FILIPINO � FILIPINO THESAURUS

CONTRIBUTORS



Agullana, Clemenzar – G

Bautista, Micaela – M

Bunquin, Marlane Daile – T

Cayton, Joey Chris – O

Co, Lovely Kim – U

Crisostomo, Erika – I, J

Delos Santos, Jan Vincent - W

Desabille, Dena Mae Amor – C, D, P*

Esguerra, Cyrus – Editor

Fabon, Mary Angela – H, P

Lopez, Denise Joy Emmanuelle – K

Mamuric, Monica Carla – N, NG

Masamayor, Ella Mae – A, editor

Milan, Mark Jason – L

Rodriguez, Harriet Marie - R

Salivio, Daniel John – E, F

Sia, Rani Aidelind – Y

Sison, Paulo Ross – S

Virtudazo, Jessa Mae - B



 Sir, P was supposed to be the work of Ragasa, however he was not able to submit his work so

Desabille volunteered to finish it. Thanks.

FILIPINO – FILIPINO THESAURUS

A



aba/abang (pd)– mapagpakumbaba, modesto, alikabok (png)- gabok, galabok, alabok

humilde, mabini, mapitagan, mayumi, alila (png)– katulong, kasambahay, utusan,

hamak, tagapaglingkod, alipin

abala (png)- antala, molestiya, perhuwisyo, alimango (beach crab) (png)– alimasag (spider

pagkabantiti,pagkabalam, pagkabinbin, biso, crab), talangka (river crab)

distraksyon, sagabal, gambala; abalain alindog (png)– kagandahan, ganda, kariktan,

aber (pd) – sige bighani, karilagan, aya, pang-akit,

aberya (png)– problema, suliranin alingasaw (png)– baho,

abo (png)- sinisa, margaha, titis alinlangan (png)- alap-ap, sapantaha, hinala, duda,

abot (png/pd)–dukwang, duklay, dunghalin, agam-agam, ligamgam; kaba; pag-iisip,

dumunghal, duhapangin, dumuhapang, pagkaligalig (ng isip); ngani-ngani;

makuha, makakuha, matamo, makamit, pangamba, alinlangan, pag-aalanganin;

mabawi, mahawakan, maisapalad, pagaatubili, suspetsya,

mapasakamay; maabot, marating, mahabol; alipin (png)– alila, katulong, kasambahay, utusan,

abutin tagapaglingkod

abre (png)- bukas alipusta (png/pd)– asar, aglahiin, tuyain,

abredor (png)- opener uruyin, libakin, uyamin, pasulan, insult,

abubot (png)– gamit, palamuti pangungutya, alimura, panlalait, hamakin,

abuhin (pu)– mala-abo takapanan, pang-aaliktiya, panunuya,

abuloy (png)– limos, kaloob, alipustahin

abutan (pd)– nahabol, alis (pd)– lilisan, lalakad, iiwan, lalayo; umalis

abutan (pd)– bigyan, alisin (pd)– tatanggalin, ililipat, babakbakin,

agham (png)- siyensiya paknitin, tungkabin, laplapin, lapnisin,

agila (png)- banoy tuklapin, hubarin, patalsikin, sibakin,

agimat (png)– anting-anting, kabag, mutya, dismisin, sisantehin,

amuleto, dupil, bertud, talisman alis (yao) (pd)– yumao, pumanaw, sumakabilang

ahas (png)- dahong palay, kamamalo, buhay

pakupis, ulupong, sawa, serpyente, taong alitan (png)– away, gusot, gulo, argumento,

buhong, mapagkanulo, taksil o traydor iringan, sigalot, hidwaan, kagalitan

akala (png/pd) – pag-asa, hinuha, pag-isip, aliw (png/pd)– pasayahin, libangin; aliwin

paniniwala, pag-asam; akalain alkalde (png)- mayor

akit (pd)- rahuyuin, hibuin, akiti, sulsulan, upatan, alkila (png)– renta, arinda, bayad, upa

tuksuhin, halinahin, mangudyok, himuki; alma (png)– reklamo, pagpigil. ; umalma

akitin almusal (png)- agahan

aklas (png)–welga, rebolusyon, alsa alo (png)– tulong, damay, konsolasyon, aluin

aklat (png)– libro alog (pd)- yugyugin, giwangin, luglugin, kalugin,

alaala (png)- memorya, rekuwerdo, ; alalahanin alugin, iligin, paligpigin, tigtigin, tagtagin,

alabok (png)– alikabok, gabok, galabok ag-agin, ug-ugin, ig-igin; ugain, wagwagin,

alahas (png)– hiyas, bato tagtagin; taktakin, itaktak, idakdak,

alak (png)-alkohol pagpagin, yamutmutin, yutyutin, yumutyot,

alakdan (png)- atangatang mangaliglig, mangiliglig, mangaog,

alam (pu)– malay, mukat, batid, dilat, mulat, gising, mangatal, manginig, mangaykay; paligpigin,

pukaw, talos; alamin pilingin, pumilig-pilig, kalugin, pagpagin,

alang-alang (pa)– para (sa kanya) pumagpag, tigtigin, iwagawang, yanigin,

alanganin (pu)- delikado iwaswas, kalugin; alugin

alapaap (png)– langit, kalangitan alok (png)– handog, alay, hain; alukin

ale (png)–babae, ginang, binibini, dalaga, alpiler (png)– aspili, herpin, ipit, perdible,

aligid (png)– pag-ikot, alsa (png)– rebolusyon, aklas, welga

alsa-balutan (pd)– layas asosasyon (png)– grupo, samahan, lapian, liga,

alulod (png)– salulo, paagusan kapisanan, kalipunan, katipunan;

ama (png)- itay, tatay, papa pagsasanib; pagsasama; kaugnayan,

amain (png)- madrasto kuneksyon, pagpapakahulugan;

amo (png)– pinuno, hepe, amo, superbisor, pakikihalubilo, pakikisalamuha

manedyer (manager), kapatas, kabisi, tsip asta (png)– galaw, kilos

amo (pu)– maamo, mapagkumbaba, masunurin, asungot (slang) (pu)– nakaiinis, abala, pamuwisit

asal-tupa asul (pu)- bughaw

anluwage (png)– karpentero asunto (png)- kaso

ano (ptg)– ha atake (png)– paglusob, pagsalakay, pagdaluhong,

antas (png)- lebel paninibasib; atakihin

antay (pd)– hintay, antabay, abang; antayin ataul (png)– kabaong, kaskete,

antot (pu)- baho ate (png)– ditse, sanse, utol (na babae)

arangkada (pd)– pakitang-gilas, galingan, atras (pd)– urong, humapay ; atrasan

rumatsada atrasado (pu)- late

araro (png/pd)– paragos; araruhin ayos (png)– kaayusan, disposisyon, kaanyuan,

asa (png/pd)– dumepende, sumandig, sumandal, kamada, gayak

tiwala, pananalig, esperansa, sampalataya; ayusin (pd)– balakin, aregluhin, maghanda, ihanda,

asahan pagkasunduan

asan (ptg)– saan



B



baak (png) - ligasgas, lamat, lahang, gwang baho (png)– alingasaw, amoy, anghit, bantot

babad (png)- tigmak bai (png)– lawa

babag (png)– labanan, suntukan baile (png)– sayawan

bading (pu)– bakla bait (png)– kagandahang-loob,

badlis (png)– linya, sulat baka (pa)– siguro, malamang, yata, marahil

badong (png)– mayamang lalaki bakal (png)– asero

baga (png)– pigsa bakas (png)– yapak, tanda, bakat

bag (png)– bayong, bali, supot, lagayan, bakbak (pd)– tanggalin, tiklapin; pilat, peklat

karsamunela bakla (pu)- bading

bagabag (png)– ligalig, yamot; sikang, abala bakod (png)- sangga

bagal (pu)– kupad, kuyad; tagal bakol (png)– buslo, batulang

bagahe (png)– maleta, dala-dalahan bala (png)– hamon, pananakot

bagay (png)- gamit balabal (png)- kapote

bagay (pu)- ayon, kaaya-aya, ukol balahibo (png)– buhok, pakpak

baging (png)– lipay balak (png)– plano, akala, panukala

bago (pa) – sa unahan, sa harap, sa tapat balakid (png)– hadlang

bago (pu)- sariwa balang (png)– lukton, dayupay; hipong malaki

bago (pd)- palit, palitan balanse (png)– panimbang

bago (pa)- muna balap (png)– badlis, linya, sinyales

bagon (png) – malaking karro balat (png)–talukap, upak; kwero

bagsak (pd)– hulog, laglag, lagpak balat-kayo (png)– mascara

bagsik (png)– bangis; higpit, paghigpit; pagsungit balbas (png)– bigote

bagyo (png)– buhawi, unos, sigwa baldado (pu)– paralitiko

bahagi (png)– kapiraso, kaputol; kaloob, bigay, balde (png)– timba, panalok

limos balibol (png)– pangbutas, barena

bahagya (pu)– konti, bihira baliktad (pu)- baligtad

bahay (png)– tahanan balimbing (pu)– taksil, hindi tapat

bahay-bata (png)– matris balisong (png)– kutsilyo; slang bente-nuwebe

baliw (png/pu)– sira ulo, buang bingit (png/pu)– gilid, tabi, kanto; malapit (bingit

balo (png/pu)– biyuda, biyudo ng kamatayan)

balon (png)– tangke bintana (png)- dungawan

balot (png)– takip, tungtong bintang (png)– paratang; sumbong, hinala,

baluktot (pu)– masama; balikuko sapantaha, haka

banat (png)– unat biro (png)– tukso

bandido (png)- tulisan bisyo (png)– masamang gawi, sala

banga (png)– tapayan bitag (png)– lalang, panghuli, silo, pamilo, hibo

bangag, slang (png/pu)– adik, bange, bangenge bitak (png)–ukit, butas, hukay, puwang; yungib,

bangga (png)– bunggo, umpog lungga; putok; lahang see baak

bango (png)– salimuyak, halimuyak, amoy bitbit (png)– dala, pasan; sampay, laylay

bagkus (pa)– liban, kundi, subali bithay (png)– bugtungan, turingan

bangungot (png)– masamang panaginip bituin (png)– tala

bansag (png)– ngalan, tawag bituka (png)– lamang-loob, kaloob-looban

bantog (png)– kilala, magiting, tangi biyahe (png)- paglalakbay

banyaga (png/pu)– dayuhan biyaya (png)– pakinabang, kabutihang-gawa,

bara (png) – harang; barahan kagandahang-loob

baraha (png)- tarheta bobo (pu)– hunghang

baril (png)– sandata bombo (png/pu)– slang buntis

barilan (png)– putukan bopol (pu)– bobo, bugok, engot

baro (png)– damit, suot bote (png)– botelya, prasko

basa (pu)- halumigmig brodkaster (png)– mamamahayag

basagulero (pu)- barumbado buang (png/pu)– buwang, baliw

basahan (png)– pamunas, trapo bubog (png)- kristal

basura (png)– sukal, dumi bubot (pu)– hilaw

bata (png)- supling, sanggol, anak; pekas; bubuyog (png)– putakti,

bata (png)- balabal buga (png)– silakbo

bata (pd)– tiis, tiisin bugok (pu)– bobo

batas (png)– utos, kautusan bugso (png)– daloy; pusok; hulog

bati (png)– pugay, yukod bukal (png)– pinagmumulan, pinagbubuhatan;

batingaw (png)- kampana limpak; balon; see batis

batis (png)– bukal, sibol buhaghag (png)– halaghag

bato-balani (png)- magneto buhol (png)– tali, talibugso

batugan (pu)– tamad buhong (png)– kontrabida, masama, kalaban,

batulang (png)– basket, see buslo salarin, taong hamak

bawang (png)– slang uri ng paputok buho (png)– bukawe

bebot (png)– babae; seksing babae (slang) bukas (pu)– walang takip

benta (png)– tinda, lako bukawe (png)– bukawi, tambo, kawayan

bibig (png)– bunganga bukbok (png)– amag; slang tagihawat

bigas (png)– palay, kanin buko (png)– usbong,

bigay (png)– handog, kaloob bukol (png)– pamamaga, tumor

bigkas (png)– badya, pananalita bulagsak (png)– alibughak

bigkis (png)– tali bulalas (png)– sigalbo

biglaan (pu)– kaginsa-ginsa, kadingat-dingat bulo (png)– itak; guyang toro

bigote (png)– balbas bulok (pu)– bugok, bobo, walang laman; sira;

bihasa (pu)– sanay, datihan; marunong, maalam hamak, masama

bilang (png)- numero bulong (png)– humanas

bilanggo (png)– preso, bihag bulubok (png) – bula, kulo

bilangguan (png)- presinto bulwak (png)– silakbo, kulo

bilasa (pu)– panis bulyaw (png)– sigaw, hiyaw

bilugin (pd)- (slang) utuin, paniwalain bunganga (png)– bibig

binibini (png)– dalaga bungangera (png)– tsismosa

bungisngis (pd)- ngisi, hagikhik buslo (png)– basket, bilao, bakol, kaing, batulang

bunggo (png)– bangga, umpog; tagpo, sagupa buso (png)- maninisid

bungkal (png)– hukay, halukay



C



Cabisera (png) – kabisera, punong lungsod Champorado (png) – tsamporado or sampurado

Caminero (png) – kaminero, manggagawa sa kalye Chocolate (png) – tsokolate o sokolate

Cinco (pbg) – singko, lima Chorizo (png) – soriso, langgonisa



D



Daán (png) – kalsada, kalye, bagtasan, landas, Dalaw (png) – bisita, panauhin

lagusan, lansangan Dali (png) – pulgada

Daán (pby) – siyento, 100 Dalisay (pri) – busilak, puro, malinis

Dabog (png) – padyak, tarang, pagsunod na pagalit Dálitâ (png) – hirap, hinagpis, dusa, tiisin

Dakilà (pri) – marangal, katangi-tangi, bunyi Dalubhasà (pri) – eksperto, espesyalista, paham,

Dakíp (png) – huli, pikot, aresto, bihag bihasa

Dako (png) – gawi, direksyon Daluhong (png) – atake, lusob, salakay, daluyong

Dagán (png) – bigat, karga, pataw, diin Damay (png) – tulong, pagdalo, saklolo, sokoro,

Dagasâ (pri) – biglang dating, sagasa abuloy

Dagat (png) – karagatan, malaking bahagi ng tubig Dambá (png) – talon, lukso, sikad

Dagdág (png) – pagdami, padami Dambóng (png) – nakaw, harap, panloloob

Dagil (png) – sagi, siko Damdam (png) – dama, wari, pakiramdam

Dagim (png) – ulap, alapaap Dampâ (png) – kubo, barung-barong, munting

Dagis (png) – pag-ire bahay

Dagit (png) – sunggab Dampî (png) – hipo

Dagitab (png) – kuryente, elektrisidad Dampot (png) – pulot

Daglát (png) – paikli sa salita Damulag (png) – kalabaw, dambuhala

Daglî (pby) – agad, dali-dali, kagyat Dangál (png) – puri, kabunyian, katapatan

Dagok (png) – suntok, bigwas, buntal, hampas Daos (png) – diwang, pagsasagawa, pagtatanghal,

Dagsâ (png) – biglang dami, sagana elebrasyon

Dagtâ(png) – katas, mantas Dapat (pri) – kailangan, nararapat

Dagundóng (png) – malakas na ugong Dapwâ (ptg) – datapwat, ngunit, subalit

Dahan (png) – hinay, kupad, dalang, bagal, hina Darang (png) – salab, pagtuyo sa apoy

Dahás (png) – lupit, bangis, puwersa, lakas Dasal (png) – panalangin, panaghoy

Dahil (pkl) – sapagkat, pagkat Datal (png) – pagdating, pagsapit

Dahon (png) – pahina ng aklat, talulot ng halaman Datig (png) – sanib, dugtong, dagdag

Dahóp (pri) – salat, hikahos, kapos Dawit (png) – damay, halo

Daíg (pri) – gahis, gapi, talo, supil, suko Dayuhan (pri) – taga-ibang lugar o bansa

Daigdíg (png) – mundo, sanlibutan, lupa Dekada (png) – sampung taon

Daíng (png) – panaghoy, pagtangis, hinaing,

taghoy, pakiusap, pagsamo, pagluhog Delantera (png) – bukana, harapan

Dalahikan (png) – daungan, pantalan, lunsaran Demonyo (png) – diyablo, Satanas, makasalanan,

Dalahirà (pri) – tsismosa, daldalera masamang tao

Dalamhatì(png) – hinagpis, dalita, pighati, lumbay, Diga (png) – salita, pagpapahayag ng pag-ibig

lungkot, panimdim Digma (png) – giyera, paglalaban, paghahamok

Dalampasigan (png) – pangpang, wawa, baybayin- Dilág (png) – binibini, dalaga, tsiks

dagat Dilàg (png) – alindog, ganda, ringal

Dalandan (png) – sintunes, sintures, dalanghita Dilát (png) – mulat ang mata, bukas, mulaga

Dalangin (png) – dasal, panalangin Dildíl (png) – pagsimot, paggigiit

Dilì (pby) – hindî, dî Duhagi (pri) – api, dusta, lupig, sawi, ayop

Dilig (png) – pagsasaboy ng tubig Dulâ (png) – drama

Dilim (png) – kalabuan, kaitiman Dulang (png) – lamesa, mesa

Dilubyo (png) – gunaw, malaking baha Dulíng (pri) – banlag

Dimpol (png) – biloy Dulóg (png) – dalo, sipot, pagharap, pagpapakita

Dini (pby) – dito, rito, rine Dulot (png) – handog, alay, bigay

Dinig (png) – dingig, ulinig Dumi (png) – dungis, anos, dusing, libag, tubal,

Dingas (png) – ningas mantas, kalat, sukal, basura

Dingding (png) – pader, partisyon Dumog (pri) – lulong, sama-samang pagdalo

Direksiyon (png) – tinitirhan, address, dako, gawi, Dunong (png) – talino, talas ng isip, unawa, intindi

banda, pamamahala, mando, orden Dungaw (png) – sungaw

Diskurso (png) – talumpati Dunggol (png) – bigwas, suntok

Disenyo (png) – dibuho, plano, krokis Dungis (png) – anos, dumi

Disiplina (png) – kaayusan, pagsunod, pagpapanuto Dupiki (png) – tunog ng kampana

Ditse (png) – tawag sa pangalawang matandang Dupilas (png) – pagkadulas, dapilos

kapatid na babae Dupok (png) – hunâ, madaling masira

Diwà (png) – isipan, bait, malay-tao, buod, espiritu, Dupong (png) – agipo

sustansiya, pakiramdam Durâ (png) – laway, lura

Diwatà (png) – mutya, musa, nimpa, paraluman, Duróg (pri) – luray, basag na basag, pira-piraso

diyosa Durungawan (png) – bintana

Diyata? (pby) – tunay ba?, Siyanga ba?, Totoo? Dusa (png) – hirap, dalita, sakit

Dote (png) – bigay-kaya, kaloob sa mag-aasawa, Dustâ (png) – hamak, imbi, alipusta, api

magmamadre or magpapari Duungan (png) – daungan, piyer, pantalan

Drama (png) – dula Duwág (pri) – mahina ang loob, hindi matapang,

Dukál (png) – dungkal, kalkal, bungkal matatakutin, takot

Dukhâ (pri) – maralita, mahirap, pobre Dwende (png) – tiyanak, nuno sa punso

Dukot (png) – hugot, nakaw, kulimbat Duweto (png) – saliwan ng dalawa

Duda (pri) – alinlangan Duyan (png) – higaang inuugoy, swing

Dugtong (png) – dagdag, sugpong, dugsong



E



eba (png) – babae eksakto (pu)- masayap, agpang, tamang-tama, sapul

ebanghelista (png)- pastor, pari, isa sa apat na na sapol; tumbok na tumbok, lapat na lapat,

sumulat ng Gospel,misyonero , mangangaral hustung-husto; walang labis-walang kulang;

tumpak natumpak; singkad; swak na swak;

ebidensya (png) - pruweba, prueba

patok na patok

edad (png) - gulang, taon, anyos, tanda, katandaan eksamen (pd)- sulitin, aninawin; tingnan, masdang

edipisyo (png)- gusali, istrukrura mabuti; pag-aralan, alamin; suriin; siyasatin;

edisyon (png)- lathala, labas, kopya tanungin; tingnan, bulatlatin, latlatin;

editor (png)- patnugot busisiin

editoryal (png)- patnugutan, opinyonado eksaminasyon (png)- pagsusulit,pagsusuri,

edukado (pu)- may pinag-aralan, kulturado pagsisiyasat

edukasyon (png)- pag-aaral, pagtuturo eksena (png)- pangyayari, kaganapan, tagpo

ehemplo (png)- padron, sampol, parisan, eksenadora (pu)- papansin, pasikat, eskandalosa

pamarisan; pasimundan, huwaran, uliran, ekskursyon (png)- pagliliwaliw ; pamamasyal;

modelo, halimbawa, pagpapakita paglilibot

ekis (png) - krus, "x" eksperto (png) - sanay, bihasa, mahusay, magaling,

eklipse (png) - paglalaho o paglamlam ng liwanag batikan, dalubhasa, matinik

ekonomikal (pu)- matipid, napaghuhusto, eksploytasyon (png)- pagsasamantala,

napagkakasya, ekonomiko, menos pagmamalabis, panggagamit,

eksray (png)- rayos ekis, x-ray engkuwentro (png)- sagupaan, labanan,

ekstra (pu)- karagdagan, kalabisan, butal, putal, paghahamok, pagbabaka,pakikipagtalad,

sobra, labis, timbaw, pandagdag paglalamas; saluno; pagkikita, pagtatagpo,

ektarya (png)- hektarya engot (png)- tunggak, banday, gunggong, timang,

ekwador (png)- ekweytor, guhit pabilog ng mundo istupido, pulpol; gago, ang-ang, bugok,

elastik (pu)- matalbog ugak, tugak, ugok, ungas, tunggok, urat,

elegante (pu)- marangya, sosyal, maringal engrande (pu)- bulaksak, maaksaya, bulagsak;

eleksyon (png)- halalan, botohan prodigal; magastos, marangya; bulang-gugo;

elektrisidad (png)- kuryente sobra-sobra; labis-labis

elevator (png)- elebetor, elebador; alsador, asensor, ensayo (png)- praktis

aparatong pantaas; pang-angat, pambuhat entrada (png)- pasukan

elise (png)- sindirit, propeler entrega (pd)- ibigay

embahada (png)- pasuguan epektibo (pu)- mabisa

embahador (png)- ambasador, sugo,lakansugo, epekto (png)- dulot, resulta, kinalabasan;

kinatawan kinahahantungan; impluwensya

embalsamuhin (pd)- pabanguhin, pabanguhan, epidemya (png)- salot, peste

balsamuhin epiko (png)- tulaing pangkabayanihan;

embargohin (pd)- bawiin makasaysayang pangyayari

embudo (png)- balisunsong, balisuso; tsimineya erap (png)- pare, kaibigan, kumpare, katoto, amigo,

emigrasyon (png)- pandarayuhan kasangga, kabagang, kasama, kakampi,

emir (png)- namumuno, hari, presidente, emperador kapanalig, katapatang loob, kaututang-dila;

empatso (png)- impatso; hindi pagkatunaw; ahito; katalamitan

ahito erbolaryo (png)- manggagamot

emperador (png)- namumuno, hari, presidente, ere (png)- hangin; kahambugan

emir eredero (png)- tagapagmana, kalansak

emperatris (png)- reyna erehe (png)- heretiko; taong sumasalungat sa

emperdible (png)- imperdible doktrina

emplasto (png)- pasta, pampasta, pantapal, pats, ermita (png)- tirahan ng ermitanyo; abadiya

pampalitada, plaster, yeso, argamansa eskandalosa (png)- eksendora

empleyado (png)- kawani, tauhan esmalte (png)- enamel

empleyo (png)- trabaho espada (png)- samurai,

enamel (png)- esmalte estante (png)- kabinet

enamorada (png)- katipan, kasintahan estranghero (png)- bago,

engkantada (png)- lambana, diwata, duwende; estrelya (png)- bituin

badaf, dyokles (bakla); engkanto estudyante (png)- mag-aaral,

engkanto (png)- laman-lupa, engkantada,

engkargado (png)- mayordomo; tagapangalaga;

katiwala; kustodyan (custodian); bandahali

F

Fan (png)- tagahanga, tagasubaybay, tagasuporta Ferry (png)- bangka, barko

Faminismo (png)- peminism, simulaing Formal (pu)- pormal

naghahangad ng pantay o parehas na

karapatan para sa mga babae

G



gaan (png.) – kaginhawaan gakgak (png.) – daldal, satsat

gaas (png.)- petrolyo gadgad (png.) – kayod, kudkod, himay

gaban (png.) – oberkot, abrigo, sobretodo gagad (png.) – panggagaya, mimiko, imitasyon

