Docstoc

qarTuli ena da literatura

Document Sample
qarTuli ena da literatura Powered By Docstoc
					                                           საქართველოს
                                           განათლებისა
                                           და მეცნიერების
                                           სამინისტრო




erovnuli Sefaseba qarTul enasa da literaturaSi


                 2009 wlis 4 ivnisi

            www.ganatleba.org


                                                     1
miRwevis doneebi

   miRwevis dabali done
   miRwevis saSualo done
   miRwevis saSualoze maRali done
   miRwevis maRali done




                                     2
kiTxvis procesi


      gageba

      interpretacia



                       3
teqstis gageba


 informaciis moZieba
 Sinaarsis gageba
 leqsikis gageba




                        4
                            4
informaciis moZieba da klasifikacia

                                DmiRwevis dabali done
teqstze dayrdnobiT daasruleT fraza:
   platonis “timeosSi” gadmocemulia

a) atlantidis civilizaciis daRupvis ambavi
b) devkalionis miTi
g) romeliRac kunZulze momxdari katastrofa
d) zevsis gadawyvetileba, mospos misTvis saZulveli Taoba




                                                           5
                                                               5
„yvelaze Camoyalibebuli saxiT maRalganviTarebuli civilizaciis didi
katastrofa Zv. w. IV saukunis filosofoss, platons, aqvs aRwerili Tavis
dialogebSi, gansakuTrebiT “timeossa” da “kritiasSi”. ai, ras
gadmogvcems igi...“

                               `atlantida~ (r. gordezianis `berZnuli civilizaciis mixedviT~)




                                                                                          6
informaciis moZieba da klasifikacia

                                     DmiRwevis saSualo done
teqstze dayrdnobiT daasruleT fraza:

atlantidis civilizaciis ganadgure-
  bis mizezi gaxda

a) istoriuli ganviTarebis logika
b) RmerTebis mier movlenili warRvna
g) stiqiuri ubedureba
d) ama Tu im xalxis istoriul asparezze
   gamosvla

                                                              7
                                                                  7
   „...istorikosebi sakmaod damajereblad aCveneben xolme, ram ganapiroba ama Tu im xalxis,
kulturis istoriul asparezze gamosvla, gafurCqvna da bo-los, daqveiTeba. magram aris
SemTxvevebi, romlebic ara istoriuli ganviTarebis logikasTan, aramed yovlisSemZle bunebis
moulodnel CarevasTan aris dakavSirebuli...
   yvelaze Camoyalibebuli saxiT maRalganviTare-buli civilizaciis didi katastrofa Zv.w. IV saukun-
is filosofoss, platons, aqvs aRwerili Tavis dia-logebSi, gansakuTrebiT “timeossa” da “kritiasSi”.
   ai, ras gadmogvcems igi: atlantikis okeaneSi Zve-lisZvelad arsebula veeberTela kunZuli atlanti-
da, Zalze maRalganviTarebuli civilizaciiT. atlantida gamxdara didi geologiuri katastrofis
msxverpli...“




                                                                                                8
informaciis moZieba da klasifikacia

                            DmiRwevis saSualoze maRali done


avtoris TqmiT, ra aris saWiro qarTveli kacis xasiaTis gadmosacemad, gamosaxatavad?
  a) mwerlis dakvirvebuloba da goniereba
  b) mwerlis didi mondomeba
  g) mwerlis niWiereba, SorsmWvreteloba da
     gamocdileba
  d) qarTvelTa xasiaTis kargad cnoba



                                                                                     9
                                                                                         9
   „Cveni, qarTvelebis, xasiaTi marTla rom axirebuli da miuwvdomeli ram aris.
kargi, metad niWieri, metad Sors gamWvreti da gamocdilebiT saxelganTqmuli
kalamia saWiro, rom gaikvlios gza am xasiaTis sacnobad da gamosaxatavad...“

       (ilia WavWavaZe, nawyveti publicisturi werilidan `Tavad-aznaurobis gulgriloba swavla-ganaTlebis
                                                                                            saqmeSi~)




                                                                                                 10
informaciis moZieba da klasifikacia

                                      DmiRwevis maRali done


CamoTvaleT is RirsSesaniSnaobani, romlebic sabam moinaxula romSi;
daalageT TanamimdevrobiT.

