a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
KONVERSATIONSKURS - I
KURSBUCH
TÜRKISCH (Di.-Mi.-Do.-Sa. GK I.)
Inhalt:
Funktionale Kategorien
a) Vokalharmonie
b) Personalendung
c) Frage-Endung
d) Verneinung
Die Kasus
a) Lokativ : de/da
b) Richtungsfall(Dativ/Wohin-Fall)
c) Akkusativ(Bestimmung/Wen-Fall)
d) Ablativ ( den/ dan: von ;aus)
ayrılma – durumu (Woher/von wem/Woraus/Wovon)
Die Grundzeiten
a) Şimdiki Zaman
1
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
a) b) Großevokalharmonie/ Personalendungen für 1.-3. Person
1. Person Singular - ben
(Ich bin....)
a, ı ı ım
e,i i im
o,u u um
ü üm
ö,ü
Ben + Alman ı (Ben) Almanım
Ben + öĝrenci
Ben + mutlu + (y) i
u + m= (Ben) öĝrenciyim
(Ben) mutluyum
Ben + üzgün ü (Ben) üzgünüm
öĝrenci y i m öĝrenciyim
ım
Öĝretmen__ im
um
üm
ım
hasta____ im
(y*)
um
üm
y* = Füllkonsonant verhindert, daß zwei Vokale aufeinander treffen.
(Ben) = Nach der Konjugation des Hilfsverbs „sein“(i-mek) kann man Subjekt weglassen
2
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Beantworten Sie die Fragen!
Mesleğiniz ne? / Was sind Sie vom Beruf/Was ist Ihr Beruf?
Mesleğin ne? / Was bist du vom Beruf/ Was ist dein Beruf?
RESİMLER Mesleğiniz ne? RESİMLER Mesleğin ne?
Asker Aşçı
Ben askerim. Ben aşçıyım.
Berber Boyacı
------------------- -------------------
Futbolcu Hamal
Ben fotbulcu.... -------------------
Hemşire Marangoz
------------------- -------------------
Pilot Ressam
------------------- -------------------
Tamirci İşçi
------------------- -------------------
Öğrenci Öğretmen
------------------- -------------------
3
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
2. Person Singular - sen
(du bist ...)
a, ı ı sın
e,i i sin
o,u u sun
ü sün
ö,ü
Sen + Alman ı (Sen)Almansın
Sen + öĝrenci
Sen + mutlu + s n= i
u
(Sen) öĝrencisin
(Sen) mutlusun
Sen + üzgün ü (Sen) üzgünsün
öĝrenci s i n Öĝrencisin
sın
sin
Türk__ sun
sün
sın
mutlu__ sin
sun
sün
4
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
3. Person Singular – O
(er/sie/es ist ...)
a, ı ı ....
e,i i ....
o,u u ....
ü ....
ö,ü
Sen + Alman . (O)Alman.
Sen + öĝrenci
Sen + mutlu + .
.
= (O) öĝrenci.
(O) mutlu.
Sen + üzgün (O) üzgün.
.
Mutlu. Mutlu.
O kim ? (Wer ist er/sie/es) O Ahmet.
Bu ne? (Was ist das) Bu Kitap.
Andere Anwendung von Bu, Şu und O (Demonstrativpronomen:diese, jene)
Bu Kitap Türkçe. Şu kitap da Türkçe. O kitap da Türkçe.
Bu gençler çalışkan. Şu gençler de çalışkan. O gençler de çalışkan
İçin: für / Für die Jugendlichen : gençler için.
5
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
1) Bu/O kim? Bu/O Bayan hemşire
1) Senin mesleĝin ne? Ben hemşireyim, ya sen?
Hemşire
2) Bu/O kim? Bu/O Bayan ......
2) Senin mesleĝin ne? Ben pilot…, ya sen.........
Pilot
3) Bu/O kim? Bu/O ________________
3) Senin mesleĝin ne? Ben ________________
4) Bu kim ? O Bey ______
Ressam
4) Senin mesleĝin ne? Ben ________________
5) Bu kim? Bu Bey ___________
Berber
5) Senin mesleĝin ne? Ben ________________
6) Bu kim? Bu Bey ___________
İşçi
6) Senin mesleĝin ne? Ben ________________
Aşçı 7) Bu kim ? Bu Bayan ___________
7) Senin mesleĝin ne? Ben ________________
8) Bu kim? Bu Bey ___________
Taksici
8) Senin mesleĝin ne? Ben ________________
Asker
6
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
c) Fragepartikel : mi/mı/mü/mu
Fragepartikel verwandeln einen Aussagesatz in Fragesatz. Sie ersetzen nicht die Fragewörter
wie; Ne(Was), nasıl(Wie), kim(Wer), nerede(wo) usw.
