Met dit programma kunt U op een eenvoudige
manier een rantsoen samenstellen. Het werkt als
een soort telraam. U vult de voedermiddelen in die u
wilt gaan voeren en het programma berekend de
gemiddelde samenstelling. Om eiwitarmer en
structuurrijker te voeren hebben VEL&VANLA en
PMOV richtlijnen geformuleerd, zo kunt U berekenen
wat de gehaltes in het krachtvoer moeten zijn.
Succes!!
!! De makers van dit programma zijn op geen enkele manier aansprakelijk voor de adviezen die gegeven worden !!
I N V O E R
Hier vult u de randvoorwaarden van het rantsoen in, de blauwe velden zijn te wijzigen
Algemeen
Naam Eiwitarmsma
Straat Koeweg 1
Postcode 1200 AB
Plaats Structuursel
Productie veestapel of groep
Omschrijving groep Gehele veestapel
Gem. kg melk/dag 25.0 kg/dag
vet perc. 4.60 %
eiwit perc 3.70 %
= kg meetmelk 27.3 kg/dag
Rantsoen eisen V&V/PMOV V&V/PMOV
kg krachtvoer/kg meetmelk 0.30 0.30 NDF 450 450 +
VEM dekking 110% 105% ADF 300
DVE dekking 100% 100% ADL 20
OEB (g/koe/dag) 0 0 FOS 550 550 +
Ruw Eiwit (g/kg ds) 150 150 - Ruwe Celstof (RC) 220 240 +
Bestendig Zetmeel (BZET) 30 30 Structuur Waarde (SW) 2.0 2.0
Suiker+Onbestendig zetmeel 170 170 + Ruw Vet (RVET) 50 50 -
Suiker (SUI) 90 90 Ruw As (RAS) 80
Eigen voedermiddelen
LET OP! waarden in gram per kilogram drogestof
Naam/code DS VEM RE DVE OEB SUI OZET BZET NDF ADF ADL RAS RVET RC FOS SW Type
Voorbeeld eerste snede 365 850 145 65 25 40 0 0 490 300 20 90 40 272 500 3 ruwvoer
3
Voorbeeld tweede snede 400 906 167 89 12 124 0 0 510 300 20 98 40 240 545 3.1 ruwvoer
3
krachtvoer
krachtvoer
ruwvoer
ruwvoer
ruwvoer
Krachtvoer Eiwitarmsma 900 1040 150 100 10 20 120 40 140 90 2 10 50 150 550 1 krachtvoer
1
ruwvoer
standaard DS RAS RE RVET RC SUI NDF ADF ADL VEM FOS DVE OEB SW BZET OZET
A.persvezel vers+kui 165 44 73 0 196 9 366 316 22 1025 646 74 -55 0.8 91 272
Aard.snippers vers 228 27 69 0 20 1127 630 64 -42 0.6 207 483
Aard.stoomschillen 144 76 134 12 59 29 106 22 1057 639 102 -21 0.5 44 392
Aardappel rauw kuil 350 90 90 2 45 1040 640 54 -16 0.6 125 375
Bierbostel kuil 248 50 256 114 164 4 625 224 36 945 363 98 101 2.0 0 27
Bierbostel vers 223 43 270 111 165 3 613 238 50 987 395 104 100 2.0 0 27
Bietenblad kuil 175 320 180 20 125 699 422 22 97 1.3 0 0
Bietenblad met kop 160 200 151 20 100 921 633 68 22 0.9 0 0
Bietenblad vers 115 200 182 20 110 901 604 69 51 0.7 0 0
Bietenperspulp kuil 209 79 101 7 197 13 507 245 10 1036 706 103 -65 1.0 0 210
Bietenperspulp vers 223 79 97 5 193 37 511 1020 713 101 -68 1.0 0 210
Bietenstaartjes kuil 133 212 107 5 156 824 606 46 4 1.4 0 0
