผลิต
                                                          ้
1. การลงทุนในด้ านทรัพย์สินของฟาร์ มเฉลี่ยใช้ ในการเพาะเลียง 1 รอบ/กระชัง

                                            มูลค่ าซื้อ/สร้ าง ค่ าซ่ อมแซม มูลค่ าซาก อายุการใช้ งาน ค่ าเสื่อม
          รายการ                จานวน
                                                (บาท)              (บาท)      (บาท)         (ปี )     ราคา (บาท)
                                  (VC001)            (VC002)         (VC003)       (VC004)           (VC005)         (VC006)
1. ที่ดิน
                                  (VC007)            (VC008)         (VC009)      (VC0010)          (VC0011)        (VC0012)
2. อาคารโรงเรื อน
                                 (VC0013)           (VC0014)        (VC0015)      (VC0016)          (VC0017)        (VC0018)
3. สะพานไม้
                                 (VC0019)            (VC020)         (VC021)       (VC022)           (VC023)         (VC024)
4.
กระชังอนุบาล/บ่ออนุบาล
(1 กระชัง)
                                  (VC025)            (VC026)         (VC027)       (VC028)           (VC029)         (VC030)
5. กระชังเพาะเลี้ยง
(1 กระชัง)
                                  (VC031)            (VC032)         (VC033)       (VC034)           (VC035)         (VC036)
6. เรื อ (ใช้สาหรับเลี้ยงปลา)
                                                             62
                                             (VC037)   (VC038)       (VC039)       (VC040)           (VC041)        (VC042)
7. เครื่ องบดอาหาร
                                             (VC043)   (VC044)       (VC045)       (VC046)           (VC047)        (VC048)
8. เครื่ องชัง   ่
                                             (VC049)   (VC050)       (VC051)       (VC052)           (VC053)        (VC054)
9. ถังออกซิเจน
                                             (VC055)   (VC056)       (VC057)       (VC058)           (VC059)        (VC060)
10. ถังใส่อาหาร
                                             (VC061)   (VC062)       (VC063)       (VC064)           (VC065)        (VC066)
11. ถังคัดปลา
                                             (VC067)   (VC068)       (VC069)       (VC070)           (VC071)        (VC072)
12. สวิง
                                             (VC073)   (VC074)       (VC075)       (VC076)           (VC077)        (VC078)
13. เข่ง
                                             (VC079)   (VC080)       (VC081)       (VC082)           (VC083)        (VC084)
14. ตะเกียงเจ้าพายุ
                                             (VC085)   (VC086)       (VC087)       (VC088)           (VC089)        (VC090)
15. ชุดไฟนีออน
                                             (VC091)   (VC092)       (VC093)       (VC094)           (VC095)        (VC096)
16. อื่น ๆ ระบุ...................
..........................................


                                                                  ้       ่
 2. ค่ าใช้ จ่ายทีเ่ ป็ นต้ นทุนผันแปรในการเพาะเลียงรุ่ นทีผ่านมา 1 รอบ/กระชัง
            2.1 ค่าพันธุ์ปลา 1 กระชัง ............... ตัว ๆ ละ................ บาท รวม.................. บาท (VC097)
            2.2 ค่าอาหาร ......................................... บาท                                          (VC098)
                - อาหารอนุบาลปลา..................... วัน ๆ ละ ..................... บาท รวม.................... บาท
                - อาหารเลี้ยงปลาระยะที่ 1 .................วัน ๆ ละ ..................... บาท รวม.................... บาท
                - อาหารเลี้ยงปลาระยะที่ 2 .................วัน ๆ ละ ..................... บาท รวม.................... บาท
                - อาหารเลี้ยงปลาระยะที่ 3 ..................วัน ๆ ละ .................... บาท รวม.................... บาท
                - อาหารเลี้ยงปลาระยะที่ 4 ..................วัน ๆ ละ .................... บาท รวม.................... บาท
                - อาหารเลี้ยงปลาระยะที่ 5 ..................วัน ๆ ละ .................... บาท รวม.................... บาท
                                                     ั
            2.3 ค่ายารักษาโรคและเคมีภณฑ์ ................................................ บาท                   (VC099)
            2.4 ค่าน้ ามันเชื้ อเพลิง ................................................. บาท                     (VC100)
            2.5 ค่าไฟฟ้ า .............................................. บาท                                    (VC101)
            2.6 ค่าแรงงานในการเลี้ยง
                 - แรงงานครัวเรื อน ................ คน ๆ ละ ............... บาท รวม...................บาท (VC102)
                 - จ้างแรงงาน.................... คน ๆ ละ ................. บาท รวม...................บาท       (VC103)
            2.7 ค่าแรงงานในการจับ
                 - แรงงานครัวเรื อน ................ คน ๆ ละ ................ บาท รวม..................บาท (VC104)
                 - จ้างแรงงาน.................. คน ๆ ละ .................... บาท รวม.....................บาท (VC105)
                 - ค่าเลี้ยงดูคนช่วยจับ..................................... บาท                                (VC106)
            2.8 การกูเ้ งิน
                 - กูเ้ งิน..................................... บาท                                            (VC107)
                 - ระยะเวลา ............................ ปี                                                     (VC108)
                                                                               63

