MODYUL I: TEORYA-PINAGMULAN, KAHULUGAN, KATANGIAN,
KALIKASAN AT KAHALAGAHAN NG WIKA
MGA OBJECTIV
Sa pag-aaral sa modyul na ito, inaasahang naisasagawa mo ang sumusunod:
1. Natutukoy ang kasaysayan, teorya o pinagmulan ng wika.
2. Natutukoy at naiklaklasipika ang kahulugan ng wika.
3. Naipapaliwanag ang kahalagahan ng wika.
4. Napapalawak ang ideya sa mga salita, parirala at pangungusap na may
kaugnayan sa wika.
5. Natutukoy ang katangian o kalikasan ng wika.
6. Naipapaliwanag ang mga katangian o kalikasan ng wika.
7. Napapahalagahan ang kahulugan, kahalagahan, katangian o kalikasan ng wika.
PANIMULANG EBALWASYON / PAGTATAYA
A. Sagutin ang mga sumusunod na katanungan, Isulat sa kahon ang sagot.
1. Saan nagmula ang wika?
__________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
_______________________________________________.
2. Ano ang teorya?
__________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
_______________________________________________.
3. Ano ang wika?
__________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
_______________________________________________.
4. Ibigay ang kahalagahan ng wika?
__________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
_______________________________________________.
5. Anu-ano ang katangian ng isang wika?
__________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________
_______________________________________________.
B. Ipaliwanag kung bakit mahalaga ang katangian at kalikasan ng wika?
_________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
______________________________________________________.
MGA GAWAIN SA PAGKATUTO
ALAMIN I: KASAYSAYAN AT TEORYA KAUGNAY SA WIKA
Bago natin pagtuunan ng pansin ang kahulugan at kahalagahan ng wika ay
balikan muna natin ang ilang hinuha o kuro-kuro kung saan nagmula ang wika.
Hindi lubos na nalalaman kung saan, kailan, at paano nagsimula ang paggamit ng
wika. Subalit mayroong mga hinuha at kuru-kuro ang mga dalubhasang nagsipagaral ng
paksang ito. Isa sa mga teoryang ito ang nagsasabing "ginaya ng mga sinaunang tao ang
mga tunog na narinig niya sa kalikasan." Halimbawa ng mga tunog na ito ang mga kahol
ng mga asong-gubat o ng mga bumubukal na sapa. Dahil sa iba't ibang interpretasyon o
gawi sa paggaya ng mga "tunog ng kalikasan" na ito kaya nagkaroon ng maraming mga
wika sa mundo.
SUBUKIN 1
A. Gumawa ng nauukol na sanaysay sa teoryang nasasabing pinagmulan ng wika
na "Ginaya ng mga sinaunang tao ang mga tunog na narinig niya sa
kalikasan.”
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
____________________________________________________________________
ALAMIN II: KAHULUGAN AT KAHALAGAHAN NG WIKA
Ngayon handa na tayong talakayin ang kahulugan at kahalagahan ng wika upang
ang isang guro ay maging maalam at makagawa. Higit na magiging tiyak at makahulugan
ang gawaing pagtuturo ng isang guro kung alam niya ang kahulugan at kahalagahan ng
wika. Mas mapapadali at magkakaroon ng lakas siya ng loob na magturo na may
kaugnayan sa wika.
Pero bago ang lahat ay atin muna alamin kung ano ang wika.
Ang wika ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan. Kalipunan ito ng mga simbolo,
tunog, at mga kaugnay na batas upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan.
Ginagamit ang pamamaraang ito sa pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa
pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat. Isa rin itong likas na makataong pamamaraan ng
paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang
kaparaanang lumilikha ng tunog; at kabuuan din ito ng mga sagisag sa paraang
binibigkas. Sa pamamagitan nito, nagkakaugnayan, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang
mga kaanib ng isang pulutong ng mga tao.
Ayon naman kay Gleason, ang wika ay isang masistemang balangkas ng
sinasalitang tunog na pinili at isinaayos sa paraang arbitraryo upang magamit sa
komunikasyon ng mga taong nabibilang sa isang kultura.
