PANIMULA by Ww926MEw

VIEWS: 8,096 PAGES: 86

									DESKRIPSYON
A. Mga Batayang Konseptwal

      Dalawa ang pangunahing dahilan kung bakit itinuturo ang Filipino sa ating mga
  paaralang pambansa. Ang mga dahilang ito ay nakatadhana sa umiiral na
  Patakarang Edukasyong Bilingwal. Una, ituturo ito bilang isang sabjek pangwika.
  Ikalawa, upang magamit ang wikang ito bilang wikang pangklasrum sa iba pang
  sabjek na ginagamitan ng Filipino bilang wikang panturo. Malinaw ang pagkakaiba
  ng dalawang layunin subalit magkatuwang          ng kaganapan sa pagkatuto.
  Kinakailangang matutuhan ang Filipino bilang isang wikang may sariling
  kakanayahan upang magamit ito ng efektivo sa pagkatuto ng iba pang sabjek na
  itinuturo sa Filipino.

      Sa konsiderasyon ng pagkatuto at pagtuturo ng Filipino sa level sekondari,
  isinaalang-alang din ang mga sumusunod na kaisipan mula sa mga eksperto.

     Ayon kay Otanes ( 2001), sa anuman daw balaking bumuo ng isang kurikulum
  pangwika, kinakailangang bigyang focus ang mga mag-aaral na ang pangunahing
  layunin ay ang matuto ng wika upang sila ay makapaghanapbuhay, makipamuhay
  sa kanilang kapwa at makapagpahalaga sa kagandahan ng buhay na kanilang
  ginagalawan.

     Ayon naman kay Espiritu ( 2001), nararapat daw ikonsidera ang mga umiiral na
  teorya sa pagkatuto at pagtuturo ng wika sa anumang pagtatangkang bumuo ng
  isang kurikulum pangwika. Sa pagtuturo wika sa sekondari, nararapat daw na
  malinang ang kognitibo/akademikong kasanayang pangwika. Maaari din daw ipasok
  ang pagsusuri ng istruktura ng gramatika ng wika sa level na ito sapagkat sa
  panahon daw na ito, may kakayahan ng maglinaw,magsuri, mag-evalweyt at mag-
  synthesize ang mga mag-aaral ng kanilang mga natutuhan.

      Sa pagbibigay ng tuon sa mga tiyak na istrukturang gramatikal bilang bahagi ng
  pagkatuto ng wika, naging batayan ang mga kaisipan ni Sibayan (1998). Ayon sa
  kanya, “ A knowledge of grammatical rules is useful. For example, a good
  knowledge of the eight parts of speech is important because one cannot use the
  dictionary intelligently as an aid to learning without knowing the verb or adjective is
  and their function in a sentence. Properly taught the basic of grammar rules, the
  learners will understand and appreciate the language”.

      Sa pamamagitan ng mga kaisipang nabanggit, nabuo ang isang batayang
  konseptwal. Bilang isang larangan ng pagkatuto sa level sekondari, ang
  pangunahing mithiin ng Filipino ay ang makadevelop ng isang gradweyt na
  mabisang komyunikeytor sa Filipino. Upang masabing mabisang komyunikeytor sa
  Filipino, kinakailangang taglay niya ang mga pangangailangang kasanayang makro
  – ang pagbasa, pagsulat, pagsasalita at pakikinig. Bilang isang sanay sa
  komunikatibong pakikipagtalastasan, nararapat na may kabatiran at kasanayan siya
  sa apat na komponent ng kasanayang komunikatibo tulad ng diskorsal, gramatikal,
  sosyo-lingwistik at istratejik. Sa proseso ng pagkatuto, magiging hanguan ng
  kaalaman at kasanayang pangwika ang mga pangnilalaman partikular ay sa Araling
  Panlipunan. Nakasandig din ang pagtuturo/pagkatuto ng Filipino sa mga pampamahalaang
  target, apat na haligi ng pagkatuto at ang visyon at misyon ng departamento.

B. Kontent

    Bilang isang larangan ng pagkatuto at pantulong na sabjek sa level sekondari,
  makikilala   ang     Filipino   bilang    FILIPINO      SA      ISKOLARLING
  PAKIKIPAGTALASTASAN.

      Sa unang dalawang taon (Una at Ikalawang Taon), ang bibigyan ng focus ay
  ang masusing pag-aanalisa at pag-aaral ng mga tiyak na istrukturang gramatikal ng
  Filipino bilang isang wika kasabay sa pagtatamo ng wastong kasanayan sa
  maunawang pagbasa. Upang matamo ito, pagsasanibin ang mga interdisiplinaring
  paksa at vokabularyong nakapaloob sa iba’t ibang uri ng texto tulad ng mga textong
  prosijural, referensyal, jornalistik, literari at politiko-ekonomik at ang pagkatuto ng
  iba’t ibang istrukturang gramatikal.

     Sa huling dalawang taon (Ikatlo at Ikaapat na Taon), ang focus ay ang
  pagtatamo ng mapanuring pag-iisip sa pamamagitan ng kritikal na pagbabasa at
  pag-unawa sa iba’t ibang genre ng panitikang ( lokal at rehyunal, nasyunal at
  Asyano) nakasalin sa Filipino.

     Sa bawat taon, mananatili ang pagbibigay ng tiyak na atensyon sa paglinang sa
  pasulat na komunikasyon sa pamamagitan ng eksposyur sa iba’t ibang uri ng
  komposisyon at malikhaing pagsulat. Ito ay pagtutuunan ng isang linggong sesyon
  sa bawat markahan.

     Mananatili pa rin ang pagbibigay pansin sa mga tiyak na akda bilang mga
  akdang pampanitikan. Sa Unang Taon – Ibong Adarna, Florante at Laura naman
  sa Ikalawang Taon , Noli me Tangere sa Ikatlong Taon at El Filibusterismo sa
  Ikaapat na Taon. Pagtutuunan ang mga akdang ito ng dalawang linggong sesyon
  sa bawat markahan.

     Ang bibigyan ng pansin sa apat na taong pag-aaral ng Filipino ay ang pagtatamo
  ng kasanayan sa akademikong wika.

      Hindi nagkaroon ng radikal na pagbabago sa kontent ng Filipino bilang sabjek sa
  level sekondari. Nanatili ang pagtuturo ng gramatika ng wika at ng panitikan.
  Binigyan lamang ng focus ang maunawang pagbasa sa tulong ng iba’t ibang uti ng
  texto upang malinang ang kasanayang lingwistika ng mga mag-aaral. Sa panitikan,
  tiniyak lamang ang mga batayan at sukatan ng pagkatuto tulad ng mga tiyak na
  teorya, pamantayan at simulain.