Bietpulp SUI 200 915 85 119 8 138 247 0 0 0 1019 752 92 -31 0.2 0 1
Bietpulp SUI 100-150 903 76 99 10 185 132 422 0 14 1027 742 102 -62 0.4 0 1
Bietpulp SUI 150-200 915 90 115 9 150 200 320 0 0 1015 739 97 -40 0.2 0 1
CCM kuil 100% spil 550 24 106 28 79 10 218 98 1105 572 69 -15 0.6 153 459
CCM kuil 25% spil 610 18 106 49 28 10 96 33 8 1215 557 69 -13 0.4 175 525
CCM kuil 50% spil 569 18 106 42 45 10 141 48 8 1180 566 70 -14 0.5 166 497
Citruspulp 903 66 68 24 131 240 240 0 0 1075 757 82 -73 0.1 0 74
Erwten RE 220 872 33 260 13 61 46 169 0 0 1165 674 118 89 0.1 117 371
Erwtenloofkuil 219 216 163 30 245 632 399 18 76 2.9 0 0
Gerst 866 25 124 25 54 24 206 73 0 1133 671 94 -24 0.0 89 505
Gerstevoermeel 888 75 131 43 157 26 0 0 0 893 555 63 7 0.3 25 223
Gierst 909 35 127 46 117 9 534 0 0 1026 486 90 -23 0.5 143 429
Gierst Bullrushmill 910 27 129 49 22 15 462 0 0 1165 523 100 -29 0.4 174 523
Graanspoeling vers 73 58 330 104 62 1199 576 113 152 0.2 0 0
Gras 200 N 1/7-1/9 160 94 195 40 220 125 950 606 95 26 1.8 0 0
Gras 200 N 1e snede 160 90 182 40 187 125 1029 669 102 13 1.5 0 0
Gras 200 N na 1/9 160 91 186 40 204 125 949 609 94 15 1.7 0 0
Gras 200 N voor 1/7 160 96 188 40 215 125 972 626 97 21 1.8 0 0
Gras 300 N 1/7-1/9 160 98 215 40 213 125 963 603 99 42 1.8 0 0
Gras 300 N 1e snede 160 89 197 40 184 125 1042 670 105 25 1.5 0 0
Gras 300 N na 1/9 160 96 202 40 194 125 962 608 98 28 1.6 0 0
Gras 300 N voor 1/7 160 98 209 40 213 125 984 624 100 39 1.8 0 0
Gras 400 N 1/7-1/9 160 101 236 40 212 125 970 598 102 61 1.7 0 0
Gras 400 N 1e snede 160 90 211 40 181 125 1052 670 108 37 1.4 0 0
Gras 400 N na 1/9 160 96 222 40 197 125 969 602 101 45 1.6 0 0
Gras 400 N voor 1/7 160 102 230 40 209 125 995 621 103 58 1.7 0 0
Gras kg in balen 918 115 176 35 240 85 893 570 96 3 3.0 0 0
Grashooi gemiddeld 830 105 145 35 280 75 789 525 78 -11 3.5 0 0
Grashooi goed 830 110 165 35 260 75 827 544 82 7 3.3 0 0
Grashooi matig 830 100 120 35 300 75 774 523 70 -26 3.8 0 0
Grask.dr 200 N 1e sn 450 112 174 40 221 50 891 574 75 32 2.5 0 0
Grask.dr 200 N la.sn 450 112 180 40 253 50 819 520 68 39 3.0 0 0
Grask.dr 300 N 1e sn 450 114 192 40 215 50 903 575 78 47 2.5 0 0
Grask.dr 300 N la sn 450 115 202 40 251 50 825 515 70 58 2.9 0 0
Grask.dr 400 N 1e sn 450 116 209 40 211 50 913 575 80 63 2.4 0 0
Grask.dr 400 N la.sn 450 118 220 40 250 50 829 510 72 75 2.9 0 0
Grask.vo 200 N 1e sn 250 129 184 40 234 20 850 520 58 61 2.7 0 0
Grask.vo 200 N la.sn 250 130 190 40 267 20 774 464 50 68 3.1 0 0
Grask.vo 300 N 1e sn 250 132 203 40 228 20 858 521 59 79 2.6 0 0
