FDI ในประเทศไทย การเปลี่ยนแปลง และ
ASEAN + 3
โดย
ดร.บันลื อศักดิ์ ปุสสะรังสี
้ั
ผูจดการศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจมหภาค
ธนาคารกรุ งเทพ จากัด (มหาชน)
งานสัมมนา
“โครงการศึกษาผลกระทบและกาหนดท่าทีไทยต่อการจัดตั้งเขตการค้าเสรี
เอเชียตะวันออก”
โรงแรมอมารี วอเตอร์ เกท กรุ งเทพฯ
16 ธันวาคน 2548
หัวข้ อ
2 ยุคแรกของ FDI ในประเทศไทย
ยุคที่ 3 New FDI : ASIA Return
ASEAN + 3 และ FDI ในไทย
2
2 ยุคแรกของ FDI ในประเทศไทย
3
ยุคที่ 1 : การผลิตสิ นค้าทดแทน (Import Substitution)
• เริ่ มจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ฉบับที่ 1 และ 2 (พ.ศ.2504 –
2509 และ พ.ศ.2510 – 2514)
• เป้ าหมายเพื่อลงทุนในสินค้าอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้น (Labor
Intensive)
• ไม่ประสบผลสาเร็ จเพราะ
– การขาดดุลการค้าและดุลบัญชีเดินสะพัดมูลค่าสู ง เนื่องจากนาเข้า
ชินส่ วนการผลิตและสิ นค้าทุนจานวนมากแต่ไม่สามารถสร้าง
้
เงินตราต่างประเทศ
– ปัญหาการขาดประสิ ทธิภาพในการผลิต 4
ยุคที่ 2 : การส่ งเสริ มอุตสาหกรรมส่ งออก(1)
• การเปลี่ยนแปลงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฉบับที่3 (2516-2519)
โดยเน้นการส่ งเสริ มอุตสาหกรรมส่ งออก
• มาตรการส่ งเสริ มการลงทุนโดยให้สิทธิประโยชน์ทางภาษี
ุ่
• Plaza Accord ปี 2528 ที่ส่งผลให้ค่าเงินของประเทศญี่ปน และ NIEs มี
้ ิ
ค่าสู งขึ้นมาก ทาให้ตองย้ายฐานการผลิตมาภูมภาคเอเชียตะวันออกเฉียง
ใต้
• ประเทศจีนและประเทศสังคมนิยมในอินโดจีนยังไม่เปิ ดประเทศ จึงไม่มี
คู่แข่งขันในการดึงดูด FDI
ุ่
• การลงทุนในสิ นค้า Electronics ของประเทศตะวันตก ญี่ปน และ NIEs
ในคริ สต์ทศวรรษ 1980s และ 1990s 5
ยุคที่ 2 : การส่ งเสริ มอุตสาหกรรมส่ งออก(2)
FDI ก่ อนและหลัง Plaza Accord
(พันล้านบาท)
70
60
50
40
30
20
10
0
2520 2522 2524 2526 2528 2530 2532 2534
ที่ มา : ธนาคารแห่ งประเทศไทย
6
ยุคที่ 3 New FDI : ASIA Return
7
New FDI : ASIA Return
FDI Net
$US b n.
$US b n.
150
100
200 FDI Inflow ในกลุ่ มประเทศกาลั งพัฒนา
150
50
0 100 ่
ปรับตัวดีขึ้นในปี 2547 เพิมขึ ้นร้อยละ 40 หรือ
คิดเป็ นสั ดส่ วนร้ อยละ 36 ของ FDI Inflow
-50
50
-100
-150 0
-200
-250
-50 ทั้งโลก เป็ นผลมาจากการปรับฟื ้ นตัวของเอเชี ย
เป็ นสาคัญ
-300 -100
1980 1990 2000 2001 2002 2003 2004
Developed Economies (LH) Developing Asia (LH)
South East Europe (LH) World (RH)
FDI Inflows
$US b n. $US b n.
1,200
1,000
1,600
1,400
่
FDI Inflow ของเอเชียแปซิ ฟิกเพิมขึ ้นสู ง
800
1,200
1,000 ชั ดเจนเป็ นครั้งแรกในปี 2547 นับแต่ เกิดวิกฤต
600
400
800
600 เศรษฐกิจมีจานวน 148 พันล้ านดอลลาร์สหรัฐฯ
หรือเท่ากับร้ อยละ 23 ของ FDI Inflow
400
200 200
0 0
1980 1990 2000 2001 2002 2003 2004 ทั้งโลก เพิมจากร้ อยละ 16 ในปี 2546
่
Developed Economies (LH) Developing Asia (LH)
South East Europe (LH) World (RH) 8
New FDI : ASIA Return
AT Kearney Survey Ranking Rank 2004 Rank 2003
China 1 1 FDI ไหลเข้ าสู่ ประเทศจีน มากที่สุดในเอเชี ย
India 3 6 และในกลุ่มประเทศกาลังพัฒนา ในปี 2547
Hong Kong
Malaysia
8
15
22 สู งถึง 61 พันล้ านดอลลาร์ สหรัฐฯ เนื่องจาก
23
Singapore 18 28 เศรษฐกิจเติบโตสู ง การปฏิรูปนโยบายมุ่งเปิ ด
Thailand 20 16 เสรีมากขึ้น โดยเฉพาะการลงทุนในอุตสาหกรรม
Indonesia
South Korea
23
21
25
18
ยานยนต์ ชิ้ นส่ วนอิเล็กทรอนิกส์ และการเงิน
Taiwan 25 20
FDI Inflow
$US b n.
