Strategija LER

Document Sample
Strategija LER Powered By Docstoc
					                OPŠTINA BOSANSKI1 BROD
     _________________________________________




                            STRATEGIJA
            LOKALNOG EKONOMSKOG
                   RAZVOJA




                Uz konsultantsku pomoć USAID/PADCO, Inc.
1
  Odluka Ustavnog suda BiH od 22.09.2004. godine. Prema članu VI/4, Ustava Bosne i Hercegovine,
odluke Ustavnog suda su konačne i obavezujuće.
SADRŽAJ


1. UVOD
    1.1. Kako je nastala strategija LER-a opštine Bosanski Brod
2. ISTORIJSKI RAZVOJ OPŠTINE
3. GEOGRAFSKI POLOŽAJ
4. PRIRODNI RESURSI
    4.1 Mineralni resursi
    4.2 Prirodni resursi
    4.3 Klima
5. OSNOVNE DEMOGRAFSKE KARAKTERISTIKE
6. INFRASTRUKTURA
    6.1 Putna mreža
    6.2 Elektroenergetska mreža
    6.3 Telekomunikaciona mreža
7. ZAPOŠLJAVANJE
    7.1Zaposlenost
    7.2Nezaposlenost
8. PODACI O PREDUZEĆIMA
    8.1. Broj i veličina preduzeća
    8.2. Preduzeća koja se bave izvozom/uvozom
9. BUDŽET OPŠTINE
10. PROCJENA KVALITETA ŽIVOTA NA PODRUČJU OPŠTINE
    10.1. Bruto domaći proizvod
    10.2. Zarade
11. SWOT ANALIZA
    11.1. Snage
    11.2. Slabosti
    11.3. Mogućnosti
    11.4. Prijetnje
12. KRITIČNA PITANJA
13. VIZIJA
14. STRATEŠKI CILJEVI
15. PROGRAMI I PROJEKTI
16. ANNEX: AKCIONI PLAN ZA 2005.GODINU
17. ANNEX: LISTA SVIH PROJEKATA
18. ANNEX: OPISI PRORITETNIH PROJEKATA
19. ANNEX: MATRICA PROJEKATA




                                       2
1.      UVOD


     1.1 Kako je nastala stretegija lokalnog ekonomskog razvoja opštine
         Bosanski Brod?

       Nastavljajući realizaciju Programa podrške organima lokalne uprave u
BiH, USAID – PADCO zajedno sa lokalnim vlastima opštine Brod, početkom
marta 2004.godine, otpočela je aktivnosti na izradi Strateškog plana lokalnog
ekonomskog razvoja opštine Bosanski Brod.
Strateški plan opštine Bosanski Brod predstavljaće instrument kojim ćemo
upravljati razvojem naše opštine u periodu 2005-2010. godine, a bit će rezultat
saradnje vladinog sektora, privatnog sektora i nevladinih organizacija.
       Tokom pripreme strategije, opština Bosanski Brod je u saradnji sa PADCO-
om i njegovim konsultantima usvojila i primijenila osnovne korake u izradi
strategije LER-a:

           Organizovanje snaga,
           Izrada socio-ekonomske analize sa SWOT analizom,
           Izrada strategije LER-a,
           Plan implementacije strategije

       Aktivnosti su započete formiranjem: razvojnog tima LER-a, partnerske2
grupe za izradu strateškog plana lokalnog ekonomskog razvoja opštine
Bosanski Brod i radnih grupa po pojedinim oblastima.
       Nakon organizovanja snaga, pristupilo se prikupljanju kvantitativnih i
kvalitativnih podataka za procjenu lokalne privrede na osnovu kojih je urađena
analiza stanja sa SWOT analizom opštine Bosanski Brod, te definisana ključna
pitanja na kojima je potrebno raditi u budućnosti kako bi smo unaprijedili
ekonomski razvoj opštine.
       Sledeći korak bio je razvijanje strategije LER-a opštine u okviru koje je
definisana Vizija budućeg razvoja , opšti i pojedinačni ciljevi odnosno definisani
strateški ciljevi i projekti, a nakon toga uslijedio je odabir prioritetnih projekata
odnosno implementacija strategije. Završni korak u izradi strategije odnosio se
na uspostavljanje postupaka za praćenje i reviziju strategije, vizije, te akcionih
planova u vezi sa implementacijom projekata.




2
 Proces izrade strategije LER-a započeo je aprila 2004. godine, od tada pa do danas ovom
procesu su na direktan ili indirektan način dali doprinos zainteresovani građani opštine
Bosanski Brod, kroz razvojni tim, Partnerske grupa i javne rasprave, njihova imena bi bilo teško
nabrojati ali ja značajno reći da je njihov doprinos bio izuzetno značajan i bez njih bi ovaj
dockument bio samo “mrtvo slovo na papiru”.

                                               3
Šta je lokalni ekonomski razvoj3?

Svrha lokalnog ekonomskog razvoja (LER) je da poveća privredni
kapacitet lokalnog područja da bi se poboljšala privredna budućnost i
kvalitet života svih žitelja. To je proces u kome se javni, poslovni i nevladin
sektor udružuju da bi zajednički radili na stvaranju boljih uslova za
ekonomski rast i stvaranje novih radnih mjesta.

Šta znači baviti se lokalnim ekonomskim razvojem?
       U današnje doba, uspijeh zajednice zavisi o njenoj sposobnosti da se
prilagodi dinamičnim uslovima lokalne, državne i međunarodne tržišne
privrede. Strateško planiranje lokalnog privrednog razvoja zajednice sve više
koriste da povećaju ekonomski kapacitet područja, poboljšaju uslove za
investiranje, povećaju produktivnost i da poboljšaju konkurentnost lokalnih
privrednih subjekata, preduzeća i radnika. Sposobnost zajednice da poboljša
život svojih članova, stvori nove ekonomske prilike i bori se protiv siromaštva
danas zavisi o sposobnosti zajednice da shvati proces LER, te da djeluje
strateški na tržištu koje se brzo mijenja i na kom raste konkurencija.
Kako se može izgraditi jaka lokalna ekonomija?
       Svaka zajednica ima jedinstvene lokalne uslove koji mogu pomoći ili
kočiti ekonomski razvoj zajednice, i koji određuju relativnu prednost područja i
mogućnost privlačenja i zadržavanja investicija. Ekonomski, društveni i fizički
atributi će odrediti izradu i pristup implementaciji strategije lokalnog
ekonomskog razvoja. Da bi se izgradila jaka lokalna ekonomija, svaka
zajednica može krenuti sa združenim procesom da bi djelovala u skladu sa
svojim snagama, slabostima, mogućnostima i prijetnjama. Ovo će služiti da se
prepoznaju ključna pitanja sa kojima se suočava lokalna privreda.

Ko radi na lokalnom ekonomskom razvoju?
       Uspješna privatna preduzeća, i produktivna partnerstva privatnog i
javnog sektora, stvaraju bogatstvo u lokalnoj zajednici. Ipak, poslovni uspjeh
privatnih preduzeća zavisi o povoljnim uslovima poslovanja u lokalnoj zajednici.
Lokalne vlasti imaju suštinsku ulogu u stvaranju okruženja povoljnog za poslovni
uspijeh. LER je stoga partnerstvo između, poslovnog sektora, interesa zajednice
i lokalnih vlasti.
Zašto raditi na lokalnom ekonomskom razvoju?
     LER se počeo praktikovati u sedamdesetim godinama XX vijeka jer su
lokalne vlasti shvatile da se jako pokretljiva preduzeća i kapital sele iz područja
u područje različitih nadležnosti zbog konkuretnih prednosti. Nakon temeljnog
ispitivanja njihove privredne osnove zajednice su shvatile koje su prepreke rastu
i investicijama. Sa ovim novim saznanjima, zajednice su pokušale proširiti svoju
privrednu osnovu i osnovu za zapošljavanja pomoću smišljanja i preduzimanja
strateških programa i projekata koji će te prepreke otkloniti i omogućiti
investiranje.
3
    Gwen Swinburn: Lokalni ekonomski razvoj



                                              4
   2. ISTORIJSKI RAZVOJ

     Istorijski počeci prvih naselja na području teritorije opštine Bosanski Brod
sežu daleko u prošlost. Naime još u praskozorje ljudske civilizacije, na potezu
između Vučjak i Save pojavile su se u paleolitiku prve naseobine ljudi. Najstariji
nalazi, su oni sa Kadra, ali mnogo ne zaostaju ni tragovi nađeni u Klakaru i Grku
te na mnogo drugih mjesta dolinom Save i Ukrine. Od važnijih otkrića je jedno
relativno veliko naselje koje je otkriveno prilikom proširenja rafinerije nafte 1957-
63 u Sijekovcu iz bronzanog doba od oko 1600. godine stare ere, a posljednji
ostaci života u njemu datiraju iz poznorimske epohe. Prvo spominjanje
postojanja grada je iz jednog turskog dokumenta iz godine 1691. u kojem se
spominje kao Turski Brod. Naselje nije tada imalo nikakav upravni status, ali je
zametak buduće tvrđave čija je gradnja mogla upravo u to vrijeme otpočeti.
Ovo prvo gradsko jezgro nije dugo postojalo, jer je već novembra 1697. od
strane austrijske vojske do temelja razoreno.
     Formiranjem granica između dva carstva, poslije Karlovačkog (1699),
Požarevačkog (1718) i Beogradskog mira (1739), svaki put teritorija opštine
Bosanski Brod iz temelja je mijenjala svoje stanovništvo. Zbog toga možemo
1739. godinu smatrati prelomnom, jer tek od tada je došlo do stabilizacije
prilika i mogućnosti da se formira ozbiljnije naselje koje u kontinuitetu postoji i
danas.
     Najvažniji događaj koji je rezultirao naglim usponom i modernizacijom
mjesta svakako je okupacija od strane Austro-ugarske vojske, 29. jula 1878.
godine. Već u septembru iste godine počela je velika građevinska djelatnost,
buduće da je sav promet pošao upravo preko Bosanskog Broda, koji je gotovo
svakog dana mijenjao svoje lice od puste kasabe do vrlo značajnog
prometnog centra. Nakon izgradnje mosta, željezničke pruge i velelepne
željezničke stanice u maurskom stilu, Bosanski Brod zasluženo dobiva status
vrata Bosne. Još krajem devetnaestog vijeka, točnije 1892. godine izgrađuje se
najvažniji industrijski objekt, budimpeštansko poduzeće «Danica» d.d. za
kemijske proizvode. Iz nje će kasnije izrasti Rafinerija nafte kao poznati
bosanskohercegovački gigant.
     Osim kraćeg zastoja tokom Prvog svjetskog rata, opština je zahvaljujući
svom povoljnom položaju i privrednom potencijalu u stalnom usponu, a nakon
formiranja Kraljevine SHS dobiva status gradske opštine. Ovakav dinamičan
razvoj prekida drugi svjetski rat. Izgradnjom pruge drugog kolosijeka, Bosanski
Brod potpuno gubi svoj saobraćajni značaj. U decenijama nakon rata bilo je
potrebno napregnuti velike snage da bi opština mogla ponovo napredovati,
što rezultira pojačanim doseljavanjem školovanog kadra svih profila. Bosanski
Brod je posljednji rat u Bosni i Hercegovini dočekao kao jedna od razvijenijih
opština bivše države, ali nemili događaji protekle decenije rezultiraju
stagnacijom koja u kontinuitetu traje od 1992. godine.




                                         5
        3. GEOGRAFSKI POLOŽAJ

        Kvartarne geološke formacije u aluviju uže brodske okoline pokazuju u
kolikoj mjeri su rijeke Sava i Ukrina mijenjale svoj tok, brazdajući teren južno od
Bosanskog Broda sad jednim, sad drugim pravcem.                   Napuštena korita
pretvarala su se vremenom u bare, a nekadašnje obale oblikovale su se kao
lako uzdignuta i izdužena tla. Zbog toga nadmorska visina jedva da prelazi
devedeset metara.         Klima je umjereno kontinentalna, prosječne zimske
temperature kreću se u rasponu od oko nula stepeni zimi i dostižu trideseti
podiok celzijusove skale ljeti. Godišnja količina padavina je ispod prosjeka i
kreće se manje od 600 mm. Zastupljena je panonska klima, kao podtip
umjerenokontinentalne klime. To znači da je odlikuju topla i suha ljeta, te oštre i
hladne zime, a prelazna godišnja doba su kratka.Opština Bosanski Brod nalazi
se na sjeveru Republike Srpske i Bosne i Hercegovine i zauzima zapadni dio
regije sjevero-istočna Bosna smještena u aluvijalnoj ravnici, Posavini. Opština
Brod okružena je opštinama: Derventa, Doboj, Modriča, Odžak i Slavonski
Brod u R Hrvatskoj. Na razvoj Broda uticao je isključivo njegov povoljan položaj,
jer upravo ovdje, Bosna se najviše približila važnoj longitudinalnoj posavskoj
cesti i glavnoj željezničkoj magistrali; Ljubljana – Zagreb – Beograd. Opština je
prije rata4 imala 33.962 stanovnika, a danas se procjenjuje na oko 15.000, sa
drastično-nepovoljno izmijenjenom strukturom visoko obrazovanog kadra.
Površina5 predratne opštine je 234 km2.



                                    CRO              BROD




                                                                       SCG




                                  CRO


                                                                 SCG




Slika 1. Geografski položaj opštine Bosanski Brod

       Opština Bosanski Brod prostire se na površini od 228 km2 površine, a na
tom prostoru sada živi oko 15.000 stanovnika6. Brod je ravničarski poljoprivredni
kraj sa usitnjenim individualnim posjedima i još uvijek ekstezivnom proizvodnjom
od prije rata, a danas sasvim zanemarljivom, prije svega zbog nedovoljnog
povratka i napuštenosti sela.


4
  U proteklim dešavanjima jedan dio stanovništva je napustio opštinu Bosanski Brod.
5 Dio opštine Brod, selo «Mala Brusnica» je, po Dejtonskom mirovnom sporazumu, pripalo entitetu FBiH
6 Procjene Repibličkog zavoda za statistiku se značajno razlikuju od procjena opštinskog razvojnog tima, prema

procjenama RZS RS opštinaBosanski Brod ima 20 341 stanovnika.

                                                      6
    4.PRIRODNI RESURSI

     4.1 Zemljište i mineralni resursi
     Glavna prirodna bogastva opštine Bosanski Brod čine: poljoprivredno
zemljište i manje površine šuma, zatim rijeke Sava i Ukrina. Skoro kompletno
područje opštine Brod nalazi se u ravnici. S obzirom na takav teren područje
obiluje izuzetno kvalitetnim zemljištem povoljnim za razvoj poljoprivrede. Šume
su dispergovane po čitavom području opštine. Najznačajnije vodene površine
su rijeka Sava čija dužina toka na teritoriji opštine iznosi cca 29 km, koja
prihvata sve površinske vode ovog područja, a ujedno predstavlja i državnu
granicu prema Republici Hrvatskoj. Osim ovih vodenih površina, značajno je
spomenuti i barske vodene površine (Kopanica – Šaševi) i šljunkare pored
Ukrine nastali najčešće vještačkim putem odnosno, eksploatacijom šljunka i
pijeska. Ribolovne vode, odnosno dijelovi tih voda koje čine ribarsko područje
opštine Bosanski Brod, predstavljaju u hidrografskom i biološkom smislu cjelinu
podesnu za razvoj ribolova i unapređenje ribljeg fonda (štuka, šaran, babuška,
grgeč, mrena i dr. ribljih vrsta) te se, s toga, mogu koristiti isključivo za sportsko-
turistički ribolov. Zahvaljujući ovakvom resursu sagrađen je i Ribnjak u Sijekovcu.
Korita i obale rijeka Ukrine i Save izuzetno su bogata ležištima prirodnog šljunka i
pijeska.Prirodna bogatstva su ne tako davno predstavljala elementarni uslov
svakog prirodnog napredovanja, danas taj primat nemaju, ovu ulogu su već
preuzeli izgrađeni resursi. Ovu promjenu su prouzrokovali integracioni tokovi
koje nameće međunarodna podjela rada i razmjena kao njen prirodan
derivat.Prema katastarskim podacima opština Bosanski Brod raspolaže sa
23.416 ha ukupne zemljišne površine, od čega se u privatnom vlasništvu nalazi
15.855 ha (67,71 %) a u državnom vlasništvu 7.561 ha (32,29 %).
        U strukturi ukupnih zemljišnih površina najzastupljenije je poljoprivredno
zemljište koje zauzima površinu od 15.611 ha (66,66%), zatim šumsko zemljište
5.580 ha (23,8%) i neplodno zemljište 2225 ha (9,5%). Velika zastupljenost
poljoprivrednih površina na području opštine, predstavlja značajan prirodni
potencijal za razvoj poljoprivrede. Kada je riječ o privatnom vlasništvu nad
zemljišnim površinama, u njegovoj strukturi, najzastupljenije je privatno
poljoprivredno zemljište 12830 ha (54,8%), zatim šumsko zemljište 5580 ha
(23,83%) i neplodno zemljište koje zauzima površinu od 2225 ha (9,50%).