Grask.vo 300 N la sn 250 133 213 40 265 20 780 460 51 90 3.1 0 0
Grask.vo 400 N 1e sn 250 134 221 40 223 20 869 523 59 97 2.6 0 0
Grask.vo 400 N la.sn 250 135 233 40 264 20 785 458 51 110 3.1 0 0
Grasmeel RE 200 906 141 228 44 209 85 443 184 0 911 550 103 47 0.4 0 18
Grasmeel RE 160-200 913 131 193 35 218 85 460 219 0 900 570 92 15 0.4 0 18
Graszaad 863 54 124 13 121 15 0 0 0 709 512 59 -7 -0.1 0 516
Haver 881 30 127 54 120 16 302 0 0 989 580 64 8 0.1 42 379
Ko/ra.schr RE 380 913 87 429 16 117 99 303 0 0 912 532 159 187 0.3 0 65
Kool-/Raapzaad Onbe 926 42 219 445 113 60 32 0 0 1448 168 19 140 0.1 0 38
Kool-/Raapzaadschilf 896 77 378 103 121 94 286 0 0 1134 483 141 163 0.3 0 59
Koolrapen vers 110 130 134 5 90 1004 741 71 1 1.0 0 0
Lijnzaad 910 52 240 386 103 37 0 0 0 1770 292 71 124 0.3 0 60
Lijnzaadschilfers 899 62 346 86 113 51 0 0 0 1091 487 170 111 0.3 0 85
Lijnzaadschroot 890 67 375 35 106 45 0 0 0 980 521 185 122 0.3 0 88
Lupinen RV335 878 44 408 55 157 55 0 0 0 1231 700 156 203 0.3 12 105
Luz.meel RE 180 905 126 212 36 261 31 0 0 0 789 470 99 33 0.5 0 35
Luz.meel RE 140-160 908 111 167 24 315 23 528 320 0 709 463 78 12 0.6 0 31
Luz.meel RE 160-180 911 120 186 30 291 36 435 0 0 740 463 87 21 0.5 0 33
Luzerne kuil 390 145 193 40 285 707 430 42 75 3.4 0 0
Luzerne vers 200 120 179 30 280 763 492 52 30 2.4 0 0
Luzernehooi 830 120 183 40 300 698 449 66 47 3.8 0 0
Mais droog 866 15 100 44 24 12 139 29 7 1216 458 96 -32 0.4 300 415
Maisglutenmeel 899 18 675 41 12 1 48 0 0 1254 347 491 106 0.1 28 158
Maisglutenv RE 200 893 73 234 44 83 36 399 0 0 1085 610 118 59 0.4 38 142
Maisglutenvoer kuil 443 66 216 36 93 418 118 9 1064 636 96 56 0.6 15 131
Maisglutenvoer vers 423 56 196 38 98 16 446 121 7 1069 639 92 41 0.6 25 221
Maisvoermeel 869 31 110 84 54 35 278 76 0 1216 560 79 -22 0.3 128 384
Maisvoerschroot 869 20 104 33 30 15 148 90 3 0 0 0 0 0.0 0 565
Maiszetmeel 880 1 5 0 1 0 2 0 0 1322 716 66 -102 0.0 248 745
Melasse biet- 737 113 149 0 0 704 0 0 0 1024 799 66 28 -0.6 0 0
Palmpitschilf RC220 916 46 147 94 265 15 688 432 123 960 452 94 -15 0.7 0 8
Palmpitschroot 874 46 174 24 216 14 760 470 110 858 531 118 -17 0.8 0 10
Rogge 863 19 108 19 25 53 0 0 0 1182 733 82 -28 -0.1 94 534
Sesamzaadschroot 899 91 499 16 100 34 0 0 0 1041 584 206 229 0.4 0 19
Snijgraan kuil 250 170 110 35 290 752 484 34 7 3.4 0 0
Snijgraan vers 160 120 150 30 250 873 592 72 3 2.1 0 0
Snijmais vers dryp 270 50 89 25 190 914 527 65 -39 1.6 97 189
Snijmais vers hdryp 310 48 85 25 185 923 518 63 -40 1.5 114 195
