Embed
Email

??????? ????? ????? ?? HIV/AIDS ? ????? ...

Document Sample
??????? ????? ????? ?? HIV/AIDS ? ????? ...
Shared by: HC111201135446
Categories
Tags
Stats
views:
2
posted:
12/1/2011
language:
Arabic
pages:
96
‫ارسيبثي ثيَبر ٍجتال ثٔ ‪HIV/AIDS‬‬

‫ٗدرٍبُ ضدرتزٗٗيزٗطي در ثشرگظبالُ‬

‫ٗ ّ٘ج٘اّبُ‬







‫دطت٘راىعَو ثبىيْي ثزای جَٖ٘ري اطالٍي ايزاُ‬

‫ٗسارت ثٖداػت، درٍبُ ٗ آٍ٘سع پشػني‬

‫ٍعبّٗت طالٍت‬

‫ٍزکش ٍديزيت ثيَبریٕب‬

‫ػٖزي٘ر 1386‬









‫تقديز ٗ تؼکز‬

‫تددغ ٓ ٚكدداٍٗ ؿ ِؾکددـ شمامدددای ددغؿ ددؾ ْ کدددٗ عؽ ددغٚ ٓ ددٓ ِددسٓ ٔموددده كاكدده ع هددسٗ ودد ؾ‬

‫ِهگؾعع.ّ٘چٕآ ؿ ا ک عِای کّاسٗ غٚ ٓ پانٔٛ ق ٌٚاٗ،کّاسٗ ِؾٚؽ عؽ ِؾکدـ ِدغ ؾ ب تاّداؽی٘دا‬

‫ی ٚی ٚ ددغؿ (ِؾکددـ ِددغ ؾ ب تاّدداؽی٘ددای‬ ‫ٚ کّاسددٗ عٍّدده ِؾ لثددب ٚعؽِدداْ تاّدداؽ ْ ِثددسی تددٗ‬

‫ٚؿ ؽی تٙغ هب، عؽِاْ ٚ ِٛؿم پـهد ه) ود ؾ ِدههدٛع. عِدا دٓ کّاسدٗ٘اتدٗ ؾ ادة سدؾٚ‬

‫ٌفثا تٗ ًٛؽی ؿ ؾ كب:‬

‫کَيتٔ تدٗيِ پيغ ّ٘يض اٗىئ:‬







‫1‬

‫دکتز ٍحج٘ثٔ حبجی عجداىجبقی ......عض٘ ٕيئت عيَی داّؼگبٓ عيً٘ پشػکی ٗ خدٍبت درٍبّی تٖزاُ‬

‫دکتزٍٖزّبس رط٘ىی ّژاد ...... عض٘ ٕيئت عيَی داّؼگبٓ عيً٘ پشػکی ٗ خدٍبت درٍبّی تٖزاُ‬

‫دکتزثْٖبً فزٕ٘دی ......... عض٘ ٕيئت عيَی داّؼگبٓ آساد اطالٍی‬

‫دکتز ٍيْ٘ ٍحزس (رئيض کَيتٔ) ...... عض٘ ٕيئت عيَی داّؼگبٓ عيً٘ پشػکی ٗ خدٍبت درٍبّی تٖزاُ‬

‫دکتز ّگيِ ٍظت٘ری...... ٍظئ٘ه ٍزاقجت ٗ درٍبُ ثيَبراُ ٍجتال ثٔ ‪ ،HIV/AIDS‬ادارٓ کْتزه ايدس، ٗسارت ثٖداػت،‬

‫درٍبُ ٗ آٍ٘سع پشػني‬



‫ثب َٕکبری کَيتٔ عيَی ٍزاقجت ٗ درٍبُ ثيَبراُ ٍجتال ثٔ اچ آی ٗی ٗ ايدس ٗ ّظبرت ٗ پؼتيجبّی ٍزکش ٍديزيت‬

‫ثيَبریٕب‬



‫ّ٘چٕآ ؿ عکسؾ ؿ٘ؾ ٌّعه تؾ ی ؾدّٗ ِسٓ تٗ فاؽكه لغؽع ٔه ِهگؾعع.‬









‫ِمغِٗ‬

‫ٓثددك لددأْٛ كاكدده دّٙددٛؽی كددیِه ددؾ ْ تؾطددٛؽع ؽی ؿ طددغِای كددیِب، سددك ّ٘ددٗ سدداع ِددؾعَ كددب.‬

‫تؾطٛؽع ؽی ؿ طغِای عؽِأه ٚ ِؾ لثسه ِٕذؾ تٙثٛع کافاب ؿٔغگه ٚ ا ٓٛي عّؾ تاّاؽ ْ ِدههدٛع ٚ چٕدآ‬

‫پغ ددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغٖ ی عؽ ِثسی دددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددداْ تددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٗ‬

‫ی ٚی ٔاـ کاِی تٗ ثثای ؽكاغٖ كب. ٓ ِؾ تظٌٛى عؽ ِٛؽع عؽِاْ ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه ِودا٘غٖ هدغٖ‬

‫كب. ؽ ئٗ ًشاز عؽِاْ ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه ِؤثؾ ؾ ٓ ؽ ٖ فـ ن ٓٛي عّؾ تاّاؽ ْ كدب. تؾطدٛؽع ؽی ؿ‬

‫ٓ طغِای ٔٗ ٕٙا ِٛدة تٙؾِٖٕغی تاّاؽ ِههٛع، تٍ ٗ تٗ کٕسؾي ّ٘ٗگاؾی ُ٘ کّک ِهکٕدغ. چدؾ کدٗ تٙثدٛع‬

‫ی ٚی كدب.‬ ‫کافاب ؿٔغگه ٚ ٓٛي عّؾ تاّاؽ ْ ه ؿ ِؤثؾ ؾ ٓ ؽ ٖ٘ای کا٘ن ٔگ ٚ ثعاَ ٔاهده ؿ‬

‫کددا٘ن ٔددگ ٚ ثعدداَ تاعددت لددٙاً ِؾ دعددٗ ِثسی دداْ ٚ فددؾ ع عؽ ِعددؾٍ طٔددؾ تددٗ كددؾٚ ق ٘ددای طددغِای‬

‫پاوگاؾی ِٚأع ؿ ؾؿِإه هغْ ّ٘ٗ گاؾی ِه گؾعع ٚتٗ ٓ ؾ اة تٗ کٕسدؾي ّ٘دٗ گادؾی کّدک ِده کٕدغ. ِدا‬

‫طغِای عؽِأه ٚ ِؾ لثسه ٚ تظٌٛى عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه تدؾ ی ٔ دٗ تسٛ ٔدغ ِدٛثؾ تاهدغ تا دغ تدا كدٔز‬

‫کافه ٍِٔٛته ؽ ئٗ هٛع. ٚدٛع عكسٛؽ ٌعًّ ٘دای طدغِای عؽِدأه ٚ ِؾ لثسده ده ؿ ُدؾٚؽ ای عكدسااته تدٗ‬

‫كٔز کافه ٍِٔٛب طغِای كب. ٘غ ؿ غٚ ٓ ٓ عكسٛؽ ٌعًّ کٗ تظوه ؿ ِذّٛعٗ ؽّٕ٘ٛع٘ا ه كدب کدٗ‬

‫تؾ ی ؽ ئٗ طغِای تاٌإه ِؾ لثسه، عؽِأه، پاوگاؾی ٚ سّا سه عؽ كٔز ِؾ کـ ؽ ئٗ ٓ طغِای تٗ تاّداؽ ْ‬

‫ی ٚی غٚ ٓ هغٖ كب، عكسااته تٗ ٓ ُِٙ كب. ٘ؾ عكسٛؽ ٌعًّ ساًً كاعب ٘دا دیم عدغ ع‬ ‫ِثسی تٗ‬

‫ؿ اعی ؿ ّ٘ اؽ ٔه كب کٗ عؽ ٙاٗ ٔٙا ِواؽکب ع هسٗ ٔغ. ِؾکـ ِغ ؾ ب تاّاؽ ٙا ٚظافٗ طدٛع ِده ع ٔدغ کدٗ‬

‫تٗ کٍاٗ واْ كپاف فؾ ٚ ْ طٛ ن ؽ عیَ کٕغ. ِادغ كدب دٓ عكدسٛؽ ٌعًّ ٘دا تسٛ ٔدغ ِٕذدؾ تدٗ ؽ مدا كدٔز‬

‫طغِای هٛع ٚ تٗ کٕسؾي ّ٘ٗ گاؾی کّک کٕغ.‬

‫رٗع تدٗيِ ٍتِ: پان ٔٛ ق ٌٚاٗ دٓ ِدسٓ تدؾ كداف ٌدّاُ کّاسدٗ عٍّده ِؾ لثدب ٚ عؽِداْ تاّداؽ ْ‬

‫ِثدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددسی تدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٗ‬

‫ی ٚی ٚ ددغؿ (ِؾکددـ ِددغ ؾ ب تاّدداؽی ٘ددای ٚؿ ؽی تٙغ هددب، عؽِدداْ ٚ ِددٛؿم پـهدد ه) عؽ‬





‫2‬

ً‫ِؾکـ شمامای غؿ ؾ ْ دغٚ ٓ هدغ. تدغ ٓ ِٕودٛؽ کّاسدٗ ی عؽ ِؾکدـ شمامدای دغؿ دؾ ْ ود ا‬

‫گؾع ددغ. ددٓ کّاسددٗ تددا كددسفاعٖ ؿ دلددسذٛی ٌ سؾٚٔا دده تددٗ ؿتدداْ ٔگٍالدده عؽ گٛگددً ك د ٛ ؽ، ِددغ‬

ٚ ‫ك اپ ٚ ِغ ٓ پؾ ً ٘ای عؽِأه ُِٙ عٔادا ٚ ِمدا ی کٍادغی ِدؾ ثْ ؽ افدب. كدپق تدا ِدؾٚؽ‬

ٗ‫ِما لٗ ٓ ع عٖ٘ا، پؾ ً٘ا ٚ ِما ی ٚ كسفاعٖ ؿ ذؾتٗ پؾ ً لثٍده، پدانٔدٛ ق ٌٚادٗ تدا ٛددٗ تد‬

ٓ‫هددددددددددددددددددددؾ ْ ددددددددددددددددددددؾ ْ ٚ ِ أددددددددددددددددددددای ِٛدددددددددددددددددددددٛع ددددددددددددددددددددغٚ ٓ هددددددددددددددددددددغ. دددددددددددددددددددد‬

‫ی ٚی‬ ٗ‫پان ٔٛ ق عؽ ِؾکـ ِغ ؾ ب تاّاؽی٘ا ٚکّاسٗ عٍّه ِؾ لثب ٚ عؽِداْ تاّداؽ ْ ِثدسی تد‬

ٚ ‫ی ٚی‬ ٗ‫ٚ دغؿ ِدؾٚؽ هدغ ٚ عؽ ٔٙا دب ٛكدْ کّاسددٗ عٍّده ِؾ لثدب ٚ عؽِداْ تاّداؽ ْ ِثدسی تدد‬

‫غؿ تٗ ٌٛ ة ؽكاغ ٚ كپق تٗ ؿتاْ فاؽكه ؾدّٗ هغ. تٗ ٕ٘گاَ ؾدّٗ ِسٓ تدٗ ؿتداْ فاؽكده، ؿ‬

.‫ؾدّٗ تؾطه ؿ دغ ٚي تٗ ؿتاْ فاؽكه، تا ٛدٗ تٗ كٌٙٛب كسفاعٖ ؿ ٔٙا عؽ ه ً کٕٛٔه ًؾ ٔوؾ هغ‬









‫طسٌاؽ ی‬

3tc_lamivudine

ABC_abacavir

AIDS_acquired immune deficiency syndrome

ALT alanine aminotransferase

ARDS_acquired respiratory distress syndrome

ART antiretroviral treatment

ARV antiretroviral

AST asparate aminotransferase

ATV atazanavir

BID twice daily

BUN_blood urea nitrogen

CD4 cell cluster of differentiation antigen 4 cell

CK creatine kinase

CMV_cytomegalovirus

CNS_central nervous system

CRP_C -reactive protein

d4T stavudine

ddI didanosine

DOT directly observed treatment

EFV_efavirenz

ELIS A enzyme-linked immunosorbent assay

HAART highly active antiretroviral treatment

HBsAg hepatitis B surface antigen

HBV_hepatitis B virus

HCV_hepatitis C virus

HDL_high-density lipoprotein

HIV_human immunodeficiency virus

HPV_human papillomavirus

HSV_herpes simplex virus

IDU injecting drug user

IDV_indinavir

IgG_immunoglobulin G

INR international normalized ratio

IRIS_immune reconstitution inflammatory syndrome

LDH lactate dehydrogenase

LF T liver function test

LPV_lopinavir

MAI Mycobacterium avium-intracellulare

MTCT mother-to-child transmission

NFV_nelfinavir

NN RTI_non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor

NRTI_nucleoside/nucleotide reverse transcriptase inhibitor

NVP_nevirapine

OD once daily

OI_opportunistic infection

OST opioid substitution therapy







3

‫)‪PCP_Pneumocystis jirovecii pneumonia (formerly P. carinii pneumonia‬‬

‫‪PC R polymerase chain reaction‬‬

‫‪PGL_persistent generalized lymphadenopathy‬‬

‫‪PI_protease inhibitor‬‬

‫‪PI T pill identification test‬‬

‫‪PL WHA people living with HIV and AIDS‬‬

‫‪PML_progressive multifocal leukoencephalopathy‬‬

‫) ‪/r low dose ritonavir (for boosted PI‬‬

‫‪RTV ritonavir‬‬

‫‪TB tuberculosis‬‬

‫‪TDF_tenofovir‬‬

‫‪TID three times daily‬‬

‫‪TSH thyroid-stimulating hormone‬‬

‫‪VDRL_venereal disease research laboratory‬‬

‫‪VL viral load‬‬

‫‪VL DL_very-low-density lipoprotein‬‬

‫))‪ZDV_zidovudine (also know as azidothymidine (AZT‬‬



‫فٙؾكب‬

‫ًفشٗ‬

‫طييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ز طجيعييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی‬

‫...................................................................................................................‬

‫7‬ ‫...‬

‫طييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييْدرً حييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبد رتزٗٗيزٗطييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی‬

‫...........................................................................................................‬

‫دٗرٓ ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی عالٍيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت‬

‫....................................................................................................................‬

‫ثيَييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبری عالٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت دار ثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبىيْی‬

‫..........................................................................................................‬

‫ارسيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبثي ا ٗىييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ٗ دٗرٓ اي ثيَييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبر‬

‫9‬ ‫..........................................................................................‬

‫ٍؼييييييييييييييييييييييبٗرٓ درثييييييييييييييييييييييبرٓ ٍيييييييييييييييييييييي٘ارد ٍزثيييييييييييييييييييييي٘ ثيييييييييييييييييييييئ سّييييييييييييييييييييييدگي ثييييييييييييييييييييييب ‪HIV‬‬

‫06‬ ‫..........................................................................‬

‫ٍزحييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ثْييييييييييييييييييييييييييييييييييييدي طييييييييييييييييييييييييييييييييييييبسٍبُ جٖييييييييييييييييييييييييييييييييييييبّی ثٖداػييييييييييييييييييييييييييييييييييييت‬

‫....................................................................................... 16‬

‫ػييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗ درٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ ضييييييييييييييييييييييييييييييييييييييد رتييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗ ٗيزٗطييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي‬

‫16‬ ‫.............................................................................................‬

‫ارسيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبثي‬

‫............................................................................................................................‬

‫سٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ ػييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗ‬

‫.......................................................................................................................‬

‫ٍالحظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبتي درثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبرٓ تعيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييداد ميييييييييييييييييييييييييييييييييييييييو ىْ ٘طييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ٕيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييب )‪(TLC‬‬

‫................................................................................‬

‫ثزرطيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی ٕيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبی ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبر ٗيزٗطيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی‬

‫.........................................................................................................‬

‫ثزرطييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی ٕيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبی آسٍيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبيغ ٍقبٍٗيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت دارٗييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی‬

‫...........................................................................................‬

‫‪ART‬‬ ‫آٍيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبدٓ طيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبسی ثيَيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبر ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزای‬

‫...................................................................................................‬

‫حَبيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت اس پبيجْييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدی ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ درٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ‬

‫......................................................................................................‬

‫ٍ٘اّيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي پبيجْييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدی ثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبال ٗ رإجزدٕييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبی ٍقبثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ‬

‫...............................................................................................‬







‫4‬

‫اجتْيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبة اس ٍقبٍٗيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت دارٗييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی‬

‫........................................................................................................‬

‫‪ART‬‬ ‫رژييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييٌ آ يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبسيِ‬

‫11‬ ‫...............................................................................................................‬

‫‪NRTI‬‬ ‫ٍالحظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبتي درثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبرٓ ٍـيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييز‬

‫..............................................................................................‬

‫‪NNRTI‬‬ ‫ٍالحظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبتي درثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبرٓ ٍـييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييز‬

‫..............................................................................................‬

‫رژيييييييييييييييييييييٌ ٕييييييييييييييييييييبی ضييييييييييييييييييييد رتييييييييييييييييييييزٗ ٗيزٗطييييييييييييييييييييی ٗ اجشايييييييييييييييييييييی کيييييييييييييييييييئ ت٘ؿييييييييييييييييييييئ َّييييييييييييييييييييی ػييييييييييييييييييييّ٘د‬

‫..................................................................‬

‫تعييييييييييييييييييييييبرير ٗ عيييييييييييييييييييييييو ػکظييييييييييييييييييييييت درٍييييييييييييييييييييييبُ ضييييييييييييييييييييييد رتييييييييييييييييييييييزٗ ٗيزٗطييييييييييييييييييييييی‬

‫91‬ ‫......................................................................‬

‫ػکظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ٗي زٗى٘ژيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي‬

‫...............................................................................................................‬

‫ػکظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ايَّ٘٘ى٘ژيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي‬

‫.............................................................................................................‬

‫پظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزفت ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبىيْی‬

‫.....................................................................................................................‬

‫ٗ پظيييييييييييييييييييييزفت ثيييييييييييييييييييييبىيْی‬ ‫ارتجيييييييييييييييييييييب ثييييييييييييييييييييييِ ػکظيييييييييييييييييييييت ٗيزٗى٘ژيييييييييييييييييييي ي ، ػکظيييييييييييييييييييييت ايَّ٘٘ى٘ژيييييييييييييييييييي ي‬

‫......................................................‬

‫ارسيييييييييييييييييييييييييييييبثي ػنظيييييييييييييييييييييييييي ي ت درٍييييييييييييييييييييييييييييبُ ضييييييييييييييييييييييييييييد رتييييييييييييييييييييييييييييزٗ ٗيزٗطييييييييييييييييييييييييييييي‬

‫18‬ ‫..................................................................................‬

‫ارسيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبثي اٗىييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ػنظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت درٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ‬

‫......................................................................................................‬

‫تغيييييييييييييييييييييييييز رژييييييييييييييييييييييييٌ درٍيييييييييييييييييييييييبّي ثيييييييييييييييييييييييزاي ٍييييييييييييييييييييييي٘ارد ػنظيييييييييييييييييييييييت درٍيييييييييييييييييييييييبُ‬

‫88‬ ‫...........................................................................‬

‫ػنظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ٗيزٗى٘ژييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييل‬

‫..............................................................................................................‬

‫ػنظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ايَّ٘٘ى٘ژييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييل‬

‫.............................................................................................................‬

‫پظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزفت ثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبىيْي‬

‫....................................................................................................................‬

‫تعييييييييييييييييييييييييييييبرير ٗ عيييييييييييييييييييييييييييييو ػکظييييييييييييييييييييييييييييت درٍيييييييييييييييييييييييييي ي بُ ضييييييييييييييييييييييييييييد رتييييييييييييييييييييييييييييزٗ ٗيزٗطييييييييييييييييييييييييييييی‬

‫....................................................................................‬

‫ػکظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ٗيزٗى٘ژيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي‬

‫.................................................................................................................‬

‫ػکظيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ايَّ٘٘ى٘ژيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي‬

‫...............................................................................................................‬

‫پظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزفت ثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبىيْی‬

‫.......................................................................................................................‬

‫ٗ پظيييييييييييييييييييييزفت ثيييييييييييييييييييييبىيْی‬ ‫ارتجيييييييييييييييييييييب ثييييييييييييييييييييييِ ػکظيييييييييييييييييييييت ٗيزٗى٘ژيييييييييييييييييييييي ، ػکظيييييييييييييييييييييت ايَّ٘٘ى٘ژيييييييييييييييييييييي‬

‫........................................................‬

‫ر ژيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييٌ ػنظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت درٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ‬

‫18‬ ‫.................................................................................................................‬

‫قطيييييييييييييييييييييييييييي ي يييييييييييييييييييييييييييييييب ٗق يييييييييييييييييييييييييييييئ درٍييييييييييييييييييييييييييييييبُ ضييييييييييييييييييييييييييييييد رتزٗٗيزٗطييييييييييييييييييييييييييييييي‬

‫........................................................................................ 38‬

‫ٗق يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ٕييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبي م٘تييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبٓ ٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدت درٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ‬

‫.....................................................................................................‬





‫5‬

‫ٗق يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ درٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ ثعييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييد اس ثييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبرداري‬

‫........................................................................................................‬

‫قطيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي افييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبٗيزّش يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييب ّيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘يزاپيِ‬

‫...........................................................................................................‬

‫قطييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ي ٗ ػيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗ ٍ يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدد ّييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘يزاپيِ‬

‫.....................................................................................................‬

‫قط الٍي٘ٗديِ يب تْ٘ف٘ٗيز در ثيَبراُ ٍجتال ثٔ ع ّ٘يت َٕشٍيبُ ٕپبتييت ‪................................................... B‬‬ ‫.‬







‫گزٕٖٗيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبی خيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبؽ‬

‫.......................................................................................................... 11‬

‫کْْيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدگبُ تشريقيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی ٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘اد‬ ‫ٍـيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييز‬

‫.....................................................................................................‬

‫‪HBV /HIV‬‬ ‫ع ّ٘يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت َٕشٍيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ ٕپبتييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت‬

‫...........................................................................................‬

‫‪HIV ٗ c‬‬ ‫ع ّ٘يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت َٕشٍيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ ٕپبتييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت‬

‫...............................................................................................‬

‫ع ّ٘ييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت َٕشٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبُ ‪TB/HIV‬‬

‫.........................................................................................................‬

‫ع ّ٘يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت اٗىيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ‪HIV‬‬

‫.................................................................................................................‬

‫پيگييييييييييييييييييييييييييييزی ٗ پيييييييييييييييييييييييييييبي غ ثيييييييييييييييييييييييييييبىيْی ثيَيييييييييييييييييييييييييييبراُ ٍجيييييييييييييييييييييييييييتال ثييييييييييييييييييييييييييئ ‪HIV‬‬

‫41‬ ‫.......................................................................‬

‫پيگييييييييييييييييييزی ٗ پييييييييييييييييييبيغ ثييييييييييييييييييبىيْی ثيَييييييييييييييييييبراّی کيييييييييييييييييئ ‪ ART‬ثيييييييييييييييييزای آّٖييييييييييييييييييب ػييييييييييييييييييزٗ ّؼييييييييييييييييييدٓ اطييييييييييييييييييت‬

‫.........................................................‬

‫آٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘سع ثيَيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبر قجيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييو اس ػيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗ ‪ART‬‬

‫..............................................................................................‬

‫پيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبيغ ثيَيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبراّی کييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ‪ ART‬را ػيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗ ٍيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی کْْيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييد‬

‫...................................................................................‬

‫پيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبيغ پبيجْييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدی‬

‫...................................................................................................................‬

‫....‬ ‫04‬

‫پييييييييييييييييييييييييييييييييبيغ ٗاکْؼييييييييييييييييييييييييييييييييٖبی ّييييييييييييييييييييييييييييييييبٍطي٘ة ثيييييييييييييييييييييييييييييييئ دارٕٗييييييييييييييييييييييييييييييييبی ‪ARV‬‬

‫............................................................................ 84‬

‫سٍيْييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ‬

‫.............................................................................................................................‬

‫...‬

‫ارسيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبثی‬

‫.............................................................................................................................‬

‫.‬

‫طيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييْدرً ت دييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييد طيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبختبر ايَْيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي‬

‫67‬ ‫....................................................................................................‬

‫سٍيْييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ‬

‫.............................................................................................................................‬

‫.‬

‫ّحييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘ٓ ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗس ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبىيْي‬

‫.................................................................................................................‬

‫‪ّ IRS‬بػيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي اس ت٘ثزميييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘س‬

‫..............................................................................................................‬

‫‪ّ IRS‬بػيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي اس ٍبين٘ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبمتزيً٘ آٗييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييً٘ مَيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييپنض‬

‫..........................................................................................‬

‫‪ّ IRS‬بػييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي اس طيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييتٍ٘گبى٘ٗيزٗص‬

‫......................................................................................................‬



‫6‬

‫‪ّ IRS‬بػييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي اس ٍْْژييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت مزپپت٘کييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘مي‬

‫...................................................................................................‬

‫‪ّ IRS‬بػييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي اس پٍْ٘ييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييّ٘ي پٍْ٘٘طيظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييتض کييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبريْی‬

‫...........................................................................................‬

‫‪ّ IRS‬بػيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي اس ع ّ٘يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت قجييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييب ٗييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗص ‪JC‬‬

‫..............................................................................................‬

‫‪َٕ IRIS‬يييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزآ ثيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييب ٕپبتييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييت ‪......... C ٗ B‬‬

‫...............................................................................................‬

‫ارسييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبثي تؼ يـيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي‪IRS‬‬

‫...............................................................................................................‬

‫تيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييداخو دارٗييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي‬

‫...................................................................................................................‬

‫97‬ ‫....‬

‫دارٕٗيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبي ت زيحيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي ٗ تيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييداخو ‪ART‬‬

‫43‬ ‫...........................................................................................‬

‫ٗيژگي ٕبي ‪ٍ٘ ARVS‬ج٘د در جَٖ٘ري اطيالٍي اييزاُ ..........................................................‬

‫43‬

‫ضيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييَبئٌ‬

‫...................................................................................................................‬

‫33‬ ‫..............‬

‫ضييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييَئَ 6: جييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدٗه طيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘االت ػييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييز حييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبه اٗىييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ‬

‫.......................................................................................‬

‫ضييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييَئَ 1: جييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدٗه طيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييي٘االت ٍييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييزٗر طيظييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييتٌ ٕييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييب‬

‫........................................................................................‬

‫ضيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييَئَ 8: جيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدٗه ٍعبيْيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبت فيشيکيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييی اٗىيييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ‬

‫...........................................................................................‬

‫ضييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييَئَ 1: جييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدٗه آسٍبيؼييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبت اٗىييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييئ ٗ ثعييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييدی‬

‫........................................................................................‬

‫ضييييييييييييييييييييييييييييييييَئَ 4: جييييييييييييييييييييييييييييييييدٗه طيييييييييييييييييييييييييييييييي٘االت ػييييييييييييييييييييييييييييييييز حييييييييييييييييييييييييييييييييبه ٗ ٍعبيْييييييييييييييييييييييييييييييييبت ثعييييييييييييييييييييييييييييييييدی‬

‫..........................................................................‬

‫ٍْييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييييبث‬

‫...................................................................................................................‬

‫............... 106‬









‫7‬

‫1. كاؾ ٓثاعي‬

‫ی ٚی ِّ ٓ كب عؽ ِااْ تاّاؽ ْ ِسغاؾ تاهغ، ِا ٌگٛی ها عه عؽ تاّاؽ ْ‬ ‫گؾچٗ كاؾ عفٛٔب‬



‫ی ٚی تٗ ذاع ک پاكض ّٕده كدٌٍٛه ّٚ٘دٛؽ ي ٔلدثب تدٗ‬ ‫ع غٖ ِاوٛع(ه ً 1). عفٛٔب ٌٚاٗ تا‬



‫ٚ دددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددؾٚف‬



‫تده‬ ‫ِه ٔذاِغ کٗ تا ک عٚؽٖ ٓٛ ٔه ٔٙفسٗ (ِسٛكْ 01كاي) ّ٘ؾ ٖ كب کٗ تاّداؽ ٓده ْ ِعّدٛ‬



‫عیِب كب.‬









‫‪FIGURE‬‬







‫6991 ,456: 421 ‪Typical course of an HIV-infected individual . (From A Fauci et al: Ann Intern Med‬ه ً 1‬





‫).‬









‫یٚی‬ ‫1-1- كٕغؽَ ساع‬





‫8‬

‫ی ٚی، سغٚع كٗ ا هن ٘فسٗ تعدغ ؿ ّداف تدا‬ ‫عؽ 05 ا07 عؽًغ تاّاؽ ْ ِثسی تٗ عفٛٔب ٌٚاٗ‬



‫ٚ ؾٚف، ک كٕغؽَ هثاٗ تٗ ِٛٔٛٔٛکئدٛؿ ذداع ِده هدٛع(هد ً2). دٓ عٚؽٖ تدا ٚ ؾِده هدغ غ ّ٘دؾ ٖ‬



‫ی ٚی کٗ‬ ‫ی ٚی ذاع ِه هٛع. گؾچٗ ّٕه ٚ ژٖ‬ ‫كب ٚ ٓه ک ا كٗ ٘فسٗ پاكض ّٕه تٗ‬



‫ٓه ٓ عٚؽٖ ذاع ِه هٛع تا کا٘ن ٚ ؾِه ّ٘ؾ ٖ كب ٌٚه ّٔه ٛ ٔغ تٗ ؽ ودٗ کٕده کاِدً ٚ دؾٚف‬



‫تاأذاِغ. ٘ؾ چٕغ گؾٖٚ لاتً ٛدٙه ؿ تاّاؽ ْ كٕغؽَ ساع ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكه ؽ ذؾتٗ ّٔه کٕٕغ، ٌٚه‬



‫سٛ عث فٛق عؽ غٍة تاّاؽ ْ ؽص ِه ع٘غ.‬









‫ه ً 2 ). 3991 ,723:823 ‪. The acute HIV syndrome .. (Adaptedfrom G Pantaleo et al : N Engl J Med‬‬