 `saba da misi mxleblebi romSi~ (fragmentebi sulxan-saba orbelianis Txzulebidan `mogzauroba evropaSi~)




                                                                                                   11
                                                                                                    11
informaciis moZieba da klasifikacia
qvemoT CamoTvlilia sityva `golgoTas~ ganmartebebi. miuwereT, romelia maTgan am sityvis
pirdapiri mniSvneloba, romeli _ gadataniTi da romeli _ Targmani.
 adgili, sadac qriste awames                 ------------------------
 Tavis qala                                                  ------------------------
 mZime, Zneli gza                            ------------------------
 mTa ierusalimis maxloblad ------------------------
 mTa, romelzedac qriste awames               ------------------------
 satanjveli adgili                           ------------------------
 tanjvis gza                                                 ------------------------
 qristes jvarcmis adgili                     -------------------------




                                                                                         12
golgoTa – a) relig. mTa ierusalimis axlos palestinaSi (romelzedac jvars acves qriste) b) wign.
                  gadat. mZime, Zneli gza, tanjvis gza (qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni, Tb.,
                  1951, t. 2, gv. 147)
                  – Txemis adgili, sasjelis adgili, mZime tanjva-wamebis mniSvnelobiT
                  ixmareba... Zvel ebraul enaze niSnavs Tavis qalas, xolo gadataniTi
                  mniSvnelobiT – sasjelis adgils, satanjvel adgils... (T.SaviSvili. figuraluri sityva-
                  Tqmebis krebuli., Tb. 1960, gv. 43)
                  a) mTa, romelzec jvars acves qriste. b) gadat. tanjva, wameba. (T. berozaSvili,
                  qarTuli enis saskolo ganmartebiTi leqsikoni. Tb. 2007, gv. 67)




                                                                                                   13
informaciis moZieba da klasifikacia
      teqstis konkretul monakveTSi eqsplicituri informaciis moZieba.

    mTlian teqstSi, mis calkeul monakveTSi da masze darTul aparatSi
                    eqsplicituri informaciis moZieba.

ZiriTad teqstSi, teqstze darTul sacnobaro aparatSi eqsplicituri da implicituri
                 informaciis moZieba, gageba da klasifikacia.




                                                                           14
Sinaarsis gageba

                                      DmiRwevis dabali done
aRniSneT, ramdenad Seesabameba simarTles qvemoT CamoTvlili ambebi:
1. daTa TuTaSxiam pasuxismgeblobas Tavi aarida.
             diax                ara
2. andrievski dasTanxmda TuTaSxias winaaRmdeg saqmis
  aRZvras.
             diax                ara
3. andrievski gardaicvala da TuTaSxias cxovrebac airia.
             diax                ara
.....
7. andrievskisTvis gaugebari iyo SafaTavas cols daTa
  ase ratom moeqca.
             diax                                  ara               15
                                                                     15
Sinaarsis gageba

                          DmiRwevis saSualo done


`dakiTxvis oqmi~ mTavrdeba ase: `Cemi Cvenebebi sworad aris Cawerili
...~

vin unda moaweros xeli am mtkicebas?




                                                                       16
                                                                       16
Sinaarsis gageba
                                   miRwevis maRali done
qvemoT mocemulia orive teqstSi ganviTarebuli mov-lenebi areulad. daalageT winadadebebis
nomrebi ise, rom ambavi qronologiuri TanamimdevrobiT iyos gadmocemuli.
daTam pozicia mereRa datova
andrievski daiWra da lazareTSi mkurnalobda
daTam da andrievskim erTmaneTs SeTanxmebulad esroles
andrievski dakiTxes
qali dasves da mazraSi Caiyvanes...




                                                                                          17
Sinaarsis gageba
        mTliani teqstis, calkeuli epizodis/monakveTis zogadi Sinaarsis gageba


                 teqstSi konkretul detalebze yuradRebis gamaxvileba.


teqstis Sinaarsis gageba, pirdapiri Tu arapirdapiri daskvnebis gamotana, reziumireba da
                              konkretuli niSniT klasifikacia.




                                                                                     18
leqsikis, enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis gageba
                                    miRwevis saSualoze maRali done
am nawyvetis dasawyisSi vkiTxulobT: `Cveni, qarTvelebis, xasiaTi marTla rom
axirebuli da miuwvdomeli ram aris.~ rogor gesmiT am konteqstSi sityva
`miuwvdomeli~?
           a) amaRlebuli
           b) amoucnobi
           g) mkveTrad gansxvavebuli
           d) Znelad misawvdomi

   (ilia WavWavaZe, nawyveti publicisturi werilidan `Tavad-aznaurobis gulgriloba swavla-ganaTlebis saqmeSi~)




                                                                                                        19
leqsikis, enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis gageba
                           miRwevis saSualoze maRali done

teqstis mixedviT ra aris platonis utopia?
a) ararsebuli, fantastikuri qveyana
b) ganuxorcielebeli ocneba, fantazia
g) idealuri saxelmwifos modeli
d) swrafva sasurveli idealebis
   damkvidrebisken
atlantidis civilizacia platonma gamoigona sakuTari utopiis –
saxelmwifos modelis gasamarTleblad.[1]