Ngayon tingnan natin ang kahalagahan ng wika:
Kung wala ang wika, mawawalan ng saysay ang halos lahat ng gawain ng
sangkatauhan, sapagkat nagagamit ito sa pakikipag-ugnayan katulad ng sa
pakikipagkalakalan, sa diplomatikong pamamaraan ng bawat pamahalaan, at
pakikipagpalitan ng mga kaalaman sa agham, teknolohiya at industriya.
PINAGMULAN NG WIKA Nag-ugat ang salitang wika mula sa wikang Malay.
Samantalang nagmula naman sa Kastila ang isa pang katawagan sa wika: ang salitang
lengguwahe. Tinatawag ding salita ang wika. Katulad ng language - tawag sa wika sa
Ingles - nagmula ang salitang lengguwahe o lengwahe sa salitang lingua ng Latin, na
nangangahulugang "dila", sapagkat nagagamit ang dila sa paglikha ng maraming
kombinasyon ng mga tunog, samakatuwid ang "wika" - sa malawak nitong kahulugan -
ay anumang anyo ng pagpaparating ng damdamin o ekspresyon, may tunog man o wala,
ngunit mas kadalasang mayroon.
Pinakapayak sa mga anyo ng wika ang paggamit ng mga salita o pagsasalita.
(Tingnan ang mga sining na pangwika). Subalit kabilang din rito ang pagsusulat, mga
wikang pasenyas, larangan ng musika, sining ng pagpipinta, pagsasayaw, at maging ang
matematika. "Wika" ang lahat ng mga ito kung gagamitin ang malawakan na kahulugan
ng wika. Sa ilang pagkakataon, tinatawag ding dila (piguratibo), salita, diyalekto, o lingo
(sariling-wika ng isang grupo, [bigkas: ling-gow, mula sa Ingles]) ang wika.
SUBUKIN 2
A. Tukuyin kung ano ang hinihingi at inilalarawan ng mga parirala at
pangungusap.
___________ 1. Kalipunan ito ng mga simbolo, tunog, at mga kaugnay na batas upang
maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan.
___________ 2. Kung wala ang wika, mawawalan ng saysay ang halos lahat ng
gawain ng sangkatauhan, sapagkat nagagamit ito sa anong paraan?
___________ 3. Kabuuan ito ng mga sagisag sa paraang binibigkas.
___________ 4. Ang salitang lengguwahe ay iba pang katawagan sa wika. Saan nagmula
ang salitang ito?
___________ 5. Isa itong likas na makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga
kaisipan, damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang
kaparaanang lumilikha ng tunog.
___________ 6. Ito ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan.
___________ 7. Nag-ugat ang salitang wika mula sa aling wika?
___________ 8. Ayon sa kanya ang wika ay isang masistemang balangkas ng
sinasalitang tunog na pinili at isinaayos sa paraang arbitraryo upang
magamit sa komunikasyon ng mga taong nabibilang sa isang kultura.
___________ 9. Ito ay ang pamamaraan ng pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa
pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat.
___________ 10. Ang salitang lengguwahe o lengwahe sa salitang lingua ng Latin, na
Nangangahulugan ng anong salita?
B. Palawakin ang mga salita, parirala at pangungusap sa ibaba.
1. Lengguwahe
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
2. Pinagmulan ng wika
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
3. Ang wika ay lumilikha ng tunog
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
4. Kultura
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
5. Pakikipag-ugnayan
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
6. Mahalaga ang wika sa pakikipagpalitan ng mga kaalaman sa agham,
teknolohiya at industriya
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
7. Salita
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
8. Ang wika ay sagisag sa paraang binibigkas.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
9. Wika
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
10. Wika gamit sa komunikasyon
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
C. Ipaliwanag ang kahalagahan ng wika.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________.
ALAMIN III : KATANGIAN O KALIKASAN NG WIKA
Alam ba ninyo sa katuturang ibinigay ni Gleason ayon sa pinag-aralan natin
kanina sa kahulugan ng wika ay may mga pangunahing salita gaya ng masistemang
balangkas, arbitraryo, sinasalitang tunog, tao komunikasyon at kultura. Sa pagbibigay –
kahulugan sa mga ito ay maibibigay na rin ang mga katangian o kalikasan ng wika.