Tabela 2. Struktura zemljišta opštine Bosanski Brod7
      Kategorija zemljišta                                 Površina (ha)
                                Privatno    %           Državn    %          Ukupno     %
                                                        o
Oranice i bašte                     9.149       57,70      2.414     31,91     11.563        49,38
Voćnjaci                              507        3,20        137      1,81        644         2,75
Vinogradi                               8        0,05          -         -          8         0,03
Livade                              1.261        7,95        486      6,43      1.747         7,46
Obradivo zemljište
Ukupno (1 do 4=5)                   10925       68,91     3.307     40,17      13.962        59,63
Pašnjaci                              493        3,11       450      5,95         943         4,03
Ribnjaci                              706        4,45         -         -         706         3,02
Poljoprivredno zemljište
(5+6+7)                            12.124     76,47       3.487     46,12      15.611        66,66
Šumsko zemljište                    3.230     20,37       2.350     31,08       5.580        23,83
Neplodno zemljište                    501      3,16       1.724     22,80       2.225         9,50
UKUPNO (1 do 9)                    15.855    100,00       7.561    100,00      23.416       100,00

7   Administrativna teritorija opštine Bosanski Brod danas, je manja u odnosu na predratnu.

                                                  7
Na području opštine Bosanski Brod, u državnom vlasništvu je 7.561 ha zemljišnih
površina, od čega je 2.414 ha (31,90%) poljoprivredno, 1.724 ha (22,80%)
neplodno i 2.350 ha (31,08%) šumsko zemljište.

                                         zemljište




                                                 75
                                                 61
                                                                1
                                                                2

                                 158
                                 55
                                1-državno; 2-privatno




Slika 5. Struktura zemljišta u opštini Bosanski Brod

       Opština Bosanski Brod raspolaže se oko 11.563 ha obradivog zemljišta ,
što je oko 0,77 ha po stanovniku , što je gotovo 4,5 puta više od minimuma za
osiguranje egzistencije (po procjenama za osiguranje minimalne egzistencije je
dovoljno 0,17 ha obradivog zemljišta po jednom stanovniku). Takođe, u strukturi
zemljišta značajan procenat zauzima neplodno zemljište blizu 10%, koje
predstavlja uglavnom močvarna područja opštine Bosanski Brod. Ove podatke
svakako treba imati u vidu u definisanju narednih koraka strategije LER-a
opštine Brod.

       4.2 Klima
    Osim prirodnih resursa i klima, kao prirodni uslov, determinirajuća je
pretpostavka pri izboru proizvodne orijentacije u poljoprivredi, ali i drugim
privrednim aktivnostima. Geografski položaj i reljef opredijelili su osnovne
klimatske karakteristike podrucja. Podrucje opštine Bosanski Brod, u cjelini uzev,
nalazi se u pojasu umjereno-kontinentalne klime, sa naglašenim godišnjim
varijacijama temperature i padavina. Navodimo neke najznačajnije klimatske
podatke8 vezane za Bosanski Brod9:
     srednja godišnja temperatura zraka u posljednjih trideset godina se
       kreće između 10 i 11 ˚C
     najsunčaniji mjesec u godini je juli sa tridesetogodišnjim prosjekom od
       268 sati insolacije, a najrekordniji juli iz 1987. godine sa 324 sata sijanja
       sunca.
     najtopliji klimatski mjesec je juli sa srednjom temperaturom vazduha od
       21 °C, a najekstremniji juli je iz 1992. godine sa mjesečnom srednjom
       temperaturom od 26 °C

8   Izvor DHMZ
9   Podaci HMS Slavonski Brod

                                            8
       apsolutni maksimum temperature vazduha u posljednjem klimatskom
        razdoblju, izmjeren je 1968. godine i iznosio je 39 °C
       najhladniji mjesec u posljednjem klimatskom razdoblju je januar sa -1 °C
       apsolutni minimum izmjeren je 1963. godine sa - 28 °C
       prosjek relativne vlage u vazduhu po mjesecima se kreće između 72% i
        88 %
       najoblačniji mjesec u godini je decembar , a najvedriji su juli i avgust
       najmaglovitije godišnje doba je jesen itd.

 5. OSNOVNE DEMOGRAFSKE KARAKERISTIKE

       Opština Bosanski Brod je, kao i većina opština u Republici Srpskoj,
odnosno BiH, bitno izmijenila demografsku sliku. Na području brodske opštine
drastično je smanjen broj stanovnika, pa ona predstavlja primjer opštine koju je
zahvatio demografski vakum, što ima multidimenzionalne negativne reperkusije
na brojne sfere organizovanja privrednog i uopštee društvenog života.
       Prema popisu stanovništva iz 1991. godine na području ove opštine
živjelo je 33.962 stanovnika. Prema procjeni na području opštine Bosanski Brod,
u 2004. godini živi oko 15.000 stanovnika10. Uobičajeno je da se veličina
administrativno teritorijalnog segmenta (od opštine do države) sagledava
preko površine na kojoj se prostire i broja stanovnika koji na tom prostoru žive.
       Gustina naseljenosti nije barijera ali ni preimućstvo u ekonomskom
razvoju. Ekonomska valorizacija administrativno teritorijalnog segmenta ne
može se mjeriti samo površinom prostora i brojnošću stanovništva. U uskoj
korelativnoj vezi su oba spomenuta momenta sa prirodnim izvorima koje samo
stanovništvo može da podvrgne eksploataciji. Prirodni uslovi su donedavno
predstavljali elementarni uslov proizvodnog napredovanja, međutim taj primat
su izgubili opštom integracijom pojedinačnih u svjetsku ekonomiju. Težište se
postepeno seli i koncentriše u prilog faktora koji nisu «bogom dani», već
ljudskom rukom stvoreni.

                                               stanovništvo 1991-2004


                                            33962
                          35000

                          30000

                          25000

                          20000                                   15000
                                                                            Series1
                          15000

                          10000

                           5000

                              0
                                        1                     2




10
     Procjena Opštinskog razvojnog tima, koja sa bitno razlikuje od podataka RZS RS.

                                                    9
      Uočeno je da se broj rođenih11 na području opštine Bosanski Brod u
poslednjih nekoliko godina zadržava na istom nivou. Broj rođenih je povećan
sa 132 u 1999. godini na 135 u 2002. godini, što predstavlja blagu stopu rasta od
2,27% , stopa nataliteta u 2002.godini je iznosila oko 9‰,
                                              broj rođenih 1998-2002

                                                      150
                        150

                        145

                        140
                                                                             135
                        135    132
                                                                 130
                        130                                                              Series1
                                          125
                        125

                        120

                        115

                        110
                              1           2           3          4         5



      Istovremeno, nasuprot povećanju broja rođenih imamo porast broja
umrlih. U odnosu na 1999.godinu kada je broj umrlih iznosio 121, u 2002. godini
broj umrlih lica dostiže svoj maksimum i iznosi 152 umrla, što predstavlja stopu
rasta od 20,8 % u odnsna 1999. godinu. Stopa mortaliteta 2002. godine iznosila
je oko 10 ‰.
      Na osnovu ovakvog odnosa broja rođenih i broja umrlih u posmatranom
periodu zabilježena je veoma visoka negativna stopa prirodnog priraštaja što
je zabrinjavajući faktor.

                                                             broj umrlih


                              200
                                                                                   152
                              150     121                     130
                                                  106                  113
                              100
                              50                                                                   Series1
                                  0
                                      1           2          3         4           5
                                                          1998-2002




      U analiziranom periodu broj sklopljenih brakova raste sa 67 na 97, a broj
razvoda opada sa 21 na 2 u 2001. godini što je veoma pozitivno.

Tabela 1. Broj sklopljenih i razvedenih brakova12

                     Godina           Broj sklopljenih                         Broj razvedenih
                                         brakova                                   brakova
                     2000                    88                                        6
                     2001                    97                                        2
                     2002                    90                                        -




11
     Podaci RZS RS
12
     Podaci RZS RS

                                                      10
Podatak o broju sklopljenih brakova,možda na prvi pogled i nema neke veze
sa lokalnim ekonomskim razvojem, međutim na zasnivanje novih porodica i te
kako utiču pojedini ekonomsko-socijalni faktori, te sobzirom da je ovo preduslov
za veću stopu nataliteta, opština ima razloga da stimulativno djeluje u pravcu
stvaranja novih porodica.

6. INFRASTRUKTURA

       Povoljan geografski položaj omogućio je dobru saobraćajnu povezanost
Opštine sa zemljama iz okruženja i šire.
Saobraćajne povezanosti za koju se može reći da je dobra, jer Bosanski Brod
leži na magistralnom putu Sarajevo – Zenica – Doboj – Derventa – Slavonski
Brod gledajući sjever jug, a pravac istok - zapad je takođe povezan, istina,
nešto lošijim putem Banja Luka – Bosanski Brod – Bijeljna pa dalje na istok.
Pored ovog Bosanski Brod se nalazi svega 5 km od autoputa Zagreb –
Beograd, a ubuduće i na koridoru 5c koji bi trebalo prolaziti 20 km istočno od
Bosanskog Broda i povezivati Ploče – Sarajevo-Osijek – Budimpeštu. Svakako
jedan od značajnijih infrastrukturnih objekata je most koji povezuje opštinu
Bosanski Brod u Republici Srpskoj sa Slavonskom Brodom u Republici Hrvatskoj i
dalje. Ovo je značajan objekt koliko za građane Broda toliko i za građane
centralne BiH kojima je ovo najkraća putna komunikacije za zemlje centralne i
zapadne Evrope.




           most preko Save koji povezuje Bosanski Brod i Slavonski Brod, BiH i RH



Tabela 3. Udaljenost pojedinih komunikacijskih centara

                  Aerodromi, udaljenost u km                Riječna        Morska
                                                              luka          luka

          Sarajevo   Beograd    Zagreb    Banja        Šamac     Brčko    Ploče
                                          Luka
   Brod     220         210       190        125          70       100       425



                                            11
6.1 PUTNA MREŽA

Na području opštine nalazi se mreža lokalnih, regionalnih i magistralnih puteva.


Tabela 4. Struktura puteva u opštini Bosanski Brod



              Putevi                                         Dužina              %
                                                              (km)
              Makadamski lokalni                                   200,0       55,96
              Asvaltirani lokalni                                  317,9       32,99
              Regionalni                                               -         -
              Magistralni                                           39,5       11,05
              Autoput                                                  -
              Ukupno                                               357,4       100,00



Preko teritorije opštine Bosanski Brod prolazi magistralni put u ukupnoj dužini od
20 km, i predstavlja glavnu putnu komunikaciju na relaciji Sarajevo – Doboj –
Derventa – Brod – Slavonski Brod. Po nekim mišljenjima ovo je ujedno i najkraća
relacija koja spaja Budimpeštu sa Jadranskom obalom.




                                            struktura putne mreže




                                      11%



                                                                           1
                                                                           2

                            33%                                     56%    3




                       1-makadamski; 2-lokalni asvaltirani; 3-magistralni

       Kao što možemo vidjeti opština Bosanski Brod posjeduje veliki udio
makadamskih puteva na teritoriji, svakako asfaltiranje ovih puteva treba da
bude jadan od proriteta u cilju razvoja sela i ambijentalne privlačnosti opštine.
Još jedan podatak koji govori o saobraćajnoj nerazvijenosti je sledeći na
100km2 dolazi nešto manje od 20 km magistralnih i regionalnih puteva, što je
nešto malo više od prosjeka regije SI BiH , ali daleko manje od prosjeka
razvijenih zemalja koji iznosi od 100-150km/100km2.




                                                     12
6.2 ELEKTROENERGETSKA MREŽA

       Područje opštine Brod u potpunosti je prekriveno elektroenergetskom
 mrežom u ukupnoj dužini od 629,76 km., a čini je : dalekovodi 141,59 km,
 Niskonaponska mreža 340,54 km i kablovska mreža 147,63 km

 Tabela 5. Pregled elektro-infrastrukture

                                 Opis             Dužina (km)   Struktura %


                     Dalekovodi                      142           22,48
                     Niskonaponska mreža             341           54,08
                     Kablovska mreža                 148           23,44
                     Ukupno:                         631          100,00


 Na području opštine ukupno je 6.344 priključaka na električnu energiju od
 čega domanćistava 5.744, ostalih potrošača 538 i 7 potršača na visokom
 naponu.


6.3 TELEKOMUNIKACIONA MREŽA

        Instalisani telekomunikacioni kapaciteti na području opštine Brod u
2003.godini iznosili su 3258 telefonskih priključaka, od čega je 2357 glavnih
telefonskih priključaka, 50 ISDN priključaka, 232 SLL prilključka.
        Stanje u oblasti fiksne telefonije nije zadovoljavajuće je jer tek na oko 5
stanovika dolazi jedan telefonski priljučak fiksne telefonije, stanje u oblasti fiksne
telefonije je još više zabrinjavajuće ukoliko znamo da u Brodu još uvijek imamo
619 dvojnih telefonskih priključaka, iskorištenost ISDN je manja od 10% od ukupno
620 priključaka. No, bolju sliku o telefoniji svakako daje podatak da je mobilna
telefonija u usponu (smo u regiji sjeverosistočne BiH «Telekom Srpske» ima oko 87
000 mobilnih pretplatnika) zbog «pre-paid» usluge MOBI'S-a veoma je teško
doćo do egzaktnog podatka u broju korisnika mobilne telefonije u Brodu.

  7. ZAPOŠLJAVANJE

         Ukupna zaposlenost u BiH danas se procjenjuje13 na 999.500 osoba, od
 kojih je 638.000 (63,8%) u „zvaničnom sektoru“ dok je 361.500 (36,2%) zaposlenih
 u „nezvaničnom sektoru“14. Prema istom izvoru, proporcija zaposlenih u
 nezvaničnom sektoru osjetno je viša u RS (41,4%) nego u FBiH (32%).




 13   Early Warning System, UNDP, LSMS
 14   Nezvanični sektor ili siva ekonomija

                                             13
 7.1 ZAPOSLENOST

 Prema evidencije poslovnice penziono invalidskog osiguranja u Brodu, na
području opštine Bosanski Brod zvanično je zaposleno, odnosno prijavljeno sa
31.12.2003.godine 4.221 zaposlena lica i to:

Tabela 6. Zaposleni po institucijama

                     Subjekti            Broj       %              Broj            %
                                      subjekata                 zaposlenih
                Javne institucije         45        5,1             570           13,51

                Preduzeća               247        28,3           2 460           58,28

                Preduzetnici            557        63,7           1166            27,62
                Dobrovoljni              25         2,9             25             0,59
                osiguranici
                UKUPNO                  874        100            4 221          100,00




                                            zaposleni




                                              4         1
                                 3            1%     14%
                                28%
                                                                             1
                                                                             2
                                                                             3
                                                                             4

                                                            2
                                                        57%




            1-javne institucije; 2-preduzeća; 3-preduzetnici; 4-ostali

       Najveći broj zaposlenih, odnosno prijavljenih radnika je u preduzećima
2.460, odnosno 58,28% od ukupnog broja zvanično zapslenih lica, zatim u
raznim državnim organima i institucijama 570 (13,51%), dok je preostali broj od
1.191 (28,21%) zaposleno kod privatnih preduzetnika.
       Posmatrajući broj zaposlenih u preduzećima klasificiranim po veličini
preduzeća, uočava se, da se broj zaposlenih u malim preduzećima koja
zapošljavaju od 5 do 50 radnika kao i u velikim poduzećima koja zapošljavaju
preko 250 radnika, u posmatranim godinama, postepeno povećava, dok se
broj zaposlenih u srednjim preduzećima, odnosno u preduzećima u kojima se
broj zaposlenih kreće od 50 do 250 postepeno smanjuje. Ovdje se u glavnim
radi o bivšim ODP koja su u postupku privatizacije transformirana ili još uvijek
nisu transformirana u A.D. i u kojima nije došlo do ekonomskog i privrednog


                                              14
oporavka nego je nastavljen proces stagnacije ili čak propadanja tako da se i
broj zaposlenih u ovim preduzećima iz godine u godinu smanjuje.


 7.2 NEZAPOSLENOST

       Kada je riječ o broju nezaposlenih lica koja se vode na evidenciji Zavoda
za zapošljavanje, uočeno je da je u 2003. godini taj broj (1.247 lica) smanjen
za 46 lica, odnosno za 3,69% u odnosu na 2002.godinu kada je na evidenciji
bilo registrovano 1.293 nezposlenih.



                 1300                         1293
                             1288
                 1290
                 1280
                 1270
                 1260                                                               Series1
                                                                   1247
                 1250
                 1240
                 1230
                 1220
                             1                2                3




Slika 7. Broj nezaposlenih u opštini Bosanski Brod 2001-2003

       Na osnovu obrazovne strukture nezaposlenih lica evidentno je, da je
najveći broj nezaposlenih nekvalifikovanih lica 548, zatim kvalifikovanih 425 i
lica sa srednjom stručnom spremom 183 (tabela 7). Takođe, zapaža se, da
najveći broj nezaposlenih 856, odnosno 68,6% od ukupnog broja nezaposlenih
pripada starosnoj skupini od 18 do 45 godina života što bi trebalo da
predstavlja najaktivnije radno sposobno stanovništvo naše opštine.