____________
[1]  cnobilia, rom platonma erT-erT dialogSi, romelsac ewodeba `saxelmwifo~ (Zv.w.
360w.), aRwera idealuri saxelmwifos modeli.
leqsikis, enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis gageba
                                miRwevis saSualo done

rogor gesmiT fraza: `misi saxeli qafCaze daeteoda~?
           a) mis saxeli mxolod kalatozebma
      icodnen
           b) misi saxeli cotam Tu icoda
           g) qafCis garda araferi
      ainteresebda
           d) qafCasaviT patara kaci iyo

                                                         (g. SatberaSvili, `xizambareli~)


                                                                                     22
leqsikis, enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis gageba

                       miRwevis saSualoze maRali done


teqstis mixedviT, ra igulisxmeba sityvebSi `yovlisSemZle bunebis
moulodneli Careva~?

                                                        (r. gordeziani, `atlantida~)




                                                                                 23
―... ბოლოს და ბოლოს? ბოლოს და ბოლოს – კი.
     შემეძლო იმის თქმა მაინც, რომ გამიღიმა.
     ორჯერ თუ სამჯერ გამიღიმა, უკან
     შემობრუნებულმაც გამიღიმა. მაგრამ მე იმ
     ღიმილს ღიმილს ვერ ვარქმევდი. ის იყო... ის
     იყო რაღაც უცნაური თქმა: — აი, რად
     გადავიქეცი მეო. მხედავო? მხედავო? ჩემს
     ნახევრად, ჩემს ნასამედად გადავიქეცი მეო... და
     წავიდა, ავიდა მაღლა და იქ გაქრა, შეერია
     ცას...―
                               (r. inaniSvili, `patara biWi golgoTaze~)

                                                                   24
leqsikis, enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis gageba

                       miRwevis saSualoze maRali done


amoiwereT moTxrobidan fraza, romlidanac vigebT, rom patara biWis
mama Sin cocxali aRar dabrunebula.




                                                               25
leqsikis, enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis gageba

              frazis mniSvnelobis gageba teqstze dayrdnobiT

          konteqstis mixedviT frazis, frazeologiis Sinaarsis gageba

   sityvis, frazis, frazeologizmis pirdapiri da gadataniTi Sinaarsis gageba
                             konteqstze dayrdnobiT




                                                                              26
teqstis interpretacia, analizi da Sefaseba


 Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba
 enobriv-gamomsaxvelobiTi saSualebebis analizi da Sefaseba




                                                              27
                                                              27
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba

                                   miRwevis dabali done
waikiTxeT nawyveti teqstidan.
`TarxniSvils maRla aweuli maTraxi xelSi gauSeSda _ Tvals ar daujera... xizambarelma Tavisi
msxverpli ... haerSi uceb Seatriala, fexze daayena da xeli SeuSva...~
           ratom moiqca ase xizambareli?
a) daindo da aRar Searcxvina isedac Sercxvenili metoqe
b) Tvali mohkra gaognebul TarxniSvils
g) mixvda, rom ukve gamarjvebuli iyo
d) samagiero gadauxada gaRmamxrels dacinvis gamo



                                                                                             28
                                                                                             28
` ...yvela mixvda, keTilma kalatozma samudamod TavmosaWrelad ver
gaimeta isedac Sercxvenili metoqe.~

                                                                      xizambareli
                         (nawyveti giorgi SatberaSvilis moTxrobidan `mkvdris mze~)




                                                                               29
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba
                                      miRwevis dabali done
nawarmoebSi vkiTxulobT, rom daTam da andrievskim SeTanxmebulad esroles
erTmaneTs. rogori daskvnis gamotana SeiZleba am faqtidan?
a) daTam da andrievskim ver gaimetes erTmaneTi
   moulodneli srolisTvis
b) maT gadawyvites, ar gadaexviaT sayovelTaod
   miRebuli wesidan
g) orive moerida saxelis gatexas, radgan sxvagvari
   saqcieli im dros sircxvilad iTvleboda
d) orive Rirseuli adamiania, radgan ar ikadres,
   gaufrTxileblad esrolaT erTmaneTisTvis


                                                                         30
                               (revaz inaniSvili, `patara biWi golgoTaze~)