Ngayon ating talakayin ang mga sumusunod na katangian o kalikasan ng wika:
1. Ang wika ay may dalawang masistemang balangkas: ang balangkas ng mga
tunog at balangkas ng kahulugan. Ang wika ay may tiyak na dami ng mga tunog
na pinagsama-sama sa isang sistematikong paraan upang makabuo ng mga
makahulugang yunit tulad ng mga salita. Gayundin, ang mga salita ay
mapagsasama-sama upang makabuo ng mga parirala at pangungusap.
Ang mga pangungusap ay mapagsasama-sama upang makabuo ng
makabuluhang diskurso o pamamahayag. Ang masistemang pagsasama-sama ng
mga tunog ay nasa antas ng ponolohiya at sintaksis. Halimbawa: Ang mga
makahulugang tunog sa Filipino na /m/,/i/,/s/, at /a/ ay masistemang pagsasama-
sama tulad sa /mais/, /misa/, /sima/, /asim/ nang may kahulugang ibinigay.
Gayundin naman mapagsasama ang mga salitang mais at matamis upang
makabuo ng parirala subalit dapat gumamit ng pang-angkop na na upang mabuo
ang pariralang matamis na mais o mais na matamis. Ang pangungusap ay
karaniwang may balangkas na panaguri na sinusundan ng simuno o paksa tulad ng
sa: Kumain siya ng matamis na mais. Nang hindi nababago ang kahulugan ng
pangungusap.
2. Ang wika ay arbitraryo. Nangangahulugang ito na ang mga tunog na binibigkas
sa wika ay pinili para sa layunin ng mga gumagamit. Isinasaayos ang mga tunog
sa paraang pinagkasunduan ng pangkat ng mga taong gumagamit nito.
3. Ang wika ay sinasalitang tunog. Maraming mga tunog sa paligid na
makahulugan ngunit hindi lahat ay maituturing na wika sapagkat karamihan ay
hindi nabubuo sa pamamagitan ng mga sangkap ng pananalita. Ang mga tunog ng
isang wika ay nabubuo sa tulong ng iba’t-ibang sangkap ng pagsasalita tulad ng
labi, dila, babagtingang tinig, ngalangala, at iba pa. ang wika ay sinasalita at ang
pagsulat ay representasyon lamang ng mga tunog na sinasalita. Ang pagsulat ng
wika ay paraan lamang ng pagtatala ng mensaheng ibig ipahayag ng nagsasalita.
4. Ang wika ay pantao. Naiiba ang wikang pantao sa wikang panghayop. Ang
wika ng tao ay ginagamit kaugnay sa pagsasalin at pag-uugnay ng kultura
samantalang ang wikang panghayop ay ginagamit sa sariling lahi. Natutunan ng
tao ang wika ng pamayanang kanyang tinitirahan na maaaring hindi ito ang wika
ng magulang niya. Ang hayop ay natututunan ang wika ng lahi nito, alalaong baga
matututunan ng aso ang pagkahol lamang; ang pusa ay pagngiyaw lamang kahit
saan nakatira ang mga ito. Ang wika ng hayop ay walang sistema ng tunog at
kahulugan. Hindi ginagamit ng hayop ang wika tulad ng paggamit ng tao sa pag-
uusap ng mga nakataan at mga darating pang pangyayari, pagtatalo sa ilang paksa,
pagbibigay ng opinyon, at iba pang pamamahayag.
5. Ang wika ay komunikasyon. Ang wika ay behikulo ng komunikasyon ng
dalawang taong nag-uusap. Ginagamit nila ang wika upang ipahayag ang kanilang
pangangailangan , damdamin at ang kanilang iniisip. Ginagamit nila ang wika sa
kanilang pakikipag-ugnayan sa lahat ng pagkakataon.