Entsprechung im Deutschen ist der umgestellte Aussagesatz.
Sen Almansın Du bist Deutscher
Sen Alman mısın? Bist du Deutscher ?
Kennzeichnend für Fragepartikel ist, daß links davon immer frei bleibt, also ein halber
Sprechpause in mündlichen.
1. Person - Singular
mı–y-ım?
Öĝretmen__ mi–y-im?
mu-y-um?
mü–y-üm?
mı–y-ım?
hasta____ mi–y-im?
mu-y-um?
mü–y-üm?
2. Person – Singular
İyi_____ mısın?
misin?
musun?
boş____ müsün?
7
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
3. Person Singular.
mı?
mi?
Öĝretmen__ mu?
mü?
d) Verneinungssuffix: deĝil
Bei den Hilfsverben „sein“ und „haben“ für die wir keine ensprechende Verben
haben, bedient man sich folgende Verneinungswörter:
Für „haben“ „yok“
Für „sein“ „değil“
Beide Wörter werden um die Personalendungen rechts erweitert, um zu
verdeutlichen, um welche Person es sich handelt.
Die Stellung von „değil“(nicht oder kein) im Satz ist eindeutig festgelegt:
„değil“ muß immer nach dem Bezugswort kommen, danach folgt die
Personalendung.
Ben Almanım (ich bin Deutscher) Ben Alman değilim(ich bin kein Deutscher)
Sen çalışkansın(du bist fleißig) Sen çalışkan değilsin
8
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
.
Jale
1) Jale Hanım pilot mu? Hayır, Jale pilot deĝil,
Jale Hanım hemşire
Sümeyra
1) ........... Hanım öĝrenci mi? Hayır, ......................deĝil,
.................. Hanım...................
Zafer
3)........... Bey öĝretmen mi? Hayır, ......................deĝil,
.................. Bey..................
Mustafa
4)........... Bey şoför mü? Hayır, ......................deĝil,
.................. Bey..................
Cemil
5)........... Bey doktor mu? Hayır, ......................deĝil,
.................. Bey..................
Yaşar
6)........... Bey sporcu mu? Hayır, ......................deĝil,
.................. Bey..................
Nihat
7)........... Bey ressam mı? Hayır, ......................deĝil,
.................. Bey..................
Kemal
8)........... Bey şoför mü? Hayır, ......................deĝil,
.................. Bey..................
9
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
RESİMLER Sen......misin/müsün? RESİMLER Sen mısın/musun?
Asker Aşçı
Sen asker misin? Sen aşçı mısın?.
Berber Boyacı
------------------- -------------------
Futbolcu Hamal
Ben fotbulcu.... -------------------
Hemşire Marangoz
------------------- -------------------
Pilot Ressam
------------------- -------------------
Tamirci İşçi
------------------- -------------------
Öğrenci Öğretmen
------------------- -------------------
10
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
RESİMLER Ben .....deĝilim RESİMLER Ben ....deĝilim
Asker Aşçı
Ben asker deĝilim. Ben aşçı deĝilim
Berber Boyacı
------------------- -------------------
Futbolcu Hamal
Ben fotbulcu.... -------------------
Hemşire Marangoz
------------------- -------------------
Pilot Ressam
------------------- -------------------
Tamirci İşçi
------------------- -------------------
Öğrenci Öğretmen
------------------- -------------------
Tatil : Urlaub/Ferien
Sinema : Kino
Kahve : das ....
Okul : Schule
Lokanta : Speiselokal
11
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Die Kasus
a) Lokativ: de/da
Kleine Vokalharmonie: mit Lokativ /de/da
(de/da: in, auf, bei..)
a, ı, u, o a de
e, i, ü, ö e da
Ev Evde
de
Okul
Sinema + = Okulda
Büroda
Lokanta da Lokantada
Sen şimdi neredesin? (Wo bist du jetzt?) Ben şimdi Antalya’dayım.
Ahmet şimdi nerede? Ahmet...............................
Ahmet + sinema + de/da Ahmet sinema.....
Ben + ev + de/da Ben ev......
Sen + okul + de/da Sen tatil.....
Hülya + kahve + de/da Hülya kahve....
Öĝretmen + okul + de/da Öĝretmen okulda______
12
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Anmeklung zum Lokativ: de/da(Ünsüz Uyumu-Konsonatenassimilation)
der Lokativ-Suffix wird von den stimmlosen Konsonanten(f,s,t,ç,k,ş,h,p) assimiliert und
verwandelt sich in „te/ta“. Diese Regel gilt auch für andere Suffixe , die mit „ç“ oder „g“
beginnen.
İsimler: Namen – Nomen und Ihre Plurale mit den Endungen „ler/lar“ nach der kleinen VH.