                                           2
YUNIT KREDIT/LAANG ORAS PANGKLASRUM:
       Basahin ang DepEd Order No. 37, s. 2003, “ Revised Implementing Guidelines
of the 2003 Secondary Education Curriculum Effective School 2003-2004”

MGA INAASAHANG BUNGA SA BAWAT TAON
      Pagkatapos ng Ikaapat na Taon, ang isang gradweyt ay nagtataglay ng
kahusayan, kaalaman at angkop na kamalayan sa pagsasagawa ng mapanuring
paghuhusga sa kagandahan at sining ng panitikan batay na rin sa mga tanggap na
pamantayan, istandard at teorya ng pamumuna. ( sa tulong ng mga akdang rehyunal at
Asyanong nakasalin sa Filipino)




       Pagkatapos ng Ikatlong Taon, ang isang mag-aaral ay dapat na nagtataglay na
ng kahusayan, kaalaman at angkop na kamalayan sa pagsasagawa ng kritikal na
pagpapasya upang mabigyang-halaga ang ating pambansang panitikan batay sa mga
umiiral at tiyak na pamantayan, istandard at teoryang pampanitikan.




      Sa pagtatapos ng Ikalawang Taon, ang isang mag-aaral ay dapat na nagtataglay
na ng kognitivong kasanayan at kahusayan sa maunawang pagbasa ng iba’t ibang
texto at nagagamit nang wasto ang angkop na istrukturang gramatikal sa isang
akademikong pakikipagtalastasan.




      Sa pagtatapos ng Unang Taon, ang isang mag-aaral ay nararapat na
nagtataglay na ng sapat na kasanayan at kaalamang magamit nang wasto ang mga
angkop na istrukturang gramatikal sa isang iskolarling pakikipagtalastasan sa tulong ng
mapanuring pagbasa ng iba’t ibang uri ng texto.




                                          3
SAKLAW AT PAGKAKASUNUD-SUNOD NG MGA ARALIN
SA BAWAT LINGGO ( 10 LINGGO) NG BAWAT MARKAHAN

Unang Taon
Unang Markahan

A. Gramatika at Pagbasa

1. Agham at Kapaligiran
   Tekstong Informativ
   Panghihiram ng Salita

2. Paglalakbay at Kultura
   Tekstog Narativ (Story)
   Mga Ponema ng Filipino

3. Pamahalaan at mga Batas
   Tekstong Ekspositori
   Salitang may diptonggo at klaster

4. Relihiyon at Kasaysayan
   Tekstong narativ (Recount)
   Pares-Minimal sa Filipino

5. Edukasyon at Kasaysayan
   Tekstong Informativ (Report)
   Pagbubuo ng salita mula sa punong salita
   Paglalapi, pag-uulit, pagtatambal

6. Pakikipagkalakalan at Kabuhayan
   Tekstong Informativ (Explanation)
   Pangungusap ayon sa layon
   Naglalarawan, nagsasalaysay, naglalahad, nangangatwiran

7. Pag-aalsa Laban sa Kolonyalismo
   Tekstong Informativ (Description)
   Pangungusap ayon sa Balangkas
   Payak, tambalan, langkapan, hugnayan

B. Ibong Adarna

8. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna
9. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna




                                          4
C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing pagsulat ng komposisyon
    (Pagsulat ng Talambuhay)

Ikalawang Markahan

A. Gramatika at Pagbasa

1. Heyograpiya at Kabuhayan
   Tekstong argumentativ (Persweysiv)
   Mga salitang nagpapakilala ng dami o lawak, lokasyon, tiyak o di-tiyak

2. Mamamayan at ang Batas
   Tekstong argumentativ (Explanation)
   Mga salitang nagpapahayag ng pagsalungat at pagsang-ayon

3. Kalakalan at Kabuhayan
   Tekstong Informativ (Report)
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng simbolo, imahe at nga pahiwatig

4. Himagsikan at Panitikan
   Tekstong informativ (Description)
   Gamit g mga keywords sa pagpapakilala sa paksa, proposisyon, positiv at nagativ
   na palagay

5. Demokrasya at Kalayaan
   Tekstong informativ (Description)
   Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng damdamin, ideya, kaisipan at
   mensahe

6. Kalakalan at Istatistiks
   Tekstong Informativ (Explanation)
   Mga pangungusap mula sa dalawa o higit pang ideya

7. Edukasyon at Kabuhayan
   Tekstong narativ (Story)
   Makabuluhang pagpapakahulugan sa mga salita/pangungusap

B. Ibong Adarna

8. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna
9. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing pagsulat ng Komposisyon (Iba’t ibang uri ng liham)




                                           5
Ikatlong Markahan

A. Gramatika at Pagbasa

1. Pagnenegosyo
   Tekstong Prosijural
   Mga ginagamit na paksa sa pagbubuo ng pangungusap

2. Ekonomiya at Kabuhayan
   Tekstong Informativ (Explanations)
   Mga ginagamit ng panaguri sa pagbubuo ng pangungusap

3. Turismo at Kultura
   Tekstong Informativ (Report)
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala/nagpapatibay ng ideya

4. Pakikipagkalakalan
   Tekstong Prosijural
   Mga salita/pangungusap na nagpapakita ng paglilipat ng ideya sa bagong
   ideya/nagwawakas ng ideya

5. Mga Hamon sa Kalayaan
   Tekstong Argumentativ (Perweysiv)
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala         ng   pagkamakatotohanan   ng
   ideya/pagiging opinyon lamang

6. Mga Karapatang Pantao
   Tekstong Informativ (Explanation)
   Mga pamaksa/pantulong ng pangungusap

7. Ang EDSA Bilang Kasaysayan
   Tekstong Narativ (Story)
   Mga pangungusap na nagpapakilala ng paraan ng pagsasalaysay

B. Ibong Adarna

8. Mapanuring Pagbasa sa Ibong Adarna
9. Mapanuring Pagbasa sa Ibong Adarna

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
    (Pagsulat ng anekdota)




                                         6
Ikaapat na Markahan

A. Gramatika at Pagbasa

1. Kolonyalismo at Kamalayang Panlipunan
   Tekstong Argumentativ (Persweysiv)
   Mga pangungusap na nagpapakilala ng sanhi at bunga

2. Ang Pamahalaang Komonwelt sa Pilipinas
   Tekstong Informativ (Explanation)
   Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng pakay o motibo