6. Ang wika ay hindi maihihiwalay sa kultura ng mga taong gumagamit nito.
Ang wika at kultura ay dalawang bagay na hindi mapaghihiwalay. Sa
pamamagitan ng wika, nagkakaalaman at nagkakaugnayan sa pamumuhay,
saloobin, tradisyon, mithiin, paniniwala, ang mga tao. Sapat ang wika upang
magpahayag sa kultura ng mga taong gumagamit nito. Walang wikang higit na
superyor kaysa ibang wika dahil ang wikang ginagamit ng mga taong may isang
kultura ay may kasapatan sa pangangailangan ng mga taong gumagamit nito. Ang
mga Pilipino, halimbawa ay may sapat na pantawag sa rice tulad ng palay, bigas,
malagkit, binlid, pinipig, sinaing, sinangag, nilugaw, bahaw, tutong dahil ito ang
kanilang pangunahing pagkain, at marami silang pantawag sa carry tulad ng
bitbit, kipkip, sunong, baba, pasan, dala, biyabit, hawak, pangko, yapos dahil sa
pangkulturang gawain ng tao.
Mayroon pang ibang katangian ang wika na dapat mabatid ng isang guro ng wika
upang higit niyang maunawaan ang mga batang kanyang tinuturuan. Mapipili niya ang
mga araling dapat nilang matutunan at maiaayos niya ang mga ito ayon sa
pangangailangan at kakayahan ng kanyang mga mag-aaral.
1. Ang wika ay malikhain. Taglay ng wika ang set ng mga tuntunin na
makapagbubuo ng walang hanggang pangungusap. Ang katutubong nagsasalita
ng wika ay makalilikha ng mga pangungusap na maaaring hindi pa niya
kailanman nasasabi, nababasa o nariribig. Nauunawaan niya ang mga ganitong
pangungusap dahil nailagay niya sa kanyang utak ang mga tuntunin ng wika.
2. Ang wika ay patuloy na nagbabago. Ang panahon ay patuloy na nagbabago
kaya ang pamumuhay ng tao ay nagbabago rin dulot ng agham at teknolohiya
gayundin ang wika. Patuloy na lumalawak ang talasalitaan ng wika kaya
kailangang mabago rin ang alpabeto at ang sistema ng palabaybayan.
3. Ang wika ay natatangi. Ang bawat wika ay may kanyang sariling set ng mga
tunog, mga yunit panggramatika at kanyang sistema ng palaugnayan. Ang bawat
wika ay may katangiang pansarili na naiiba sa ibang wika. Walang dalawang wika
na magkatulad. Maaaring sabihin na may mga tunog, sistema ng pagbubuo ng
mga salita at sistema ng pag-uugnay ng mga pangungusap.
SUBUKIN 3
A. Tukuyin ang katangian o kalikasan ng wika sa mga sumusunod na
impormasyon sa ibaba. Titik lamang ang isulat.
A. Ang wika ay may dalawang masistemang balangkas
B. Ang wika ay arbitraryo
C. Ang wika ay sinasalitang tunog
D. Ang wika ay pantao.
E. Ang wika ay komunikasyon
F. Ang wika ay hindi maihihiwalay sa kultura ng mga
taong gumagamit nito.
G. Ang wika ay malikhain
H. Ang wika ay patuloy na nagbabago
I. Ang wika ay natatangi
_____ 1. Sa pamamagitan ng wika, nagkakaalaman at nagkakaugnayan sa pamumuhay,
saloobin, tradisyon, mithiin, paniniwala, ang mga tao.
_____ 2. Nakabubuo ng mga pangungusap ang tao na maaaring noon lamang niya
nagagamit.
_____ 3. Ginagamit ng tao ang wika upang ipahayag ang kanilang pangangailangan ,
damdamin at ang kanilang iniisip
_____ 4. Ang wika ay may tiyak na dami ng mga tunog na pinagsama-sama sa isang
sistematikong paraan upang makabuo ng mga makahulugang yunit tulad ng mga
salita.
_____ 5. Patuloy na lumalawak ang talasalitaan ng wika kaya kailangang mabago rin ang
alpabeto at ang sistema ng palabaybayan
_____ 6. Ang wika ay may mga tunog at sistema ng pagbubuo ng mga salita at sistema
ng pag-uugnay ng mga pangungusap.