                     - ดอกเบี้ย .......................... บาท/ปี                                                                                     (VC109)

                    ้
3.2 ผลตอบแทนการเลียงปลากะพงขาว
                               ั
          1. จานวนผลผลิตที่จบได้ 1 กระชัง ................................. กิโลกรัม                                                                  (VC110)
          2. ราคาที่ขายได้ 1 กิโลกรัม ...................................... บาท                                                                      (VC111)
          3. รวมเป็ นเงินทั้งหมด ...........................................บาท                                                                       (VC112)
 ตอนที่ 4 ปั ญหาอุปสรรค และข้ อเสนอแนะจากผู้เลียงปลากะพงขาวในกระชั ง                 ้
              4.1 ปัญหาอุปสรรค
                      1. ..........................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
                      2. ..........................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
                      3. ..........................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
                      4. ..........................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
              4.2 ข้ อเสนอแนะ.........................................................................................................................
....................................................................................................................................................................



                                                           ้
ภาคผนวกที่ 2 แบบสั มภาษณ์พ่อค้ าส่ ง การศึกษาเศรษฐกิจการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง
             จังหวัดสงขลา

ค า ชี้ แ จ ง                                แ บ บ สั ม ภ า ษ ณ์ ฉ บั บ นี้
เป็ นเครื่ องมื อใ นการศึ ก ษ าเศรษ ฐกิ จก ารเลี้ ยงปลาก ะพงขาวในก ระ ชั ง จั ง หวั ด สงขล า
                                                             ้
ก่ อ นท าการสั ม ภาษณ์ ผู ้สั ม ภาษณ์ จ ะต้อ งแจ้ง ให้ ผูถู ก สั ม ภาษณ์ ท ราบอย่า งชัด เจนว่า ข้อ มู ล ต่ า ง ๆ
ที่ได้จากการสัมภาษณ์จะนาไปใช้ประโยชน์เพื่อพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลาต่
อ ไ ป             โ ด ย ก า ร น า เ ส น อ ใ น ภ า พ ร ว ม เ ท่ า นั้ น
จะไม่ มี ก ารเปิ ดเผยถึ ง ที่ ม าของข้อ มู ล ส่ ง ให้ บุ ค คลหนึ่ งบุ ค คลใด จึ ง ขอให้ ผู ้ถู ก สั ม ภาษณ์ ม ั่น ใจ
                ้
และกรุ ณาให้ขอมูลที่ถูกต้อง เป็ นอย่างตรงไปตรงมาด้วย ซึ่ งแบบสัมภาษณ์มีรายละเอียด ดังนี้
ชื่อ............................................................ นามสกุล..................................................................................
บ้านเลขที่.........................หมู่ที่ ............. ตาบล..................................... อาเภอ...........................................
                                                                               64

1. สถานที่รับซื้ อ                                                                                            (VM01)
         1. ( ) ที่ฟาร์มเกษตรกร                                    2. ( ) ให้เกษตรกรมาส่ งที่บาน           ้
         3. ( ) อื่น ๆ ระบุ .............................
2. ปริ มาณการซื้ อแต่ละครั้ง ........................................ กิโลกรัม                                (VM02)
3. ราคาที่ซ้ื อเฉลี่ย .................................... บาท/กิโลกรัม (เฉพาะรอบที่ผานมา) ่                  (VM03)
                                                 ่
4. ความถี่ในการรับซื้ อในรอบปี ที่ผานมา ....................................... ครั้ง                         (VM04)
5. ลักษณะของการซื้ อ                                                                                          (VM05)
         1. ( ) ซื้ อแบบเสรี ไม่มีการผูกมัดกับรายใด                         2. ( ) ซื้ อจากเกษตรกรเจ้าประจา
         3. ( ) อื่น ๆ
6. การจับปลา                                                                                                  (VM06)
         1. ( ) จับเอง                                             2. ( ) ให้เกษตรกรจับให้
         3. ( ) จ้างจับ                                            4. ( ) อื่น ๆ
7. การนาปลาที่รับซื้ อ 100 % นาไปจาหน่าย แบ่งออกเป็ น
         1. ( ) พ่อค้าปลีกในจังหวัด ร้อยละ..............................                                      (VM07)
         2. ( ) พ่อค้าปลีกนอกจังหวัด ร้อยละ..............................                                     (VM08)
         3. ( ) ร้านอาหาร/โรงแรมในจังหวัด ร้อยละ..............................                                (VM09)
         4. ( ) ร้านอาหาร/โรงแรมนอกจังหวัด ร้อยละ..............................                               (VM10)
         5. ( ) อื่น ๆ ระบุ ............................................ ร้อยละ.............................. (VM11)