‫1-2- عٚؽٖ پٕٙاْ‬

‫جادؾ ٚ دؾٚف،‬ ‫ظدا٘ؾی‬ ‫ی ٚی ٚ ٛلد‬ ‫پق ؿ عفٛٔب ٌٚاٗ، ٔسواؽ ٚ ؾٚف، ظٙٛؽ ّٕه ٚ ژٖ‬



‫غٍة تاّاؽ ْ ک عٚؽٖ ٔٙفسٗ کٗ كاٌٙا ٓٛي ِده کودغ ؽ ذؾتدٗ ِده کٕٕدغ. ِدا کٍّدٗ «ٔٙفسدٗ» گّدؾ ٖ‬



‫کٕٕددغٖ كددب، چددؾ کددٗ ٓدده ددٓ عٚؽٖ كالددسُ ّٕدده عؽ ّ٘ددٗ تاّدداؽ ْ ظؾ ددة ِدده هددٛع. ددٓ ظؾ ددة‬



‫تظٌٛى تا کا٘ن كٍٛي ٘دای 4‪ CD‬ودا٘ؾ ِده اتدغ. گؾچدٗ دٓ ظؾ دة سسده تدغْٚ كدٔز تدا ی‬







‫9‬

‫جاؾ ٚ ؾٚف عؽ ؽگاْ ٘ای ٌٕفٛئاغ ّ٘ؾ ٖ تا ٓافده ؿ ٚلدا ع‬ ‫ٚ ؾِه ؽص ِه ع٘غ، ِا تٗ ٔوؾ ِه غ‬



‫ّٕه کٗ ِلماُ ٚ غاؾ ِلسماُ ٛكْ ٚ ؾٚف ذاع ِاوٛع عؽ ْ ٔمن ع ؽع. تٕاتؾ ٓ عؽ ٓه ٓ عٚؽٖ‬



‫«ٔٙفسٗ»، تاّاؽی عؽ ساي پاوؾفب كب.‬









‫1-3- تاّاؽی ه اؽ تاٌإه‬

‫ظؾ ة پاوؾٚٔغٖ كالسُ ّٕه کٗ عؽ غٍة تاّاؽ ْ ؽص ِاغ٘غ، كؾ ٔذاَ تٗ تاّاؽی ه اؽ تاٌإه ٚ ا‬



‫غؿ تا عیئُ ٚ ٔوأٗ ٘ای ؿِإدٗ ی پا دغ ؽ ٚ هدغ غ دا عفٛٔدب ٘دا دا تدغطاّه ٘دای فؾًدب ٍٓدة ِده‬



‫ٔذاِغ. كسجٕای ؽ ثاّ تآ ظؾ ة كالسُ ّٕه ٚ تاّاؽی ه اؽ تاٌإه ،ٌٕفاعٔٛپدا ه دٕؾ ٌادـٖ پا دغ ؽ-‬



‫عؽ ثؾ پاكض ّٕه هغ غ تٗ ٚ ؾٚف- ٚكاؽکَٛ کداپٛؿی- شدب داثاؾ عاِدً پاچادغٖ فاکسٛؽ٘دای ؽهدغ-‬



‫شددب دداثاؾ ٚ ددؾٚف ٚ ِشٌددٛ ی ْ - كددب. ؿ كدداي 6991 تددا‬ ‫ٚتاّاؽ ٙددای ٔٛؽٌٚٛک ددک- سسّددا‬



‫ی ٚی ِسشدٛي هدغٖ‬ ‫ِعؾفه تاؿع ؽٔغٖ ٘ای پؾٚ ئاؿ عؽ عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚٚ ؾٚكده، پده ِدغ عفٛٔدب‬



‫كب. ِادـ ْ ِدؾا دغؿ عؽ دا ی ِسشدغٖ دا كداي 6991 ، عٚ ؿعٖ عؽًدغ ٚ دا كداي 7991، 74%‬



‫کا٘ن افدب. تؾؽكده ٘دای ِسعدغعی ٔوداْ ع عٖ ٔدغ کدٗ عؽ فاًدٍٗ ؿِدأه 6991 دا 0002 عؽ دا ی‬



‫ِسشغٖ ِؾ ا، ِؾا ٔاهه ؿ غؿ، عفٛٔب ٘ای فؾًب ٍٓة ٚ تلسؾی ٔاهه ؿ ْ 06 ا 08 عؽًغ‬



‫کا٘ن افسٗ كب.‬







‫2- ؽؿ اتي ٌٚاٗ ٚ عٚؽٖ ي تاّاؽ‬

‫هؾر ساي علاك ٌٚاٗ ٚ ٔذاَ ِعا ٕٗ فاـ ىي سسي عؽ ًٛؽی عؽ عكسؾف تٛعْ پؾٚٔغٖ پـهىي ّ٘ادب‬



‫ع ؽع. ٓ تٙسؾ ٓ فؾًب تؾ ي عؽن واًِ ُٚعاب فؾع ِثسی تٗ ‪ ٚ HIV‬هؾ ْ دلدّي ٚ ؽٚسدي ٚ ٚ‬



‫ّ٘چٕآ ذاع ٚ جثاب پا ٗ ٘اي ؽ ثاّ ِلسّؾ تدا تاّداؽ كدب. تدا ؽؿ داتي علادك ِدي دٛ ْ تلدااؽي ؿ‬



‫هؾ ٔي وٗ فؾع ِثسی تٗ ٔمدي ّٕدي ؽ عؽ ِعدؾٍ طٔدؾ تاّداؽي لدؾ ؽ ِدي عٕ٘دغ، عؽ ِؾ سدً ٌٚادٗ‬



‫وؾع. ؽؿ اتي ٌٚاٗ تاّاؽ تا غ هاًِ ِٛ ؽع ؿ ؾ تاهغ:‬ ‫وو‬





‫01‬

‫‪ ‬هؾر ساي ٚ كٛ تك علاك فؾعي، طأٛ عگي ٚ ٓثي‬



‫‪ِ ‬عا ٕٗ فاـ ىي‬



‫‪ ‬تؾؽكاٙای ؿِا وگا٘ي ٚ تؾؽكاٙاي ع گؾ ٚ عؽ ًٛؽی ٌـَٚ ِعا ٕای ظٌٌي‬



‫تؾ ي ِؾٚؽ علاك ِٛ ؽع فٛق تٗ ُّاّٗ ٘اي 1 ا 5 ِؾ دعٗ وٕاغ.‬









‫11‬

‫3- ِواٚؽٖ عؽتاؽٖ ِٛ ؽع ِؾتّٛ تٗ ؿٔغگي تا ‪HIV‬‬

‫وٕسدؾي ِٕاكدة تاّداؽ ٔي ودٗ تدا ‪ HIV/AIDS‬ؿٔدغگي ِددي وٕٕدغ ده ؽٚٔدغ دداِع ِداع َ ٌعّدؾ تدا ىادٗ تددؾ‬



‫ٔااؿ٘اي تاّاؽ ْ كب ٚ تا غ هاًِ ِٛ ؽع ؿ ؾ تاهغ:‬



‫‪ ‬پا ن ُٚعاب كیِب تاّاؽ‬



‫‪ ‬هؾٚع تٗ ِٛلع عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي ‪ ٚ ART‬ع ِٗ ْ‬



‫‪ ‬پاوگاؾي ٚ عؽِاْ عفٛٔسٙاي فؾًب ٍٓة )‪ (OIs‬كا ؾ عفٛٔسٙا ٚ تاّاؽ ي ٘اي ُ٘ ؿِاْ‬



‫‪ ‬سّا ب ؽٚ ٔي‬



‫‪ ‬سّا ب پا ثٕغي تٗ عؽِاْ )‪(Adherence‬‬



‫‪ِ ‬واٚؽٖ‬



‫‪ ‬عؽ ًٛؽی ٌـَٚ ؽداع تؾ ي ع ِٗ ِؾ لثب‬



‫ِواٚؽٖ تا تاّاؽ ؿ دـ ي ؿَ ؽٚهٙاي وٕسؾي تاّاؽ كب. گؾ چٗ ٓ ؽّٕ٘ٛع تؾ ي پا ن ُٚدعاب‬



‫كیِب ٚ عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي غٚ ٓ هغٖ كدب ٌٚدي تدا ٛددٗ تدٗ ّ٘ادب ِوداٚؽٖ ؿ دٕثدٗ ٘داي‬



‫تاّاؽي ‪ ، HIV‬ؽئٛف ٓ ِواٚؽٖ عؽ ؿ ؾ ؽ ئٗ ِي هٛع. ِواٚؽٖ تدا ؽؿ داتي ٚ تشدت عؽتداؽٖ‬ ‫ِظسٍ‬



‫هؾ ْ دسّاعي تاّاؽ غداؿ ِدي هدٛع ٚ ِّىدٓ كدب پدان تإدي وٕٕدغٖ ُٚدعاب ّ٘ىداؽي ٓدي عؽِداْ‬



‫تاهغ.‬



‫ِواٚؽٖ هاًِ ِٛ ؽع ؿ ؾ كب:‬



‫‪ُٚ ‬عاب ٚ وافاب ِواؽوب‬



‫‪ُٚ ‬عاب كسظغ َ، ٔٛع واؽ ٚ هؾ ْ ْ‬



‫فؾ عي وٗ تا غ ؿ ُٚعاب ‪ٍِٔ HIV‬ع هٛٔغ.‬ ‫‪‬‬



‫فؾ عي وٗ واؽوٕاْ ِؾ لثسٙاي تٙغ هدسي ِدي ٛ ٕٔدغ تدا ٔٙدا عؽ تداؽٖ ِلدائً ِدؾ ثْ تاكدیِسي تاّداؽ‬ ‫‪‬‬



‫ًشثب وٕٕغ.‬



‫‪ ‬ؽٚ تْ طأٛ عگي‬





‫21‬

‫‪ ‬عكسؾكي تٗ ظچاي تؾ ي ػطاؾٖ كاؿي ِّٔئٓ ع ؽٚ٘ا ي وٗ ٔااؿ تٗ ٔگٙغ ؽي عؽ ظچاي ع ؽٔغ.‬



‫‪ ‬عٛ ًِ ِؾتّٛ تٗ كثه ؿٔغگي وٗ ِّىٓ كب تا عؽِاْ غ طً ع هسٗ تاهٕغ.‬



‫ؽ ئٗ عٕ٘غگاْ ِؾ لثب ٘اي تٙغ هسي ودٗ تدا ِثسی داْ تدٗ ‪ِ HIV‬وداٚؽٖ ِدي وٕٕدغ تا دغ ؿ تشدت عؽتداؽٖ‬



‫تعِي ٓیعای ٚ فُٙ تاّاؽ ِّٔئٓ هٛٔغ:‬



‫‪ ‬وا٘ن طٔؾ ( ِاـم دٕلي ِّٔئٓ، هاٖٛ ـؽ ك ٚ غاؾٖ) تا دغ ُٛداز ع عٖ هدٛع. ؿ دٍّدٗ طٔدؾ‬



‫ِاددـم دٕلددي تددغْٚ وأددغَٚ تددا هددؾ ه دٕلددي ‪ِ HIV‬جثددب وددٗ ِّىددٓ كددب ِٕذددؾ تددٗ ُددافٗ هددغْ‬



‫عفٛٔدب تدا ده كدٛم ع گدؾ ‪ ٚ HIV‬سسّداي ِماِٚدب تدٗ ع ؽٚ٘داي ُدغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكدي )‪(ARVS‬‬



‫هٛع.‬



‫‪ ‬عؽ ًٛؽی ِٕفي تٛعْ كؾٌٚٛکي ٛولٛ پیكّا ؽ ٘ٙاي ٔسماي ٚ ٔشدٖٛ دٍدٛگاؾي ؿ عفٛٔدب تا دغ‬



‫ُٛاز ع عٖ هٛٔغ. ( ؿ دٍّٗ طٔؾ ی ّ٘ؾ ٖ تا ساٛ ٔای طأگي)‬



‫ؿ ٔذا وٗ عفٛٔب ٘اي ّ٘ـِاْ ‪ HIV/HCV ٚ HIV/HBV‬ها عٕغ ٚ ٚدٛع ِوىیی ٓثي ُافي تا‬ ‫‪‬‬



‫ٓ ٚ ؾٚف ٘ا ، تا غ تؾ پاوگاؾي ؿ ٔٙا اوادغ هدٛع ٚ ّ٘چٕدآ ًٛداٗ تدؾ ي ودا٘ن طٔدؾ كداة‬



‫وثغي ٚ پاوگاؾي ؿ ٔسماي ِاعؽ تٗ دٕآ )‪ّ٘ (MTCT‬اب ع ؽع .‬



‫‪ ‬تاّاؽ ْ تا غ ؿ عیئُ عفٛٔسٙاي فؾًب ٍٓة سسّاٌي گا٘ي ع هسٗ تاهدٕغ ٚ تدؾ ي ؽؿ داتي تاودسؾ‬



‫وٛ ك هٛٔغ.‬



‫وٕٕدغگاْ ًدشثب هدٛع. عؽ ًدٛؽی عدغَ‬ ‫ِٛ ع تا ٌِؾ‬ ‫ٌِؾ‬ ‫ؿَ كب عؽتاؽٖ ّ٘اب ٛل‬ ‫‪‬‬



‫ٚ ا لاعؽ ٔثٛعْ تاّداؽ تدٗ لٔدع ع ؽٚ، تا دغ عؽتداؽٖ ِـ سٙداي لدغ ِای ودا٘ن‬ ‫ّا ً تٗ لٔع ٌِؾ‬



‫ِٛ ع، عغَ ـؽ ك، عغَ كدسفاعٖ ؿ كدٛؿْ ٚ‬ ‫كاة ًشثب هٛع. ؿ دٍّٗ ِـ سٙاي وا٘ن ٌِؾ‬



‫كددؾٔگ ٚ ددا كددا ؾ ٚكددا ً ِوددسؾد عؽ ـؽ ددك ٚ عؽِدداْ عسادداع ع ؽٚ ددي (ِإٔددغ عؽِدداْ دددا گـ ٕي‬



‫ِساعْٚ) تشت هٛع.‬



‫‪ ‬تؾ كاف ؽؿ اتي هؾ ْ دسّاعي، تا غ تاّاؽ تٗ عاع ی ؽٚؿ ٔٗ تٙغ هسي، طٛ ب، غؼ ٗ، ٚؽؿم ٚ‬



‫وٛ ك هٛع.‬









‫31‬

‫4- ِؾسٍٗتٕغي كاؿِاْ دٙأه تٙغ هب‬

‫ِٛؽع ِثسی تٗ ‪ِ ٚ HIV‬ؾسٍٗ تٕغي تاٌإي عؽ كاي 0991 ٛكْ كاؿِاْ دٙأه تٙغ هب ؽ ئٗ‬ ‫عؾ‬



‫هغ ٚ عؽ كاي 5002 ِٛؽع ذغ غ ٔوؾ لؾ ؽ گؾفب. ٓ ِؾسٍٗ تٕغي تؾ كاف افسٗ ٘اي تاٌإي ِٛ ثؾ‬



‫عؽ وظاي، ؽؿ اتي ٚ عؽِاْ ‪ HIV/AIDS‬كب ٚ ٔااؿِٕغ هّاؽم كٌٍٛٙاي 4‪ٔ CD‬الب.‬



‫ٓ كالسُ ِؾسٍٗ تٕغي عؽ تلااؽي ؿ ووٛؽ٘ا تؾ ي عاآ ٚ دغ ٓ هؾ ْ عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكدي‬



‫تٗ واؽ ِاؾٚع. ِؾ سً تاٌإي ؿ 1 ا 4 تٗ ًٛؽی پاوؾٚي ؿ عفٛٔدب ٌٚادٗ ‪ HIV‬تدٗ عفٛٔدب پاودؾفسٗ‬



‫‪ٓ HIV‬ثمدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٗ تٕدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغي‬



‫ِددي هددٛٔغ. تددؾ ي‬ ‫ِدي هددٛٔغ. ( دددغٚي 1) دٓ ِؾ سددً ؿ ؽٚي عیئددُ طدداى دا هدؾ ْ تدداٌإي عؾ د‬



‫واؽتؾع كالسُ ِؾسٍٗ تٕغي كاؿِاْ دٙأه تٙغ هب ،ٔٛدٛ ٔاْ ٚ تـؽگلا ْ تٗ عٕٛ ْ فؾ ع تا ي 51‬



‫ِي هٛٔغ.‬ ‫كاي عؾ‬



‫جدٗه6: ٍزحئ ثْدي طبسٍبُ حٖبّی ثٖداػت اس ‪ HIV/AIDS‬ثزاي ثشرگظبالُ ٗ ّ٘ج٘اّبُ‬









‫41‬

‫5- هؾٚع عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي‬

‫عؽِاْ ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكه عثاؽ ٕغ ؿ:‬ ‫٘غ‬



‫1.عكسااتي تٗ سغ وجؾ كؾوٛب تاعٚ َ ٚ ؾٚف، 2. سفظ عٍّىدؾع ّٕدي دا تدٗ سداي ٚي تؾگؾع ٔدغْ ْ،‬



‫3.تٙثٛع وافاب ؿٔغگي ٚ 4.وا٘ن ِٛؽتاغ سي ٚ ِٛؽ اٌاسي ٔاهي ؿ ‪. HIV‬‬



‫عؽ ِٕآمي ؿ عٔاا وٗ تٗ ‪ ARVs‬عكسؾكي ع ؽٔغ، عؽِاْ ِٛثؾ ُدغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكدي )‪ (ART‬هداًِ كدٗ‬



‫ع ؽٚي ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكي)‪ (ARVs‬ا تاوسؾ، ِاـ ٔٙاي كیِب ٚ تماي تاّاؽ ْ ِثدسی تدٗ ‪ HIV‬ؽ تلدااؽ‬



‫تٙسؾ وؾعٖ كب. عؽ ووٛؽ٘اي پاوؾفسٗ تان ؿ02 ٔٛع ع ؽٚي ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي عؽ ه اي ع ؽٚ ه‬



‫تٌددٛؽی ِذددـ ٚ ددا ؾواثددي عؽ عكسؾكددٕغ. عؽ سدداي ساُددؾ 21 ٔددٛع ‪ ARV‬عؽ دّٙددٛؽي‬ ‫ِظسٍ د‬





‫51‬

‫كیِي دؾ ْ عؽ عكدسؾف كدب. تدؾ ي ذدٛ ـ ؽک ّٙداي ِدؤثؾ عؽِدأي ِدي دٛ ْ ؿ ؾواثدي ؿ دٓ‬



‫ع ؽٚ٘ا كسفاعٖ وؾع. ‪ِ ART‬شغٚع سٙا ي ع ؽع. ‪ ART‬عفٛٔب ‪ HIV‬ؽ تٗ ٓٛؽ واِدً ِدغ ٚ ّٔدي وٕدغ ٚ‬



‫ع ؽٚ٘اي ِسعغع تٗ ِغی ٓٛ ٔي (ِعّٛ ِاع َ ٌعّدؾ) كدب. ؽک دُ ٘داي ‪ ART‬گدؾ ْ‬ ‫ِلسٍـَ ٌِؾ‬



‫لاّب ٘لسٕغ ٚ ِّىٓ كب تاعت ٔدٛ ع عدٛ ؽٍ ددأثي ٔدا ٍِٔدٛب (گداٖ هدغ غ) هدٛٔغ ٚ تدؾ ي ِدؤثؾ‬



‫تٛعْ ٚ دٍٛگاؾي ؿ ظٙٛؽ ِماِٚب، ٔااؿِٕغ پا ثٕغي علاك تاّاؽ تدٗ عؽِداْ كدب ٚ ِساكدفأٗ هىلدب‬



‫عؽ ْ ٔاها ع ٔالب (تٗ عٌاً ّ٘ىاؽي ٔالي ٚ ا كا ؾ عٛ ًِ). هىلدب ده ؽک دُ ‪ ARV‬عؽ ًدٛؽی‬



‫ّ٘ؾ ٘ي تا ِماِٚب ع ؽٚ ي ِعّٛ تٗ ٓ ِعٕي كب ودٗ ؽک دُ ٘داي تعدغي ٘دُ وّسدؾ سسّداي ِٛفمادب‬



‫ع ؽٔغ.‬



‫1- 5- ؽؿ اتي تؾ ی هؾٚع ‪ART‬‬

‫ٌّاُ گاؾي ٘اي كاكي ؿ ؾ ٔذاَ هٛع:‬



‫ؿ عؽِاْ كٛع طٛ ٘غ تؾع ا ٔٗ؟‬ ‫1. تاّاؽ عؽ ٓ ِمٔع ؿِأي سسّا‬



‫2. تاّاؽ عؽ ساي ساُؾ ّا ً تٗ هؾٚع ‪ ARV‬ع ؽع ا ٔٗ؟ (گـ ٕدٗ لثدٛي دا ؽع عؽِداْ عؽ ٔٙا دب تدٗ‬



‫تاّاؽ تلسگي ع ؽع.)‬



‫3. پا ثٕغي تاّاؽتٗ عؽِاْ تاؽک ُ ‪ِ ARV‬شسًّ كب ا ٔٗ؟ (ِواٚؽٖ عؽتاؽٖ پا ثٕدغي تدٗ عؽِداْ تدا دا‬



‫تغْٚ ؽٚ ٔپـهه ِّىٓ كب تسٛ ٔغ تٗ ٓ ؽؿ اتي وّه وٕدغ ٚ عؽ ًدٛؽی عؽ عكدسؾف تدٛعْ تا دغ‬



‫ؾ اة ِیلای ع عٖ هٛع.) تاّاؽ سك عغَ هؾٚع ا تٗ عٛ ك ٔغ طسٓ ‪ ART‬ؽ ع ؽع. دٓ ٌدّاُ‬



‫ٔثا غ تؾ دٕثٗ ٘اي ع گؾ ِؾ لثب اثاؾي ع هسٗ تاهغ ٚ تؾ ي تاّاؽ ٔي وٗ ِعااؽ٘اي عؽِاْ ؽ ع ؽٔغ‬



‫ٚ ؿ هؾٚع ْ طٛعع ؽي ِدي وٕٕدغ تا دغ عؽ ٘دؾ ٚ ـ دب، عٚتداؽٖ ‪ ART‬پاودٕٙاع هدٛع. گدؾ ِلدائً‬



‫تٙغ هب ؽٚ ٔي، عسااع ٚ ا ُٚدعاب دسّداعي تاّداؽ ِدأع پا ثٕدغی تدٗ عؽِداْ تاهدٕغ، ؽدداع ؿَ‬



‫تؾ ي سً ٔٙا ٚ ؽؿ اته ِذغع ِٛ ٔع پا ثٕغی عؽ فٛ ًً ِٕوُ ٔذاَ ِه هٛع.‬



‫2-5- ؿِاْ هؾٚع‬









‫61‬

ٓ ‫ تٙسدؾ‬CD4 ‫ ٕ٘دٛؿ ِدٛؽع تشدت كدب. تؾ كداف ِٔاٌعدای ِٛددٛع عدغ ع‬ART ‫تٙسؾ ٓ ؿِداْ هدؾٚع‬



‫ٔوأگؾ ٚ تاؽ ٚ ؾٚكه عِٚآ ٔودأگؾ تدؾ ی دٓ ٌدّاُ گادؾی ٘لدسٕغ. عؽ سداي ساُدؾ کّاسدٗ عٍّده‬



‫ ٚ غؿ ٚؿ ؽی تٙغ هب عؽِاْ ٚ ِٛؿم پـهىي دّٙٛؽي كیِي‬HIV ٗ‫عؽِاْ ٚ ِؾ لثب ِثسی اْ ت‬



ٚ ‫ ؽ تدا كدسفاعٖ ؿ ِعااؽ٘دای تداٌإه‬ART ‫ؾ ْ ًٛداٗ ٘دای كداؿِاْ دٙدأه تٙغ هدب تدؾ ی هدؾٚع‬



.)2 ‫ٌّٛٔٛٛک ک پاوٕٙاع ِه کٕغ (دغٚي‬

HIVٔ‫ در ثيَبراُ ٍجتال ث‬ART ‫جدٗه1: ت٘ؿئ ٕبيی ثزای هؾٚع‬

when CD4 is avalable

WHO clinical Stage** CD4 cell count Recommendation

1 100,000 copies/mL,Rapid CD4 decline, who are HCV co-infected.

“Therapy should be deferred for asymptomatic patients with CD4 counts of >350 cells/μL









17

‫1-2- 5- ِیسوا ي عؽتاؽٖ عغ ع وً ٌٕفٛكاب٘ا‬

‫‪ TLC‬تٗ عٕٛ ْ ک دا گـ ٓ تاٌمٖٛ تدؾ ی 4‪ CD‬عؽ ُٚدعاسٙا ه کدٗ ِٕداتع ِشدغٚع كدب، ِٔدؾر هدغٖ‬



‫كددب. ٕ ددٗ چددٗ سددغی ؿ ‪ TLC‬ؽ ِٙددُ فددؾٍ کٕدداُ تددؾ سلاكدداب ٚ ٚ ژگدده ْ عؽ پددان تإدده عددغ ع‬



‫كٌٍٛٙای 4‪ CD‬داثاؾ ؿ داعی ع ؽع. پدؼ ؾفسٓ سدغ تدا ؾی ؿ ‪ TLC‬دٓ كدٛعِٕغی ؽ ع ؽع کدٗ تؾ سسّداي‬



‫هٕاكا ه فؾ عی کٗ تٗ ‪ ART‬ا پاوگاؾی ؿ عفٛٔسٙای فؾًب ٍٓة ٔااؿ ع ؽٔغ، ِه فـ غ. ُؾؽ ٓ‬



‫ؽٚ ؾع عؽ ْ كب کٗ سسّاي هدؾٚع ؿٚعؽف ‪ ART‬تدغْٚ ٔ دٗ تدٗ ْ ٔاداؿی تاهدغ ؽ فدـ ن ِده‬



‫ع٘دددددددددددددددددددددددغ. گفسدددددددددددددددددددددددٗ ِددددددددددددددددددددددده هدددددددددددددددددددددددٛع ٕ٘گددددددددددددددددددددددداِه کدددددددددددددددددددددددٗ ٘دددددددددددددددددددددددُ ؿ‬



‫‪ ُ٘ ٚ )TLC250 cells/μL and men with CD4 counts >400 cells/μL; nevirapine should not be initiated in

these patients unless the potential benefit clearyl outweighs the risk.

***Stavudine + lamivudine combination has significant toxicities including lipoatrophy, peripheral

neuropathy, hyperlactatemia including symptomatic and life-threatening lactic acidosis, hepatic







23

steatosis, and pancreatitis and should be used only when preferred or alternative dual- NRTI

combination cannot be used.