gabay (png.) – barandilya, patnubay, panuto gahak (pu.) – punit, wasak, sira

gabok (png.) – alikabok, pulbos gahaman (pu.) – maimbot, sakim, ganid

gabot –(png.) – agaw, dukot, halbot, bunot gahasa (pu.) – marahas, mapusok

gahi (png.) – lamat, putok, pilas, sira ganid (pu.) – sakim, gahaman

gahis (pu.) – talo, daig, lupig ganid (png.) – maninila, hayop, halimaw

gahol (pu.) – kapos, kulang, huli ganiri (pa.) – ganuto, gayari

gala (png.) – kasayahan, libot, pasyal, biyahe, ganit (png.) – gaot, kunat, tigas, tibay

paglalayag ganito (pa.) – ganiri, gayari

galak (png.) – tuwa, lugot, ligaya, saya ganiyan (pa.) – gaya niyan

galamay (png.) – katulong, tauhan; mga paa ng ganoon (pa.) – gayon, gaya niyon

talangka ganot (png.) – pagtabak, pagbunot, pagtigpas

galamgam (png.) – kiliti, kalamkam gansal (pu.) – hindi pares, nones

galante (pu.) – maginoo, mapitagan, matulungin ganti (png.) – sagot, tugon; higanti

galanteria (png.) – katapangan, pagkamaginoo gantimpala (png.) – premyo, gawad, karangalan

galang (png.) – pitagan, pakundangan, respeto; gantso (png.) – kalawit; panloloko sa isang bilihan

pulseras, breslet ganyak (png.) – hikayat, himok, akit, udyok, buyo

galanggalang (png.) – (anat.) pulso, pupulsuhan gaod (png.) – sagwan

galapong (png.) – giniling na basing bigas gapak (png.) – bangal

galas (png.) – kagilasan; kagaspangan ng ugali; gapi (png.) – supil, talo, lupig, bihag, suko

pagiging masuwerte gapo (pu.) – bulok, sira, gato

galaw (png.) – kilos, kibo, uga, likot, tinag gapong (pu.) – amputado, putol, pungkol

galawad (png.) – pagtataas ng kamay gapos (png.) – posas, pangaw, tanikala

galawgaw (png.) – kiliti, kalamkam gara (png.) – bikas, kisig, ganda, elegansya, garbo,

galawid (png.) – pangkukunwari; dahilan, sanhi; gilas

pangyayari garalgal (png.) kalampag, kalantog

galbanisado (png.) – yero garantisado (pu.) – pinananagutan, sinasagot;

galera (png.) – sabungan mabisa, epektibo

galerya (png.) – tanghalan; bulwagan garantiya (png.) – panagot, piyansa

galgal (png.) – ulol, luko-luko, hangal, tanga garapa (png.) – garapon, botelya

gali (png.) – tuwa, galak garapal (pu.) – magaspang, bastos, walang galang

galigid (png.) – paanan ng bundok garapata (png.) – (eng.) pulgas, hanip

galili (png.) bangin gargaho (png.) – (med.) plema, kalaghala

galing (png.) – buti, husay, kadalubhasaan gargantilya (png.) – kuwintas na tamang-tama lang

galing (pd.) – buhat, umpisa sa leeg

galit (png.) – ngitngit, hinanakit, poot, yamot, muhi gargara (png.) – mumog

galmos (png.) – kalmot, gurlis garil (pu.) – ngongo, utal, humal

galos (png.) – gasgas, kalmos garing (png.) – marpil

galukgok (png.) – garukgok garote (png.) – gilutina, bibitayan

galugad (png.) – eksplorasyong paglalakbay garter (png.) – ligas

galyetas (png.) – biskwit gasa (png.) – bendahe, panali sa sugat; bulyaw,

gambala (png.) – gulo, abala, ligalig sigaw, mura

gamit (png.) – kasangkapan, instrument gasak (pu.) – pilas, punit, gahak, gisi

gamol (png.) dungis sa mukha gasang (png.) – batong durog

gamos (png.) – kamot sa mukha; moral na gasket (png.) – sapatilya

pamimilit gaseta (png.) – magasin, rebista

gamot (png.) – medisina, droga, reseta, remedy, gasgas (pu.) – pulpol, gastado, gamit na

lunas, antidote gaslaw (png.) – harot, likot, karatsa

gampanan (pd.) – gawin, tupadrin, tapusin gaspang (png.) – kaligasgasan; kabastusan

gamusa (png.) – malambot na balat ng hayop gastador (png.) – bulagsak, mapagtapon

gana (png.) – sigla, sikap, sipag, hilih, interes gatgat (png.) – ukit, kanal, uka

ganado (png.) – bakahan gatid (png.) – tinik sa balat

ganansiya (png.) – tubo, pakinabang gatil (png.) – (anat.) litid

ganap (pu.) – lubos, buo, perpekto, kompleto, gatla (png.) – lamat, tanda, marka

tapos, yari gato (pu.) – marupok, gapok

ganda (png.) – dilag, dikit, inam, buti gatod (png.) – kahitiran, kaseksihan, kalandian

gatong (png.) – pampaningas, pampasiklab gitaw (png.) – sulpot, litaw, sikat

gatos (png.) – bilyon gitgit (png.) – latay, banil

gawa (png.) – trabaho, hanapbuhay; katha, likha, giting (png.) – tapang, kabayanihan, kadakilaan

obra gitla (png.) – gulat, mangha

gawa (pu.) – yari, likha, inakda gitna ( png.) – sentro

gawa (pu./pa.) – dahil sa, sanhi ng giya (pnd.) – patnubay, taga-akay

gawak (png.) – gahi, punit, sira; windang giyagis (pu.)- sakmal, ligalig

gawad (png.) – premyo, gantimpala giyan (png.) – humaling, pagkagusto

gaway (png.) – ingkanto, kulam, ohiya, usog glorya (png.) – luwalhati; kalangitan; kabantugan

gawi (png.) – kiling, hilig, baling; ugali gloryeta (png.) – kiyosko; paganapan

gaya (png.) – imitasyon, pagtulad gloryoso (pu.) – maluwalhati, maringal, marilag

gaya (pu.) – kawangis, katulad, kapara glosaryo (png.) – talahaluganan, talaturingan

gayak (png.) – adorno, dekorasyon, palamuti glutoniso (pu.) – malagkit

gayak (pu.|) – preparado, handa gobernador (png.) – punong-lalawigan

gayang (png.) – sibat, lansa, habalina gobyerno (png.) – pamahalaan

gayat (png.) – hiwang maninipis golpe (png.) – bugbog, hampas, palo

gaygay (png.) – eksplorasyon, paglalakbay, galugad gong (png.) – kulintang, batingaw

gayot (png.) – ganit, kunat, tigas grabador (png.) – eskultor, manlililok

gayuma (png.) – gamut na pambaibig; halina, akit grabe (pu.) – malala, mabigat, mahalaga

gera (png.) – dimaan, giyera grabidad (png.) – kabigatan, kaselanan, kaseryuhan

gewang (png.) – galaw, gibang, suray gradas (png.) – baitang ng hagdanan; palapag

giba (pu.) – wasak, guho, sira, bagsak grado (png.) – antas, digri, titulo; nota, marka

gibik (png.) – hinging-saklolo gradwal (pu.) – banayad, unti-unti, hinay-hinay

gikgik (png.) – halakhak, hagikgik, pagtawa ng gradwasyon (png.) – pagtatapos

malakas gramar (png.) – baralila

gikla (png.) – gulat, baghan, gilalas grande (pu.) – malaki at maganda; dakila,

gigi (png.) – kupad, kuyad, hinay, bagal maharlika, maringal; kagalang-galang;

gigi (pu.) – palatawa, bungisngis pinakamataas, puro

gigil (png.) – pagngangalit ng ngipin dahil sa tuwa o grandyosidad (png.) – kadakilaan, kamahalan,

sa galit karangalan, karingalan

giit (png.) – pagpipilit granero (png.) – kamalig, baysa, bangan

gilalas (png.) – mangha, gulat, taka grano (png.) – butil

gilas (png.) – galing, buti, igi, husay grap (png.) – talaguhitan, talangguhit, guhit-

gilid (png.) – tabi, bingit, poder banghay

giling (png.) – kiskis, kabyaw, pagpulbos grapik (pu.) – buhay, maliwanag

gilit (png.) – hiwa, tahada, taga, kadlit grasya (png.) – biyaya, pagpala

giliw (png.) – sinta, irog, mahal, mutya, liyag grasyosa (pu.) – magiliw, mapagmahal, mabait

gimbal (png.) – ingay, linggal, ugong, lagapak gratipikahan (pd.) magbigay-lugod; pagbigyan,

gimbulo (png.) – pagkainggit, pananaghili sundin; masiyahan

ginang (png.) – misis, senyora, matrona gratipikasyon (png.) – pagbigay-kasiyahan,

ginaok (png.) – bagkat, tiratira, pulot katuwaan, kaluguran; pabuya, gantimpala

ginda (png.) – gawi, hilig gratis (pa./pu.) – libre, walang-bayad

ginhawa (png.) – kariwasaan, katiwasayan gratitud (png.) – pasasalamat

ginoo (png.) – mister, kabalyero, senyor gril (png.) – rehas; parilya, ihawang kasangkapan

gipit (pu.) – hikahos, hirap, dahop, kulang gris (png./pu.) – kulay-abo, abuhin

gipo (pu.) – bulok, gapok groseri (png.) – abaseria, komestibles, biberes

gipos (pu.) – naupod, naubos groto (png.) – malaking kuweba, yungib

gipuspos (pu.) – walang-aigla, nalulumbay, gruesa (png.) – labindalawang dosena

naghihimutok gubat (png.) – kakahuyan

giray (png.) – hapay, suray gukgok (png.) – igik ng baboy

gisgis (pu.) – kalag, kalas gugol (png.) – gastos, gasta

gising (pu.) – aktibo, masigla, alerto

guhit (png.) – linya, gurlis; hangganan; drowing, gunamgunam (png.) – dilidili, pagwawari,

larawan pagmumuni-muni

guho (png.) – pagkagiba, pagkatibag, pagbagsak, gunaw (png.) – malaking baha, dilubyo; pagpuksa,

paglagpak pagwasak

gulang (png.) – taon, edad, tanda, anyo guniguni (png.) – imahinasyon, kinikinita,

gulangan (pd.) – lamangan, agrabiyaduhin sagimsim, bisyon

gulanit (pu.) – gisi-gisi, punit-punit gunita (png.) – rekoleksyon, memorya, alaala

gulat (png.) – pagkabigla, takot, sindak, mangha, gunggong (png.) – hangal, tunggak, ungas

sorpresa gupiling (png.) – himlay, pamamahinga, pag-idlip

gulaylay (png.) – himlay, gupiling; pamamahinga, guro (png.) – titser, instruktor, tagapagturo

pananahimik guryon (png.) – saranggola, bulador

gulgol (png.) – desetsos, pinagtabasan gusali (png.) – bilding, edipisyo

gulilat (png.) – sindak, takot, gulat gusano (png.) – uod

gulo (png.) – awayan, labanan, babag; ligalig, gusgos (png.) – nanlilimahid, marumi

bagabag, gusot gusilaw (png.) – gwardabista, bisera

gulok (png.) – tabak, itak, kampit gusto (png.) – ibig, nasa, nais, hilig

gulod (png.) – ibabaw ng burol gutay (pu.) – punit-punit, walat, gahak

gulong (png.) – ruweda gutom (png.) – hayok, kadayukdukan

gulumihanan (png.) – kalituhan guwang (pu.) – walang-laman, basyo

gumban (png.) – bitak sa lupa guwapo (pu.) – maalindog, marilag

gumi (png.) – bigote, balbas guwardiya (png.) – bantay, sentinel, tanod

gumon (png.) – babad, lublob guya (png.) – bulo, bagong silang na kalabaw

gunaguna (png.) – kutob, salagimsim guyam (png.) – langgam, hantik, kuwitib

H

Ha (pdm) – hane, ano Habol (png) – kailangan, interes

Habà (png) - tagal, layo, distansya, wakas Habol (pd) – abot

Habág (pd) – awa Habonera (png) – sabunan

Habagat (png) – hanging mula sa timog Habong (png) – kubol, kubo, kubong, langit-

Habambuhay (pa) – walang kamatayan langitan, damara, sibi; gloryeta, pabelyon

Haban (png/pu) – ube, lila, biyuleta, murado Habulin (pd) – abutin, kakailanganin

Habang (pa) – samantala, mientras, sa sandal Habso (pu) – maluwag, malubay, nakakalas

Habang (pu) – tabingi, hiwid, di-simetrikal Habubos (png) – matipuno, malakas

Habas (png) – tipuno, laki; dalatan, hinasikan; Habyog (png) – pagkalundo

kalyo; pagkasawa, pagkasuya, pagkabundat Hadhad (png) – dasdas, gasgas, kuskos, kalkal

Habay (png) – panghuli ng isda Hadláng (png) – harang, pigil, sagabal, tinik, salot

Habhab (png) – nguya, laklak, sabsab, ngabngab, Hagabhab (png) – hagok ng paghinga, langhap,

sibasib singhot

Habi (png) – tahi, lala, wanla Hagad (png) – pulis, bantay

Habi (pdm) – alis, magbigay-daan Hagahal (pu) – walang-pitagan, walang-hiya, nang-

Habid (png) – haling, salabid, halabid, sabid, iinsulto, nangungutya

pagkakasalimuot Hagak (png) – hingal, singhap

Habihan (png) – panahian, tahian Hagakhak (png) – katinisan ng tinig

Habihin (pd)– tahiin Hagalgal (png) – pagtawa, halakhak

Habilin (png) – bilin, utos, atas, kagustuhan, Hagap (png) – haka, muni, isip, palagay, idea,

kahilingan, hiling, lagak, patago, deposito akala

Habin (png) – sinulid, hapin Hagayhay (png) – mabining ingay

Habit (png) – habso, ugali, gawi, hilig Hagdán (png) – baitang

Hablá (pd) – kaso, sakdal, demanda, reklamo, Hagdanan (png) – akyatan, babaan

akusasyon, keha, sumbong, paratang Hagibis (png) – haginit, harurot, tulin

Hablon (png) – damit na habing-bisaya Hagilap (png) – hanap, suyod, tuklas, sugpo,

Hablot (png) – kuha, nakaw, dampot apuhap

Haging (png) - ugong Halata (pu) – kapuna-puna, kapansin-pansin,

Haginit (png) - hagibis nakikita, di-maikakaila, punado, bistado

Hagíp (png) – tama, palo, hampas Halaw (pu) – hango, base, hapaw, sinipi

Hagikhik (png) – tawa, bungisngis Halay (png) – sagwa, laswa, kabastusan,

Hagis (png) – itsa, pukol, tapon, bato kabulgaran

Hagkan (pd) - halikan Halayhay (png) – linya, hanay, hilera

Hagod (png) – himas, hipo, masahe, haplos, hilot Halayin (pd) – hiyain, abusuhin

Hagok (png) – hilik, hagak Halbot (png) – labnot, hatak, baltak, galbot, hablot

Hagot (png) - abaka Haligi (png) – tukod, pilar, poste

Hagpang (png) - baitang, yabag, antas, grado, Halik (png) – (halikan) hagkan, beso

paraan, hakbang Halika (pa) – tara, tena, tayo na

Hagpos (png) – hagod, himas, hilot, masahe, kalag, Halikwat (png) – pagsikwat, pagbiling

hulagpos, kawala, alpas, habso Halili (png) – kapalit, sustituto, relebo, kasunod,

Hagulhol (png) – iyak, tangis, nguyngoy susesor

Hagunghong (png) - alingawngaw Halimaw (png) – mamaw, higante, aswang, hayop,

Hagunot (png) – ugong, haginit, ragasa, hagibis animal

Hagunoy (png) – baging Halimaw (pu) – malupit, mabagsik, ganid

Hagupit (png) – hampas, palo, hambalos Halimbawà (png) – modelo, kinatawan, ehemplo,

Hagway (png) – taas, tayos, tangkad muwestra, tularan, uliran

Hain (png) – paggayak ng pagkain, ahin, handog, Halimbukay (png) – salpok

alay, sakripisyo Halimhim (png) - paglimlim

Haiskul (png) – paaralang sekundarya, mataas na Halimuyak (png) – bango, samyo, dapyo

paaralan Halimuymoy (png) – lawak, distansya

Hakà (png) – sabi, opinyon, palagay, kuro-kuro, Halina (png) – pang-akit, balani, gayuma, lamuyot,

wari, hagap, haraya, isip, suspetsa, hinala, himok, pangganyak

bintang, sapantaha Haling (pu) – hibang, nahuhumaling, baliw, ulol,

Hakab (pu) – hustung-husto, dikit mahilig

Hakbang (png) – lakad, paso, lakbang, lakbaw, Halinghing (png) – daing, ungal

laktaw, lakdaw, baitang, progreso, pag- Halip (pu) – imbes, lugal

unlad, pagsulong Haliparot (pu) – alembong, kiri, malandi

Hakot (png) – ipon, imbak, kuha, lulan, dala, karga, Halipaw (pu) – kalos, hapaw

hila Halit (pu) – pigtal, punit, pilas, tanggal, pitas, gisi

Halaan (png) – kabibi, kabiya Halkon (png) – lawin, agila

Halabid (png) – pagkakabuhol-buhol Halò (png) – lahok, sama, timpla, dagdag, banto

Halabok (pu) – kulo, sulak, bulbok, napulbos, Halos (pa) – bahagya na, malapit na, muntik na

nangangamoy, sumisingaw, namamaho Halpok (pu) – bulok, sira, bilasa

Halabos (png) – pagbabanli, pagsasangkutsa Haltak (png) – pagbatak, baltak

Halaga (png) – presyo, kabuluhan, importansya, Halubilo (png) – libumbon, pakikisama

bigat, silbi, kwenta, balor, balwasyon Halughog (png) – hanap, hagilap, siyasat, kapkap,

Halaghag (pu) – busalsal, walang-ingat, bulagsak, halungkat

pabaya, lagalag, palaboy, layas, tamad, Halúin (pd) – itimpla, ilahok, isama, ipagsama-

batugan sama

Halak (png) – paghagok dahil sa sipon Halukay (png) – hukay, hanap, hagilap

Halakhak (png) – tawa, hagakhak, hagalgal Halumigmig (png) – umido, lamig

Halál (png) - boto Halungkal (png) – halungkat, halughog, halukay

Halalan (png) – eleksyon, botohan Haluyhoy (png) – halinghing, daing, ungal

Halaman (png) – tanim, Hamak (pu) – aba, mababa, walang-kabuluhan,

Halamanán (png) – hardin, taniman imbi

Halang (png) – harang, hadlang, sagwil, sagabal Hamaka (png) – duyan

Halang (pu) – kasalungat Hambal (png) – habag, awa, lunos, lungkot,

Halas (png) – galos lumbay, lagim

Hambalang (pu) – balandra, harang, haling, Hanip (png) – pulgas, garapata, kuto

timbuwang, nakakalat Hantad (pu) – nakalantad, labas, kita, litaw,

Hambalos (png) – palo, hampas, hagip, bugbog nakabuyangyang, bilad

Hambing (pu) – wangki, wangis, tulad, kahawig, Hantik (png) – langgam

pareho, animo, kamukha Hantong (png) – destinasyon, pupuntahan,

Hambóg (pu) – palalo, mayabang, mahangin, katapusan, wakas, dulo, mapapala,

mapagmataas, mapagmalaki, banidoso, masasapit, hanggan, hangga

banidosa, arogante, masiging, alangas, Hantungan (png) – himpilan, hintuan, tigilan,

burot, pasikatero, balunlugod terminal, hanggahan, wakas, hangganan

Hambot (png) – pag-aagawan Hapág (png) – mesa, lamesa, dulang

Hamig (png) – pagkolekta, pagkabig, pag-ilit, Hapag-kainan (png) – kainan

pagkamkam Hapay (png) – tagilid, killing, hilig, laylay, yuko,

Hamit (png) – hamon tungo

Hamóg (png) – singaw, alimuom, halumigmig Hapdî (png) – sakit, antak, kirot

Hamok (png) – (hamukin) talunin, sugpuin, Hapila (png) – harang, pilapil, sangga, tambak

pagbabaka, paglalaban, pag-aaway Hapin (png) – sinulid, pisi

Hamón (png) – baboy Hapís (png) – dalamhati, lungkot, lumbay,

Hámon (png) – reto, tutol, anyaya, himok, hamit, hinagpis, pighati

disapyo Hapit (pu) – pitis, kapit, lapat, plastado

Hampás (png) – palo, hagip, hampas, hambalos, Haplit (png) – hampas, palo, hagupit

haplit, bugbog, halubid Haplós (png) – hawak, dama, himas, masahe,

Hana (png) - panghihina hagpos, hagod, pahid

Hanap (pd) – hagilap, suyod, tuklas, sugpo Hapò (png) – hingal, pagod, pagal

Hanapbuhay (png) – trabaho, propesyon, negosyo, Hapón (png) – Hapones, Haponesa

pinagkakakitaan Hapyaw (pu) – daplis, saglit, sandali, kaunti,

Hanay (png) – hilera, pila, linya, halayhay bahagya

Handâ (png) – gayak, ayos, preparasyon, nalalaan Hara (pu) – nakahalang

Handáan (png) – kainan, piging, pagdiriwang, Harabe (png) – arnibal, sirup

pista, salu-salo Haragan (pu) – pilyo, lakwatswero, palaboy,

Handóg (png) – alay, sakripisyo, abuloy, regalo aligandero

Handulong (pu) – agresibo, marahas, mapusok, Harana (png) – awit, serenata

mabalasik Haranahin (pd) – awitan, suyuin

Handusay (png) – lupasay, timbuwang, lupagi Harang (png) – hadlang, salot, sagabal, pigil

Hanga (png) – idolo, admirasyon, tangi Harap (pa) – unahan, bukana, delantera, patsada

Hangád (png) – nais, nasa, ibig, gusto, interes, Harap (png) – pagdalo, presensya, pagdulog

ambisyon, pangarap, adhikain, lunggatiin, Haraya (png) – guniguni, dalumat, hiraya,

layunin imahinasyon

Hangal (pu) – loko, hibang, baliw, bobo, tonto, Hardin (png) – taniman, halamanan

ungas, tanga, estupido, ignorante, tunggak, Harì (png) – pinuno, lider, sukdulan, datu

torpe, gunggong, uslak Harmonya (png) – pagkakaisa, melodiya

Hangárin (png) – intensyon, balak, hangad, tangka Harót (png) – likot, kulit, karos, liksi, bilis

Hangga (png) – resulta, dulo, katapusan, bunga, Harurot (png) – hataw, gilas, haginit, dagunot

hantong, wakas Hasà (png) – talas, talim

Hanggan (png) – resulta, dulo, katapusan, bunga, Hasàin (pd) – patalasin, pagbutihin, iensayo

hantong, wakas Hasik (png) – kalat, saboy, sabog, punla, tanim

Hanghang (png) - anghang Hatak (png) – bunot, hila, batak, dukot, banat, unat,

Hangin (png) – panahon, klima, simoy haltak, baltak, kaladkad, arastre

Hangis (png) – kapurulan Hataw (png) – bigay-todo, puspos, sayaw, indak;

Hanglay (png) – kasim, labsak hambalos, hampas, bugbog, palo

Hango (png) – galing, mula, halaw, kuha, hapaw Hatì (png) – parte, bahagi, dibisyon, partisyon,

Hangos (png) – hingal, hapo, pagod, pagal, singhap pagitan, hangganan

Hangyod (png) – mesa, papag, dulang Hatíd (png) – dala, bigay, sama, sabay

Hatol (png) – desisyon, pasya, sentensya, husga Hibok (png) – palpitasyon, tibok, tahip, kaba,

Hawa (png) – paglipat ng sakit bulbok, bulabok

Hawak (png) – kapit, tangan, Hidhid (pu) – tipid

Hawakan (pd) – kapitan, tangnan Hidlaw (png) – nostalhiya, galimgim, pagkagiliw,

Hawan (png) – paglilinis pananabik

Hawas (pu) – makisig, matikas, malindig, payat, Hidwa (png/pu) – kasalungat, kontra, laban, tiwali,

manipis anomalo, lihis, sinsay, lisya

Hawhaw (png) - banlaw Higâ (png) – pahinga, tumba, timbuwang, tihaya,

Hawì (png) – (hawiin) alisin, itabi, paghihiwa- hapay, himlay

hiwalay Higáan (png) – tulugan, kama, katre, banig, papag

Hawìg (png) – wangis, tulad, wangki, paris Higab (png) - hikab

Hawla (png) – kulungan Higad (png) - uod

Hayag (png) – deklarasyon, manipesto Higante (png) – dambuhala

Hayag (pu) – lantad, kita, tahas, bilad, litaw Higing (png) – dinig, ulinig, kariringgan