Tabela 7.Kvalifikaciona struktura nezaposlenih
     Obrazov.            2001                              2002                         2003
     struktura    M      Ž       Ukup.            M        Ž         Ukup.      M         Ž       Ukup
     Bez škole      10       0           10            6       3            9       4         3      7
     NKV           276   185         461          274      236            510   334      214       548
     PK, NSS        84    34         118           48       51             99    54       14        68
     KV            242   201         443          315      135            450   290      135       425
     SSS           132   100         232           79      122            201    54      129       183
     VŠ              9     6          15           14        1             15     9        2        11
     VSS             8     1           9            8        -              9     5        -         5
     UKUPNO        761   527        1.288         745      548        1.293     750      497      1.247




                                                  15
                                     kvalifikaciona struktura nezaposlenih




                                                  6 71
                                     5
                                                  0%
                                                 1% 1%
                                    15%
                                                                                   1

                                                                              2    2
                                                                             44%   3
                                                                                   4
                                                                                   5
                               4                                                   6
                              34%                                                  7
                                                          3
                                                         5%




                          1-bez škole; 2-NKV; 3-PK; 4-KV; 5-SSS; 6-VŠ; 7-VSS



      Uzimajući u obzir da je broj nezaposlenih lica u Republici Srpskoj u
 2003.godini iznosio 146.574, proizilazi da broj nezaposlenih na području
 opštine Brod od 1.247 lica predstavlja 0,91% od ukupnog broja nezaposlenih u
 RS. Broj nezaposlenih od 1.247 lica čini 8,31% ukupnog stanovništva naše
 opštine15, odnosno 0,1% ukupnog stanovništva RS.


                                                         1%




                                                                                       1
                                                                                       2




                                                      99%




Slika 8.Odnos nezaposlenih u Bosanskom Brodu u odnosu na ukupnom broju
nezaposlenih u RS

       Odnos između ukupnog broja nezaposlenih (1.247) i ukupne ponude
 radne snage,       koju   čini zbir zaposlenih i nezaposlenih lica ( 4.221),
 predstavlja stopu nezaposlenosti naše opštine, koja iznosi 29,54%. Prema
 zvaničnim podacima, stopa nezaposlenosti na nivou BiH iznosi gotovo 41%.
 Međutim, imajući u vidu postojanje zaposlenosti u nezvaničnom sektoru,
 Svjetska banka u nekoliko svojih studija navodi da bi stvarna stopa
 nezaposlenosti u BiH mogla iznositi oko 16,4% ( za FBIH: 16,9%, a za RS: 15,8%).



15Računato na broj stanovnika opštine Bosanski Brod od 15 000, prema procjenama lokalne
uprave.

                                                  16
 8. PODACI O PREDUZEĆIMA

     Privreda brodske opštine je kapitalno intenzivnog tipa, sa dominirajućim
industrijskim kapacitetima. Reprocjelina koju su činili RN – TTT – EP krajem
devedesetih godina doživjela je svoj kraj. Dubina i intenzitet krize su nesporni a
posljedice se osjećaju u čitavoj regiji. Najveći uticaj na ekonomske prilike u
Brodu ima lošegekonomsko stanje Rafinerije nafte i nezavidan ekonomski status
ovog preduzeća.
    Na području opštine Bosanski Brod, prema raspoloživim podacima, ukupno
je registrirano 987 subjekta:
     Institucije                                                            45
     Preduzeća                                                             247
     Preduzetnici                                                          670
     Ostali – dobrovoljni osiguranici                                       25
     Ukupno                                                                987

       Značajno je spomenuti da je na području opštine Brod, prema
raspoloživim podacima, prijavljeno 670 preduzetnika, odnosno fizičkih lica koja
se bave zanatsko-preduzetničkom djelatnosti, što pokazuje da na 1000
stanovnika imamo 25 registrovanih preduzetnika. Međutim, prema evidenciji
Odjeljenja za privredu i društvene djelatnosti, kao nadležnog organa za
registraciju zanatsko-preduzetničke djelatnosti, na području naše opštine
registrovano je 670 preduzetnika.

                                     struktura zaposlenih




                                           3%       5%
                                                            28%          1
                                                                         2
                                                                         3
                              64%                                        4




   U Odjeljenju za privredu i društvene djelatnosti registrovane su sledeće
preduzetničke djelatnosti
Tabela 8. Struktura zanatsko-preduzetničkih djelatnosti


              Red.br.      Vrsta poduzetničke
                           djelatnosti                            Broj       %
              1         Trgovačke radnje                      154         22,98
              2         Ugostiteljske radnje                   57          8,50
              3         Zanatske radnje                        76         11,34
              4         Tezge na pijaci                       302         45,07
              5         Javni prevoz                           17          2,98
              6         Ostali                                 64          9,55
              7         UKUPNO                                670        100,00
Najveći                                                                      broj
preduzetnika na području opštine Bosanski Brod bavi se trgovinskom
djelatnošću 456 (trgovinske radnje i tezge na pijaci), što iznosi 69% od ukupnog

                                               17
broja registrovanih poduzetnika. Kada se ovom broju doda i broj poduzetnika
koji se bave ugostiteljskom djelatnošću 57 (8,28%), proizilazi da se više od
77,17% poduzetnika bavi trgovinom i ugostiteljstvom. Ovom odnosu doprinosi
gradska pijaca čiji su kupci mahom iz susjednog Slavonskog Broda tj.
Republike Hrvatske. Bez obzira što je brojno stanje preduzetničke djelatnosti
zadovoljavajuće, stvorena je nepovoljna preduzetnička struktura, uzevši u obzir
da i u okviru zanatske djelatnosti postoji veliki broj preduzetnika koji se bave
uslužnim a manji broj onih koji se bave proizvodnim zanatstvom.

9. BUDŽET OPŠTINE

      Nivo opšte – budžetske potrošnje u posmatranom periodu je povećan
kako u apsolutnom tako i u relativnom iznosu u odnosu na prethodni period i u
odnosu na ostvareni bruto domaći proizvod.

Tabela 9. Kretanje budžetskih prihoda opštine Bosanski Brod

                            Godina             2000    2001      2002     2003
                   Ukupni prihodi,            4.288    5.579    10.454    5.377
                   000 KM

Iz prezentovane tabele proizilazi da budžetski prihodi za period od 2000 – 2003
godine bilježe rast od oko 25 %. Međutim, evidentno je povećanje budžetskih
prihoda u 2002. godini, što je rezultat dugogodišnjeg kumuliranja djela
opštinskih prihoda na nivou Republike i povrat u jednoj godini. Druga nesporna
činjenica je smanjenje apsolutnog iznosa budžetskih prihoda 2003. godine u
odnosu na ostvareni iznos ne samo u 2002. nego i 2001. godini. Navedene
činjenice ukazuju na neujednačenu dinamiku priliva budžetskih sredstava. U
strukturi budžetskih prihoda dominiraju neporeski prihodi, sa izuzetkom 2002.
godine. Poreski prihodi u ukupnim budžetskim prihodima prosječno se kreću u
intervalu od 25 – 30 %. U strukturi neporeskih prihoda najmarkantnije stavke su
naknade za korištenje gradskog građevinskog zemljišta, komunalne naknade,
administrativne i komunalne takse.
       Dakle, evidentna je tendencija pada budžetskih prihoda (2003 – 2001)
izuzimajući 2002. godinu. To je godina u kojoj dominiraju poreski prihodi,
naplaćeni sa zakašnjenjem od Vlade RS, što ukazuje na istinitost činjenice da
se radi o nerazumijevanju na relaciji Republika – Opština. Relativno nisko
učešće poreskih prihoda u budžetskim prihodima zahtjeva seriozniju analizu, jer
je opština Bosanski Brod zbog svog geoekonomskog položaja značajan
trgovački centar.
       Visoko relativno učešće neporeskih prihoda u ukupnim budžetskim
prihodima smanjuje konkurentnost opštine, atraktivnost za investiranje a za
stanovnike opštine Bosanski Brod ovo su skupe usluge, s jedne, dok za prilike u
Republici Srpskoj i BiH ostvareni budžetski prihodi su iznad prosječnih16 za


 Opština Bosanski Brod ostvaruje izuzetno visok budžetski prihod po glavi stanovnika u iznosu
16

od oko 360 KM/st., ovo je svrstava u opštine sa izuzetno visokim budžetima, što je recimo više
od Bijeljne koja ima ostvareni budžet cca 200 KM/st. ili Zvornika sa cca 140 KM/st.

                                               18
opštinu ovog broja stanovnika pa ju vode po važećim kriterijima u vrhu
razvijenih opština gdje ona sada realno ne pripada, s druge strane.
       Faza tranzicije u kojoj se nalazimo zahtjeva racionalizaciju budžetske
potrošnje jer to je način da se počne stvarati akumulacija za novi investicioni
ciklus, što je u koliziji sa ranije navedenim argumentima konkurentnost i
atraktivnosti opštine.
       Samo eliminisanjem ili svođenjem u tolerantne granice sive ekonomije,
poreskom disciplinom, rada na crno, moguće je uravnotežiti poreske i
neporeske prihode te na taj način stvoriti uslove za rad jednake za sve, što vodi
povećanju atraktivnosti i konkurentnosti opštine Bosanski Brod za investiranje,
razvijanje biznisa, daljnje uvećanje budžetskih prihoda i stvaranje uslova za
pokretanje novog investicionog ciklusa.

                    12000

                    10000

                     8000

                     6000                  10400              Series1
                     4000
                                   5570            5370
                            4200
                     2000

                       0
                            1       2       3      4




Slika 10. Vrijednosti budžetskih prihoda opštine Bosanski Brod 2000-2003

 10. PROCJENA KVALITETA ŽIVOTA NA PODRUČJU OPŠTINE

       10.1 BRUTO DOMAĆI PROIZVOD1718

       Bruto domaći proizvod (BDP19) čini ukupna vrijednost roba i usluga
proizvedenih na određenom administrativno teritorijalnom segmentu u toku
određenog vremenskog perioda, najčešće jedne godine. Bruto domaći
proizvod je makroekonomski agregat koji definiše dimenzije – proizvodni
kapacitet administrativno teritorijalnog segmenta, u ovom slučaju opštine, i u
“gabarite” tržišta. Na osnovu podataka iz 1990. godine na pdručju opštine Brod
održan je BDP od 289 miliona KM, a 2002. godine samo 74 miliona KM. Dakle,
DBP smanjen je na samo ¼ prijeratnog. Procenat smanjenja znatno je manji
posmatrano kroz prizmu BDP po glavi stanovnika. U predratnom periodu to je
bilo 8500 KM/stanovnika, a 2002. godine 4682 KM/stanovnika što je još uvijek za
99% više od prosjeka RS i 54 % od prosjeka BiH. Međutim treba imati u vidu da
17
   Procjena podataka je izvršena u Federalnom zavodu za programiranje razvoja, na bazi
procjene od 15 000 stanovnika opštine. Ove iskazene vrijednosti BDP treba uzeti sa
odgovarajućom rezervom jer ovim podacima nisu obuhvaćene značajne djeletnosti elektrčna
energija I telekomunikacije, EU RED SI BiH.
18 Ovi podaci su samo procjena, Statistički zavodi u BiH ne objavljuju ove podatke po

opštinama.
19
   Eng. :Gross Domestic Product (GDP)

                                          19
su plate u najvećem brodskom preduzeću samo obračunska kategorija pa
tako i BDP i BDP/stanovniku. Međutim ovo u prvom redu upućuje na
irelevantnost veličine prostora i broja stanovnika za ekonomsku snagu opštine.
Ekonomske „gabarite“ opštine Bosanski Brod ipak određuju proizvodni
kapaciteti i tržište, tj. kupovna moć stanovništva.
       Veličina administativno teritorijalnog segmenta u strogo ekonomskom
smislu determinisana je BDP koji se na tom prostoru proizvede, odnosno na
tržištu realizacije zahvaljujući stanovništvu te njegovoj proizvodnoj
produktivnosti I kupovnoj sposobnosti.



                                      BDP u 000KM



                300000
                250000
                200000
                           289112
                150000
                                                                Series1
                100000
                 50000                               74044
                     0
                            1                        2
                                    1991/2002




Slika 11.Vrijednost BDP po stanovniku 1-1990; 2-2002 godinu

      Međutim, ove podatke treba uzeti sa odgovarajućom rezerevom, prije
svega je iznos BDP per capita je izuzetno visok zbog toga jer je broj stanovnika
opštine Brod višenego dvostruko manji. Svakako podaci o BDP opštine Bosanski
Brod su dosta fleksibilni jer najvećim dijelom ovaj podataka zavisi od toga da li
Rafinerija nafte Brod radi ili ne. Osim toga ove iskazene vrijednosti BDP treba
uzeti sa odgovarajućom rezervom jer ovim podacima nisu obuhvaćene
značajne djeletnosti elektrčna energija I telekomunikacije. Ukoliko i danas
posmatramo opštinu Brod u kontekstu regije sjevero-istočne BiH po osnovu BDP
po glavi stanovnika , ona i danas spada među razvijenije opštine zajedno sa
opštinnama: Milići, Ugljevik,Tuzla, Brčko, Banovići, Domaljevac.


10.2 ZARADE

    Glavni izvor sredstava za ličnu potrošnju stanovništva brodske opštine
predstavljaju plate. Na osnovu statističkih podataka koji prate kretanje u oblasti
zarada, konstantovano je da su prosječne neto plate zaposlenih na području
opštine Bosanski Brod 2002. godine povećane za 19,2% u odnosu na 2000.,
odnosno u apsolutnom iznosu sa 349 na 416 KM. Prosjecne mjesecne bruto i
neto plate po zaposlenom dobijene su na osnovu mjesecnog statistickog
istraživanja o zaposlenima i platama. Prema metodologiji koja se koristi u BiH
nema razlike između poslodavca i zaposlenih radnika. Podaci o bruto i neto
                                                20
platama su dostupni. U podacima o prosječnoj bruto i neto plati nisu
obuhvacene isplate zaposlenih u Ministarstvu odbrane i Ministarstvu unutrašnjih
poslova. Mjesečna neto plata obuhvata plate zaposlenih za izvršene poslove
na osnovu redovnog radnog odnosa i naknada za godišnji odmor, bolovanja
do 30 dana, državnih praznika, placenog dopusta, čekanja i zastoja bez krivnje
zaposlenog. Nisu obuhvacena primanja koja terete materijalne troškove,
naknade za bolovanja preko 30 dana i primanja na osnovu ugovora o djelu.
Mjesecna bruto plata obuhvata sve vrste neto isplata na osnovu radnog
odnosa i zakonom propisanih obaveznih izdvajanja, doprinosa i poreza.
    Prosjecna bruto i neto plata po zaposlenom, izracunava se dijeljenjem
ukupnih isplata sa brojem zaposlenih koji su primili platu. Ovdje postoji jedna
spečificna poteškoća: velike su neredovnosti u isplatama, a statistika
podrazumjeva plaćanja u mjesecu, a ne mjesecno ugovorene, uobicajene ili
prosjecne plate. To znaci da u toku jednog mjeseca, na primjer, jedna osoba
nije primila ni jednu KM, a u narednom mjesecu ta osoba može primiti i dvije
plate. Imajući u vidu da je prosječna mjesečna neto plata zaposlenih u RS
isplaćena u periodu januar – decembar 2003.godine iznosila 379 KM, zapaža
se da je prosječna neto plata zaposlenih na nivou naše opštine niža za
11,9%.Prema podacima Zavoda za statistiku RS tokom 2000.godine najniže
plate ostvarene su u oblasti poljoprivrede (197 KM) i komunalnih djelatnosti (198
KM), a najviše u oblasti prerađivačke industrije (397 KM) i u oblasti državne
uprave i odbrane (342 KM).

                                        zarade



                     420

                     400

                     380

                     360                                     Series1

                     340

                     320

                     300
                               1    2            3




Slika 11.Vrijednost prosječnih neto zarada za period 2000-2002 godinu

        U 2003. godini imamo situaciju da su najniže plate ostvarene u oblasti
ugostiteljstva (224 KM)20 i u oblasti trgovine i održavanja (331 KM). Najveći broj
preduzetnika na brodskoj opštini upravo se bavi trgovinom i ugostiteljstvom.
        Teret tranzicijske krize neravnomjerno se raspoređuje na pojedine
društvene slojeve, zbog čega raste ekonomska nejednakost, kriza povećava
broj siromašnih. Ispod «granice siromaštva» živi 1/3 stanovnika naše opštine21.

20
     Podaci RZS RS
21   Procjene lokalne uprave

                                         21
Intenzitet siromaštva teško je utvrditi, a još teže izmjeriti koliko su siromašni zaista
siromašni. Nesporna je činjenica da se razmjere siromaštva šire i osjetno
povećavaju takvom trajanju krize.

11. SWOT ANALIZA

        Na osnovu prikupljenih podataka koji prikazuju trenutno stanje u
pojedinim oblastima, odnosno daju osnovu za procjenu lokalne privrede,
urađena je zaključna SWOT22 analizu opštine Brod, odnosno analiza osnovnih
snaga, slabosti, mogućnosti i prijetnji sa kojima se suočava naša opština. Snage
i slabosti predstavljaju interne (unutrašnje) faktore, odnosno internu analizu koja
treba da ukaže na to šta su prednosti a šta nedostaci naše opštine, dok
prijetnje i mogućnosti predstavljaju eksterne (spoljne) faktore, odnosno eksternu
analizu koja treba da indentifikuje potencijalne prijetnje razvoju kao i da ukaže
na to šta su šanse, odnosno mogućnosti naše opštine.
     Snage i mogućnosti predstavljaju pozitivne, dok slabosti i prijetnje
predstavljaju negativne faktore ekonomskog razvoja.
     Koristeći SWOT analizu u Strateškom planiranju LER-a, odnosno indentifikujući
interne i eksterne faktore koji utiču na razvoj naše opštine nastojat ćemo što
bolj da:

      -   iskoristimo naše snage,
      -   realizujemo mogućnosti,
      -   smanjimo uticaj prijetnji i
      -   eliminišemo slabosti.