24

‫‪NRTI‬‬ ‫1-6- ِیسوا ي عؽتاؽٖ ٌِؾ‬

‫ٛدٗ تٗ ٓ ٔ سٗ ؿَ كب کٗ تاوداٚ ؾ )‪ (ABC‬طٔدؾ كدٕغؽَ طٔؾٔداد فدـ ن سلاكداب ؽ عؽ‬ ‫‪‬‬



‫په ع ؽع.‬



‫‪ِٔ ‬اٌعای طاؾ ِاـ ْ تا ؾ ثؾ ی دأثه كساٚٚع ٓ )‪ (d4t‬ؽ ٔواْ ع عٖ ٔغ. تٕا تؾ ٓ ‪ٕٙ d4t‬ا عؽ‬



‫ًٛؽ ه تا غ ٔسظاب هٛع کٗ كا ؾ گـ ٕٗ ٘ا عؽ عكسؾف ٔثاهٕغ ا ِّٕٛعاب ع هسٗ تاهٕغ.‬



‫‪NNRTI‬‬ ‫2- 6- ِیسوا ي عؽتاؽٖ ٌِؾ‬

‫‪ ‬تٙسؾ ٓ ٓیعای ِٛدٛع، عؽ ِٛؽع ؽک ُ ‪ٚ ZDV+3TC+EFV‬دٛع ع ؽع. ٓ ؾکاة كٗ ع ؽٚ دي‬



‫ثؾ كدب. تداؽ ٚ ؾٚكده عؽ عٚ ٘فسدٗ ٚي تدا ‪ EFV‬تدٗ‬ ‫عؽ عٚ عٚؿ ؽٚؿ ٔٗ ذٛ ـ ِه هٛع. كؾ ع‬



‫كددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددؾعب کددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددا٘ن‬



‫ِه اتغ. عغ ع 4‪ِ CD‬واتٗ كا ؾ ؽک ُ ٘ا فـ ن ِه اتغ ٚ ِو یی ٔغکه تٗ ّ٘ؾ ٖ ع ؽع . تا ٓ‬



‫ساي لثً ؿ هؾٚع ٓ ؽک ُ تؾؽكه علاك ؿ ٔوؾ تاّاؽ ٙای ّ٘ـِاْ ؽٚ ٔه ٌـ ِه كب.‬



‫‪ ٛٔ ‬ؾ پآ )‪ (NVP‬ک ‪ًٛ NNRTI‬اٗ هغٖ ع گؾ تؾ ی ؾکاة تدا ‪ NRTIS‬كدب. كدّاب ْ ّ٘دؾ ٖ‬



‫ْ ِشدغٚع تدٗ تاّداؽ ْ ؿْ تدا‬ ‫تا طسیي کثدغی تدٗ ًدٛؽی تداٌمٖٛ تاودسؾ كدب .تٕداتؾ ٓ ٌِدؾ‬



‫4‪ CD‬کّسددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددؾ ؿ‬



‫3‪ِ ٚ 250 cell/mm‬ؾع ْ ع ؽ ی 4‪ CD‬وّسدؾ ؿ 3‪ 400 cell/mm‬كدب. عدغ ع 4‪ CD‬تدا ؾ ؿ‬



‫ٓ ِماع ؾ تا كّاب کثغی تاوسؾ ّ٘ؾ ٖ كب. اثاؾ ‪ِ NVP‬واتٗ ‪ EFV‬كدب. عؽ ًدٛؽی كدسفاعٖ‬



‫ٓ ؽک ُ تؾ ی شًّ تٙسدؾ عؽ 41 ؽٚؿ ٚي هدؾٚع عؽِداْ ‪ NVP 200mg‬دک تداؽ عؽ ؽٚؿ‬ ‫ؿ‬



‫)‪ (OD‬پاوٕٙاع ِي هٛع ٚ تعغ ؿ 41 ؽٚؿ ِمغ ؽ ع ؽٚ تدٗ ‪ 200mg‬عٚ تداؽ عؽ ؽٚؿ فدـ ن ِدي‬



‫اتغ.‬



‫‪ ‬ؽک ُ ساٚي كٗ ‪(NRTI‬ؿ غٚٚع ٓ+ ِاٛٚع ٓ+ تاکاٚ ؾ) ٕٙا عؽ هؾ ْ طاى تا غ تٗ کداؽ گؾفسدٗ هدٛع‬



‫ِإٔددغ عفٛٔسٙددای ّ٘ـِدداْ تددا ‪ TB‬ددا ‪ HCV‬کددٗ ٔااؿِٕددغ عؽِدداْ ّ٘ـِدداْ ٘لددسٕغ ٚ ددا تددٗ ًددٛؽی‬



‫دا گـ ٓ عؽ هؾ ٔه کٗ ‪ NNRTIS‬عؽ عكسؾف ٔثاهٕغ.‬



‫3-6- ؽک ُ ٘ای ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه ٚ دـ ه کٗ ًٛاٗ ّٔه هٛٔغ‬



‫52‬

‫ه عؽِأي (ِٛٔٛ ؾ په): عؽِاْ ه ع ؽٚ ه فعاٌاب ُدغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكده لدٛی ٚ ِدغ َٚ ٔدغ ؽع ٚ‬ ‫‪‬‬



‫ٔثا غ ِٛؽع كسفاعٖ لؾ ؽ گاؾع.‬



‫‪ ‬ؽک ُ ٘ای ع ؽٚ ي ساٚي عٚٔٛکٍئٛؿ غ: ٓ ؽک ُ ٘ا عؽ ِما لٗ تا ؽک ُ ٘ای ؾکاثده كدٗ ع ؽٚ ده،‬



‫تٗ عٌاً ٔغ هسٓ فعاٌاب ُغ ؽ ؾٚٚ ؾٚكه لٛی ٚ ِغ َٚ ًٛاٗ ّٔه هٛٔغ.‬



‫‪ ‬ؽک ُ ساٚي كٗ ع ؽٚ ه ‪ :3TC+TDF+ABC‬عؽ ؽک ُ هاًِ تاکاٚ ؾ + ٕٛفدٛ ؾ + ِادٛٚع ٓ عؽ‬



‫ِما لدددٗ تدددا تاّددداؽ ْ شدددب عؽِددداْ تدددا فددداٚ ؾٔـ + تاکددداٚ ؾ + ِادددٛٚع ٓ، ِادددـ ْ «عدددغَ پاكدددض‬



‫ٚ ؾٌٚٛک ک ٌٚاٗ» تٗ ٓٛؽ لاتً ٛدٙه تا ؾ كب. ٓ ؾکاة ٔثا غ تٗ عٕدٛ ْ ؽک دُ سداٚی كدٗ‬



‫‪ NRTI‬عؽ ٘اچ تاّاؽی كسفاعٖ هٛع.‬



‫‪ ‬ؽک ُ كٗ ع ؽٚ ه ‪ِ :ddi+3TC+TDF‬اـ ْ تا ی ه لب ٚ ؾٌٚٛک ک (19%) عؽ تاّاؽ ٔه کٗ ا‬



‫تشاي عؽِاْ ٔوغٖ ٔغ ٚ تا ٓ ؽک ُ عؽِاْ هغٖ ٔغ، ِوا٘غٖ ِه هدٛع. دٓ ؾکادة ٔثا دغ تدٗ عٕدٛ ْ‬



‫ؽک ُ كٗ ‪ NRTI‬عؽ ٘اچ تاّاؽی كسفاعٖ هٛع.‬



‫ؾکاة عٚ ‪ NNRTIS‬تٗ عیٖٚ ک ‪ًٛ NRTI‬اٗ ّٔه هٛع.‬ ‫‪‬‬



‫ؾکاة ع غ ٔٛؿ ٓ ٚ كدساٚٚع ٓ، ِاسٛ ٔدغ ِٕذدؾ تدٗ تدؾٚؿ تدا ی‬ ‫‪ ‬ع غ ٔٛؿ ٓ + كساٚٚع ٓ: ٌِؾ‬



‫كّاب ٘ا تٗ ٚ ژٖ ٔٛؽٚپا ه ِشأه، پأ ؾ اب ٚ كاغٚؿ کساک هٛع.‬



‫كساٚٚع ٓ+ ؿ غٚٚع ٓ: تا غ ؿ ؽک ُ ٘ای ؾکاثه ساٚی ٓ عٚ ‪ NRTIS‬تٗ عٌاً ثؾ ٔساگٛٔالُ عؽ‬ ‫‪‬‬



‫ِشاْ ؿِا وگاٖ ٚ تغْ دأٛؽ ْ، دسٕاب هٛع.‬







‫ٚعًٍ ه لب عؽِاْ ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه‬ ‫7- عاؽ‬

‫ه لب عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚٚ ؾٚكه ؽ ِه ٛ ْ تٗ ًٛؽی پاكض وّسؾ ؿ سدغ ٍِٔدٛب ( ‪)suboptimal‬‬



‫کددؾع. ه لددب عؽِدداْ غٍددة تددا ه لددب ٚ ؾٌٚٛک ددک، ه لددب ٌّٛٔٛٛک ددک ٚ ددا‬ ‫تددٗ عؽِدداْ عؾ د‬



‫پلؾفب تاٌإه ّ٘ؾ ٖ كب.‬



‫عٛ ًِ ِسعغعی سسّاي ه لب عؽِاْ ؽ فـ ن ِه عٕ٘غ ؿ دٍّٗ:‬









‫62‬

‫‪ُٚ ‬عاب پا ٗ تاّاؽ ِإٔغ ٓٛي ِدغی عؽِداْ، كدٔز تدا ؾ ‪ HIV RNA‬لثدً ؿ عؽِداْ ٚ دا ِادـ ْ‬



‫پا ددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٗ‬



‫‪( HIV RNA‬تلسٗ تٗ ؽک ُ طاى ِٛؽع كسفاعٖ)، عغ ع كٍٛي 4‪ CD‬لثً ؿ هؾٚع عؽِاْ ا كداتمٗ‬



‫سددغ لً پددا آ ددؾ عؽ 4‪ ،CD‬وددظاي لثٍدده ددغؿ، تاّدداؽی ٘ددای ّ٘ـِدداْ (ِجددً فلددؾعگه، ٌِددؾ‬



‫فعا ٔٗ ِٛ ع)، ٚدٛع ِماِٚدب ع ؽٚ ده عؽ ٚ دؾٚف، كداتمٗ ه لدب پاودآ عؽِداْ ّ٘دؾ ٖ تدا ظٙدٛؽ‬



‫ِماِٚب ع ؽٚ ه ا ِماِٚب ِسمآع‬



‫‪ ‬پا ث ٕغی ٔالي ٔلثب تٗ ع ؽٚ ٚ عغَ سِٛؽ تؾ ی ٚ ـ ب عؽِأگا٘ه‬



‫ثؾ ی دأثه ع ؽٚ ٚ كّاب‬ ‫‪‬‬



‫‪ ‬فاؽِاکٛکإساددک کّسددؾ ؿ سددغ ٍِٔددٛب ( دددؼب ِسغاددؾ، ِساتٌٛالددُ ٚ ددا ٔفددٛػ تددٗ ػطددا ؾ،ٌـَٚ هددؾ ْ‬



‫ٔاهسا/غؼ ه، غ طً ٘ای ٔأٍِٛب ع ؽٚ ه تا ع ؽٚ٘ای ّ٘ـِاْ)‬



‫اثاؾکّسؾ ؿ سغ ٍِٔٛب ؽک ُ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه ٚ ا كا ؾ عًٍ ٔاهٕاطسٗ‬ ‫‪‬‬



‫ِّ ٓ كب عؽ ک تاّاؽ ع ً ِسعغعی تؾ ی ٚلٛع ه لب عؽِاْ تٔٛؽ ّ٘ـِاْ ٚددٛع ع هدسٗ تاهدغ.‬



‫تعِده عٛ ِدً کدٗ تدا ه لدب عؽِداْ ؽ ثدآه ٔدغ ؽع عثاؽ ٕدغ ؿ: ددٕق، ٔدژ ع، تداؽع ؽی، كداتمٗ لثٍده‬



‫ِٛ ع.‬ ‫ٌِؾ‬



‫1-7- ه لب ٚ ؾٌٚٛک ک‬

‫ه لددب ٚ ؾٌٚٛک ددک ؽ ِدده ددٛ ْ تددٗ ًددٛؽی پاكددض ٔددالي ددا فمددغ ْ پاكددض ‪ HIV RNA‬تددٗ عؽِدداْ‬



‫کؾع.‬ ‫ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه عؾ‬



‫ِه هٛع:‬ ‫پاكض ٔالي ٚ ؾٌٚٛک ک تٗ ه ً ؿ ؾ عؾ‬



‫‪ HIV RNA>400copies/ml ‬تعغ ؿ 42 ٘فسٗ عؽِاْ ٚ دا تدان ؿ ‪ 50 copies/ml‬عؽ ٘فسدٗ 84‬



‫پق ؿ هؾٚع عؽِاْ عؽ تاّاؽی کٗ ا تٗ ساي عؽِاْ ٔوغٖ كب. ‪ HIV RNA‬پا ٗ ِّ ٓ كدب تدؾ‬



‫كدداؾ ؿِددأه پاكددض دداثاؾ ع هددسٗ تاهددغ ٚ عؽ تعِدده تاّدداؽ ْ كددؾکٛب كددٔز ‪ HIV RNA‬تاوددسؾ ؿ‬



‫كا ؾ ٓ ٓٛي ت وغ.‬







‫72‬

‫‪ ‬عدٛع (تؾگودب) ٚ ؾٌٚٛک دک(‪ : )virologic rebound‬ظٙدٛؽ ِذدغع ‪ HIV RNA‬تعدغ ؿ كدؾکٛب‬



‫کدا٘ن افسدٗ ، عؽ عٚ ٔٛتدب ٔدغ ؿٖ‬ ‫ٚ ؾٌٚٛک ک. ؿِأه کٗ تاؽ ٚ ؾٚكه کٗ ا سغ غاؾ لاتً کود‬



‫گاؾی تٗ فاًٍٗ 4 ا 8 ٘فسٗ تٗ تا ؾ ؿ ‪ 400-1000 copies/ml‬تؾكغ، تدٗ ِعٕده ٚددٛع طٔدؾ‬



‫ه لب ٚ ؾٌٚٛک ک كب.‬



‫2-7- ه لب ٌّٛٔٛٛک ک‬

‫کؾع:‬ ‫ه لب ٌّٛٔٛٛک ک ؽ ِاسٛ ْ تٗ ًٛؽی ؿ ؾ عؾ‬



‫عغَ فـ ن عغ ع كٍٛي ٘دای 4‪ CD‬تدٗ ٔدغ ؿٖ 3‪ 25-50cell / mm‬پدق ؿ هدؾٚع عؽِداْ ٓده ٌٚدآ‬



‫كاي ْ ا کا٘ن عغ ع كٍٛي ٘ای 4‪ CD‬تٗ کّسؾ ؿ عغ ع پا ٗ ُّٓ عؽِاْ.‬



‫ِسٛكْ فـ ن عغ ع كٍٛي 4‪ CD‬تدا ؽک دُ ٘دای ُدغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكده ٌٚادٗ عؽ تاّداؽ ٔه کدٗ اتدٗ سداي‬



‫عؽِاْ ٔوغٖ ٔغ سغٚع 3‪ 150cell/mm‬عؽ كاي ٚي كدب. عدغ ع كدٍٛي4‪ CD‬کّسدؾ عؽ ُٚدعاب پا دٗ،‬



‫ِّ ٓ كب تا پاكض کّسؾ تٗ عؽِاْ ّ٘ؾ ٖ تاهغ. تٗ ع ٍه کٗ کاِی هٕاطسٗ ٔوغٖ كب ِّ دٓ كدب عؽ‬



‫تعِه تاّاؽ ْ كٌٍٛٙای4‪ CD‬عؽ تسغ فـ ن اتٕغ ِا پق ؿ ْ فـ ن ٍِٔٛته ؽ ٔغ هسٗ تاهٕغ.‬



‫3-7- پلؾفب تاٌإه‬

‫کؾع:‬ ‫پلؾفب تاٌإه ؽ ِه ٛ ْ تٗ ًٛؽی ؿ ؾ عؾ‬



‫ٚلٛع ا عٛع ٚلا ع ِؾ ثْ تا ‪ ، HIV‬پق ؿ سغ لً كٗ ِاٖ عؽِاْ تا ؽک ُ ُدغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكده تدٗ ددـ‬



‫ّٕه. عؽ ک ِٔاٌعدٗ پلدؾفب تداٌإه ( دک ؽٚ دغ ع دغ دغ دغؿ دا ِدؾا) عؽ‬ ‫كٕغؽَ ٘ای تاؿ كاطب‬



‫7% تاّاؽ ْ عؽِاْ هغٖ تا كدؾکٛب ٚ ؾٌٚٛک دک، 9% تاّداؽ ْ عؽِداْ هدغٖ تدا عدٛع ٚ ؾٌٚٛک دک ٚ‬



‫02 % تاّاؽ ْ عؽِاْ هغٖ کٗ ٓه 5/2 كاي ٘ؾگـ ِٛفك تٗ كؾکٛب ٚ ؾٌٚٛک ک ٔوغٖ ٔغ، ؽص ع ع.‬



‫4-7- ؽ ثدداّ تددآ ه لددب ٚ ؾٌٚٛک ددک، ه لددب ٌّٛٔٛٛک ددک ٚ پلددؾفب‬

‫تاٌإه‬

‫تعِه تاّاؽ ْ پاكظٙای ِسِاع عؽ پاؽ ِسؾ٘ای تاٌإه، ٌّٛٔٛٛک ک، ٚ ؾٌٚٛک ک ٔواْ ِه عٕ٘غ. تٗ‬



‫عیٖٚ ه لب ٚ ؾٌٚٛک ک، ه لب ّٛٔٛ ٌٛک ک ٚ پلؾفب تاٌإه كاؾ ؿِأه ِذـ ع ؽٔدغ ٚ ِّ دٓ‬







‫82‬

‫كب تٗ ًٛؽی دغ گأٗ ا ّ٘ـِاْ ؽص عٕ٘غ. تٗ ٓٛؽ کٍه تسغ ه لدب ٚ ؾٌٚٛک دک ؽص ِده ع٘دغ ٚ‬



‫تٗ عٔثاي ْ ه لب ٌّٛٔٛٛک ک ٚ تا طؾٖ پلؾفب تاٌإه. دٓ ٚلدا ع ِّ دٓ كدب ِا٘ٙدا دا كداٌٙا ؿ‬



‫غ گؾ فاًٍٗ ع هسٗ تاهٕغ.‬



‫8. ؽؿ اتي هىلب عؽِاْ ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي‬

‫تٗ ٓٛؽ وٍي تؾؽكي عٍب هىلب عؽِاْ تا غ تا ِؾٚؽ اؽ ظچٗ ٓثدي ٚ ٔذداَ ِعا ٕدٗ فاـ ىدي ؿ ٔودؾ‬



‫ؽؿ اتي عیئُ پلؾفب تاٌإي هؾٚع هٛع. دـ ي ُِٙ اؽ ظچٗ ٓثي عثاؽ ٕدغ ؿ غاادؾ ی ‪HIV RNA‬‬



‫ٚ ؽٚٔدغ غااؾ ی عدغ ع كدٍٛي ٘داي 4‪ٚ ، CD‬لدٛع ٚلدا ع تداٌإي ِدؾ ثْ تدا ‪ ، HIV‬اؽ ظچدٗ عؽِداْ ُدغ‬



‫ع ؽٚ هدداًِ‬ ‫ؽ ؾٚٚ ؾٚكددي ٚ ٔسددا خ ـِددْٛ ٘دداي لثٍددي ِماِٚددب (عؽ ًددٛؽی ٚدددٛع)، ٔشددٖٛ ٌِددؾ‬



‫پا ثٕدغي تدٗ عٚؿ ًٛداٗ هدغٖ ع ؽٚ٘دا عدغع عٚؿ ٚ هدؾ ْ ٔاهدسا/ غدؼ ي، شّدً تدٗ ع ؽٚ ٘دا، ع ؽٚ٘دداي‬



‫ّ٘ـِاْ ( تا عؽ ٔوؾ گؾفسٓ دغ طً ٘داي ع ؽٚ دي ٔدا ٍِٔدٛب) ٚ تاّداؽي ٘داي ّ٘ـِداْ (ِإٔدغ ٌِدؾ‬



‫ِٛ ع). عؽ تلااؽي ِٛ ؽع عًٍ هىلب عؽِاْ تٗ كاعگي ِعٍدَٛ طٛ ٘غهدغ. عؽ تعِدي ِدٛ ؽع ٘دُ ِّىدٓ‬



‫كب ٘اچ عٍب ٚ ُشي ِوظي ٔوٛع.‬



‫1-8- ؽؿ اتي ٌٚاٗ هىلب عؽِاْ‬

‫عؽ ٔذاَ ؽؿ اتي هىلب عؽِاْ وظاي عًٍ هىلب عؽِاْ ّ٘اب ع ؽع، ؿ دؾ ؽٚ ىؾع٘دا تدٗ عؽِداْ‬



‫ِسفاٚی طٛ ٕ٘غ تٛع. عؽ تسغ تا غ ؽؿ اتي ٘اي ؿ ؾ ٔذاَ هٛٔغ:‬



‫‪ ‬پبيجْدي: پا ثٕغي تاّاؽ تدٗ ؽک دُ عؽِدأه ؽؿ داتي هدٛع. تدؾ ي پا ثٕدغي ٔاواِدً عٍدً ؿِإدٗ ي عدغَ‬



‫ِٛ ع) ٚ‬ ‫پا ثٕغي عاآ ٚ تٗ ٔٙا پؾع طسٗ هٛع (ِإٔغ عكسؾكي تٗ ع ؽٚ٘ا، فلؾعگي، ع ِٗ ٌِؾ‬



‫عؽ ًٛؽی ِىاْ كاعٖ وؾعْ ؽک ُ (تؾ ي ِجاي وا٘ن عغ ع لؾى ا عغ ع عٚؿ٘ا).‬



‫‪ ‬عدً تحَو دارٕٗب: ٚدٛع عٛ ؽٍ دأثي ؽؿ اتي هٛع. عؽتاؽٖ عٚؽٖ ِشسًّ عٛ ؽٍ دأثي (ِإٔغ‬



‫عٚؽٖ ِشغٚع عیئُ گٛ ؽهي تا تعِي ؽک ُ ٘ا) ُٛاز ع عٖ هٛع. ؽ ٘ثؾع٘ای وٕسؾي عدغَ شّدً‬



‫ِّىٓ كب هاًِ ِٛ ؽع ؿ ؾ تاهغ:‬



‫- كسفاعٖ ؿ عؽِاْ عیِسي (ِإٔغ ع ؽٚ٘اي ُغ كسفؾ غ ٚ ُغ كٙاي)‬







‫92‬

‫- غااؾ ه ع ؽٚ تٗ ع ؽٚي ع گدؾ عؽ ّ٘داْ گدؾٖٚ عؽ ًدٛؽی ٌدـَٚ (تدؾ ي ِجداي تدؾ ي عیئدُ كالدسُ‬



‫عٌثي ِؾوـي ٔاهي ؿ فاٚ ـٔؾ غااؾ تٗ ٔٛ ؾ پآ)‬



‫- غااؾ عؽ گؾٖٚ ع ؽٚ ي (ِجاي ؿ ‪ PI‬تٗ ‪ NNRTI‬ا تؾ عىق) عؽ ًٛؽی ٌـَٚ.‬



‫‪ٍ ‬ظبئو فبرٍبم٘ميْيتيل: تؾؽكي غ طً تا غدؼ تدؾ ي ٘دؾ ع ؽٚ، تؾؽكدي كداتمٗ طادؾ عیئدُ گٛ ؽهدي‬



‫(ِإٔغ كسفؾ غ ا كٙاي) تؾ ي ؽؿ اتي سسّاي كٛ دؼب وٛ اٖ ِغی، تؾؽكي ع ؽٚ٘اي ٘دُ ؿِداْ‬



‫ٚ ِىّددً ٘دداي غددؼ ي ؿ ٔوددؾ ددغ طً ٘دداي ع ؽٚ ددي ٔددأٍِٛب ٚ عاددآ دددا گـ ٓ ِٕاكددة تددؾ ي‬



‫ع ؽٚ٘اي ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي ٚ ا ع ؽٚ٘اي ُ٘ ؿِاْ.‬



‫ؽک ُ ٔا ِٛفك دا ٓدي چٙداؽ ٘فسدٗ تعدغ‬ ‫‪ٍ ‬قبٍٗت دارٗيي ٍؼن٘ك: عؽ ًٛؽی ِىاْ عؽ ساي ٌِؾ‬



‫ؿ لٔع ْ، ـِا ن ِماِٚب ٔذاَ هٛع.‬









‫03‬

‫9. غااؾؽک ُ عؽِأي تؾ ي ِٛ ؽع هىلب عؽِاْ‬

‫ؿِأي وٗ پا ثٕغي، لاتٍاب شًّ ٚ عًٍ فاؽِاوٛوإاساه هىلب عؽِاْ تؾؽكي ٚ ِٔؾر هٛٔغ، ؽؿ اتي‬



‫تؾ ی غااؾ ؽک ُ عؽِأه تا ٛدٗ تٗ هىلب ٚ ؾٌٚٛک ه، هىلب ٌّٛٔٛٛک ه ٚ پلؾفب تاٌإي هؾٚع‬



‫ِددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددي هددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٛع‬



‫(دغٚي 4).‬



‫1-9- هىلب ٚ ؾٌٚٛک ه‬

‫٘اچ فاق ٔوؾي عؽتاؽٖ ؿِاْ ِٕاكة غااؾ عؽِاْ تؾ ي هىلب ٚ ؾٌٚٛک ه ٚدٛع ٔغ ؽع، ِا تٗ ٔودؾ‬



‫ِي ؽكغ ؿِأي وٗ پاكض ٚ ؾٌٚٛک ه تاّاؽ ِعااؽ٘ای هىلب ٚ ؾٌٚٛک ه ؽ ع هدسٗ تاهدغ، ع ِدٗ ّ٘داْ‬



‫ؽک ُ طٔؾ ِٛ اكاْٛ ٘اي تعغي ٚ ِماِٚب تاوسؾ تٗ ع ؽٚ٘اي ع گؾ ؽ فـ ن ِي ع٘غ ٚ گدؾ عٌاٍدي‬



‫تؾ ي هىلب ٚ ؾٌٚٛک ه پاغ ٔوٛع (پا ثٕغي ٔغن ٚ كٔٛر ع ؽٚ ي کّسؾ ؿ سدغ ٍِٔدٛب، دغ طً ٘دای‬



‫ع ؽٚ ددي ٚ...) هددؾٚع دده ؽک ددُ هىلددب عؽِددأي تا ددغ ِددٛؽع تؾؽكدده لددؾ ؽ گاددؾع. تا ددغ ٛدددٗ ّٔددٛع کددٗ‬



‫تاؽ ٚ ؾٚكي ؿ ِاـ ْ وّسؾ ؿ سدغ كدسأٗ هٕاكدا ه تدٗ سدغٚع ‪50-200 copies/ml‬‬ ‫فـ ن طفا‬



‫ٚسسه ا كٔٛسي ٔـع ک تٗ ‪ِّ ،1000 copies/ml‬ىٓ كب تغْٚ ظٙٛؽ كٛم ٘اي ِمداَٚ ٚ دؾٚف‬



‫(ٚ عؽ ثؾطٔا٘اي ؿِا وگا٘ي) فاق تاافسغ ٚ ٌـ ِا ٔوأٗ ُؾٚؽی هؾٚع ده ؽک دُ ع ؽٚ دي دغ دغ‬



‫ٔالب. ِا تا غ ٔگاـٖ ی تؾ ي اکاغ تؾ پا ثٕغي تاهدغ. تدٗ دٓ غاادؾ ی "‪ ( "Blip‬غاادؾ ؿٚع گدؼؽ) ِده‬



‫گٛ ٕغ. عؽ دٓ ُٚدعاب پدا ن ع ؽٚي عؽِدأي)‪ِّ (TDM) ( Treatment Drug Monitoring‬ىدٓ كدب‬



‫وّه وٕٕغٖ تاهغ. ٘ؾ گٛٔٗ ‪ Blip‬تا غ ٓي چٙاؽ ٘فسٗ وٕسؾي ِذغع هٛع.‬



‫2-9- هىلب ٌّٛٔٛٛک ه‬

‫هىلب ٌّٛٔٛٛک ه ِّىدٓ كدب عؽ ًدٛؽی عكدسااته تدٗ كدؾوٛب ٚ ؾٚكدي هدغٖ عٌادً لدأع وٕٕدغٖ ي‬



‫تددؾ ي غااددؾ عؽِدداْ ٔثاهددغ. ؽؿ دداتي تا ددغ هدداًِ كددا ؾ عٍددً سسّدداٌي كددؾوٛب كالددسُ ّٕددي ( ؿ دٍّددٗ‬



‫2‪ ٚ HTLV2 -HTLV 1–HIV‬كّاب ع ؽٚ ي) تاهغ. ؾواة ع غ ٔٛؿ ٓ ٚ ٕٛفٛٚ ؾ تدا ودا٘ن كدٌٍٛٙای‬



‫4‪ CD‬ا وٕغ وؾعْ پاكض كٍٛي 4‪ّ٘ CD‬ؾ ٖ تٛعٖ كب. عؽًٛؽی تؾٚؿ هىلب ّٛٔٛ ٌٛک ه تدا دٓ‬



‫ؾکاة غااؾ ىي ؿ ٓ ع ؽٚ٘ا عالیٔٗ طٛ ٘غ تٛع.‬





‫13‬

‫گؾ ‪ VL‬عؽ عكسؾف ٚ وّسؾ ؿ ِشدغٚعٖ هٕاكدا ه تاهدغ ؽک دُ تا دغ ع ِدٗ اتدغ ٚ گدؾ تدا ؾ ؿ 0001-‬



‫004 تاهغ تا غ ًشب پا ثٕغي تؾؽكدي ٚ عؽ ًدٛؽی ّٓإداْ ؿ پا ثٕدغی، ده ؽک دُ طدْ عَٚ هدؾٚع‬



‫هٛع. گؾ ‪ VL‬عؽ عكسؾف ٔثاهغ، تٗ ٔاچاؽ پاكض عغ ع كٌٍٛٙاي 4‪ CD‬تٗ ٕٙا ي تا غ تٗ عٕٛ ْ هاطي‬



‫هىلب دا ِٛفمادب عؽِداْ تدٗ وداؽ ؽٚع. عدغَ ِٛفمادب عؽ فدـ ن عدغ ع كدٌٍٛٙاي 4‪ CD‬تدٗ تدا ؾ ؿ‬



‫3‪ 50cell/mm‬تدددان ؿ عدددغ ع ْ عؽ هدددؾٚع عؽِددداْ، ٓدددي ٌٚدددآ كددداي ‪ ART‬هىلدددب ٌّٕٛٛک ددده‬



‫ِشلٛب ِاوٛع. گؾ عغ ع كٍٛي 4‪ CD‬عؽ ّٔٙآ ِاٖ تعغ ؿ هدؾٚع ‪ ART‬فدـ ن ٔااتدغ تا دغ عؽ فىدؾ‬



‫هىلب عؽِاْ ‪ ART‬تاهاُ. گؾ عغ ع كٍٛي 4‪ CD‬تٗ ِغی 6 ِاٖ فـ ن ٔااتغ تا دغ پا ثٕدغي تدٗ عؽِداْ‬



‫ِذغع ؽؿ اتي هٛع.‬



‫3-9- پلؾفب تاٌإي‬

‫سسّاي كٕغؽَ ٘اي ذغ غ كداطساؽ ّٕدي ؽ ودٗ ِعّدٛ ٓدي كدٗ ِداٖ ٚي تعدغ ؿ هدؾٚع عؽِداْ ِدٛثؾ‬



‫ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكي ؽص ِي ع٘غ، تا غ عؽ ٔوؾ ع هب. ٓ ِٛ ؽع ِّىٓ كب تدٗ دداي غاادؾ عؽِداْ ُدغ‬



‫ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكي تٗ عؽِاْ ُغ ٌسٙاتي پاكض عٕ٘غ. عیٖٚ تؾ دٓ تداؽ ٚ ؾٚكدي عؽ ٌدّاُ گادؾي تدؾ ي‬



‫هؾٚع طْ عَٚ ؽؿهّٕغ كب ٚ پلؾفب تاٌإي عؽ ًٛؽ ه کٗ تاؽ ٚ ؾٚكه تٔٛؽ ٍِٔدٛته كدؾکٛب‬



‫هددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغٖ تاهددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغ، عٌاددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددً‬



‫لأع وٕٕغٖ ي تؾ ي غااؾ عؽِاْ ٔالب.‬

‫جدٗه 1- ٍعيبرٕبي ػنظت درٍبُ‬









‫01.ؽک ُ هىلب عؽِاْ‬

‫ؾواثي وٗ ؽوٓ ًٍي ْ هاًِ ه ‪ PI‬تاهغ ، تؾ ي كسفاعٖ عؽؽک ُ ٘داي هىلدب عؽِداْ ًٛداٗ هدغٖ‬



‫كب.‬





‫23‬

ٗ‫ ٘لسٕغ. عؽ ِٛ ؽع ِوىٛن ت‬NRTI ‫ ؽک ُ ٘اي غاؿ ٓ تؾ ي هىلب عؽِاْ هاًِ عٚ ع ؽٚي دغ غ‬



.‫ِماِٚب ٘ؾگـ ٕٙا ه ع ؽٚ ؽ عٛ َ ٔىٕاغ‬



‫ عؽ ده ؽک دُ، تدٗ دٓ ِعٕدي‬NRTIS ‫ لٔع ّ٘ـِاْ ٔٙدا تدا‬NVP ٚ EFV ‫ تغٌاً ٔاّٗ عّؾ ٓٛ ٔي‬



ٖ‫ عؽ دؾ داْ طدْٛ عؽ كدٔٛر لاتدً ٔدغ ؿ‬NRTIS ‫ تٗ ِغی ٓدٛ ٔي دؾ ؿ‬NVP ‫ ا‬EFV ٗ‫كب و‬



.‫گاؾي تالي طٛ ٘غ ِأغ ٚ طٔؾ ِٛ اكاٛٔٙاي ِماَٚ ٚدٛع ع ؽع‬



‫ لٔدع‬NNRTI ‫ ِّىٓ كب ٓ ٓٛؽ ِٕٔمي ؾ تاهغ وٗ تسدغ‬NRTI/NNRTI ُ ‫ ٌؼ عؽ لٔع ه ؽک‬



‫ . ِدا ٕ٘دٛؿ ٓیعدای ودافي تدؾ ي ثثدای دٓ پاودٕٙاع ٚددٛع‬NRTIS ‫هٛع ٚ سغٚع ٘فدب ؽٚؿ تعدغ‬



.‫ٔغ ؽع‬



.‫ تاهغ‬PI ‫ ، ؽک ُ هىلب عؽِاْ تا غ هاًِ ه‬NNRTI ‫ تا ؽک ُ ٌٚاٗ ساٚي‬



PI ‫( وٗ طدٛع ده‬RTV ‫ / ا‬r) 100mg BID ‫ وجؾ ب ع ؽٚ٘ا تا ِماع ؾ وُ ؽ سٛٔاٚ ؾ‬PI ٖٚ‫ عؽ گؾ‬



‫( وٗ ثدؾ ْ تدا غدؼ مٛ دب ِدي هدٛع ٔدٗ تدٗ ًدٛؽی‬NFV) ‫كب، مٛ ب ِي هٛٔغ. تٗ دـ ٍٔفٕاٚ ؾ‬



.‫هاّاا ي‬



‫ وّسؾ تاهدغ. ِدا عؽ طأّٙداي تداؽع ؽ ثدؾ‬PIs ‫( ٔلثب تٗ كا ؾ‬NFV)‫ تٗ ٔوؾ ِي ؽكغ اثاؾ ٍٔفٕاٚ ؾ‬



.‫ْ تٗ طٛتي ثاتب هغٖ كب‬



.‫ ٔسظاتي ِشلٛب ِي هٛع‬PI ،‫ ، تٗ عٌاً اثاؾ ثثای هغٖ لٔعي‬LPV/r 



.‫ تؾ ی عٚؿ ک ًٛاٗ هغٖ ع ؽٚ٘ا تٗ دغٚي 41 ِؾ دعٗ کٕاغ‬



ُ‫جدٗه 4- رژيٌ ٕبي ت٘ؿئ ػدٓ در ٍ٘ارد ػنظت درٍبُ ثزا ي ثشرگظبالُ ٗ ّ٘ج٘اّب‬

Initial regimen Failure regimen



ZDV + 3TC + (EFV or NVP) LPV/r* (or ATV/r, IDV/r) + ddI + ABC

or

LPV/r*(or ATV/r, IDV/r) + TDF + ABC

TDF + FTC + (EFV or NVP) LPV/r* (or ATV/r, FPV/r, IDV/r) + ddI + ABC

or

LPV/r* (or ATV/r, IDV/r) + ddI + ZDV

ABC + 3TC + (EFV or NVP) LPV/r* (or ATV/r, IDV/r) + ddI + ZDV





& Adopted from references number1 and 3.