3. Sining at Himagsikan
   Tekstong Narativ (Story)
   Mga pangungusap na nagpapahayag ng kasiya-siyang palagay/di-kasiya-siyang
   palagay

4. Kultura at Kabuhayan
   Tekstong Argumentativ (Persweysiv)
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng magkatulad na ideya/magkasalungat
   na ideya

5. Mga Pangulo ng Pilipinas
   Tekstong Informativ (Recount)
   Mga pagbabagong morpoponemik na nagaganap sa salita

6. Mga Kamalayang Pilipino sa Sining at Agham
   Tekstong Informativ (Report)
   Mga Modal ng Filipino

7. Relihiyon at Kasaysayan
   Tekstong Informativ (Recount)
   Mga sangkap ng pangungusap at gamit ng bawat isa (Paksa, panaguri, pandiwa,
   kumplemento, pokus)

B. Ibong Adarna

8. Mapanuring Pagbasa ng Ibong Adarna
9. Mapanuring Pagbasa ng Ibong Adarna

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
    (Pagsulat ng talaarawan)




                                         7
Ikalawang Taon

Unang Markahan

A. Gramatika at Pagbasa
1. Kalakalan
   Tekstong Informativ
   Mga salita ayon sa formalidad ng gamit

2. Heyograpiya ng Asya
   Tekstong Argumentativ (Persweysiv)
   Mga salita ayon sa tindi ng ipinapahayag

3. Turismo at Kabuhayan
   Tekstong Narativ (Story)
   Gamit ng mga cohesive devices
   Anapora at Katapora

4. Ekonomiya at Edukasyon
   Tekstong Informativ
   Gamit ng mga panandang diskurso

5. Nasyonalismo
   Tekstong Argumentativ
   Gamit ng mga panandang kohesyong gramatikal

6. Ekonomiya at Globalisasyon
   Tekstong Deskriptiv (Technical)
   Mga panandang leksikal

7. Nasyonalismo at Kalayaan
   Tekstong Narativ
   Mga panuring na ginagamit sa modifikasyon ng pangungusap

B. Florante at Laura

8. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit
9. Mapanuring Pagbsa sa Florante at Laura Bilang Awit

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
    ( Pagsulat ng Balita )




                                            8
Ikalawang Markahan

A. Gramatika at Pagbasa

1. Kapaligiran at Kaunlaran
   Tekstong Ekspositori ( Explications)
   Mga Pangungusap na Pahiwatig

2. Ekonomiya at Agrikultura
   Tekstong Deskriptiv ( Impressionistic )
   Mga Pahayag na Interaksyunal

3. Ekonomiya at Tao
   Tekstong Narativ ( Textual Interpretation )
   Mga Salitang Ginagamit sa Paghihinuha

4. Ekonomiya at Sistemang Pulitikal
   Tekstong Argumnetativ ( Persweysiv)
   Mga Pangungusap na Nagpapahayag ng Paliwanag/Katwiran

5. Mga Reformang Pang-ekonomiya
   Tekstong Argumentative ( Scientific)
   Mga pangungusap na Nagpapakilala ng Pagpapaliwanag/Pangangatwiran

6. Sistemang Pulitikal sa Asya
   Tekstong Deskriptiv ( technical)
   Mga Pangungusap na Nagpapakilala ng Opinyon

7. Mga Bunga ng Kilusang Reformista
   Tektong Narativ ( Narration )
   Kaganapan/Kumplemento ng Pandiwa

B. Florante at Laura

8. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Isang Awit
9. Mapanuring Pagbasa sa Florante art Laura Bilang isang Awit

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
    ( Pagsulat ng editoryal )




                                             9
Ikatlong Markahan

A. Gramatika at Pagbasa

1. Imperyalismo sa Asya
   Tekstong Argumentative ( Persweysiv )
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng aktwal na intensyon

2. Neokolonsyalismo sa Asya
   Tekstong Argumentative ( comments)
   Pagkilala sa wastong gamit ng mga pangatnig

3. Kulturang Asyano
   Tekstong Ekspositori
   Mga salita/ pangungusap na nagpapakilala ng paglalagom ng kaisipan

4. Ekonomiyang Asyano
   Tekstong Informativ
   Pangungusap na nagpapakilala ng pagbibigay ng proposisyon

5. Pagpapahalagang Asyano
   Tekstong Narativ
   Mga salita/pangungusap na kaugnay ng iba pang salita/pangungusap sa loob ng
   pahayag

6. Relihiyong Asyano
   Tekstong Narativ
   Pagbubuo ng pangungusap mula sa dalawa o higit pang pahayag

7. Asya Bilang Isang Kontinente
   Tekstong Deskriptiv
   Salita/pangungusap na nagpapakailala ng argumento

B. Florante at Laura

8. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit
9. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikahaing Pagsulat ng Komposisyon
    ( Pagsulat ng Kathang-buhay )




                                          10
Ikaapat na Markahan

A. Gramatika at Pagbasa
1. Ang Nagbabagong Asya
   Tekstong Desktipriv
   Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng pagtanggap at pagtanggi

2. Mga Dakilang Asyano
   Tekstong Argumentativ
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng alternatibong solusyon

3. Pagbabagong Dulot ng Digmaan
   Tekstong Narativ
   Mga salita/pangungusap na nagsasaad ng implikasyon

4. Nasyonalismo sa Asya
   Tekstong Argumentativ
   Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng pagkakatulad

5. Ang Sining sa Asya
   Tekstong Ekspositori
   Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng pagsalungat

6. Kilusang Reformista at Pambansang Kamalayan
   Tekstong Narativ (Report)
   Wastong gamit ng mga pangngalang-diwa

7. Kultura At Tao
   Tekstong Informativ
   Mga Pangungusap na pabuod at pasaklaw

B. Florante at Laura

8. Mapanuring pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit
9. Mapanuring pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit

C. Aralin sa Pagsulat

10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
    (Pagsulat ng sanaysay)




                                         11
Ikatlong Taon

Unang Markahan

A. Mga Batayang Kaalaman sa Pag-aaral ng Akdang Pampanitikan

      1. Elemento – Tula
      2. Paraan ng Paglalahad – Sanaysay
      3. Kombensyon – Dula
      4. Istruktura – Nobela
      5. Uri – Maikling Kwento
      6. Tungkulin – Iskrip ng Dulang Pampelikula
      7. Kalikasan – Maikling Kwento