Snijmais vers mryp 200 56 95 25 210 879 537 67 -38 1.8 62 166
Snijmais vers zdryp 230 52 92 25 200 897 533 66 -39 1.7 79 176
Snijmaiskuil 320 48 83 30 195 909 501 47 -25 1.6 89 208
Sojahullen RC 310 884 54 129 21 383 15 626 511 0 979 686 92 -35 0.6 0 75
Sojaschilfers 893 67 471 101 71 92 0 0 0 1326 570 239 193 0.2 0 48
Sojasr. RC 70 873 71 486 21 92 86 230 128 6 1141 630 260 181 0.2 0 58
Sojasr.RC50-70RE440 877 71 518 21 70 101 153 78 3 1146 626 268 205 0.1 0 54
Stro bonen- (Phas.) 863 113 107 18 380 645 479 50 -12 4.2 0 0
Stro bonen- (Vicia) 840 73 80 13 470 570 449 34 -23 4.2 0 0
Stro erwten- 840 70 95 17 425 533 401 30 -7 4.2 0 0
Stro gerste- 840 60 41 18 435 750 516 415 13 -39 4.2 0 0
Stro graszaad- 830 85 83 20 375 589 443 33 -20 4.2 0 0
Stro haver- 840 70 37 18 450 531 428 14 -44 4.2 0 0
Stro rogge- 840 70 29 16 485 482 399 5 -44 4.2 0 0
Stro tarwe- (Z/W) 840 80 43 19 420 432 350 3 -29 4.2 0 0
Suiker 1000 0 0 0 0 1053 0 1321 1000 96 -150 -0.8 0 0
Suikerbieten vers 260 190 41 5 45 600 931 716 58 -75 0.8 0 0
Tapioca ZET 575-625 888 66 28 5 59 17 75 0 0 1024 666 60 -84 -0.1 105 596
Tapioca ZET 625-675 887 61 27 5 48 17 76 0 0 1052 671 60 -86 -0.1 111 628
Tapioca ZET 675-725 880 47 28 5 42 16 76 0 0 1085 680 63 -86 -0.2 118 669
Tapiocazetmeel 880 1 13 2 2 0 0 0 0 1250 820 77 -116 -0.4 97 874
Tarwe 861 17 138 20 27 26 125 0 8 1236 740 106 -17 -0.1 102 579
Tarwevoerbloem 862 32 183 42 39 49 114 0 0 1223 737 97 28 -0.1 47 427
Tarwevoermeel 866 54 179 42 81 64 348 0 0 999 607 94 22 0.2 29 262
Tarwezemelgrint 868 65 173 40 124 52 403 0 0 818 500 73 35 0.3 19 175
Triticale 869 21 135 21 26 35 0 0 0 1223 733 94 -13 -0.1 99 560
Vinasse RE 250 701 213 397 0 0 36 3 0 0 946 703 57 291 0.2 0 0
Krachtvoer: energierijk 900
Krachtvoer: eiwitarm 900
Krachtvoer: eiwitrijk 900
Krachtvoer: standaard A 900
Krachtvoer: standaard B 900
R A N T S O E N B E R E K E N I N G
Eiwitarmsma Structuursel rantsoen voor: 27.3 kg meetmelk Gehele veestapel
voedermiddel kg/koe kg ds % DS VEM RE DVE OEB SUI OZET BZET NDF ADF ADL RAS RVET RC FOS SW
schatting
Voorbeeld eerste snede 15.2 5.6 50 365 850 145 65 25 40 0 0 490 300 20 90 40 272 500 3.0
Voorbeeld tweede snede 13.9 5.6 50 400 906 167 89 12 124 0 0 510 300 20 98 40 240 545 3.1
(geen) 0.0 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0.0
Bietenperspulp kuil 6.0 1.3 209 1036 101 103 -65 13 210 0 507 245 10 79 7 197 706 1.0
bekende opname
Bierbostel kuil 5.0 1.2 248 945 256 98 101 4 27 0 625 224 36 50 114 164 363 2.0
Stro gerste- 1.2 1.0 840 516 41 13 -39 0 0 0 750 0 0 60 18 435 415 4.2