Hayan (pa) – ayan Higit (png) – labis, sobra, bentaha, hila, batak

Hayap (png) – talim, talas, saklap, pait Higitin (pd) - batakin

Hayin (png) – handa, pakain, handog, alay, Higop (png) – sipsip, inom, supsop, hitit, ut-ut

sakripisyo Higpit (png) – igot, sikip, hapit, igting

Hayok (pu) – dayukdok, gutom, dayupay, Hihip (png) – simoy, bulos, dapyo

mapangamkam Hikà (png) – asma (asthma), hapo

Hayop (png) – animal, damulag, bestya, dambuhala Hikáb (png) – higab

Hayun (pa) – ayun Hikahós (png) – hirap, dusa, kulang, salat, dahop,

Hele (png) – awit kapos, dukha, brok

Helehele (png) – pagpapakipot, pagkukunwari Hikaw (png) – abubot, aksesorya, perlas

Helmet (png) – kupya, bastipol, salakot Hikayat (png) – himok, pilit, kumbinse

Heneral (png) – opisyal Hikbi (png) – iyak, nguyngoy

Heneralidad (png) – kasaklawan, panlahat Hiklat (pu) – hilat, banat, biklat

Heneralisahin (pd) – magpahayag Hila (png) – bunot, hila, batak, dukot, banat, unat,

Henerasyon (png) – salinlahi haltak, baltak, hatak

Henerosidad (png) – kagandahang-loob, kabutihan, Hilab (png) – hilom, galing, pawi

pagkamapagbigay, pagkabukas-palad Hilabi (png) – pag-uumit, pangungupit,

Heneroso (pu) – mapagkaloob, mapagbigay, bukas- pagnanakaw

palad Hilabo (png) – labulabo, gimbal

Henyo (pu) – matalino, maalam, pantas, paham, Hilabos (png) – halabos

dalubhasa Hilaga (png) – norte

Hepe (png) – pinuno, tsip, bos Hilagpos (png) – pagkawala, pagtakas, pag-alpas,

Herenggilya (png) – karayom pagtipas

Hestikulasyon (png) – kumpas, kampay Hilagyo (png) – diwa, espiritu, kakanyahan,

Hesto (png) – kumpas, pakunwari esensya

Heto (pa) – eto, ito Hilahil (png) – pag-aalaala, pagkabahala,

Hibáng (pu) – lito, loko, aliw, baliw, (nahihibang) pagkabalisa, pangangamba

nawawala sa katinuan, nagdidiliryo Hilahod (pu) - pakaladkad

Hibas (png) – pagbaba, paghupa, pagbawas, Hilakbot (png) – gulilat, gulat, takot, kilabot

paghulaw, pag-urong, pagtila Hilata (pu) – nakahiga, nakahimlay

Hibi (png) – ngiwi, hikbi Hiláw (pu) – mura, bata, sariwa, bubot

Hibìk (png) – iyak, tangis, taghoy, daing, Hilbana (png) - basting

tanguyngoy Hilera (png) – pila, hanay

Hibing (pu) – tagibang, tabingi, di-pantay, tawisi Hili (png) – selos, inggitn pangingimbulo, imbidya

Hibla (png) – piraso Hilig (png) –gusto, ibig

Hibo (png) – akit, hikayat, ulok, budyok, tahuyo, Hilíg (pu) - hapay, hilis

amuki, himok, lansi, lalang, pain, tentasyon, Hilík (png) – singasing, hagok

tukso Hilíng (png o pd) – pakiusap, hingi, pithaya

Hilis (png) – putol, hiwa, gayat Hinawa (png) – sawa, suya, uma, umay, tusing,

Hilis (pu) – hiwid, hiris, tursido, hiwas, linsad, lisya pagod, yamot

Hilo (png) – liyo, lula, sawan Hinay (png) – dalang, kuyad, bagal, hina, kupad,

Hilod (png) – kuskos, kayod dahan, yumi, hinhin

Hilom (png) – (maghilom) gumaling, mawala Hinayang (png) – sisi

Hilot (png) – masahe, himas Hinay-hinay (pa) – dahan-dahan, unti-unti

Himagal (png) – sweldo, kita, bayad, upa, Hindî (pa) – ayaw, bawal, huwag

gantimpagal Hinete (png) – mangangabayo

Himagas (png) – matamis, minatamis, postre, dulse Hingá (png) – respirasyon

Himagsík (png) –aklas Hingal (png) – hapo, pagod, pagal

Himagsikan (png) – rebolusyon, pag-aaklas, Hinggíl (pang-ukol) – tungkol, ukol

rebelyon Hingi (png) – petisyon, kahilingan, pamanhik,

Himala (png) – milagro, kababalaghan, misteryo, pakiusap, samo

hiwaga Hingkod (pu) – pilay, pilantod

Himaling (png) – obsesyon, giyan, pagkahibang Hinhin (png) – yumi, bini

Himandak (png) – pandak, unano Hiniksik (png) - paghihinguto

Himas (png) – hipo, hawak, dama Hiningá (png) – respirasyon

Himasmas (png) – malay, katinuan Hinlog (png) – kamag-anak, angkan, partidos,

Himasok (png) – pakikialam, pakikisali paryente, erensya

Himatay (png) – pagkawalang-malay Hinóg (pu) – magulang, handa, manibalang

Himáy (png) – sala, durog, (himayin) ipira-piraso Hintáy (png) – abang, antabay

Himbíng (pu) – sarap Hintô (png) – tigil, para, tahan, himpil, humpay

Himig (png) – tono, melodiya, harmony, tunog Hinuha (png) – sapantaha, palagay, akala, hulo,

Himlay (png) – higa, idlip, tulog, pahinga, hilata opinyon, paniwala, hula, isip, bintang

Himo (png) – pagpapahid, pagpupunas Hinuhod (png) – payag, sang-ayon, tango,

Himok (png) – hamon, anyaya, pilit, kumbinse, pahintulot

hikayat Hipak (pu) – humpak, himpak, lubog, impis, pipis,

Himpapawid (png) – papawirin, langit, kalangitan, plat

panginorin Hipan (pd) – bugahan

Himpil (png) - dating, daong, hinto, tigil Hipig (png) – idlip

Himpilan (png) – datingan, daungan, istasyon, Hipno (png) – kopya, salin, sipi, duplikado

kwartel Hipò (png) – kapkap, salat, apuhap, kapa, dama

Himulmol (png) – buhol, gulo, nisnis Hira (png) – piknki, pamamasyal

Himutok (png) – hinaing, daing, tampo, hinagpis, Hira (pu) – limang, lito, gulo

pagdaramdam, haluhoy, taghoy Hirám (pu) – hinalaw, binuod, kinuha, hinango

Hinà (pu o png) – (kahinaan) kapansanan Hirang (png) – mahal, mutya, irog, giliw, sinta

Hinagap (png) – akala, kamalayan Hirap (png o pd) – dusa, pagsubok, hikahos

Hinagpís (png) – hapis, lungkot, dalamhati, pighati, Hirati (pu) – sanay, bihasa, dati

lumbay Hiraya (png) – haraya, imahinasyon, bisyon,

Hinaharap (png) – kinabukasan guniguni, pangitain

Hinahon (png) – lumanay, kalma, serenidad, tining, Hiris (pu) – pahilig, patagilid, pahiwid, pahiwas

kapanatagan, katahimikan, katiwasayan Hirit (png) – gilas, sabi, singit

Hinaing (png) – daing, pakiusap, luhog, hinakdal, Hiro (png) – ikot, inog, ikit

samo, pamanhik, panikluhod Hità (png) – pata

Hinakot (png) – pangamba, takot, kutob Hitad (pu) – lantod, landi, kiri, balihanda, handak,

Hinala (png) – duda, kwestyon, suspetsa, kirimpot

sapantaha, bintang, suspisyon Hithit (png) – sipsip, higop, supsop, langhap

Hinampo (png) – pagdaramdam, tampo, hinakdal Hitik (pu) – puno, umaapaw, puro, sagana,

Hinang (png) – welding, soldadura, solder, sulda mabunga

Hinas (png) – kinang Hitit (png) – hithit

Hinaw (png) – paghuhugas Hitso (png) – nganga, buyo

Hitsura (png) – anyo, itsura, bikas, tikas, porma, Hukot (pu) – uklo, kuba, bukot, kurkubado,

pigura, asta, gayak, hugis, tindig baluktot

Hiwà (png) – laslas, tistis, sugat, putol, gayat, gatla Hukúman (png) – korte, husgado

Hiwagà (png) – misteryo, kababalaghan Hulà (png o pd) – palagay, paningin

Hiwaláy (png) – bukod, hati, tanggal, awat, layo, Hulagpos (pu) – habso, kalag, kawala, alpas, kalas

watak-watak Hulas (png) – lusaw, pagtutubig, tunwa

Hiwas (pu) – pangiwi, pahilis, hiwid, pahilig, Hulaw (png) – paghuna, paghupa, paghina

tagilid Hulí (ph o pu) – dulo, likod

Hiwatig (png) – paramdam, babala, hudyat, Huli (png) – dakip, aresto, dakma, bihag

palatandaan, tanda, marka, parinig, pasaring, Hulihin (pd) – dakpin, arestuhin

pagunita, mungkahi, himaton, paunawa Hulipan (pd) – tagpian, sulsihan

Hiwid (pu) – linsad, tursido, lisya, pilipit Hulma (png) – molde

Hiyâ (png) – dangal, puri Hulog (png) – laglag, bagsak, lagpak

Hiyang (pu) – bagay, angkop, tama, agpang, Humal (pu) – ngongo, garil, bulol

kasundo, sanay, nakabubuti Humaling (png) – himaling, obsesyon,

Hiyás (png) – kristal, bato, diamante, alahas pagkahibang, giyan, pagkalubog

Hiyáw (pd) – sigaw, bulyaw Humpak (pu) – hungkag, hupyak, lubog

Holster (png) – kaluban Humpáy (png) – tigil, hangganan, hinto, lubay

Homosekswal (png/pu) – binabae, bading, bakla, Huna (png) – hina, buay, dupok

tomboy, tibo Hunab (png) – radyasyon, singaw, alimuom

Hotel (png) – otel Hunghang (pu) – estupido, tonto, tanga, tunggak,

Hoyero (png) – mang-aalahas ulol, mangmang, banday

Hubád (pu) – hubo, tiwangwang Hungkag (pu) – basyo, guwang, buaw, lungkag,

Hubô (pu) – hubad malukong, hupyak, humpak, walang-laman

Hubog (png) – hugis, hutok, kurba, korte, anyo Huni (png) – siyap, tinig, tunog

Hudas (pu) – palamara, taksil, traidor, lilo, sukab Hunos (png) – pagluluno

Hudyat (png) – senyas, senyal, palatandaan, tanda Hunta (png) – konseho, kapulungan, lupon,

Hugas (png) – hilamos, mumog, laba, linis, basa kalipunan, usapan

Hugásan (pd) – hilamusan, mumugan, labhan, Hunyango (png) – bangkalang, kamaleon

linisan, basain Hupa (png) – pagbabawas, pagbaba, pagkati

Hughog (png) – pagbabanlaw Hupyak (pu) – humpak

Hugis (png) – korte, hubog, anyo, tabas, pigura, Hura (png) – panunumpa, pagsumpa

porma Hurado (png) – hukom, mahistrado, huwes

Hugnay (png) – sugnay Huramentado (png) – amok

Hugnos (png) – bugnos, kalas, lugas, kalag Hurisdiksyon (png) – kapangyarihan, awtoridad,

Hugo (png) – ekstrakto, piga, katas sakop, saklaw

Hugong (png) – ugong, ingay, dagundong, agang, Hurisprudensya (png) – palabatasan, abogasya,

lagunlon, dagaldal, daguldol, haging, higing deretso

Hugos (png) – paghulog, pkaglalawit Hurnal (png) – hulog, hulugan

Hugot (png) – baltak, bunot, hila, hagot Hurno (png) – pugon, oben

Hugpong (png) – dugtong, ugnay, sugpong, Hurunghurong (png) – kalibumbunan, libumbon,

dugsong lipumpon

Huho (png) – tulo, buhos, balusbos Husay (png) – galing, talino, abilidad, kakayahan,

Hukay (png) – butas, libingan, balon, lungaw, talent, buti, episensya, kadalubhasaan, ayos

lubak, baunan Husgá (png) – akusa, bintang, hatol, pasya,

Hukbô (png) – armi, kulupon, kulumpol, kulupol, sentensya

armada, ehersito, eskwadra Husgadó (png) – korte, hukuman

Huklo (pu) – hukot, sukod, yukod Husgáhan (pd) – akusahan, pagbintangan

Huklob (pu) – paugud-ugod, ulianin, matanda, Hushos (png) – hugso, habso, laglag

inutil Hustipikable (pu) – makatarungan, makatwiran,

Hukóm (png) – mahistrado, huwes, hurado nararapat, tumpak, tama, karapat-dapat

Hustisya (png) – katarungan, katwiran, katumpakan

Husto (pu) – makatarungan, makatwiran, nararapat, Huwág (pa) – ayaw, hindi, bawal

tama, wasto, sapat, kainaman, katamtaman, Huwaran (pu) – halimbawa, modelo

kasya, eksakto Huwego (png) – sugal; set, terno

Huthot (png) – supsop, sipsip, hithit, hitit, ut-ot Huwes (png) – hukom

Hutok (png) – baluktot, bali, hubog, habyog Huwisyo (png) – paglilitis, hatol, sentensya, pasya

Huwád (pu) – palsipikado, peke, imitasyon, kopya

I

iba (pu) – kaiba, naiiba, iba; bukod, hiwalay; ilap (pd) – malikot, hindi madaling mahuli/makuha

pekulyar, pambihira; bala-balak, ilat (png) – maliit na ilog

ibaba (pa) – silong (ng bahay) ilaw (png) - liwanag; sinag, iluminasyon; bagay na

iba-iba (pu) - surtido; sari-sari; samu't-sari. maliwanag o nagdudulot ng liwanag;

ibig (png) – nais, gusto, inaasam, dalita, kailangan, ilalim (pangukol) – mas mababa

kursunada ilaya (png) - timog

idlip (png) - sandaling tulog; tulogmanok; hipig, iling (pd) – umayaw, paggalaw ng ulo upong

gupiling; himulmol ng tela; umayaw o hindi sumang ayon

idolo (png) – bagay o taong sinasamba o ilok (png) - hubog

hinahangaan; anito. imahe (png) - litrato, imahen; poon, anino, anyo,

igat (png) -. uri ng isda: palos. mistula, larawan; kadoble, bagay ng kawangki,

igi (pu)- tama, wasto, tumpak, dapat, agpang, kamukha at katulad; representasyon; karakter;

nararapat; akma, angkop, mabuti, bagay, personipikasyon; pagsasakatawan; pagkakalarawan;

nababagay; matino, kasiya-siya, magaling, imbak (pd) - tinggal, tago, ipon, impel

mahusay; malusog; imbensyon (png) – bagong bagay

igib (pd)- sumalok, pagkuha ng tubig imi (pu) – hiya

igkas (pd) – biglaang pagkilos, kawala imik (pu) – walang kibo

iglap (png) - saglit, sandali, kagyat, oras, panahon; imis (pd) – ligpit, linis

madaliang panahon; impit (pd) – pigil

ignorante (pu) - mangmang, maang, walang pinag- impo (png) – matatanda

aralan; walang alam (sa nangyayari); tulingag, ina (png) - ima, nanay, mama, inang, inay, mommy;

gunggong, ungas. tawag pag-galang sa may edad na babae

ihaw (png) - litson; sugba; paisin inakay (png) - mga inakay o langkay ng supling ng

ika (pd) – winika, binigkas hayop; mga anak;

ikaw (pt) - sa iyo; mo; ka inat (pd) - unat, banat

ikli (pu) - maigsi, urod, kutod, utod; maliit; kulang, indayog (png) - imbayog, ugoy, kumpa, ritmo;

kapos, gahol; tiyempo ng tugtog, kadensya, hagod;

iklian (pd) - paikliin; paigsiin; bawasan; daglatin; ineng (png) – nene, batang babae

urudin (sabi sa buhok); pakitirin ang layag; ingat (pd) - alaga, aruga, kandili;

pahinain; dagdagan ng mantika upang mas ingay (png) - kaingaya, ngasngas, ngawngaw,

lumutong. kiyaw-kiyaw, ngakngak; pambubuliglig; komosyon;

ikom (pd) – tikom, isara panggugulo; bulahaw, pambubulabog;

ikot (pd) - baling, pihit; ibiling, bilingin, bumilin, pangingimbal; gulo, istorbo sa tunog ng radyo;

tambilingin (upang mahilo); baligtarin; bumaligtad linggal, lagislis, laginit; ingit, hugong, ugong;

iksamin (pd) - aninawin; tingnan, masdang mabuti; lagunlon, dalagdal, dalugdo; kalantong, kalantog;

pag-aralan, alamin; suriin; siyasatin; tanungin; pagkupkop;

tingnan, bulatlatin, latlatin; busisi, ingko (png) – ingkong, lolo; paggalang sa

iktad (pd) – ilag, iwas matatandang lalaking hindi kilala

ilag (pd) – iwas, talilis, tiplas, puslit, talikdan, lihis, inobasyon (png) - pagbabago; bagay na ginawa at

magtaki-taki; sumal, naiiba

ilan (pu) - bilang; kakaunti, mangilan-ngilan; ilan; inosente (pu) - walang alam, walang malay, walang

ilang (pu) – hindi komportable; asiwa, hindi muwang, walang mukat; walang malak, walang

maalwan, hindi maganda ang pakiramdam; kasalanan, malinis; walang kinalaman, hindi

nakakaasiwa; nahihirapan; alumpihit; balis, kasangkot; walang iniisip o binabalak o naidudulot

na makakasama o makapipinsala; madaling estudyanteng pinagkalooban ng tulong na pinansyal

paniwalain; mapaniwalain; hindi sanay; payak, sa pag-aaral.

simple, walang pakunwari; paslit, musmos isla (png) - pulo

inumin (png) - n.- inumin, alak; lagok, inom; ismid (pd) - irap

pagkasugapa sa alak; toma, mamam; isnabero (png) – di namamansin

inumin (pd) - uminom; tumungga, tumoma; istorbo (png) – sumira ng katahimikan, kaayusan o

lumagok; sumipsip; tumagay; maglasing; kapayapaan

inutil (png) walang alam, ignorante itak (png) - gulok, pisaw, bolo, panaga, tabak,

ipa (png) – balat ng palay kampilan, palasan, palabod, kampit, pilang, garing,

ipit (png) – sipit panabas, panghalabas, halabas.

ipitin (pd) – pitpitin itay (png) - ama, daddy, tatay, tatang, itay; itang,

ipo-ipo (png) - buhawi; ipu-ipo, alimpuyo. papa; pinagmulan, ninuno; kanunu-nunuan; unang

ipon (pd) – itabi, isubi nakaisip, nakagawa o nagtatag ng isang bagay;

ipot (png) – malabnaw na dumi padre, pari; pinakamatandang kasapi;

isa (pu) - uno; solo, bugtong; tangi; nagkakaisa; itik (png) - pato; papaw (uri ng pato); bibi; gansa,

buo; indibiduwal; magkakapareho, magkakamukha, itim (pu) - kulay-uling; maitim; mauling; negro,

magkakaparis, magkakawangis; negra; ulikba, madilim

isaalang-alang (pd) – ilagay sa panganib itiman (pd) - gawin na itim, ulingan

isa-isa (pa)– una-una ito (pt)- ito; ire; ngayon; yari, niyari;

isaisip (pd) – ilagay sa isipan itsa (pd) - ihagis, ibalibag, ibalibabat, ibalibang;

isantabi (pd) - itabi; ipasantabi, iligpit, itago; ipukol, ibato; ibatukal, ihalibas (papataas); itapon;

ipagwalang-halaga; ipagwalang-saysay, dismisin; ibasura; ibagsak, ilagpak; itumba, isalya, ibalya;

pawalang-bisa. ibasibas; lansihin,

isapuso (pd) – ilagay sa puso iwas (pd) - lihis, tipas, talilis, layo, ilag,

isip (png) - diwa, utak; talino; kamalayan, ala-ala, pawalanbisa

kakayahang maka-alaala, memorya; bait; katinuan; iyak (pd) - luha, ngisbi, hibi, hikbi, ngalngal;

opinyon, palagay, damdamin; hagulgol, haluyhay, ngulango; palakat, nguyngoy,

iskolar (png) - taong edukado; paham; taong bihasa iyakin (pu) – mababaw ang luha

sa anumang sangay ng kaalaman; taong matalino; iyan (pu) – ini, ito

iyo (pt)- mo, ninyo, sa iyo; -iyo; inyo; inyong;

J



jakpot (png) - malaki o naipong papremyo o jug (png) - pitsel o sisidlan ng tubig, alak o iba pang

gantimpala. likido na may makipot na bibig at hawakan sa gilid;

jeep (png) – dyip galong; kalalang, parunggo.

juego (png) – laro

K





K – Pangatlong titik sa alpabetong Filipino, Kaalaman (Png) – karunungan, pang-unawa,

karaniwan ay pamalit sa “c” at “q” ng kamalayan; lahat ng nalalamang dulot ng

alpabetong Ingles pag-aaral; pag-aaral, erudisyon,

Ka (panghalip) – Ikaw Kaalit (Png) – kabaka, kadigma, kaagtas, kalaban,

Kaabalahan (Png) – gulo, aberya, alalahanin, kabaka; katunggali, kasalungat, katalo,

pasanin kaalit, kaaway, kababag; karibal; kahidwa

Kaakit-akit (Pu) – maganda, marikit, kahali-halina, Kaanib (Png) – kasanib, katipon, kagawad,

kabigha-bighani kagrupo; kapangkat

Kaagaw (Png) – karibal, katalo, kaagtas, Kaapihan (Png) – siphayo; paniniphayo; pang-aapi,

katunggali, kalaban pangaalipin; pambubusabos; kalupitan;

Kaagulo (Png) – kalunya, kulasisi, kabit, babae pagpapabigat

Kaaway (Png) -- kalaban, katunggali, katalo, Kabute (Png) -- payung-payungan, mamarang,

kasalungat, kadebate; kahidwa pandung-ahas

Kaayusan (Png) – panunuran, ayos, sagansan Kabutihan (Png) -- kabaitan; pagiging mahalaga,

Kaba (Png) -- takot, ligalig, pangamba, halaga, merito; kagandahang asal; pagiging

pagkabahala, alarma; agam-agam; matuwid ng moralidad

aprehensyon; pakiwari, pakiramdam, Kadena (Png) -- kadenilya, tanikala, kawing

ligamgam, balino Kagalang-galang (Pu) -- mahalaga; may halaga;

Kapatagan (Png) -- timak, pita, lambak akma sa mabuting asal o mabuting pag-

Kababaang-loob (Png) – umildad; uugali; sapat ang dami o halaga; maganda

pagpapakumbaba; kawalan ng ere o yabang; ang ayos o hitsura

pagpapaka-aba Kagandahan (Png) -- kariktan, dilag, karilagan,

Kababalaghan (Png) -- himala, milagro, misteryo, bighani, alindog

hiwaga Kagutuman (Png) -- pagkakagutom, istarbasyon;

Kabaka (Png) -- kalaban, katunggali, katalo, kauplakan, pasal, pagkalam ng sikmura

kasalungat, kadebate; kahidwa (dahil sa gutom); pagnanais

Kabag (Png) – Masamang hangin sa tiyan; colic Kahalayan (Png) – kababuyan, kalaswaan,

Kabahay (Png) – kasama sa bahay kasagwaan; salitang malasw, obsenidad

Kabalalay (Pu) – kaagapay, parallel Kahapisan (Png) – paghihirap, kalungkutan,

Kabalintunaan (Png) -- kabalintunayan; kapanglawan, panimdim, lumbay

kabalighua, paradoh, parang magkataliwas Kahapon – Noong nagdaang araw

na pahayag ngunit kung lilimiin ay totoo Kahol (Png) – Tahol, bulyaw

Kababuyan (Png) -- kahalayan, kalaswaan, Kahon (Png) -- kaha, kahita o kahetilya

kasagwaan Kahoy (Png) -- tabla, troso; panggatong, palatang;