B. Noli Me Tangere

      8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan nito Bilang Isang Nobela
      9. Pagsusuri sa Pagkapanitikan nito Bilang Isang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

      10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
            - Liham-Paanyaya sa Isang Panauhing Tagapanayam

Ikalawang Markahan

A. Pagbasa at Pagpapahalagang Pampanitikan

      1.   Batay sa Teoryang Imahismo – Tula
      2.   Batay sa Teoryang Klasisismo – Dula
      3.   Batay sa Teoryang Klasisismo – Buod ng Nobela
      4.   Batay sa Teoryang Romantesismo – Tula
      5.   Batay sa Teoryang Romantesismo – Maikling Kwento
      6.   Batay sa Teoryang Humanismo – Sanaysay
      7.   Batay sa Teoryang Esksistensyalismo – Maikling Kwento

B. Noli Me Tangere

      8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela
      9. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

      10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
             - Pagbubuo ng Bibliyograpi




                                         12
Ikatlong Markahan

A. Pagbasa at Pagpapahalagang Pampanitikan

      1.   Batay sa Teoryang Humanismo – Tula
      2.   Batay sa Teoryang Formalismo – Tula
      3.   Batay sa Teoryang Formalismo – Maikling Kwento
      4.   Batay sa Teoryang Eksistensyalismo - Buod ng Nobela
      5.   Batay sa Teoryang Eksistensyalismo – Dula
      6.   Batay sa Teoryang Naturalismo – Maikling Kwento
      7.   Batay sa Teoryang Dekonstruksyon – Maikling Kwento

B. Noli Me Tangere

      8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela
      9. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

      10. Malikhaing Pagsulat ng Isang Komposisyon
             - Pagsulat ng Buod ng Isang Binasa

Ikaapat na Markahan

A. Pagbasa at Pagpapahalaga sa Akdang Pampantikan

      1.   Batay sa mga Arketayp – Buod ng Nobela
      2.   Batay sa Bayograpikal na Basa – Tula
      3.   Batay sa Sosyolohikal na Pananaw – Dula
      4.   Batay sa Pagka-Feminismo – Maikling Kwento
      5.   Batay sa saykolohikal na Basa – Iskrip ng Pelikula
      6.   Batay sa Pagdedekonstrak – Sanaysay
      7.   Batay sa Pagka-markismo – Maiklign Kwento

B. Noli Me Tangere

      8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela
      9. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

      10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
             - Pagsulat ng Isang Rebyu




                                           13
Ikaapat na Taon

Unang Markahan

A. Pagbasa at Pagsusuri sa Mga Saling Akdang Rehyunal

        1.   Maikling Kwentong Cebunao sa Pananaw Humanismo
        2.   Sanaysay Hiligaynon sa Pananaw Klasisismo
        3.   Sanaysay Muslim sa Pananaw Formalismo
        4.   Tulang Bikolano sa Pananaw Imahismo
        5.   Tulang Kapampangan sa Pananaw Romantesismo
        6.   Dulang Tagalog sa Pananaw Sosyolohikal
        7.   Maikling Kwentong Tagalog sa Pananaw Eksistensyalismo

B. El Filibusterismo

        8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela
        9. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

        10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
               - Pagsulat ng Iba’t Ibang Uri ng Liham-Pangangalakal

Ikalawang Markahan

A. Pagbasa at Pagsusuri sa mga Saling Akdang Asyano

   1.   Sanaysay Indones sa pananaw Dekonstruksyon
   2.   Feminismo sa Kwentong Thai
   3.   Eksistensyalismo sa Kwentong Hapon
   4.   Romantesismo sa Dulang Hapon
   5.   Realismo sa Kwentong Singapore
   6.   Imahismo sa Kwentong Malay
   7.   Naturalismo sa Nobelang Combodian ( buod)

B. El Filibusterismo

   8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela
   9. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

   10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
             - Pagsulat ng Isang Suring-Pelikula




                                          14
Ikatlong Markahan

A. Pagbasa at Pagsusuri sa Mga Saling Nobelang Asyano
   ( angkop na kabanata lamang)

      1.   Nobelang Thai sa Teoryang Realismo
      2.   Nobelang Hapon sa Teoryang Romantesismo
      3.   Nobelang Indones sa Teoryang Naturalismo
      4.   Nobelang Combodia sa Teoryang Eksistensyalismo
      5.   Nobelang Hapon sa Teoryang Feminismo
      6.   Nobelang Singapore sa Teoryang Humanismo
      7.   Nobelang Thai sa Teoryang Markismo

B. El Filibusterismo

      8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela
      9. Pagsusuri sa pagkapanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

      10 Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
            - Malikhaing Pagsasalin

Ikaapat na Markahan

A. Pagbasa at Pagsusuri sa Nobelang Tagalog
   ( Angkop na kabanata lamang )

      1. Maganda Pa ang Daigdig ni Lazaro Francisco sa Pananaw Realismo
      2. Timawa ni Agustin Faabian sa Pananaw Eksistensyalismo
      3. Pinaglahuan ni Faustino Aguilar sa Pananaw Naturalismo
      4. Ang Tundo Man May Langit Din ni Andres Cristobal Cruz sa Pananaw
         Romantesismo
      5. Titser ni Liwayway Arceo sa Pananaw Humanismo
      6. Pusong Walang Pag-ibig ni Roman Reyes sa Pananaw Sosyolohikal
      7. Canal De La Reina ni Liwayweay Arceo sa Kamalayang Panlipunan

B. El Filibusterismo

      8. Pagsusuring Pampanitikan Bilang Nobela
      9. Pagsusuring pampanitikan Bilang Nobela

C. Aralin sa Pagsulat

      10 Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon
            - Pagsulat ng Tala Mula sa Natipong Tala




                                        15
MGA   MUNGKAHING                    ISTRATEHIYA             AT       KAGAMITANG
PAMPAGTUTURO
        Sa pagtuturo/pagkatuto ng Filipino bilang isang sabjek pangwika na
magdedevelop sa kahusayan sa maunawang pagbasa at pagkilala sa mga tiyak na
istrukturang gramatikal, gagamitin ang istratehiyang Teaching Grammar Through
Texttypes (TGTT). Sa ganitong lapit ng pagtuturo, ang pagkatuto ng tiyak na
istrukturang gramatikal ng wika ay kasabay sa paglinang nang maunawaang pagbasa.
Ang pag-aaral ng tiyak na istruktura ng wika ay hahanguin sa mga paksang
pangnilalaman sa pagkakataong ito ang binigyan ng focus ay ang Aralin Panlipunan.