Kleine Vokalharmonie: mit Pluralendungen (ler/lar)und dem Lokativ /de/da
Öĝrenci - Singular - Öĝrenciler : (Plural): die Schüler
Genç - Singular- Gençler : (Plural): die Jugendlichen
Ü1 Bu öĝrenciler çok çalışkan
Ders ler/lar Dersler Bugün ders.............. çok zor.
Hava l_r ______ Bugün hava............. çok güzel.
Kişi l_r ______ Bu kişi..................... öĝrenci
Deniz l_r ______
l_r ______ Türkiye’de deniz........... çok temiz.
Gün
l_r ______ Bugün öĝretmen............. okulda.
Öĝretme
n l_r ______ Bu hafta sonu çocuk..... denizde.
l_r ______ Yarın okul..................... tatil.
Çocuk
l_r ______ Yarın genç................... sahilde.
Okul
l_r ______
Genç Almanya’da hayat çok zor.
xxx ______
Hayat l_r ______ Sabahları insan........ genellikle işte.
İnsan l_r ______ Yazın sahil....... çok dolu.
Sahil l_r ___ Türkiye’de bakkal... akşam da açık
Bakkal l_r
Anmerkung1
Pluralendungen werden nach der kleinen Vokalharmonie abgeleitet.
Diese benutzen wir nicht, wenn der Substantiv andersweitig als Plural ausgedrückt werden kann:
Beispiele:
Ögrenciler okulda. – die Schüler sind in der Schule.
aber
İki öĝrenci okulda. – zwei Schüler sind in der Schule
Birçok öĝrenci bugün okulda - viele Schüler sind in der Schule
Birkaç öĝrenci bugün okulda - einige Schüler sind in der Schule
Anmerkung 2
Pluralsuffixe „ler/lar“ haben mehrere Nebenfunktionen. Für unseren Kurs sind die wichtigsten:
a) Verschiedenartigkeit:
Hava nasıl? Havalar nasıl?
(Frage nach verschiedenen Wetterlagen)
b) Zusammenfassung:
Mehrere Personen/Sachen mit gleichen Namen oder die Person samt seiner Familienangehörigen.
Ahmetler bugün okulda. - alle die Ahmen heißen sind in der Schule
Ayşe Hanımlar bugun akşam sinemada. - Ayşe Hanım und Ihre Familie.....
- Pluralsuffix an den Eigenamen braucht in der Regel keine Trennung durch den Apostroph-
Taksiler durakta - die Taxis sind an der Halstelle
c) Adjektive werden substantiviert:
Bu akşam büyükler tiyatroda. - heute abend sind die älteren im Theater
Bu hafta sonu küçükler sahilde. - ..... die Kinder
Ü2 Şimdi tembeller olkulda deĝil sinemada. - die Faulen sind ....
13
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Affedersiniz! Burada kahve nerede? Kahveler hemen şu köşede.
Affedersiniz!!! Buralarda taksi nerde? Taksi....... burada deĝil, orada sahilde.
Bu sahilde restoran nerede? Restoran….. hemen şurada saĝda
Affedersiniz Taksim nerede? Taksim çok uzakta ama otobüs…. hemen solda
Affedersiniz burada lokanta nerede? Lokanta….. bugün kapalı, çünkü ramazan.
Affedersiniz burada cami nerede? Cami…. çok yakında, hemen şurada solda.
Ü3
Hafta sonu kimler sahilde? Hafta sonu çalışkan öĝrenciler sahilde
Akşam Canan Hanımlar nerede? Canan.........akşam restoran...................
Siz yarın neredesiniz? Biz bütün gün bahçe...........................
Çocuklar yarın nerede? Çocuk....... bütün gün sahil.................
Ögrenciler bu hafta nerede? Onlar tatil..........................................
Jale Hanım şimdi nerede? Jale Hanım.....şimdi Istanbul............
Jale Hanım ve kızlar İstanbul’da nerede? O……… Taksim’de iyi bir otel.......
Şimdi İstanbul’da havalar nasıl? İstanbul’da haval…. çok iyi deĝil, yaĝmurlu.
Anmerkung 3
Lokativ-Endung mit „de/da“ : Lokativ wird nach der kleinen Vorkalharmonie abgeleitet,
wird meist benutz , um Standortangaben, wie in .., auf..., bei.... zu machen.
Lokativ-Suffix „de/da wird von vorhergehenden stimmlosen Konsonanten (f,s,t,k,ç,ş,h,p)
assimiliert und wird in „te/ta“ verwandelt.
14
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Lokativ : de/da : in, auf, zu, bei : für Standortangabe
(bei konsonantischen Auslaut mit: f-s-t-k-ç-ş-h-p wird dt)
Öğrenciler nerede? Öğrenciler restoranda.
Sibel Hanım nerede? O arabada.