Kabalitaan (Pu) -- matunog, lutang, balitado, kahuyan, gubat

patok, sikat Kakahuyan (Png) -- gubat, kagubatan

Kabalyeriya (Png) -- tropang nakakabayo, mga Kakampi (Png) -- tagasuporta; tagapagtaguyod

tauhang kabayuhan; tropa ng mga tangkeng partisano

pandigma; kabalriya; kabalery Kaklase (Png) -- kamag-aral; kaeskuwela

Kabaitan (Png) -- pagiging mahalaga, halaga, Kaibigan (Png) -- katoto, amigo; kaalyado,

merito; kagandahang asal; pagiging matuwid panyero, panyera, kumpanyero,

ng moralidad, pagiging heneroso; kabutihan kumpanyera; kasangga, kabagang, kasamak,

ng puso kakampi, kapanalig, katapatang loob,

Kabalbalan (Png) -- katunggakan, kaungasan; kaututang-dila; katalamitan

pagka-istupido; gawain, ideya o salitang Kalabasa (Png) – kandos

istupido Kalabaw (Png) -- anuwang; kalakian (lalaking

Kaban (Png) – buslo, kahon, kaha, kahita, kalabaw)

kahetilya, baul, kabangyaman Kalaguyo (Png) – kasuyo, kabit; kalunya (kung

Kabanalan (Png) -- kasagraduhan babae); lalake, kasiping sa kama

Kabanata (Png) -- serye, yugto Kalahok (Png) – kasali, kasama, kasosy,

Kabantugan (Png) -- kasikatan; katanyagan partisipante

Kabataan (Png) -- kasibulan, kasiglahan Kalandian (Png) -- pakikipaglaro sa pag-ibig;

Kabaong (Png) - ataul, handulan, langkayan panandaliang relasyon sa pag-ibig

Kabaret (Png) -- restorang may palabas upang Kalapati (Png) -- batu-bato (mountain dove), punay

malibang ang mga kostumer (uri ng ibon), paloma, mensahero ng

Kabatiran (Png) -- pasabi, pahatid, himantong, kapayapaan; tagapagtaguyod ng mga

kaalaman simulain ng kapayapaan

Kabiguan (Png) -- paglagpak, pagbagsak sa kurso; Kalaputan (Png) -- ligat o lagkit ng isang likido;

kahinaan, paghina; pagkupas; pagkawala; biskosidad

lugi, pagkalugi Kalaswaan (Png) -- kahalayan, kababuyan,

Kabihasnan (Png) - sibilisasyon; mga bansang kasagwaan; salitang malasw, obsenidad

sibilisado; pagka-sibilisado Kalawang (Png) -- pagkabulok, pagkasira dahil sa

Kabilaan (Png) – Sa parehong dulo pagkakapabaya

Kalbo (Png) -- kutipyo, upaw, panot; walang Kasabay – Kasama

tumutubo (buhok o punong kahoy); katyog; Kasalanan (Png) -- sala, pagsuway sa utos ng

walang adorno Diyos; pagkakamali; kamalian;

Kalikasan (Png) -- tanawing likas; pagka- pagkukulang; paglabag; transgresyon

primitibo; likas na kalagayan Kasali (Png) -- kalahok; kasama, kasosy,

Kalso (Png) -- sabat, katang, kalang partisipante

Kalusugan (Png) -- pangangatawan, lakas Kasama (Png) -- alalay; kapisan, kasuno, kapiling

Kalye (Png) -- kalsada, kalyehon, lansangan, daan Kasamaan (Png) – Katiwalian, karahasan,

Kamag-anak (Png) – kauri, kadugo, kapamilya kamalian

Kamag-aral (Png) -- kaklase; kaeskuwela Kasangkapan (Png) – kagamitan; muwebles, tulad

Kamalian (Png) -- pagkakamali, mali; bisala, ng mesa, sofa, kabinet at iba pa

pagkabisala; paltos; mintis; talibadbad, sala Kasarinlan (Png) -- kalayaan, independensya;

Kamatayan (Png) -- pagkamatay, ikinamatay; pagsasarili

pagyao, pagkalagot ng hininga, pagtigok; Kasaysayan (Png) -- tala ng mga pangyayari;

pagpanaw; pagsasakabilang-buhay; rekord ng nakalipas na mga pangyayar,

kamatayan ng kaluluwa; biglaang historya; nakalipas

pagwawakas; katapusan, terminasyon Kasintahan (Png) – katipan, irog, sinta, mahal

Kambing (Png) – Kabron Kasinungalingan (Png) -- kabulaanan; kamalian;

Kami (Png) -- tayo, kita, kata, ta, natin pandaraya, panlilinlang; desepsyon

Kamiseta (Png) -- kamisadentro, polo Kaso (Png) -- kaukulan; usapin, demanda, asunto;

Kamutin (Png) -- kalmutin; galgalin, kutkutin, pangyayari

dagilin, gurlisan; gitlian, gutlian; ikaykay, Kasoy (Png) – balubad

kumaykay; kulamusin, kulamusan Kasuklaman (Pd) -- ayawan o layuan ang isang

Kamote (Png) -- lamang ugat na nakakain; ubi, bagay dahil sa kasamaan nito; kamuhian

nami; tugi; kamiging Kasunduan (Png) -- armonya, aregluhan, pag-

Kampo (Png) -- kampamento; himpilan; panig; aayos, tratado; usapan; kontrato, kontrata,

grupo, partido; kuwartel tipanan; pagkakaakma o pagkakabagay;

Kamposanto (Png) -- simenteryo, libingan; huling pagkakasangayon, sang-ayunan,

hantungan, himlayan; pantiyon pagkakasuwato, kompromiso

Kandila (Png) -- sasang; esperma (kandila mula sa Katangahan (Png) -- katunggakan, kaungasan;

taba ng balyena); yunit ng tindi ng liwanag pagka-istupido; gawain, ideya o salitang

Kano (slang) – Amerikano istupido

Kapatid (Png) – utol Katangian (Png) – karakter

Kapayapaan (Png) -- katahimikan, lamikmik, Katanyagan (Png) -- popularidad; kabantugan,

tampay, katiwasayan; tratadong kasikatan

pangkapayapaan, kasunduang nag-aalis ng Kataas (Png) -- dagta, gata, yago; lurit

gulo o away; trangkilidad Katawa-tawa (Pu) -- nakalilibang, nakaka-aliw;

Kapighatian (Png) – Kalumbayan, paghihirap, kaiba

sakit, dusa, hilahil, pighati; kakapusan, Kati (Png) -- galis; hindi mapakaling pagnanais o

kakulangan, pagsasalat paghahangad ng isang bagay

Kapilyuhan (Png) – Kalokohan Katibayan (Png) -- patunay, pagpapatotoo,

Kapit-tuko (Png) – kapit nang mabuti pruweba, ebidensya

Kapnayan (png) - kimika Katinuan (Png) – tino, katwiran; kasanuan;

Karamihan (Png) -- mayorya, bilang na higit ng isa kawastuan ng pagpapasya; bait

sa kalahati ng grupo Katipunan (Png) – samahan, pagkakapatiran;

Karayom (Png) -- aguha, aguhon; metal na pantahi; kapatiran

metal na pamponograpo, panggantsilyo o Katiwalian (Png) -- anomalya, iregularidad, mga

pang-engrabadura; panturo ng dial o masamang gawain, abnormalidad,

compass aliwaswas, alingasngas, pandaraya,

Karne (Png) -- laman; buod, nilalaman, sustansya, kabalbalan

esensya

Karetela (Png) -- kariton, kalesa, karomata

Katotohanan (Png) -- kaganapan; realidad, Kinilala (Pd) – inalam, tiningnan

aktuwalidad; hindi paglayo sa pamantayan; Kisap-mata – sa isang iglap

katapatan, sinseridad Kita (Png) – sweldo, pera

Katulad (Png) – kapareho, kawangki, kawangis, Kuba (Png) – bukot, hukos

kamukha, magkaparis, magkahalintulad, Kubeta (Png) – palikuran

magkahulilip, mistula; parang; kapara, para- Kubo (Png) – bahay

para Kuha (Pd) -- matamo, makamit, mabawi,

Katunggali (Png) -- kalaban, katalo, kasalungat, mahawakan, maisapalad, mapasakamay;

kadebate; kahidwa maabot

Katuwiran (Png) -- rason, dahilan, puno't-dulo (ng Kulang (Pu) - kapos, gahol, sahol, salat, paha,

mga pangyayari); sanhi; batayan, saligan, insupisyente

sanligan, pamatagan; makatwirang pag-iisip Kulay (Png) -- dampol, tina, pangtina

o paghuhusga Kulog (Png) – dagundong

Kaunlaran (Png) -- paglilinang, pagsulong; asenso, Kumatok (Pd) -- bambuhin, paluin, katiin,

pag-asenso, resulta ng pag-asenso; progreso; bundulin, bungguin, sungguin, sagiin

kaganapan Kumot (Png) – blangket

Kaway (Pd) -- iwasiwas, magwagayway; Kumubkob (Pu) – napaliligiran

iwagayway, ipagaypay; pumagas; bumati (sa Kumupit (Pd) – nandaya, nagnakaw

pamamagitan ng pagkaway); ipagaspas, Kuntento (Pu) – sapat, masaya

pumagaspas Kuno (Pa) -- kesyo, diumano, daw, ra

Kelot (Png) – lalaki Kunsabagay (Pangatnig) -- maski papaano o anong

Kesyo (Pangatnig) – kaysa paraan; gayon pa man; sa ano't ano man

Kidlat (Pd) – lintik Kunyari (Pd) – akalain, magpanggap, maghinuha

Kilala (Pu) – sikat, tanyag, popular Kura (Png) -- pari, ministro; rabi, pastor

Kilabot (Pu) -- sikat o kilala sa kasamaan, Kurakot (Pd) -- pandarambong, pananalanta,

notoryoso; kalat at pinagtatalakayan o pananalasa, pagnanakaw; bagay na ninakaw

pinag-uusapan; batid ng lahat; masiklat, Kuwarta (Png) – pera, salapi, barya, kayamanan

tampa Kuwela (Pu) – nakatatawa, nakaaaliw

Kilos (Png) – galaw, isod, sulong Kuwarto (Png) – silid, espasyo

Kiluhin (Pd) – timbangin Kuwento (Png) -- salaysay, istorya; balangkas ng

Kimika (png) - kapnayan nobela o dula

Kinang (Png) – ningning, kislap, kutitap, antitilaw





L

Laab- (png.) alab, ningas, liyab, lagablab Labian- (pd.) ngusuan

Laan- (png.) taan, handa, ukol Labintador- (png.) ribentador, paputok

Lababo- (png.) hugasan, hinawan, bangkera Labis- (png.) sobra, natira

Labada- (png.) labahin, kusutin Labnot- (png.) sabunot

Labak- (png.) lubak Labo- (png.) labusaw, labog

Labag- (pu.) sala, salungat Labor- (png.) palamuti, dekorasyon

Labaha- (png.) pang-ahit Laboratoryo- (png.) gawaan

Laban- (png.) away, tunggali, basag-ulo, baka, Laboy- (png) gala, libot, pasyal

muok Laboy- (pu) palagala, pala-libot, pala-pasyal,

Laban- (pu.) tutol, kontra, labag lagalag, layas, libot

Labanan- (png.) pagbabaka, pagpapamuok, Labsa- (png.) lambot

digmaan, Labso- (pu) madulas

paghamok, kontrahan, duelo Labulabo- (png.) labanan

Labatiba- (png.) enema Labusak- (pu) gastador, alibugha

Labay- (pu.) malago Lakad- (png.) hakbang; pakay, layon

Labi- (png.) natira Lakambini- (png.) musa

Lakan- (png.) maharlika Lagpos- (png.) kalag, alpas, lusot

Lakandiwa- (png.) tagahatol Lagunlon- (png.) kalipumpon, tipon

Lakas- (png.) puwersa, kalusugan; bagsik, sidhi; Lagunot- (png.) lagitik, lagutok

kapangyarihan; impluwensya Lagunglong- (png.) lagaslas

Lakatan- (png.) saging Lagutin- (pd.) patirin, putulin

Lakayo- (png.) payaso, komiko, tagapagpatawa Lagyan- (pd.) sidlan, lamnan

Lakbay- (png.) pagbibiyahe Lagwerta- (png.) hardin, halamanan

Lakdaw- (png.) laktaw; labag Lagyo- (png.) ngalan, pangalan, taguri, tawag,

Laki- (png.) haba, taas, sukat palayaw

Lakip- (pu.) kasama, kaanib, kabilang Lagyo- (png.) kaluluwa, ispirito, esensya,

Lakit- (png.) medalyon kakayahan

Laklak- (png.) paglulon, paglunok Lahad- (png.) pagsasabi, pagpapaliwanag,

Lako- (png.) paninda paglalahad

Lakom- (png.) pagtipon Lahang- (png.) butas, biyak, putok, sira

Lakos- (png.) bunton, tambak Lahat- (png.) kabuuan

Laksa- (png.) sampung libo Lahaw- (png.) sigaw, pag-iingay

Laksante- (png.) purga Lahi- (png.) lipi, angkan

Laktaw- (png.) hakbang, gatla, liban Lahid- (png.) mantas, bahid

Laga- (png.) pakulo Laho- (png.) eklipse, pagkawala

Lagablab- (png.) liyab, alab, lab, ningas, pag-aapoy Lahok- (png.) halo, banto, sali, sama

Lagak- (png.) piyansa, deposito, habilin, paingat Lahoy- (png.) daloy, agos (ng dugo)

Lagalag- (pu.) palaboy, gala, layas, laboy Laib- (png.) darang, dangdang, pag-iinit (ng dahon

Laganap- (pu.) sabog, kalat, palasak ng saging)

Lagapak- (pu.) kalabog, tagupak, bagsak Laing- (png.) gabi (dahon)

Lagari- (png.) sarutso Laing- (pu.) tuyo, lanta, luoy

Lagas- (pu.) pigtal, tanggal, lugas Lait- (png.) dusta, alimura, hamak, mura, alipusta

Lagaslas- (png.) lagasaw, saluysoy Lala (paglala)- (png.) paghahabi (ng tela o

Lagay- (png.) pag-iiwan, paglapag; suhol sambalilo)

Lagaylay- (pu.) nakabitin, nakayupyop Lala- (png.) sidhi, lubha

Lagkit- (png.) kapit, dikit Lalag- (png.) tanggal, punit, hiwalay

Lagda- (png.) pasya, utos; pirma, signatura, ngalan Lalagukan- (png.) tatagukan, lulununan

Lagdaan- (pd.) pasyahan; sulatan, pirmahan, Lalagyan- (png.) sisidlan

pangalanan Lalang- (png.) likha, kapal, gawa; pakana; daya

Lagi- (pa.) parati, palagi; madalas Lalangin- (png.) likhain, linlangin

Lagim- (png.) gitla, gikla, hilakbot Lalas- (pu.) laslas, tastas

Laginit- (png.) haginit, ingay Lalawigan- (png.) probinsya

Laginlin- (png.) lagitlit, lagutak Lalay- (png.) dalisdis, palibis

Lagitik- (png.) lagitgit, lagutok, langitngit Lalo- (pa.) higit, labis

Laglag- (png.) hulog /(pu.) bagsak, nahulog Lalos- (png.) lahat, taganas

Lagmak- (pu.) lugmok, lupasay, lupaypay Laman- (png.) katawan, karne

Lagnat- (png.) sinat Lamang-lupa- (png.) halimaw, duwende, tiyanak

Lagnaw- (png.) labnaw Lamang- (pa.) tangi

Lago- (png.) yabong, labay, yamungmong,; sagana, Lamang- (png.) kahigtan, bentaha

kapal Lamas- (png.) lapirot, lamuray, lamusak;

Lagok- (png.) lunok, lulon pakikibaka, digma

Lagom- (png.) sakop, saklaw; pagbubuod, Lamat- (png.) bitak, putok, basag, sira

paglalahat Lamay- (png.) puyat, pulaw, obertaim

Lagos- (png.) tagos Lamba- (png.) lago/ haba (ng buhok, damo, atbp.)

Lagusan- (png.) tanel Lambak- (png.) labak, libis

Lagot- (pu.) patid, putol, pigtas Lambal- (png.) sinulid, mitsa

Lagpak- (pu.) bagsak, hulog, laglag Lambanog- (png.) gulpi, palo, hagupit

Lagpas- (pu.) lampas, higit, lamang, lusot Lambat- (png.) pukot

Lambayog- (png.) kumpol Langit- (png.) panginorin

Lambitin- (png.) kapit Langitngit- (png.) lagitlit, alatiit

Lambo- (png.) borlas, palawit, lamuymoy Langlang- (png.) rekado, pansit

Lambog- (png.) pagpalo, pagbugbog Lango- (pu.) lasing

Lambong- (png.) belo, takip Laon- (pu.) dati, luma, antigo

Lambong- (png.) laga, pakulo, pag-init Laos- (pu.) lipas, tuyo, luma

Lambot- (png.) lata, hina Laot- (png.) gitna

Lamig- (png.) ginaw Lapa- (png.) katay, biyak, hiwa

Lamira- (png.) gitata Lapak/ Lapak - (pd.) putlin, punitin

Lamlam- (png.) labo, pungay Lapak- (pu.) punit-punit

Lamog- (pu.) pasa, bugbog, malambot Lapad- (png.) lawak, luwang

Lamon- (png.) ngata, lapang Lapag- (png.) sahig, silong, ilalim

Lampa- (png.) mahina Lapang- (png.) lamon

Lampara- (png.) ilawan Lapastangan- (png.) hipokrito

Lampas- (pu.) labis, sobra, higit, lubha, masyado Lapat- (pu.) akma, husto, agpang

Lampot- (pu.) gusot Lapat- (png.) patpat

Lamukos- (png.) lapirot, kuyumos, piga, durog Lapatan- (pd.) agpangan, punan

Lamukusin- (pd.) lapirutin, kuyumusin, pigain, Lapay- (png.) limpa

durugin Lapi- (png.) dagdag, kasama, kabit

Lamuray- (pu.) munglay, luray, walat Lapi/ lapian- (png.) partido

Lamutak- (png.) pisil, piga Lapian- (pd.) samahan

Lamutakin- (png.) pisilin, pigain Lapirot- (pd.) pindot, lamutak

Lamuymoy- (png.) himulmol, hilatsa Lapit-lapit- (pu.) tabi-tabi

Lamuyot- (png.) pag-akit; pagpapalambot Laplap- (pu.) hiwa, talop, tistis

Lamya- (png.) lamyos, lambing, lambot Laplapin- (pd.) hiwain, talupan, tistisin

Lamyos- (png. )lamya Lapnos- (pu.) nabanlian, nagasgas

Lana- (png.) sinulid; langis Lapot- (png.) kapal

Lanaw- (png.) lawa, danaw Lapurit- (pu.) lukot, gusot, lapirot

Landas- (png.) lagusan, daan Larawan- (png.) litrato, imahe

Landi- (png.) kiri, lantod, talandi, hitad Larga- (pd.) sulong, bira

Lanilya- (png.) pranela Laro- (png.) huego, libangan, isports

Lansak- (png.) lahat, minsanan, pakyawan Laruan- (png.) pook-libangan

Lansag- (pu.) wasak, giba, hiwalay Laryo- (png.) baldosa, ladrilyo

Lansangan- (png.) daanan, kalye, kalsada Lasa- (png.) linamnam, lasap

Lansi- (png.) lalang, daya, linlang Lasap- (png.) pagtikim, paglasa, namnam

Lanta- (pu.) luoy, laing, tuyo Lasapin- (pd.) tikman, lasahin; danasin

Lantak- (png.) palo, hampas Lasaw- (pu.) manipis; pagtutubig-tubig, malabnaw

Lantaka- (png.) armas, kanyon Laseta- (png.) kortapluma, patalim

Lantad- (pu.) hayag, nakikita, litaw, hantad Lasgas- (png.) ubod, puso

Lantay- (png.) puro, dalisay Lasi- (png.) pagtastas, pagkayas

Lantik- (pu.) nakabalantok (na daliri) Lasing- (pu.) lango

Lantod- (pu.) landi, hitad, talandi Laslas- (pu.) tastas, wakwak, gahak

Lantong- (png.) baho Lason- (png.) kamandag

Lantot- (png.) baho Lastiko- (png.) goma

Langka- (png.) nangka Laswa- (png.) kabastusan, kahalayan

Langkap- (png.) kasama, sangkap, lakip Lata- (png.) tin, metal

Langkay- (png.) kawan, kumpol, sama-sama Lata- (png.) lambot, panghihina

Langkayan- (png.) andas, kalandra Latak- (png.) tining, tira-tira

Langgam- (png.) kuwitib, hantik Latag- (png.) lapat

Langgas- (png.) hugas, linis Latay- (png.) marka, balat, sugat

Langhap- (png.) singhot, higop Lathala- (png.) paglilimag, pagsasatitik; balita,

Langis- (png.) lana aklat, atbp.

Lati- (png.) tubigan, sapa Lumikha- (png.) manlilikha, Diyos, kumapal,

Latik- (png.) latak ng niyog Bathala, lumalang

Latoy- (png.) lasa, sarap Likhang-guro- (png.) obra maestro,

Lauya- (png.) nilagang karne pinakamahusay

Lawa- (png.) lanaw, dagat-dagatan Likido- (png.) tunaw, tubig

Lawak- (png.) lapad, luwang, laki Likmo- (png.) luklok, upo

Lawalawa- (png.) sapot Likmuan- (png.) silya, bangko, upuan, luklukan

Laway- (png.) lura, dura Liko- (pu.) baluktot, kilo, lihis

Lawig- (png.) laon, tagal; haba Likod- (png.) kabila; hulian

Lawit- (pu.) nakalaylay, nakabitin, nakasabit Likot- (png.) pagkamagalaw, pagkagalawgaw

Lawlaw- (pu.) bitin, laylay Liksi- (png.) kabilisan, kadalian

Laya- (png.) kasarinlan Liksyon- (png.) aralin, aral, paksa

Layak- (png.) basura, dumi, sukal, yagit Likwad- (pu.) patigil-tigil, paunu-uno, pasikut-sikot

Layas- (pdm.) alis, layo Lider- (png.) patnubay, pasimuno, puno, pinuno

Layas- (pu.) palaboy, alisaga Liga- (png.) samahan, alyansa, koalisyon,

Layaw- (png.) rangya, labis asosasyon, pangkat, Grupo

Laylay- (pu.) lawit, luyloy, bitin, sabit Ligalig- (png.) gulo, bagabag, ligamgam, tigatig

Layo- (png.) agwat, distansya Ligalig- (pu.) tuliro

Layuan- (pd.) iwasan Ligamgam- (png.) balisa, ligalig, pangamba, takot;

Layon- (png.) pakay, sadya, nasa, hangad init

Lente- (png.) plaslayt, lens Ligas- (png.) bitik

Leteng- (png.) pisi Ligata- (png.) butlig, pantal

Letra- (png.) titik Ligaw- (png.) pangingibig, panunuyo

Libak- (png.) uroy, uyam, tuya; tudyo; pula; insulto Ligaw- (pu.) lihis, lisya, mali

Libad- (pu.) palipat-lipat Ligaya- (png.) kasiyahan, tuwa

Libag- (png.) banil, dumi Ligid- (png.) palibot, kaligiran

Liban- (pu.) di-pumasok, wala, matanig Ligid- (pu.) napaikutan, napaligiran

Libang- (png.) lalang, lansi; pag-aaliw, lingat Ligis- (pu.) durog, giling, dikdik

Libang- (pu.) nalingat, nawili, nakalimot Liglig- (pu.) alog, kalog, tigtig

Libangan- (png.) aliwan Ligoy- (png.) diwari, di-tiyak

Libat- (png.) pagsumpong (ng sakit) Ligpit- (png.) pagtatabi, pag-aayos

Libay- (png.) babaing usa Ligsa- (png.) timpalak, paglalaban, kompetensya

Libid- (png.) ikid, likid, palupot Ligta- (png.) kalimot

Libintador- (png.) rebintador, paputok Ligtas- (pu.) libre, sagip

Libing- (png.) baon Liham- (png.) sulat, kalatas

Libingan- (png.) pantiyon, lagakan, sementero Lihim- (png.) sikreto, di-hayag, lingid

Libis- (png.) dalisdis, gilid Lihis- Pu.) lisya, linsad, hidwa, mali

Liblib- (pu.) tago, ilang, kubli, kaloob-looban Liit- (png.) munti, linggit

Libo- (png.) sampung daan Lila- (png.) biyoleta, ube (kulay)

Libot- (png.) gala, paglakad-lakad, paglagalag Litik- (png.) karit

Libot- (png.) kaligiran Lilo- (pu.) taksil, sukab, palamara, kuhila

Libot- (pu.) gala, palakad-lakad; lagalag Lilok- (png.) ukit, eskultura

Libre- (pu.) gratis, malaya Lima- (png.) singko

Libro- (png.) aklat Limahid- (png.) dumi

Likas- (pu.) katutubo, taal; natural; bukal Limasin- (pd.) alisin, nakawin, tangayin