Ukrštanjem internih snaga i slabosti sa mogućnostima i prijetnjama identifikovali
smo sledeću SWOT analizu:

11.1 SNAGE

         Povoljan geografski položaj
         Rafinerija nafte jedina u RS i BiH
         Raskrsnica putnih pravaca Beograd-Zagreb; Budimpešta-Jadransko
          more
         Pomoć međunarodnih organizacija
         Interesovanje za razvoj malog biznisa
         Poljoprivredni potencijal
         Blizina velikog grada – Slavonskog Broda
         Relativno niske cijene u odnosu na okruženje
         Obučena industrijska radna snaga




22
     Strenghts; Weakness; Oportunities;Threats; (Snage, Slabosti, Mogućnosti, Prijetnje)

                                                  22
11.2 SLABOSTI

     Relativno mali broj stanovnika
     Smanjenje industrijske proizvodnje
     Relativno visok broj nezaposlenih
     Nizak nivo obrazovanja u informacionim tehnologijama
     Plavno područje
     Ograničene i skupe finansijske usluge
     Nedovoljno efikasna javna uprava
     Slab školski sistem
     Problemi u zaštiti okoline (deponije čvrstog otpada)
     Velika ratna razaranja (infrastrukture i objekata)
     Relativno još uvijek velike površine pod minskim poljima
     Nedovoljan interes za povratak izbjelog i raseljenog stanovništva
     Izrazito negativan prirodni priraštaj stanovništva
     Zastarjelost tehnologije i telekomunikacionih uređaja
     Složene procedure za početak poslovanja
     Nedostatak institucija za podršku malih i srednjih preduzeća (MSP)
     Slaba povezanost MSP
     Nizak nivo planskog razvoja u svim oblastima privrede, infrastrukture
     Nizak nivo marketinga i mogućnosti promocije opštine
     Nizak stepen komunikacije javnog i privatnog sektora


11.3 MOGUĆNOSTI

     Iskorištenje postojećih industrijskih kapaciteta, te izgradnja industrijske
      zone
     Razvoj MSP kroz obrazovanje i unapređenje kadrova
     Efikasniji proces privatizacije i revitalizacije preduzeća od državnog
      interesa
     Granični prijelaz
     Uvođenje i prihvatanje novih tehnologija (biznis centri, poslovni
      inkubatori, itd.)
     Ruralni razvoj I razvoj poljoprivrede
     Strana ulaganja i ulaganja dijaspore
     Iskoristiti međunarodne fondove za regionalni razvoj
     Uspostaviti jaču saradnju između privatnog i javnog sektora
     Iskoristiti postojeći granični prijelaz
     Razvijati opštinu u pravcu regionalnog razvojnog centra u Psavini
     Unaprijediti rad javnih institucija
     Promovisati opštinu u cilju dovođenja stranih investitora
     Međunarodne i evropske integracije
     Relativno visok opštiinski budžet
     Izgradnja sportskih i rekreativnih objekata (bazena, teniskih grališta…)
     Sportski lov i ribolov,
     Razviti partnerstvo javnog i prvatnog sektora


                                       23
11.4 PRETNJE

           Slab nivo rasta lokalne ekonomije
           Zakonska regulativa u oblast trgovine naftom i naftnim derivatima
           Problemi u obrazovanju
           Nestabilno okruženje (ekonomski i politički)
           Odlazak mladih i smanjenje populacije
           Usporen i nedovoljno efikasan proces privatizacije
           Konkurencija okruženja
           Nelojalna konkurencija
           Nedovoljna ulaganja u razvoj
           Elementarne nepogode
           Starosna struktura nezaposlenih
           Nedovoljna ulaganja u razvoj
           Nedostatak jedinstvenog tržišta
           Spor proces prihvatanja međunarodnih standarda i regulativa               -
            usporene reforme
           Organizovani kriminal
           Nizak stepen ruralnog razvoja
           Destimulativna zakonska regulativa
           Socijalna dešavanja


 12. KRITIČNA PITANJA

    Na osnovu prihvaćene SWOT analize, definisali smo četiri ključna pitanja na
kojima je potrebno raditi i kojima je potrebno posvetiti posebnu pažnju, kako
bi smo stvorili što povoljnije uslove za budući razvoj opštine:

         Privatizacija, prestruktuiranje i razvoj preduzeća
          Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) svake godine objavljuje
      tranzicioni izvještaj23, koji između ostalog, daje ocjenu poslovne klime
      zemalja u tranziciji. U izvještaju za 2002. godinu, BiH je svrstana u red zemalja
      koje su u odnosu na prethodne godine unapredile svoji poslovnu klimu, ali
      pred kojima stoje još brojna pitanja koja treba riješiti da bi se poslovna klima
      smatrala povoljnom za domaća i strana ulaganja. Na osnovu analize stanja
      opštine Brod, došli smo do zaključka da privatizacija državnih preduzeća
      nije dala očekivane rezultate, a u najznačajnijem preduzeću kako za Brod,
      tako i u državnim okvirima, Rafineriji nafte u Brodu, privatizacija nije ni
      provedena u smislu pronalaženja strateškog investitora. Iz ovog razloga
      potrebno je preduzeti odlučne korake za poboljšanja poslovne klime, čiji bi
      jedan od rezultata bila i uspješna privatizacija državnih preduzeća.

           Saradnja i koordinacija između privatnog i javnog sektora, te svih nivoa i
            struktura vlasti

23
     PRSP

                                            24
          Ministarstvo spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH, u sradnji sa
      Svjetskom bankom (savjetodavnom grupom za strane investicije-FIAS)24, u
      toku 2001. godine je uradilo dvije studije, sa ciljem da se dobiju odgovori u
      vezi sa načinom kreiranja povoljnijeg poslovnog okruženja za domaća I
      strana ulaganja. Radi se o studiji o administrativnim preprekama za
      ulaganja u BIH, i o Studiji o dijagnostičkom ispitivanju korupcije u BiH. Savjet
      Ministara BIH je zajedno sa entitetskim vladama je usvojio Akcioni plan za
      unapređenja poslovne klime koji je još uvijek u fazi implementacije. Uočene
      su neke od prepreka: neizgrađenost jedinstvenog ekonomskog prostora,
      administrativne prepreke za osnivanje i rad privrednih subjekata,
      neefikasnost inspekcija, korupcija, neefikasan sudski sistem, građevinske
      dozvole, struja, PTT itd. Opštinska uprava u Brodu bi trebalo da sa svoje
      strane razvije strateško pratnerstvo sa privatnim sekotorom na dobrobit svih
      građana opštine Bosanski Brod.

         Ljudski resursi
          Stanovništvo je osnovni faktor razvoja, planski uticaji na stanovništvo
      doprinose ostvarenju većine drugih ciljeva. Pri analizi ove problematike
      trebamo imati u vidu neke od činjenica:
               vitalne demografske tendencije,
               demografske destrukcije nastale kao posljedica ratnih dešavanja,
               ekonomske migracije,
               obrazovanje, znanja i vještine radne snage itd.
      Analizom stanja opštine Bosanski Brod uočeni su mnogi problemi vezani za
      ljudske resurse kao što su: izraziti negativan prirodni priraštaj stanovništva,
      neadekvatana znanja i vještine, tržište rada. Tržište rada je još uvijek
      fragmentirano i neosigurava mobilnost radne snage, tj. Prisutna je statičnost
      i nefleksibilnost radne snage, ili manja pokretljivost iz jedne profesije u drugu,
      što je rezultat prethodnog društvenog uređenja i neprolagođenog
      obrazovnog sistema potrebama tržišta rada. Postojeći zavodi imaju vrlo
      uzak krug aktivnosti i očigledno pretvorili su se u Zavode za evideniciju
      nezaposlenih i ništa više od toga. Opštinska uprava u Brodu treba da bude
      inicijator aktivnost koje će unijeti promjene i riješiti uočene probleme u ovoj
      oblasti.

        Atraktivnost opštine
         U proteklim ratnim dešavanjima (1992-1995) Bosanski Brod je pretripio
      značajna ratna infrastrukturna razaranja, na hiljade objekata je još uvijek
      razoreno, i što je još nepovoljnije ne postoji dovoljno interesovanja za njihovu
      rekonstrukciju i povratak, kompetetivne prednosti drugih opština u bližem
      okruženju, su zaista velike (Slavonski Brod, Derventa, Doboj itd.). Iz ovoga
      razloga opština Bosanski Brod mora preduzeti niz koraka kako bi postala
      atraktivna, kako za građane koji trenutno žive u Brodu, tako i za
      potencijelne kadrove i investiture. Brod treba postati atraktivan kako sa
      stanovišta ambijentalne privlačnosti, tako i sa stanovništa svojeg poslovnog
      okruženja.

24   PRSP

                                            25
 13. VIZIJA

       Vizija treba da bude opis ekonomske budućnosti zajednice koju
preferiraju interesne grupe. Dok viziju možda neće biti u mogućnosti ispuniti,
ona ipak daje zajednici jasan osjećaj za pravac razvoja. Vizija treba da se
poziva i da odražava ključna pitanja koja su istaknuta u procjeni lokalne
privrede. Vizija je osnova na kojoj se zasnivaju:

     - ciljevi,
     - pojedinačni ciljevi,
     - programi i
     - planovi akcije projekata.
     -
Potrebno je da viziju izrade i o njoj se slože sve interesne grupe. Samo sa takvim
udjelom će vizija služiti kako vodič strategije, upravljaće djelovanjem različitih
intreresnih grupa u istom pravcu. Mnogi gradovi organizuju sastanke za
konsultovanje da predstave rezultate procjene lokalne privrede i da izrade
viziju




              Vizija opštine Bosanski Brod do 2010. godine




           « Moderna opština efikasne i transparentne
          administracije, demokratskog i multikulturnog
           načina življenja, afirmisanog preduzetništva,
        privrede u privatnoj svojini s punom zaposlenošću
              i ubrzanim rastom životnog standarda.»




                                       26
14. STRATEŠKI CILJEVI opštine Bosanski Brod

        Ciljevi preciznije pokazuju kakve rezultate opština Bosanski Brod želi
postići. Ciljevi su mnogo više opisni i konkretni nego vizija i treba da se dirketno
vežu za nalaze do kojih se došlo preko procjene loklane privrede. Pojedinačni
ciljevi kreću od cilja i razbijaju ga na odvojne komponente. Na osnovu analiza
stanja, SWOT analize, definisanih kritičnih pitanja i vizije opštine Bosanski Brod
nametnula su se četiri strateška cilja:


Strateški cilj 1.
    Stvaranje privrednog organizma fleksibilne strukture
    U cilju oporavka i opšteg razvoja ekonomije Bosanskog Broda, uz
opredeljenje da se razvoj zasniva na tržišnoj ekonomiji i regionalnim principima,
imperativ je ubrzati svojinsku transformaciju privrednih subjekata. Osnovna dva
pravca su: efikasna privatizacija postojećih državnih preduzeća i razvoj sektora
malih i srednjih preduzeća (MSP). Privatizacija preduzeća ima suštinsku ulogu u
izgradnji tržišne ekonomije. Neki od efekata privatizacije su transfer tehnologije,
efikasnost privređivanja, stalno prilagođavanje, investicije.

    Početak trećeg milenijuma ostaće zabilježen u istoriji po masovnoj stagnaciji
i propadanju velikih privrednih sistema sa masovnom proizvodnjom, s jedne, i
ekspanziji preduzeća i grana koje se baziraju na inovacijma, kreativnosti,
fleksibilnosti na tržišne zahtjeve, preduzetništvu i većem osloncu na nauku, s
druge strane. Organizaciona posledica ove promjene je organizovanje ljudi u
male preduzetničke orjentisane grupe.

    Ovaj novi oblik organizovanja preduzeća nije funkcionalno orjentisan, već
je projektovan u pravcu dostizanja cilja. Projekat je jedan od načina da se
riješe problemi sa kojima se preduzeća susreću. Takođe u proteklom periodu
Bosanski Brod je prošao kroz ratnu agoniju. Ratovi osim što donose nesreću,
imaju negativne efekte na ekonomski razvoj. U našem slučaju ratna destrukcija
pruža šansu za prestruktuiranje privrede, a ne prosto obnavljenje prethodne
ekonomske strukture. Uz već navedenu privatizaciju državnih preduzeća,
mogućnosti su i privatizacije jevne imovine po konceptu partnerstva sa
privatnim sektorom. Uz postojeće kapitalno intezivne i profitabilno atraktivne
proizvodnje u cilju podizanja nivoa zaposlenosti, akcelirajućeg rasta životnog
standarda, stvaranja povoljne poslovne klime za investiciona ulaganja,
inicirajuća za sektor malih i srednjih preduzeća. Neke od prednosti MSP su:

   - radno intezivna djelatnost
   - brz povrat uloženog kapitala
   - širika lepeza proizvoda u malim serijama
   - fleksibilnost na tržišne zahtjeve
   - visok motiv za uspjehom
   - veći oslonac na nauku i inventivnost



                                        27
Svako    pojedinačno   preduzeće      doprinosi    procesu globalizacije
prilagođavanjem proizvodnje svjetskom tržištu, svojim menadžmentom i
marketingom podržavajući ovakvu poslovnu orjentaciju.


trateški cilj 2.
    Razvoj ljudskih potencijala i organizacije rada
   
     Za ubrzanu obnovu i rekonstrukciju privrede, stvaranje uslova za
  ekonomski racionalan i ekološki održiv razvoj, limitirajući faktor na području
  opštine Bosanski Brod je u sferi stanovništva kao osnovnog faktora razvoja.
  Evidentna je vioska stopa ostvarene i prikrivene nezaposlenosti, ali i
  nezaposlenosti „zaposlenih“, demografski vakuum i progresivno starenje
  stanovništva.    Izrazito   viskoa     prosječna       starost    stanovništva,
  nezadovaljavajuće zdravstveno stanje, negativan prirodni priraštaj, visoko
  opterećenje produktivnog stanovništva sa izdržavanim licima.

      Nedostatak kvalifikovane radne snage sa znanjim i vještinama srednje i
  više tehničke složenosti. Razvojni strateški cilj razvoj ljudskih potencijala i
  organizacije rada zahtijeva izmjenu obrazovnog sistema, uvođenje novih
  interaktivnih metoda nastave, te uspostavljanje veze između obrazovnog
  sistema i „svijeta biznisa“ . U cilju ostvarenja ovog strateškog cilja
  neophodno je stvarati povoljno socijalno okruženje , podsticati
  preduzetnički duh i preduzetničke inicijative, ovladati menedžment
  vještinama, informacionim tehnologijama, razvijati sistem stalnog
  obrazovanja, te na taj način postići i održavati balans raspoloživih ljudskih
  potencijla i zahtjeva tržišta rada.

     Ljudi su najvažniji faktor razvoja. Potrebno je razvijati nove načine
  osavremenjivanja znanja ljudskih potencijala da bi preduzeća mogla
  reagovati na unapređenja tehnologija i tehničkog progresa, te novih
  načina poslovanja. Ovo ukazuje na važnost neprekidnog učenja, ponovne
  obuke zaposlenih, osavremenjivanje znanja onih koji su ostali bez posla ili ga
  nikada nisu ni imali.



Strateški cilj 3.
    Prostorno uređena opština, privlačnog ambijenta za život,
      centar subregije Posavina, harmoničnog razvoja s drugim
      opštinama i regijama

   Svaki grad, odnosno opština trebaju imati prostorno uređene planove,
planove za budućnost, na kom dijelu grada odnosno opštine će se razvijati
stambena, industrijska ili komunalna područja kako bi se grad u budućnosti
doveo u što urbaniju, orgaziraniju i uređeniju sredinu.



                                      28
   Grad Bosanski Brod leži na niskom i vodoplavnom području okružen
močvarnim zemljištem . Blizinu rijeke Save treba iskoristi za nasipanje, niskih -
močvarnih područja grada. Gradu nedostaju uređene zelene površine gdje
će građani moći odmarati, šetati ili rekreirati, a postojeće (obala Save, te oba
parka) zaslužuju bolje uređenje i održavanje.

   Opština Brod zbog svog položaja na raskrsnici puteva sjever-jug i istok-
zapad zaslužuje pažnju da bude sjedište sub-regije Posavine u okviru regije
sjeveroistočne Bosne i Hercegovine. Razvijanjem centra subregije Posavina
opština Bosanski Brod dobija na značaju u političkom i ekonomskom smislu.

    Pored razvoja Bosanskog Broda kao centra subregije Posavina, veoma je
važno za razvoj Broda bude povezan sa susjednim opštinama pa i regijama u
cilju nadopunjavanja djelatnostima kojima su jedne od drugih razvijenije
odnosno koje im nedostaju planskim putem i dogovorom između opština ili
regija. Ovdje se prvenstveno misli na Rafineriju nafte Brod kao fabriku od
značaja za Bosnu i Hercegovinu. Uz rafineriju nafte i njenim razvojem nameće
se razvoj djelatnosti koje se naslanjaju na naftnu industriju (transferi znanja,
tehnologija itd.)


Strateški cilj 4.
    Izgrađene i afirmisane organizacije javnog, nevladinog i biznis
      sektora

    Bosanski Brod kao opština u narednom periodu, realizacijom predviđenih programa, treba
da postane opština koja ima organizovan i efikasan javni, nevladin i poslovni sektor. Naime,
javne ustanove opštine Bosanskog Brod trebalo bi sa budu izgrađene u moderne ustanove koje
će građani Bosanskog Broda koristiti na obostrano zadovoljstvo.Nevladinih organizacija sa
izgrađenim kapacitetima , na području opštine Bosanski Brod, nema dovoljno, opština treba da
da ima za cilj njihovo institucionalno jačanje, kako bi iste doprinijele bržem ekonomskom
razvoju opštine Bosanski Brod. Razvoju nevladinih organizacija opština može doprinijeti
stvaranjem okvira za plansko i opravdano finansiranje projekata nevladinih organizacija, koji
su proizašli iz strategije razvoja, da li na lokalnom ili regionalnom nivou. Na ovaj način razvija
se takmičarski duh i dolaze do izražaja njihove konkurentne sposobnosti. Opština bi trebala
kroz budžet podržavati razvoj malih biznisa - programa u poljoprivredi, građevini, zanatstvu,
trgovini i drugim uslužnim djelatnostima. Zbog ne postojanja profesionalnih institucija koje
daju usluge preduzećima, NVO su često, zbog pravila donatora ili finansijera, nosioci planskog
pristupa razvoju u pojedinim oblastima, pa čak i u poslovnom sektoru.