   “…იმ საცოდავ პატიმრებში აღარც კი ვეძებდი მამას,
ისინი ძლივს მოათრევდნენ ფეხებს. ერთი ხომ მთლად
სახიჩარი იყო, ორივე ფეხით კოჭლი, პატარა, საქამ-
რემდე სწვდებოდა წინ ჯარისკაცს... და აი, იმ პატარა
პატიმარმა დაიწყო ჩემკენ ყურება. გამიცინა და ხელიც
ასწია ოდნავ ზემოთ, რხევით. მიყურებდა უკან შემო-
ბრუნებულიც. მე შევკრთი, მე ვიცანი, მე რაღაც ცუდი
დამემართა... წამოვდექი, ნახევრად წამომდგარი
გავიქეცი, გავვარდი გარეთ… მოვიდა დედა ჩემთან.
       - დაგინახა?
    მე არ ვთქვი არაფერი.
       - გითხრა რამე?
       მე ისევ არ ვთქვი არაფერი.
       - ამოიღე ხმა!...”                                              31
                                                                        31
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba

                         miRwevis saSualo done

ratom ar pasuxobda biWi dedis SekiTxvebs? imsjeleT teqstze
dayrdnobiT.




                                                             32
                                                             32
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba
                         miRwevis maRali done

aris Tu ara sabasdroindeli problemebi dRes aqtualuri da ratom? ra
msgavsebas xedavT sabasdroindel da Tanamedrove mdgomareobas Soris?
pasuxi daasabuTeT.




                                                                     33
                                          nawyvetebi Wabua amirejibis romanidan `daTa TuTaSxia~

            `...Tavxedebi imdenni ar ibadebian, ramdennic mere xdebian. TviTon ki ar xdebian,
Cven vaqcevT Tavxedebad: qali iqneba Tu kaci, SafaTavas colis-Tana tutuci, _ erTxel
instinqturad rom Caidens Tavxe-dobas da amas moridebuli, xaTriani kacis mimarT izams, es
kaci, Ta-visi zneobrivi monaceme-bidan gamomdinare, Tavxedobas SearCens. meored sxva
situaciaSic SeiZleba ase gamouvides. mesamedac. tutuci kia, magram mixvdeba, Tavxedoba
cxovrebas aadvilebso, da sikvdilamde Tavxedi iqneba....
            axla piriqiT vnaxoT: tutucs dRes ar dauT-mes gza, Tu rac aris da Tavxedoba ar
gauvida. xva-lac ase moxda. zeg iqneb iseTsac gadaeyaros, rom TavxedobisTvis miuzRos kidec.
rogori tutucic unda iyos adamiani, bolos da bolos Tavxedobaze xels aiRebs da samaremde wesieri
kaci iqneba...”
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba
                        miRwevis saSualo done


imsjeleT, rogoria Tqveni pozicia, raSi eTanxmebiT an ar eTanxmebiT
daTa TuTaSxias Tvalsazriss Tavxed adamianTan mopyrobis Sesaxeb?




                                                                 35
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba

                       miRwevis saSualoze maRali done

`andrievskis dRiurSi~ vkiTxulobT, rom maRaziaSi xalxi usityvod uTmobs
gzas Semocqrialebul SafaTavas cols. rogorc Cans, es Cveulebrivi movlenaa.
rogor afasebs daTa TuTaSxia xalxis saqciels? imsjeleT teqstze dayrdnobiT.




                                                                        36
                                                                            36
Sinaarsis interpretacia, analizi da Sefaseba
                       miRwevis maRali done


CamoayalibeT sabas wminda papTan meored Sexvedris mizani.
miznidan gamomdinare imsjeleT, ramdenad damajerebelia is
argumentebi, romelTac saba asaxelebs. Tqveni azri daasabuTeT.




                                                                37
enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis analizi da Sefaseba


                               miRwevis dabali done
qarTvelTa `erTimeoris sawinaaRmdego Tviseba-Tagan~ Semdgar xasiaTs ilia
„aTasferovan Cu-qurTmas“ adarebs. risi Tqma surs amiT avtors?
a) qarTvelTa xasiaTi CuqurTmasaviT lamazia
b) qarTvelTa xasiaTi CuqurTmasaviT
   mravalferovania
g) qarTuli CuqurTmac mravalferovania
d) CuqurTmaSi qarTuli xasiaTi ikiTxeba


                                                                          38
                                                                          38
enobriv-gamomxatvelobiTi saSualebebis analizi da Sefaseba

                                miRwevis maRali done
sulxan-saba ambobs: `avediT koSkSi. rogor iTqmis kacis eniT misi silamaze! gana es
saucxoo Senebuloba kacisas hgavs?!Mras vagrZeleb? romis aRwera ra wignSi dava"!

ra mxatvrul xerxs iyenebs avtori da ra mizniT?




                                                                                     39
                                                                                     39
gmadlobT yuradRebisaTvis!




                            40

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:88
posted:11/28/2011
language:Georgian
pages:40