Likas- (png.) pag-alis, pagtatanan Limatik- (png.) linta; makamkam, tuso

Likat- (png.) intermisyon, pagkakagambala Limbag- (png.) imprenta

Likaw- (png.) rolyo Limbagin- (pd.) ilathala, iimprenta, ipablis, isatitik

Likaw- (pu.) nakakidkid, nakaikid, nakapulupot Limbutod- (png.) ungos, litaw, usli

Likbit- (png.) sobre Limiin- (pd.) muniin, isipin, pagnilay-nilayin;

Likha- (pu.) lalang, katha, gawa siyasatin

Limit- (png.) dalas, bilis

Limitasyon- (png.) hangganan, dulo Lipot- (pd.) pagbabayan-bayan

Lilimlim- (png.) halimhim, ukop Lira- (png.) kudyapi

Limliman- (pd.) halimhiman, ukupan Lirip- (png.) isip, muni, kuro, lining

Limusan- (pd.) bigyan Lisan- (png.) alis, yao, panaw

Limutin- (pd.) tabunan, kalimutan, ipagpaliban Lisanin- (pd.) iwanan

Limpa- (png.) lapay, isplin Lumisan- (pd.) umalis, yumao, pumanaw

Limpak- (png.) tipak, kimpal Lisensya- (png.) pahintulot, permiso

Limpak-limpak- (pu.) maraming-marami, Liso- (pu.) payak, simple

umaapaw, malaki Liso- (pu.) lito

Limpi- (pu.) tipon, lipon, sama-sama Lista- (pd.) pagtatala, tala, pagtatanda

Linamnam- (png.) sarap, lasa, umami Listo- (pu.) maagap, matalino, maliksi

Linang- (png.) bukid, bukirin Lisya- (pu.) mali, sala, lihis

Linang- (png.) malign, kultura Lisyon- (png.) liksyon, aralin

Linangin- (pd.) payabungin, pagyamanin, idebelop Litak- (png.) lamat, bakat, putok

Linaw- (png.) klaro Litaw- (png.) labas, bunyag

Linawan- (pd.) klaruhin Litaw- (pu.) halata, labas, kita, tanyag, bantog

Linawin- (pd.) klaruhin, bigyang-diin, ipaliwanag, Literatura- (png.) panitikan

ieksplika Litid- (png.) ugat

Lindig- (png.) katangkaran, katarikan Litis- (png.) pagsulit, pagsiyasat, pagdinig (ng

Lindol- (png.) yanig, pagyanig kaso)

Linib- (png.) bintanilya Litisin- (pd.) sulitin, siyasatin

Lining- (png.) pagmumuni, pagninilay, pagkabatid, Lito- (pu.) liso, gulo

pagkaalam Lituhin- (pd.) guluhin, linlangin lisuhin

Linlang- (png.) daya, panloloko Litrato- (png.) larawan

Linsad- (pu.) diskaril Litro- (png.) litre, 1.05 kuwarts

Linsil- (pu.) mali, di-wasto, di-tumpak, lisya Litson- (png.) inihaw

Linta- (png.) limatik Liwag- (png.) bagal, tagal, kabanayaran

Lintawanin- (png.) pirata Liwanag- (png.) ilaw, sinag

Lintik- (png.) kislap-dagitab, tungayaw Liwas- (pu.) lihis

Lintog- (pu.) lintos, paltos Liwasan- (png.) plasa, parke

Linga- (pd.) lingon Lumiway- (pd.) lumiwas, lumihis, umiwas

Lingap- (png.) pagkandili, pagtangkilik, sulyap Liyab- (png.) lingas, ningas, alab

Lingat- (png.) kalimot, pagpapabaya, libang Liyag- (png.) giliw, mahal, irog, sinta

Lingkaw- (png.) liik, panggapas Liyamado- (pu.) lamang

Lingkisin- (pd.) higpitan, puluputan Liyo- (png.) hilo, lula

Lingkod- (png.) utusan, naninilbihan, tagisuyo Loka/loko- (pu.) hibang, baliw

Linggatong- (png.) ligalig, gulo, agam-agam, Lola- (png.) lelang, impo

hilahil Lolo- (png.) ingkong, lelong

Linggo- (png.) pitong araw Lona- (png.) kambas

Lingid- (pu.) tago, kubli, kanlong, lihim, di-hayag Loob- (png.) interyor

Lingon- (png.) tingin Looban- (png.) bakuran

Lipa- (png.) patid, tisod, tapilok Look- (png.) bai

Lipak- (png.) kalyo Losa- (png.) porselana

Lipana- (pu.) nagkalat, laganap Luad- (png.) lupa

Lipas- (pu.) nakaraan, kupas Lubak- (png.) hukay, lumbak

Lipas- (pu.) walang bisa, laos, kupas Lubay- (png.) tigil, hinto, tantan

Lipi- (png.) angkan, lahi Lubayan- (pd.) tigilan, tantanan

Lipol- (png.) pagpuksa, pagkaubos Lubha- (pa.) labis, masyado, lalo

Lipol- (pu.) ubos, lagas, wala na Lubid- (png.) pisi, tali

Lipon- (png.) grupo Lublob- (pd.) lubog

Lipunan- (png.) sosyedad, tagpuan, kapisanan Lubo- (png.) lundo, hukay

Lipos- (pu.) batbat, balot, putos, puspos Lubog- (pu.) ilalim

Lubos- (pa.) ganap, tandis, sakdal Luningning- (png.) kinang, ningning, kislap

Lukayo/lakayo- (png.) payaso, bubo, komiko Luno- (pu.) malambot

Lukba- (png.) tuyong karne Lunok- (pd.) lulon, tungga, lagok

Lukban- (png.) suha Lunot- (pu.) panat, tuyo

Lukbutan- (png.) portamoneda Lunsad- (png.) pagbaba, pagpanaog, patupad

Luklok- (png.) upo Lunsaran- (png.) piyer, daungan

Luklukan- (png.) upuan Lungsod- (png.) siyudad

Luko- (pu.) baliw Lungaw- (png.) hukay, balon

Lukob- (png.) limlim, pagkupkop, pagtatanggol Lungkot- (png,) pighati, lumbay, hapis, dalamhati

Lukut-lukutin- (pd.) kuyumusin, gusutin Lungga- (png.) yungib, hukay, kulungan

Lukot- (pu.) gusot, kulubot Lunggati- (png.) paghahangad, mithi, nasa,

Lukso- (pd.) igpaw, lundag, talon pangarap, pita

Lugal- (png.) lugar, lunan Lungos- (png.) imus, tangos, tangway

Lugami- (pu.) lupaypay, lugmok, datay Lungoy- (png.) samo, luhog, pakiusap, daing,

Lugami- (pu.) lublob, gumon pamanhik

Lugas- (pu.) lagas, lagalag, lugon Luntian- (png.) berde

Lugaw- (png.) aroskaldo, pospas Luoy- (pu.) tuyo, lanta

Lugay- (png.) lawit Lupagi- (pu.) lupasay, tingkayad

Lugay- (pu.) kalag, lawit, nakalaylay Lupain- (png.) teritoryo

Lugi- (pu.) talo Lupalop- (png.) kontinente, lugar, sulok

Luglog- (pd.) banlaw, anlaw Lupaypay- (pu.) mahina, bagsak

Lugmok- (pu.) lupaypay, handusay, lugami, tumba Lupi- (png.) tupi, tiklop

Lugod- (png.) saya, galak, tuwa, sigla, kasiyahang- Lupiin- (pd.) itupi, tiklupin

loob Lupigin- (pd.) talunin, patayin, lipulin

Lugso- (pu.) wasak, sira, lagpak, bagsak Lupit- (png.) kasamaan, kahigpitan

Luho- (png.) rangya Lupon- (png.) komite, komisyon

Luhog- (png.) pagmamakaamo, pakiusap, Lura- (png.) dura

pamanhik, pagsamo Luraan- (pd.) duraan

Lula- (png.) hilo, liyo Luray- (pu.) sira-sira

Lulan- (png.) karga, dala, sakay, laman Lusaw- (pu.) tunaw, nalikwipika

Lulon- (png.) lunok, lagok Lusawin- (pd.) tunawin, likwipikahin

Lulunin- (pd.) lunukin, lagukin Lusob- (png.) atake, arya, larga, sugod

Lulong- (pu.) lasing, napasubo Lusubin- (pd.) atakihin, sugurin

Luma- (pu.) lipas, kupas, laos Lusong- (pd.) larga, abante

Lumanay- (png.) pagkabanayad, pagkahinahon, Lutas- (pu.) naresolba, nasagot

pagkamahinhin Lutasin- (pd.) resolbahan, sagutin

Lumaon- (pd.) tumagal Lutay- (pu.) durog, basag, sira

Lumat- (png.) umat, tagal, luwat Luwa- (pu.) nakaumbok, nakalabas

Lumbay- (png.) lungkot, pagdaramdam Luwag- (png.) espasyo, lawak

Lumo- (png.) panlalambot, panghihina, pagkahabag Luwagan-(pd.) bigyang-espasyo, lawakan, kalagan

Lumpo- (pu.) paralisado, pilay Luwal- (png.) labas, exteryor, lantad

Lunan- (png.) lugar, pook Luwalhati- (png.) kasiyahan, yuporya, ekstasi

Lunas- (png.) gamot, remedyo Luwang- (png.) lapad

Lundag- (pd.) talon, igpaw, salta Luwat- (png.) haba, tagal

Lunday- (png.) bangka, bapor Luyloy- (pu.) laylay, nakausli, nakasabit

Lundo- (png.) luwag, habso

M

maaari (pu). puwede, possible, mangyayari makapal ang bulsa (pu). (idyoma) masalapi,

makaisang puso (pd.) (idyoma) mapangasawa, mayaman

maging asawa, makataling-puso makapal ang mukha (pu). (idyoma)

makuha (pa./pu). makuha, matamo wlalang-hiya, walang-damdamin

makapal ang palad (pu). (idyoma) masipag maagap (pu.) maaga, puntwal, maliksi, alisto

makapangyarihan (pu.) awtoritatibo, maalab( pu.) maningas, maliyab, mapusok,

maykapangyarihan; malakas, mabisa maapoy, masidhi

makata (png). manunula, manunulat, maalam (pu.) marunong

mambibigkas ng tula, mambeberso, poeta maalinsangan (pu.) mabanas

makati ang kamay (pu). malikot ang kamay maano (pu.) makuwan

makati ang dila (pu). (idyoma) dalahira maano (pd.) harinawa, nawa

makina (png). aparato, masin maantak (pu) makirot, mahapdi

makitid (pu). masikip maang (pu.) ignorante, tanga, hangal,

makitid ang kumot (pu). (idyoma) maralita, mangmang, walang-muwang,

kinakapos sa salapi bobo

maktol (pu). inggit, pag-inggit, pag-ungol; maanghit (pu.) amoy-kambing

mungot, pagmumungot maapoy (pu.) maalab, maliyab, maningas;

makunat (pu). (idyoma) maramot; gitil,; di- masidhi, mapusok

nababali agad, matigas maapula (pd.) masawata, masansala,

madaling-araw (png) bukang-liwayway, mapigil, masaway, mapatigil

pamimitak ng araw maawain (pu.)mahabagin

madaling-magbara (pu.) (idyoma) mayamutin, mababa (pu.) hamak, imbi; ilalim

madaling mainis o magalit mabagal (pu.) makupadm banayad, di-

madla (ph) lahat, tana, ang publiko, ang taong- maliksi, madalang

bayan, ang masa mabagot (pd.) mainis, mainip, mamuhi,

madre (png) (ekles.) sister, mongha mayamot

madrina (png.) ninang mabagsik (pu.) mabangis, malupit, walang habag,

madyik (png.) mahika, mahiya parang hayop

madyisyan (png.) salamangkero, nagmamadyik mabait (pu.) maawain, mahabagin, mabuti

maestra, maestro (png. ) guro, tagapagturo, mabalasik (pu.) mabagsik, mabangis,

instructor malupit

maestro (png.) (mus.) konduktor mabanaagan (pd.) maaninag, masilayan;

maga (pu.) bukol, paga, tambok, umbok maunawaan

mag-anak (png.) pamilya, angkan mabangis (pu.) mabagsik, mabalasik,

mag-asawa (pd) magpakasal, makipag-isang dibdib malupit

magdaragat (png.) marinero, manlalayag, mabango (pu.) masamyo, mahalimuyak

mangingisda makabuhay (pd./pu.) makapagbigay- buhay,

maginoo (pu.) kabalyero, ginoo nakakabuhay

magnanakaw (png.) mang-uumit, manananso, malabiga(pu.) satsat, daldal, tsismosa,

mandurukot tsismoso

magnet (png.) batubalani malakuko (pu.) maligamgam, mainit-init

magulang (pu.) suwitik, mapanlinlang, malaga (pu.) gutom, dayukdok, hayok

madaya, maalam; hinog, malagkit (pu.) naninikit, madikit

matanda malagihay (pu.) malakuko; sari-sariwa

magulumihanan (pd.) matigilan; maligalig ang malahininga (pu.) malakuko

kaisipan malaman (pd.) mabatid, mahulo, matanto

mahal (pu.) iniibig, minumutya, nilalangit, malaman (pu.) madiwa

sinisinta, itinatangi, ginigiliw, malamang (pa.) nakahihigit, higit; posible

iniirog; aristokrata, maharlika, malanday (pu.) mababaw

mabunyi, noble malarya (png.) (med.) kaligkig

maharlika (pu.) mahal, noble, marangal, malas (pu.) sinasama; walang suwerte, (kol.)

aristokrata inaalat; buwisit

mahika (pu.) madyik malas (png) tingin, masid, tanaw

mahistrado (png.) hukom, huwes malasakit (png.) pagkupkop, pagkandili,

mahiya (png.) madyik, mahika pagtingin, pagtangkilik, pag- aalaga

maaga (pu./pa.) temprano, una, maagap malat (pu.) paos, pagaw

malatuba (pu.) indiperente, walang- bahala, di-nag- manang, manong (png.) (ekles.) hermana,

iintindi, walang- malasakit hermano, banal, relihiyosa, relihiyoso

malay (png.) pakiramdam, pagkaalam, malak, manas (png.) (med.) beri-beri

damdam manatili (pd.) manirahan, mamalagi,

malay-tao (png.) ulirat, buhay, diwa pumirmi, magtagal

malaya (pu). libre, indipendiyente, nagsasarili (manaw) ─ pumanaw (pd.) namatay, yumao;

maldisyon (png.) sumpa umalis

maleta png.) maletin mandadangkal (png.) (ent.) samba- samba

mali pu. lisya, di-tama, di-wasto, sinsay, linsil, mandamyento (png.) mando, utos, mandato,

di-tumpak order

malik-mata (png.) transpigurasyon, pagbabagong- mandarin (png.) (bot.) dalandan, dalanghita

anyo, pag-iibang anyo; salamangka; mandin (pa.) wari, parang, tila

kinikita, kinikinita mando (png.) utos, mandamyento, manda, order;

maligno (png.) lamang-lupa kapangyarihan, poder; nasasakupan,

(maliw) ─ pagmamaliw (png.) paglipas, sakop, dominyo

pagkawala, paglalaho; maneho (png.) pagtsutsuper; pamamahala,

pagtatapos, pagkaparam, pangangasiwa, pagpapalakad

pagwawakas manhid (png), pamimitig, pangangalay,

maliwag (pu.) makuyad, makupag, mabagal; pangigimay, pulikat, kalambre

pang-abala manik (png.) aboloryo

maliwalas (pu.) aliwalas, presko, mahangin manika (png.) pigurin, papet, tau-tauhan

maltrato (png.) pagmamalupit, pang- aapi, maniketa png. pihitan, manibela

pagmamalabis; masamang trato, manigo pu. maunlad, mapalad; paborable;

masamang pakikitungo, masamang buwena-mano

pagpapasunod maniobra png. pakana, panlilinlang;

mama (png.) di-kilalang lalaki; nanay, ina pamamaraan, paraan

mamak (png.) dayami, ginikan manipesto png. pahayag, proklamasyon

mamamahayag (png.) reporter, peryodista manipi pd. kopyahin, sipiin

mamay (png.) yaya, sisiwa; lolo, ingkong manipulahin pd. patakbuhin, hawakan,

mamera (pu). manentimos, tig-isang paandarin, maimpluwensiyahan;

sentimo, tig-isang pera (kol.) doktorin

mamilaylay (pd.) mamutawi (manman) ─ magmanman, manmanan pd.

mamulubi (pd.) mamalimos, magdalita, tiktikan, manubok, magmatyag, mag-

maghikahos espiya, magmasid

mamumuslit (png.) (kol.) kontrabandista, mano png. santumpok; sanrolyo, sanlikaw

ismagler manok png. (patal.) bata, protehido, tangkilik

mamutawi (pd.) mamilaylay manong png. (ekles.) banal, relihiyoso

man (ptg.) din, rin manood pd. masdan, obserbahan

mana (png.) erensya, pamana mansa png. mantsa

mana pa’y (pa.) mabuti pa’y, mahanga’y mansigit png. templo, simbahan, iglesiya

manaan (pu.) tig-isang-daan, tigsasandaan manso pu. maamo

manaka-naka (pa.) madalang, bihira, manta png. blanket, kumot

maminsan-minsan mantel png. tapete

manaksi (pd.) tumestigo mantilya png. belo, talukbong

manada (png.) kawan, langkay mantinimyento png. pagpapairal, pagpapanatili,

manadyer (png.) tagapangasiwa pagpapamalagi; sustento, panustos;

manainga (pd.) umulinig, makinig ikabubuhay, ikinabubuhay, kabuhayan,

mananahi (png.) modista pagkabuhay

mananagisana (png). mangkukulam mantsa png. dungis, dumi, dusing, lahid, batik,

manananggol (png.) abogado bahid; kasiraang puri; marika, banil

manaliksik (pd.) tumuklas, maghanap manulos pd. magpasasa, managana

manuso png. lampin

manya png. sumpong, haling, pagkahaling, maselan, maselang pu. pihikan, delikado,

pagkahibang mapamili

manyempo pd. magsamantala masetera png. plorera

manyur png. pataba, abono (mula sa dumi masiba pu. matakaw

ng hayop) masigasig pu. masugid

manggagamot png. duktor masinop pu. mapagsimpan, maasikaso, mapag-

manganino pd. masilong, masungyaw imis

manggasa png. (bot.) bigas, palay masinsay pd. maligaw, malisya, malihis

manggeta png. panikwas, pingga masipag pu. masikhay, masikap

manggo png. tatangnan, hawakan, puluhan; masiso pu. buo, solido

manibela masiyasat pu. mapagtanong, mapag- alam,

mapagkunwa pd. mapagbalatkayo, mapanuri

mapagpaimbabaw masungit pu. talusaling, magagalitin,

mapait pu. masaklap mataray

mapalad pu. masuwerte masuyo pu. mapagbigay, magiliw

mapilit pu. mapanggumiit, mapaggiit, mataho pd. mabatid, matalos, malaman,

mapagpumilitmaputi pu. busilak maunawaan, malirip

maputla pu. mabarak mataimtim pu. mataos, matiim, matapat

maragundong pu. maalingawngaw, matunog, matalas pu. matalim; matalino

maugong matapobre png. mapanghamak, mapangmaliit,

marahan pu. banayad, mahinay, mabagal, mapang-aba

mahina matematika – (png) - sipnayan

marahas pu. mapusok, mabagsik matimpi pu. mapagkimkim; mahinahon

marahil pa. kaipala; bakasakali matimyas pu. dalisay, wagas, busilak,

(marali) ─ pamamarali png. paghahambog, matapat

pagyayabang, pagmamagaling; paninira matipuno pu. malusog, balisaksak

maralita pu. dahop, hikahos, kapos, dukha, matiyaga pu. masigasig, masikap, masikhay,

mahirap, pobre; pulubi matiisinn

marami pu. labis-labis, ibayo; sobra mato pu. galit, suya, yamot; pagkainis,

maramot pu. kuripot; di-mahingan, masarili pagkalungkot

maramdamin pu. sensitibo; matampuhin matres png. kutson

marangal pu. maginoo matris png. bahay-bata, inunan

marangya pu. magarbo, maringal; palalo, matuwid pu. diretso; tuwid; katwiran

hambog mayabong png. malabay, malago

marka png. tanda, palatandaan; bahid, lahid, mayaw png. husay, ayos, inam

dungis, mantsa; antas, nota maysakit png. pasyente

marikit pu. marilag, kaakit-akit, maganda mayumi pu. mabini, mahinhin

mariwasa pu. masagana, maalwan, maykaya medida png. panukat, sukatan; takalan

marubdob pu. masidhi, mapili, maalab meditasyon png. nilaynilay, bulaybulay

marumi pu. mailbag, mabanil memorya png. gunita, alaala

marunong pu. matalino memoryado pu. saulo, kabisado

masakim pu. suwapang, makamkam, mapag- mensahe png. bilin, pasabi, pahatid, pabatid;

imbot kalatas

masakit pu. makirot, maantak, nakakainsulto merkader png. negosyante, komersyante,

masalita pu. sitsit, daldal, mabibig, mabunganga mangangalakal; biyahero

masama pu. di-mabuti, di-mainam merkado png. palengke, talipapa, tiyangge,

masangkot pd. masali, mabilang, madamay pamilihan

masarap pu. matimyas merit png. galing, buti, kabutihan; halaga,

masaya pu. maligaya, natutuwa, nalulugod kahalagahan, kahusayan

masdan pd. tanawin, malasin, tingnan; suriin, metod png. paraan, pamamaraan

siyasatin mikmik pu. kakapurit, napakaliit, kakatiting

milagro png. himala; kababalaghan

mimika png. manggagaya, manggagagad; moto png. islogan, bansag

manunulad; pantomina mulias ong. bukang-liwayway; pamamanaag,

ministeryo png. gabinete, departamento, pamimitak; madaling-araw

kagawaran; paglilingkod; pagtulong; munakala, munukala png. proyekto, plano;

pastor, sugo balak, panukala

miron png. manonood, taga-usyoso mundo png. daigdig, sangkalupaan, sandaigdigan,

misay png. bigote, balbas sansinukuban

miselanea pu. sari-sari, iba-iba, halu- halo, mungkahi png. suhestiyon, panukala,

samut-sari proposisyon

misels png. tigdas, bulutong-tubig (muok) ─ nagpamuok pd. nagsagupa,

miserable pu. aba, karumal-dumal, kadusta-dusta; naglaban, nagbaka, nagdigma,

nakasusuya; nakaiinis, kahabag-habag naghamok

mithi png. ambisyon, pita, pithaya, nasa; adhika, muog png. muralya, kuta, taguan; kuwartel;

lunggati pader

miting png. pulong, kumperensiya; panayam, mura png. alipusta, pasaring, lait; alimura, sisi,

interbyu; pagtatagpo, pagkikita; pagkikilala; sermon; aral, pangaral

pagtitipon; pagsasalubong mura pu. bubot, hilaw, baguhan, sariwa; barato,

mito png. alamat, katha-katha; gawa-gawa balindang, babarahin

miyembro png. kaanig, kasapi, kagawad musmos png. paslit, bata; murang isip; inosente;

modelo png. huwaran, uliran mangmang

moderno png. makabago mamutawi pd. sabihin

monarka png. emperador, hari; dugong- mutya png, paraluman, diwata; bukudtangi,

bughaw tangi, pinakatatangi, bugtong; darling, irog,

monopolyo png. pagsasarili, kontrolado; giliw, hirang, sinta, mahal, kasi; anting-

panlalagom anting, galing, agimat

moskitero png. kulambo muwang png. alam, muwak; kabatiran; isip, kuro



N

nais (png) – hangarin; kagustuhan; ibig; nigo (png) – sagana; masagana

namnam (png) – lasa niig (png) – pag-uulayaw; pagsasarilinan

nanay (png) – inay; inang; mama; mamang nilay-nilay (png) – muni-muni; dili-dili; bulay-

narangha (png) – dalandan bulay

narasyon (png) – pagsasalaysay nimbo (png) – sinag

nasa (png) – nais; mithiin nimpa (png) – diwata

nasa – masalalay; isalalay ninag (png) – radyasyon

nasyon (png) – bansa ninuno (png) – angkang pinagmulan

nasyonal (pu) – pambansa ningas (png) – alab; liyab; lagablab; apoy

nasyonalidad (png) – kabansaan ningning (png) – sinag; aluningning; luningning;

natibo (png) – katutubo kislap; kinang; tingkad

natural (pu) – likas; katutubo; taal; parang totoo nisnis (png) – himulmol

nayon (png) – baryo; barangay nitso (png) – butas

nebera (png) – repridyeretor nobela (png) – kathambuhay

neblina (png) – ulap; alapaap nobelista (png) – mangangathambuhay

negosyante (png) – mangangalakal nobya (png) – kasintahan; katipan

negosyo (png) – hanapbuhay; pangangalakal nobyo (png) – kasintahan; katipan

nerbiyos (png) – pagkamatatakutin nombrado (png) – hinirang; tinawag

nerbiyosa-so (pu) – maindahin; matatakutin; nood (png) –palabas; tanawin

maramdamin; magugulatin; kinakabahan; noon (pa) – dati; dati-rati

biglain normal (png) – karaniwan

neto (png) – tubo; kinita norte (pu) – hilaga

nibel (png) – pagkapantay nota (png) – marka

notisya (png) – babala; paunawa; patalastas nuno (png) – lolo; lola

nulo (pu) – walang-bisa nuno (png) – dwende; tianak

numero (pu) – bilang nutnot (pu) – nisnis; nasnas

nunal (png) – taling

Ň

NG

ngakngak (png) – nguyngoy; tanguyngoy ngawit (png) – ngalay; ngimay

ngalan (png) – pangalan; tawag; taguri ngawngaw (png) – ngasngas; daldal; kuskus-

ngalan (png) – reputasyon; puri balungus

ngalanan (pd) – tawagin; binyagan ngibit (png) – ngiwi

ngalandakan (pd) – ipagparangalan; ipamutak ngiki (png) – ginaw

ngalay (png) - ngalo ngidngid (png) – gilagid

ngaligkig (png) – manginig sa ginaw ngilin (png) – abstinensya

ngalirang (pu) – tuyot; tuyong-tuyo ngimay (png) – pamamanhid

ngalit (png) – ngitngit; matinding galit ngimbulo (png) – inggit

ngalo (png) – ngalay ngimi (png) – kimi

ngalukabkab (png) – pagkabakbak; pagkatanggal nginig (png) – pangangatal

ngalumata (pu) – hapis; mukhang pagod; mukhang ngisi (png) – ngisngis

may-sakit ngitngit (png) – galit

ngamba (png) – pagkabahala; bagabag; takot; ngiwi (pu) – nakangibit

sindak; agam-agam ngiyaw (png) – ingaw

nganib (png) – peligro; krisis ngulag (pd) – mangilabot

nganingani (png) – guniguni ngulag (png) – nalalagasan

nganga (png) – pagbuka ng bibig ngunit (pangatnig) – pero; subalit; datapwat

nganga (pu) – nakatunganga; nakatanga ngusngos (png) – nguso

nganga (png) – hitso nguso (png) – ngusngos

ngapos (pu) – kulang ngutngot (png) - ingit

ngasiwa (png) – pamamatnugot; pamamahala nguya (png) – ngata

ngata (png) –nguya nguyapit (png) – pag-aalimbitin

ngatngat (png) – kagat nguyngoy (png) – ngakngak; hulhol

O



obaryo – (png) bahay-itlog makaugaga, may binubusis, okupado; may

obispo - bishop tao; bintay sa trabaho; d umog, gumon,

obligado (sapilitan) - (pu) kailangan; lulong; subsob; abala.