                                               29
                                 Vizija opštine Bosanski Brod
                            « Moderna opština efikasne i transparentne
                           administracije, demokratskog i multikulturnog
                            načina življenja, afirmisanog preduzetništva,
                        privrede u privatnoj svojini s punom zaposlenošću i
                               ubrzanim rastom životnog standarda.»



   Strateški cilj 1.      Strateški cilj 2.    Strateški cilj 3.       Strateški cilj 4.
      Stvaranje           Razvoj ljudskih      Prostorno uređena         Izgrađene i
     privrednog            potencijala i       opština, privlačnog
                                                                          afirmisane
     organizma          organizacije rada      ambijenta za život,
                                                 centar subregije       organizacije
fleksibilne strukture                               Posavina,              javnog,
                                              harmoničnog razvoja       nevladinog i
                                              s drugim opštinama i
                                                                       biznis sektora
                                                    regijama
SPECIFIČNI CILJEVI

        Pojedinačni ciljevi su još specifičniji. Oni treba da su vezani vremenom i
mjerljivi. Cilj je da se pokrenu snage, prebrode slabosti, istraže mogućnosti i
obrade prijetnje koje su identifkovane tokom procjene lokalne privrede. Široko
prihvaćen način za formulisanje ciljeva jeste da se provjeri da li su u skladu sa
SMART25:
Pojedinačni ciljevi koji su u skladu sa SMART
Specific                      Da li se pojedinačan cilj odnosi na specifičan
(specifični):                 problem?
Measurable                    Da li je moguće mjeriti uticaj kada se cilj postigne?
(mjerljivi):
Attainable                    Da li je taj pojedinačan cilj moguće postići?
(ostvarljiv):
Realistic                     Da li postoji dovoljno sredstava da se postigne cilj?
(realističan):
Time bound                    Da li je jasno koliko će trebati vremena da se postigne
(vremenski                    cilj?
ograničen):
                              Da li je taj rok relističan?



Strateški cilj 1.

        Stvaranje privrednog organizma fleksibilne strukture


Specifični cilj 1.1

          Do kraja 2006. donijeti niz mjera u cilju rasata broja aktivnih MSP


Specifični cilj 1.2

          Do kraja 2006.godine opštinska uprava Brod će biti aktivni učesnik u
           procesu privatizacije i restruktuiranja javnih preduzeća


Strateški cilj 2.

        Razvoj ljudskih potencijala i organizacije rada


25
     Gwen Swinburn: Lokalni ekonomski razvoj
Specifični cilj 2.1

      Do kraja 2005.godine organizaciju opštinske uprave podići na visok nivo

Specifični cilj 2.2

      Do kraja 2007.godine uspostaviti         mehanizme      za   obrazovanje    i
       privlačenje deficitarnih kadrova

Specifični cilj 2.3

      Do 2010.godine doći do pozitivne stope prirodnog prirašataja

Strateški cilj 3.

    Prostorno uređena opština, privlačnog ambijenta za život,
     harmoničnog razvoja s drugim opštinama i regijama

Specifični cilj 3.1

      Do kraja 2007. na nivou opštine uspostaviti jedinstven zemljišni registar

Specifični cilj 3.2

      Do kraja 2010.godine riješti problem više od 80% komunalne infrastrukture
       na području opštine

Strateški cilj 4.

    Izgrađene i afirmisane organizacije javnog, nevladinog i biznis
     sektora

Specifični cilj 4.1

      Do kraja 2005.godine uspostaviti modalitete za saradnju sa NERDA

Specifični cilj 4.2

      Kontinuiranim planiranjem i razvojem do 2010.godine Brod će postati
       vodeći centar u Posavini




                                         32
SELEKCIJA PROGRAMA I PROJEKATA


       Kada je završena procjena stanja opštine Brod, izabrana vizija, ciljevi i
pojedinačni/specifični ciljevi. Onda dolazi vrijeme da se izrade serije programa
i projekata kojima je moguće postići ciljeve.

       Postoji više programa koji se mogu razvijati, ali ovde su dobri programi iz
prakse koje su već koristile mnoge zajednice. Kako zajednice napreduju i
usavršavaju se, s njima će napredovati i usavršavati se i programi koje oni
razvijaju.    Uzevši u obzir nivo obezbjeđene čvrste i apstraktne infrastrukture
treba osigurati izradu odgovarajuće strategije koja će uključiti relevantne
programe. Na primjer, za zajednicu koja ima malo zemljišta a koja je pogodna
za industriju, bilo bi dobro da se fokusira na obezbjeđivanje zemljišta prije nego
što pređe na programe privlačenja stranih ulaganja26. Tamo gdje je
ograničena osnovna infrastruktura, dobra polazna tačka biće programi koji
pomažu lokalnim vlastima u izgradnji prioriteta, šema povrata troškova i
obezbjeđivanja infrastrukture od strane privatnog sektora.

Programi koji pokušavaju privući strane direktne investicije velikog obima
trebaju se opširno razmotriti i pažljivo obraditi. Dobri primjeri iz prakse pokazuju
da se mnogo napora uloženo u direktne strane investicije pokazalo uzaludnim
zbog lošeg istraživanja i slabog fokusa. Brojni primjeri pokazuju da su mnoge
investicije propale kao rezultat promjena na državnom i međunarodnom
ekonomskom i finansijskom tržištu. Pri odabiru programa LER, većina zajednica
imaju ogroman broj i problema i mogućnosti da se njima pozabave, i
selektivnost i fokusiranost, iako ih je teško postići, su prioriteti. Neki od
najefikasinijih načina da se potakne zapošljavanje jesu putem poboljšanja
lokalne sredine u omogućavanju poslovanja i podržavanja razvoja mikro, malih
i srednjih preduzeća. Zbog toga, izbor će zavisiti od rezultata procjene lokalne
privrede .Još jedan od dobrih primjera pokazuje da programi treba da se
preduzimaju u slučajevima kada postoje ljudi za koje je jasno da će se boriti
za program i predvoditi ga. Ovi ljudi mogu biti iz opštinske uprave, privatnog
sektora, sektora zajednice ...

U okviru svakog programa, treba predložiti projekte i odabrati ih na osnovu
jasnih kriterija. Prvo treba, za svaki od potencijalnih projekata utvrditi da li se
uklapaju u strategijske ciljeve, specifične ciljeve koji su utvrđeni i razmotreni sa
partnerskom grupom. Takođe je bitno da se razmotri da li je projekat tehnički i
finansijski izvodljiv.




26
     www.worldbank.org.

                                        33
                                         Strateški cilj 1.
                                      Stvaranje privrednog
                                      organizma fleksibilne
                                            strukture




               Specifični cilj 1.1                             Specifični cilj 1.2
      Do kraja 2006. donijeti niz mjera u                    Do kraja 2006.godine
       cilju rasata broja aktivnih MSP               opštinska uprava Brod će biti aktivni
                                                       učesnik u procesu privatizacije i
                                                      restruktuiranja javnih preduzeća




  Program 1.1.1            Program 1.1.2                Program 1.2.1          Program 1.2.2
 Savjetodavna i         Finansijska podrška           Upravljanje javnim        Privatizacija
   edukativna              MSP, posebno                 preduzećima            preduzaća od
  podrška MSP            poljoprivrednom                                         interesa za
                              sektoru                                           opštinu Brod




                            Projekti:                  Projekti:              Projekti:
Projekti:
                                1. Baza                    1. Analiza             1. Analiza
    1. Trening iz
                                    podataka                   stanja u                stanja
        oblasti
                                    aktivnih                   javnim                  preduzeć
        upravljanja
        kvalitetom                  preduzeća                  preduzeći               au
    2. Trening iz               2. Kriteriji za                ma                      procesu
                                    olakšice za            2. Strategija               privatizac
        oblasti
                                    MSP koja                   upravljanja             ije
        menadžmen
                                    izvoze i                   javnim             2. Plan
        ta
                                    zapošljavaj                preduzeći               mjera za
    3. Trening iz
        oblasti IT za               u                          ma                      podsticaj
        preduzetnike            3. Fond za                                             privatizac
    4. Promocija                    razvoj                                             iji
        investicionih           4. Strategija
        mogućnosti                  razvoja
        Broda                       poljoprivre
    5. Poslovno                     dne
        razvojni                    proizvodnj
        centar                      e
                                5. Razvoj
                                    poljoprivre
                                    dne
                                    infrastruktur
                                    e
                                6. Razvoj
                                    seoskih
                                    farmi




                                              34
                                                        Strateški cilj 2.
                                                        Razvoj ljudskih
                                                         potencijala i
                                                      organizacije rada




                   Specifični cilj 2.1                   Specifični cilj 2.2        Specifični cilj 2.3
                 Do kraja 2006.godine                 Do kraja 2007.godine       Do 2010.godine doći do
                organizaciju opštinske               uspostaviti mehanizme            pozitivne stope
                uprave podići na visok                   za obrazovanje i         prirodnog prirašataja
                         nivo                        privlačenje deficitarnih
                                                             kadrova




    Program 2. 1.1                                Program 2.2.1                     Program 2.3.1
 Program smanjenja                                  Obrazovanje i                 Stimulacija rasta
 barijera i podsticaj                                stimulacija                 porodice i povratka
      poslovanju                                     deficitarnih
                                                      kadrova i
                                                     djelatnosti


Projekti:

    1.      Web
            prezentacija                 Projekti:
            opštine
    2.      Upravljanje                      1.      Identifikacija i           Projekti:
            kvalitetom                               stipendiranje
            usluga                                   deficitarnih                   1.      Kriteriji sa
            opštinske                                kadrove                                bazom
            uprave                           2.      Centar za                              podataka
    3.      Odsjek za LER                            cjeloživotno                           fonda za
    4.      Revizija                                 obrazovanje                            pomoć
            odluka od                        3.      Podsticaj                              porodici
            značaja za                               zapošljavanju                  2.       „Fond“ za
            LER                                      kadrova sa                             razvoj
    5.      Vodič za                                 VSS                                    porodice
            registraciju                     4.      Razvoj sporta                  3.      Koordinacija
            biznisa                                  i kulture u                            sa državnim
    6.      Info centar                              cilju                                  projektima
                                                     promocije                              povratka i
                                                     opštine Brod                           rekonstrukcije




                                                            35
                                Strateški cilj 3.
                              Prostorno uređena
                             opština, privlačnog
                             ambijenta za život,
                            harmoničnog razvoja s
                             drugim opštinama i
                                   regijama




    Specifični cilj 3.1                                   Specifični cilj 3.2
 Do kraja 2008. na nivou                              Do kraja 2010.godine
   opštine uspostaviti                                riješti problem više od
   jedinstven zemljišni                                   80% komunalne
         registar                                         infrastrukture na
                                                          području opštine

      Program 3.1.1
    Smanjenje barijera             Program 3.2.1
                                     Izgradnja            Program 3.2.2
     pristupa zemljištu                              Zaštita životne sredine i
                                  infrastrukturnih
                                     objekata        ambijantalno uređenje
                                                           opštine Brod




Projekti:                  Projekti:                 Projekti:
   1. Revizija odluka o       1. Asfaltiranje           1. Pravna
       zemljišnim                 ulica u gradskoj          regulativa za
       naknadama                  zoni                      zaštitu životne
   2. Regulacioni plan        2. GREDA-                     sredine
       „Centar“                   infrastrukturna       2. Studija
   3. GIS u odelenju za           projektna                 opravdanosti
       prostorno                  dokumentacija             deponije čvrstog
       planiranje             3. Toplifikacija              otpada
   4. Poslovna zone               grada                 3. Baza podataka
   5. Prostorni plan          4. Gradska pijaca             svih oštećenih
       opštine Brod           5. Stočna pijaca              objekata u Brodu
                              6. Rekreativni
                                  bazen




                                   36
                                 Strateški cilj 4.
                             Izgrađene i afirmisane
                              organizacije javnog,
                               nevladinog i biznis
                                     sektora




     Specifični cilj 4.1                                  Specifični cilj 4.2
   Do kraja 2006.godine                                    Kontinuiranim
 uspostaviti modalitete za                             planiranjem i razvojem
    saradnju sa NERDA                                 do 2010.godine Brod će
                                                      postati vodeći centar u
                                                              Posavini

      Program 4.1.1
 Koordinacija projekata                                      Program 4.2.1
    sa NERDA i drugim                                      Izgradnja efiksnih
 organizacijama civilnog                              institucijija i objekata od
         sektora                                         regionalnog i šireg
                                                                značaja




Projekti:                                             Projekti:
   1. Izgradnja                                          1. Granični prelaz
       kapaciteta                                            sa
       NERDA                                                 odgovarajućim
   2. Plan podrške                                           terminalom
       razvoju NVO                                       2. Stručna služba
       sektora                                               Ministarstva
   3. Centar za                                              poljoprivrede
       samozapošljava                                    3. Tehnološki centar
       nje                                                   za kontrolu
   4. Studija                                                kvalitata nafte i
       izvodljivosti za                                      naftnih derivata
       zaštitu rijeke
       Save




                                   37
                           STRATEŠKI              SPECIFIČNI
    VIZIJA                                                               PROGRAMI           PROJEKTI
                            CILJEVI                 CILJEVI
« Moderna opština
      efikasne i
   transparentne                                                                              1. Poslovno razvojni centar
   administracije,                                                                            2. Centar za
                           1. Stvaranje        1.1 Do kraja 2006.     1. 1.1 Savjetodavna
  demokratskog i                                                                                 samozapošljavanje
                           privrednog          donijeti niz mjera u       ,edukativna i
   multikulturnog                                                                             3. Trening iz oblasti
                            organizma           cilju rasata broja    promotivna podrška
  načina življenja,                                                                              upravljanja kvalitetom
                       fleksibilne strukture       aktivnih MSP                MSP
     afirmisanog                                                                              4. Trening iz oblasti
  preduzetništva,                                                                                menadžmenta
privrede u privatnoj                                                                          5. Trening iz oblasti IT za
  svojini s punom                                                                                preduzetnike
   zaposlenošću i                                                                             6. Promocija investicionih
 ubrzanim rastom                                                                                 mogućnosti Broda
  životnog
standarda.»
                                                            1. Baza podataka aktivnih
                                                               preduzeća
                                                            2. Kriteriji za olakšice za MSP
                                       1.1.2Finansijska        koja izvoze i zapošljavaju
                                        podrška MSP,        3. Fond za razvoj
                                          posebno           4. Strategija razvoja
                                      poljoprivrednom          poljoprivredne
                                           sektoru             proizvodnje
                                                            5. Razvoj poljoprivredne
                                                               infrastrukture
                                                            6. Razvoj seoskih farmi




                 1.2 Do kraja          1.2.1 Upravljanje    1. Analiza stanja u javnim
                 2006.godine         javnim preduzećima        preduzećima
              Opštinska uprava                              2. Strategija upravljanja
              Brod će biti aktivni                             javnim preduzećima
              učesnik u procesu
                 privatizacije i      1.2.2 Privatizacija   1. Analiza stanja
                restruktuiranja         preduzaća od           preduzećia u procesu
              javnih preduzeća       interesa za opštinu       privatizacije
                                             Brod           2. Plan mjera za podsticaj
                                                               privatizaciji




                             39
                                                               1. Web prezentacija opštine
                                                               2. Upravljanje kvalitetom
                       2.1 Do kraja                               usluga opštinske uprave
                       2005.godine         2.1.1 Program       3. Odsjek za LER
                       organizaciju     smanjenja barijera i   4. Revizija odluka od
                     opštinske uprave   podsticaj poslovanju      značaja za LER
                      podići na visok                          5. Vodič za registraciju
                            nivo                                  biznisa
                                                               6. Info centar
2. Razvoj ljudskih
  potencijala i
organizacije rada
                                                               1. Identifikacija i
                       2.2 Do kraja                               stipendiranje deficitarnih
                       2007.godine                                kadrove
                                                 2.2.1
                        uspostaviti                            2. Centar za cjeloživotno
                                            Obrazovanje i
                      mehanizme za                                obrazovanje
                                             stimulacija
                      obrazovanje i                            3. Podsticaj zapošljavanju
                                             deficitarnih
                        privlačenje                               kadrova sa VSS
                                              kadrova
                       deficitarnih                            4. Razvoj sporta i kulture u
                         kadrova                                  cilju promocije opštine
                                                                  Brod




                                 40
                                                                 1. Kriteriji sa bazom
                            2.3 Do                                  podataka fonda za
                      2010.godine doći       2.3.1 Stimulacija      pomoć porodici
                      do pozitivne stope     rasta porodice i    2. „Fond“ za razvoj
                          prirodnog              povratka           porodice
                         prirašataja                             3. Koordinacija sa državnim
                                                                    projektima povratka i
                                                                    rekonstrukcije