* LPV/r is listed as the preferred RTV-boosted PI in this table, but other boosted PIs can be

substituted. In the absence of a cold chain, NFV can be employed as the PI component, but it is

considered less potent than an RTV-boosted PI.









33

‫گؾ ؽک ُ٘داي ٌٚادٗ سداٚي ‪ PI‬تدا هىلدب ِٛ ددٗ هدٛٔغ ، ٔسظداب ؽک دُ طدْ عَٚ عّدغ ا تدؾ كداف‬ ‫‪‬‬



‫اؽ ظچٗ ِماِٚب كب . گؾ اؽ ظچٗ ِماِٚدب عؽ عكدسؾف ٔثاهدغ ، تا دغ ِماِٚدب تدٗ ‪ِٛ PIs‬ددٛع‬



‫عؽ ؽک ُ ٌٚاٗ عٍب هىلب عؽِاْ فؾٍ هٛع .‬



‫‪ ‬گـ ٕٗ ٘اي سسّاٌي عؽ ِٛؽع هىلب ؽک ُ طْ ٚي ساٚي ‪ PI‬عثاؽ ٕغ ؿ :‬

‫‪o‬‬ ‫)‪ZDV + 3TC + SQV/r (or ATV/r, FPV/r, IDV/r‬‬ ‫‪ABC+DDI+LP V/r‬‬



‫‪o‬‬ ‫‪ZDV + 3tc + LPV/r‬‬ ‫‪ABC + ddI + NNRTI (darunavir (TMC114) or boosted‬‬

‫(فمْ عؽ چاؽچٛب ٓؾر شماما ه) )‪tipranavir (TP V/r‬‬







‫11. لٔع ا ٚلفٗ عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚٚ ؾٚكي‬

‫لٔع تؾٔاِٗ ؽ ـي هغٖ عؽِاْ (ٚلفٗ كاؿِاْ افسٗ عؽِاْ) تٗ عٕٛ ْ ه كسؾ ژي عؽ تؾطه ؿ هؾ ْ‬



‫ِجً تاّاؽ ٔي وٗ ِٛفك تٗ كؾوٛب ٚ ؾٚكي هغٖ ٔغ، تؾ ي وا٘ن ٘ـ ٕٗ ٘ا ٚ كّاب ٘اي تٍٕغِغی، ا‬



‫عؽ تاّاؽ ٔي وٗ هىلب عؽِاْ ؽ ذؾتٗ وؾعٖ ٔغ، تؾ ي فؾ ُ٘ هدغْ ِىداْ تاؿگودب تدٗ ٚ دؾٚف ٔدٛع‬



‫ٚسوي تؾؽكه هغٖ كب. ٌٚي لٔع تؾٔاِٗ ؽ ـي هغٖ عؽِاْ ذؾتٗ ِٛفمه ٔثٛعٖ، عؽ سداي ساُدؾ عؽ‬



‫٘اچ ه ؿ ِٛ ؽع فٛق ًٛاٗ ّٔي هٛع. ِا ٚلفٗ ٔاطٛ كسٗ عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكدي ِّىدٓ كدب تدٗ‬



‫عٌاً كّاب دغي ع ؽٚ، ٚلٛع تاّداؽي، دؾ سدي ٘داي ِدأع عؽِداْ طدٛؽ وي، ٚ دا عؽ عكدسؾف ٔثدٛعْ‬



‫ع ؽٚ٘ا ؿَ تاهغ. ِٕافع ٚ طٔؾ ی سسّاٌي ٚلفٗ ٔاطٛ كدسٗ عؽِداْ تلدسٗ تدٗ عٛ ِدً ِسعدغعي ؿ دٍّدٗ‬



‫ُٚعاب تاٌإي ٚ ٌّٛٔٛٛک ه تاّاؽ، عٌاً ٚلفٗ، ٓٛي عٚؽٖ ٚلفٗ ٚ ٚدٛع ا ٔثٛع ‪ِ HIV‬ماَٚ عؽ ؿِاْ‬



‫ٚلفدٗ ِسفاٚ ٕدغ. تشدت ِظسٌدؾي پاؾ ِدْٛ ع ٔلدسٗ ٘دداي فعٍدي عؽتداؽٖ طٔدؾ ی ٚ ِٕدافع ٚلفدٗ عؽِدداْ عؽ‬



‫تعِي ؿ ٓ هؾ ْ عؽ ؿ ؾ ِغٖ كب.‬



‫1-11- ٚلفٗ٘اي وٛ اٖ ِغی عؽِاْ‬

‫ع ً ٚلفٗ کٛ اٖ ِغی عؽِاْ ُغؽ ؾ ٚ ٚ ؾٚكه ِسفاٚ ٕغ ؿ دٍّٗ كدّاب ع ؽٚ، تاّداؽی ٘دای ِظسٍد‬



‫کٗ ِأع غؼ ٗ ع٘أه هٛٔغ ِإٔغ گاكدسؾٚ ٔسؾ دب دا پأ ؾ ادب، دؾ سده دا عدغَ عكسؾكده تدٗ ع ؽٚ٘دا.‬



‫ًٛاٗ عِّٛه لٔع ّ٘ـِاْ ّ٘ٗ ع ؽٚ٘ای ُغؽ ؾ ٚ ٚ ؾٚكه كب تٗ ٚ ژٖ گؾ ٚلفٗ تٗ عٍب كّاب‬



‫٘ای دغی تاهغ. تا ٓ ساي گؾ ٚلفٗ کٛ اٖ ِغی تؾ ی ِاعگه عؽ دؾ سه ٔسظداته تاهدغ، ٚ ژگده ٘دای‬





‫43‬

‫فاؽِاکٛکإساک ٚ هؾ ْ غؼ ه ع ؽٚ٘ای طاى تا غ ِغٔوؾ تاهٕغ. ًٛاٗ ٘ا ه تدؾ ی تعِده هدؾ ْ‬



‫عؽ ؿ ؾ ِغٖ كب:‬



‫لاْ ٘لسٕغ ٚ تؾ ی دؼب تٙسؾ ٔااؿ تٗ غؼ ٔغ ؽٔدغ:‬ ‫‪ ‬ؿِأه کٗ ّ٘ٗ دـ ی ؽک ُ ع ؽ ی ٔاّٗ عّؾ‬



‫ّ٘ٗ ع ؽٚ٘ا تا غ ّ٘ـِاْ لٔع هٛٔغ ٚ ا عؽ ًدٛؽی ِ داْ تدا دک دؾعدٗ ب ذدٛ ـ هدٛع. ّ٘دٗ‬



‫ع ؽٚ٘ای لٔع هغٖ، تا غ عٚتاؽٖ تٗ ًٛؽی ّ٘ـِاْ هؾٚع هٛٔغ.‬



‫لاْ ٘لسٕغ ٚ تؾ ی دؼب کدافه ٔاداؿ تدٗ غدؼ ع ؽٔدغ‬ ‫‪ ‬ؿِأه کٗ ّ٘ٗ دـ ی ؽک ُ ع ؽ ی ٔاّٗ عّؾ‬



‫ٌٚه تاّاؽ ٔثا غ ا ِغ ه ؿ ؽ ٖ ع٘اْ چادـی تظدٛؽع: لٔدع ِٛلدب ّ٘دٗ ددـ ی ع ؽٚ ده ؿَ كدب.‬



‫ؽک ُ تا غ تٗ ِشَ ٕ ٗ تاّاؽ تسٛ ٔغ غؼ ٗ طٛؽ که ؽ عٚتاؽٖ هؾٚع کٕغ، ِذغع غاؿ هٛع.‬



‫تاهدغ: لٔدع ّ٘ـِداْ‬ ‫‪ ‬ؿِأه کٗ ؽک ُ ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه هاًِ ع ؽٚ٘ا ه تا ٔاّدٗ عّؾ٘دای ِظسٍد‬



‫ّ٘ٗ ع ؽٚ٘ا ِّ ٓ كب ِٕذؾ تٗ ِٛٔٛ ؾ په عٍّه تا ع ؽٚ ه هٛع کٗ ٓٛ ٔه دؾ ٓ ٔاّدٗ عّدؾ ؽ‬



‫ع ؽع (ِعّٛ هاًِ ؽک ّٙا ه کٗ ک ‪ NNRTI‬ع ؽٔغ). عؽ ٓ ِدٛؽع عؽ للدّب 3-11 تشدت هدغٖ‬



‫كب.‬



‫‪ ‬ؿِأه کٗ تاّاؽ ِثسی تٗ ک كدّاب ددغی دا ٙغ دغ کٕٕدغٖ سادای هدٛع: ّ٘دٗ ددـ ی ؽک دُ ع ؽٚ ده‬



‫ًؾفٕوؾ ؿ ٔاّٗ عّؾ ع ؽٚ، تا غ ّ٘ـِاْ لٔع هٛٔغ.‬



‫2-11- ٚلفٗ عؽِاْ تعغ ؿ تاؽع ؽي‬

‫ؿٔاْ تاؽع ؽ ِثسی تٗ ‪ HIV‬کٗ ِعااؽ٘ای عكسٛؽ ٌعًّ تدؾ ی هدؾٚع عؽِداْ ؽ ٔغ ؽٔدغ، تا دغ تدٗ ِٕودٛؽ‬



‫پاوگاؾی ؿ ٔسماي ‪ HIV‬ؿ ِاعؽ تٗ کٛعد عؽِاْ ُغ ؽ ؾ ٚ ؾٚكه ؽ هؾٚع کٕٕغ.‬



‫ی‬ ‫ٓ ؿٔاْ ِّ ٓ كب تعغ ؿ ؿ ّاْ ّا ً تٗ لٔع عؽِاْ ع هسٗ تاهدٕغ. ًٛداٗ ٘دای لٔدع عؽ «‬



‫ٚی ٚ ساٍِگه. عكسٛؽ ٌعًّ تاٌإه ِؾ فثب تؾ ی دّٙٛؽی كیِه ؾ ْ» ِٛدٛع كب.‬



‫3-11- لٔع فاٚ ؾٔـ ا ٔٛ ؾ پآ‬

‫فاًٍٗ ؿِأه ِٕاكة تآ لٔع فاٚ ؾٔـ ا ٔٛ ؾ پآ ٚ كا ؾ ع ؽٚ٘ای ُغؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه کاِی هدٕاطسٗ‬



‫ٓ ع ؽٚ٘ا تعغ ؿ لٔدع، ؿ کّسدؾ ؿ دک ٘فسدٗ دا تدان ؿ‬ ‫ٔوغٖ كب. عٚؽٖ كٔٛر كؾِه لاتً کو‬



‫كٗ ٘فسٗ ِسفاٚی كب. لٔع ُ٘ ؿِاْ ّ٘ٗ ع ؽٚ٘دا عؽ ؽک دُ سداٚی دٓ ع ؽٚ٘دا ِّ دٓ كدب ِٕذدؾ تدٗ‬



‫53‬

‫ِٛٔٛ ؾ په عٍّه تا ‪ NNRTIs‬هٛع، ؿ دؾ ٔاّدٗ عّدؾ ٔٙدا ٓدٛ ٔه دؾ ؿ كدا ؾ ع ؽٚ٘اكدب. دٓ ِدؾ‬



‫ِّ ٓ كب طٔؾ ٔسظاب ِٛ اكاٛٔٙای ِماَٚ تٗ ‪ NNRTI‬ؽ فـ ن ع٘غ.‬



‫4-11- لٔع ٚ هؾٚع ِذغع ٔٛ ؾ پآ‬

‫ؿ ٔذا کٗ ٔٛ ؾ پآ ٌماکٕٕغٖ ٔـ ّٙای کثغی ِساتٌٛاـٖ کٕٕدغٖ ع ؽٚكدب، عؽ هدؾٚع عؽِداْ عٚؿ ْ تا دغ‬



‫عٚؿ ِعّٛي تاهغ ٚ پق ؿ عٚ ٘فسٗ تٗ عٚؿ کاِدً فدـ ن اتدغ ٚگؾٔدٗ ِٕذدؾ تدٗ فدـ ن كدٔٛر‬ ‫ٌٔ‬



‫پیكددّا ه ع ؽٚ ٚ فددـ ن تدداٌمٖٛ طٔددؾ كددّاب طٛ ٘ددغ هددغ. تٕدداتؾ ٓ عؽ تاّدداؽی کددٗ ٚلفددٗ عؽِددأه تددا‬



‫ٔٛ ؾ پآ تٗ ِغی تان ؿ عٚ ٘فسٗ ع ؽع ٚ تعغ تا دغ ْ ؽ هدؾٚع کٕدغ، ٔدٛ ؾ پآ تا دغ تدا عٚؿ ‪200 mg‬‬



‫ؽٚؿ ٔٗ تٗ ِغی 41 ؽٚؿ هؾٚع هٛع ٚ كپق تا فـ ن تٗ ‪ 200 mg‬عٚ تاؽ عؽ ؽٚؿ ع ِٗ اتغ.‬



‫5-11- لٔع ِاٛٚع ٓ ا ٕٛفٛٚ ؾ عؽ تاّاؽ ْ ِثسی تٗ عفٛٔب ّ٘ـِاْ ٘پا اب‬

‫‪:B‬‬

‫تاّاؽ ْ ِثسی تٗ عفٛٔب ّ٘ـِاْ ٘پا اب ‪ HBSAg( B‬ا ‪ِ HBeAg‬جثب) کٗ شب عؽِاْ تا ک ا چٕغ‬



‫ع ؽٚی ‪ِٛ ٚ NRTIs‬ثؾ تؾ ٘پا اب تده ٘لدسٕغ ِّ دٓ كدب عؽ ًدٛؽی لٔدع ع ؽٚ ٘پا ادب ٔٙدا ودغ غ‬



‫هٛع. گؾ ٘ؾ ک ؿ ع ؽٚ٘ای فٛق لٔع هغٖ تاهغ، تا غ تاّاؽ تٗ علب ؿ ٔوؾ وغ غ ٘پا ادب دا ٓغاداْ‬



‫کثغی پا ن هٛع.‬







‫21.گؾٖٚ٘ای طاى‬

‫کٕٕغگاْ ـؽ مه ِٛ ع‬ ‫1-21- ٌِؾ‬

‫ـؽ مه ِٛ ع ها عسؾ ٓ ؽ ٖ ٔسمداي ‪ HIV‬عؽ دّٙدٛؽی كدیِه دؾ ْ كدب. تدا دٓ کدٗ عؽِداْ‬ ‫ٌِؾ‬



‫عفٛٔب ‪ HIV‬عؽ ٔٙا ِه ٛ ٔغ ِٛفماب ِاـ تاهغ، ِا ٓ گؾٖٚ چاٌن ٘ای عؽِأه طاى طدٛع ع ؽٔدغ.‬



‫ی ٚی.‬ ‫ِدددٛ ع ٚ‬ ‫تدددؾ ی تشدددت عؽتددداؽٖ دـئادددای تدددٗ عكدددسٛؽ ٌعًّ ِؾتد دّٛ شدددب عٕدددٛ ْ «ٌِدددؾ‬



‫عكسٛؽ ٌعًّ تاٌإه تؾ ی دّٙٛؽی كیِه ؾ ْ» ِؾ دعٗ هٛع.‬



‫2-21- عفٛٔب ّ٘ـِاْ ٘پا اب ‪HBV /HIV‬‬





‫63‬

‫ِٕاكة ؾ ٓ ؽ ٘ثؾع٘ای عؽِداْ تدؾ ی تاّداؽ ْ ِثدسی تدٗ عفٛٔدب ّ٘ـِداْ ‪ HBV ٚ HIV‬ؽٚهدٓ ٔودغٖ‬



‫كب ٚ عؽِاْ تا عؽ ٔوؾ گؾفسٓ ٚ ژگه ٘ای فؾعی تاّاؽ ْ ٔذاَ ِه هٛع. تؾ ی تشت عؽتاؽٖ دـئاای‬



‫تٗ عكسٛؽ ٌعًّ ِؾتّٛ شب عٕٛ ْ «تؾؽكه ه ا ای ٚ ژٖ ٚ عؽِاْ ٚ دژٖ تاّاؽ ٙدا عؽ تاّداؽ ْ ِثدسی‬



‫ی ٚی. عكسٛؽ ٌعًّ تاٌإه تؾ ی دّٙٛؽی كیِه ؾ ْ» ِؾ دعٗ هٛع.‬ ‫تٗ‬









‫3-21- عفٛٔب ّ٘ـِاْ ٘پا اب ‪HIV ٚ c‬‬

‫ِٔاٌعای تٍٕغ ِغی تاّاؽ ْ ِثسی تٗ ٘پا ادب ‪ِ c‬دـِٓ ٔوداْ عٕ٘دغٖ ْ كدب کدٗ تدآ 02-2% ٓده 02‬



‫كاي ِثسی تٗ كاؾٚؿ ِه هٛٔغ. ٓ ِاـ ْ تا كٓ تا ؾ ٌ ٍالُ ٚ عفٛٔب ‪ HIV‬فـ ن ِه اتغ. تؾ ی‬



‫تشت ِوؾٚر تٗ عكسٛؽ ٌعًّ ِؾتّٛ شب عٕٛ ْ «تؾؽكه ه ا ای ٚ دژٖ ٚ عؽِداْ ٚ دژٖ تاّاؽ ٙدا عؽ‬



‫ی ٚی. عكسٛؽ ٌعًّ تاٌإه تؾ ی دّٙٛؽی كیِه ؾ ْ» ِؾ دعٗ هٛع.‬ ‫تاّاؽ ْ ِثسی تٗ‬



‫ی ٚی ٚ ِا ٛ تاکسؾ َٛ ٛتؾکٌٛٛؿ‬ ‫4-21- عفٛٔب ّ٘ـِاْ‬

‫عفٛٔب ‪ HIV‬طٔؾ پاوؾفب ؿ ٛتؾکٌٛٛؿ ٔٙفسٗ تٗ فعاي ؽ سغٚع 001 تؾ تدؾ ِده كداؿع. عدغ ع كدٍٛي‬

‫4‪ CD‬تؾ فؾ ٚ ٔه ٚ چٙؾٖ تاٌإه كً فعاي اثاؾ ع ؽع. كً ّ٘چٕآ ثؾ ِٕفه تؾ تاّاؽی ‪ HIV‬ع ؽع ٚ تدا‬



‫تدداؽ ٚ ؾٚكدده تددا ؾ ‪ ٚ HIV‬پاوددؾفب كددؾ عسؾ تاّدداؽی ّ٘ددؾ ٖ كددب. ِلددائً ِٙددُ عؽ ِددٛؽع ٌِددؾ‬

‫ع ؽٚ٘ای ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه عؽ تاّاؽ ْ ِثسی تٗ عفٛٔدب ّ٘ـِداْ كدً، ؾ ادة عؽِأٙدا، دغ طً ٘دای‬

‫تاٌمٖٛ ع ؽٚ ه لاتً ٛدٗ تا ؽ فاِالآ ٘ا، ِاـ ْ تا ی ٘پا ٛ ٛکالسه تا ع ؽٚ٘ای ِٛؽع كسفاعٖ عؽ ٘ؾ‬



‫عٚ عفٛٔب ٚ ظٙٛؽ كً ٔاهه ؿ ذغ غ كداطساؽ ّٕده ٘لدسٕغ . تدؾ ی تشدت ِودؾٚر تدٗ عكدسٛؽ ٌعًّ‬

‫ِؾتدددددددددددددددددددددددددّٛ شدددددددددددددددددددددددددب عٕدددددددددددددددددددددددددٛ ْ « عفٕدددددددددددددددددددددددددب ّ٘ـِددددددددددددددددددددددددداْ كدددددددددددددددددددددددددً ٚ‬

‫ی ٚی. عكسٛؽ ٌعًّ تاٌإه تؾ ی دّٙٛؽی كیِه ؾ ْ» ِؾ دعٗ هٛع.‬



‫5-21- عفٛٔب ٌٚاٗ ‪HIV‬‬

‫عفٛٔددب ٌٚاددٗ ‪ HIV‬تددٗ ِؾ سددً تلددااؽ ؿٚعؽف عفٛٔددب ‪ HIV‬گفسددٗ ِدده هددٛع. عٕدده فاًددٍٗ ؿِددأه تددآ‬

‫هٛع. ٓه ٓ ِؾسٍٗ ؿ عفٛٔب ‪، HIV‬‬ ‫عفٛٔب ٌٚاٗ ا ؿِأه کٗ ٔسه تاعی ٔلثب تٗ ‪ HIV‬لاتً کو‬



‫تاّاؽ ْ ِعّٛ عیئُ تاّاؽی غااؾ كؾِه سداع ‪ ٚ HIV‬كدٔٛر ‪ٚ HIVRNA> 100000 copies/ml‬‬





‫73‬

‫ؿِا ن ٔسه تاعی ‪ِٕ HIV‬فه ا ِثُٙ ع ؽٔغ. تؾ ی تاّاؽ ٔه کٗ عیئُ ِٔاتك تا تاّاؽی غااؾ كدؾِه ٚ‬

‫اؽ ظچٗ ِٛ دٙٗ طاؾ سسّاٌه تا ‪ HIV‬ع ؽٔغ، ؿِا ن ‪( HIVRNA‬تداؽ ٚ ؾٚكده)، عدیٖٚ تدؾ ؿِدا ن‬



‫ٔسه تاعی ‪ ،HIV‬تٗ عٕٛ ْ للّسه ؿ ؽؿ اته تا غ ٔذاَ هٛع. تاّاؽ ْ ع ؽ ی ؿِا ن ِٕفده ٔسده تداعی‬

‫ٚ تاؽ ٚ ؾٚكه تا (تا ؾ ؿ ‪ )100000 copies/ml‬ؽ ِه ٛ ْ ٌٛعٖ تٗ ‪ ، HIV‬عؽ ٔوؾ گؾفب ٌٚه‬

‫ؾ ؽ هدٛع. عؽ تاّداؽ ٔه تدا ٔسدا خ ؿِدا ن ِدثُٙ‬ ‫ؿِا ن ٔسه تاعی تا غ تعغ تؾ ی ثثای غااؾ كؾِه‬



‫ٔسه تاعی ‪ ، HIV‬تاؽ ٚ ؾٚكه پا آ، تغْٚ كاتمٗ سسّاٌه ِٛ دٙٗ تدا ٚ دؾٚف دا عیئدُ ٌٚادٗ عفٛٔدب‬

‫ؾ ؽهدٛع. عؽ تاّداؽ ٔه کدٗ‬ ‫‪ HIV‬تا غ تغْٚ ٘اچگٛٔٗ ِغ طٍٗ ع گؾ ؿِا ن ٔسده تداعی 6-4 ٘فسدٗ تعدغ‬

‫عٛ ًِ طٔؾكاؿ لاتً ٛدٙه ٔغ ؽٔغ ٚ ٔسا خ ؿِا ن ٔسه تاعی ٔٙا ِثُٙ كب، تٗ ٔغؽی غاادؾ كدؾِه‬



‫پاغ ِاوٛع. عؽ ؽ ثاّ تا عؽِاْ تاّاؽ ْ عؽ ٓ ِؾسٍٗ، ِوظي ٔالدب کدٗ هدؾٚع ؿٚع ٕ٘گداَ عؽِداْ‬

‫فٛ غ تٍٕغ ِغی ٌّٛٔٛٛک ک، ٚ ؾٌٚٛک ک ٚ ا تاٌإه ع هدسٗ تاهدغ. ِـ دب تداٌمٖٛ ‪ ART‬تدؾ ی عفٛٔدب‬

‫ٌٚاددٗ تا ددغ تددا سسّدداي ٛکلالددا سه تٍٕغِددغی ٚ کٛ دداٖ ِددغی، سسّدداي ذدداع ِماِٚددب ع ؽٚ دده ٚ ِود یی‬



‫پا ثٕغی ّ٘ؾ ٖ تا هؾٚع ؿٚعٕ٘گاَ ع ؽٚ٘ای ُغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكده عؽ تاّداؽ ٔه کدٗ تدٗ داؿگه ودظاي‬

‫ع عٖ هددغٖ ٔددغ، كددٕذاغٖ هددٛٔغ. عؽ سدداي ساُددؾ تذددـ عؽ چدداؽچٛب کدداؽ ؿِددا ه ٘ددای تدداٌإه ا اددغ هددغٖ،‬

‫عؽِاْ تاّاؽ ْ ِثسی تٗ عفٛٔب ٌٚاٗ ‪ HIV‬تا ‪ًٛ ART‬اٗ ّٔههٛع.‬







‫31.پاگاؾی ٚ پا ن تاٌإه تاّاؽ ْ ِثسی تٗ ‪HIV‬‬

‫تٗ ِشَ وظاي تسیی فؾع تٗ عفٛٔب ‪ِ HIV‬ذّٛعٗ ی ؿِؾ لثب ٘ا ٚ پا ن ٘ا تا غ ؽ ئٗ هٛع.‬



‫1-31- پاگاؾی ٚ پدا ن تداٌإه تاّداؽ ٔه کدٗ ‪ ART‬تدؾ ی ٔٙدا هدؾٚع ٔودغٖ‬

‫كب.‬

‫‪ ‬ثيَبراّی کٔ ٍَکِ اطت اس ‪ ART‬ط٘د ثجزّد اٍب درٍبُ ثزای آّٖب ػزٗ ّؼدٓ اطت : ٓ تاّاؽ ْ تا دغ‬

‫تؾ ی پا ن، پؾٚفایکله ٚ كا ؾ عؽِأٙای ٓثه ٚ ـ دب ٘دای ِدٕوُ ع هدسٗ تاهدٕغ. غاادؾ عؽ ٔسدا خ‬

‫ؿِا وای ٚ ُٚعاب تاّاؽ تا غ تٗ عٕٛ ْ فؾًسه تؾ ی ؽؿ اته ِذغع عؽِاْ ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه‬



‫‪ِ ،ARVs‬دٛؿم عؽ ؿِإدٗ ع ؽٚ٘دای دغ دغ ٚ افسدٗ ٘دای شمامدا ه ٚ تشدت عؽتداؽٖ طٔدؾ ی دداطاؾ‬

‫عؽِدداْ ؿ دٍّددٗ طٔددؾ پاوددؾفب تددٗ ددغؿ ددا ِددؾا، ٍمدده هددٛع. ّ٘چٕددآ تا ددغ ع ؽٚ٘ددای ُددغ ؽ ددؾٚ‬







‫83‬

‫ٚ ؾٚكه عؽ فٛ ًً ؿِأه ِٕوُ تٗ ٘ؾ کله کٗ عؽ تسغ ؿ عؽِاْ طٛعع ؽی کؾعٖ، پاوٕٙاع هٛع.‬

‫عؽًٛؽی فمغ ْ ِاعگه ا ٚدٛع ِو یی سسّاٌه عؽ پا ثٕغی، ک ِواٚؽ عؽ ِٛؽ پا ثٕغی (عؽ‬



‫ًٛؽی عكسؾكه) ٚ ا ک ؽ ئٗ عٕ٘غٖ طغِای تٙغ هب ؽٚ ٔه تؾ ی مٛ ب سّا ب ؿ تاّاؽ ْ ٚ‬

‫ِ أالُ ٘ای كاؿم، ِه ٛ ٕٔغ کّک کٕٕغٖ تاهٕغ.‬

‫‪ ‬ثيَبراّی کٔ ٍعيبرٕبی عٍَ٘ی ثزای ػزٗ درٍبُ ضد رتزٗ ٗيزٗطی (‪ )ARVs‬را ّدارّد: ٓ تاّاؽ ْ‬



‫تا دغ تددٗ ٓددٛؽ ِددٕوُ تددا تؾؽكدداٙای ؿِا وددگا٘ه ٚ ِعا ٕددٗ فاـ دده پددا ن هددٛٔغ، پؾٚفایکلدده ٘ددای‬

‫ِٕاكة ؽ ئٗ ٚ ِذغع عؽ ًٛؽی ٚدٛع ِعااؽ ٘ای هؾٚع عؽِاْ، تؾ ی عؽِاْ تا ‪ ARV‬ؽؿ اته‬