Silvia ve Karin neredeler? Onlar dolmuşta.
de/da Nerede? deler/dalar Neredeler?
Otel Taksi
Kati, Katharina, Nina Andrea, Karin, Doris
Araba(Otomobil) Otobüs
Sibel Hanım öğrenciler
Dolmuş Restoran
Öğrenciler, öğretmen, başka
Yolcular, Andrea, Karin misafirler
Tramvay Otogar
Çocuklar, Yolcular, şöförler
Sahil
Pazar İnsanlar
Müşteriler, satcılar, pazarcılar İzinciler
satıcılar
Ben+de bende: bei mir
Sen+de sende: bei dir
O+da onda: bei ihr, ihm..
Biz+de bizde: bei uns
Siz+de sizde: bei euch, bei Ihnen
Onlar+da onlarda: bei ihnen
15
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Restoran nerede? Şeker nerede?
Restoran sahilde Şeker dolapta
...de/de ...te/ta
Taksi ..................... .....te/ta ...de/da
Şeker ....................
Otobüs ..................
Restoran .............. Çay ………………
Gençler.................. Kaşık ………….
Süt……………
Kızlar ..................
Çilek ……………..
Çocuklar ……….. Durak : Haltestelle
Mutfak : Küche Muz ……………..
Gençler ………… Dolap : Schrank
Elma …………….
Otogar/Terminal : Busbahnhof
Balıkçılar ............. Tabak : Teller Domates …………
Liman/iskele : Hafen
Bayanlar ............... Kahve : Kaffehaus Peynir ……………
Beyler ................... Market : Market Rakı .......................
Şekerlik : Zuckerstreuer
Müşteriler ............. Tuzluk : Salzstreuer Balık………………
Masa : Tisch
Yumurta …………
Okul : Schule
sahil : Strand
alış veriş merkezi : Einkaufszentrum
Pansiyon : Pension
Çay : Tee
Kaşıklık : Behältnis in dem ....
Şekerlik : Behältnis in dem...
Tuzluk : Behältnis in dem .....
Deniz : Merr
Bardak : Glas
16
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Singular Plural (Bilden Sie Plurale von nicht markierten Wörter)
açık offen
bakkal bakkallar Lebensmittelgeschäft
bal Honig
balık Fisch
balıkçı Fischer
bebek bebekler Kleinkind
Bey Herr ...
bu bunlar diese/dieses/dies (kurze Entf.)
cami Moschee
çocuk Kind
çünkü denn....
deniz Meer
ders Unterrich / Lektion
genç Junge, Jugendliche
gün tag
Hanım Frau .. (Dame)
hava Wetter
hayat Leben
her jede, jedes, jeder
insan Mensch
kapalı geschlossen
kaşık Löffel
kim wer
kişi Person
kız Mädchen
köşe Ecke
lokanta Speiserestoran
müşteri Kunde
nasıl wie
ne was
nerede wo
o onlar der, die, das, dies dort (größere Entf)
peynir Käse
saĝ rechts
sahil Strand
şeker Zucker
şekerli süß, mit Zucker
şekerlik Zuckerstreuer
sol links
şu şunlar jene, jenes...........(mittlere Entf.)
süt Milch
tabak Teller
tuz Salz
tuzlu salzig, mit Salz
tuzluk Salzstreuer
uzak
yaĝmur Regen
yaĝmurlu regnerisch
yemek (das) Essen
17
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
b) Richtungsfall (Dativ-Wohin-fall) mit „e/a“
Kleine Vohalharmonie: mit Richtungsfall / Yönelme Durumu/ Dativ : e-a
Der Kasus mit „e/a“ wird an dem Bezugswort direkt mit oder ohne „y“ dran gehängt, um die
Richtung auszudrücken.
Bezugwörter, die mit „ç, k, p,t,“ enden, werden in „c,ĝ,b,d“ verwandelt, wenn danach ein
Vokal folgt, wie: e/a/i/ı/ü/u/o/ö
Bitte vervollständigen Sie die Liste:
Nominativ Lokativ Dativ(Richtung)
Ev Evde Eve
Durak Durakta Duraĝa
Restoran Restoranda Restonran….
Okul Okulda Okul….
Taksi Taksi…… Taksi
Otobüs Otobüs…. Otobüs….
Restoran Restoran…. Restoran….
Ders Ders…. Ders………
Deniz Deniz… Deniz….
Boĝaz Boĝaz… Boĝaz….
Sahil Sahil…. Sahil…
Lokanta Lokanta… Lokanta…..
Ben Bende Bana
Sen Sende Sana
O Onda Ona
Biz Biz… Bize
Siz Siz…. Siz…
Onlar Onlar… Onlar….