(geen) 0.0 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0.0
(geen) 0.0 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0.0
(geen) 0.0 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0.0
(geen) 0.0 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0.0
gemiddeld: 41.3 14.6 388 872 152 77 14 64 20 0 528 268 19 87 42 255 517 2.9
uitgangspunten: 150 73 0 90 80 30 450 300 20 80 50 220 550 2.0
berekende aanvulling (g/kg ds): 7.0 6.3 900 1044 146 66 -33 151 219 100 268 374 22 65 69 138 626 0.0
20.9 kg ds totaal 25.6 kg krachtvoer/100 kg melk (uitgangspunt = 30 kg/100 kg meetmelk)
12.1 kg ds ruwvoer 35.8 kg krv incl bijproducten/100 kg melk
opmerkingen: *
*
* Krachtvoergift incl. bijproducten is hoger dan het uitgangspunt!
*
*
kengetallen: 29.5 % N-efficientie
1.31 Rantsoenefficientie (kg meetmelk/kg droge stof)
DS VEM RE DVE OEB SUI OZET BZET NDF ADF ADL RAS RVET RC FOS SW
aanvulling in kg product: 900 940 131 59 -30 136 197 90 241 337 20 58 62 124 563 0.0
G R A F I E K
lichte mest eiwit arm
dunne mest traag
snel dikke mest
Voorbeeld eerste snede
Voorbeeld tweede snede
Bietenperspulp kuil
Bierbostel kuil
Stro gerste-
Berekende aanvulling
Uw rantsoen eis eiwit rijk donkere mest
H E L P
Dit is de eerste versie van een eenvoudig programma om hulp te bieden bij het samenstellen van een goed
rantsoen. Een rantsoen voor gezonde koeien, een goede melkproductie en zo min mogelijk milieuverliezen.
Het programma werkt als een soort telraam. U stopt er uw eigen voedermiddelen in en berekent wat de eisen
aan de bijvoedering (bijvoorbeeld krachtvoer) moeten zijn. Of u bekijkt in welke mate uw huidige rantsoen
voldoet aan de richtlijnen. LET OP! het programma geeft geen advies, u bepaalt zelf de randvoorwaarden en
het telraam kan u meer inzicht geven. Zie het Vel & Vanla magazine over voeding voor meer achtergronden!
Wat kunt U met het programma?
Binnen het Mineralenproject Vel & Vanla en PMOV zijn een aantal richtlijnen
opgesteld om eiwitarmer en structuurrijker te voeren, zie het Vel & Vanla
Magazine, thema voeding. Met het programma kunt U de samenstelling
berekenen van het (kracht)voer om aan deze richtlijnen te voldoen. U kunt de
bijdrage van voedermiddelen beoordelen en net zo lang optimaliseren totdat de
gewenste samenstelling bereikt is.
Stap-voor-stap door het programma
In het programma zijn alleen de blauwe cijfers te wijzigen.
STAP 1: Ga naar het invoerblad
- Bepaald of u het rantsoen voor de hele veestapel wilt berekenen of voor een productiegroep. Voer de
gemiddelde productie in.