‫هٛٔغ.‬









‫‪ ‬پبيغ ػبخؾ ٕبی آسٍبيؼگبٕی قجو اس ‪:ART‬‬



‫ؾ ؽ هدٛع. ِگدؾ ْ کدٗ ٔسدا خ غادؾ ِٕسودؾٖ ٚددٛع ع هدسٗ تاهدغ‬ ‫ثاؽ‬ ‫‪ ‬تعداد طي٘ه 4‪٘ CD‬ؾ 6 ِاٖ‬

‫( فب كؾ ع عغ ع كدٍٛي ٘دای 4‪ CD‬دا ودظاي عفٛٔدب فؾًدب ٍٓدة). گدؾ هدؾٚع ‪ِ ART‬دٛؽع‬

‫تشدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددت تاهدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغ‬



‫ؾ ؽ هٛع. ؿ ٔوؾ ِداؽی کدا٘ن‬ ‫(4‪ 350cell/mm3 CD‬ا کّسؾ تاهغ) هّاؽم 4‪٘ CD‬ؾ كٗ ِاٖ‬

‫4‪ CD‬عؽ ٘ؾ تاّاؽ كا ٔٗ 3‪ 50 cell /mm‬كب. ِا ِّ ٓ كب کا٘ن طاٍده كدؾ عسؾ تدٗ ٚ دژٖ تدا‬

‫عفٛٔب ّ٘ـِاْ ِوا٘غٖ هٛع.‬



‫‪ ‬ثبر ٗيزٗطی. تا ٓ کٗ ؿِا ن تاؽ ٚ ؾٚكه پؾ٘ـ ٕدٗ كدب، ِدا ٘ـ ٕدٗ ٘دای ‪ ART‬تدغْٚ ٔوداؽی‬

‫تلااؽ تا ؾ كب (ع ؽٚ٘ای ته فا غٖ، تلسؾی عؽ تاّاؽكساْ ، ِٛ ؽع ه لب). تٕاتؾ ٓ ٔذداَ دٓ‬

‫ؿِا ن ٍِٔٛب كب. عؽ ًٛؽی ِ اْ تاؽ ٚ ؾٚكه تا غ عؽ فٛ ًدً ؿِدأه ِوداتٗ عدغ ع كدٍٛي‬



‫4‪ CD‬کٕسؾي هٛع. ٔساذدٗ ؿِدا ن تدٗ هدغی عفٛٔدب ‪ HIV‬هداؽٖ ع ؽع. تداؽ ٚ ؾٚكده پدا آ -0001(‬



‫)‪ٔ 5000copies/ml‬واْ عٕ٘غٖ پاوؾفب ٘لسٗ ٚ تداؽ ٚ ؾٚكده تدا )‪ٔ (>100000copies/ml‬وداْ‬

‫عٕ٘غٖ طٔؾ تا تؾ ی پاوؾفب كؾ ع كب.‬



‫ؾ ؽ هٛٔغ.‬ ‫‪ ‬پبّو آسٍبيغ ٕبی عٍَ٘ی ّ٘أٔٛؽ کٗ عؽ ُّاّٗ 3 ِغٖ كب تا غ‬









‫93‬

‫2-31- ِٛؿم تاّاؽ لثً ؿ هؾٚع ‪ART‬‬

‫هؾٚع ‪ ART‬تٗ ٔدغؽی ٚؽک ٔدق كدب. لثدً ؿ هدؾٚع ‪ ART‬ؽ ئدٗ عٕ٘دغگاْ ِؾ لثدب تٙغ هدسه تا دغ تدا‬

‫عؽِدأه‬ ‫تاّاؽ ْ تؾ ی عاآ ٓ کٗ عؽِاْ چمغؽ تؾ ی ٔٙا ّ٘اب ع ؽع، سسّا تٗ کغ ِاک ؿ ٘دغ‬

‫عكب ِده اتٕدغ ٚ عادآ ٚ ژگده ٘دای فدؾعی تدؾ ی ٔسظد اب تٙسدؾ ٓ ؽک دُ ِٕاكدة تدا كدثک ؿٔدغگه ٔٙدا‬



‫ًشثب کٕٕغ. ؽ ئٗ عٕ٘غگاْ تا غ ؽک ُ ع ؽٚ ه تؾٔاِٗ ؽ ـی هدغٖ ؽ تدا تاّداؽ ْ ِدؾٚؽ کٕٕدغ ٚ ِّٔدئٓ‬

‫عؽتدداؽٖ عٚؿ ک، تؾٔاِددٗ، ٔااؿ٘ددا ٚ ِشددغٚع سٙای غددؼ ه، ٔشددٖٛ‬ ‫هددٛٔغ کددٗ تاّدداؽ ْ عكددسٛؽ ی ٌِددؾ‬

‫ٔگٙغ ؽی ع ؽٚ، ثؾ ی ٔأٍِٛب، كّاب ٘ای ع ؽٚ ه ٚ ٔٛع ٚ کٕوٙا ه کٗ تا غ فدٛؽ گدـ ؽم هدٛٔغ ٚ‬



‫ٔادددددددددددددـ ِددددددددددددداعگه ٘دددددددددددددای ؿَ تدددددددددددددؾ ی ثدددددددددددددؾ ی ٔدددددددددددددأٍِٛب ؽ عؽد کدددددددددددددؾعٖ ٔدددددددددددددغ.‬

‫ؽ ئٗ عٕ٘غگاْ تا غ تٗ تاّاؽ ْ ُٛاز عٕ٘غ کٗ ع ؽٚ٘ای ُغ ؽ ؾٚ ٚ ؾٚكه تا غ علاما ِٔاتك عكسٛؽ ی‬

‫ٔاعؽكددب، ٚ ددؾٚف تددٗ‬ ‫هددٛٔغ. ٔددٛ ع ع ؽٚ٘ددای ‪ِ ARVs‬شددغٚع كددب ٚ عؽ ًددٛؽی ٌِددؾ‬ ‫ٌِددؾ‬



‫كؾعب تٗ ع ؽٚ٘ا ِماَٚ ِاوٛع. ٓ تٗ ِعٕه عغ ع کّسؾ گـ ٕٗ ٘دای ع ؽٚ ده ٚ داثاؾ کّسدؾ عؽِداْ عؽ‬

‫ٕغٖ كب. ّ٘چٕآ ِّ ٓ كب تٗ ِعٕه ْ تاهغ کدٗ تاّداؽ ْ ِده ٛ ٕٔدغ ٚ دؾٚف ِمداَٚ ؽ تدٗ هدؾ ک‬

‫دٕله طٛع ٚ ا عؽ ًٛؽی تاؽع ؽی تٗ ٔٛؿ ع ِٕسمً کٕٕغ. تاّاؽ ْ تا غ تغ ٕٔدغ کدٗ ع ؽٚ٘دای ‪ِ HIV‬دأع‬



‫ٔسماي عفٛٔب تٗ ع گؾ ْ ّٔه هٛٔغ. ًٛاٗ ٘ا ه تؾ ی ِادـم دٕلده ِّٔدئٓ دؾ ٚ دسٕداب کاِدً ؿ‬

‫كا ؾ فعاٌاسٙای پؾطٔؾ ( ؿ دٍّٗ كٛؿْ ٚ كؾٔگ ِوسؾد) تؾ ی دٍٛگاؾی ؿ ٔسواؽ ٚ ؾٚف تا غ تدٗ‬

‫علب ع ِٗ اتٕغ. تا غ تؾ كسفاعٖ ؿ کأغَٚ عؽ فعاٌاب دٕله ٚ عغَ هسؾ د كٛؿْ دا ٚكدا ً ٌِدؾ‬



‫ِٛ ع سسه تا ع گؾ فؾ ع ٌٛعٖ تٗ ‪ HIV‬اکاغ هٛع.‬

‫تاّاؽ ْ تا غ تغ ٕٔغ کٗ گؾ ٚ ؾٚف ٔٙا تٗ تعِه ؿ ‪ِ ARVs‬ماِٚب پاغ کٕغ ٚ ٔٙا ٚ ؾٚف ؽ تٗ فدؾع‬

‫ع گؾ ِٕسمً کٕٕغ ِّ ٓ كب ع ؽٚ٘ای ‪ HIV‬عؽ ْ فؾع ِٛثؾ ٔثاهٕغ. گؾ هؾ ک دٕله تاّاؽ عیٖٚ تؾ‬



‫ٚ ؾٚكه کٗ ؿ لثً ع هسٗ، تا ک ٚ ؾٚف ِماَٚ ٌٛعٖ هٛع، ِّ ٓ كب گـ ٕٗ ٘ای عؽِدأه ِشدغٚع ؾ‬

‫هدٛٔغ. ٘پا اددب ‪٘ ، C‬پا ادب ‪ ٚ B‬كددا ؾ عفٛٔسٙدا ه کددٗ ؿ ٓؾ دك ِاددـم دٕلده ِٕسمددً ِده هددٛٔغ ِإٔددغ‬

‫كافٍاق ٚ گٛٔٛؽٖ ِّ ٓ كب تآ هؾکای دٕله ِثسی تٗ ‪ِٕ HIV‬سمً هدٛٔغ. سسده عؽ ًدٛؽی دثداؽ‬



‫تٗ لٔع ‪ِ ٓ ARVs‬ؾ تا غ تا عكسٛؽ پـهک ٔذاَ گاؾع ٚ ِعّٛ تٙسؾ كب کٗ ّ٘ٗ ع ؽٚ٘ا تیفاًٍٗ‬

‫لٔع هدٛٔغ. ِدٛؽع كدسجٕای دٓ ًٛداٗ ِّ دٓ كدب ؽک دُ ٘دای سداٚی ‪ NNRIs‬تاهدٕغ. عؽ دٓ ِدٛؽع‬

‫‪ NNRIs‬تا غ عؽ ًٛؽی ِ اْ سغٚع ک ٘فسٗ تعغ ؿ لٔع ‪ NNRIs‬ع ِٗ اتٕغ. سسه ٚلفٗ ٘دای علامدا‬





‫04‬

‫کٕسؾي هغٖ ِه ٛ ٕٔغ ِٛدة ذاع ِٛ اكاٛٔٙای ِماِٚب ع ؽٚ ه هٛٔغ. ؿ دٓ گؼهدسٗ دٓ ِدؾ گـ ٕدٗ‬

‫٘ای عؽِأه ٕغٖ ؽ ِشغٚع طٛ ٘غ كاطب ٚ عؽ ًٛؽی ِ اْ تا غ سسه ؿ ٚلفٗ ٘دای کٛ داٖ دسٕداب‬



‫هٛع. عؽتاؽٖ سسّا ه کٗ ِؾ دعاْ ٔسٛ ٕٔغ ع ؽٚی ‪ ARVs‬ؽ تٗ ِغی ک ا چٕغ ؽٚؿ (ِجدً تاّداؽی،‬

‫کٕٕغ تشت کٕاغ.‬ ‫عٛ ؽٍ ٔأٍِٛب دغی، تلسؾی ٚ ا كا ؾ هؾ ْ پان تإه ٔوغٖ) ٌِؾ‬



‫جدٗه 1- ط٘االت ٌٍٖ در ثيَبراّی کٔ ّبٍشد درٍبُ ضد رتزٗ ٗ ٗيزٗطی ٕظتْد‬

‫ا ف ؾ ِه کٕاغ عؽِاْ ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكه ِٛثؾ كب؟‬

‫ٔوؾ اْ عؽ تاؽٖ عؽِاْ ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكه چالب؟‬

‫ف ؾ ِه کٕاغ ٓ ع ؽٚ٘ا تؾ ی هّا چٗ ِه کٕغ؟‬

‫ا ِاعٖ غ ع ؽٚ٘ا ساْ ؽ ٘ؾ ؽٚؿ ٚعؽ كؾ كاعب ٌِؾ کٕاغ؟‬

‫ا ف ؾ ِه کٕاغ تٗ ٔغ ؿٖ کافه ٔگاـٖ ٚ ِاعگه ٌِؾ ع ؽٚ٘ا ؽ ع ؽ غ؟‬

‫ا ِه ع ٔاغ عؽ ؽک ّٙای ع ؽٚ ه ِٛدٛع ٘ؾ ؽٚؿ تا غ عغ ع ٔلثسا ؿ اعی لؾى تظٛؽ غ؟‬

‫ا ِاغ ٔاغ ٓ ع ؽٚ٘ا عٛ ؽُه ع ؽٔغ کٗ ِّ ٓ كب عٌاٍه تؾ ی لٔع ع ؽٚ ٔثاهٕغ ٚ عؽ ٓ ساٌب هّا تا غ ٓ عٛ ؽٍ شًّ‬

‫ؽ کٕاغ؟‬

‫چٗ ع ؽٚ٘ای ع گؾی ؿ دٍّٗ ع ؽٚ٘ای تغْٚ ٔلظٗ ٚگاا٘ه ٌِؾ ِه کٕاغ؟‬

‫تؾٔاِٗ غؼ ه طاًه ع ؽ غ؟‬

‫ا ِٛ ع، ٌ ً ا سوان ٌِؾ ِه کٕاغ؟‬

‫ی ٚی هّا ٍِٔع كب ِّٚ ٓ كب تٗ هّا عؽ ؿِإٗ ٌِؾ ع ؽٚ کّک کٕغ؟‬ ‫ا چٗ کله ؿ ُٚعاب‬









‫14‬

‫3-31- پا ن تاّاؽ ٔه کٗ ‪ ART‬ؽ هؾٚع ِه کٕٕغ‬

‫تاّاؽ ٔه کدٗ دک ؽک دُ دغ دغ ‪ ART‬ؽ هدؾٚع ِده کٕٕدغ تا دغ عؽ ِداٖ ٚي سدغ لً عٚتداؽ تدؾ ی ؽؿ داته‬



‫کاؽ ه، پا ثٕغی ٚ لاتٍاب شًّ ٚ ثؾ ی ٔأٍِٛب ؽک ُ ٚ ـ ب هٛٔغ.‬



‫1-3-31- پا ن ؿِا وگا٘ه تعغ ؿ ‪ART‬‬

‫ده ؿ ٔسدا خ کدا٘ن تداؽ‬ ‫ٌٚآ ٔوأٗ ِٛفمادب ‪ ART‬کدا٘ن تداؽ ٚ ؾٚكده كدب. پاكدض ٌّٛٔٛٛک دک‬



‫ٚ ؾٚكه كب ٚ تٕاتؾ ٓ ع ؾ ؾ فاق ِه فسغ. تٙسؾ ٓ ٚكداٍٗ پدا ن ‪ ART‬تداؽ ٚ ؾٚكده ٚ عدغ ع 4‪CD‬‬



‫كب.‬



‫‪ ‬ثبر ٗيزٗص: ‪ VL‬عؽ ًٛؽی ِ اْ تؾ ی ؽؿ اته ِٛفماب ؽک دُ تا دغ 8-4 ٘فسدٗ تعدغ ٔدغ ؿٖ گادؾی‬



‫هددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٛع.‬



‫كمّٛ ِه کٕغ. پا ن تعغی تداؽ ٚ ؾٚكده‬ ‫‪ِ VL‬عّٛ ٓه 42-61 ٘فسٗ تٗ کّسؾ ؿ سغ لاتً کو‬



‫تٗ فٛ ًً 4-3 ِاٖ تا غ ٔذاَ هٛع. تٗ ِشَ ٕ ٗ تداؽ ٚ ؾٚكده تدٗ کّسدؾ ؿ سدغ كدسأٗ ؿِدا ن‬



‫( کّسددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددؾ ؿ‬



‫‪ )50 copies/ml‬ؽكداغ ( دا ‪ 60-70 copiaes/ml‬تلدسٗ تدٗ لدب ِٛددٛع) تا دغ عؽ ّ٘داْ سدغ تداله‬



‫تّأغ. تاؿ ُ٘ اکاغ ِه هٛع کٗ عدغَ ِ داْ ٔذداَ ‪ VL‬عؽ سداي ساُدؾ ِٕعده تدؾ ی هدؾٚع ‪ART‬‬



‫ٔالب.‬



‫ؾ ؽ هٛع تدٗ ددـ عؽ ِدٛ ؽع ه لدب‬ ‫‪ ‬ػَبرع طي٘ه 4‪ :CD‬هّاؽم كٌٍٛٙای 4‪ CD‬تا غ ٘ؾ 6 ِاٖ‬



‫تاٌإه کٗ تؾ كاف ٔااؿ ؿٚع ؾ ٔذاَ ِه هٛع.‬



‫ؾ ؽ هٛٔغ.‬ ‫‪ ‬پبّو آسٍبيغ ٕبی عٍَ٘ی ّ٘أٔٛؽ کٗ عؽ دغٚي 7 ٔواْ ع عٖ هغٖ كب تا غ‬



‫‪ ARV‬خبؽ‬ ‫جدٗه 7- تکزار ثزرطی ای آسٍبيؼگبٕی، عٍَ٘ی ٗ ثز حظت ٍـز‬









‫24‬

43

‫41. پا ن پا ثٕغی‬

‫پا ثٕغی ٘ؾ تاّاؽ تٗ ‪ ART‬تا غ ٓه ٚ ـ ب ٘ای عؽِأگا٘ه ِعّٛي كٕذاغٖ ٚ ثثدب هدٛع. عؽ ًدٛؽی‬



‫تؾگوب ِذغع تاؽ ٚ ؾٚكه، تا غ ّ٘اوٗ پـه اْ عؽتاؽٖ پا ثٕغی تٗ عؽِاْ تا تاّاؽ ْ گفسگٛ کٕٕغ. تٙإٗ‬



‫كددداؿی پا ثٕدددغی عؽ چٙددداؽ دددا هدددن ِددداٖ ٚي عؽِددداْ تدددؾ ی ّٓإددداْ ؿ ِٛفمادددب تٍٕدددغ ِدددغی ّٛٔدددٛ‬



‫ٚ ؾٌٚٛک ک، كؾٔٛهب كاؿ كب. ٔواْ ع عٖ هغٖ كدب گدـ ؽم طدٛع تاّداؽ ِدٛثؾ ؾ ٓ ٚكداٍٗ كدٕذن‬



‫پا ثٕغی كب. تا ٓ ساي ٓثك تعِه ِٔاٌعای گـ ؽم تاّاؽ ؿ پا ثٕدغی طدٛب تدٗ عٕدٛ ْ پدان تإده‬



‫کٕٕددغٖ پا ثٕددغی طددٛب، ؽؿم ِشددغٚعی ع ؽع. گددـ ؽم تاّدداؽ ؿ پا ثٕددغی کّسددؾ ؿ سددغ ٍِٔددٛب تا ددغ تددٗ‬



‫ٍمدده هددٛع. پددان ؿ هددؾٚع ( ددا غااددؾ) ‪، ART‬‬ ‫عٕددٛ ْ ددک پددان تإدده کٕٕددغٖ ٚ لعدده پا ثٕددغی ُددعا‬



‫ؽؿ اته ِاعگه تاّاؽی تدؾ ی پا ثٕدغی تدٗ ‪ّ٘ ART‬ادب ع ؽع. عٛ ِدً ِؾتدّٛ تدٗ تاّداؽ کدٗ تدا پا ثٕدغی‬



‫فعا ٔددٗ ٌ ددً ٚ ِددٛ ع، كددٛ ع کددُ، فمددغ ْ سّا ددب‬ ‫ّ٘ؾ ٕ٘ددغ عثاؽ ٕددغ ؿ: فلددؾعگه، ٌِددؾ‬ ‫ُددعا‬



‫دسّاعه، ٔغ هسٓ عسماع تٗ ثؾ تظوه عؽِاْ، ته ثثدا ه ِلد ٓ، ٌٚٛ دب ٘دای ِسٕدالَ (ِجدً ع ؽٚ٘دا،‬



‫ِل ٓ، ِؾ لثب کٛعد، غؼ ، کاؽ). تاوسؾ ٓ عٛ ًِ لاتً غااؾٔدغ. پدان ؿ هدؾٚع ‪ ART‬تا دغ ِغ طٍدٗ‬



‫٘ای ِٕاكدة ٔذداَ هدٛع ٚ ِٕداتع سّا دب پا ثٕدغی تدؾ ی کّدک تدٗ تاّداؽ ْ عؽ غٍثدٗ تدؾ ِٛ ٔدع سسّداٌه‬



‫پا ثٕغی ِوظي هٛٔغ. كالسُ سّا ب تاّداؽ تؾؽكده هدٛع ٚ عؽتداؽٖ کلده کدٗ ؿ ُٚدعاب ‪ HIV‬تاّداؽ‬



‫ٍِٔدددددددددددددددددددع كدددددددددددددددددددب، كدددددددددددددددددددٛ ي هدددددددددددددددددددٛع. طدددددددددددددددددددأٛ عٖ ٚ عٚكدددددددددددددددددددساْ عٌلدددددددددددددددددددٛؿ‬



‫ع ؽٚ٘دا ٚ ّ٘ داؽی عؽ کٕسدؾي عدٛ ؽٍ ٔدأٍِٛب، کّدک کٕٕدغ. تدؾ ی‬ ‫ِه ٛ ٕٔغ عؽ اع ٚؽی ٌِؾ‬



‫ع ؽٚ٘دا تدٗ‬ ‫تاّاؽ ٔه کٗ عفٛٔب ‪ HIV‬ؽ عؽ ؿٔغگه طٛع تٗ عٕٛ ْ ک ِلئٍٗ ُِٙ پؼ ؾفسٗ ٔغ، ٌِؾ‬



‫ِدٛ ع ِده ٛ ٔدغ تدٗ ًدٛؽی تؾٔاِدٗ ؽٚؿِدؾٖ‬ ‫ؽغُ ٚدٛع ِٛ ٔع تاٌمٖٛ پا ثٕغی ِإٔغ ٌ دً ٚ دا ٌِدؾ‬



‫عؽ غ. ِاعگه تاّاؽ تؾ ی پؼ ؾم ٚ شًّ عٛ ؽٍ ٔأٍِٛب ها ع ‪ ART‬تا غ ؽؿ اته هٛع. ٓ ِلئٍٗ‬



‫عؽ ٔسظداب ع ؽٚ٘ددای ‪ِ ARV‬سٕاكددة تددؾ ی ٘ددؾ فددؾع کّدک کٕٕددغٖ كددب. كددسؾ ژ ٙای کٕسددؾي عددٛ ؽٍ‬



‫ٔأٍِٛب پان ؿ هؾٚع ؽک ُ هدؾر ع عٖ هدٛٔغ. تعِده پـهد اْ لثدً ؿ ذدٛ ـ ‪ ARVs‬تدا كدسفاعٖ ؿ‬



‫لؾى ٘ای ع ؽّٚٔا ا لؾًٙای ٌِٛسه ٚ ساِآ تاّاؽ ْ ؽ ؿ ٔوؾ پا ثٕغی ِه ؿِا ٕغ. ٓ کاؽ ؿِا ه‬



‫تٗ تاّاؽ ْ ِ اْ ِه ع٘غ ا تثإٕغ چگٛٔٗ ِه ٛ ْ تٗ ؽک ُ ع ؽٚ ه پا ثٕغ تٛع، عؽِاْ چگٛٔٗ تؾ كثک‬







‫44‬

‫ؿٔغگه ؽٚؿ ٔٗ ٔٙا اثاؾ طٛ ٘غ گؼ هب ٚ تدؾ ی كداؿگاؽی تدا ؽک دُ ع ؽٚ ده چدٗ غااؾ ده ؿَ كدب.‬



‫کاؽ ؿِا ه ٘ای ع ؽّٚٔا ْ كب کٗ تاّاؽ ْ تا ثدؾ ی ددأثه ٔدأٍِٛب سسّداٌه ٔاهده ؿ‬ ‫ٔمٔٗ ُع‬



‫ع ؽٚ٘ای ُغؽ ؾٚٚ ؾٚكه، ؽٚتؾٚ ّٔه هٛٔغ. ّ٘چٕآ تعِه پـه اْ ِاعگه تاّاؽ تؾ ی پا ثٕغی تٗ‬



‫‪ ART‬ؽ تا ؽ ئٗ كا ؾ ِؾ لثسٙا ٚ ؽک ُ عؽِأه ِإٔغ عؽِاْ كً ٔٙفسٗ ؽؿ اته ِه کٕٕغ ٚ ٔٙا ؽ تؾ ی‬



‫پا ثٕغی کاًِ ِاعٖ ِه کٕٕغ. تؾ ی تاّاؽ ٔه کٗ ع ؽٚ٘ای ‪ ART‬ؽ ِه طٛؽٔغ ؽؿ داته پا ثٕدغی عؽ ٘دؾ‬



‫ٚ ـ ددب عؽِأگددا٘ه ّ٘اددب ع ؽع. ثددؾ ی دددأثه ٔددأٍِٛب عٍددب هددا ع کددا٘ن پا ثٕددغی تددٗ ‪ ART‬كددب.‬



‫پؾكن عؽتاؽٖ ٚدٛع ثؾ ی دأثه ٔأٍِٛب ع ؽٚ٘ای ‪ ٚ ARV‬ؽؿ اته ٛ ٔا ه تاّداؽ تدؾ ی پدؼ ؾم ٚ‬



‫شًّ ٔٙا تا غ ع ِٗ اتغ. کٕسؾي علاك تاّاؽ تؾ ی عؽِاْ ثؾ ی دأثه ٔأٍِٛب ٚ عؽ ٔوؾ ع هسٓ غااؾ‬



‫عؽ ‪ ART‬عؽ ًٛؽی عغَ شًّ ثؾ ی ٔأٍِٛب، ؿَ كب. ؽ ئٗ سّا ب تؾ ی تٙثٛع ا سفظ پا ثٕغی‬



‫ٍِٔٛب تا غ ع ِٗ ع هسٗ تاهغ. تعِه كٛ ی ُِٙ عؽ دغٚي8 ؽ ئٗ هغٖ ٔغ.‬



‫جدٗه 3- ط٘االت ٌٍٖ ثزای ثيَبراّی کٔ درٍبُ ضد رتزٗ ٗ يزٗطی را پذيزفتٔ اّد‬



‫ا هّا طٛع اْ ع ؽٚ٘ا ساْ ؽ ٌِؾ ِه کٕاغ ا کله ٔٙا ؽ تٗ هّا ِه ع٘غ؟‬

‫چٗ ع ؽٚ٘ا ه ِه طٛؽ غ؟تا چٗ عٚؿی؟چٗ ِٛلع ع ؽٚ٘ا ؽ ِه طٛؽ غ؟‬

‫عؽ27 كاعب گؼهسٗ دٕغ تاؽ ع ؽٚ٘ا ساْ ؽ ٔظٛؽعٖ غ؟عؽ ک ٘فسٗ کؼهسٗ؟عؽ ک ِاٖ گؼهسٗ؟‬

‫ا ٘اچگاٖ پان ِه غ تظوه ؿ ع ؽٚ٘ا ساْ ؽ ٔظٛؽ غ؟‬

‫ا طٛؽعْ ع ؽٚ٘ا پان ع گؾ ْ ؽ سساغ؟‬

‫چٗ ِٛلع تاوسؾ ع ؽٚ٘ا ساْ ؽ ِّ ٓ كب ٔظٛؽ غ؟‬

‫ا ٘اچگاٖ ع ؽٚ٘ا تؾ ی هّا عٛ ؽٍ ذاع کؾعٖ كب؟‬

‫چٗ چاـی تان ؿ ّ٘ٗ ٌِؾ ع ؽٚ ؽ تؾ ی هّا عهٛ ؽ ِه کٕغ؟‬









‫51.پا ن ٚ کٕن٘ای ٔأٍِٛب تٗ ع ؽٚ٘ای ‪ARV‬‬



‫1- 51- ؿِإٗ‬

‫تا ْ کٗ عٛ ًِ ِسعغعی عؽ پا ثٕغی تٗ عؽِاْ ِغ طٍٗ ع ؽٔغ ِا ٚ کٕوٙای ددأثه ٔدأٍِٛب تدٗ ع ؽٚ٘دا‬



‫ؿ دٍّٗ ِّٙسؾ ٓ عٛ ًِ ٘لسٕغ. عؽ ک کاؽ ؿِا ه، تاّاؽ ْ ع ؽ ی ثؾ ی ٔأٍِٛب 31 تاؽ کّسؾ ؿ‬



‫فؾ ع تغْٚ ثؾ ی ٔأٍِٛب، پا ثٕغی 001- 59 عؽًغی تٗ عؽِداْ ع هدسٕغ. پدا ن ٚ کٕسدؾي ٚ کٕودٙای‬



‫ٔأٍِٛب تٗ ‪ ARVs‬عؽ عاآ ؽک دُ ِٛفدك ‪ HIV‬كؾٔٛهدب كداؿ كدب. تدا ْ کدٗ ٚ کٕودٙای ٔدأٍِٛب‬





‫54‬

‫ها ع ٚ غٍة لاتً پان تإه ٘لسٕغ، ِا کٕسؾي ٔٙا تا غ تؾ سلة فؾع تاهغ. تاّداؽ ْ تا دغ گدا٘ه ع هدسٗ‬



‫تاهٕغ کٗ ؿَ كب ٘ؾگٛٔٗ ٚ کٕن ٔأٍِٛب عؽ كؾع ٚلب تٗ ؽ ئدٗ عٕ٘دغٖ ِؾ لثدب پـهد ه گدـ ؽم‬



‫هددددددددددددددددٛع. پددددددددددددددددان ؿ هددددددددددددددددؾٚع ددددددددددددددددک ع ؽٚی دغ ددددددددددددددددغ تا ددددددددددددددددغ تددددددددددددددددا تاّدددددددددددددددداؽ ْ‬



‫عؽتاؽٖ ثؾ ی ٔأٍِٛب ها ع ٚ عؽِاْ ٘ای ِٛدٛع تؾ ی تٗ سغ لً ؽكدأغْ هدغی دٓ ثدؾ ی ِودٛؽی‬



‫ّٔٛع. عٛ ًِ ِسعغعی ؿ دٍّٗ تاّاؽ ٙدای ّ٘ـِداْ، ع ؽٚ٘دای لد آ عٕ٘دغٖ فعٍده تاّداؽ، عكسؾكده تدٗ‬



‫ؽک ُ ٘ای دا گـ ٓ ٚ كداتمٗ عدغَ شّدً ع ؽٚ ده تاّداؽ، تؾکٕسدؾي ٚ کدٕن ٘دای ٔدأٍِٛب ثدؾ طٛ ٕ٘دغ‬



‫ع هب. تٗ عیٖٚ گـ ؽم تاّاؽ ؿ هغی ٚ کدٕن ِّ دٓ كدب تدا فلداؾ تداٌإه ِٔاتمدب ٔغ هدسٗ تاهدغ. (‬