18
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
EMİR – İSTEK ve TASARLAMA KİPLERİ
(Wunsch-Befehlsformen)
Neutraler Satzstruktur ist :
SUBJEKT OBJEKT VERB
a) Grundformen bei Hilfsverben : wie „sein“ – i-mek
Objekt+Personalendung :Alman + sın (du bist deutscher)
Obj.+FragePartikel+Personalendung: :Alman mısın (bist du deutscher?)
Obj.+Negation+ Personalendung :Alman deĝilsin (du bist kein Dt.)
Obj.+Negation+ FragePartikel+Pers.Endng: : Alman deĝil misin(bist du kein Dt.?)
b) Grundformen bei Vollverben: wie gelmek, gitmek, içmek, bakmak, sormak
usw
Beispiele mit Imperativ(kein Gebrauch für die 1. Person)
SUBJEKT OBJEKT VERB
Ben ------- ---------
Sen okula gel. (Imperativ, 2. Pers. Singular)
O okula gelsin.(Imperativ, 3. Pers. Singular)
Biz ------- ----------
Siz yarın okula gelin(Imperativ, 2. Pers.Plural)
Siz yarın okula geliniz(Imperativ, 2. Pers.Plural- sehr höfflich)
Onlar okula gelsinler(Imperativ, 3. Pers. Plural)
19
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Übersetzen Sie die Befehle ins Deutsche!
sen gel sen iç sen sor
siz gelin siz için siz sorun
sen yap sen çalış sen söyle
siz yapın siz çalışın siz söyleyin
sen oku sen buyur sen cevapla
siz okuyun siz buyurun(buyrun) siz cevaplayın
BEFEHLS-FORM
Befehle: (Imperativ/ Übung für die zweite Personen) -3. Person wird später
ausführlicher behandelt.
Verben Singular(du) Plural(Sie, ihr) Bilden Sie sinnvolle Sätze(für 2. oder 3. Person)
Gelmek gel gelin Siz bugün büroya gelin, Ali sen de gel.
Gitmek git gidin Ayşe, sen okula..........., siz de yarın ………
Okumak oku okuyun Mustafa, sen gazte .........
Çalışmak çalış çalışın Çocuklar, siz iyi ders …………..
İçmek iç için Sen hergün üç bardak süt ..................
Öğrenmek öğren öĝrenin Siz Türkçe …………………..
Bakmak bak bakın Lütfen sen telefona ................
Olmak ol olun Lütfen siz şimdi sessiz …………….
Telefon etmek telefon et telefon edin Sen akşam bana ..........................
Çıkmak çık çıkın Arkadaşlar, siz şimdi dışarı ...............
Getirmek getir getirin Siz bana bir çay ……………
Haber vermek haber ver haber verin Hafta sonu bana haber ...........
Bitte ausfüllen
Bugün okul_ (sen-gelmek)
Akşam televizyon_ (siz-bakmak)
Hafta sonu yemeğ__ (sen-gitmek)
Yarın ban___ erken (sen-gelmek)
Hafta sonu tatil_ (siz-çıkmak)
Sen okul___ erken (sen-gitmek)
Bugün akşam biz__ (siz- telefon etmek)
Sabah ban_ vaktinde (sen- haber ver)
20
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Fomulieren Sie bei freier Wahl der Person „Befehle“:
Okulda Türkçe _________ (öĝrenmek)
Derste çalışkan ____________(olmak)
Akşam bana telefon __________(etmek)
Bize bir çay _____________(getirmek)
Akşam sinemaya _____________(gitmek)
Bana iyi bir çay _____________(getirmek)
Hafta sonu bize yemeĝe ___________(gelmek)
Akşamları Televizyona _____________(bakmak)
Hafta sonu tatile __________ (çıkmak)
Hergün rakı ______________(içmek)
Hergün erken ___________(yatmak)
Sabahları erken ______________(kalkmak)
Beispiele mit Optativ
1) Ben bir çay yapayım. (Optativ, 1. Person-Sing.)
2) Biz okula gidelim. (Optativ, 1. Person-Plural)
Optativ wird hautpsächlich für die erste Person benutzt. Für 2. und 3. Personen
ist sie nur gelegentlich in Gebrauch.
Optativ gibt sinngemäß eine Planung, ein Vorhaben oder eine spontane Entscheidung wieder.
Übersetzung von Beispielen:
1) Ben bir çay yapayım
Ich mache mal einen Tee/ Ich beachsichtige/plane/ einen Tee zu machen..
Wichtig ist, daß daduch eine Planung(wie auch immer dies ins Deutsche übersetzt wird) ein
Vorhaben zum Ausdruck kommt und nicht die tatsächlich ausgeführte Aktion.