obligasyon (pananagutan) - (png) tungkulin; okupahan –(pd) sakupin; manakop; tumagal

panagutan; kautangan; pagbabayaran (ng oras o panahon); makapuno sa isang

obra - (pu) may-kaya; maylakas; may kakayahan bagay na kulang o kapos; manirahan,

obrero – (png) manggagawa; mamahay, manahanan; maging tenant o

obserbasyon - (png) pananaw; pagmamasid; tingin kasama sa bukid; mamalagi; manungkulan

oditoryum – (png) tanghalan oliba - (png) aseytunas, pitogo, olive

ohales - (png) uhales onsa - 1/16 ng isang libra;

oho - (pa) opo; oo onse - (png) labing-isa

okasyon – (png) pagdiriwang; pangyayari, oo - (pa) opo, oho

pagkakataon, tiyap; kaganapan, tsansa; opalo - (png) hiyas

dahilan,sanhi, basehan, batayan, opera - (png) tanghalan

pangangailangan, bagay na opera - (pd) gumana, umandar,

kailangan magpaandar; trumabaho, gumawa; tumalab,

oksidental – (pu) kanluranin; kanluranan; weste umepekto, magkabisa; tistisin, operahan,

oktopus - (png) kugita; octopus; pugita mag-opera

okupado - (pu) may inaatupag, abala, hindi operasyon - (png) pagtitistis, operasyon;

pagpapaandar, pagandar; pag-gawa; orakulo -(png) dambana; paring

pagsasagawa; pagtakbo, pagpapatakbo; ang manghuhula

ginagawa sa mga numero o kantidad, tulad ora mismo - (pa) ngayon na

ng mga sumusunod addition, subtraction, ora-orada – (pu) madalian

multiplication, division, transposition, oras - (png) sandali, saglit, panahon;

substitution, differentiation, at integration; okasyo, tiyempo, tsansa, tiyap

kampanyang militar o kampanyang nabal; oras-oras - (pa) bawat sandali

sakilos. orasyon – (png) padasal, pangadyi,

opereytor - (png) taong nagpapaandar o panalangin, dalangin, dasa, pakiusap,

humahawak ng aparato (telephone operator, panambitan, paghingi ng aksyon ng korte

halimbawa); mayari (ng negosyo o plota ng orbe - (png) bagay na bilog, tulad ng bola;

mga sasakyan (taxi operator, halimbawa); saklaw, sakop, impluwensya

aparatista orbita – (png) orbito, iniikutan

opinyon – (png) palagay, tingin, pananaw, order - (png) utos, atas; mando; pag-uutos;

akala, opinyon, haka-haka, pagmumuni; kapangyarihang mag-utos o magmando;

kurukuro, pala-palagay, wari-wari, husay, galing, kaalaman o kasanayan

paniniwala, hinuha, sapantaha; kalkula, ordinansa – (png) batas, ley;

tantya, taya; hulo; hagap, hinagap; hurisprudensya

damdamin; pulso (ng bayan) ordinaryo – (pu) karaniwan; madalas,

opiser – (png) opisyal; taong komisyonado malimit, habituwal, nakasanayan,

sa hukbo; taong lisensiyado bilang master, nakaugalian

mate, chief engineer o assistant engineer sa oregano - (png) marjoram

barko; pulis; konstable; ranggo sa isang orends -(png) lukban, dalanghita, kabuyaw

samahan. , kahel

opisina – (png) bupet, opisina, ahensya, organdi - (png) tela

tanggapan; mga taong bumubuo ng isang organisado – (pu) maayos, matatag

opisina; tungkulin, gawain, kapangyarihan organisasyon - (png) organisasyon; pag-

(ng isang katungkulan); puwest, opisyo; oorganisa; pagkakatatag, pagtatatag

seremonya sa simbahan; mga canonical organismo - buhay na indibidwal

hours; panalangin, dasal, pagdarasal, orihinal - (pu) bago, basal; hindi pa

seremonya, serbisyo orituwal ng simbahan. nagagaya o nakokopya; mapanlikha,

oportunidad – (png) magandang mapang-imbento

pagkakataon; suwerte; tsansa, oportunidad. orkestra - (png) kalipunan ng mga

oportunista – (png) taong mapagsamantala, manunugtog; butaka

gahama, o gani, oportunista, orkid - (png) dapo, orkidyas, sanggumay,

oposisyon - (png) oposisyon; pagsalungat, waling-waling, kulay na lila

antagonismo, pagsuway, pagtutol; posisyon ortograpiya - (png) palatitikan; wastong

o kalagayang katapat o kabaligtaran; palabaybayan; pagsasasimbolo ng mga

sagabal, hadlang tunog ng salit

optikal - (pu) optic ortopedik - (png) ortopediko

optiko - (png) optiko oryental – (pu) pansilangan, hinggil sa mga

optimis - sulitin, pakinabangan bansang silanganin; makinang at mamahalin

optimismo - (png) pinakamaganda o ospital - (png) pagamutan

pinakasulit na kalagayan, dami, antas o uri; ostiya - (png) sagradong tinapay

kaligatan, optima osyano - (png) karagatan

(pu) pinakamainam; pinakamaigi, otap – (png) biskwit sa Cebu

pinakasuli, optim otel - (png) hotel

optometri - (png) tagasukat ng salamin otmil - (png) abena

optometris – (png) optometrista otso – (png) walo

opyo – (png) opyo, opyum, apyan oyayi - (png) lalabay, kantang pampatulog

orador - (png) mananalumpati; tagapagsalit ng bata, hele-hele

P

paalam – (png) adyos, paglisan, pag-alis pahalang – (pu) pabalagbag, kasalungat, di paayon

paanyaya – (png) imbitasyon, pag-aya, paghikayat paham – (png) dalubhasa, pantas, matalisik

pabagsak – (png) suhol, lagay pahamak – (png) disgrasya, aksidente

pabalat – (png) takip, pang-ibabaw pahat – (png) paslit, musmos, walang muwang

pabango – (png) losyon, perpume pahatid – (png) bilin, pasabi, paalaala

pabaya – (pu) bulagsak, walang ingat pahayag – (png) patalastas, babala, sinabi, saysay

pabuya – (png) regalo, gantimpagod, aginaldo pahayagan – (png) peryodiko, dyaryo, lathalain

pakakak – (png) tambuli, trumpeta pahid – (pd) haplos, himas, punas

pakana – (png) lalang, daya, linlang pahilis – (pu) hilig, kiling, di-tuwid, pabalagbag

pakasing – (png) taginting, kuliling, kililing pahimakas – (png) pamamaalam, huling habilin

pakaw –(pd) isinara, itinarangka, iginagantso, pahinante – (png) tagabuhat, kargador, istibador

ikinandado pahintulot – (png) permiso, pagpayag, pagsang-

pakay – (png) layon, mithi, dadya, nasa, pita, ayon

hangad pahinuhod – (pd) pagtango, pagpayag, pagsang-

pakinabang – (png) tubo, interes, napala, natamo ayon

pakinggan – (pd) dinggin, ulinigin pahinga – (png) deskanso, pahingalay, pagtigil,

pakita – (png) palabas, iksibit paghinto

pakitang-tao – (png) pasikat, pagkukunwari, paikpik – (pd) siksik, gitgitin, pigan

paghahambog pailalim – (pu) pataksil, pababa, traydor, palusong

pakiusap – (png) pagsamo, pagdaing, panambitan, paimbabaw – (png) pagkukunwari, pagbabalatkayo

pagpapakumbaba, paninikluhod pain – (png) pangati, bitag, panlinlang

pakla – (pu) saklap, pait, askad, asim pait – (png) saklap, hapdi, dita, lasang apdo, kirot

pakli – (png) sagot, sabad, sabat, tugon pala – (png) nahita, nakuha, ganti

paknit – (pd) tanggal, bakbak, lapnos, punggal palakad – (png) regulasyon, tuntunin, patakaran

paksa – (png) suliranin, layon, pinag-uusapan, palakpak – (png) aploso, pagakpak ng kamay

tinatalakay palad – (png) kapalaran, tadhana, swerte

pakumbaba –(png) paninikluhod, pagsamo, palag – (pd) galaw, pusag, pitlag, tarong

pagdaing palagay – (png) akala, sapantaha, kuru-kuro

pakundangan –(png) galang, pitagan, pagtingin, palagi – (pa)parati, lagi, madalas

pagbibigay palahaw – (png) sigaw, hiyaw

pader – (png) dingding, bakod, kahanggan palalo – (pu) mayabang, hambog, mapagmataas

padpad – (png) dala, anod, tangay palamara – (png) taksil, sukab, lilo

paga – (pu) maga, bukol, pantal, alsado palamuti – (png) adorno, dekorasyon, gayak

pagak – (pu ) paos, pagaw, malat, bahaw palanas – (png) pampang, aplaya, baybayin,

pagamutan – (png) ospital, klinika dalampasigan, taganas

pagaw – (pu) malat, paos, bahaw palangoy – (png) biya, palutang

pagbabahagi – (png) paghahati, pagpaparti, palas – (png) talop, tabas, pungos

dibisyon, pag-aayaw-ayaw palasak – (pu) laganap, sagana, pangkaraniwan

pagkaraka – (pa) agad, dali-dali, dagli, kagyat palasan – (png) bihuko, yantok, ratan, uway

pagkatao – (pu) maginoo, marangal, kalikasan ng palasyo – (png) gusali, tahanan ng hari

tao palatandaan – (png) pinagkakakilanlan, hudyatan,

pagkuwan – (pa) agad-agad, pagdaka, dagli, kagyat pampaalalang-marka, senyas

pagdaka – (pa) kaagad, dagli, kagyat, agad palatol – (png) palugit, pataan, laan, palabis,

pagdarahop – (png) paghihirap, pagsasalat, pasobra

paghihikahos palayat – (png) bagaso, sapal, ipa

pag-ibig – (png) paggiliw, pagsinta, pag-irog, palayaw – (png) tawag, bansag, alyas, turing, taguri

pagmamahal, pagtatangi, pagsusumamo palengke – (png) merkado, tyanggi, pamilihan,

pagod – (png) hapo, pagal hirap talipapa

pagpag – (png) wasiwas, waksi, pilig palibhasain – (pd) hamakin, dustain, insultuhin

paha – (png) bigkis, sinturon, tali paligid – (png) palibot, paikot, erya

paligsahan – (png) timpalak, kontes, labanan, palisin – (png) alisan, walisin, pagpagin

tagisan ng talino palitan – (png) halinlan, ibahin

paling – (png) kiling, hiwas, hilig



Q

R

rabit- (png) kuneho, coneho, cuneho rebisyon- (png) mulinsuri, pagtutuwid, repaso,

raket- (png)anomalya, garapál, kabanha, ribyu

delihensiya, pangilad, rakit rebokahin-(pd) bawiin, iurong, pawalang-bisa,

raketir- (png)mangraraket pagbakwi

radar- (png)sensor rebolber- (png) baril, paltik, pistola, sandata, pusil

radyo- (png)radyu, radió rebolkar- (png) tuklas, bunyag, tagpuan

ragasa- (pa)madali, marahas, dagasa rekado- (png) pansahog

raha- (png)panggatong rekisa- (pd)paghalughog, pagkapkap

rahiyo- (png)pang-akit reklamo- (png) tutol, daing

rahuyo- (png)gayuma, halina, pang-akit rekobeko- (png) kuriri

rami- (png)amiray rekodo- (png) anggulo

ramilyete (png)- bukey rekomendasyon- (png) tagubilin, pagpaila aron

rangya- (png)luho mahiluna, itugyan , patigayonon

rapol- (png)ripa rekord- (png) talaan, kaagi, akta, rehistro, pasulat,

rason- (png)katwiran, dahilan, sáncan, pangisip, patala

panabot, katarongan rektanggulo- (png) parihaba, riktangulo

rasonable- (pu)makatwiran rektipikasyon- (png) pagtutuwid, pagwawasto

raspahin-(png)kayurin rekto- (pu) husto

rasyon- (png)pamamahagi, pahat rekwa- (png) dami, grupo

raya- (png)guhit, salungguhit regadera- (png) pandilig

rayag- (pd)balik regalo- (png) bigay, handog, gasa, gasaha, hinatag

rayama-(png) laging kasama regla-(png) guhit

rayot- (png) kaguluhan regular-(pu) karaniwan

reaksiyon-(png) tugong-kilos regulasyon- (png) alituntunin, reglamento

realista-(png) makatunay, pragmatiko rehiyon- (png) pook, distrito

realse- (pu) also, umbok, paumbok, relyebe, bukol, relasyon-(png) kaugnayan, relación, kalabotan

pabukol relebo- (png) kapalit

rebaha- (png) bawas, deskuwento, reduksiyon, relihiyon- (png) pananampalataya, relíhion, pagtuo

tawad relos- (png) orasan

rebelasyon-(png) pagsisiwalat, pagpapahayag, remedyo- (png)gamot, lunas, remedió

paglalantad, pagtatanghal, pagpapakilala, bugna, reparasyon-(png) bayad-pinsala

pinadayag repaso- (png)balik-aral

rebelde-(png) manghihimagsik, insurekto, repetisyon- (png) pag-uulit, magbalik-balik

rebolusyonaryo, masakoton, masukihon, suki, repinado- (pu)pino, pulido

sukol, supil replektor- (png) pambalik-sinag

rebelyon-(png) panghihimagsik, himagsikan, reporma- (png) pagbabago, pamaayo

pagbabangon, pag-aalsa, alamyento, insureksiyon, reporter- (png) tagapagbalita, tigbalita,

rebolusyon, pagsukol magbabalita, magtataho

reberebe- (pa) padalus-dalos, sigi-sige, padaskul- represko- (png) pampalamig

daskol represantante-(png) kinatawan, representatib,

reberendo- (pu) kapita-pitagan, kagalang-galang tinugyanan

rebersible- (pu) baligtaran, baligtarin, mabali repridyeretor- (png) palamigan

rebisahin- (pd) suriin, repasuhin, iksaminin, reputasyon- (png) puri, dangal, reputáción,

auditin, rebisar, pagtarong paintungulan, gindungog

reserb-(png) paglaan, pagtabi, pag-ipon, reserbar, retraksiyon- (png)pag-uron, pagtalikod, pagbawi

tagan-an retribusyon- (png)parusa, silot

reserba- (png)panlaan, reserbáción, paglain, retsasahin- (pd) tanggihan, dispatsahin

pagtagana reuma- (png) kalambre, manhid, pulikat, pasma,

reserbado- (png)nakalaan ngalay, pamimitig

residensiya- (png)tirahan, tahanan, residenciá, ribal- (png) kaagaw, kapang-agaw, kaatbang,

tucnangan manag-atbang, kaindig

residente-(png) macatúcnang, puluy-anan ribentador- (png) paputok, libintador, pabuto

resin- dagta, lagok riles- (png)daang-bakal

resitensiya-(png) tibay, tatag, lakas, kakayahan, rima- (png) tugma

resistencia, pagsukol rimarim- (png) diri, suklam

resolusyon, (png) kaisahang-pasiya riwara- (png) disgrasya, kaulawan

resorspul- (png) mapágparalan riwasa- (pu)masalapi, dato, kuwartahan

respeto- (png) galang, respectuán, galangan, rool- (png) disgrasiya, kaulawan

respecto, respetar, pagtahod, tahoray, tahod rumi- (png) kalat, bahid, batik, buling, yuta

responsable- (pu) maaasahan, maquibat rurok- (png) itutok, kaitaasan, tugatog, taluktok,

restawran- (png) kantin, kainan, kan-anan, tumoy, kinatumyan

karenderiya, karihan, risturan ruta- (png) rumbo, itiniraryo, dakong-puntahin,

resulta- (png)kinalabasan, bunga, agi, nadangatan, panawan, rota

risultado, salangpotan, sangpotanan rutin- (png) karaniwang gawi, naandan, rutina

retaso- (png) pinagtabasan, pinagputulan ruweda- (png) gulong, ligid

retinihin- (pd) pigilin, antalahin, bimbinin ruwina-(png) pinagkaguhuan, guho

retiro- (png) pamamahinga, pahilit, hunong

S



sa gitnâ (pu)- kahalubilo, kasama salikop (png)- anggulo, panig

sabáw (png)- sopas, salitâ (png)- gumawa, magtrabaho

sabí (png)- diga, bigkas salitaan (png)- usapan

sabíhin (png)- salaysay, ikwento salo (pd)- hulihin, sapuhin

sablay (png)- sala salo-salo (png)- kainan, bangkete

ságing (png)- saba salungat (png)- laban sa, labag sa

sagip (pd)- ligtas, tinulungan samahán (png)- kapisanan

sagót (png)- tugon, reply sambáhan (png)- Simbahan,

sagwa (pu)- pangit, walang ayos sambalílo (png)- sumbrero

sagwan (png)- good, gaod sambit (png)- sabi, bigkas, badya

sahod (png)- suweldo sanay (pu)- eksperto

sakim (pu)- timawa, kayamuan, matakaw, siba sandalî (png)- samantala, oras

sakít (png)- hapdi, kirot sandok (png)- tikbo

sakit (png)- karamdaman, disease, illness sanga (png)- sangay

saklaw (png)- sakop sangay (png)- sanga

saklaw (png)- suklop sangayon (pa)- payag

saklolo (png)- tulong, sapa (png)- batis, batisan

sako (png)- supot, langgotse sapagká't (pa)- mangyari, yamang, dahil sa

sakop (png)- saklaw sapát (pu)- tama na

sakunâ (png)- aksidente, kapahamakan saplot (png)- damit, kasuutan

sala (pu)- sablay sapot (png)- bahay-gagamba

salakayin (pd)- atakihin, halayin, lusubin sarado (pu)- pinid, sara

salamangka (png)- mahiwaga, kababalaghan saranggola (png)- buradol, guryon

salapî (png)- kuwarta, kuwalta, pera sari-sari (pu)- iba’t-iba

salat (pu)- kulang, wala sariwà (pu)- bago, kararaan, kalian lamang

salawál (png)- pantalon sástre (png)- mananahi

saligan (png)- batayan sauli (pd)- ibalik, ganti

saya (png)- palda, laylayan. sinko (pu)- lima

séda (png)- sutla sinkuwenta (pu)- limampo

segúro (png)- katibayan sinturón (png)- paha, bigkis

seis (png)- anim sinúlid (png)- hibla

selyo (png)- tatak sipá (png)- tadyak

sensitibo (pu)- maramdamin sipí (png)- salin, kopya

senyas (png)- tanda, pirma, lagda sipnayan (png) - matematika

sepílyo (png)- eskoba, brotsa sirà (png)- dumhan, pinsala, danyos

serbesa (png)- alak sisdlan (png)- lalagyan

sesenta (pu)- animnapu siyénsiya (png)- agham

setenta (pu)- pitumpo siyento (pu)- sandaan

siba (pu)- sakim, timawa, kayamuan, matakaw siyete (pu)- pito

sibuyas (png)- lasuna sópas (png)- sabaw

sigalot (png)- alitan, babag, away subok (png)- sikap, tangka

sigasig (png)- sigla sugal (png)- pakikipagsapalaran

sigaw (png)- hiyaw súgat (png)- samad, kapinsalaan

sigla (png)- sigasisg sugò (png)- embahador, kinatawan

siglo (png)- dantaon sukì (png)- kliente

sigúro (pa)- baka sakali, marahil, kayapala, sukláy (png)- palong

síko (png)- kodo, gitgit suklop (png)- saklaw

silang (png)- kapanganakan, kaarawan súlat (png)- liham, letra

silángan (pd)- subangan sulok (png)- anggulo, panig, salikop, kanto,

silangánan (pu)- taga-silangan, Oriental tabi

silíd (png)- kamara, kuwarto sumbong (png)- daing, tutol

silíd-tulugán (png)- silid-higaan sumpa (png/pd)- murahin, tungayaw

sílya (png)- upuan sundalo (png)- kawal

simbáhan (png)- sambahan sungay (png)- pansuwag

síming (png)- arte sunód (pd)- sundan, subaybayan

simula (png)- umpisa suwelas (png)- talampakan

sindak (png)- takot suweldo (png)- sahod

singáw (png)- usok

T

taad (ng tubo) (png)- pagpapasupling tabing (png)- kurtina kansel, telon, biyumbo,

taal (pu)- Katutubo, naitbo; angkin; likas,tunay panganglong, o pantakip

taan (png)- reserba, laan;palabis tabing (pu)- tawisi, hiwid, hiris; tagibang, ngiwi,

taas (png)- tayog, tangkad, layog; timbaw; tikwas, hilis

kamahalan; kabunyian; kadakilaan tabingi (pu)- tabingi

taba (png)- lusog; langis,grasa, sebo tabla (png)- kahoy

tabak (png)- itak, kampilan, gulok tabla (pu)- empate, patas; amanos

tabako (png)- sigarilyo tablaw (pu)- tahaw, bukaskas;tantad,bilad,lantad

tabad (png)- banto tableta (png)- pildoras,kapsula;selyo,papelito

tabal (png)- baog, matsora tabo (png)- bao o plastic

taban (png)- tangan, kapit, hawak tabol (png)- hilab

tabang (tubig) (png)- ilog, batis, poso tabon (png)- bunton, tambak, takip; pilapil

tabang (png)- walang lasa taboy (png)- pagpapaalis, bugaw, aboy

tabas (png)- anyo, hugis tabtab (png)- tapas,tapyas; tabas,

tabas (pu)- gapas, putol,tagpas, lagpas bakbak,lilok,kayas;sibak;dasdas

tabi (pd)- slis, layo, habi, urong tabugi (png)- kuyukot

tabiki (png)- dingding taburete (png)- upuan,likuman,istul

tabig (png)- siki, siko tadhana (png)- takda;batas,tuntunin,alituntunin

tabil (pd/pu)- masalita, daldal, satsat tadyak (png)- sipa

tagal (png)- laon, talaga (pa)- siyempre,tiyak,sigurado,tunay nga,oo

tibay,luwat,resistensiyal;tatag,tiis,agwanta nga, siya nga

tagas (png)- tulo,pawis,kayat,daloy talamak (pu)-

tagay (png)- inom,barik grabe,rendido,lipos,tigmak,tigib,nasugapa;

tagilid-hilig,killing,tagibang,tawisi,iwarang lupasay,laylay,handusay, dapa

taglay (png)- akibat, angkin, dala talambuhay (png)- biyograpiya

tago (pu)- lihim, kubli,lingid talampak (pu)-

tagos (pu)- lusot,lampas,lagos,taos,tagpos prangka,tapat,prangko,tahasan,harapan

tagpas (pu)- tigpas,gapas,tabas talangka (png)- alimasag,alimango

tagpi (png)- patse, tagni;tapal;katnig talas (png) -hayap,talim;talisik,talino

tagubilin (png)- talastas (pu)- batid, alam, talos, tanto

rekomendasyon,instruksiyon,direksyon;bilin talatag (png)- hilera,danay,hanay,pila