      Sa paggamit ng TGTT sa pag-aaral ng istrukturang gramatikal, mahalagang
mabigyan ng pansin ang mga sumusunod:
            1. Paglalapit/paglalapat ng texto sa karanasan ng mga mag-aaral
            2. Pagsusuring pangnilalaman na nagbibigay tuon sa paksa,
               pangunahing kaisipan, mga pantulong na kaisipan, mga opinyong
               lumutang, mga paniniwalang inihayag. Kinakailangan ding makabuo
               ng pansariling paalagay ang mga mag-aaral tungkol sa nilalaman ng
               texto.
            3. Pagsusuri sa mga ispesifik na katangian ng texto tulad ng tono ( kilos
               o galaw, damdamin ), layon ( ano ang nais sabihin ), paraan ng
               pagkakasulat ( pagbubuo ng salita, paggamit ng parirala, pagbubuo ng
               pangungusap, pagsisimula, pagpapalawak, pagwawakas, formalidad
               ng gamit ng salita ), pananaw, relasyon ng sumulat sa texto, at
               relasyon ng sumulat sa mambabasa
            4. Pagkilala sa tiyak na uri ng texto ( ekspositori, narativ, impormativ,
               deskriptiv, argumentativ, instruksyunal, referensyal, at prosijural )
            5. Pagsusuring Gramatikal ( pagkilala sa mga tiyak na istrukturang
               gramatikal na ginamit upang maging mabisa ang pagkakabuo ng
               texto) )
            6. Evalwasyon.Eksposyur sa katulad pang texto

       Sa pag-aaral naman ng panitikan, ang pagtalakay ay magsisimula sa paglalapit
ng akda sa mga tiyak na karanasan ng mga mag-aaral, susundan ng pagsusuring
linggwistika , susundan ng pagsusuring pangnilalaman, pagsusuring pampanitikan,
paglikha at pagpapahalaga.

      Sa paglalapit sa akda sa maga mag-aaral, iuugnay ito sa mga dati ng kaalaman
at mga tiyak na karanasan.

        Susundan naman ito ng pagsusuring panglinggwistika na kung saan ang
pagsusuri ay ibabatay sa mga tiyak na elementong ponemiko tulad ng sukat/tugma,
pag-uulit ng mga salita, pantig, letra , onomatopea. Sa bahagi ring ito masusuri ang
akda batay sa mga ibig sabihin ng salita ( pamimili ng salita, pahiwatig, kapangyarihan
ng salita, pag-aagawan ng kahulugan ng salita, etimoloji ng salita ). Sa bahagi ring ito




                                          16
maaaring suriin ang akda batay sa pagkakabuo ng mga pangungusap ( haba,ikli, pag-
uulit, pagbabagu-bago ).

       Sa pagtalakay naman ng akda sa aspektong pagsusuring pangnilalaman,
susuriin ang akda batay sa mga nais sabihin nito, sa mga tiyak na tradisyunal na
elemento,pagtukoy sa bisa ng akda sa lipunan ( kamalayang panlipunan).

       Sa pagsusuring pampanitikan, ang akda ay susuriin batay sa mga tiyak na
teorya, pamanatayan sa pamumuna, katawagang pampanitikan at ugnayan at
pagkakaayos ng mga tiyak na elemento ng akda.

      Sa paglikha, ang mga mag-aaral ay aakaying makalikha ng mga tiyan na genre
ng panitikan samantalang sa pagpapahalaga, ang mga mag-aaral naman ay aakaying
mapagsuri ng kanilang sariling gawa at ng gawa ng iba batay sa mga natutuhang
pamantayan.

        Sa kabilang banda, ang pagkatuto ng malikhaing pagsulat ng isang
komposisyon ay gagawing isang proseso. May mga tiyak na kasanayang lilinangin sa
bawat araw na ang layon ay makasulat sa huling araw ng pag-aaral. Ang anumang
naisulat ng mga mag-aaral ay ituturing na personal . Ang isinulat ay daraan ng
pagwawastong pansarili at pagwawasto ng iba at proseso ng revisyon. Susundin ang
proseso ng pagsulat, pagbabahaginan, pag-eedit, revisyon at faynalisasyon. Tinatawag
itong processed writing.

       Lahat ng mga inaprubahang teksbuk ng departamento ang siyang magiging
pangunahing kagamitan/babasahing gagamitin. Ang mga guro ay malayang gumamit
ng anumang versyon ng iba’t ibang suplementong aklat tulad ng Ibong Adarna,
Florante at Laura, Noli Me Tangere at El Filibusterismo basta’t ito ay aangkop sa
kahingian ng pagkatuturo at pagkatuto. Sa mga akdang pampanitikan, mananatiling
batay ang inaprubahang Kanon ng Panitikang Pilipino na ipamamahagi ng BSE sa
bawat dibisyon.

BATAYAN NG PAGMAMARKA

   Naririto ang gabay sa pagmamarka sa Filipino bilang isang sabjek at larangan ng
   pagkatuto.

            MarkahangPagsusulit..………         25%
            Interaksyong Pangklase …… 25%
            Pagtataya sa mga Nagawa….. 25%
                   - Pagsasatao
                   - Panggagagad
                   - Pagkikipagtalo
                   - Pangangatwiran
                   - Dagliang Pagtatalumpati
                   - Pag-uulat
                   -Pangkatang talakayan




                                        17
             Pagsulat ng Komposisyon..…     10%
                   - Nilalaman
                   - Pamamaraan

     Lingguhang Awtput na Pasulat.          15%
                                            100%


MGA PANLAHAT AT TIYAK NA KASANAYANG PAMPAGKATUTO

Unang Taon

     Sa pagtatapos ng bawat markahan, inaasahang malilinang sa bawat mag-aaral
ang mga sumusunod na mga panlahat at tiyak na kasanayang pampagkatuto:

UNANG MARKAHAN

PAKIKINIG

   1. Napauunlad ang mga kasanayan sa pag-unawa, pagpapakahulugan,
      pagsusuri at pagbibigay-halaga sa mga diskursong napakinggan.