Struktur von Optativ / Wunschform
(y*: als Füllkonsonant bei vokalisch auslautenden Verstämmen)
2) Biz okula gidelim
Wir gehen mal (möchten, planen) in die Schule.
21
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Struktur der Beispielsätze:
Olumlu Birinci Tekil Şahıs (erste Person Singular)
Subjek Objekt Verbstamm Optativ Personalendung
Ben denize git (y*) e/a y__m
Ben denize gid e y im Ben denize gideyim
Olumlu Birinci Çoĝul Şahıs (erste Person Plural)
Subjek Objekt Verbstamm Optativ Personalendung
Biz denize git (y*) e/a l__m
Biz denize gid e l im Biz denize gidelim
Olumsuz Birinci Tekil Şahıs
Subjek Objekt Verbstamm Negativendung Optativ Personalendung
Ben denize git (y*) me/ma (y*) e/a y__m
Ben denize git me y e yim.
(Ben denize gitmeyeyim/ Ich geh elieber nicht zum Meer)
Olumsuz Birinci Çoĝul Şahıs
Subjek Objekt Verbstamm Negativendung Optativ Personalendung
Biz denize git (y*) me/ma (y*) e/a l__m
Biz denize git me y e lim.
(Biz denize gitmeyelim/Wir gehen lieber nicht zum Meer)
22
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
1) Bitte vervollständigen ®: Richtungsfall 2) Bitte vervollständigen
Ben alış verişe gideyim Biz sahile gidelim
Ben ____________ bin........ At® Biz ____________ bin........
Ben ____________ otur...... Koltuk® Biz ____________ otur......
Ben ____________ getir..... Biz ____________ getir.....
Su
Ben ____________ bak....... Biz ____________ bak.......
Televizyon®
Ben ____________ çık...... Biz ____________ çık......
Tatil®
Ben ____________ gir........ Biz ____________ gir.........
Havuz®
Ben ____________ cevap ver..... Biz ____________ cevap ver......
Soru® Biz ____________ telefon et.........
Ben ____________ telefon et.........
O® Biz ____________ haber ver...........
Ben ____________ haber ver...........
Yarın sahile Siz ®
Ben sahile gideyim!
Hafta sonu tatile çık- e/a- y-ım
Bugün denize git- e/a- l- im
Akşam yemeğe git-e/a – l-im
Kündigen Sie an, was Sie vorhaben oder vorschlagen! Übersetzung!
(Biz)Bugün pikniĝe gidelim! / Wir gehen mal heute zum Piknik.
(Ben)Akşam televizyon_ (bakmak)/___________________
(Biz) Hafta sonu yemeğ__ (gitmek)
(Ben)Yarın san___ (gelmek)
(Ben)Hafta sonu tatil_ (çıkmak)
(biz) okul___ vaktinde (gitmek)
(biz)Bugün akşam sana__ (telefon etmek)
(ben)Sabah size_ (haber ver)
23
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Biz ata binelim mi? Hayır, ata binmeyelim, bisiklete binelim
1) Bitte vervollständigen ! ®: Richtungsfall 2) Bitte vervollständigen !
Biz sahile gidelim mi? Hayır, sahile gitmeyelim, restoran................
1)Biz ____________ bin........ At® Hayır ______ bin............., bisiklet..................
2)Biz ____________ git...... maç® Hayır ______ git……....., maç.......................
3)Biz ____________ uĝra..... kahve Hayır _______uĝra…........, okul.....................
4)Biz ____________ bak....... Televizyon® Hayır ________ bak.............., sinema.................
5)Biz ____________ çık...... Tatil® Hayır ________ çık..............., gezi....................
6)Biz ____________ gir......... Havuz® Hayır ________ gir................, deniz..................
7)Biz ____________ çukulata ver...... Çocuklar® Hayır _________çukulata ver......
8)Biz ____________ telefon et......... Öĝretmen ® Hayır telefon et................, o.............................(uĝramak)
9)Biz ___________ haber ver..................
Onlar ® Hayır haber ver..............., onlara.....................(uĝramak)
Finden Sie in folgender Aaufgabe die Wunsch-Befehlsformen:
Bitte die Texte in der Karikature ins Deutsche übersetzen:
Fremdwörter:
Tel : Draht
kırmızı : rot
mavi : blau
yoksa : Wenn nicht
tavuk : Huhn
Risk : Risk
yok : es gibt nicht/ Es ist nicht vorhanden
korkak : ängstllich
24
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Hinweis zur Negativierung mit Wunsch-Befehlsformen:
Negativierungsendungen sind grundsätzlich „me/ma“.
Es muss unmittellbar nach dem Verbstamm folgen, da sonst die Aktion mit Anfügung der
Personalendung schon positiv ist.