;pasabi talatinigan (png)- diksiyunaryo

tagumpay (png)- biktorya, talento (png)- dunong, talino, alam, apisyon

pananalo,pagwawagi;eksito tali (png)- lubid,leteng

tagunton (png)- talibas (pu)- pahilis, hiwid, hiris

paragraph,parapo;talataan,saknungan talibong (png)- punyal, daga, balara, dager

taguyod (png)- tulong, tangkilik, tangkakal talibugso (pu)- sagunson, talihabso

tahan (pd)- Tigil,hinto,humpay talim (png)- talas

tahanan (png)- talino (png)- talento, dunong, talisik

bahay,tirahan,urungan,tuluyan taling (png)- tanda,nunal,talihalat

tahas (pu)- talipapa (png)- pamilihan, tiyangge,palengke

tandis,tiyak;tuwiran;direkto,diretso;malinaw taliwas (pa)- tangi,maliban,eksepsiyon

tahaw (pu)- lantad,hayag;ayrelibre talo (png)- nadaig, supil, lupig

tahi (pd)- Sulsi talon (png)- lukso, lundag, igpaw, igtad

tahilan (png)- biga talsik (png)- tilapon, sabog;

tahimik (pu)- panatag,tiwasay,payapa,mahinahon tilamsik;pilansik;tabsik;tabsak,ilandang

taimtim (pu)- taus-puso,sinsero,tapat taltal (png)- kalog, alog; taktak,yugyog,ig-ig

taka (png)- mangha, gilalas talukap (png)- takip-mata, balok, talupak

takad (png)- batayan, salalayan,pundasyon,saligan talukbong (png)- belo, pugong, pandong, saklob

takad (pd)- Isalig,ibatay, isalalay talumpati (png)-

takal (png)- medida; sukat deklarasyon;diskurso;bigkas,resitasyon

takas (png)- puga, tanan,pagtalilis tamad (pu)- batugan, pabaya, pangkal, aligandero

takaw (png)- siba, kasakiman tambad (pu)- kita, litaw, labas, lantad, hayag,

takbo (png)- sibad,yagyag tampak

takda (png)- tambok (png)- umbok,bukol,ulbok

liksiyon;tadhana;limitasyon,taning,palugit tamlay (png)- panlalambot, pagkamaysakit

takip (png)- tuntong, tapon, pansaklob, tampal (png)- sampal, tapik, tampi

taklob, suklob tanan (pu)- madla, lahat, bala na, pawa

takipsilim (png)- dapithapon,agawdilim tanaw (png)- malas, masid, tingin, bista

takitaki (png)- diwa, tanda (png)- gulang, edad, marka,

gunamgunam,akal,banta,dilidili,hagap senyal;turno,ining

taklab (png)- bangan, baisa tangan (pu)- taban, taglay, hawak

taklip (png)- galos, gasgas, halas tangay (pu)- dala, dagit, daklot, sunggab;anod

taklob (png)- suklob,saklon,takip tanggapan (png)- opisina

takot (png)- pangamba,sindak tanghal (pu)- tampok, tanyag

taksil (pu)- palamara,sukab,traidor,lilo,kuhila tangis (png)- iyak

taktika (png)- pamaraan;istratehiya tangka (png)- banta, balak, nasa, pita,

tala (png)- nota,lista,ulat pakay,hangad, adhika

talaan (png)- listahan tangkas (png)- tali, bigkis,

talab (pu)- mabisa, pumpon,tungkos,kumpol;kamada

tangkay (png)- tikwas (pu)- hindi timbang, nakatuwad, baligtad

tatangan,hawakan,mango;uhay;tagdan tigang (png)-tuyo, tigam, tantang

tanglaw (png)- liwanag,ilaw;patnubay tigatig (png)- bagabag, balino, ligamgam,

tanikala (png)- kadena tigagal,abala

tanim (png)- halaman tigib (pu)- puno, apaw, lipos, puspos

taning (png)- plaso,termino,takda,tadhana, tipan tigil (png)- tugot, hinto, likat, humpay, pahinga,

tanod (png)- bantay tahan, himpil

tanong (png)- usisa, kuwestiyon, interogasyon tigok (png)- lagok, lunok, lulon

tanso (png)- tumbaba,bronse,kobre tila (pu)- animo’y,para,parang, wari, Anakin,

tanto (pu)- taho, batid, alam, tatap. Tarok, unawa, mandin, yata

intindi tila (pd)- Humupa, tumigil, humina, huminto

tanyag (pu)- litaw, bantog, balita, kilala, popular, tilamsik (png)- talsik,tilabsik

sikat tilapon (png)- ilandang, talsik

taob (pu)- tiwarik, dapa, tuwad, baligtad subsob, tili (png)- sigaw, palahaw, hiyaw, iyak, hagulhol,

balintuwad irit

taos (pu)- dalisay, tapat, wagas, taimtim, tilos (png)- tulid

lubos;seryoso timpalak (png)- paligsahan, kompetensya, kontes

tapa (png)- daing, tuyong karne timpi (png)- pagpipigil, hinahon, control

tapak (png)- yapak,apak timpla (png)- lahok, panghalo

tapakan (png)- tuntungan,yapakan tina (png)- pangkulay,anyil,tayum

tapal (png)- tagpi, tagni, patse,plaster tinag (png)- galaw, kilos

tapang (png)- giting, sahang tindi (png)- sidhi,; bigat, kalubhaan;tiim,lakas

tapat (pu)- marangal, loyal, sinsero, totoo, tindig (png)- bikas, kiyas, anyo;tayo, tikas, asta

tunay;ganap tingga (png)- plomo, estanyo

tapis (png)- tapi, bahag, sarong tingin (png)- tanaw, sulyap, masid, kita,

tapik (png)- dampi, kalabit, palo malas;sipat, silip;palagay

tapon (png)- pasak, takip, sumpal, siksik tinig (png)- boses, tunog, tingig, huni

tapos (pu)- wakas tipan (png)- tagpuan, sita; takdang araw,

tapyas (png)- ukab, tabtab kasunduan, kontrata, tratado

tarik (pu)- tayog, taas tipo (png)- anyo, hugis, istilo, itsura

tasa (png)- mangkok, baso tipon (png)- koleksiyon, ipon,akumulasyon

tasahan (pd)- tulisan tira (png)- buntal, suntok, bira, palo

tatak (png)- limbag,bakat,marka tiris (png)- piga, pisa, ligis

tatag (pu)- tibay tisa (png)- tsok, yeso

tawa (png)- halakhak,hagalhal,hiki titig (png)- tingin, tanaw

tawad (png)- palaya, absulusyon diskwento tiitk (png)- guhit,letra;inskripsiyon

tawag (png)- bansag tiwala (png)- pananalig,kumpiyansa,pag-asa

taya (png)- tantiya, kalkula, bintay, pusta tiyak (pu)- sigurado

tayo (panghalip)- kata, kami tiyaga (png)- sipag, sikap, sigasig

tayog (pu)- taas, tarikt tiyempo (png)- kumpas, indayog, ritmo, kadensiya

tela (png)- kayo, damit tolda (png)- kambas, tent, kampamento

tesauro (png)- talahulugan tono (png)- himig

testigo (png)- saksi totoo (pu)- tunay, tapat

testimonya (png)- patunay, patotoo, patibay trabaho (png)- gawain, hanapbuhay, propesyon

tibay (png)- tatag, tagal, lakas trapo (png)- basahan, pamahid,pamunas

tibok (png)- pulso, pintig,kislot,kimbot trato (png)- kasunduan, kasulatan, kontrata

tibong (png)- taas, tarik, tayog trono (png)- luklukan

tikal (png)- pamitik, pamamanhid, pagod, pagal tropa (png)- barkada, pulutong

tikas (png)- tindig, bikas, hugis, gilas, kiyas, asta tsismis (png)- satsat, daldal, sitsit

tikim (png)- subok, simsim tsuper (png)- drayber

tiklap (pu)- bakbak, tuklap, luknap, ukab tubo (png)- sibol, supling;pakinabang, interes,

tiklop (pu)- tupi,lupi kinamulatan

tubog (png)- lubog, sugbo, babad tulong (png)- adya, saklolo, bayani; abuloy, ambag,

tugma (pu)- magkasundo, magkaayos usong

tugon (png)- pakli, sagot, sabat tumbok (pu)- tama, tukoy, diretso, eksakto; dutdot,

tukayo (png)- kapangalan, kalagyo, kasangay, duro, sundot;karambola

kangalan tumpak (pu)- husto, wasto, tama,dapat

tuklap (pu)- bakbak, tiklap, tanggal, ukab tunay (pu)- totoo,positibo,aktuwal

tuklas (png)- diskubre, pagtanto, malaman, mabatid tunog (png)- alalad, taginting, ingay

tukso (png)- biro, panunudyo, siste; hibo, sulsol, tupi (png)- yupi, tiklop, lupi

tentasyon turo (png)- aral, aralin, liksiyon, akay, payo, tunton

tuktok (png)- pukpok, katok, bumbunan tusok (png)- tinig, sundot, turok

tuldok (png)– punto, tudlok tutol (png)- kontra, salungat, laban

tulig (pu)- tuliro, lingming, lito, nataranta, tulingang tuwa (png)- galak, lugod, saya, ligaya

tuligsa (pd)- punahin, atakihin tuwad (pu)- balintuwad, tungo, lungangi

tulin (png)- dalas, bilis, hagibis tuwid (pu)- diretso, tiyak, tahas

tulog (png)- idlip, himlay



U

ubak (pangngalan) – balakbak ukod (pang-uri) – yukod, uko, yuko

ubad (pangngalan) – dote, bigay-kaya; panhik, pasunod ukol (pangngalan) – sadya; marapat, dapat; tungkol, hinggil

ubahob (pangngalan) – pumigasyon, suob, pausok ukyabit (pangngalan) – pagkapit, paglalambitin,

ubas (pangngalan) – gugo ulahipan (pangngalan) – alupihan

ubod (pangngalan) – sentro; kaibuturan; buod; sustansiya, ulak (pangngalan) – ikitan, kidkiran, puluputan, pulunan;

kahalagahan karete

ubod (pang-uri) – sukdulan; puno ulam (pangngalan) – biyanda, pagkain

ubos (pang-uri) – said, lipol, puksa, tapos ulang (pangngalan) – sugpo

ubra (pang-uri) – pwede, maaari ulap (pangngalan) – alapaap; lapulap

udlot (pangngalan) – igtad, ilag; tigil ulapot (pangngalan) – supot, pitaka

udyok (pangngalan) – himok, hibo, hibok, buyo, sulsol, ulok ulat (pangngalan) – paliwanag, report, salaysay, tups, kuwento

udyong (pangngalan) – duyo, punta, dulo ulaw (pangngalan) – liyok

ug-og (pangngalan) - uga ulay (pangngalan) – bulati

uga (pangngalan) – yugyog, ug-og, ugoy, liglig ulayaw (pangngalan) – pagtatalik, pagtatalamitam

ugak (pang-uri) – tunggak, tanga ulbo (pangngalan) – kural, banlat

ugali (pangngalan) – asal, kinagawian, tradisyon, katangian uldog (pangngalan) – pari

ugaog (pangngalan) – pagyugyog, uga, ug-og ule (pangngalan) – tela

ugat (pangngalan) – pinagmulan, pinanggalingan uli (pang-abay) – muli, ulit

ugit (pangngalan) – giya, timon ulik-ulik (pangngalan) – pag-aatubili

ugma (pangngalan) – armoniya, pagkakasundo; ugnay, ulila (pangngalan) – nag-iisa

sugpong ulinig (pangngalan) – pagkarinig

ugnay (pangngalan) – koneksiyon, relasyon, sugpong ulipores (pangngalan) – alipores, tuta, tauhan, basalyo

ugod (pang-uri) – kuba, baluktot uliran (pangngalan) – huwaran,

ugok (pang-uri) – estupido, tanga, tonto, ungas, hunghang, ulirat (pangngalan) – malay-tao, malay

hangal, gunggong ulit (pang-abay) – muli, uli

ugong (pangngalan) – hugong, dagundong, agang uliuli (pangngalan) – buhawi, alimpuyo

ugoy (pangngalan) – undayon, indayog ulo (pangngalan) – kabisera; titulo; pinuno

uhaw (pang-uri) – sabik ulob (pangngalan) – ningas

uhog (pangngalan) – plema ulol (pang-uri) – hibang, baliw, loko, sira-ulo, lunatiko

uk-ok (pang-uri) – dukit, ukit, uka ulok (pangngalan) – himok, hikayat, lamuyot; budyok

uka (pangngalan) – hukay, lambak, ukit, ukab, gatgat ulos (pangngalan) – pansibat, punturok, panundot

ukab (pangngalan) – kabkab, ukit ulpot (pangngalan) – pagsulpot

ukilkil (pangngalan) – giit, pilit, usisa ultaw (pangngalan) – pagdating, paglitaw, pagsulpot

ukit (pangngalan) – ukab, uka, kutab ultimatum (pangngalan) – pasya

uklo (pang-uri) – nakayuko, yukod, uko, uglo ultimo (pang-abay) – kahuli-hulihan, katapusan, huli, pinal

uko (pangngalan) – yukod, pagyuko ulupong (pangngalan) – ahas

ulyabid (pangngalan) – bulati tiwa, solitarya unlak (pangngalan) – pagbibigay, pakundangan,

ulyanin (pang-uri) – makakalimutin pagpapahinuhod

ulyaw (pangngalan) – alingawngaw, alalad, alatlat uno (pangngalan) – isa

umaga (pangngalan) – bukang-liwayway unos (pangngalan) – bagyo, sigwa

umang (pangngalan) – patibong, bitag, silo, daya unsik (pang-uri) – maliit, katiting

umangan (pandiwa) – tutukan, puntiryahin unsiyami (pang-uri) – puril, sawi

umano (pandiwa) – sinabi untag (pangngalan) – paalaala, ungkat

umbok (pangngalan) – bukol, tambok; ulbok; umbong untay (pang-uri) – tursido, pilipit

umedad (pangngalan) – kahalumigmigan, kaumiduhan unti (pang-uri) – kaliitan, unsik, katiting, munti

umedo (pang-uri) – basa-basa, malagihay; halumigmig untik (pang-uri) - muntik

umid (pang-uri) – di-makapagsalita, tahimik untog (pangngalan) – umpog, bangga

umildad (pangngalan) – pagpapakumbaba untol (pangngalan) – udlot, tigil, hinto

umilde (pang-uri) – mapagpakumbaba; hamak, mababa unton (pangngalan) – pitaka

umilyasyon (pangngalan) – panghihiya, paghamak untos (pangngalan) – hupa, bawas, tila, hulaw

umis (pangngalan) - ngiti unyon (pangngalan) – pederasyon, liga

umog (pangngalan) – bugbog, dumog, hambalos uod (pangngalan) – ulay, uhod

umor (pangngalan) – balantong, patawa uom (pangngalan) – bangungot

umpis (pang-uri) – kuyumpis, impis, hupyak, kupis upa (pangngalan) – bayad, renta

umpisa (pang-uri) – simula, pasimula upakan (pandiwa) – bugbugin, awayin, sabakan

umpog (pangngalan) - untog upang (pangatnig) – para

umpok (pangngalan) – grupo, lipon, tipon, barkada, pangkat upasala (pangngalan) – pagmumura, alimura, pandurusta,

una (pang-uri) – primera, pinakamaaga insult

unan (pangngalan) – dantayan, abrasador upat (pangngalan) – sulsol, udyok

unano (pangngalan) – pandak, punggok upaw (pang-uri) – kalbo, panot

unat (pang-uri) – banat, bintad, diretso, tuwid uplak (pang-uri) – dayukdok, hayok, gutom

unawa (pangngalan) – batid, alam, intindi, watas upo (pandiwa) – likma, lumikmo, lumuklok

unawain (pandiwa) – intindihin, alamin, tarukin, tantuin upod (pang-uri) – pulpol, gasgas, gastado

unay (pangngalan) – paghihinguto upuan (pangngalan) – silya, likmuan, luklukan

unda (pangngalan) – arastre, remolke urali (pangngalan) – udyok, upat, sulsol

undap (pangngalan) – andap, kisap, kurap urang (pangngalan) – istaka, tulos

undayon (pangngalan) – ugoy, indayog; undok, tayon urangutan (pangngalan) – gorilya

undok (pangngalan) – tayon, undayon, indayog uri (pangngalan) – klase; klasipikasyon

undot (pangngalan) – udlot urira (pangngalan) – siyasat, usisa, siyasig

ungag (pang-uri) – tunggak, ulol, hangal urit (pang-uri) – kulit

ungal (pangngalan) – ungol, ngalngal, angal urong (pangngalan) – kundot

ungas (pang-uri) – tanga, estupido, ignorante urong (pandiwa) – atras

unggo (pangngalan) – unggoy, tsonggo, matsing uroy (pangngalan) – kutya, libak, turya

ungi (pang-uri) – tikwas, kibang usad (pangngalan) – gapang, isod, hilahod

ungkat (pangngalan) – untag banggit, usisa usap (pangngalan) – salitaan, pulong, miting, pag-uusap

ungol (pangngalan) – angil, ngalngal, ingit, angal usapan (pangngalan) – trato, kasunduan

ungos (pangngalan) – lambi, sungki, tungki, usli, higit, usapin (pangngalan) – litigasyon

lamang usisa (pangngalan) – ukilkil, pagtatanong, pagsisiyasat,

ungot (pangngalan) – anas, bulong imbestigasyon

unibersal (pang-uri) – pangkalahatan, pandaigdig, panlahat uslak (pang-uri) – hangal, tanga, tunggak

unibersidad (pangngalan) – pamantasan usli (pang-uri) – usbong, umbok, tungki

uniberso (pangngalan) – sansinukob, daigdig, mundo uso (pangngalan) – moda, palasak, kalakaran

unidad (pangngalan) – pagkakaisa, pagkakasundo usog (pangngalan) – kabag, tabol

unika, uniko (pang-uri) – bukod-tangi usok (pangngalan) – aso, singaw

unipikasyon (pangngalan) – pag-iisa, pagbubuklod, usos (pangngalan) – dausos, dulas, dausdos, luslos

pagsasama-sama usura (pangngalan) – pagpapatubo

unipormado (pang-uri) – magkakatulad, magkakapareho usurpasyon (pangngalan) – pang-iilit

unipormidad (pangngalan) – pagkakapareho, pagkakatulad, utab (pangngalan) – kutab, akab, lukad, ukab

pagkakaparis utaba (pangngalan) – pagpopospon, pagpapaliban

unlad (pangngalan) - progreso utal (pang-uri) – bulol

utang (pangngalan) – bayarin, sagutin, kuwenta utos (pangngalan) – atas, mando, orden, mandato

utas (pangngalan) – tapos, lutas, yari utot (pangngalan) - lagumpit

utdo (pangngalan) – kitid, ikli, igsi; utod utuin (pandiwa) – tuyain, ululin

utero (pangngalan) – bahay-bata utusan (pandiwa) – atasan

util (pang-uri) – maykagamitan, magagamit uwi (pandiwa) – balik

utol (pangngalan) – kapatid uyad (pangngalan) – bagal

utong (pangngalan) – tetilya, tsupon, pasusuhan uyam (pangngalan) – paghamak, kutya

V

W

wagas (pu)- tunay, puro, dalisay, busilak; tibubos; sumaburayray, sabuyan; ligwakan (ng

malinis; lubos, taganas; ganap; lantay; tubig); tumilamsik; pumilansik; umagwa,

walang halo; tapat, kapala; matimyas; totoo, lumigwak; bumuluswak; kumamboy (sa

taos, matapat; lansak, taimtim, taos-puso, tubig), sumagapak; lumagpas (s a tubig);

sinsero, matimyas; hindi mapagkunwari, lumampok (sa tubig); tumambog, tumimbog

hindi balatkayo. (sa tubig, sumagapak, tumabsak,

wagayway (png)- hayuhay; salipadpad, wasiwas, maglagusaw, maglabusaw (ng tubig).

pagaspas; pintig, sasal, kaba, tahip; kaba; wagwagin (pd)- anlawan, banlawan, pagasan,

komosyon, kaunting gulo; distorsyon; alon, luglugan; hughugan; hawhawan, waswasan.

kulot; liboy; pag-ugoy, indayog; pag-alon, Wahi (png)- antas ng pagkakalayu-layo o

daluyong; galaw, osilasyon. pagkakalapit-lapit ng mga datos (data);

wagi (png)- tagumpay, panalo. paghihiwa-hiwalay sa mga component parts

waglit (png)- mintis, pagmintis, pagdaplis, pagsala ng isang complex wave; paghihiwa-hiwalay

(sa puntirya); pagpaltos; kabiguang makita, ng mga kulay ng sinag ng liwanag,

makamit, makuha, maabot o masalo); suspensyon (mga nakalutang na maliliit na

binibini; dalaga, dalagita, dalaginding, bagay sa likido, gas o solid).

soltera. Wagwagin (pd)- yugyugin, giwangin, luglugin,

wumaglit (pd)- magmintis (sa puntirya); kumabyos; kalugin; alugin, iligin, paligpigin, tigtigin,

dumaplis, hindi sumapol o tumama; sumala, tagtagin; ag-agin; ug-ugin, ig-igin; ugain;

pumalya, pumalpak, pumaltos, magkabisala, wagwagin, tagtagin; taktakin, itaktak,

sumablay, lumihis, magsalupirit; hindi idakdak; pagpagin, yamutmutin, yutyutin,

makaabot; hindi makasalo, makasapo o yumutyo t; mangaliglig, mangiliglig;

makakuha; hi ndi makakita o maka-intind, mangaog, mangatal, manginig, mangaykay;

mabigo; bmalda, umabsen, makaligtaang paligpigin, pilingin, pumilig-pilig, kalugin;

isali o gawin; hindi maisama o magaw, pagpagin, pumagpag; tigtigin; iwagawang,

magpalampas; palampasi, maiwanan ng yanigin, iwaswas; guluhin, intrigahin;

(miss the bus, halimbawa), makailag, balasahin; papanghinain ang loob; ikaway,

makaiwas; maisip o maalala; hanap-hanapin; ibanta, iamba (ang kamay); makipag-

mangulila sa (isang tao); iwala; ilagay sa daupang palad, makipagkamay, kumamay,

maling lugar o lagayan; ibunton o ituon sa kamayan; paspasin; makawala,

mali. makahulagpos; pag-alunin (ang tono o

wagwag (png)- pagyanig, lindol; pakikipagkamay; boses);

panginginig, pangangatog, pangangaykay; wakas (png)- wakas, tapos, katapusan; punta, dulo,

pag-alog, pagyugyog, pagluglog; pagkalog; duluhan; bingit; hangganan; kamatayan;

pagwagwag, pagyutyot; panggugulo; pagkasira, pagkapugto, putol; pagkakapatid

pambabalasa; pag-amba; pagpagpag; bitak o pagkawasak; pakay, layon, layunin; ang

sa bato; bitak sa kahoy, sandali, iglap tinutumbok, tinutungo o pinupuntahan;

(slang); trill (sa music); pinaghalong gatas at kinahantungan, hantungan, kahihinatnan,

sorbetes na inalog o binate; uri ng pang-atip resuta, kinalabasan; pangharang (book

o pambubong sa mga kamalig. ends); parte, dako, bahagi, panig; adj. -nasa

wagwagan (pd)- magsaboy, tumapsak, umalagwak, dulo, pinal, dulo, pandulo; pangwakas,

bumulwak, pumisik, isaburayra, terminasyon, limit, paghinto, pagkakasibak

o pagkakaalis (sa trabaho); pagtigil, kalahating nota, bimol; eksakto, sabi sa oras;

pagwawakas; kinahantungan, kinalabasan, walang ipinagbago, iyon at iyon din; pare-

bunga, resulta; dulo ng salita o katag. pareho ang tono (sabi sa boses); pare-pareho

wakasan (pd)- tapusin, putulin, wasakin; sirain, ang dilim (sabi sa dibuho); maigting ang

masira; iguho; mamatay, masawi; pagkakatali, walang lundo; sabi sa layag;

magwakas, matapos; utasin, tapusin; yariin, adv.- padapa, pahiga, pabuwal; lubu san,

pinlakin,; ubusin; barnisan o pinturahan; todo-todo; ganap; mas mababa ang tono,

pakintabin, pagandahin; magtapos (ng pag- bimol; walang pataw na tubo (interest); v.-

aaral); makatagpos; huminto, ihinto; patagin, ibaba ang nota nang kalahati.

ipagpaliban; magsara; magkasundo; walang amoy (pu) – walang samyo o halimuyak.

maghinuha; maghaka, mag-akala; magkuro; walang anuman (pu) - malugod na tinatanggap;

magpasya; mapilitan; maoblig, itigil. kasiya-siya, kaaya-aya; sagot sa thank you

wakwak (png)- -punit, pilas, bilay, gahak, gaak, (you're welcome -walang anuman);

gato, gawa, tastas, laslas; luray, lasog; walat, biyenbenida; malugod o maayang

warat; lusay, sabog, sira;, hati; lapak, luray; pagtanggap; pag-estima o pagpapatuloy sa

nawindang, windang, munghay, gapak, bisita; pagsalubong; pagbati, pagsalubong,

gabak, pigta, waak, waang. pagkalugod.