‫ِجی تعِه تاّاؽ ْ ِّ ٓ كب ًؾ ؽ تان ؿ سدغ تدؾ عیئدُ ع هدسٗ تاهدٕغ. عؽ ساٌا دٗ تعِده ع گدؾ‬



‫اٗ ع ؽٔغ ٚ ٓ ُِٛٛع عؽ ؿِداْ عؽِداْ ٚ کدٕن ٘دای ددأثه تا دغ عؽ‬ ‫کّسؾ ؿ سغ ٚ لعاب تؾ عیئُ‬



‫ٔوؾ تاهغ.) عؽ ٓ تظن تعِه ؿ ها ع دؾ ٓ ثدؾ ی ٔدأٍِٛب ِودا٘غٖ هدغٖ ع ؽٚ٘دای ‪ِ ARV‬دؾٚؽ‬



‫ِاوٛع ٚ كسؾ ژ ٙای کٕسؾي ثؾ ی ٔأٍِٛب تااْ ِه هٛع.‬



‫2- 51- ؽؿ اته‬

‫ِؾسٍٗ ٚي: تا غ ِوظٌای ه ا ب تاّاؽ ؽ تا كٛ ی ؿ ؾ ؽٚهٓ کؾع. هغی، هؾٚع ٚ عفعای عیئُ‬



‫ؽ ِوظي کٕاغ. ّ٘چٕآ ؽٚٔغ غااؾ ی عیئُ تاّاؽ تا گؼهب ؿِاْ، کّک کٕٕغٖ كب. كئٛ ي عؽتداؽٖ‬



‫ٓ کٗ ا تاّاؽ عؽِأه تؾ ی ل آ عیئُ ِسشاْ کؾعٖ كب ٚ ٓ کٗ ا عؽِأٙا کّدک کٕٕدغٖ تدٛعٖ‬



‫ِه کٕغ‬ ‫ٔغ ا ٔٗ ٔاـ ُِٙ كب. تؾؽكه ٓ کٗ عؽ ساي ساُؾ تاّاؽ چگٛٔٗ ؽک ُ ع ؽٚ ه ؽ ٌِؾ‬



‫ثدداؽ ٔٙددا ؽ‬ ‫ِدده کٕاددغ؟»، «چٕددغ ٚلددب‬ ‫ه ٔواددؾ « عؽ سدداي ساُددؾ چددٗ ع ؽٚ٘ددا ه ٌِددؾ‬ ‫تددا كددٛ‬



‫ِدددددددددددددددددده کٕاددددددددددددددددددغ؟» ؿ ٘ددددددددددددددددددؾ ع ؽٚ چٕددددددددددددددددددغ لددددددددددددددددددؾى ٌِددددددددددددددددددؾ‬ ‫ٌِددددددددددددددددددؾ‬



‫ًدشاز ع ؽٚ ٘دا‬ ‫ِه کٕاغ؟»، « ع ؽٚ٘ا ؽ تا غدؼ ِادً ِده کٕادغ دا تدغْٚ غدؼ ؟» عؽ ودظاي ٌِدؾ‬



‫ِماع ؾ تا ؾ ؿ ِاـ ْ ًٛاٗ هغٖ) ِّ ٓ‬ ‫ٔاعؽكب ع ؽٚ٘ا (ِإٔغ ٌِؾ‬ ‫کّک کٕٕغٖ كب. ٌِؾ‬



‫كب تاعت ثؾ ی ٔأٍِٛب هٛعکٗ غٍة ؽ ئٗ عٕ٘غگاْ طغِای ْ ؽ ٔاع غٖ ِه گاؾٔغ.‬



‫ِؾسٍٗ عَٚ: ؽؿ داته هدغی ٚ کدٕن تدٗ ِٕودٛؽ عادآ ٌدـَٚ ع ِدٗ دا لٔدع ؽک دُ فعٍده. تؾؽكده ِ داْ‬



‫عكسؾكه تٗ ؽک دُ ‪ ARV‬ددا گـ ٓ عؽ دٓ ؽؿ داته ّ٘ادب ع ؽع. تاودسؾ ثدؾ ی ٔدأٍِٛب طدٛع تظدٛع‬





‫64‬

‫ا ِسٛكْ ٔغ ٚ تا ِؾ لثدب ٘دای سّدا سه، تاّداؽ ْ غٍدة ِاسٛ ٕٔدغ‬ ‫ِشغٚع هٛٔغٖ ٚ ؿ ٔوؾ هغی طفا‬



‫ع ؽٚ٘ای فعٍه طٛع ؽ ع ِٗ عٕ٘غ. ٓ ِؾ تٗ ٚ ژٖ تؾ ی عیئُ گٛ ؽهه ًشب ع ؽع. ( ؿ دٍّٗ ٙٛع،‬



‫ع ؽٚ٘ا تدا غدؼ (عؽ‬ ‫كسفؾ غ، ٔفض ٚ...). عؽِاْ سّا سه عٛ ؽٍ گٛ ؽم عثاؽ ٕغ ؿ اع ٚؽی ٌِؾ‬



‫ٔٛهاتٗ ٘ا ٚ ا غدؼ ٘ای سداٚی ؿٔذثادً تدؾ ي لدىآ عیئدُ ٚ ذدٛ ـ‬ ‫ِٛ ؽع ِٕاكة)، پاوٕٙاع ٌِؾ‬



‫ع ؽٚ٘داي ُدغ ٙددٛع عؽ ًدٛؽی ٌددـَٚ. عیئدُ ع گددؾ ودٗ ِدده دٛ ْ ُددّٓ پا ادغْ علاددك، ؽٚ دؾعی تددا‬



‫عؽِاْ سّا سي تٗ ٔٙا ع هب عثاؽ ٕغ ؿ: طلسگي،ولاٌب، تجٛؽ ی طفا ، عؽع هىّي ٚ ٔفض. ٚ وٕوٙاي‬



‫هغ غ ؾ غٍة ٔااؿ تدٗ لٔدع ع ؽٚي ِلدثة ع ؽٔدغ. دٓ عدٛ ؽٍ عثاؽ ٕدغ ؿ دة، طدسی ی ‪ ٚ LFT‬دا‬



‫عیئُ هغ غ كالسّاه. عادآ لٔعده ع ؽٚي ِلدثة ٚ ودٕن غٍدة عهدٛ ؽ كدب، چدْٛ تاّداؽ ْ ِعّدٛ‬



‫ِددي وٕٕددغ. كددسأٗ لٔددع ع ؽٚ ددا سددغٚعي تددٗ عكسؾكددي تددٗ‬ ‫ع ؽٚ٘دداي ِسعددغعي تددا ددغ طً كددّاب ٌِددؾ‬



‫ع ؽٚ٘اي دا گـ ٓ تدؾ ي ٘دؾ تاّداؽ تلدسگي ع ؽع. تعِدي تاّداؽ ْ تدٗ عٌادً ِماِٚدب ٚ دؾٚف تدٗ كدا ؾ‬



‫ع ؽٚ٘اي ‪ ، ARVs‬دا گـ ٓ ٘اي ِشغٚعي ع ؽٔغ ٚ تؾ ي تعِي تاّاؽ ْ ددا گـ ٓ ٘دا تدٗ عٌادً ثدؾ ی‬



‫ٔددأٍِٛب لثٍددي ع ؽٚ٘ددای دددا گـ ٓ ِشغٚعٔددغ. تددؾ ي تاّدداؽ ٔي وددٗ تددا هددؾٚع ؽک ددُ ‪ ART‬عچدداؽ ثددؾ ی‬



‫ٔأٍِٛب هغ غ ِاوٛٔغ، تؾ ي دسٕاب ؿ عغَ پا ثٕغي ٔاهي ؿ ٓ ثؾ ی عؽ كؾع ٚلدب تا دغ تدٗ ف دؾ‬



‫ؽک ُ دا گـ ٕه تٛع کٗ تٙسدؾ شّدً ِده هدٛع. عؽ چٕدآ هدؾ ٔه، ددا گـ ٓ کدؾعْ ع ؽٚی ذاعکٕٕدغٖ‬



‫ثؾ ی ٔدأٍِٛب، غٍدة شّدً ع ؽٚ دي ٚ عكدسااتي تدٗ كدؾوٛب تٍٕغِدغی ٚ دؾٚف ؽ تٙثدٛع ِدي تظودغ.‬



‫تعِددي ؿ تاّدداؽ ْ ِّىددٓ كددب ؿ ع ِددٗ عؽِدداْ، طددٛعع ؽي وٕٕددغ. عؽ ددٓ هددؾ ْ تٙسددؾ كددب ّ٘ددٗ‬



‫ع ؽٚ٘اي ‪ ARV‬لٔع هٛٔغ ٚ تؾ ي عادآ ؿِداْ هدؾٚع ِذدغع ع ؽٚ٘دا ٚ ٔدٛع ع ؽٚ٘دا ِداعگي پا ثٕدغي‬



‫ؽؿ اتي هٛع.‬



‫تا ٔىٗ تعِي عٛ ؽٍ ٔأٍِٛب ِلسماّا تٗ ٚكاٍٗ طٛع ع ؽٚ٘ا ذداع ِدي هدٛٔغ، ٌٚدي تعِدي عیئدُ‬



‫ِّىٓ كب فمْ تٗ عٍدب ِود یی ؽٚ ٔده ٔاهده ؿ هدؾٚع ‪ ART‬ؽص عٕ٘دغ. هدؾٚع ‪ِّ ART‬ىدٓ كدب‬



‫تاعددت غااددؾ لاتددً ٛدددٗ ؽٚ ٔددي عؽ عؽن تاّدداؽ ؿ طددٛع، عؽ ؿٔددغگي تددا عفٛٔددب ‪ ٚ HIV‬عؽ واؽ٘دداي‬



‫ؽٚؿِددددددددددددددددددددددددددؾٖ هددددددددددددددددددددددددددٛع. تددددددددددددددددددددددددددٗ طٌددددددددددددددددددددددددددٛى تاّدددددددددددددددددددددددددداؽ ٔي وددددددددددددددددددددددددددٗ‬



‫ی ٚی ؽ تٗ عٕٛ ْ دـ ه ؿ ؿٔغگي ؽٚؿِؾٖ طدٛع ٔپؼ ؾفسدٗ ٔدغ، ِّىدٓ كدب ِسٛددٗ‬ ‫لثی عفٛٔب‬





‫74‬

‫ؽٚؿ ٔددٗ ع ؽٚ٘دا، ِؾ دعددٗ تدؾ ي عؽ افدب ع ؽٚ٘ددا ٚ ٚ ـ دب ٘دداي‬ ‫غاادؾ ی لاتدً ددٛدٙي ِإٔدغ ٌِدؾ‬



‫ِىؾؽ عؽِأگا٘ي تؾ ي تؾؽكي ٚ ٔذاَ ؿِا وای هٛٔغ. تعِي تاّداؽ ْ تلدسٗ تدٗ عؽن هدغی تاّداؽي‬



‫طددٛع ٚ ٔادداؿ تددٗ عؽِدداْ فلددؾعٖ ِددي هددٛٔغ. ددٓ غااددؾ ی ؽٚ ٔوددٕاطسي ِّىددٓ كددب ِٛدددة عیئددُ لاتددً‬



‫ٛدٙي هٛٔغ وٗ تا غ تٗ ًٛؽی ِواتٗ تا ٚ وٕن ٘اي ٔأٍِٛب ع ؽٚ ي ؽؿ داتي ٚ عؽِداْ هدٛٔغ. دٓ‬



‫ثددؾ ی ؽٚ ٔوددٕاطسي ؽ ِاسددٛ ْ ثددؾ ی «فؾ ٕددغ ٔاهددي ؿ هددؾٚع ‪ »ART‬ع ٔلددب. ثددؾ ی فؾ ٕددغ ِإٔددغ‬



‫ثؾ ی ٔأٍِٛب طٛع ِشدغٚع هدٛٔغٖ ‪ ، ART‬تا دغ تدٗ ِدؾٚؽ ؿِداْ تدا ؽٚ دآ هدغْ ؽک دُ ع ؽٚ دي تدؾ ي‬



‫تاّاؽ لاتً شًّ ؾ هٛٔغ. ىي ؿ ها عسؾ ٓ ثؾ ی ٓ فؾ ٕغ طلسگي كب. تلدااؽي ؿ تاّداؽ ْ ِادغ‬



‫ع ؽٔغ وٗ ؽک ُ ‪ِٛ ART‬دد ة فدـ ن ٔدؾکي ٚ كدیِب ٔٙدا هدٛع ٚ تدا ع دغْ فدـ ن طلدسگي تعدغ ؿ‬



‫هؾٚع ؽک ُ ِا ٛف ِي هٛٔغ. ٓ تاّاؽ ْ تا غ تؾ ي وٕاؽ گؼ هسٓ عدٛ ؽٍ ٔدأٍِٛب هدا ع ِدٛثؾ تدؾ‬



‫طلسگي (ِإٔغ ّٔي، ٘پا اب ٚ كاغٚؿ وساه) ؽؿ اتي هٛٔغ. عؽ ِٛؽع كدا ؾعیئُ ٔاهده ؿ عدٛ ؽٍ‬



‫ع ؽٚ ه ُ٘ تا غ ّ٘ٛ ؽٖ تاّاؽ ؽ ؿ ٔوؾ كا ؾ عًٍ سسّاٌه عیئدُ ٔاـ ؽؿ داته ّٔدٛع.عیئدُ طلدسگي تدٗ‬



‫ٚ ژٖ عؽ تاّاؽ ٔي وٗ ه ؽک ُ دغ غ ؽ هؾٚع ِي وٕٕغ ِّىٓ كب ٔواْ عٕ٘غٖ فلؾعگي ا عیِسي ؿ‬



‫ع ؽٚ٘ا تاهغ. ِواٚؽٖ، سّا ب ّ٘لأاْ ٚ ع ؽٚ٘اي ُغ فلؾعگي‬ ‫ِو یی عآفي عؽ فؾ ٕغ ٌِؾ‬



‫عؽِداْ‬ ‫تؾ ي عؽِاْ ٓ ٔٛع طلسگي واؽتؾع ع ؽٔغ. غٍة تٗ ِشَ ْ ودٗ تاّداؽ ْ تعِدي ؿ ٘دغ‬



‫ؽ ِوا٘غٖ وٕٕغ (ِإٔغ فـ ن عغ ع 4‪ ، CD‬غاؾلاتً هٕاكا ي هغْ تاؽ ٚ ؾٚكي ‪ HIV‬ا تٙثٛع عیئدُ‬



‫عفٛٔب ‪ )HIV‬فٛ غ ع ؽٚ٘داي ‪ ARV‬ؽ عؽد ِده کٕٕدغ ٚ طلدسگي دا كدا ؾ عیئدُ ٔدأٍِٛب ّ٘دؾ ٖ تدا‬



‫فؾ ٕغ هؾٚع ؽک ُ ِّىٓ كب وا٘ن اتٕغ.‬



‫جدٗه 9 - ع٘ارف جبّجي جدي ٗ ثبىق٘ٓ تٖديد مْْدٓ حيبت‬

‫‪Adverse‬‬ ‫‪Causative Onset/clinical‬‬ ‫‪Estimated‬‬ ‫‪Risk Factors‬‬ ‫/‪Prevention‬‬ ‫‪Management‬‬

‫‪effects‬‬ ‫‪ARVs‬‬ ‫‪frequency‬‬ ‫‪monitoring‬‬

‫‪manifestation‬‬

‫‪Hepatic‬‬ ‫‪Onset: Greatest‬‬ ‫‪Symptomatic‬‬ ‫‪Higher CD4 T‬‬ ‫‪Avoid initiation of‬‬ ‫‪Discontinue‬‬

‫‪NVP‬‬ ‫‪cell count at‬‬ ‫‪ARV including‬‬

‫‪Events‬‬ ‫‪risk within‬‬ ‫‪Hepatic‬‬ ‫/‪NVP in women w‬‬

‫‪few weeks of‬‬ ‫‪initiation‬‬ ‫‪nevirapine‬‬

‫:‪events‬‬ ‫052>(‬ ‫052> 4‪CD‬‬ ‫‪(caution should‬‬

‫‪therapy; can‬‬

‫-‪(nevirapine‬‬ ‫81 ‪occur through‬‬ ‫‪4% overall‬‬ ‫‪cells/mm3 in‬‬ ‫‪cells/mm3 or men‬‬ ‫‪be taken‬‬

‫‪associated‬‬ ‫‪weeks‬‬ ‫%11-%5.2(‬ ‫004> & ‪women‬‬ ‫004> 4‪w/ CD‬‬ ‫‪in‬‬

‫‪from‬‬ ‫‪cells/mm3 in‬‬

‫‪symptomatic‬‬ ‫)‪men‬‬ ‫‪cells/mm3 unless‬‬ ‫‪discontinuation‬‬

‫:‪Symptoms‬‬ ‫‪different‬‬ ‫‪of 3TC, FTC, or‬‬

‫,‪events‬‬ ‫‪Abrupt onset of‬‬ ‫‪Female gender‬‬ ‫‪the benefit clearly‬‬

‫)‪trials‬‬ ‫‪(including‬‬ ‫-‪TDF in HBV co‬‬

‫‪including‬‬ ‫‪flu- like symptoms‬‬ ‫‪outweighs the risk‬‬

‫‪In women - pregnant‬‬ ‫‪infected‬‬

‫‪hepatic‬‬ ‫‪(nausea, vomiting, 11% in‬‬ ‫)‪women‬‬ ‫:‪Counsel pts re‬‬

‫/‪those w‬‬ ‫‪signs‬‬ ‫)‪patients‬‬

‫)‪necrosis‬‬ ‫,)‪myalgia, fatigue‬‬ ‫‪Elevated ALT‬‬ ‫‪Discontinue‬‬

‫‪pre-NVP‬‬ ‫‪or AST at‬‬ ‫‪& symptoms of‬‬

‫,‪abdominal pain‬‬ ‫4‪CD‬‬ ‫‪hepatitis; stop‬‬ ‫‪all other‬‬





‫84‬

jaundice, or fever >250 baseline; NVP & seek hepatotoxic

cells/mm3 medical agents if

with or without vs. 0.9% HBV and/or attention if signs & possible

skin rash; may w/ CD4 HCV symptoms of Rule out other

progress to 400 & AST (every 2

Approximately when NVP is indicated

weeks

1/2 of the cases cells/mm3 used for post- x 1st month, then

have vs. exposure monthly x 3 Note: Hepatic

accompanying 2.3% w/ CD4 prophylaxis months, then injury may

ddI + lactic acidosis; fluid

fatigue; hydroxyurea or hydration

10 mmole) Appropriate

Subsequent ribavirin Some patients

High baseline phlebotomy may require IV

symptoms may body mass technique for

be rapidly bicarbonate

index obtaining

progressive infusion,

lactate level hemodialysis

with should be or

tachycardia, employed hemofiltration,

tachypnea,

parenteral

hyperventilatio

nutrition or

n, jaundice,

mechanical

muscular

ventilation







49

weakness, IV thiamine

mental status and/or riboflavin

changes, or – resulted in

respiratory rapid resolution

distress of

Some may hyperlactatemia

present with in some case

multi- organ reports

failure, such as

Note:

fulminant hepatic

failure, acute Interpretation

pancreatitis, of high lactate

encephalopathy, level should be

and respiratory done in the

failure context of

clinical

Laboratory findings.

findings:

The

Increased

implication of

lactate (often > 5

mmole) asymptomatic

Low arterial pH hyperlactatemi

(some as low as a is unknown at

Onset: first few days NVP: NVP – NVP: Discontinue all

Johnson EFV, to weeks 0.3% to 1% Female, 2-week lead ARVs and any

Syndrome DLV; after initation of & EFV: Black, in other

0.1% Asian, period with possible

(SJS)/ Toxic therapy Hispanic

Also 200mg once agent(s) (e.g.,

epidermal reported 1-2 case cotrimoxazole)

Symptoms: daily, then Aggressive

necrosis (TEN with: Cutaneous reports for escalate to

ABC, f-APV, symptomatic

APV, involvement: 200mg twice

ddI, ZDV, IDV, support may

f-APV, Skin eruption with daily

LPV/r, ATV include:

ABC, mucosal ulcerations Intensive care

ZDV, ddI, (may involve Educate support

IDV, orogingival mucosa, patients to Aggressive

LPV/r, conjunctiva, report local wound

ATV symptoms care (e.g., in a

anogenital area); burn unit)

Can rapidly evolve as soon as Intravenous

with blister or bullae they appear hydration

formation; Parenteral

May eventually Avoid use nutrition, if

evolve to of necessary

epidermal corticosteroi Pain

detachment and/or management

d during NVP Antipyretics

necrosis dose Empiric broad-

escalation – spectrum

Systemic antimicrobial

may increase therapy if

Symptoms: fever,

incidence of superinfection

tachycardia, is suspected

rash

malaise, myalgia,

arthralgia Controversial

management

Complications: ↓ oral strategies:

intake → fluid Corticosteroid

depletion; bacterial or Intravenous

fungal superinfection; immunoglobulin

Do not

multiorgan failure rechallenge

patient with

offending

agent

It is unknown

whether

patients who

experienced

SJS while

NNRTI are

more

susceptible

to SJS from

another

NNRTI –

most experts

would

suggest

avoiding use

of this

class unless

no other

option

available

Hypersensitivity Onset of 1st reaction: Approximately some HLA Educate Discontinue

reaction (HSR) ABC median 8% in clinical types patients ABC and other

onset – 9 days; trial (2-9%);

ARV- about ARVs

approximately 90% 5% in potential Rule out other

na↑ve





51

within 1st 6 weeks retrospective patients signs and causes of

Onset of rechallenge analysis Higher symptoms of symptoms

incidenc HSR and (e.g.,

reactions: need intercurrent

e of for reporting

within hours of grade 3 illnesses such

rechallenge dose or 4 of symptoms as

HSR with promptly viral

Symptoms: acute 600mg once syndromes,

onset of symptoms daily dose Wallet and other

(in descending than 300mg card with causes of skin

twice daily rash, etc)

frequency): high dose in one warning Most signs

fever, diffuse skin study (5% informatio and symptoms

rash, malaise, vs. 2%) n for resolve 48

nausea, patients hours after

discontinuation

headache, myalgia, of ABC

chills, diarrhea,

vomiting, abdominal More severe

pain, cases:

dyspnea, arthralgia, Symptomatic

support –

respiratory antipyretic,

symptoms fluid

(pharyngitis, resuscitation,

pressure

dyspnea/tachypnea) support

With continuation of (if necessary)

ABC, symptoms may Do not

worsen to include: rechallenge

hypotension,

patients with

respiratory distress, ABC after

vascular collapse suspected HSR

Rechallenge

reactions: generally

greater intensity

than 1st reaction,

can mimic

anaphylaxis









52

)ٍٔ‫جدٗه 9 - ع٘ارف جبّجي جدي ٗ ثبىق٘ٓ تٖديد مْْدٓ حيبت(ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Factors Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation

Bleeding Onset: few weeks Frequency PI use in Consider May require

episodes – PIs Symptoms:  unknown hemophiliac using increase use of

increase in spontaneous patients NNRTI-based Factor VIII

regimen products

hemophiliac bleeding tendency –

patients in joints, muscles, Monitor

soft tissues, and for

hematuria spontaneu

s bleeding



Bone marrow Anemia -1.1 Advanced HIV Avoid use Switch to

suppression ZDV Onset: few weeks in patients another

to 4% High dose

to months at risk NRTI if

Pre-existing there is

Neutropenia – anemia or alternative

Laboratory Avoid other

1.8-8% neutropenia; option;

abnormalities: bone marrow Discontinue

Concomitant

Anemia suppressants concomitant

use of bone bone marrow

Neutropenia marrow if possible suppressant if

suppressants there is

Symptoms: fatigue Monitor CBC alternative

because of anemia; (such as option;

with

potential for increase cotrimoxazole, otherwise:

differential at

bacterial infections ribavirin, For

least every

because of ganciclovir, neutropenia:

three months

neutropenia etc.) (more Identify and

frequently in treat other

patients at risk)

causes

Consider

treatment with

filgrastim

For anemia:

Identify and

treat other

causes of

anemia

(if present)

Blood

transfusion if

indicated

Consider

erythropoietin

therapy



Hepatotoxicity All Onset: Varies with the Hepatitis B or NVP – monitor Role out other

(clinical NNRTIs; NNRTI – for NVP - different C co- liver causes of

hepatitis or All PIs; 2/3 within 1st agents infection associated hepatotoxicity –

asymptomatic 12 weeks enzymes at alcoholism,

serum All NRTIs NRTI – over Alcoholism baseline, 2 & viral hepatitis,

transaminase months to years Concomitant 4 chronic HBV

elevation) PI – generally hepatotoxic weeks, then w/ 3TC, FTC

after weeks to drugs

months monthly for 1st or TDF

For NVP- 3 months; then withdrawal, or

Symptoms/Findings: associated

NNRTI – every HBV

asymptomatic to hepatic events 3 months resistance,

non- specific – female w/ pre- etc.

symptoms such as NVP CD4 TPV/RTV-

anorexia, weight contraindicated For

loss, or fatigue. >250cells/mm3

Approximately ½ of or male w/ pre- in patients with symptomatic

patients with moderate to patients:

NVP CD4

NVP-associated severe hepatic Discontinue

>400cells/mm3





53

symptomatic insufficiency; all ARV (with

hepatic events for other caution in

present with skin patients follow patients with

rash. “frequently” chronic HBV

NRTI – during infection

ZDV, ddI, d4T - treatment treated w/

may cause 3TC, FTC

hepatotoxicity Other agents: and/or TDF)

associated with monitor liver-

lactic acidosis and other

with associated potential

microvesicular or enzymes at hepatotoxic

macrovesicular least every 3-4

hepatic agents

months or After

steatosis more

because of symptoms

frequently in subside &

mitochondrial patients at risk

toxicity serum

3TC, FTC, or transaminase

tenofovir – HBV s returned to

co-infected patients normal,

may develop severe construct a

hepatic flare when new ARV

these drugs are

withdrawn or when regimen

resistance without the

develops. potential

PI – offending

Clinical agent(s)

hepatitis &

hepatic For

decompensatio

n have been asymptomatic

reported with patients:

TPV/RTV.