30
ในเอเชี ย รองมาคือ อินเดียและฮ่ องกง
25
ส่ วนไทยอยู่อันดับที่ 20
20
15
10
5 FDI Inflow ใน SE Asia ฟื้ นตัวขึ้นชั ดเจนใน
0 ปี 2547 จานวน 26 พันล้ านดอลลาร์ สหรัฐฯ
2001 2002 2003 2004
เพิ่มขึ้นร้ อยละ 48
SE Asia Africa LDCs
9
New FDI : ASIA Return
Asia and Oceania : distribution of
Cross-border M&A sales, by sector
and industry
Sector / industry 2003 2004 Growth
Primary 42 215 419
Manufacturing 7,401 8,125 10
Chemicals and chemical
products 1,248 2,392 92
Electrical and electronic
943 1,691 79
equipment
Food, beverages and tobacco 1,276 1,652 30 การลงทุน FDI เปลี่ยน
Oil and gas; petroleum refining 1,757 614 -65
โครงสร้ างจากภาคอุตสาหกรรม
Motor vehicles and other
transport equipment 1,312 516 -61 เป็ นภาคบริการ โดยเฉพาะ
866 1,260 45
Other manufacturing
Services 14,212 16,480 16 ภาคการเงิน
Finance 6,052 10,947 81
Business activities 2,388 2,825 18
Electricity, gas and water
distribution 885 891 1
Transport, storage and
communications 3,787 846 -78
Trade 481 426 -11
Other services 618 545 -12
All industries 21,654 24,820 15
10
New FDI : ASIA Return
แนวโน้ ม FDI ของ SE Asia สูงขึ้น
Economic
Forecasts in Asia
2005 2006 2007
China 9.2 7.2 7.0 เศรษฐกิจฟื้ นตัวชัดเจน และขยายตัวในเกณฑ์ดี
Hong Kong 5.5 4.0 4.2
India 7.2 7.4 7.0
การปรับเพิ่มค่าเงินหยวน ทาให้ ต้นทุน
Indonesia 4.9 5.4 7.6 การลงทุนในจีนสู งขึ ้น และอินเดียยังขาด
Korea 3.6 5.8 4.5 ้
โครงสร้ างพืนฐาน
Malaysia 4.8 6.3 6.5
Philippines 4.6 5.5 4.5
ความพร้ อมในสิ่ งแวดล้ อมการลงทุน เช่ น
Singapore 5.0 6.4 5.5 ตลาดเงิน ตลาดทุน ธรรมาภิบาล การปกป้ อง
Taiwan 3.7 5.2 4.8 ทรั พย์ สินทางปั ญญา เป็ นต้น
Thailand 4.5 6.3 7.5
มีการขยาย FTA อย่างกว้ างขวางทั้งราย
ประเทศและกลุ่ม ASEAN 11
ASEAN + 3 และ FDI ในประเทศไทย
• FDI จะเพิมขึ้นจาก
่
– การเปิ ดเสรี โดยเฉพาะสาขาบริ การ
– ตลาดที่ใหญ่ข้ ึนจากการลดการกีดก ันทางการค้า
• ธุรกิจขนาดใหญ่ MNC จะปรับโครงสร้างการผลิตใหม่ให้
สอดคล้องก ับ Comparative Advantage ของแต่ละประเทศ
เช่นเดียวก ับกรณี AFTA
• FDI จะเน้นสาขาบริ การมากขึ้นกว่าในอดีต จากการเปิ ดเสรี สาขา
บริ การและแนวโน้มของ FDI ยุคใหม่
• FDI ที่จะเกิดขึ้นจะมาจากประเทศสมาชิก ASEAN + 3 และจาก
ประเทศที่ไม่เป็ นสมาชิก
12
การเตรียมตัวของทางการเพื่อรองรั บการเปิ ดเสรี
สาขาการเงินตาม ASEAN + 3
• Harmonization of Rules and Regulations ด้านการเงินในกลุ่ม ASEAN ก่อนที่จะ
ั
เปิ ดเสรี กบอีก 3 ประเทศสมาชิกอื่น ซึ่งจาก AEC การเปิ ดเสรี การเงินของประเทศ
สมาชิก ASEAN จะแล้วเสร็ จในปี ค.ศ. 2020 เป็ นอย่างช้า
• กรณีประเทศไทยควรเชื่อมโยงระบบกากับดูแลสถาบันการเงินที่กระจัดกระจาย
เช่นการตั้ง Financial Committee
• Up Grade กฎระเบียบต่าง ๆ ให้เข้าสู่ระบบสากลมากขึ้น
• พัฒนาธรรมาภิบาลและระบบบัญชีให้เข้าสู่ระดับ สากล
• ในกรณี Cross Border Transaction Services ควรพิจารณาถึงอัตราภาษีรายได้นิติ
บุคคลที่แตกต่างกันระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับกรณีประเทศสหรัฐฯ ในความตก
ลงตามกรอบ WTO
13