      1.1 Naisasagawa ang mga kasanayan sa maunawang pakikinig
          ( listening comprehension)
          1.1.1 Nabibigyang-halaga ang mga pananalitang narinig batay sa paraan ng
                  pagpapahayag
          1.1.2 Nakikilala ang kaisipang narinig batay sa :
                      - dami o lawak
                      - tiyak o di-tiyak
                      - lokasyon o direksyon
                      - sanhi o bunga
          1.1.3 Natutukoy sa napakinggang diskurso ang mga pahayag na:
                      - nagpapakilala ng ideya
                      - nagpapatibay sa ideya
                      - naglilipat nito sa bagong ideya
                      - nagwawakas ng isang ideya
          1.1.4 Nabibigyang-diin ang mahahalagang punto sa tekstong narinig
          1.1.5 Natutukoy ang pagsisimula ang isang usapan sa pamamagitan ng
                tuwiran at di-tuwirang pahayag
           1.1.6 Natutukoy ang daloy ng pagpapahayag sa diskursong napakinggan
                tulad ng kung papaano:
                      - sumasagot
                      - nagpapatuloy
                      - nagpapalutang ng ideya
                      - nakalalahok sa usapan
   1.1.7 Naisasagawa ang isang mabisang pagtatapos sa isang diskurso tulad ng:




                                       18
                 -   pag-alis sa isang usapan
                 -   paglalagom sa paksang napag-usapan

PAGSASALITA

  1. Natatamo ang mga kaalamang pambalarila na makatutulong sa malinaw at
     mabisang pakikipagkomunikasyon

    1.1 Nagagamit nang wasto ang mga salitang hiram batay sa binagong alfabeto
    1.2 Nakikilala ang uri at gamit sa pagpapahayag ng mga:
                  - ponemang segmental
                  - ponemang supra-segmental
    1.3 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga salitang may diptonggo at
        klaster
    1.4 Natutukoy at nagagamit nang angkop ang mga pares-minimal
    1.5 Nabubuo ang iba’t ibang salita batay sa punong salita sa pamamagitan ng:
                  - paglalapi
                  - pag-uulit
                  - pagtatambal
    1.6 Nakikilala at nakabubuo ng iba’t ibang uri ng pangungusap batay sa layon
                  - naglalarawan
                  - nagsasalaysay
                  - naglalahad
                  - nangangatwiran
    1.7 Nakabubuo ng mga pangungusap batay sa tiyak na balangkas
                  - payak
                  - tambalan
                  - hugnayan
                  - langkapan

  2. Naipapakita ang kasanayan sa paggamit ng Filipino sa pasalitang
     komunikasyon

    2.1 Natutukoy ang punto ng pagkakatulad at pagkakaiba ng mga pahayag
    2.2 Naipaliliwanag ang katwiran sa pagsalungat o pagsang-ayon sa isang ideya
    2.3 Nakabubuo ng mga tiyak na paninindigan kaugnay sa nabasa o narinig

PAGBASA

    1. Napayayaman ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagtukoy sa
       kayarian, kahulugan at kaangkupan ng mga salita sa kontekstong
       pinaggagamitan

       1.1 Napipili ang mga salitang angkop sa tiyak na sitwasyon
       1.2 Nasasabi ang kahulugan ng mga salita batay sa pagkakagamit nito sa
           pangungusap
       1.3 Napipili ang mga salitang ang kahulugan ay ipinahihiwatig ng tunog nito (
           onomatopea)



                                       19
    2. Nalilinang ang pag-unawa sa tekstong binasa

       2.1 Nabibigyang-kahulugan ang magkakaugnay na pahayag upang maibigay
           ang sanhi at bunga ng mga pangyayari

       2.2 Natutukoy ang kahulugan ng pamagat at nakapagbibigay ng isang
           alternativ
       2.3 Nabubuod ang tekstong binasa batay sa mga pangunahin at pantulong
           na kaisipan
       2.4 Natutukoy ang mga pangunahin at pantulong na kaisipan sa tekstong
           binasa

    3. Nagagamit ang dating kaalaman sa pag-unawa at pagpapakahulugan sa
       mga kaisipan sa teksto

       3.1 Napagtutulad at napag-iiba ang mga kaisipang nakapaloob sa tekstong
           binasa
       3.2 Naiuugnay ang mga kaisipan sa tekstong binasa sa mga pansariling
           karanasang
                  - aktwal na narasanan
                  - nasaksihan
                  - narinig/nabasa

    4. Napauunlad ang kasanayan sa pagsusuri at pagbibigay-halaga sa
       tekstong binasa

       4.1 Natutukoy ang tiyak na uri ng teksto
                  - desktiptiv
                  - narativ
                  - ekspositori
                  - argumentativ
                  - informativ
                  - instruksyunal
       4.2 Natutukoy ang tono ng teksto
       4.3 Nabibigyang-reaksyon ang layon ng teksto

PAGSULAT

  1. Naipakikita ang kakayahang pumili ng pamamaraan at batayang
     panretorika upang pasulat na maipahayag ang sariling damdamin, opinion,
     ideya at saloobin

    1.1 Nababaybay nang wasto ang mga salita batay sa binagong alfabeto
    1.2 Nagagamit nang wasto ang iba’t ibang sangkap sa pagsulat
    1.3 Nakabubuo ang wastong balangkas



                                     20
  2. Naipapakita ang pagiging malikhain sa pagsulat

     2.1 Nakasusulat ng talambuhay bilang isang pasulat na komunikasyon
     2.2 Nababatid ang mga katangiang dapat taglayin ng isang masining na
         talambuhay
     2.3 Nakikilala ang mga tiyak na katangian ng dalawang uri ng talambuhay
                    - pansarili
                    - talambuhay ng ibang tao

IKALAWANG MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Naisasagawa ang mga kasanayan sa maunawaang pakikinig sa iba’t ibang
     diskurso na ang layon ay makaunawa, makakuha at makapag-ayos ng mga
     impormasyon

     1.1 Natutukoy ang mga ideya sa mga detalyeng nasa tekstong narinig
     1.2 Natutukoy ang angkop na punto sa isang teksto na may:
                    - koordinasyon ng magkakaugnay na impormasyon
                    - maayos na pagkakasunud-sunod ng mga nagsasalungatang
                        ideya
     1.3 Nabubuood ang teksto batay sa mga mahahalagang punto
     1.4 Napaiikli ang diskursong napakinggan sa:
                    - pagbabawas ng paulit-ulit na impormasyon
                    - pagbabawas ng mga walang kaugnayang impormasyon
     1.5 Naisasaayos ang mga narinig na impormasyon sa pamamagitan ng retorikal
         na tungkulin tulad ng:
                    - definisyon
                    - klasifikasyon
                    - deskripsyon ng proseso
     1.6 Naisasagawa ang pagtatala ng narinig na impormasyon
                    - sa parehong istilo ( paraphrasing)
                    - sa naiibang istilo