8. การจ่ายเงิน                                                                                                                                        (VM12)
        1. ( ) เป็ นเงินสดทั้งหมด                                                2. ( ) เป็ นเงินเชื่อทั้งหมด
        3. ( ) จ่ายเงินสดและเงินเชื่อ
9. ราคาที่ส่ง ...................................... บาท/กิโลกรัม                                                                                     (VM13)
10. ปัญหาอุปสรรค....................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................

10.
ข้อเสนอแนะ...............................................................................................................................................
....................
                                                                               65

....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................




                                                           ้
ภาคผนวกที่ 3 แบบสั มภาษณ์พ่อค้ าปลีก การศึกษาเศรษฐกิจการเลียงปลากะพงขาวในกระชัง
             จังหวัดสงขลา

ค า ชี้ แ จ ง                                แ บ บ สั ม ภ า ษ ณ์ ฉ บั บ นี้
เป็ นเครื่ องมื อในการศึ ก ษา เศรษ ฐกิ จก ารเลี้ ยงปลาก ะพงขาวในก ระ ชั ง จั ง หวั ด สงขล า
                                                             ้
ก่ อ นท าการสั ม ภาษณ์ ผู ้สั ม ภาษณ์ จ ะต้อ งแจ้ง ให้ ผูถู ก สั ม ภาษณ์ ท ราบอย่า งชัด เจนว่า ข้อ มู ล ต่ า ง ๆ
ที่ได้จากการสัมภาษณ์จะนาไปใช้ประโยชน์เพื่อพัฒนาการเลี้ยงปลากะพงขาวในกระชังจังหวัดสงขลาต่
อ ไ ป             โ ด ย ก า ร น า เ ส น อ ใ น ภ า พ ร ว ม เ ท่ า นั้ น
จะไม่ มี ก ารเปิ ดเผยถึ ง ที่ ม าของข้อ มู ล ส่ ง ให้ บุ ค คลหนึ่ งบุ ค คลใด จึ ง ขอให้ ผู ้ถู ก สั ม ภาษณ์ ม ั่น ใจ
                ้
และกรุ ณาให้ขอมูลที่ถูกต้อง เป็ นอย่างตรงไปตรงมาด้วย ซึ่ งแบบสัมภาษณ์มีรายละเอียด ดังนี้
                                                                               66

ชื่อ.......................................................... นามสกุล....................................................................................
บ้านเลขที่.........................หมู่ที่ ............. ตาบล..................................... อาเภอ...........................................


1. ปริ มาณการขายแต่ละวัน ..................................... กิโลกรัม                                                                               (VN01)
2. ราคาขายปลีก ............................... บาท/กิโลกรัม                                                                                           (VN02)
3.
ปัญหาอุปสรรค...........................................................................................................................................
........................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
4.
ข้อเสนอแนะ...............................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
.....................




                                                               คณะผู้ทาการศึกษา

  ่
ทีปรึกษา
       นายมนตรี                         บุญญะยูวะ                                               ั
                                                                                 เกษตรและสหกรณ์จงหวัดสงขลา

ผู้ออกแบบและวางแผนการศึกษา
       นายณฤทธิ์ บุญชัย                                                          เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6
                                               67

    ั
ผู้จดเก็บข้ อมูล
         1. นายณฤทธิ์            บุญชัย        เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6
         2. นายธราพงษ์           มีมุสิทธิ์    เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6 ว
         3. นางสาววันดี          สงฤทธิ์       เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6 ว
         4. นางกาญจนี            แสงแก้ว                     ั
                                               เจ้าหน้าที่บนทึกข้อมูล 5
         5. นายวิริทธิ์พล        แก้วประดิษฐ   เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน

ผู้วเิ คราะห์ /เขียน
          นายณฤทธิ์     บุญชัย                 เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6

    ั
ผู้จดพิมพ์/ตรวจสอบ
        1. นายณฤทธิ์             บุญชัย        เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน 6
        2. นางกาญจนี             แสงแก้ว                     ั
                                               เจ้าหน้าที่บนทึกข้อมูล 5

								
To top