Underlying liver If ALT > 5-

disease 10x ULN,

increases risk. some may

Generally consider

asymptomatic, discontinuin

some with g ARVs,

anorexia, weight others may

loss, jaundice, etc. continue

therapy with

close

monitoring

After serum

transaminase

s returned to

normal,

construct a

new ARV

regimen

without the

potential

offending

agent(s)



Note: Please

refer to

information

regarding

NVP-

associated

symptomatic

hepatic events

& NRTI-







54

associated

lactic acidosis

with hepatic

steatosis in

this table





Nephrolithiasis/ IDV – Onset: any time after 2.4% of History of Drink at least Increase

nephrolithia

urolithiasis/ most beginning of therapy nephrolithiasis s 1.5 to hydration

crystalluria frequent – especially at times reported in 2 liters of non- Pain control

Patients

of reduced fluid clinical trials caffeinated May consider

unable to switching to

intake (4.7% -34.4% fluid

maintain alternative

in different (preferably agent or

Laboratory adequate fluid

trials) water) therapeutic

abnormalities: intake drug

per day

pyuria, hematuria, High peak IDV monitoring if

concentration Increase fluid treatment

crystalluria; rarely – duration intake at first option is

rise in serum of sign of limited

creatinine & acute exposure Stent

darkened placement may

renal failure urine be required

Symptoms: flank Monitor

urinalysis and

pain and/or serum

abdominal pain creatinine

(can be severe), every 3-6

months

dysuria, frequency









55

)ٍٔ‫جدٗه 9 - ع٘ارف جبّجي جدي ٗ ثبىق٘ٓ تٖديد مْْدٓ حيبت (ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Factors Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation

Onset: History of Avoid use Stop

NephrotoxicityIDV IDV – months Not known of other

r offending

after therapy nephrotoxic

e agent,

Potetially drugs

n generally

TDF – weeks to reversible

TDF months after a

Adequate

therapy l

hydration if Supportive

Laboratory and on IDV care

d

therapy

other findings: i Electrolyte

Monitor

s replaceme

IDV: serum e

serum nt as

creatinine, pyruria; a

creatinine, indicated

hydronephrosis or s

urinalysis,

e

renal atrophy

Concommitant serum

TDF: serum use of potassium

creatinine, nephrotoxic and

drugs

proteinuria, phosphoru

hypophosphatemia, s in

glycosuria, patients at

hypokalemia, non- risk

anion gap

metabolic acidosis

Symptoms:

IDV:

asymptomatic;

rarely develop to

end stage renal

disease

TDF:

asymptomatic to

signs of

nephrogenic

diabetes

insipidus, Fanconi

Syndrome









56

)ٍٔ‫جدٗه 9 - ع٘ارف جبّجي جدي ٗ ثبىق٘ٓ تٖديد مْْدٓ حيبت (ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Factors Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation

ddI alone; Onset: ddI alone High intraceullar ddI should Discontinue

PancreatitisddI + d4T; usually weeks – 1-7% and/or serum ddI not be offending

to used in agent(s)

ddI + months concentrations

ddI with patients Symptomatic

hydroxyurea History of with

Laboratory HU - by pancreatitis management

(HU) or history of

ribavirin abnormalities: Alcoholism of

(RBV); 4-5 fold pancreatitis pancreatitis –

increased Hypertriglyceridemia

3TC in Avoid bowel rest, IV

serum Concomitant use of concomitant

children ddI with hydration,

amylase and ddI with d4T, HU, or use of ddI with

lipase RBV, d4T d4T, HU or pain control,

RBV RBV then gradual

Use of ddI + TDF Reduce ddI

Symptoms: or TDF without ddI dose resumption of

post-prandial - reduction dose when oral intake

abdominal frequency used with Parenteral

pain, nausea, TDF nutrition

vomiting 3TC in Monitoring of may be

children amylase/lipase

– early necessary

trials: in in patients

14-18%; asymptomatic with

later patients is

trial - recurrent

EFV, female, Black,

Skin rash DLV; ABC, first few days Grades Asian, always use a moderate rash

to weeks after Hispanic 2-week low may be

APV, f- initiation of (severe) dose lead- managed by

f-APV, APV, in period

APV, ATV, therapy NVP: TPV – symptomatic

Avoid use

TPV/RTV Symptoms: 14.8% (1.5% sulfonamide treatment with

severe) of

most rashes derivative – antihistamine

EFV: corticosteroi and

are mild to potential for d during

26% (1% cross continuation of

moderate in NVP dose

grades 3- hypersensitivi offending

nature; diffuse escalation –

maculopapular ty with other agent

4) DLV: may

rash with or sulfa drugs Discontinue

35.4% (4.4% increase therapy if skin

without grades 3-4) TPV – female incidence of rash progresses

pruritus; ABC: gender rash to severe in

associated nature

severe rash, NFV & APV Fasting lipid modification:

cholesterol (TC) some

> IDV & SQV profile at diet, exercise,

& triglyceride clinics;

(TG),  in > ATV; baseline, and/or

HDL Swiss smoking

Cohort: NNRTI: less 3-6 months

LPV/r & RTV – after cessation

disproportionate TC & TG than starting new

PIs; Switching to

in TG – regimen, agents with less

1.7-2.3x NRTI: d4T > then propensity for

d4T – mostly higher in ZDV annually or causing

pts & TDF more hyperlipidemia

in TG; may also receiving frequently if

have in LDL & (non- indicated (in Pharmacologic

total ATV) PI high risk

patients, or Management:

cholesterol total

patients with

(TC) abnormal cholesterol,

baseline LDL, TG 200-

EFV or NVP: levels)

in HDL, 500 mg/dL:

slight TG “statins” –

pravastatin or

atorvastatin

TG > 500

mg/dL –

gemfibrozil

or

micronized

fenofibrate









60

)ٍٔ‫جدٗه06- اثزات جبّجي ثب ع٘ارف ثيْد ٍدت ثبىق٘ٓ (ثٔ تزتيت اى جبيي)(ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Factors Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation

Insulin Onset: weeks Up to 3-5% of Underlying Use PI-sparing Diet and

resistance/ All PIs to months patients hyperglycemia, regimens exercise

after beginning developed family history of Fasting blood Consider

Diabetes diabetes

mellitus of therapy diabetes in glucose 1-3 switching to an

mellitus

Presentation: some series months after NNRTI-based

Polyuria, starting new regimen

polydipsia, regimen, then Metformin

polyphagia, at least every 3- “glitazones”

fatigue, 6 months Sulfonylurea

weakness;

exacerbation of Insulin

hyperglycemia in

patients

with underlying

diabetes



Clinical Reported Diabetes Risk reduction Conservative

OsteonecrosisAll PIs16 Presentation incidence on (e.g., limit management:

Prior steroid

(generally the rise. steroid and weight

use alcohol use)

similar to non- Symptomatic bearing on

Old age Asymptomatic

HIVpopulation): osteonecrosis: affected joint;

Insidious in 0.08% to Alcohol use cases w/ 50% of Pre- Take at Symptoms

nervous EFV with first few patients existing or bedtime or 2- usually

system doses may have unstable 3 diminish or

effects Symptoms: some psychiatric hours before disappear

may include symptoms illnesses; bedtime; after 2-4

Use of Take on an weeks

one or more May

of the concomita empty

nt drugs stomach to consider

following: discontinuin

drowsiness, with CNS reduce drug

somnolence, effects concentratio g therapy if

insomnia, n & CNS symptoms

abnormal persist and

dreams, effects

dizziness, Warn cause

impaired patients significant

concentration impairment

& attention regarding

span, restriction of in daily

depression, risky function or

hallucination; activities – exacerbatio

exacerbation

of psychiatric such as n of

disorders; operating psychiatric

psychosis; heavy illness

suicidal machinery

ideation during the

Most 1st

symptoms 2-4 weeks of

subside

or therapy

diminish

after 2-4

weeks









62

ٔ‫جدٗه 66- اثزات جبّجي سيبّجبر ثزاي مي يت سّدگي ٗ يب اثز ثبىق٘ٓ ثز پبيْجدي ث‬

)ٍٔ‫دارٗ ( ثٔ تزتيت حزٗ اى جبيي ) (ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Factors Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation

Fat Onset: High – Lipoatrophy Switching

maldistribution PIs, d4T gradual - exact – low None to date to other

months after frequency baseline agents –

initiation of body mass may slow or

uncertain; index

therapy halt

increases progression,

Symptoms: with however,

Lipoatrophy duration may not

– peripheral reverse

fat loss on effects

manifested offending Injectable

as facial agents

thinning, poly-L-

thinning of lactic acid

extremities for

and buttocks

(d4T) treatment

Increase in of facial

abdominal lipoatrophy

girth, breast

size, and

dorsocervical

fat pad

(buffalo

hump)









63

ٔ‫جدٗه 66- اثزات جبّجي سيبّجبر ثزاي مي يت سّدگي ٗ يب اثز ثبىق٘ٓ ثز پبيْجدي ث‬

)ٍٔ‫دارٗ ( ثٔ تزتيت حزٗ اى جبيي ) (ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation Factors

Gastrointestinal All PIs, Onset: Varies Taking with food may May spontaneously

(GI) intolerance ZDV, ddI Begin with All reduce symptoms (not resolve or

within first different recommended for ddI become tolerable with

doses agents patients or unboosted IDV) time; if not:

Some patients may For nausea &

Symptoms: require antiemetics vomiting,

Nausea, or consider:

vomiting, antidiarrheals pre- Antiemetic prior to

abdomina emptively to reduce dosing

l pain – symptoms Switch to less

all listed

agents emetogenic

ARV

Diarrhea – For diarrhea,

commonly consider:

seen with Antimotility agents –

NFV, LPV/r, such as loperamide,

& ddI diphenoxylate/atropin

buffered e

formulation Calcium tablets

s Bulk-forming agents,

such as psyllium

products

Pancreatic enzymes

In case of severe GI

loss:

Rehydration &

electrolyte

replacement as

indicated









64

ٔ‫جدٗه 66- اثزات جبّجي سيبّجبر ثزاي مي يت سّدگي ٗ يب اثز ثبىق٘ٓ ثز پبيْجدي ث‬

)ٍٔ‫دارٗ ( ثٔ تزتيت حزٗ اى جبيي ) (ادا‬



Adverse Causative Onset/clinical Estimated Risk Factors Prevention/ Management

effects ARVs frequency monitoring

manifestation

Peripheral ddI, d4T, Onset: weeks to ddI: 12-34% Pre- Avoid May consider

neuropathy ddC months after in clinical existing using these discontinuing

initiation of trials peripheral agents offending agent

therapy (may be neuropathy; in

patients before pain

sooner in patients d4T: 52% in Combined at risk – becomes disabling

with pre-existing monotherapy use of if

neuropathy) – may halt further

trial these possible

Symptoms: progression, but

NRTIs or Avoid symptoms maybe

Begins with ddC: 22-35%

concomita combined irreversible

numbness & in clinical

paresthesia of nt use of use of Pharmacological

trials

toes and feet; other these management

May Incidence drugs (with variable

progress to agents successes):

painful increases which may

cause Gabapentin (most

neuropathy of with Patient experience),

feet and calf; prolonged neuropath query at tricyclic

Upper exposure y each antidepressants,

extremities less lamotrigine,

frequently Advanced encount oxycarbamazepine

involved HIV er (potential

Can be disease for CYP

debilitating for High dose

some patients. interactions),

or topiramate,

May be concomitant

irreversible tramadol

use of drugs

despite Narcotic

which may

discontinuatio analgesics

increase ddI

n of offending intracellular Capsaicin cream

agent(s) activities Topical lidocaine

(e.g., HU or

RBV)









65

ٔ‫ ثب اثزات طَي ٍؼبث‬HIV ٔ‫جدٗه 16- داٗرٕبي ٍزث٘ ث‬



Bone Marrow Peripheral Pancreatitis Nephrotoxicity Hepato Rash Diarrhea Ocular

Neuropathy

Suppression toxicity Effects



AmphotericinB Didanosine Cotrimoxazole Acyclovir (IV, Azithromycin Abacavir Atovaquone Cidofovir

high dose)

Cidofovir Isoniazid Didanosine Clarithromycin Amprenavir Clindamycin Didanosine

Adefovir

Cotrimoxazole Linezolid Lamivudine Delavirdine Atazanavir Didanosine Ethambutol

(children) Aminoglycosides (buffered

Cytotoxic Stavudine Efavirenz Atovaquone formulations) Linezolid

Chemotherapy

Pentamidine Amphotericin B

Dapsone Zalcitabine Fluconazole Cotrimoxazole Fos- Rifabutin

Ritonavir Cidofovir amprenavir

Flucytosine Isoniazid Dapsone Voriconazole

Stavudine Foscarnet

Ganciclovir Itraconazole Delavirdine Lopinavir/

Zalcitabine Indinavir ritonavr

Hydroxyurea Ketoconazole Efavirenz

Pentamidine Nelfinavir

nterferon- Nevirapine Fosamprenavir

Tenofovir Ritonavir

Linezolid NRTIs Nevirapine

PI (esp. Tipranavir

Peginterferon- Sulfadiazine

Tipranavir)

imaquine Rifabutin Tipranavir

Pyrimethamine Rifampin Voriconazole

Ribavirin Voriconazole

Rifabutin

Sulfadiazine

Trimetrexat

Valganciclovir

Zidovudin









66

‫61.كٕغؽَ ذغ غ كاطساؽ ّٕي‬

‫1-61- ؿِإٗ‬

‫تؾ ي تاوسؾ تاّاؽ ْ هؾٚع ‪ ، ART‬پاكض ّٕي تٗ ِذّٛعٗ گلسؾعٖ ي ؿ پا ٛکٔٙاي فؾًدب ٍٓدة ؽ‬



‫تٙثدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٛع‬



‫ىٕٛ طب ٚ تغْٚ ؽطغ ع طاى كب. ِا‬ ‫ِي تظوغ. فؾ ٕغ ذغ غ كاطساؽ ّٕي ٔاهي ؿ ‪ِ ART‬عّٛ‬



‫عؽًغ ٔغوي ؿ تاّاؽ ْ ٓي چٕغ ٘فسدٗ دا چٕدغ ِداٖ تعدغ ؿ هدؾٚع عؽِداْ عؽ پاكدض تدٗ عٛ ِدً پدا ٛکْ‬



‫فؾًب ٍٓة تاّاؽی ٌسٙاتي پاغ ِي وٕٕغ. ٓ پاكض ٌسٙاتي ُافه كٕغؽَ ذغ غ كاطساؽ ّٕي )‪(IRS‬‬



‫ٔاِاغٖ ِي هٛع ٚ ّ٘چٕآ تٗ كٕغؽَ ٌسٙاب ذغ غ كاطساؽ ّٕي)‪ (IRIS‬ا تاّاؽي ذغ دغ كداطساؽ ّٕدي‬



‫كب. عؽ عٚ ِٔاٌعٗ تـؽا ا 03% ؿ فؾ ع پاكض عٕ٘غٖ تٗ ‪ HAART‬تٗ ه ا چٕدغ‬ ‫)‪ِ (IRD‬عؾٚ‬



‫كٕغؽَ ٌسٙاتي ِٔاتك ‪ IRS‬عچاؽ هغٔغ. ‪ِّ IRS‬ىٓ كب تٗ ًدٛؽ ٙاي ؿ دؾ ودا٘ؾ وٕدغ: ٚطاِدب ده‬



‫عفٛٔب فؾًب ٍٓة )‪ (OI‬کٗ لثی تا ِٛفماب عؽِاْ هغٖ ا ودغ غ عی دُ عفٛٔدب فؾًدب ٍٓدة ( شدب‬



‫تاٌإي) وٗ لثی ودظاي ع عٖ ٔودغٖ كدب. ‪ِّ IRS‬ىدٓ كدب عؽ پاكدض تدٗ تعِدي عٛ ِدً پدا ٛکْ ِإٔدغ‬



‫ِا ىٛتدداوسؾ َٛ ٛتؾوٍددٛؿ )‪ِ ،(TB‬ا ىٛتدداوسؾ َٛ ٚ ددَٛ وّددپىق )‪ ،(MAC‬كدداسِٛگاٌٛٚ ؾٚف )‪،(CMV‬‬



‫وؾ پسٛوددٛن، پِٕٛٛكدداسق کدداؽ ٕه، ٛولددٛ پیكددّا، ٘پا اددب ‪ ٚ ٚ B‬ددؾٚف ٚ ؽكایؿٚك دسؾ ؽص ع٘ دغ.‬



‫تلااؽي ؿ ِٛ ؽع ‪ٓ ، IRS‬ي چٕغ ِاٖ ؿ هؾٚع ‪ ٚ ART‬عؽ هؾ ْ فـ ن كؾ ع ٚ تاؽؿ عغ ع 4‪CD‬‬



‫ؿ كٔز تلااؽ پا آ لثً ؿ عؽِاْ ( غٍة ‪ )4‪ CD‬ؽص ع٘غ. ِىأالُ ٘اي طاى عؽ پا ٛکٔؾ ‪ IRS‬تٗ طٛتي هٕاطسٗ ٔوغٖ ٔغ ٚ ِّىٓ كب عؽ‬



‫ِسفداٚی تاهدغ. تدا دٓ سداي ِسظٌٌداْ عمادغٖ ع ؽٔدغ ودٗ ‪ٔ IRS‬اهده ؿ پاكدض ّٕدي‬ ‫عفٛٔسٙاي ِظسٍد‬



‫مٛ دددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددب هدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغٖ تدددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٗ‬



‫ٔسي کٔٙاي طاى پا ٛکْ كب وٗ ِٕذؾ تٗ ٌٛاغ تان ؿ سغ ِدغ ا ٛؽ٘اي ٌسٙداتي ِدي هدٛع. ِّىدٓ‬



‫كب وظاي ‪ IRS‬عؽ وٍإاه تٗ عٌادً ودا٘ؾ ی تداٌإي غادؾ طسٌاًدي، عهدٛ ؽ تاهدغ. ‪ IRS‬تا دغ ؿ‬



‫كا ؾ عًٍ تاّاؽي ٔواؾ وا٘ؾ ه ‪ OI‬دغ غ ا كا ؾ تاّاؽ ٙا، هىلب عؽِاْ ه ‪ OI‬کٗ ؿ لثدً عؽِداْ‬





‫76‬

‫ددا ٙغ غوٕٕددغٖ ساددای ودداِی‬ ‫ؿ طفاد‬ ‫ِدده هددغٖ ٚ ددا كددّاب ع ؽٚ ددي، وددظاي ع عٖ هددٛع. هددغی ‪IRS‬‬



‫ِسفاٚی كب. عؽِاْ تؾ كاف پا ٛکْ طسٌاًي ٚ ُٚعاب تاٌإي ِسفاٚی كب ِا ِعّٛ عثاؽ لب‬



‫ؿ ع ِٗ ‪ ART‬عؽ ًٛؽی ِىاْ، عؽِداْ ‪ OI‬عؽ ٕ٘گداَ ُدؾٚؽی ٚ فدـٚعْ عؽِداْ ُدغ ٌسٙداتي تدؾ‬



‫سلة ٌـَٚ.‬



‫2-61- ٔشٖٛ تؾٚؿ تاٌإي‬

‫‪ IRS‬عّغ ا ه وظاي تاٌإي كب . تؾ ي عؽ ٔوؾ گؾفسٓ ‪ IRS‬عؽ وظاي فسؾ لي پـهه تا غ افسدٗ‬



‫٘اي تاٌإي (ِعّٛي ٚ غادؾ ِعّدٛي ) ده ‪ OI‬طداى ٚ ٔادـ ؽ ثداّ ؿِدأي تدا هدؾٚع ‪ ٚ ART‬فدـ ن‬



‫عغ ع كٌٍٛٙاي4‪ CD‬ؽ توٕاكغ.‬



‫1-2-61- ‪ٔ IRS‬اهه ؿ ٛتؾوٍٛؿ‬

‫عیئُ ٚ ٔوأٗ ٘اي ‪ِّ TB ٚ IRS‬ىٓ كب هاًِ ِٛ ؽع ؿ ؾ تاهغ: ة تا ، ٌٕفاع ٔٛپا ي دغ غ ٚ ا تغ ؾ‬



‫هغْ ٌٕفاعٔٛپدا ي (ِغ ا لدإاي دا ِشأدي)، ٚطاِدب عیئدُ ؽ دٛي ٚ ٔفاٍسؾ كداْٛ ْ، فدـ ن دا ذداع‬



‫پٍددٛؽ ي فاددٛکْ دغ ددغ. وددا٘ؾ ی غاددؾ ؽ ددٛي عثاؽ ٕددغ ؿ: ُددا عای عؽ سدداي گلددسؾم كالددسُ عٌددثي‬



‫ِؾوددـي، تلددٗ ٘دداي پٛكددسي ددا سوددا ي، ُددا عای كددسظٛ ٔي، ٘اپؾوٍلددّي. عؽ تاّدداؽ شددب عؽِدداْ‬



‫تؾ ي ‪ TB‬فعاي، هؾٚع ‪ٔ IRS‬اهه ؿ ‪ِ TB‬عّٛ 6-1 ٘فسٗ تعغ ؿ هؾٚع ‪ ART‬ؽص ِي ع٘غ.‬



‫2-2-61- ‪ٔ IRS‬اهه ؿ ِا ىٛتاوسؾ َٛ ٚ َٛ وّپىق‬

‫ٌٕفاعٔاب ٚ ة عیئُ ها ع ‪ٔ IRS‬اهه ؿ ‪٘ MAC‬لسٕغ ِا عیئُ ؽ ٛي ٚ ا كا ؾ عیئُ ُ٘ ِّىٓ كب‬



‫ذاع هٛٔغ. ٓ عیئُ ٚ ٔوأٗ ٘اي ‪ِّ MAC IRS‬ىٓ كب ؿ ٔوؾ تاٌإي ؿ ‪ MAC‬فعداي غادؾ لاتدً‬



‫‪ِٕ MAC‬سوددؾ ، ‪ MAC IRS‬تددا فددـ ن كددؾ ع ٚ چوددّگاؾ ٚ عددغ ع 4‪CD‬‬ ‫فسددؾ ق تاهددغ. تددؾطی‬



‫(ِعّٛ وّسؾ ‪ 50cell/ML‬ا تان ؿ ‪ّ٘ )100cell/ML‬دؾ ٖ كدب ٚ ِعّدٛ تداوسؾ ّي ٚددٛع ٔدغ ؽع.‬



‫ٚ ٌٛواٌاـٖ ٚ ا هغ غ ٚ ٔااؿِٕغ عؽِاْ ُغ ٌسٙاتي تٗ عدیٖٚ عؽِداْ ُدغ‬ ‫‪ِّ MAC IRS‬ىٓ كب طفا‬



‫‪ MAC‬تاهغ.‬



‫3-2-61- ‪ٔ IRS‬اهه ؿ كاسِٛگاٌٛٚ ؾٚف: ؽ إاب ‪CMV‬‬





‫86‬

‫ؽ إاب ‪ِّ CMV‬ىٓ كب عؽ تاّاؽ ٔي تا كاتمٗ ؽ إاب ‪ CMV‬ا تاّاؽ ٔي تغْٚ هٛ ٘غ لثٍي ؽ إادب‬



‫ؽص ع٘غ. عؽ تاّداؽ ٔي تدا كداتمٗ لثٍدي ؽ إادب ‪ CMV‬ده ُدا عٗ هدثىاٗ ي دغ دغ ودغؽ غٍدة عؽ ِشدً‬



‫ُدا عٗ لثٍدي، ذداع ِاودٛع. ؽ إادب ‪ CMV IRS‬عؽ ِعا ٕدٗ فساٌٌّٛٛک ده وداِی ِوداتٗ ؽ إادب فعداي‬



‫‪ CMV‬كب. تٕاتؾ ٓ تا ٓیعای تاٌإي وظاي ع عٖ طٛ ٘غ هغ ٚ تاّاؽ ْ تا غ تٗ علدب وٕسدؾي هدٛٔغ.‬



‫ِواتٗ كا ؾ ٚ وٕوٙاي ‪ ، IRS‬عیئدُ ؿ ٔودؾ ؿِدأي تدا هدؾٚع ‪ ٚ ART‬فدـ ن طادؾ عؽ عدغ ع 4‪CD‬‬



‫ؽ ثاّ طٛ ٕ٘غ ع هب. عؽ تاّاؽ ٔي وٗ تٗ ٔدغ ؿٖ ودافي تدؾ ي ‪ CMV‬عؽِداْ هدغٖ ٔدغ ٚ عچداؽ ‪ِ IRS‬دي‬



‫هٛٔغ، ِعا ٕای پااپي فساٌٌّٛٛک ه ٔواْ طٛ ٘غ ع ع وٗ ُا عای، تدغْٚ عؽِداْ دغ دغ تٙثدٛع ِده اتدغ دا‬



‫طاؾ. ِا عؽ عفٛٔب ٘ای کٕسؾي ٔوغٖ عؽ ًٛؽی عغَ هؾٚع عؽِاْ ‪ٔ ، CMV‬غ ؿٖ ُا عای تـؽگسؾ‬



‫ِي هٛٔغ ٚ ا ُا عای دغ غ ظا٘ؾ ِي گؾعع.‬



‫ٗيتزيت ٗ ي٘ٗئيت ‪ ٚ :CMV‬سؾ ب ٚ ٛٚئاب ‪ِٕ CMV‬شٌؾ عؽ فؾ عي تا عفٛٔب ؽ إاب لثٍي ‪CMV‬‬



‫ِوا٘غٖ ِي هٛع وٗ تٗ ‪ ART‬پاكض ع عٖ ٔغ.‬



‫ٗيتزيت ‪ IRS :CMV‬ه كٕغؽَ ٘وغ ؽعٕ٘غٖ ٌٚي طٛم طاُ كب ٚ تاّداؽ ْ شدب عؽِداْ ُدغ ‪CMV‬‬



‫ِعّددٛ تددا هددؾٚع ٔاگٙددأي دداؽي ع ددغ ٚ پددؾ ْ (‪ٔ )Floater‬اهددي ؿ ٌسٙدداب ِؾ دعددٗ ِددي ّٔا ٕددغ. ِعا ٕددٗ‬



‫فساٌٌّٛٛک دده ٔودداْ عٕ٘ددغٖ كددٌٍٛٙاي ٌسٙدداتي ِسعددغع عؽ ؿداداددٗ كددب. عیئددُ ِعّددٛ ٓددي ىّدداٖ تددغْٚ‬



‫عؽِاْ طس ٌاًي ٚ تغْٚ ثؾ ی ٓٛ ٔي ِغی تؾ تإا ي تٙثٛع ِي اتٕغ.‬



‫ي٘ٗئيت ‪ :CMV‬عؽ تاّاؽ ْ تا كاتمٗ ؽ إدب ‪ٚٛ ، CMV‬ئادب ‪ِّ CMV IRS‬ىدٓ كدب ٓدي چٕدغ ِداٖ ؿ‬



‫ذاع‬ ‫ه عاؽُٗ ع ؾؽف كب ٚ سغٚع 3 كاي تعغ ؿ هؾٚع ‪ART‬‬ ‫هؾٚع ‪ ART‬ؽص ع٘غ ِا ِعّٛ‬



‫ٗ ٘اي کٛؽٚئاغ كب. تا‬ ‫ِي هٛع. ٚئاب تغْٚ عؽع ٚ عّغ ا هاًِ عؽگاؾي عٕثاٗ، دلاَ ِژگأي ٚ‬



‫ٓ ّ٘دٗ ٛٚئادب ‪ِّ CMV‬ىدٓ كدب عدٛ ؽٍ ددغي ع هدسٗ تاهدغ ٚ غٍدة ِٕذدؾ تدٗ عَ ِداوٛ ، ودىاً‬



‫غواي ؽٚي هثىاٗ ا وا اؽ ن ِاوٛع وٗ ِّىٓ كب تٗ ؿ عكب ؽفسٓ ع ئّي تإا ي ِٕذؾ هٛع. تٗ عٌاً‬



‫طٔؾ وا٘ن تإا ي پـهىاْ تا غ ظٓ لٛي تؾ ي وظاي ٛٚئاب ‪ CMV‬ع هسٗ تاهٕغ.‬



‫4-2-61- ‪ٔ IRS‬اهه ؿ ِٕٕژ ب وؾپسٛوي‬







‫96‬

‫عؽ تاّاؽ ٔي تا وظاي لثٍي ِٕٕژ ب وؾپسٛکٛوي ٚ دا تدغْٚ ْ، ودا٘ؾ ‪ IRS‬وؾپسٛکدٛوي عثاؽ لدب:‬



‫ؿ ددة، كددؾعؽع ٚ عیئددُ ٔوددأٗ ٘دداي ِٕٕژ دداي. هددؾٚع تددآ دده ٘فسددٗ ددا 11 ِدداٖ تعددغ ؿ هددؾٚع ‪ART‬‬



‫گـ ؽم هغٖ كب. ٌٕفاعٔاب ٔاـ گـ ؽم هغٖ كب.‬







‫5-2-61- ‪ّ IRS‬بػی اس پِٕٛٛٔي پِٕٛٛكالسق کاؽ ٕه‬

‫‪ِّ PCP IRS‬ىٓ كب عؽ تاّاؽ ٔي وٗ تا ‪ PCP‬فعٍي ٚ ا طاؾ تدا هدؾٚع ‪ ART‬عؽ چٕدغ ٘فسدٗ ٚي‬



‫تعدغ ؿ هدؾٚع عؽِداْ‪ PCP‬ؽص ع٘دغ. ‪ِّPCP IRS‬ىدٓ كدب تدا ٚطاِدب عیئدُ ؽ دٛي ٚ دة تدا عؽ‬



‫تاّاؽ ٔي وٗ عؽ ساي عؽِاْ ‪ PCP‬ؽٚ تٗ تٙثٛع تٛعٖ ٔغ ٚ ا عؽ تاّاؽ ٔي تا عؽِداْ طادؾ ِٛفدك تدؾ ی‬



‫‪ PCP‬وا٘ؾ وٕغ. گؾ في ؽ ٗ ِّىٓ كب ٔواْ عٕ٘غٖ تغ ؾ هغْ عؽگاؾي ؽ ٗ تاهغ ٚ هثاع ولداژْ دا‬



‫كٕذٗ ٘اي گاؿ طْٛ هؾ أي ِّىٓ كب ّٔا أگؾ تغ ؾ هغْ ٘پٛولي ٚ دا گؾ ع داْ ولداژْ ٌٛئدٌٛي-‬



‫هؾ أي تاهغ. ‪ِّ PCP IRS‬ىٓ كب گا٘ي ٚلای ِٛدة ٔاؽكا ي هغ غ ساع ٕفلي هٛع.‬



‫6-2-61- ‪ٔ IRS‬اهي ؿ عفٛٔب لثٍي تا ٚ ؾٚف ‪JC‬‬

‫تاّاؽ ْ ٌٛعٖ تٗ ‪ ٚ ٚ HIV‬ؾٚف‪ِّ JC‬ىٓ كدب تعدغ ؿ ودا٘ن عدغ ع 4‪ CD‬تدٗ وّسدؾ ؿ ‪ 200/ml‬تدٗ‬



‫ٌٛوٛ ٔلفاٌٛپا ي پاوؾٚٔغٖ چٕغ وأٛٔي )‪ (PML‬عچداؽ هدٛٔغ. تدا ْ ودٗ تاودسؾ تاّداؽ ْ ٌدٛعٖ تدٗ ‪ HIV‬تدا‬



‫‪ PML‬كٗ ا هن ِاٖ تعغ ؿ ‪ِ HAART‬لسّؾ تٙثٛع ِي اتٕغ، ٌٚي سغٚع 01 ا 02 عؽ ًغ تاّداؽ ْ‬



‫ِّىددٓ كددب عچدداؽ عیئددُ ٔٛؽٌٚٛک دده دغ ددغ ددا تددغ ؾ هددغْ عیئددُ ٔٛؽٌٚٛک دده ّ٘ددؾ ٖ تددا تددـؽا هددغْ‬



‫ُا عای ‪ CNS‬هٛٔغ وٗ تعغ ؿ ـؽ ك ِاعٖ سادة، دؼب ثدأٛي ْ ؽ ٔوداْ ِدي عٕ٘دغ ( افسدٗ ي ودٗ‬



‫ِعّٛ عؽ تاّاؽ ْ دغؿ ِثدسی تدٗ ‪ٚ PML‬ددٛع ٔدغ ؽع.) عؽ تعِدي ِدٛ ؽع ‪ّ٘ IRS‬دؾ ٖ تدا ٚ دؾٚف ‪JC‬‬



‫ِّىٓ كب تدٗ ٓدٛؽ ِلدسماُ دا غادؾ ِلدسماُ تدٗ ؽغدُ پاكدض ٚ ؾٌٚٛک ده عداٌي تدٗ ‪ ، HAART‬سسدي عؽ‬



‫ًٛؽی واؽتؾع عؽِاْ وّىي وٛؽ اىٛكسؾٚئاغ ِٕذؾ تٗ پااِغي ٍِٙه هٛع. تاوسؾ ِٛ ؽع ‪ّ٘ IRS‬ؾ ٖ تا‬



‫عفددددددددددددٛی ٚ ددددددددددددؾٚف ‪ JC‬كددددددددددددٗ ددددددددددددا هددددددددددددن ٘فسددددددددددددٗ تعددددددددددددغ ؿ هددددددددددددؾٚع ‪ HAART‬ؽص‬



‫ْ كب.‬ ‫ِي عٕ٘غ. تاٛپلي عؽ چٕآ ِٛ ؽعي ٔواْ عٕ٘غٖ عِاٍإـ كاْٛ گلسؾعٖ ٚ ٌسٙاب ٓؾ‬



‫7-2-61- ‪ّ٘ IRS‬ؾ ٖ تا ٘پا اب ‪C ٚ B‬‬



‫07‬

‫عیئددُ ٚ طددسی ی ؿِا وددگا٘ي سدداوي ؿ ٚطاِ دب ٘پا اددب ِّىددٓ كددب عؽ تاّدداؽ ْ ٌددٛعٖ تددٗ عفٛٔددب‬



‫فدددـ ن كدددؾِي‬ ‫ّ٘ـِددداْ ‪ HCV‬دددا ‪ HBV‬تدددٗ عٔثددداي ‪ HAART‬ؽص عٕ٘دددغ. عؽ تاّددداؽ ْ ِثدددسی ِعّدددٛ‬



‫ٔـ ّٙداي وثدغي ّ٘دؾ ٖ تدا عؾ دك هدثأٗ، تدي هدسٙا ي، ٙدٛع، طلدسگي، ٘پا ِٛگداٌي عؽعٔدان ٚ ؿؽعي‬



‫ِودددددددددددددددددددددددددددددددددددا٘غٖ ِددددددددددددددددددددددددددددددددددده هدددددددددددددددددددددددددددددددددددٛع. تعِدددددددددددددددددددددددددددددددددددي تاّددددددددددددددددددددددددددددددددددداؽ ْ‬