                                                                 1. Revizija odluka o
                                                                    zemljišnim naknadama
                       3.1 Do kraja 2008.
                                                                 2. Regulacioni plan
                       na nivou opštine      3.1.1 Smanjenje
                                                                    „Centar“
                           uspostaviti       barijera pristupa
    3. Prostorno                                                 3. GIS u odelenju za
                      jedinstven zemljišni       zemljištu
 uređena opština,                                                   prostorno planiranje
                            registar
    privlačnog                                                   4. Poslovna zone
ambijenta za život,                                              5. Prostorni plan opštine
 centar subregije                                                   Brod
     Posavina,
   harmoničnog
 razvoja s drugim                                                1. Asfaltiranje ulica u
                          3.2 Do kraja
    opštinama i                                                     gradskoj zoni
                      2010.godine riješti
     regijama                                3.2.1 Izgradnja     2. GREDA- infrastrukturna
                       problem više od
                                             infrastrukturnih       projektna dokumentacija
                       80% komunalne
                                                objekata         3. Toplifikacija grada
                       infrastrukture na
                                                                 4. Gradska pijaca
                      području opštine
                                                                 5. Stočna pijaca
                                                                 6. Rekreativni bazen


                                     41
                                          3.2.2 Zaštita životne      1. Pravna regulativa za
                                                sredine i               zaštitu životne sredine
                                             ambijantalno            2. Studija opravdanosti
                                           uređenje opštine             deponije čvrstog otpada
                                                  Brod               3. Baza podataka svih
                                                                        oštećenih objekata u
                                                                        Brodu


                          4.1 Do kraja     4.1.1 Koordinacija        1. Izgradnja kapaciteta
                         2006.godine      projekata sa NERDA            NERDA
                           uspostaviti           i drugim            2. Plan podrške razvoju
                        modalitete za       organizacijama              NVO sektora
                      saradnju sa NERDA     civilnog sektora         3. Centar za
  4. Izgrađene i
                                                                        samozapošljavanje
    afirmisane
                                                                     4. Studija izvodljivosti za
   organizacije
                                                                        zaštitu rijeke Save
      javnog,
nevladinog i biznis
      sektora
                      4.2 Kontinuiranim     4.2.1 Izgradnja
                                                                     1. Tehnološki centar za
                        planiranjem i     efiksnih institucijija i
                                                                        kontrolu naftnih derivata
                        razvojem do           objekata od
                                                                     2. Granični prelaz sa
                      2010.godine Brod    regionalnog i šireg
                                                                        odgovarajućim
                      će postati vodeći         značaja
                                                                        terminalom
                      centar u Posavini
                                                                     3. Stručna služba
                                                                        Ministarstva poljoprivrede




                                   42
   Uspostavljanje prioriteta za 2005. godinu i odabir projekata za
   postizanje pojedinačnih ciljeva

       U okviru svakog programskog područja, treba predložiti projekte i
odabrati ih na osnovu jasnih kriterija. Prvo treba, za svaki od potencijalnih
projekata utvrditi da li se uklapaju u šire ciljeve, pojedinačne ciljeve i prioritete
LER koji su utvrđeni i razmotreni sa interesnim grupama. Takođe je bitno da se
pažljivo napravi studija izvodljivosti da bi se pokazalo da li je projekat tehnički i
finansijski izvodljiv.

       Analiza isplativosti je bitan metod za uspostavljanje prioriteta. Kako može
biti nekoliko konkurentnih varijanti projekta, poređenje troškova i očekivanog
uticaja svakog od projekata može pružiti dovoljno kvantitativnih podataka da
bi se uspostavili prioriteti među projektima. Opštine su često zaintersovane za
komparativne prednosti po pitanjima otvaranja novih radnih mjesta,
poboljašanja primanja, stvaranja novih preduzeća, povećanja javnih prihoda,
i vrijednosti koja se dobija za novac. Vrijeme potrebno da postizanje ovih
efekata je ključni faktor pri uspostavljanju prioriteta.

        Takođe je bitno uključiti i 'dobit na brzinu' projekte koji mogu brzo postići
vidljive i opipljive efekte u vrlo kratkom roku. Ovo je od fundamentalnog
značaja za proces izrade cjelokupne LER strategije i osigurava kontinualnu
podršku od različitih interesnih grupa. Opštinski razvojni tim opštie Zvornik je
kao najvažnije izabrao sledeće kriterije:

            uticaj na lokalni ekonomski razvoj
             preduslov za naredni projekat
            brza implementacije i vidljivost rezultata
            mogućnost brzog finansiranja
            stručni resursi
LISTA PROJEKATA STRATEGIJE LER-a 2005-2010. godine

  1. Poslovno razvojni centar
  2. Centar za samozapošljavanje
  3. Trening iz oblasti upravljanja kvalitetom
  4. Trening iz oblasti menadžmenta
  5. Trening iz oblasti IT za preduzetnike
  7. Baza podataka aktivnih preduzeća
  8. Kriteriji za olakšice za MSP koja izvoze i zapošljavaju
  9. Fond za podršku MSP
  10. Analiza stanja u javnim preduzećima
  11. Strategija upravljanja javnim preduzećima
  12. Analiza stanja preduzećia u procesu privatizacije
  13. Plan mjera za podsticaj privatizaciji
  14. Web prezentacija opštine
  15. Upravljanje kvalitetom usluga opštinske uprave
  16. Odsjek za LER
  17. Revizija odluka od značaja za LER
  18. Vodič za registraciju biznisa
  19. Info centar
  20. Identifikacija i stipendiranje deficitarnih kadrove
  21. Centar za cjeloživotno obrazovanje
  22. Kriteriji sa bazom podataka fonda za pomoć porodici
  23. „Fond“ za razvoj porodice
  24. Podsticaj zapošljavanju kadrova sa VSS
  25. Razvoj sporta i kulture u cilju promocije opštine Brod
  26. Revizija odluka o zemljišnim naknadama
  27. Asfaltiranje ulica u gradskoj zoni
  28. GREDA- infrastrukturna projektna dokumentacija
  29. Regulacioni plan „Centar“
  30. GIS u odelenju za prostorno planiranje
  31. Toplifikacija grada
  32. Gradska pijaca
  33. Stočna pijaca
  34. Rekreativni bazen
  35. Poslovna zona
  36. Prostorni plan opštine Brod
  37. Pravna regulativa za zaštitu životne sredine
  38. Studija opravdanosti deponije čvrstog otpada
  39. Baza podataka svih oštećenih objekata u Brodu
  40. Izgradnja kapaciteta NERDA
  41. Plan podrške razvoju NVO sektora
  42. Centar za samozapošljavanje
  43. Studija izvodljivosti za zaštitu rijeke Save
  44. Tehnološki centar za kontrolu nafte i naftnih derivata
  45. Granični prelaz sa odgovarajućim terminalom
  46. Stručna služba Ministarstva poljoprivrede
  47. Razvoj poljoprivredne infrastrukture
  48. Razvoj seoskih farmi
  49. Koordinacija sa državnim projektima povratka i rekonstrukcije



                                      44
Lista projekta koji su odabrani za implementaciju u 2005. godini

1. Centar za samozapošljavanje
2. Trenig iz oblasti menadžmenta
3. Baza podataka aktivnih preduzeća i preduzetnika
4. Fond za podršku MSP
5. Analza stanja u javnim preduzećima
6. Interaktivna WEB prezentacija
7. Promocija investicionih mogućnosti Broda
8. Upravljanje kvalitetom usluga opštinske uprave
9. Odsjek za lokalni ekonomski razvoja
10. Revizija odluka od značaja za LER
11. Vodič za registraciju biznisa
12. Info centar
13. Identifikacija i stipendiranje deficitarnih kadrova
14. Kriteriji sa bazom podataka korisnika fonda za pomoć porodici
15. Regulacioni plan „Centar“
16. Poslovna zona
17. Ulična rasvjeta
18. GIS za prostorno planiranje
19. Toplifikacija grada
20. Izgradnja kapacitat NERDA
21. Strategija razvoja poljoprivrede
22. Stočna pijaca (PPP)




                                   45
   NAZIV PROJEKTA                            Strateški cilj
   Fond za razvoj                            Stvaranje privrednog organizma fleksibilne
                                             strukture
KRATAK OPIS PROJEKTA
U okviru postojećeg opštinskog budžeta potrebno je planirati sredstva za lokalni
ekonomski razvoj. Ključna aktivnost je izraditi objektivne i dostupne kriterije za raspodjelu
sredstva. Ovaj novac bi bio depozit kod odabrane banke koja bi tome dodala, po
mogućnosti,svoja sredstva (50%:50%) čime bi sredstva za razvoj bila udvostručena i
efekat duplo veći, sa manjim kamatama. Nakon nekoliko godina kada sredstva već
budu značajna potrebno je formirati Fond kao pravno lice. Potrebno je osposobiti i
opremiti odgovarajući tim za implementaciju ovog projekta koji će na osnovu usvojenih
kriterija provesti raspodjelu ovih sredstava.
OČEKIVANI REZULTATI                           CILJNE GRUPE
- otvaranje novih preduzeća,                            - preduzetnici koji već obavljaju
- širenje preduzetništva uopšte,                           djelatnost sa posebnim
- povećanje ukupne dobiti                                  naglaskom na one koji imaju
    preduzetništva                                         proizvodne programe a
- povećanje broja zaposlenih                               posebno ako su orijentisani na
                                                           izvoz,te poljoprivrednici



Potencijalni učesnici                        Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                             - materijalna sredstva
         - banke                                      - usvojeni transparentni kriteriji
         - mikrokreditne organizacije                 - opremljen tim za implementaciju

PREDUSLOVI:                                  FAKTORI RIZIKA:
        - planirana sredstva budžetom                - nezainteresovanost
        - odluka načelnika o                             preduzetnika
           implementaciji projekta                   - nezainteresovanost banaka
        - usvojeni transparentni kriteriji




PERIOD IMPLEMENTACIJE                        OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 60mjeseci                                cca 500 000 KM




                                             46
   NAZIV PROJEKTA                            Strateški cilj
Upravljanje kvalitetom usluga opštinske      Razvoj ljudskih potencijala i organizacije
uprave                                       rada

KRATAK OPIS PROJEKTA
Potrebno je usluge opštinske uprave podići na viši nivo.Iz ovoga razloga potrebno je
uvesti međunarodni system kvaliteta ISO 9001:2000 u rad organa opštinske uprave.
Projekat se provodi u dvije faze: predsertifikacijiski postupak uz pomoć određene
konsultantske kuće, te sertifikacija opštinske uprave od strane odgovarajuće
sertifikacijske kuće.
OČEKIVANI REZULTATI                          CILJNE GRUPE
  • Preglednost poslovanja                           - zajednica
  • Rad i smanjenje troškova                         - biznisi
  • Sistematičnost pri prikupljanju
     podataka
  • Upravljanje procesima
  • Profesionalizam rada
  • Ugled i prepoznatljivost
  • Zadovoljstvo zaposlenih
  • Zadovoljstvo zajednice-korisnika
     usluga


Potencijalni učesnici                        Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                             - neophodni kadrovi
         - konsultantska I sertifikacijska            - materijalna sredstva
             kuća
         - agencije
PREDUSLOVI:                                  FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                        - nezainteresovanost radnika
             budžetom                                    lokalne uprave
         - odluka načelnika o                        - nezainteresovanost osoblja za
             sertifikacijskom postupku                   obukom


PERIOD IMPLEMENTACIJE                        OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 9- 12 mjeseci za                         cca 30 000 KM
implementaciju/kontinuirano




                                             47
    NAZIV PROJEKTA                       Strateški cilj
Interaktivna WEB prezenatacija           Razvoj ljudskih potencijala i organizacije
                                         rada
KRATAK OPIS PROJEKTA
Potrebno je WEB stranicu www.opstinabrod.com ili sa nekim drugim domenom,
napraviti interaktivnom, zbog dostupnosti informacija na daljinu, dobijanja
dokumentacije slanjem e-maila ili popunjavanjem zahtjeva putem interneta. Ovo je
prije svega bitno da se skrati procedura npr. Za registraciju zanatsko-preduzetničke
djelatnosti. Takođe je u proceduri donošenje zakona o elektronskom potpisu, koji će
ovaj projekat u potpunosti staviti u funkciju. Projekat dizajnirati na srpskom I
engleskom jeziku.
OČEKIVANI REZULTATI                      CILJNE GRUPE
    • Lakša dostupnost dokumentima i               - investitori
       informacijama                               - zajednica
    • Ušteda vremena                               - biznisi
    • Marketing opštine
    • Rad i smanjenje troškova
    • Profesionalizam rada
    • Ugled i prepoznatljivost
    • Zadovoljstvo zajednice-korisnika
       usluga

Potencijalni učesnici                    Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                         - neophodni kadrovi
         - NVO                                    - materijalna sredstva
         - Agencije                               - stručnjak za IT
         - donator

PREDUSLOVI:                              FAKTORI RIZIKA:
        - planirana sredstva                     - nezainteresovanost osoblja za
           budžetom                                  obukom
        - odluka načelnika o
           implementaciji projekta



PERIOD IMPLEMENTACIJE                    OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 3 mjeseca                            cca 3 000 KM




                                        48
  NAZIV PROJEKTA                          Strateški cilj
Vodič za registraciju biznisa             Razvoj ljudskih potencijala i organizacije
                                          rada
KRATAK OPIS PROJEKTA
Potrebno je izraditi kvalitetan vodič u najmanje 500 primjeraka za registraciju
zanatsko-preduzetničke djelatnosti I preduzeća. U vodiču se moraju naći
odgovarajuće cijene, brojevi kancelarija, telefona I sve procedure kako u opštini tako
u sudu I poreskoj upravi.
OČEKIVANI REZULTATI                       CILJNE GRUPE
  • Rast broja MSP (malih i srednjih              - investitori
     preduzeća)                                   - zajednica
  • Rast zanatsko-preduzetničkih                  - biznisi
     djelatnosti
  • Smanjenje troškova i ušteda
     vremena
  • Rast zaposlenosti
  • Zadovoljstvo zajednice-korisnika
     usluga


Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                          - neophodni kadrovi
         - poslovno udruženje                      - materijalna sredstva
         - agencije
PREDUSLOVI:                               FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                     - nezainteresovanost lokalne
             budžetom                                 uprave
         - odluka načelnika o
             implementaciji projekta



PERIOD IMPLEMENTACIJE                     OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 2 mjeseca                             cca 2 000 KM




                                         49
   NAZIV PROJEKTA                           Strateški cilj
Promocija investicionih mogućnosti          Stvaranje privrednog organizma fleksibilne
Broda                                       strukture


KRATAK OPIS PROJEKTA
Potrebno je napraviti akcioni plana za promociju investicionih mogunosti opštine Brod.
Jedna od aktivnosti je izrada kvalitetnog vodiča u najmanje 500 primjeraka sa svim
zakonskim osnovama kako za domaće tako I za strane investicije. U voduču treba
taksativno nabrojati I identifikovati sve zakone (RS,BiH, kao I opštinske odluke) koje se
odnose na investicije. Potrebno je dati procjenu cijena zemljišta, nekretnina, poslovnog
prostora itd. Vodič izraditi na srpskom I engleskom jeziku. Izraditi 100 komada CD verzije
vodiča sa “flash” efektom.Takođe treba razmotriti mogućnosti posjete sajmovima u
zemlji I inostranstvu organizacij mini sajma u Brodu, jedna od mogućnosti je izrada
kataloga preduzeća. Potrebno je izraditi kvalitetan katalog u najmanje 500 primjeraka
sa svim adresama telefonima, egul kartama preduzeća. Katalog treba da bude u
kolor štampi, I treba da bude na komercijalnoj osnovi. Katalog izraditi na srpskom I
engleskom jeziku. Izraditi 100 komada CD verzije kataloga.
OČEKIVANI REZULTATI                          CILJNE GRUPE
   • Rast broja investicija                           - investitori
   • Rast broja MSP (malih i srednjih                 - zajednica
       preduzeća)                                     - biznisi
   • Rast zanatsko-preduzetničkih
       djelatnosti
   • Smanjenje troškova i ušteda
       vremena
   • Rast zaposlenosti
   • Zadovoljstvo zajednice-korisnika
       usluga
   • Promocija opštine

Potencijalni učesnici                       Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                            - neophodni kadrovi
         - agencije                                  - materijalna sredstva
         - zanatsko-preduzetničko
             udruženje
PREDUSLOVI:                                 FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                       - nezainteresovanost radnika
             budžetom                                   lokalne uprave
         - odluka načelnika o                       - nezainteresovanost biznisa
             implementaciji projekta



PERIOD IMPLEMENTACIJE                       OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 12 mjeseca                              cca 30 000 KM