PAGSASALITA

  1. Natatamo ang kaalamang pambalarila na makatutulong sa mabisa at
     mahusay na pakikipagtalastasan

     1.1 Natutukoy at nagagamit nang wasto sa pagpapahayag ang mga saltang
         nagpapahayag ng:
                 - dami o lawak
                 - tiyak o di-tiyak
                 - lokasyon o direksyon




                                     21
    1.2 Nakikilala at nabibigyang-kahulugan ang mga salita/pahayag           na
        nagpapahiwatig ng:
                  - simbolo
                  - imahe
                  - pahiwatig
    1.3 Natutukoy ang mga keywords na nagpapakilala ng:
                  - paksa
                  - isang proposisyon
                  - positiv na pahayag
                  - negativ na pahayag
    1.4 Natutukoy ang mga pangungusap na nagpapahayag ng:
                  - damdamin
                  - ideya
                  - kaisipan
                  - mensahe
    1.5 Nakabubuo ng mga pahayag mula sa dalawa at higit pang ideya
    1.6 Naisasagawa ng mayaman at malikhaing paglinang ng talasalitaan

  2. Naipapakita ang kahusayan sa paggamit ng Filipino sa pasalitang
     komunikasyon

    2.1 Nakabubuo ng definisyon ng mga salita at konsepto
    2.2 Nakabubuo ng mga angkop na tanong bilang paglilinaw sa mga mensaheng
        ibinibigay/tinatanggap
    2.3 Naisasalaysay nang buong linaw ang mga kaalamang narinig/nabasa
    2.4 Napipili ang angkop na ekspresyon/pananalita sa pagpapahayag ng sariling
        puna

PAGBASA

  1. Napayayaman ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagtukoy sa kayarian,
     kahulugan at kaangkupan ng ga salita sa kontekstong pinaggagamitan

    1.1 Nakikilala ang mga salitang may bahagyang pagkakaiba kahit na ang mga
        ito ay magkakatulad sa kahulugan
    1.2 Nabibigyang-kahulugan ang mga salita ayon sa:
                   - denotasyon
                   - konotasyon
    1.3 Napag-uuri-uri ang mga salita ayon sa:
                   - mga salitang kaugnay sa pandama
                   - mga salitang kaugnay ng damdamin
                   - mga salitang may pagkakaugnayan

  2. Nalilinang ang pag-unawa sa nilalaman ng tekstong binasa

    2.1 Natutukoy at naipaliliwanag ang paksa ng teksto sa tulong ng:
                 - pamagat
                 - pangunahing kaisipan



                                       22
                  -   simula
                  -   wakas

     2.2 Napipili ang mga positiv na opinyon sa loob ng teksto
     2.3 Natutukoy ang mga negativ na opinyon sa loob ng teksto
     2.4 Nakabubuo ng pansariling opinyon batay sa mga opinyong inilahad sa teksto

  3. Nagagamit ang dating kaalaman sa pagpapakahulugan sa teksto

     3.1 Nakapaghihinuha sa mga opinyong binanggit sa teksto
     3.2 Nagagamit ang dating kaalaman sa pagbibigay-solusyon sa mga suliranin
     3.3 Naiuugnay ang pinakamalapit na pansariling karanasan sa mga karanasang
         inilahad sa teksto
     3.4 Nakabubuo ng katwiran sa :
                    - pagkamakatotohanan ng teksto
                    - pagkadi-makatotohanan ng teksto

  4. Napauunlad ang kasanayan sa pagsusuri at pagbibigay-halaga sa tekstong
     binasa

     4.1 Nasusuri ang teksto batay sa tiyak na uri nito
     4.2 Nasusuri ang tekstong binasa batay sa :
                   - istilo sa pagbubuo ng mga salita
                   - istilo sa pagbubuo ng mga pangungusap

PAGSULAT

  1. Naipamamalas ang pagkamasining sa pasulat na paraan

     1.1 Nakikilala ang mga tiyak na bahagi ng isang talata
     1.2 Nabibigyang-halaga ang paggamit ng wastong bantas sa pagsulat
     1.3 Naipakikita ang sariling istilo sa pagsulat
                    - sa pagsisimula
                    - sa pagpapalawak
                    - sa pagwawakas

  2. Nalilinang ang pagkamalikhain sa pagsulat ng:
                  - iba’t ibang uri ng liham

IKATLONG MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Naipamamalas ang kasanayan sa maunawang pakikinig kaugnay sa
     pagkakaroon ng kritikal na pag-iisip at mabisang pagpapahayag ng
     damdamin




                                       23
       1.1 Natutukoy ang angkop na hangganan ng mga salita ( word boundaries) sa
           mga napakinggang pangungusap
       1.2 Nakikilala ang mahahalagang salita (key words) na nagpapahayag ng
           paksa at proposisyon
       1.3 Natutukoy ang mga panandang ginamit sa napakinggang diskurso

  2. Naisasagawa ang mga kasanayan sa maunawang pakikinig sa iba’t iabng
     diskurso na may layuning transaksyunal  ( binibigyang halaga ang
     impormasyon)

       2.1 Natutukoy sa diskursong napakinggan kung may sapat na kaalaman ang
           nagsasalita
       2.2 Natutukoy kung ang isang napakinggang proposisyon ay matibay o hindi
       2.3 Nasusuri ang level ng kahalagahan ng impormasyong narinig
       2.4 Nabibigyang-kahulugan ang napakinggang diskurso
                   - mahahalagang puntos
                   - paglilinaw sa paksa
                   - paglilnaw sa ideya

PAGSASALITA

  1.    Natatamo ang mga kaalamang gramatikal                na      magagamit   sa
        pagsasakatuparan efektiv na pakikipagtalastasan

        1.1 Natutukoy ang mga bahagi ng panalita na ginagamit sa pagbubuo ng
            paksa ng pangungusap
        1.2 Nakikilala ang mga tiyak na bahagi ng panalita na ginagamit sa pagbubuo
            ng panaguri ng pangungusap
        1.3 Natutukoy at nakabubuo ng mga salita/pangungusap na:
                     - nagpapakilala ng ideya
                     - nagpapatibay ng isang ideya
        1.4 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga salita/pangungusap na:
                     - naglilipat ng isang ideya sa bagong ideya
                     - nagwawakas ng ideya
        1.5 Natutukoy at nakabubuo ng mga salita/ pangungusap na:
                     - nagpapakilala ng pagkamakatotohanan ng ideya
                     - nagpapakilala ng pagiging opinyon lamang
        1.6 Nakabubuo ng mga pamaksa at pantulong na pangungusap
        1.7 Natutukoy at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapakilala ng paraan
            ng pagsasalaysay