‫اؽع پاغ ِدي‬ ‫پٍي ؽ ؾ ب لؾٔاٗ ٌسٙاتي، گا٘ي ّ٘ؾ ٖ تا وؾ ٛگٍٛتٌٛإي ِظسٍْ ٚ ا پٛؽفاؾي کٛ أٗ‬



‫وٕٕغ. ‪ّ٘ IRS‬ؾ ٖ تا ٚ ؾٚكٙاي ٘پا اب ‪ِ C ٚ B‬عّٛ ٓي عٚ ا ٘وب ٘فسٗ ؿ هؾٚع ‪ HAART‬ؽص‬



‫ِي عٕ٘غ. ِا هؾٚع ِّىدٓ كدب دا ٔدٗ ِداٖ تدٗ داطاؾ تاافسدغ. ؿ ٔذدا ودٗ فدـ ن ٔدـ ُ ٘داي وثدغي عؽ‬



‫ؿ‬ ‫تاّاؽ ْ ِثدسی تدٗ عفٛٔدب ّ٘ـِداْ ٚ شدب عؽِداْ تدا ‪ِّ HAART‬ىدٓ كدب ٔاهدي ؿ عٍدً ِظسٍد‬



‫دٍّٗ ثؾ ی ٘پا ٛ ٛولاه ع ؽٚ٘ا، كاغٚؿ وساه ٔاهي ؿ ع ؽٚ، لٔدع عؽِداْ تدا ِي ٚٚع دٓ، كداؽوَٛ‬



‫واپٛؿي ا كا ؾ عًٍ عفٛٔي ِإٔغ عفٛٔب دغ غ تا ٚ ؾٚف ٘اي ع گؾ ٘پا ٛ ؾٚپاده تاهدغ، غٍدة ثثدای‬



‫وظاي لٔعي ‪ IRS‬سسّاٌي ٔاهي ؿ عفٛٔب لثٍه ٚ ؾٚف ٘اي ٘پا اب ‪ C ٚ B‬عهٛ ؽ كب.‬



‫3-61- ؽؿ اتي وظاٌي ‪IRS‬‬

‫عؽ هؾ ْ تاٌإي ِٕاكة عؽ تاّاؽ ٔه کٗ تٗ اؿگي ‪ ART‬ؽ هؾٚع وؾعٖ ٔغ (تٗ ٚ ژٖ عؽ تاّاؽ ْ ِثسی‬



‫تٗ غؿ پاوؾفسٗ) ‪ IRS‬تا غ عؽ وظاي فسؾ لي تاّاؽ ٔي وٗ تا عیئُ دغ غ ا وغ غ عیئُ ِؾ دعدٗ ِدي‬



‫وٕٕغ ِغ ٔوؾ تاهغ. وٕاؽ گؼ هسٓ عفٛٔسٙاي دغ غ، عؽِاْ ٔوغٖ ا ٔالي عؽِاْ هدغٖ، تدغ طاّدي، كدّاب‬



‫ع ؽٚ ي، ٚ وٕن فـ ن سلاكاب، هىلب ‪ ، ART‬پاوؾٚي غؿ ٚ كا ؾ تاّاؽ ٙا لثدً ؿ ٔساذدٗ گادؾي‬



‫‪ IRS‬عؽ تاّاؽ تا غ ِٛؽع ٛدٗ تاهغ. تؾؽكي تاّاؽی کدٗ سسّداي تدسی تدٗ ‪ IRS‬ع ؽع، تدٗ ٔشدٖٛ طداى‬



‫تؾٚؿ تاٌإي تلسگي طٛ ٘غ ع هب. ٔذاَ ِٔاٌعای ؿِا وگا٘ي،ووب طْٛ، كدا ؾ ؿّا ودای ودظاي‬



‫ِسٕاكددددددددددددددددددددددة عؽ ٘ددددددددددددددددددددددؾ تاّدددددددددددددددددددددداؽ تا ددددددددددددددددددددددغ ٔذدددددددددددددددددددددداَ هددددددددددددددددددددددٛع. ددددددددددددددددددددددٓ‬



‫تؾؽكه ٘ا عثاؽ ٕغ ؿ: ‪ٌ ،CBC-diff‬ىسؾٌٚاب ٘ا، وؾ ي ٔآ، ؿِا وای عٍّىدؾع وثدغي، عدغ ع كدٍٛي‬



‫4‪ ٚ CD‬تاؽ ٚ ؾٚكي ‪ ، HIV‬ووب طْٛ تؾ ي تاوسؾ ٙای ِعٌّٛه ٚ تاوسؾي ٘اي كاغفلب ٚ لاؽچٙدا،‬



‫گؾ في لفلٗ كإٗ ، كا ؾ ِٔاٌعای ؽ ع ٛگؾ فاه عؽ ًٛؽی ٌـَٚ، ؽٔگ ِاـي ٚ ووب طٍْ، تاٛپلي‬



‫ٚ ا ووب ُا عای پٛكسي ا كا ؾ ُا عای، تؾؽكه ِا ع ِغـي ٔظاعي ٚ ِعا ٕٗ فساٌّٛک ه.‬





‫17‬

‫4-61- عؽِاْ‬

‫ًٛاٗ ٘اي پاوگاؾي ٚ عؽِداْ تٕدا تدؾ واؽ ؿِدا ي ٘داي ٌداعفي هدغٖ ٚ ٕدغٖ ٔگدؾ تدؾ ي ‪ٚ IRS‬ددٛع‬



‫ٔغ ؽع. تا ٓ ساي تٗ ٔوؾ ِي ؽكغ تاوسؾ ِٛ ؽع ‪ٓ ، IRS‬ي چٕغ ٘فسٗ تا عؽ ٔوؾ گؾفسٓ ِٛ ؽعي وٗ عؽ‬



‫ؿ ددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددؾ ِددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددي ددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددغ، تٙثددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددددٛع‬



‫ِي اتٕغ:‬



‫- ع ِٗ ؽک ُ ‪ ART‬فعٍي (ِگؾ ٕىٗ وا٘ؾ تاٌإي ٙغ غوٕٕغٖ ساای تاهغ.)‬



‫- عؽِاْ ‪ّ٘ OI‬أٔٛؽ وٗ ؿَ كب.‬



‫- عؽ ًٛؽی ٌدـَٚ ذدٛ ـ ع ؽٚ٘داي ُدغ ٌسٙداتي (غادؾ كدسؾٚئاغي دا وٛؽ اىٛكدسؾٚئاغ كالدسّاه)‬



‫تؾ ي كؾوٛب فؾ ٕغ ٌسٙاتي. تدؾ ي تاّداؽ ٔي ِثدسی تدٗ ‪ ، OI‬ودٗ تدا ده عٚؽٖ واِدً عؽِداْ ِٕاكدة‬



‫تٙثٛع افسٗ ٔغ، ِعّٛ هؾٚع عٚتاؽٖ عؽِاْ ُغ ِاىؾٚتي ا غااؾ عؽِاْ ٔگٙغ ؽٔدغٖ ؿَ ٔالدب.‬



‫تدؾ ي ِجداي عؽ ًدٛؽ ي ودٗ ده تاّداؽ ِثدسی تدٗ ‪ TB IRS‬ده عٚؽٖ واِدً عؽِداْ ‪ TB‬ؽ تدٗ ّداَ‬



‫ؽكأغٖ ، ىؾ ؽ عؽِاْ ؿَ ٔالب. ا عؽ ًٛؽ ي وٗ تاّداؽي كداتمٗ ِٕٕژ دب وؾ پسٛودٛوي عؽِداْ‬



‫ذاع هٛع، عؽِاْ ٔااؿ تدٗ غاادؾ ٔدغ ؽع. تدا دٓ‬ ‫هغٖ ع هسٗ ٚ شب عؽِاْ ٔگٙغ ؽٔغٖ تاهغ ٚ ‪IRS‬‬



‫ساي گؾ ‪ٔ IRS‬واْ عٕ٘غٖ ه ‪ OI‬دغ غ عؽِاْ ٔوغٖ تاهغ عفٛٔب تا غ تٗ ٔشٛ ِٕاكة عؽِاْ هٛع.‬







‫71. غ طً ع ؽٚ ي‬

‫غ طً ع ؽٚ ي ه ِوىً دغي ‪ ART‬كب. فؾ ع ِثسی تٗ ‪ ٚ HIV‬غؿ تٗ عٌاً تاّاؽي ٘اي ّ٘ـِاْ ا‬



‫وٕٕدغ. تدا دٓ ودٗ ٌِدؾ‬ ‫ٌِدؾ‬ ‫وا٘ؾ ‪ ٚ HIV‬غؿ غٍة ٔاچاؽٔغ ِمدغ ؽ ؿ داعي ع ؽٚ٘دای ِظسٍد‬



‫ّ٘ـِاْ تعِدي ع ؽٚ٘دا ٚ لعدا ِّٕٛعادب ع ؽع، ِدا تاودسؾ ع ؽٚ٘دا ي ؽ ودٗ دغ طً ع ؽٔدغ ِدي دٛ ْ تدٗ‬



‫ًٛؽی ؾواثي ذٛ ـ وؾع. ٌثسٗ سسّاي عٛ ؽٍ دأثي تاوسؾ طٛ ٘غ هغ ٚ تا غ تٗ علب وٕسؾي هٛٔغ.‬



‫دغ ٚي 31 ا 51 غ طٍٙاي ع ؽٚ ي تا ‪ PIS ٚ NNRIS‬ؽ ٔواْ ِي عٕ٘غ.‬



‫جدٗه86- تداخيٖبي دارٗيي ثيِ دارٕٗبي ضد رتزٗ ٗيزٗطي ٗ طبيز دارٕٗب :‪PIs‬‬

‫)‪Drugs Afected Indinavir (IDV‬‬ ‫)‪Lopinavir + Ritonavir (LPV/r‬‬

‫‪ANTIFUNGALS‬‬







‫27‬

Itraconazole Level: When IDV 600 mg Q8H given Levels: Itraconazole ↑ when administered

with itraconazole 200 mg with LPV/r.

bid, IDV AUC similar to IDV 800 mg Dose: Itraconazole – consider not

Q8H. exceeding 200 mg/day, or monitor level

Dose: IDV 600 mg Q8H; and

Itraconazole: Do not exceed 200 mg toxicity.

BID.

Ketoconazole Levels: IDV ↑ 68%. Levels: LPV AUC ↓13%. Azole↑3-fold.

Dose: IDV 600 mg Q8H. Dose: Use with caution; do not exceed

200 mg ketoconazole daily.

Voriconazole Levels: No significant changes in Voriconazole AUC ↓ 39% with RTV 100

AUC of azole or IDV (healthy mg BID; Co-administration is not

subjects). See RTV recommended unless the benefit

recommendations if boosted with outweighs the risk.

RTV.

Dose: Standard

ANTI-MYCOBACTERIALS

Clarithromycin Levels: Clarithromycin  53%. Levels: ↑ Clarithromycin AUC 77%.

No dose adjustment. Dose: Adjust clarithromycin dose for

moderate and severe renal impairment.

Rifabutin Levels: IDV ↓ 32%. Rifabutin ↑ 2X. Levels: Rifabutin AUC ↑ 3-fold. 25-O-

Dose: ↓ rifabutin to 150 mg per day or desacetyl metabolite ↑ 47.5-fold.

300 mg 3x/week. IDV Dose: Decrease rifabutin dose to 150 mg

1,000 mg Q8H. QOD or 3x/week; LPV/r: Standard.

If RTV boosted, rifabutin 150mg QOD

or 3x/week continue

current dose of boosted IDV.

Rifampin Levels: IDV (unboosted) ↓ 89%; IDV Levels: LPV AUC ↓ 75%.*

(boosted) ↓ 87%; Should not be coadministered.

Should not be coadministered.

HORMONAL CONTRACEPTIVES

Levels: Norethindrone ↑ 26%. Levels: ethinyl estradiol ↓ 42%.

Ethinylestradiol ↑ 24%. Use alternative or additional method.

No dose adjustment.

LIPID–LOWERING AGENTS

Atorvastatin Levels: Potential for increase in atorvastatin Atorvastatin AUC ↑ 5.88-fold. Use

levels. lowest possible starting dose of

Use lowest possible starting dose of atorvastatin with careful

atorvastatin with careful monitoring.

monitoring.

Simvastatin Levels: Potential for large Levels: Potential for large

Lovastatin increase in statin levels. Avoid increase in statin levels.

concomitant use. Avoid concomitant use.



ANTICONVULSANTS

Carbamazepine Carbamazepine markedly ↓ IDV Many possible interactions:

Phenobarbital AUC. Consider alternative carbamazepine: ↑ levels when co-

Phenytoin anticonvulsant, ritonavir-boosting, administered

and/or monitoring IDV level. with RTV. Use with caution.

Monitor anticonvulsant levels.

↓Phenytoin:

levels of LPV, RTV, and ↓ levels

of phenytoin when administered

together.

Avoid concomitant use or monitor

LPV level.

METHADONE No change in methadone levels. Methadone AUC ↓ 53%. Opiate

withdrawal may occur.

Monitor and titrate dose if needed.

May require ↑ methadone dose.

ERECTILE DYSFUNCTION AGENTS

Sildenafil Sildenafil AUC ↑ 3-fold. Use Sildenafil AUC ↑ 11-fold in

cautiously. Start with reduced combination with RTV. Do not

dose exceed 25 mg







73

of 25 mg every 48 hours and every 48 hours.

monitor for adverse effects.



MISCELLANEOUS Grapefruit juice ↓ IDV levels by LPV/r levels unchanged when

↓26%. Vitamin C >1 gram/day tablets are given with omeprazole

IDV AUC by 14% and Cmin by or ranitidine.

32%.

Amlodipine: Amlodipine AUC ↑

90% when co-administered with

IDV/RTV. No change in IDV/RTV

levels. Monitor closely.



PIs: ‫جدٗه86- تداخيٖبي دارٗيي ثيِ دارٕٗبي ضد رتزٗ ٗيزٗطي ٗ طبيز دارٕٗب‬



Drugs Affected Nelfinavir (NFV) Ritonavir* (RTV)



ANTIFUNGALS

Itraconazole No data, but potential for bi- No data, but potential for bi-directional

directional inhibition inhibition between itraconazole and RTV;

between itraconazole and PIs; monitor for toxicities.

monitor for toxicities. Dose: Dose adjustment for patients

receiving > 400 mg itraconazole may be

needed,

or consider monitoring itraconazole level.

Ketoconazole No dose adjustment necessary. Levels: ketoconazole ↑ 3X.

Dose: Use with caution; do not exceed

200 mg ketoconazole daily.

Voriconazole No data, but potential for bi- Levels: voriconazole AUC ↓ 82% when

directional inhibition co-administered with 400 mg BID of RTV,

between voriconazole and PIs exists; and concomitant therapy of voriconazole

monitor for with RTV 400 mg BID or higher is

toxicities. contraindicated. Voriconazole AUC ↓

39% with RTV 100 mg BID;

administration of

voriconazole and RTV 100 mg is not

recommended unless benefit outweighs

risk.



ANTI-MYCOBACTERIALS



Clarithromycin No data. Levels: Clarithromycin ↑ 77%.

Dose: Adjust clarithromycin dose for

moderate and severe renal impairment.



Rifabutin Levels: NFV ↓ 32% if 750 mg Q8H Levels: Rifabutin ↑ 4X.

dose given; no change if Dose: ↓ rifabutin to 150 mg QOD or dose

1,250 mg Q12H dose used. Rifabutin 3x/week.

↑ 2X. RTV: Maintain current dose.

Dose: ↓ rifabutin to 150 mg QD or

300 mg 3x/wk. NFV

1,250 mg BID.



Rifampin Levels: NFV ↓ 82%. Levels: RTV ↓ 35%. Increased liver

. Should not be coadministered. toxicity possible. Co-administration may

lead to

loss of virologic response if RTV sole PI.

Alternative antimycobacterial agents,

such

as rifabutin, should be considered.

Should not be coadministered.



HORMONAL CONTRACEPTIVES









74

Levels: Norethindrone ↓ 18%. Ethinyl Levels: Ethinyl estradiol ↓ 40%.

estradiol ↓ 47%. Use alternative or additional method.

Use alternative or additional method.

LIPID–LOWERING AGENTS



Atorvastatin Atorvastatin AUC ↑ 74%. Use lowest Levels: 450% ↑ when administered with

possible starting SQV/RTV combination. Use lowest

dose of atorvastatin with careful possible starting dose of atorvastatin with

monitoring. careful monitoring.





Simvastatin Simvastatin AUC ↑ 505%. Levels: Potential for large

Lovastatin Potential for large increase in increase in statin levels. Avoid

lovastatin AUC. Avoid concomitant use.

concomitant use.





ANTICONVULSANTS



Carbamazepine Unknown, but may decrease NFV Carbamazepine: ↑ serum levels

Phenobarbital levels substantially. when co-administered with RTV.

Phenytoin Monitor anticonvulsant levels and Use with caution. Monitor

virologic response. anticonvulsant levels.

Consider alternative

anticonvulsant or NFV levels.

METHADONE NFV may decrease methadone Methadone ↓ 37%. Monitor and

levels, but opiate titrate dose if needed.

withdrawal rarely occurs. Monitor May require ↑ methadone dose.

and titrate dose if

needed. May require ↑

methadone dose.



ERECTILE DYSFUNCTION AGENTS



Sildenafil Sildenafil AUC ↑ 2- to 11-fold. Use Sildenafil AUC ↑ 11-fold. Use

cautiously. Start with cautiously. Start with reduced

reduced dose of 25 mg every 48 dose of 25 mg every 48

hours; monitor for adverse hours and monitor for adverse

effects. effects

MISCELLANEOUS Many possible interactions.

Desipramine ↑ 145%; reduce

dose.

Trazodone AUC ↑ 2.4-fold when

given with RTV 200 mg BID. Use

lowest dose of

trazodone and monitor for CNS

and CV adverse effects.

Theophylline ↓ 47%; monitor

theophylline levels.

RTV 100 mg BID significantly

increases systemic exposure of

inhaled (oral or nasal)

fluticasone and may predispose

patients to systemic corticosteroid

effects. Coadministration

not recommended unless benefit

of fluticasone outweighs the risk.









75

NRIs: ‫جدٗه16 -تداخيٖبي دارٗيي ثيِ دارٕٗبي ضد رتزٗ ٗيزٗطي ٗ طبيز دارٕٗب‬



Drugs Affected Efavirenz (EFV) Nevirapine (NVP)



ANTIFUNGALS

floconazole No clinically significant changes in ↑Levels: NVP: Cmax, AUC, and Cmin

EFV 100%. Fluconazole: No change.Risk of

or fluconazole concentrations. hepatotoxicity may ↑ with this

combination.

If co-administered, monitor NVP toxicity.

Ketoconazole No data. Levels: Keto ↓ 63%. NVP ↑ 15%-30%.

Dose: Not recommended.



Voriconazole ↓Levels: EFV ↑ 44%. Voriconazole Metabolism of voriconazole may be

77%. induced

This combination is not by NVP. Voriconazole may inhibit NNRTI

recommended. metabolism. Carefully monitor for NNRTI

toxicity and antifungal outcome

ANTI-MYCOBACTERIALS



Clarithromycin Levels: Clarithromycin ↓ 39%. Monitor Levels: NVP ↑ 26%. Clarithromycin ↓

for efficacy or use alternative agent. 30%.

Monitor for efficacy or use alternative

agent

Rifabutin Levels: EFV unchanged. Rif ↓ 35%. Levels: NVP ↓ 16%.

Dose: ↑ rifabutin dose to 450-600 mg No dose adjustment.

QD or 600 mg 3x/week.* EFV:

Standard.

Rifampin Levels: EFV ↓ 25%. Levels: NVP ↓ 20%-58%. Virologic

. Dose: Maintain EFV dose at 600mg consequences are uncertain; the

QD potential for

in patients weighing 60

with kg, 250 mg/day of

this combination; ddI EC is

should be avoided recommended; for

unless potential patients

benefit far 60 mL/min.

Monitor for ddI-

associated

toxicities.



Indinavir (IDV) Buffered ddI and No significant PK Levels: IDV Cmax No significant PK

IDV interaction. ↑ 14%. interaction.

simultaneously: Dose: Standard.

Levels: ↓ AUC of

IDV; take IDV

1 hr before or after

buffered ddI.

EC ddI can be

taken together with

IDV



Lopinavir/ritonavir No data. No data. LPV/r 400/100 mg No data.

(LPV/r) AUC ↓ 15%;

TDF AUC ↑ 34%;

clinical

significance of

interaction is

unknown; monitor

for tenofovir

toxicities.



Methadone Levels: EC ddI Levels: d4T ↓ 27%; No change in ZDV AUC ↑ 43%.

unchanged. methadone methadone or TDF Monitor for









78

Buffered ddI AUC ↓ unchanged. levels. ZDV-related

63%; Dose: No dose adverse effects.

methadone adjustment.

unchanged.

Dose: No change

EC ddI. May

consider buffered

ddI dose increase

or maintain

standard.



Ribavirin Co-administration No data. Level: Ribavirin Ribavirin inhibits

not unchanged; no phosphorylation of

recommended. data ZDV; this

Ribavirin increases on TDF level. combination should

the intracellular be avoided

levels of the active if possible, or

metabolite of ddI closely monitor

and may cause virologic response.

serious toxicities.









ART ً‫81.ع ؽٚ٘اي فؾ شي ٚ غ ط‬

.‫ٓیعای ٔاچاـي عؽتاؽٖ غ طً تآ ع ؽٚ٘داي ُدغ ؽ دؾٚ ٚ ؾٚكدي ٚ ع ؽٚ٘داي فؾ شدي ٚددٛعع ؽع‬



ًّ‫ی ٚی. عكددسٛؽ ٌع‬ ٚ ‫ِددٛ ع‬ ‫تددؾ ي تشددت تاو دسؾ تددٗ عكددسٛؽ ٌعًّ ِؾتددّٛ شددب عٕددٛ ْ «ٌِددؾ‬



.‫تاٌإه تؾ ی دّٙٛؽی كیِه ؾ ْ» ؽدٛع هٛع‬





ْ ‫ ِٛدٛع عؽ دّٙٛؽي كیِي ؾ‬ARVS ‫91.ٚ ژگي ٘اي‬

‫ عؽ ؾ ْ عؽ عكسؾف كب. ٚ ژگي ٘اي تاٌإي ُِٙ ؿ دٍّٗ عٚؿ‬ARVs ‫عؽ ساي ساُؾ 21 ع ؽٚي‬



.‫ع ؽٚ٘ا عؽ دغٚي 61 طیًٗ هغٖ ٔغ‬









ُ‫ ٍ٘ج٘د در جَٖ٘ري اطالٍي ايزا‬ARVs ‫جدٗه 16 – ٗيژگي ٕبي‬

Generic Formulation Dosing Food Storage

Name/ Recommendations Effect

Trade Name









79

Indinavir/ 800 mg every 8 For unboosted Room

400 mg hours; IDV temperature

Crixivan capsules Levels 15-30ºC

With RTV: decrease by (59-86ºF),

77% protect from

[IDV 800 mg + RTV moisture

Take 1 hour

100 or 200 mg]

before or 2

every 12

hours hours after

meals; may

take with skim

milk or low-fat

meal

For RTV-

boosted

IDV:

Take with or

without food

Nelfinavir 250 mg tablets 1,250 mg two Levels Room

(NFV)/ Viracept increase 2-

times/day or 3 fold temperature

50 mg/g oral 750 mg three Take with meal

powder times/day or

15-30ºC (59-

86ºF)

Ritonavir 100 mg 600 mg every 12 Levels Refrigerate

(RTV)/ Norvir capsules hours* (when increase capsules

ritonavir is used as 15%

sole PI) Capsules can

Take with food be left at room

As if possible; this temperature

pharmacokinetic may improve (up to 25ºC or

booster for other tolerability 77ºF) for 60 kg: 40 mg two without regard

or times/day; to meals

Zerit

1mg/mL for oral Body weight

solution 200

cells/μL.



Abnormal Evaluate for active TB. (

(induration

>5 mm)



Chest X-Ray •Detects latent or active • Normal •Repeat as indicated for

diseases pulmonary symptoms or

positive PPD.



• Abnormal •Evaluate for TB, PCP, or

other pathology.



Papanicolaou •Detects abnormal cell • Normal •Repeat in 6 months; then

Smear (cervical changes, annually if negative on 2

for women; anal dysplasia smears and no ongoing risk

for factors.

women and men)

• Abnormal •Perform workup, treat (see

chapters Cervical

Dysplasia

and Anal Dysplasia) and

follow up more frequently

as

indicated by condition.



(VDRL); or • Syphilis screening •Negative titer • Repeat every 3-12 months,

(RPR) depending on risk factors.



•Positive titer: Treat patient; refer

confirm partner(s) of previous 60

With FTabs-Ab days for

evaluation and treatment;

counsel about safer sex.

Perform serial testing if

monitoring active disease.

(See chapter Syphilis.)

G6PD Level Prevent hemolytic reactions • Normal range • No intervention is

by necessary beyond

screening susceptible men of documentation.

African,

Mediterranean, Asian, • Abnormal range •Avoid oxidant drugs such

Sephardic as dapsone, primaquine,

Jewish descent and

Some would recommend sulfonamides, if possible.

screening

all patients

Urinanalysis (UA) • Detects proteinuria or • Normal • Repeat annually.

pyuria

• Abnormal •Rule out HIV-associated

nephropathy and other

causes





92

of nephropathy.





ECG •baseline for comparison due •Repeat as indicated

to greater risk for

cardiovascular disease with

ART









93

‫ُّاّٗ پٕخ: دغٚي كٛ ی هؾر ساي ِٚعا ٕای تعغی‬

History Physical Examination

Every visit (at least every 3 months)

•New symptoms •Vital signs (temperature, blood pressure, heart

•Medications: HIV-related rate, respiratory rate)

medications,Medications for other conditions •Weight

,Over-the-counter medications,Herbs or •General appearance, body habitus (including

vitamins evaluation for lipodystrophy)

•Adherence to medications and clinical care •Skin

visits •Oropharynx

•Risk reduction; prevention with •Lymph nodes

positives •Heart and lungs

•Mood •Abdomen

•Alcohol and recreational drug use •Psychiatric–mood, affect

•Tobacco use •Neurologic

•Allergies

•Pain

•Social supports

•Housing Insurance

•Domestic violence

Every 6 months

•As above •As above plus:

•Visual and funduscopic exam

• Ears/nose

•Screening for syphilis in all patients at risk for

this infections



Every 6 months (twice) , and, if both are normal, annually thereafter (See chapters Cervical

Dysplasia and Anal Dysplasia.)



As above •Women: cervical and •Men: anal

anal Papanicolaou Papanicolaou smear

smear, pelvic exam

Annually

Update initial history: Complete physical to include:

HIV-related symptoms, hospitalizations, major Genitorectal exam

illnesses, family history Prostate exam





Breast exam

Testicular exam









94

:‫ِٕاتع‬

1. Eramova I,Matic S, and Munz M.Patient Evaluation and Antiretroviral

Treatment,for Adults and Adolescents .Clinical Protocol for the WHO European

Region.World Health Organization 2006,Denmark.

2. Clinical Manual for Management of the HIV-Infected Adult.

AETC National Resource CenterUniversity of Medicine and Dentistry of New

Jersey,2006,USA.

3. Guidelines for the Use of Antiretroviral Agents in HIV-1-Infected Adults and

Adolescents.DHHS,May 4, 2006,USA.

4. European Guidelines for the Clinical Management andTreatment of HIV Infected

Adults ,2005.

5. Hammer S M. Management of Newly Diagnosed HIV Infection. N Engl J Med

,2005; 353:1702-1710.

6. Centers for Disease Control and Prevention. HIV-AIDS Surveillance Report 1985-

2002, United States. www.cdc.gov/hiv/dhap.htm (Accessed 3/9/05).

7. Schreibman Tand Friedland G . Use of Total Lymphocyte Count for Monitoring

Response to Antiretroviral Therapy. Clinical Infectious Diseases ,2004;38:257-

262.

8. Attawell K and Mundy J.Provision of antiretroviral therapy in resource-

limitedsettings: a review of experience up to August 2003. WHO AND THE UK’s

DEPARTMENT FOR INTERNATIONAL DEVELOPMENT,November 2003.

9. DeSimone, JA, Pomerantz, RJ, Babinchak, TJ. Inflammatory reactions in HIV-1-

infected persons after initiation of highly active antiretroviral therapy. Ann Intern

Med 2000; 133:447.

10. Pantaleo G, Graziosi C, and. Fauci A S.The Immunopathogenesis of Human

Immunodeficiency Virus Infection. N Engl J Med ,1993; 328:327-335.

11. Charles H. Hinkin C H, Barclay T R, Castellon S A, Levine A J, Durvasula R S,

Marion S D, Myers H Fand Longshore D .Drug Use and Medication Adherence

Among HIV-1 Infected Individuals.AIDS Behav. 2007;11:185-194.

12. Rueda S, Park-Wyllie LY, Bayoumi AM, Tynan AM, Antoniou TA, Rourke SB and

Glazier RH .Patient support and education for promoting adherence to highly

active antiretroviral therapy for HIV/AIDS ,2006 Issue 4.Accesses at 2/8/2007.

13. Bartlett J. The Strategies for Management of Antiretroviral Therapy (SMART)

Study Group. CD4+ count-guided interruption of antiretroviral treatment. N Engl J

Med. 2006;355:2283-2296.









95

‫ی ٚی ٚ ددغؿ. ٚؿ ؽی تٙغ هددب،‬ ‫41. عكددسٛؽ ٌعّددً ووددٛؽی ٔشددٖٛ تؾطددٛؽع تدداٌإي تددا ِثسی دداْ تددٗ‬



‫عؽِاْ ٚ ِٛؿم پـهدىي ِعاٚٔدب كدیِب- ِؾودـ ِدغ ؾ ب تاّداؽي٘دا. تداؿتإي هدغٖ عؽ ِٙدؾ ِداٖ‬



‫3831‬









‫69‬


Other docs by HC111201135446
Data Integration in eHealth: A Dom
Views: 1  |  Downloads: 0
070623B
Views: 0  |  Downloads: 0
dpbaseball camp brochure1
Views: 0  |  Downloads: 0
RELACAO TEMAS INFANTIS
Views: 22  |  Downloads: 0
Standard
Views: 0  |  Downloads: 0
Tab 5 Dual Enrollment NEGs
Views: 1  |  Downloads: 0
quiz5
Views: 0  |  Downloads: 0
The Periodic Table notes
Views: 0  |  Downloads: 0
Pump pics
Views: 6  |  Downloads: 0
By registering with docstoc.com you agree to our
privacy policy

You are almost ready to download!

You are almost ready to download!