Aufforderung:
Çöpü(den Müll) yere atmayalım. Allgem. : Werfen wir den Müll nicht auf den Boden
Bugün yemeĝe gitmeyelim. Wir gehen heute „lieber“ nicht zum Essen(Vorschlag)
Çöpü(den Müll) yere atayım mı? (Soll ich den Müll auf den Boden werfen?)
Çöpü(den Müll) yere at –ma- y- ayım mı? (Soll ich den Müll nicht auf den Boden werfen?)
Yarın sinemeya gidelim mi? Wollen/Sollen/mögen wir morgen ins Kino gehen(Vorschlag)
Akşam çay yapalım mı? (Böse Zungen behaupten: Vorschlag/ aus männlicher Sicht: versteckter Befehl an Frau: mach mir ein
Tee, oder irgend jemand soll es machen, bloß ich nicht)
Übungen: Verwenden Sie Wunsch- oder Befehlsformen mit der richtigen Person
1. Bugün nereye ? (biz, gitmek)
2. Eve ne zaman ? (biz, dönmek)
3. Çocukları ........ ! (biz, korumak)
koruyalim
koruyalım
koruyaylım
25
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
4. Wie würden Sie übersetzen?
En iyisi konuşmayalım!
Es ist besser, nicht zu reden.
Am besten, wir reden miteinander.
Am besten, wir reden nicht miteinander.
Keine der obengenannten Lösungen.
5. Welche Aussage stimmt?
1)gülmiyeyim 2) istiyelyim 3)konuşmıyaylım 4)uğrıyalım 5) görüşmeyelim
a) 1)
b) 2-3)
c) 3-4)
d) 5
6. Haydi, ........ (biz, kalkmak)
kalkalım
kalkayım
kalkasın
7. Tahtayı ? (ben, silmek, mi)
8. Sana bir çay ? (ben,ısmarlamak, mı)
9. Bu lezzetli yemeği . (biz, yemek)
10. Soll ich dir Blumen kaufen?
26
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Sana çiçekler alayım mı?
Sana çiçek alayayım mı?
Çiçeklere alayım mı?
11. Yarın sinemaya ? (biz, gitmek, mi)
12. Yarın akşam yemeĝe ? (biz, gitmek, mi)
13. Hafta sonu sahile ? (biz, gitmek, m_)
14. Pazar günü alış verişe ? (biz, gitmek, m_)
15. Yarın sana yemek ? (ben, yapmak, m_)
16. Çöpleri yere (biz, atmamak)
15. Sokakları temiz (biz, tutmak)
27
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Übung für Nicht-Raucher (Raucher bitte ab nächste Seite weiter machen)
c) Akkusativ(Wen-Fall/ Bestimmung)
Akkusativ- wen/was – i-hali (belirtme durumu)
zehirlemek: vergiften
das Verb verlangt in der Aktivform Akkusativ- wen/was
Akkusaitv wird, wie alle Kasusformen an dem Bezugswort
direkt dran gehängt.
Folgende Vokale (gr. Vokalgarmonie) bilden den Kasus:
a, ı fordert ı
e,i fordert i
o,u fordert u
ö,ü fordert ü
ben beni(mich)/ sen seni(dich) / o onu(ihn, sie, es)
biz .....................siz ....................onlar....................
(für dies Thema gibt es eine Extrastunde)
Bilden Sie Sätze nach folgendem Muster:
Sigara içme ve bizi zehirleme! „Rauche nicht und vergifte uns nicht“
me/ma : Verneinungspartikel bei Verben mit Optativ-Imperativ
Sigara içme ve ............ zehirleme(ben)
Sigara kullanma ve ............ zehirleme(onlar)
İçki içme ve kendini(dich selbst) .............................(zehirlemek)
Bira içme ve şişman ........................................(olmak)
Sigara içme ve çevreyi(die Umgebung)…………………(kirletmek)
Çöpleri yere ...................(atma) ve çevre.......... .........................(kirletme)
Evi temiz ..........................(tutmak) ve Anne..................(die Mutter) kızdırma.
Erken ..................................(kalmak) ve okula geç ................................(kalmak).
Sessiz .....................................(olmak) ve çevre......... rahatsız ................(etmek)
Çok spor ……………………..(yapmak) ve saĝlıklı ………………..(olmak)
28
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Übungen zu Optativ: Gruppe A
Yürüyüş yapmak
Ata binmek
Balık tutmak
Piknik yapmak
Wunsch-Befehlsform zusammengesetzte Liste der Konjugation:
Ben hafta sonu yürüyüş yapayım ( Optativ)
Sen hafta sonu yürüyüş yap
O hafta sonu yürüyüş yapsın ( Imperativ)
Biz hafta sonu yürüyüş yapalım (Optativ)
Siz hafta sonu yürüyüş yapın / yapınız(noch höfflicher)
Onlar hafta sonu yürüyüş yapsınlar
Vervollständigen Sie die Liste mit Verben: balık tutmak/ piknik yapmak/ata binmek
Ben hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
Sen hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
O hafta .......................................... ...................................... ....................................