- Geef aan welke eisen u aan het rantsoen stelt. De uitgangspunten van Vel & Vanla en PMOV staan
weergegeven.
- Vul uw eigen voedermiddelen in. U kunt deze voedermiddelen in het telraam selecteren naast standaard
voedermiddelen (zoals bietenperspulp). Let op de waarden moeten in gram per kilogram droge stof zijn. Vul
alle velden in! Als u informatie mist, raadpleeg dan de voerleverancier of bekijk een vergelijkbaar voedermiddel
in de normentabel. Vergeet niet aan te geven of het voedermiddel een ruwvoer, nat bijproduct of krachtvoer is.
- Van maïs is vaak alleen het totale aandeel zetmeel beschikbaar. Gemiddeld is 30% hiervan bestendig en
70% onbestendig. U kunt naar eigen inzicht dit veranderen (bijvoorbeeld als de maïs later geoogst is is deze
meer bestendig).
STAP 2: Ga naar het telraam
- U kunt de keuze maken om exact op te geven hoeveel er gevoerd wordt (in het gele gedeelte) of een
schatting maken. Als u 100% graskuil voert selecteert u uit de lijst met voedermidden de betreffende kuil en
vult u in de kolom % 100 in. Als u een mengsel voert van kuil 1, kuil 2 en maïs in de verhouding 3 : 2 : 1
selecteerd u alle 3 de voedermiddelen en voert in de kolom % 50, 33 en 17 in. Het totaal moet natuurlijk altijd
100 zijn!
- Een schatting betekent dat op basis van de VEM dekking een opname wordt berekend. Voordat dit getal
klopt, moet eerst het totale rantsoen zijn ingevuld. Mocht daarna de opname in de praktijk lager of hoger zijn is
ofwel de voorgestelde krachtvoergift onmogelijk of moet de VEM dekking aangepast worden (knop: wijzig
invoer).
- Als u een voedermiddel selecteert dan komen de gehaltes in het telraam te staan, er wordt echter niet mee
gerekend totdat de kilogrammen zijn ingevuld! Om de gehaltes weg te halen dient u boven aan de lijst met
voedermiddelen de optie (geen) te kiezen.
STAP 3: Samenstelling berekenen of huidig rantsoen beoordelen?
Het programma kunt u op 2 manieren gebruiken. U kunt laten berekenen wat de samenstelling van de
bijvoedering moet zijn om aan de richtlijnen te voldoen of u kunt uw eigen rantsoen inclusief alle krachtvoeders
invoeren en bekijken in hoeverre de richtlijnen gehaald worden.
- Als u uw huidig rantsoen wilt beoordelen moet u de berekende aanvulling in het paarse vlak op 0 kilogram
zetten. Op deze manier wordt dit gedeelte uitgeschakeld.
- Als u wilt berekenen wat de gehaltes in de aanvulling op uw rantsoen moeten zijn, vult u in het paarse vlak
het aantal kilogrammen krachtvoer in wat u wilt gaan voeren. Houd de hoeveelheid krachtvoer per 100 kg melk
in de gaten om te zien hoeveel u aan het voeren bent.
STAP 4: Rantsoen printen
U kunt met de knop rantsoen printen, bovenaan in het telraam, het rantsoen afdrukken.
STAP 5: Grafiek bekijken
Dezelfde grafiek als in het Vel & Vanla magazine (bladzijde 17) kunt U ook voor uw eigen rantsoen bekijken.
Naast alle gevoerde voedermiddelen, staat ook de berekende aanvulling en de rantsoeneis weergegeven.
STAP 6: Bewaar de gegevens
Sla de gegevens op, door in het menu van Exel op “bestand” “opslaan” te klikken.
COLOFON
Het programma is gemaakt door Frank Verhoeven, Wageningen Universiteit in
samenwerking met Patrick Wissink. Vragen of opmerkingen kunnen per mail:
info@velvanla.nl