Wakwakin (pd)- pigtalin, bigtalin, bigtasin, walang awa, adj.- hindi makatao; malupit,

gahakin, gahiin, wakwakin, wasakin, mapanakit; barbaro, brutal; hindi kaanyo ng

punitin, islasin; lagariin nang paayon sa tao; mala-halimaw, makahayo; walang

granahe; ipakita o sabihin nang pabigla, habag, walang puso; tampalasan, imbi,

ibulalas; kumilos nang mabilis at marahas; buktot, buhong; masama; balakyo; mahayap,

manuligsa; bumatikos. masangil.

waks, n.- pagkit; tutuli (ear wax); floor wax; walang bahala (pu)- hindi namumuroblema;

balyena (wax na ginagawang kandila); masaya; walang pakialam sa mundo; may

paraffin; usang (ng kandila); v. -lagyan o ugaling bahala na; mapagwalang-bahala;

pahiran ng wax; lumaki, lumakas, dumami; laya, layaw.

tumindi; mas bumilog, mas lumiwanag (ang walang bahid (pu)- tunay, puro, wagas, dalisay,

buwan); mas maging. busilak; tibubos; malinis; lubos, taganas;

wala, adj.- sero, nulo, butata; awan (Ilokano); ganap; lantay; walang halo; tapat, kapala;

bakante, basyo; hikahos sa, kulang o kapos matimyas; teoretikal; banal, birhen;

sa; salat, gahol. inosente; walang alam, walang malay,

walang, n.- aksesorya, apartment; bagay o bahaging walang muwang, walang mukat; walang

patag; lupang latian; bahura; kahong malak, walang kasalanan, malinis; walang

paminhian; palad (ng kamay); impis na kinalaman, hindi kasangkot; walang iniisip o

goma ng sasakyan; sapatos na mababa ang binabalak o naidudulot na ma kakasama o

takong; notang mas mababa nang kalahati; makapipinsala; madaling paniwalain;

adj.- mayapa (ang la sa); sarat, pango, mapaniwalain; hindi sanay; payak, simple,

pangod, dpa, sungadngad (sabi sa ilong); walang pakunwari; paslit, musmos.

nibelado, sapad, impis, kupis, lapad, sapad, walang basehan (pu)– walang sustansya, walang

kuyumis, hipak, humpak, pipis; pisa, pisat, saysay o katuturan.

tapil, dapil, dapilpil, pilpil; paril (sabi sa walang bisa (pu)–walang epekto, dulot, silbi,

isang panig ng ulo); patag, planado; agpis, resulta o kinalabasan; walang

alipapa, talipya, papa; mababa (ang kinahahantungan, impluwensya; walang

takongsabi sa sapatos; lupaypay, plastado, kaganapan, pagkakasakatuparan o

nanglata, bagsak ang katawan; deretsahan, pagsasakatotohanan; walang dating,

tahasan; pirmis, hindi pabagu-bago (sabi rata impresyon, kahulugan o ibig sabihin.

o presyo); walang lasa (sabi sa alak); walang walang galang (pu)-bastos, garu-garo, walang

latoy hindi nakakasabik; impis, plat, walang galang o respeto; walang pitagan o modo;

hangin; mabagal (ang benta); matumall; sungayan, hagahal, tampalasa; primitibo,

walang lalim; hindi makisap sabi sa pintura; hindi sibilisado; aba, mababa ang antas;

mababa kaysa sa nasabing nota ng garapal, bastos, galawgaw, kangkarot,

walang galang, brusko; hindi pulido o humpay; sagasa, todotodo; subung-subo,

mahusay ang pagkakagawa; kamas-kamas, walang taros, walang puknat, walang gatol.

garu-garo; barabara; humigit-kumulang, t walang kakayahan (pu)- walang kakayahan;

inatantya; masigla at malakas; malupt, walang kapangyarihan, hindi karapat-dapat;

matindi; disintunado, diskordant; salaw, kulang sa mga katangiang kinakailangan o

salagawsaw, garu-garo, barumbado; pangit kinikilala ng bata; kakulangan ng karanasan;

ang asa, kapaslitan, kabagituhan; kamuraan.

walang habas (pu)- walang kumokontrol, walang kamatayan (pu)- imortal; walang

pumipigil, rumerenda o humahawak; kamatayan, walang hanggan ang

natural, likas; walang ingat, bulagsak, kabantugan; hindi nasisira o nawawasak;

burara; busalsal, buhalhal, buhanghang; hinggil sa imortalidad.

pabaya; halaghag, madaskol, padaskul- walang kapantay (pu)- hindi mapantayan; hindi

daskol; padalus-dalos, aruhado; walang magaya; hindi maparisan; walang katapat,

pagpapahalaga o pakundangan; walang walang kapara; walang kaparis, walang

habas; rebe-rebe, sige-sige, bara- bara; kapantay; namumukud-tangi.

alisaga; walang hinahon; banda. walang kaparis (pu)- walang kapantay; walang

walang halaga (pu)- walang silbi, walang dangal, katapat; walang kasuka, PEERLESSNESS

hamak; inuti, walang katuturan. n..

walang handa (pu)- hindi handa; walang gamit walang kasalanan (walang sala) (pu)- inosente;

pagdating ng kagipitan; walang inihanda walang alam, walang malay, walang

(impromptu); hindi preparado. muwang, walang mukat; walang malak,

walang hanggan (pu)- panghabang panahon; walang kasalanan, malinis; walang

walang simula at walang wakas; hanggang kinalaman, hindi kasangkot; walang iniisip o

sa kabilang buhay; awangganin walang binabalak o naidudulot na ma kakasama o

limitasyon; napakalaki at hindi mabilang; makapipinsala; madaling paniwalain;

walang katapusan, walang puknat, walang mapaniwalain; hindi sanay; payak, simple,

humpay, walang tantan, walang hinto, walang pakunwari; paslit, musmos, n.- taong

walang patid, walang tigil; walang inosente o walang kasalanan; taong

hangganan, hindi matapus-tapos; dugtung- madaling papaniwalain; batang paslit,

dugtong; kabit-kabit, kawilkawil; hugpung- musmos.

hugp ong, sugpung-sugpon.; walang kasama (pu)- nag-iisa; solitaryo; bugtong;

magpasawalanghanggan; walang hanggan; nangungulila; solo, nagsosolo; adv.- lamang,

sa lahat ng panahon; kaylan man, lang.

magpakaylan man. walang kasarian (pu)- neutral, balaki; hindi babae

walang hiya (pu)- walang-hiya, bastos, walang o lalake, walang kasarian, asog; hindi active

galang; walang modo, walang pakundangan; o passive (sabi sa pandiwa); walang

hindi nahihiya; makapal ang mukha; pinapanigan, neutral.

matapang ang apog; balat-kalabaw. walang katapusan (pu)- walang puknat, walang

walang hugis (pu)- walang tiyak na hubog o anyo o humpay, walang tantan, walang hinto,

pigura; tagibang, hindi pantay o balanse ang walang patid, walang tigil; walang

anyo; malayo sa, o wala sa hubog, anyo o hangganan, hindi matapus-tapos; dugtung-

porma, alangani. dugtong; kabit-kabit, kawilkawil; hugpung-

walang humpay (pu)- masagansan; sapin-sapin, hugp ong, sugpung-sugpon.

sunud-sunod, dugtung-dugtong, sagadsad; walang katumbas (pu)- hindi matutumbasan ng

abut-abot, walang puknat, walang tugot, salapi; nakakalibang, nakakatwa o balintuna.

walang gatol, walang humpay, walang tigil, walang katuturan (pu)- walang kabuluhan; walang

walang putol; paulit-ulit, puspusan, sigida, kahulugan; walang kapararakan; hungkag,

sigidahan, masinsin, masansan, tuluytuloy; ampaw.

singlakas ng dati; hindi humupa o humina; walang kayamanan (pu)- namumulubi,

walang hinto, walang tigil, walang lubay, nagdaralita, nagdarahop, naghihikahos,

walang tugot, walang tantan, walang nagsasala

walang narating (pu)- hindi kumpleto o hindi buo ng electron beam, patuwid na patungo sa

ang pagkakagawa; bitin, kulang sa husay o cathode ray tube; mahabang sagwa,

kagalingan; hindi pa pino ang galaw; garapal sweepstakes; patikwas ng gaod o balo.

pa, galawgaw, garu-garo pa.

walang pagasa (pu)- walang pag-asa; malab, hindi walo (pu)- walo; otso; n.- bagay na may

na mapagaling, wala nang lunas; imposible, walong sangkap, parte, miyembro o piyesa,

nakakadiskora, halimbawa: kotseng de-otso ang makina;

walang pagsisisi (pu)- walang awa; walang budhi, adj.; pron..

walang puso, malupit. walumpu (png)- otsenta; adj.; pron..

walang puso (pu)- walang puso, walang awa, warat (pu)- nabulabog, nakakalat, kalat; laganap;

walang habag, malupit; walang kalatuylatoy nakasaburayray; naglisaw-lisaw, hambalan.

o damdamin; malamig (ang pakikitungo, wari (pakiramdam) (png)- pangitain, babala,

hindi taos sa puso. merida, hiwatig; kutob, badya, agwero,

walang sala/walang kasalanan (pu)- inosente; premonisyon, pangamba.

walang alam, walang malay, walang wasak (pu)- basag-basag, pira-piraso, tagni-tagni;

muwang, walang mukat; walang malak, pilit na pilit, maski pamali-mali; papatlang-

walang kasalanan, malinis; walang patlang, pauntol-untol; pautal-utal

kinalaman, hindi kasangkot; walang iniisip o (halimbawa: broken speech); paudlot-udlot,

binabalak o naidudulot na ma kakasama o hindi panay o tuluy-tuloy; kulang; paiba-iba;

makapipinsala; madaling paniwalain; hiwa-hiwalay, putul-putol, may putol, putol

mapaniwalain; hindi sanay; payak, simple, basag, sira, hindi gumagana; windang,

walang pakunwari; paslit, musmos. lugami, talunan, naaba; wasak, nabaling hat,

walang tinatanaw na bukas (pu)- walang pag-asa; bangal, gapak, lasog, larot, durog, lagot,

malab, hindi na mapagaling, wala nang bali, linsad, durog (halimbawa: bibinga

lunas; imposible, nakakadiskora. (broken pieces of pottery); hindi natupad

wala sa loob (pu)- walang pakialam sa mundo; (broken promises, halimbawa); nasira,

malamig ang pakikitungo, malatuba; hindi nalabag (sabi sa pangako); disorganisado;

nababahala o nagpapahalaga; wala sa loob. puta-putaki baku-bako, lubak-lubak,

wala sa panahon (pu)- wala sa oras o panahon; hukayhukay, hindi pantay, bugkulbugkol;

alanganin ang dating; adelantado; napaamo (sabi sa hayop); napahina, pagod,

masyadong maaga (ang dating); sala sa pagal, lupaypay.

panahon. wasakin (pd)- wasakin, mangwasak, buwagin,

walay (pd)- ihiwalay; gawing solo o nag-iisa; mambuwag; gibain, manggiba, salantain,

ilingid o itago sa paningin ng iba. manalanta, manalasa, gutayin, gumutay,

walis (png)- walis; palis; paspas, pagaspas; uri ng manggutay, durugin, mandurog, lansagin,

halaman manlansag, lagumin, lumagom o lamunin

walis (pd)- walisin, walisan; palisin; palisan; (ng apoy), mani ra, sirain; patayin; gawing

kumaladkad nang magaan o marahan; walang silbi, waratin; mangwarat, igupo,

paraanan nang waring pahaplos; maantig, manggupo, ilugso, manlugso, windangin,

antigin, umantig; wasakin, paalisin, mangwindang, pasabugin, magpasabog,

palayasin; kumalat, lumaganap; gumalugad; pilapisin, manilapis (ng pananim); piyapisin,

suyurin; kayurin ang kalaliman (ng dagat); maniyapis; walatin; lipulin, talunin, gapiin;

manalo sa bwat yugto ng timpalak o puksain; gunawin; paguhuin.

paligsahan; manalo nang malaki ang wasto (pu)- tama, wasto, tumpak, akma; tugma;

kalamangan; lumamang ng malaki sa angkop; walang mali, walang daplis, sala o

eleksyon; umihip (sabi sa hangin); dumaan o mintis; totoo, nararapat; v.- iwasto, ituwid,

kumilos nang mabilis o maringal; itumpak, ipahinuhos, iakma, itama;

kumambang; n.- pagwawalis; hagod, abot, pagalitan, sermunan o pagsabihan upang ma

saklaw, sakop; palikong daan, kurbada, pabuti (mabago ang ugali,

kurba; pagkaalun-alon o kulot (ng buhok); halimbawa);retokehin, kumpunihin, ayusin;

kaminero; tagalinis ng pugon; pinagwalisan; tsekan.

ang pinanalunan; panalo; pirmes na galaw

wastuin (wastuhin) (pd)- itama, gawing tama, akma interes (fond of); iniingat-ingatan, (my

o tugma. fondest dreams, halimbawa); haling sa;

watak (png)- kaguluhan, pagiging magulo ng mga nawiwili sa; n. -likod o background ng

bagay; kalituhan; magulong gayak o disenyo sa lace; pundasyon, basehan,

pananamit; v.- guluhin, paguluhin; saligan, pamatagan; n.- kasiyahan,

palaganapin, isabog, isambulat, ilagom; satispaksyon; pagsasakatuparan ng gusto;

ikalat, magkalat, kumalat; maglanip (sabi sa reparasyon; pagtitika; pagsisisi;

sugat); i-unat, unatin (spread out); ikagkag kompensasyon sa pinsala; bayad-pinsala;

(spread out), sabi sa pakpak; ihagayhay (ang katubusan; pagpupuno (sa kasalanan o

butil na pinatutuyo); iladlad, magladlad; kakulangan); bagay na nagb ibigay

ibuka, ibukaka; ibukadkad, ibitadtad; kasiyahan; katuwaan, kasayahan, saya; laro,

hataking palayo; maglayu-layo; ipahid, paglalaro, pagbibiro; siste; libangan,

pahiran; ipabatid; ipaalam; palaguin; dibersyon, aliwan; adj.- nagbibigay-saya.

palakihin, pada lasin, palaganapin; wika (png)- lengguwahe, wika; pananalita; paraan

palawakin; n.- pagbabalita; lawak, abot layo; ng pagsasalita, paraan ng

rantso o lupaing ari ng isang tao; mantel; pakikipagtalastasan o pag-uunawaan ng

takip ng muwebles; pagkaing nakahain sa dalawang tao, bagay o hayop; partikular na

mesa; mantikilya, palaman, atbp.; buong programa sa computer; linguistics; talatag o

kaliwa at buong kanang panig ng dyaryo o pagkakahanay-hanay ng mga salita

magasin na okupado ng , sang lathalain o (wording) ngisang dokumento; diyalekto;

anunsyo; dipirensya o agwat ng dalawang salita, pananalita o pagpapahayag;

numero, kantidad o halaga pagsasalita, pananalita, sambitla; bokadura;

watak-watak (pu)- nabulabog, nakakalat, kalat; diga, diskarte; pagsasabi, pagsasakataga;

laganap; nakasaburayray; naglisaw-lisaw, pamumutawi sa bibig; ang namumutawi sa

hambalan. bibig, sabi, salita, usapan, kumbersasyon,

.watawat (png)- bandera, watawat, bandila; pag-uusap, talumpati, diskurso; k opya ng

estandarte; uri ng halaman: palawis, talumpati; estilo o paraan ng pagsasalita.

pabuntot ng nota; barko ng almirante; parte wikain (png)- kasabihan; kawikaa, adahe;

ng dyaryo na naglalaman ng pangalan nito, kasabihan, kawikaan, salawikain.

sa unang pahina; pamandera ng dyaryo; windang-windang (pu)- wasak, windang, gulanit,

sagisag, simbolo, tanda, palatandaan, tatak, punit, warat, gusgusin, gutay-gutay, luray;

marka, tsapa, emblema; alakbat, akibat, v.- past participle ng tear; adj. -punit, pilas,

disenyo; larawang nagbibigay ng aral sa bilay, gahak, gaak, gato, gawa, tastas, laslas;

pamamagitan ng motto o kawikaan. luray, lasog; walat, warat; lusay, sabog, sira;

watot, slang for asawa (png)- kabiyak, asawa; kung wakwak, hati; lapak, luray; nawindang,

babae: maybahay; ina ng mga bata, ginang, windang, munghay; v.- pigtalin, bigtalin,

misis; esposa; kung lalake: tao, lakay, bana, bigtasin, gahakin, gahiin, wakwakin,

ama ng mga bata, mister; esposo. wasakin, punitin, islasin; lagariin nang

wawa (png)- saog, batis, aspa; ilug-ilugan, paayon sa granahe; ipakita o sabihin nang

saluysoy. pabigla, ibulalas; kumilos nang mabilis at

welga (png)- pag-alis o paglayas (tanda ng protesta marahas; manuligsa; bumatikos; n.- gapak,

o pagtutol); v. -aldabisin, hatawin, birahin, gabak; punit, pigta; -Sumalangit Nawa (ang

paluin, bambuhin, upakan, tamaan, kanyang kaluluwa), gahak, gabak, wakwak,

patamaan; pukpukin; dunggulin, bungguin, waak, waang; paglalagari; uri ng lagare (rip

salakayin, atakihin; lusubin. saw); balasaw.

weyter (png)- serbidor; bandehado, salver. wisik (wilig) (pd)- wisikan, magwisik, wiligin,

wido (png)- talino, talisik, hilig, galing, kakayahan, ispreyan, hilamusan (ng pintura); n.- wisik,

abilidad; kaakmaan; inklinasyon; wilig, tabsing, isprey; atomizer; wigwigan,

kaangkupan. wisikan; budburan, ibudbod, ibulabod,

wili (pd)- magpasarap; masarapan; maaliw, bulaburan; umambon, umatik-atik; pumatak-

maligayahan; makinabang, mamunini; patak; pumisik-pisik; n.- wilig, wisik, atik;

masiyahan;adj.- mapagmahal; may hilig o ambon; pisik, bulabod, budbod.

wumagayway (pd)- maghayuhay, humayuhay, magwagayway; iwagayway, ipagaypay;

sumalipadpad, iwasiwas; pumagaspas; pumagas; bumati (sa pamamagitan ng

pumagakpak; pumintig (puso), sumasal, pagkaway); ipagaspas, pumagaspas; umalon,

tumahip, tumibok nang mabilis; kabahan, umalun-alon; maging maalon o kulot (sabi

kumaba; masabik, maging hindi mapakali; sa buho k); kulutin, ikulot

kumaway; ikaway, iwasiwas,

X

Y

yabang, png., kahambugan, kapalaluan, yamutmot, png., basura, sukal, layak, yagit,

pagkamataas mutmot

(yabang) – mayaang, pu., ambog, palalo yanig, png., uga, alog, lindol, kalog, yugyog

yabo, png., maligat, makunat, maganit yano, png., payak, simple

yabong, png., labay, lago, lamba yantok, png., ratan, uway, bihiko ; tumalula,

yakag, png., kayag, yaya, aya, anyaya, kumbida, ubakan, palasan

imbitasyon yanga, png., paso, masetera

yakap, png., abraso; yapos, akap yangkaw, png., hakbang

(yakis) – pagkayakis, png., pagtatagis, pagbaaka, yangot, png., balba, bungot

tagis; paghahasa; pagkiskis, pagkuskus; yangutngot, png., langutngot

pang-aayaw-ayaw yangyang, png., darang, dangdang, bilad, ihaw,

yakyak, pu., lagas, pitas, pigtal; laglag tapa, halayhay

yakyak, png., pagka-gahasa ; inggit ; hili ; selos, (yao) – yumao, pd., pumanaw, namatay, lumayas,

panubigho yumaon, umalis

yaga, png., desestos, tapon, aksaya, retaso (yaon) – niyaon, pu., noon, niyan, niyon

yagang, png., nipis, kapayatan, kayayatan, lagod, yapak, png., apak, tapak, tuntong ; yuak ; baka

kalirang, yagong (yapaw) – yumapaw, pd., dagan, pumatong,

yagban, png., pagdaan, daan; ruta, pagruruta umibabaw, kumubabaw, umalapaw

yagit, png., sukal, yamutmot, basura, layak yapos, png., akap, lingkis, abraso

yago, png. (bot.) dagta, gata, katas, diyus yapyap, png., daldal, sitsit, ngakngak,

yagyag, png., trote, paso pagdadalahira, tsismis, satsat

(yama) – karayama , png., katot, kaibigan, yari, png., produkto; gawa, tapos, utas

kapalagayang-loob, kantutang-dila, katalik yari, ph., ito, ire

(yaman) – mayaman, pu., mariwasa, masalapi, (yari) – niyari, pd., tinapos, ginawa, inutas

mapilak (yasang) – kayasangan, png., pagkamagaspang

yaman, png., pagka-mayroon, pagkamapilak, yasyas, png., pinagkayasan, pinagkayuran,

pagkamasalapi, riwasa pinagtabasan

yamang, yayamang, ptg., pagkat, sapagkat yasyasin, pd., kaskasin, laslasin, kayurin, katkatin

yamas, png., tining, sapal, latak, bagaso yata, pa., marahil, kaypala, wari, tila, animo

yamba, png., akma, amba yatab, png., lilik, karit

yambo, png., sukat yatyat, pu., ukab ; kalawangin ; agnas, ngalatngat

(yamo) – mayamo, pu., maimbot, pasikat, yawe, png., suis, iyabe, liyabe

masakim, mapagpasikat; masiba, matakaw yaya, png., sisiwa, ama, maymay

yamot, pagkayamot, png., suya, muhi, inip, inis, (yatyat) – pangangayayat, png., pagkapayat

yamuam, yamuyam, png., pinaglalagarian, kusot, yatyat, pu., payat

pinagkayasan, pinagkataman, pinagtabtaban yelo, png., niyede, isno

yamungmong, png., labay, yabong, lago yeso, png., tsok, plaster

yukayok, png., subsob, subasob; handusay, tungo (yupi) – nayupi, pd., natiklop, natupi, nalupi

yukayok, pu., lugmok, tungo, sawi, klang-palad yupi, pu., tiklop, tupi, lupi

yugto, png., bahag; serye (yupyop) – yumupyop, pd., sumubsob, yumakayok

(yugyog) – yugyugin, pd., alugin, ugain, ligligin (yupyop) – yupyupan, pd., limliman, yungyungan,

(yumi) – mayumi, pu., mahinhin, mahiyain, halimhman

mabini, mahinahon (yurak) – yurakan, pd., apakan, yapakan, tapakan,

yungib, png., lungga, kuwea, katakumba, lungib tuntungan

(yungyong) – yungyungan, pd., tangkilikin, yuta, png., sandaang libo

liliman, limliman, yupyupin

Z