_____ 7. Sa pag-aaral ng wika, nauunang inaalam ang mga tunog at ang kombinasyon ng
mga tunog.
_____ 8. Isinasaayos ang mga tunog sa paraang pinagkasunduan ng pangkat ng mga
taong gumagamit nito.
_____ 9. Ang mga tunog ng isang wika ay nabubuo sa tulong ng iba’t-ibang sangkap ng
pagsasalita tulad ng labi, dila, babagtingang tinig, ngalangala, at iba pa.
_____ 10. Ang bawat wika ay may antas ponolohiya, morpolohiya, at antas ng sintaksis.
B. Ipaliwanag ang mga sumusunod na katangian o kalikasan ng wika sa
ibaba. Ayon sa sariling ideya o pagkakaunawa sa mga ito.
1. Ang wika ay arbitraryo
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
2. Ang wika ay sinasalitang tunog
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
3. Ang wika ay komunikasyon
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
4. Ang wika ay hindi maihihiwalay sa kultura ng mga
taong gumagamit nito.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
5. Ang wika ay malikhain
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
PAGPAPAHALAGA ( Mula sa Alamin I, II, at III)
A. Natutukoy ang kasaysayan, teorya o pinagmulan ng wika.
Panuto: Tukuyin o ibigay ang kasaysayan, teorya o pinagmulan ng wika
sa paraang pagsulat ng sanaysay.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________.
B. Natutukoy at naiklaklasipika ang kahulugan ng wika.
Panuto: Tukuyin kung ang mga parirala o pangungusap ay naglalarawan
ng tamang kahulugan ng wika o hindi . Isulat sa unang kahon sa
ibaba ang mga tamang parirala o pangungusap na mapipili.
At sa mga parirala o pangungugsap na mapipiling mali ay isulat sa
ikalawang kahon sa ibaba pagkatapos ay salungguhitan ang
salitang nagpapamali.
1. Ang wika ay salita.
2. Ang wika ay kalipunan ito ng mga simbolo, tunog, at mga kaugnay na batas
upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan.
3. Ang wika ay di makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan,
damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kaparaanang lumilikha ng
tunog.
4. Ang wika ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan sa ibang tao.
5. Ang wika ay walang masistemang balangkas.
6. Ang wika ay ginagamit sa komunikasyon.
7. Ang wika ay pagpapaabot ng kahinaan sa pamamagitan ng
pagsasalita at pagsulat
8. Ang wika ay sinasalitang tunog.
9. Ang wika ay pinili at isinaayos sa paraang arbitraryo upang magamit sa
pakikipagtalo sa ibang tao.
10. Ang wika ay lenggwahe.
UNANG KAHON
_________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
______________________________________________________.
IKALAWANG KAHON
_________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
______________________________________________________.
C. Naipapaliwanag ang kahalagahan ng wika.
Panuto: Ipaliwanag ang kahalagahan ng wika sa iyo bilang isang mag-aaral.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________.
D. Napapalawak ang ideya sa mga salita, parirala at pangungusap na may
kaugnayan sa wika.
Panuto: Palawakin ang kaalaman sa mga salita , parirala, at pangungusap na may
kaugnayan sa wika.
1. Arbitraryo
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
2. Ang wika ay pantao.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
3. Masistemang balangkas
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
4. Inaayos at pinipili ng mahusay
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
5. Tunog
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________
E. Natutukoy ang katangian o kalikasan ng wika.
Panuto: Tukuyin ang katangian o kalikasan ng wika sa mga impormasyong
naibigay sa ibaba.
1. Ang mga wika ay may kanya-kaniyang imbenteryo ng mga tunog at
hulwarang panggramatika.
2. Maraming salita para sa Ice sa Ingles tulad ng snow, frost, hale at iba pa
samantala sa Filipino ay Iyelo lamang ang katumbas nito.
3. Ginagamit ang wika upang ipahayag ang iniisip o saloobin ng isang tao
sa kanyang kinakausap.