                                           50
  NAZIV PROJEKTA                                    Strateški cilj
Geografski informacioni sistem (GIS)                Prostorno uređena opština, privlačnog
                                                    ambijenta za život, harmoničnog razvoja sa
                                                    drugim opštinama I regijama
KRATAK OPIS PROJEKTA
Geografski informacioni sistem (GIS) je cjelina podataka o prostoru, koji se prikazuju u obliku matematički
definiranih entiteta, tačke, poligona I vektora kao nosioca podataka. Njihova vidnost u prostoru je
osnovni temelj geografskog informacionog sistema. Za izradu evidencije nekretnina u prostoru na
području grada ili opštine – osnove za izradu opštinske Strategije upravljanja javnom imovinom kao i za
povećanje vlastitih prihoda u budžetu opštine (izrada evidencija) iz realizacije Odluka opštinskih
naknada (komunalna...). Opština treba prikupiti sve potrebne podatke za izradu Strategije ili sličnih
evidencija, koji imaju osnovu u važećoj Odluci. Svi podaci se prije uvođenja u GIS najprije prevode u
digitalan oblik odnosno datoteke podataka. Takvi podaci prilikom pripreme dobivaju geografske
koordinate lokacija u prostoru i odgovarajuće simbole objekata (kuća – poligon, komunalni vod –
linija).Najnužniji opseg podataka, koji je potreban u GIS bazi je:
       Adrese objekata sa kućnim brojem i brojem pošte
       digitalni katasatrski nacrt parcela (granice parcela sa brojem parcele)
       vlasnici parcela, stanovnici
       putna mreža, mreža vodotoka (potoka i rijeka), mreža ulica
       registar poslovnih subjekata
       registar stanova I lokala
       komunalni vodovi – linije vodovoda, kanalizacije, javne rasvjete, telefona, elektrike,
       urbanistićki plan grada, opštine (namjena zemljišta, zone, građevna zemljišta,..)
       osnovni kartografski materiali za praćenje geografske situacije (1:5000, 1: 25.000,..)
       aerofoto snimci – ORTOFOTO DOF-5
       deponije, minirana područja
OČEKIVANI REZULTATI                                 CILJNE GRUPE
  • Veći budžetski prihod                                   - investitori
  • Smanjenje troškova i ušteda                             - zajednica
     vremena                                                - biznisi
  • Zadovoljstvo zajednice-korisnika
     usluga


Potencijalni učesnici                               Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                                    - neophodni kadrovi
         - agencije                                          - materijalna sredstva
                                                             - odgovarajući software
                                                                (računarska baza podataka)
PREDUSLOVI:                                         FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                                - nezainteresovanost radnika
           budžetom                                             lokalne uprave
         - odluka načelnika o
           implementaciji projekta
PERIOD IMPLEMENTACIJE                               OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 12 mjeseca                                      cca 50 000 KM




                                                    51
   NAZIV PROJEKTA                              Strateški cilj
Revizija odluka od značaja za lokalni          Razvoj ljudskih potencijala i organizacije
ekonomski razvoj                               rada
KRATAK OPIS PROJEKTA
Potrebno je revidirati sve opštinske odluke koje mogu imati uticaj na lokalni ekonomski
razvoj, eventualno razmotriti smanjenje eventualnih naknada (komunalna, gradsko
građevinsko zemljište itd.) te razmotriti njihove rezultate I uticaje na punjenje opštinskog
budžeta.Proces revizije u potpinosti mora uključiti sve zainteresovane strene, a prije
svega poslovnu zajednicu. Potrebno je u okviru projekta organizovati studijska
putovanja u određene opštine/gradove koje imaju pozitivan trend razvoja I rasta broja
MSP.
OČEKIVANI REZULTATI                            CILJNE GRUPE
   • Rast broja MSP (malih i srednjih                    - investitori
       preduzeća)                                        - zajednica
   • Rast zaposlenosti                                   - biznisi
   • Zadovoljstvo zajednice-korisnika
       usluga



Potencijalni učesnici                        Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                             - neophodni kadrovi
         - poslovno udruženje                         - materijalna sredstva
PREDUSLOVI:                                  FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                         - nezainteresovanost biznisa za
             budžetom                                    kvalitetnim rešenjima
         - odluka načelnika o
             implementaciji projekta



PERIOD IMPLEMENTACIJE                        OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 4 mjeseca                                cca 5 000 KM




                                            52
   NAZIV PROJEKTA                         Strateški cilj
   Trening iz oblasti menadžmenta         Stvaranje privrednog organizma fleksibilne
                                          strukture



KRATAK OPIS PROJEKTA
Najveći broj vlasnika preduzeća ili menadžera koji vode preduzeća raspolažu sa
veoma skromnim iskustvom i opštim znanjem i strukom s obzirom da je ovaj sistem
kod nas praktično tek započeo. Nedostatak neših preduzetnika je što največi dio
poslova obavljaju u okviru svoje opštine ili unutar RS. Problemi nastaju kada
eventualno dođe do zasićenja tržišta i kada je neophodno obezbjediti trežište u
inostranstvu. Zbog ovoga i zbog međunarodnih tendera,(neki se objavljuju samo
putem interneta) je potrebno od strane specijalizovanih stručnjaka obučiti
postojeće, a posebno potencijalne preduzetnike menadžerskim vještinama i
vještinama iz oblasti informacionih tehnologija. Takođe, posebno aktuelno je pitanje
kvaliteta proizvoda i usluga koje nude preduzeća u Brodu, ovo pitanje postaje
posebno značajno ukoliko preduzeća imaju određene mogućnosti da izvoze u
zemlje Evropske Unije. Iz ovoga razloga potrebno je održati trening za potencijelno
izvozno orjentisane menadžere preduzeća kao i za lokalne službenike te tim za
loklani ekonomski razvoj iz oblasti upravljanja kvalitetom i međunarodnih standarda.
OČEKIVANI REZULTATI                         CILJNE GRUPE
- ohrabrenje za osnivanje novih                        - postojeći menadžeri u
   preduzeća,                                            preduzećima
- bolje snalaženje preduzetnika sa                     - potencijalni menadžeri
   konkurencijom,                                      - lokalni službenici
- smanjen broj postupaka stečaja i                     - tim za loklni ekonomski razvoj
   likvidacije preduzeća
- povećana dobit preduzeća
- povećan imidž opštine
- povećan nivo kvaliteta usluga

Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                          - neophodni kadrovi
         - zanatsko-preduzetničko                  - materijalna sredstva
             udruženje
         - fakulteti
         - agencije
PREDUSLOVI:                               FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                     - nezainteresovanost
             budžetom                                 preduzetnika
         - odluka načelnika o
             implementaciji projekta



PERIOD IMPLEMENTACIJE                      OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 3mjeseca                               cca 5 000 KM


                                          53
   NAZIV PROJEKTA                           Strateški cilj
Baza podataka radnji I preduzeća            Stvaranje privrednog organizma fleksibilne
                                            strukture


KRATAK OPIS PROJEKTA
Kao što znama registracija preduzeća obavlja se u Osnovnom sudu, a registracija
zanatsko-preduzetničke djelatnosti obavlja se u odelenju za privredu i društvene
djelatnosti u okviru lokalne uprave. Međutim, veoma često kao indikatora efikasnog
rada uprave ili u cilju promocije potrebno je znati broja djelatnosti ili preduzeća. Ovi
podaci nisu jedinstveni i razlikuju se od npr. U poreskoj upravi ili u nekoj drugoj
instituciji. Zbog ovaga i zbog efikasne identifikacije (npr.za komunalnu taksu...)
moramo imati ažurirane podatke o preduzećima i djelatnostima. Potrebno je u okviru
odgovarajućeg softverskog rešenja napraviti bazu podataka (naziv firme, JIB, vlasnik,
djelatnost, prijavljen/odjavljen, broj zaposlenih itd.) koja bi bila povjerena odelenju za
privredu koja bi bilo obavezno svako 30 dana ažurirati bazu podataka.
OČEKIVANI REZULTATI                          CILJNE GRUPE
- Iskorištenje informacija                              - zanatsko-preduzetničke
- Promocija privrede                                       djelatnosti
- Pravilna opštinska naknada                            - preduzeća
- povećan imidž opštine                                 - NVO



Potencijalni učesnici                       Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                            - neophodni kadrovi
         - poreska uprava                            - materijalna sredstva
         - Fondovi zdravstvenog I                    - software
             penzionog osiguranja
PREDUSLOVI:                                 FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                       - nezainteresovanost
             budžetom                                   preduzetnika
         - odluka načelnika o                       - nerazumijevanje poreske
             implementaciji projekta                    uprave



PERIOD IMPLEMENTACIJE                       OČEKIVANI TROŠKOVI
Oko 6 mjeseca                               cca 10 000 KM




                                           54
   NAZIV PROJEKTA                       STRATEŠKI CILJ:
   Identifikacija i stipendiranje       Razvoj ljudskih potencijala I organizacije
      deficitarnih kadrova              rada

KRATAK OPIS PROJEKTA

Opština Brod već duži niz godina preduzima aktivnosti oko stipendiranja
studenata.
Projekat bi podrazumijevao da se u budžetu za 2005.godinu planiraju sredstva
za stipendiranje jednog broja studenata. Stipendirali bi se, na osnovu utvrđenih
kriterija, prvenstveno učenici sa pokazanim talentom, te deficitarna zanimanja.
Posebno treba posvetiti pažnju stipendiranju talentovanih studenata iz
porodica slabijeg socijalnog stanja.


OČEKIVANI REZULTATI                     CILJNE GRUPE

 - djelimična pomoć studentima          - studenti (talenti,djeca iz porodice
- kvalitetan I školovan budući kadar,   poginulih boraca I RVI, deficitarna
- eliminisanje deficitarnih zanimanja   zanimanja),
                                        - njihove porodice




                                         Potencijalna sredstva
Potencijalni učesnici
                                                  01 finansijska sredstva
- opštinska uprava Brod
                                                     planirana budžetom


                                        FAKTORI RIZIKA:
PREDUSLOVI:                              - nedostatak finansijskih sredstava
 - finansijska sredstva                  - nezainteresovanost preduzetnika I
 - saradnja sa studentima                  opštinskih vlasti
                                         - nezainteresovanost studenata
PERIOD IMPLEMENTACIJE                   OČEKIVANI TROŠKOVI

5 godina                                250.000 KM




                                        55
                                          STRATEŠKI CILJ:
   NAZIV PROJEKTA
                                          Prostorno uređena opština, privlačnog
Asfaltiranje i uređenje gradskih ulica
                                          ambijenta za život, harmoničnog razvoja
                                          sa drugim opštinama I regijama
KRATAK OPIS PROJEKTA


U užem gradskom jezgru, odnosno u I zoni grada postoji jedan dio ulica koje je
neophodno sanirati, tj. Asfaltirati I urediti. Za realizaciju ovog projekta postoji već
izrađena projektna dokumentacija. Ovaj projekat je izuzetno važan kako sa
stanovišta infrastrukturnih potreba građana, tako I sa stanovišta ambijentale
privlačnosti grada I opštine.




OČEKIVANI REZULTATI                       CILJNE GRUPE
-lakša saobraćajna komunikacija,             - stanovništvo I zone,
-lakše održavanje I čišćenje ulica,          - privredni subjekti locirani u I zoni,
-ljepši izgled užeg gradskog jezgra,         - ostalo stanovništvo
-smanjenje štetnih uticaja (prašine) na
zdravlje ljudi

                                          Potencijalna sredstva
Potencijalni učesnici
                                           -budžetska,
-Opština,
                                          -kreditna,
-Preduzeće za održavanje puteva
                                          -donatorska
PREDUSLOVI:                               FAKTORI RIZIKA:
        02 urađena dokumentacija           Nedostatak potencijalnih sredstava za
           za sanaciju ulica u I zoni     finansiranje

PERIOD IMPLEMENTACIJE                      OČEKIVANI TROŠKOVI
2 godine                                   cca 2 000 000 KM




                                          56
NAZIV PROJEKTA                          STRATEŠKI CILJ:
Podsticaj porodice                      Razvoj ljudskih potencijala I organizacije
                                        rada

KRATAK OPIS PROJEKTA

Opština Brod zadnjih godina bilježi izrazito vioku stopu negativnog prirodnog
priraštaja kao I postepeno smanjenje broja rođenih.
U nastojanju da ovaj problem barem djelimično ublaži opština bi preduzela
određene mjere u cilju stimulisanja porodice – za početak , odnosno za 2005.godinu
u budžetu bi bila predviđena sredstva za ovu namjenu, u cilju izrade mjera za
stimulaciju porodice kao I kriterija korisnika ovih sredstava.




                                        CILJNE GRUPE
OČEKIVANI REZULTATI
                                            -   porodice sa dvoje ili troje djece
   -   djelimična pomoć porodici,
                                            -   socijalne kategorije
   -   porast broja rođenih




Potencijalni učesnici
                                         Potencijalna sredstva
  - opština,
                                           - Budžetska sredstva
  - centar za socijalni rad
                                           - Sredstva Vlade RS
  - Savjet za demografiju RS

PREDUSLOVI:                             FAKTORI RIZIKA:
        03 obezbeđena sredstva            - nedostatak sredstva
           budžetom                       - nerazumijvanje lokalnih institucija


PERIOD IMPLEMENTACIJE                   OČEKIVANI TROŠKOVI

5 godina                                250.000 KM




                                       57
                                          STRATEŠKI CILJ:
   NAZIV PROJEKTA
                                          Izgrađene I afirmisane organizacije javnog,
   Izgradnja kapaciteta NERDA
                                          nevladinog I biznis sektora

KRATAK OPIS PROJEKTA


Razvojna asocijacija NERDA osnovana je 2004. godine. Finansirana je od strane
Evropske Unije u okviru EU RED projekta. NERDA ima dva primarna cilja: stvranje
osnova za ekonomski održiv razvoj BiH i drugi ubrzati pripreme BiH za ulazak u EU
integracije i korištenje strukturalnih fondova EU. Uloga podkancelarije NERDA u Brodu
je identična, samo što se harmonizuje i uravnotežava razvoj u cijeloj sjevero-istočnoj
BiH. Pored kancelarije u Tuzli NERDA ima kancelarije u Brčkom, Bijeljini, Zvorniku i
Brodu, od ukupno 35 opština u regiji SI BiH.Uporedo sa razvojem kapaciteta NERDA
kao razvojne asocijacije, potrebno je u prelaznom periodu jačati kapacitete
Razvojne asocijacije Posavine, kao lokalne i subregionalne razvojne agencije.

                                          CILJNE GRUPE
                                             - preduzetnici
OČEKIVANI REZULTATI
                                             - potencijalni egula I domaći
  - opremljen ured NERDA
                                                investitori
  - zaposleno osoblje
                                             - lokalne vlasti
  - lista prioritetnih projekata



Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
   - opština,                                - budžetska,
   - EU RED                                  - donatorska

                                          FAKTORI RIZIKA:
PREDUSLOVI:
                                            - Nedostatak potencijalnih sredstava
   - potpisan Ugovor o finansiranju sa
                                               za finansiranje
     EC delegacijom u Sarajevu
                                            - Komplikovane procedure EU I lokalni
                                               interesi

                                          OČEKIVANI TROŠKOVI
PERIOD IMPLEMENTACIJE
do 60 mjeseci
                                          cca 1000 000 KM




                                         58
                                          STRATEŠKI CILJ:
   NAZIV PROJEKTA
                                          Razvoj ljudskih potencijala I organizacije
   Info centar
                                          rada

KRATAK OPIS PROJEKTA

Potrebno je osigurati protok informacija iz odjeljenja lokalne uprave do šalter sale I
konačno do građenina. Službenik u šalter Sali će imati informacije o privrednim
subjektima, procedurama u upravi, registraciji biznisa, pregledu opštinskih I
donatorskih projekata. Službenik za informisanje bi vodio evidenciju I reagovao na
tematske informacije po upitnicima I zahtjevu, shodno Zakonu o slobodnom pristupu
informacijama.

OČEKIVANI REZULTATI
                                          CILJNE GRUPE
  - Interaktivna baza podataka
                                             - preduzetnici
  - dostupnost informacija
                                             - potencijalni egula I domaći
  - zadovoljstvo građana
                                                investitori
                                             - građani




Potencijalni učesnici
                                          Potencijalna sredstva
   - lokalna uprava
                                             - budžetska,
   - donator
                                             - donatorska


                                          FAKTORI RIZIKA:
PREDUSLOVI:
                                            - Nedostatak potencijalnih sredstava
        - planirana sredstva
                                               za finansiranje
           budžetom
                                            - Nezainteresovanost donatora
        - odluka načelnika o
           implementaciji projekta




PERIOD IMPLEMENTACIJE                     OČEKIVANI TROŠKOVI

4 mjeseca                                 cca 30 000 KM




                                         59
   NAZIV PROJEKTA                          Strateški cilj
   Javna rasvjeta                          Prostorno uređena opština, privlačnog
                                           ambijenta za život, harmoničnog razvoja
                                           sa drugim opštinama I regijama
KRATAK OPIS PROJEKTA
Opština Brod treba da obezbedi neophodna sredstva u za razvoj čvrste infrastrukture,
kao što je asfaltiranja puteva u užoj gradskoj zoni, ovdje su posebno bitni kriteriji za
raspodjelu i prioritizaciju sredstava. Po nekim procjenama ovo su značajna sredstva
koja prevazilaze mogućnosti lokalnog budžeta, te je zbog ovoga potrebno razmotriti
mogućnost pronalaženja donatora, povoljnih kreditnih sredstava i sufinasiranja od
strane korisnika. Javna rasvjeta je jedan od važnijih infrastrukturnih projekata u gradu
kako sa stanovišta ambijentalne privlačnosti grada, tako i sa stanovišta javne
sigurnosti.
OČEKIVANI REZULTATI                         CILJNE GRUPE
- jačanje čvrtse infrastrukture                      - gradska područja
- zadovoljstvo zajednice
- sigurnost građana




Potencijalni učesnici                      Potencijalna sredstva
         - loklana uprava                           - materijalna sredstva
         - donatori                                 - stručni resursi
         - Vlada RS
         - banke
PREDUSLOVI:                                FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                      - nezainteresovanost donatora,
             budžetom                                  biznisa, finansijskih institucija,
         - odluka načelnika o                          korisnika
             implementaciji projekta
         - odgovarajuća izvedbena
             dokumentacija




PERIOD IMPLEMENTACIJE                      OČEKIVANI TROŠKOVI
36 mjeseci                                 cca 300 000 KM




                                          60
    NAZIV PROJEKTA                        STRATEŠKI CILJ:
Strategija razvoja poljoprivrede          Stvaranje privrednog organizma fleksibilne
                                          strukture
KRATAK OPIS PROJEKTA

Opština Bosanski Brod ima izuzetne poljoprivredne potencijale, od kojih je jedno od
najvažnijih poljoprivredno zemljište. Poljoprivreda je svakako jedna od ključnih
djelatnosti ruralnog prostora i osnovni oblik aktivnosti njegovih stanovnika, te
veoma bitan za smanjenje siromaštva, kasnije i za ekonomski rast i razvoj, održanje
ekološke ravnoteže i zaštitu okoline. Agroekološki uslovi u Bosanskom Brodu su
povoljni za razvoj poljoprivrede, međutim ona se istovremeno suočava sa
neophodnošću saniranja ratnih šteta (posebno deminiranje), i procesom tranzicije iz
planske ka tržišnoj ekonomiji. Strategija razvoja poljoprivrede bi dala jasan i
sistematičan pregled neophodnih projekata u oblasti poljoprivrede koji bi doveli do
zacrtanih ciljeva.