Biz hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
Siz hafta sonu ........... .......................................... ......................................
Onlar hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
29
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Gruppe B
Bovling oynamak
Tenis oynamak Golf oynamak
Boks yapmak Ata binmek
Masa tenisi
jimnastik
Kayak yapmak
Buz pateni
Koşu yapmak
Vervollständigen Sie die Liste mit Verben: oynamak/yapmak/binmek/
Ben hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
Sen hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
O hafta .......................................... ...................................... ....................................
Biz hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
Siz hafta sonu ........... .......................................... ......................................
Onlar hafta sonu .......................................... ...................................... ....................................
30
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Gruppe C
Definieren Sie selbständig Verben aus den Bildern mit Hilfe Übersetzungsliste:
Übersetzungsliste:
araba Auto Nr.: 1.Buz pateni yapmak.
Nr.: 2...................................
buz Eis Nr.: 3...................................
Nr.: 4...................................
basket basket Nr.: 5...................................
Nr.: 6...................................
ok Pfeil Nr.: 7...................................
Nr.: 9...................................
Bisiklet Fahrrad Nr.: 10...................................
Nr.: 11...................................
binmek steigen/ einsteigen Nr.: 12...................................
Nr.: 13...................................
sürmek führen/fahren andere:.................................
sörf sörf
dart dart
at Pferd
31
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Machen Vorschläge für Wochentage aus den Verben der Gruppen A-B-C
Pazar günü (am Sontag) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Pazartesi günü (am Mo.) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Salı günü (am Di.) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Çarşamba günü (am Mi.) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Perşembe günü (am Do.) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Cuma günü (am Cu.) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Cumartesi günü (am Sa.) neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Hafta sonu neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Gelecek hafta neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Bu akşam neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Bugün neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
Yarın neler yapalım? Gruppe A-B-C ............................................
__________________________________________________________-
Gruppenübung :
Fragen stellen: Gruppe 1 Antworten Geben: Gruppe 2
sinemaya gidelim mi?
.................................
Yarın ................................... Hayır Sinemaya gitmeyelim, tenis oynayalım.
.................................
....................................
Tamam, çok güzel bir fikir, hemen gidelim.
Unterbreiten Sie der anderen Gruppe Vorschläge aus Gr.-A-B-C
32
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
Verneinen Sie die Vorschläge mit einem Gegenvorschlag aus A-B-B
Sonderaufgabe für ganz fleißige!
Imperativ 3. Person Singular
Dialog: Bitte übersetzen nach dem Sie alle bisherigen Übungen ausgefüllt haben!
Müdür Bey : Aloo! Ayla Hanım!
Ayla : Buyrun efendim?
Müdür Bey : Lütfen hemen buraya gelin!
Ayla : Tamam hemen geleyim
Müdür Bey : Ayla Hanım lütfen hemen şu mektubu okuyun ve bir cevap yazın.
Murat Bey’e söyleyin, bu akşam İstanbul’a Ahmet Bey’e gitsin.
Anlaşmaya imza atsın.
Ayla : Murat Bey ile Jale Hanım da gitsin mi?
Müdür Bey Hayır Jale gitmesin, büroda kalsın, çok iş var
Jale’ye telefon et, büraya gelsin, siz ikiniz çok iyi çalışın, işleri bitirin.
Sorular:Bitte beantworten Sie die Fragen
Ayla Hanım önce ne yapsın? (Was soll Frau Ayla zuerst machen ?)
Murat Bey nereye gitsin?
Jale Hanım ne yapsın?
Jale neden büroya gelsin?
33
a,ı ı u,o u lı - lu . a, ı, u, o a da lar
e,i i ü,ö ü li - lü . e, i, ü, ö e de ler
(große Vokalharmonie) (kleine Vokalharmonie)
d) Ablativ ( den/ dan: von ;aus)
ayrılma – durumu (Woher/von wem/Woraus/Wovon
Ablativ wird im Rahmen der Grundzeiten ausführlicher behandelt.
Anwendungen mit Ablativ: den/dan, kl. VokalH.
I . Mit "memnun olmak": zufrieden sein, verlangt Ablativ
Memnunum
Memnunsun
Memnun
Memnunuz
Memnunsunuz
Memnunlar
Beispiele:
Münih'ten memnun musun? Evet,.........................................
Okuldan mumnun musunuz? Hayır,...........................................
Ayşe Hanım evden mumnun mu? Evet,....................................
Ali arabadan memnun mu? Hayır,...................................
Türkçe kitaptan memnun musun? Evet,....................................................
34