4. Patuloy na nagkakaroon ng pagpapalit-palit sa mga tuntuning
ortograpiya ng isang wika upang matugunan ang pagpasok ng
maraming salita sa wika.
5. Ang wika ay may kasapatan sa pangangailangan ng mga taong
gumagamit nito ayon sa napagkasunduan nilang paggamit.
F. Naipapaliwanag ang mga katangian o kalikasan ng wika.
Panuto: Ipaliwanag ang ilang katangian ng wika sa ibaba. Ayon sa iyong pananaw
o pagkakaunawa sa mga ito.
1. Masistemang Balangkas
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
2. Ang wika ay pantao.
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
3. Ang wika ay patuloy na nagbabago
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
4. Ang wika ay natatangi
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
______________________________________________________________________.
G. Napapahalagahan ang kahulugan, kahalagahan, katangian o kalikasan ng wika.
Panuto:Sagutin ang mga sumusunod na tanong sa ibaba.
1. Paano mo maipapakita ang pagmamahal mo sa wikang iyong
ginagamit?
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
____________________________________________________________________.
2. Paano mo pahahalagahan ang wikang ginagamit ng ibang tao?
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
____________________________________________________________________.
3. Mahalaga bas a iyo bilang mag-aaral na malaman ang mga katangian
o kalikasan ng wika? Bakit?
__________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
____________________________________________________________________.
ALTERNATIBONG GAWAIN (ASSIGNMENT)
Panuto:Sagutin ang mga sumusunod: Isulat ang (TI) kung Teoryang Istruktural at
(TT) naman kung Teoryang Transpormasyonal ang mga impormasyong
naibigay sa ibaba.
_______1. Ang wika ay binubuo ng mga tunog.
_______2. Ang lahat ng tao may kakayahang matuto ng wika.
_______3. Sa paglalarawan ng wika, kailangang ilarawan muna ang mga batayang
pangungusap.
_______4. Ang tao ay may natural na kakayahang matutunan ang wika.
_______5. Ang sistema ng isang wika ay nabubuo ng mga mas maliliit pang sistema at
ang mga sitemang ito ay hierarchical ang pagkakaayos.
_______6. Naglalayong ilarawan o bigyan ng deskripsyon ang kayarian ng wika.
_______7. Layunin nito na sagutin ang mga tanong na, halimbawa Ano nga ba ang
kalikasan ng wika?
_______8. Naglalayong ipaliwanag kung paanong ang isang wika, na lubhang masalimut
ay natutuhan ng tao batay sa obserbasyon.
_______9. Nagsasaad na sa pagsusuri sa isang wika ay dapat ihiwalay ang history nito sa
kasalukuyang katayuan nito.
_______10.Ang mga sistema ay binubuo ng mga antas o level.
Masasagot nyo lamang ang gawain sa itaas kung magbabasa kayo. Basahin nyo
ang dalawang pangkat ng batayang teorya ukol sa wika Ang teoryang istruktural at
teoryang transpormasyonal. Maliwanag ba ang gagawin.
Sa susunod na talakayan ay dapat alam na ninyo ang pagkakaiba ng
dalawang pangkat ng batayang teorya ukol sa wika.
GROUP INTERVIEW
Leader: Romeo Soriano
Members:
Regine Padaong
Rolen Ramos
Arnel Domingues
Bernadeth
Question: What benefits you have got in going abroad in terms of education.
Answers:
1. I enjoyed the privilege to attent a lot of seminars and trainings internationally.
2. I experienced to teach different type of students with different culture and that
was very unforgettable moment of my life.
3. I learned to become more patient to my students.
4. I enjoyed the using of different types of technology in teaching.
5. I enjoyed the privilege of medical assistance because when I was compined to
a hospital everything paid by the school.
6. I enjoyed also the privilege to travel different places with my international co-
Teachers.
7. I enjoyed the privilege of an international teacher.
8. I proved to myself that my skills were globally.
9. I enjoyed the privilege to paid me an additional payment to my service as an
International teacher.
10. I enjoyed also the privilege to tutor piano lesson beside of teaching science
subject.