OČEKIVANI REZULTATI                       CILJNE GRUPE
  - definisani projekti i poljoprivredi      - Zajednica
   rast zaposlenosti                         - Poljoprivrednici
                                             - Ruralno stanovništvo




Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
   - opština,                                - budžetska,
   - poljoprivredni institute                - donatorska
   - ZZ




                                          FAKTORI RIZIKA:
PREDUSLOVI:
                                            - Nedostatak potencijalnih sredstava
   - obezbeđena finansijska sredstva
                                               za finansiranje
   - neophodan poljoprivredni kadar
                                            - Nezainteresovanost poljoprivrednika
                                               i zemljoradničkih zadruga


PERIOD IMPLEMENTACIJE                     OČEKIVANI TROŠKOVI
6 godine                                  cca 10 000 KM




                                          61
   NAZIV PROJEKTA                           STRATEŠKI CILJ:
   Centar za zapošljavanje                  Stvaranje privrednog organizma fleksibilne
                                            strukture
KRATAK OPIS PROJEKTA

Svrha ovog projekta je uspostavljanje Centra za zapošljavanje koji će pružiti
radnicima,
preduzećima I lokalnoj vlasti sve usluge, podatke o tržišta radne snage I analize
potrebne za dostizanje drugog strateškog cilja strategije razvoja, razvoj ljudskih resursa
I tržišta rada.Glavna kancelarija Centra je u Brčko Distriktu BiH, sa dve pod kancelarije
u Bijeljini I Brodu. Dugoročni ciljevi projekta su:
• Izabrati, predložiti i implementirati aktivnu politiku rada usklađenu sa lokalnim
   potrebama I postavljenim prioritetima od strane lokalnih vlasti;
• Obezbijediti sve informacije o tržištu rada I analize neophodne za definisanje ciljeva
    zapošljavanja u lokalnoj razvojnoj politici;
• Pomoći pri definisanju srodnih strategija.
   Projekt ima sledeće kratkoročne ciljeve:
     - izabrati lokalno osoblje potrebno za vođenje centra I procjeniti njihove potrebe
         za dodatnimtreninzima;
     - obezbijediti tehničku pomoć u prvoj fazi rada Centra;
     - nadgledati rad Centra u prvih 12 mjeseci u cilju usklađivanja organizacione
           egulativ I usluga u istom periodu;
     - pripremiti, testirati I primjeniti instrumente procjene demografske situacije
         obrazovni I trening egula, procjenu egulativ učenika I osoba sa fakultetskim
         obrazovanjem, procjena lokalnog tržišta rada;
     - pripremiti izvještaj o lokalnom tržištu rada.

OČEKIVANI REZULTATI
                                            CILJNE GRUPE
  - baza podataka nezaposlenih
                                               - preduzetnici
  - dostupnost informacija u
                                               - potencijalni strani i domaći investitori
     zapošljavanju
                                               - nezaposleni
  - zaposleno osoblje




Potencijalni učesnici                       Potencijalna sredstva
   - lokalna uprava                            - donatorska
   - donatori                                  - budžetska
   - RABD
PREDUSLOVI:                                 FAKTORI RIZIKA:
         - planirana sredstva                 - Nedostatak potencijalnih sredstava
             budžetom                            za finansiranje
         - odluka načelnika o                 - Nezainteresovanost implementatora
             implementaciji projekta             projekta

PERIOD IMPLEMENTACIJE                       OČEKIVANI TROŠKOVI
         04 mjeseci                         cca 200 000 KM


                                           62
                                          STRATEŠKI CILJ:
   NAZIV PROJEKTA
                                          Prostorno uređena opština, privlačnog
Toplifikacija grada
                                          ambijenta za život, harmoničnog razvoja
                                          sa drugim opštinama I regijama
KRATAK OPIS PROJEKTA

Zbog ne kontinuiranog procesa proizvodnje u rafineriji nafte u Brodu, potrebno je
izgraditi gradsku kotlovnicu, na lokaciji gdje se nalazi glavna izmjenjivačka stanica.
Struktura izvedbenih radova i objekata bi bila sledeća:
    - ugradnja dva kotla snage 5.3 MW
    - izgradnja dimnjaka promjera 760mm, visine 20m
    - izgradnja objekta za smještaj kotlovnice površine 400m 2
    - izgradnja i ugradnja rezervoara mazuta 3 kom. Po 500 m 3
    - izgradnja upravne zgrade površine 200m2
    - izgradnja ograde visine 2m

OČEKIVANI REZULTATI                       CILJNE GRUPE
  - rešavanje problema distribucije          - zajednica
     pare, koji postoji zbog
     nepouzdanosti rada Rafinerije
     nafte, kao jedinog proizvođača
     pare za gradski sistem

Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
   - opština,                                - budžetska,
   - “Metal Brod” a.d                        - kreditna,
   - Vlada RS                                - donatorska




PREDUSLOVI:                               FAKTORI RIZIKA:
   - obezbeđena finansijska sredstva        - Nedostatak potencijalnih sredstava
                                               za finansiranje


PERIOD IMPLEMENTACIJE                     OČEKIVANI TROŠKOVI
2 godine                                  cca 1600 000 KM




                                         63
                                          STRATEŠKI CILJ:
  NAZIV PROJEKTA
                                          Prostorno uređena opština, privlačnog
Regulacioni plan „Centar“
                                          ambijenta za život, harmoničnog razvoja
                                          sa drugim opštinama I regijama
KRATAK OPIS PROJEKTA

Opština trenutno raspolaže starom prostorno-planskom dokumentacijom iz perioda
1979/1980. godine koja je zastarjela. Najveći dio ove dokumentacije je uništen u
toku ratnih dejstava. Stoga su neophodne intervencije na istoj, a u vidu izrade nove
sa revidiranim pojedinim rješenjima za pojedina naselja kao što je naselje « Centar »




OČEKIVANI REZULTATI
                                      CILJNE GRUPE
  - lakši rad prilikom donošenja
                                         - zajednica
     određenih zakonskih rješenja kod
                                         - biznisi
     građenja i planiranja,
  - poboljšanje uslova življenja i
     zdravija
  - ekološka sredina,
  - mogućnost       otvaranja   novih
     poslova I radnih mjesta,

Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
   - opština                                 - budžetska,
   - zavod za planiranje I izradu
      prostorno-planske
      dokumentacije




PREDUSLOVI:                               FAKTORI RIZIKA:
   - obezbeđena finansijska sredstva        - Nedostatak potencijalnih sredstava
                                               za finansiranje


PERIOD IMPLEMENTACIJE                     OČEKIVANI TROŠKOVI
         05 mjeseci                       cca 25 000KM




                                         64
                                          STRATEŠKI CILJ:
   NAZIV PROJEKTA
                                          Prostorno uređena opština, privlačnog
Poslovna zona
                                          ambijenta za život, harmoničnog razvoja
                                          sa drugim opštinama I regijama
KRATAK OPIS PROJEKTA

U Brodu već djelimično je određena lokacija poslovne zone, jedna od prvih
aktivnosti je izrada planske dokumentacije za formiranje poslovne zone čiji bi glavni
ciljevi i zadaci bili :
 Stvaranje radnih mjesta
 Priliv ulaganja
 Povećanje izvoza
 Unaprijeđenje tehnologoije i obrazovanje kadrova
 Kontinuirane investicije u razvojne projekte
 Poboljšanje investicijske I preduzetničke klime
 Održivi razvoj u sklopu strategije razvoja BiH I regije sjevero-istok
 Uključivanje u međunarodnu mrežu organizacija I institucija



OČEKIVANI REZULTATI                    CILJNE GRUPE
  - Razvoj ljudskih resursa               - zajednica
  - ulaganja – domaća i strana            - biznisi
  - nova radna mjesta                     - investitori
  - obrazovanje         i  unapređenje
     ljudskih resursa itd.




Potencijalni učesnici                     Potencijalna sredstva
   - opština                                 - budžetska,
   - zavod za planiranje I izradu            - kreditna
                                             - investiciona
       prostorno-planske
       dokumentacije
   -   investitori




PREDUSLOVI:                               FAKTORI RIZIKA:
   - obezbeđena finansijska sredstva        - nedostatak potencijalnih sredstava
                                               za finansiranje
                                            - pravna egulative

PERIOD IMPLEMENTACIJE
                                          OČEKIVANI TROŠKOVI
36 mjeseca
                                          cca 1000 000KM
                                         65
66
                                         IZVOR
                                      FINASIRANJA,
                                            %
                                                 Z
                           PLANIRAT           B A                        PERIOD                     CILJN
                UKUPNA                                                                 POČETAK
                              I ZA         O I J     ODGOVORNI ZA     IMPLEMENTACI                    E
PROJEKTI        VRIJEDN
                             2005.
                                      OP
                                           S Z E       IZVRŠENJE           JE
                                                                                     IMPLEMENTACI
                                                                                                    GRUP
                OST (KM)              ŠT                                                  JE
                           GODINU          T N D                        (mjeseci)                     E
                                       I
                                           A I N
                                      NA
                                           LI S I
                                              I C
                                                 A
1. Centar
   za                                                                                               zajed
                                            9
   samozap      200000        -       10
                                            0
                                                        DONATOR            12        RABD&EU RED    nica+
   ošljavanj                                                                                        biznisi
   e
2. Trening iz
                                                                                                    zajed
   oblasti
                 5000        5000     100   _        LOKALNA UPRAVA        4          01.02.2005.   nica+
   menadž
                                                                                                    biznisi
   menta
3. Baza
   podatak
   a aktivnih                                                                                       zajed
   preduzeć      10 000     10000     100   _        LOKALNA UPRAVA        6          01.02.2005.   nica+
   ai                                                                                               biznisi
   preduzet
   nika
4. Fond za                                                                       zajed
   razvoj       500 000   10000   100   _   LOKALNA UPRAVA    60   01.01.2005.   nica+
                                                                                 biznisi
5. Analiza
   stanja u
   javnim       10 000    10000   100   _   LOKALNA UPRAVA    6    01.06.2005.   biznisi
   preduzeć
   ima
6. Interaktiv
   na Web
                                        8   LOKALNA UPRAVA+
   prezenta      4000     4000    20                          5    01.02.2005.   biznisi
                                        0      DONATOR
   cija
   opštine
7. Upravljan
   je
                                                                                 zajed
   kvaliteto
                30 000    30000   100   _   LOKALNA UPRAVA    9    01.06.2005.   nica+
   m usluga
                                                                                 biznisi
   opštinske
   uprave
8. Odsjek za                                                                     zajed
   LER           5 000    5000    100   _   LOKALNA UPRAVA    6    01.02.2005.   nica+
                                                                                 biznisi
9. Revizija
   odluka                                                                        zajed
   od            5000     5000    100   _   LOKALNA UPRAVA    6    01.02.2005.   nica+
   značaja                                                                       biznisi
   za LER




                                              68
10. Vodič za                                                                         zajed
    registracij     2000      2000     100   _   LOKALNA UPRAVA   3    01.02.2005.   nica+
    u biznisa                                                                        biznisi
11. Info                                                                             zajed
    centar          5 000     5000     100   _   LOKALNA UPRAVA   9    01.02.2005.   nica+
                                                                                     biznisi
12. Identifika
    cija i
    stipendir                                                                        zajed
    anje           125 000    25000    100   _   LOKALNA UPRAVA   12   01.01.2005.   nica+
    deficitarn                                                                       biznisi
    ih
    kadrove
13. Kriteriji sa
    Bazom
    podatak
                                                                                     zajed
    a fonda         5 000     5000     100   _   LOKALNA UPRAVA   6    01.06.2005
                                                                                      nica
    za
    pomoć
    porodici
14. Regulaci                                                                         zajed
    oni plan        25 000    25 000   100   _   LOKALNA UPRAVA   9    01.03.2005.   nica+
    „Centar“                                                                         biznisi
15. Poslovna                                                                         Zajed
                                             5
    zona           1000 000   50 000   50
                                             0
                                                 LOKALNA UPRAVA   12   01.05.2005.   nica+
                                                                                     biznisi
16. Strategija
                                             1                                       poljo
    razvoja
                    10 000    10 000         0   LOKALNA UPRAVA   5    01.05.2005.   privre
    poljoprivr                               0                                       dnici
    ede


                                                 69
17. Ulična                                                                          Zajed
    rasvjeta    300 000     80 000   100   _   LOKALNA UPRAVA    36   01.05.2005.   nica+
                                                                                    biznisi
18. GIS za
                                                                                    zajed
    prostorno
                 50 000     50000    100   _   LOKALNA UPRAVA    10   01.05.2005.   nica+
    planiranj
                                                                                    biznisi
    e
19. Toplifikaci
                1 600 000   50 000             LOKALNA UPRAVA    12   01.03.2005.
    ja grada
20. Izgradnja
                                           9   Donator+lokalna                      zajed
    kapacite 1000 000       10 000    1                          60   01.03.2005.
                                           9      uprave                             nica
    ta NERDA
21. Granični
    prelaz sa
                                           1                                        zajed
    odgovar
                6 500 000     -       _    0      DONATOR        12     u toku      nica+
    ajućim                                 0                                        biznisi
    terminalo
    m




                                                70
                                                                Period implementacije u 2005. godini
 PROJEKTI               Januar   Febrar   Mart   April   Maj   Juni   Juli   Avgust   Septembar   Oktobar   Novembar   Decembar   Napomena
1.   Centar za
     samozapošljav
     anje
2.   Trening iz
     oblasti
     menadžmenta
3.   Baza podataka
     aktivnih
     preduzeća i
     preduzetnika
4.   Fond za                                                                                                                      Projekat
     podršku MSP                                                                                                                  se
                                                                                                                                  nastavlja
5.   Analiza stanja u
     javnim
     preduzećima
6.   Interaktivna
     Web
     prezentacija
     opštine




                                                                      71
                           Januar   Februar   Mart   April   Maj   Juni   Juli   Avgust   Septem.   Oktobar   Novem.   Decem.   Napomena
7.  Upravljanje                                                                                                                 Projekat se
    kvalitetom usluga                                                                                                           nastavlja
    opštinske uprave
8. Odsjek za LER
9. Revizija odluka od
    značaja za LER
10. Vodič za
    registraciju biznisa
11. Info centar                                                                                                                 Projekat se
                                                                                                                                nastavlja
12. Identifikacija i                                                                                                            Projekat se
    stipendiranje                                                                                                               nastavlja
    deficitarnih
    kadrove




                                                                    72
13. Kriteriji sa
    Bazom
    podataka
    fonda za
    pomoć
    porodici
14. Regulacioni            Projekat se
    plan „Centar“          nastavlja
15. Poslovna zona          Projekat se
                           nastavlja
16. Strategija
    razvoja
    poljoprivrede
17. Ulična rasvjeta        Projekat se
                           nastavlja
18. GIS za                 Projekat se
    prostorno              nastavlja
    planiranje
19. Toplifikacija
    grada
20. Izgradnja              Projekat se
    kapaciteta             nastavlja
    NERDA
21. Granični prelaz
    sa
    odgovarajući
    m terminalom




                      73
11. Info centar                x
12. Identifikacija i




                       SC 1.




                               SC 2.




                                       SC 3.




                                               SC 4.
PROJEKTI
    stipendiranje
                               x
    deficitarnih
    kadrove
1. Centar za
    Kriteriji sa
13. samozapošljav                               x
    Bazom
    anje
    podataka
2. Trening iz                  x
    oblasti za
    fonda               x
    pomoć
    menadžmenta
    porodici
3. Baza podataka
    Regulacioni
14. aktivnih
    plan „Centar“       x
    preduzeća i
    Poslovna zona
15. preduzetnika                        x
16. Ulična rasvjeta
4. Fond za razvoj       x               x
17. GIS za stanja u
5. Analiza
    prostorno
    javnim              x               x
    planiranje
    preduzećima
18. Toplifikacija
6. Interaktivna                         x
    grada
    Web
19. prezentacija
    Izgradnja                   x
    kapaciteta
    opštine                                     x
7. NERDA
    Upravljanje
20. Granični prelaz
    kvalitetom
    sa
    usluga                      x               x
    odgovarajućim
    opštinske
    terminalom
    uprave
21. Strategija
8. Odsjek za LER                x
9. razvoja odluka
    Revizija           x
    poljoprivrede
    od značaja za               x
    LER
10. Vodič za
    registraciju                x
    biznisa

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:55
posted:12/1/2011
language:Serbian
pages:74