  2.    Naipakikita ang    efektiv   na   paggamit   ng   Filipino   sa   pasalitang
        komunikasyon

        2.1 Naipahahayag ang mga panukala o proposisyon
        2.2 Nabibigyang-reaksyon ang mga panukala o proposisyon
        2.3 Naiwawasto nang maayos ang mga maling pananaw na narinig
        2.4 Nakapagpapahayag ng positiv na pananaw sa mga bagay-bagay



                                          24
      2.5 Nakabubuo ng hinuha sa mga impormasyong narinig



PAGBASA

    1 Napalalawak   ang talasalitaan asa pamamagitan ng pagkilala sa
      kahulugan, kayarian at sitwasyong pinaggagamitan ng mga salita at
      idyom

        1.1 Nakikilala ang mga salitang:
                   - magkasingkahulugan
                   - magkasalungat
                   - magkasingtunog ngunit magkaiba ang kahulugan
        1.2 Natutukoy ang mga salitang may higit sa isang kahulugan
        1.3 Nasasabi ang kahulugan gn matatalinghagang salita at mga idyom

  2. Napapaunlad ang mga kasanayan asa pag-unawa sa mga ideya sa tekstong
     binasa

    2.1 Napipili ang mga mahahalagang detalye batay sa layon o nais sabihin ng
        teksto
    2.2 Nabibigyang-puna ang mga ideya/kaisipang nakapaloob sa teksto
    2.3 Naipaliliwanag ang mga impormasyong ipinahahayag ng dayagram, grap,
        tsart, semantic, map at mga kauri nito.

  3. Napauunlad ang kakayahang magpakahulugan sa tekstong binasa

    3.1 Naiuugnay ang paksa/kaisipang nakalahad sa teksto sa mga pangyayaring
        nagaganap sa kasalukuyang panahon
    3.2 Naibibigay ang wastong hinuha sa:
                  - pangyayari
                  - kaalaman
                  - pakay o motiv
                  - layon ng may-akda

  4. Nalilinang ang kahusayan sa pagsusuri at pagpapahalaga sa tekstong
     binasa

    4.1 Naibabahagi ang sariling pananaw sa katangian ng teksto ayon sa:
                 - kaangkupan sa lipunan
                 - pagkamakatotohanan
                 - pagkakapani-paniwala
                 - pagiging kasiya-siya

PAGSULAT

  1. Naipakikita ang pagkamalikhain at masining sa pasulat na komunikasyon



                                      25
     1.1 Nagagamit ang sariling istilo sa pagbubuo ng:
                 - magandang simula
                 - maayos na pagpapalawak
                 - makabuluhang wakas
     1.2 Nakasusunod sa mga tiyak na pamantayan sa pagsulat batay sa:
                 - nilalaman
                 - sangkap

  2. Nalilinang ang pagiging malikhain sa pamamagitan ng pagsulat anekdota

                  -   sariling anekdota
                  -   anekdota ng ibang tao

IKAAPAT NA MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Naipamamalas ang mga kasanayan sa maunawang pakikinig kaugnay sa
     pagkakaroon ng kritikal na pag-iisip at mabisang pagpapahayag ng
     damdamin

     1.1 Naisasagawa ang angkop na pag-uulit ng mga pahayag na narinig
     1.2 Naisasagawa ang pagtukoy sa ibang paraan ng diskursong napakinggan
     1.3 Natutukoy sa mga pahayag ang narinig ang :
                   - nagpapayo
                   - nagbababala
                   - nanghihikayat
                   - argumento
     1.4 Natutukoy sa mga pahayag na narinig ang nagsasaaad ng magandang
         intensyon ng nagsasalita

  2. Naisasagawa ang mga kasanayan sa pakikinig sa iba’t ibang diskurso na
     may layuning transaksyunal.

     2.1. Naililipat ang impormasyon mula sa diskursong napakinggan tungo sa iba
        pang anyo ( transkoding)
     2.2 Nakabubuo ng ugnayan sa mga bahagi ng tekstong napakinggan sa
        pamamagitan ng kayariang kohensyon
                     - anapora/katapora bilang pagpapatungkol
                     - paghahambing
                     - ellipsis
     2.4 Naibibigay ang kahulugan ng konsepto ayon sa :
                     - dami o lawak
                     - tiyak o di-tiyak
                     - sanhi o bunga




                                       26
                  - panahon
                  - kondisyon at kontrast
     2.5 Natutukoy ang maaaring kalabasan ng pangyayaring narinig

PAGSASALITA

  1. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na makatutulong tungo sa
     efektiv na komunikasyon

     1.1 Nakikilala ang mga salita/ pahayag na nagsasaad ng sanhi at bunga
     1.2 Natutukoy ang mga pangungusap na nagpapakilala ng pakay o motivo
     1.3 Nakikilala at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapahayag ng:
                    - kasiya-siyang palagay
                    - di-kasiya-siyang palagay
     1.4 Natutukoy at nakagagamit ng mga pangungusap/pahayag na nagpapakilala
         ng:
                    - pagkakatulad ng ideya
                    - pagsasalungatan ng ideya
     1.5 Nakikilala ang iba’t ibang pagbabagong morpoponemik na nagaganap sa
         isang salita
     1.6 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang iba’t ibang modal ng Filipino
     1.7 Nakikilala ang iba’t ibang sangkap ng pangungusap at natutukoy ang gamit
         ng bawat isa
                    - paksa
                    - panaguri
                    - pandiwa
                    - kumplemento ng pandiwa
                    - pokus ng pandiwa

  2. Naipapakita ang efektiv na paggamit ng Filipino sa pasalitang
     komunikasyon

     2.1 Nagagamit ang angkop na pananalita sa panghihikayat
     2.2 Nabibigyang-dahilan/ katwiran ang kilos ng kapwa
     2.3 Nailalahad sa maayos na hakbang ang pagsasagawa ng isang proseso
     2.4 Naipagtatanggol, nasusuportahan, nakasasalungat sa isang proposisyon,
         aksyon at panukala

PAGBASA

  1. Napalalawak ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugan,
     kayarian at sitwasyong pinaggagamitan ng mga salita at idyom

     1.1 Nakikilala ang iba’t ibang pagpapangkat ng salita ayon sa punong salita
     1.2 Nakikilala ang salita ayon sa sitwasyong pinaggagamitan
     1.3 Napipili ang mga salita sa pangungusap na nagbibigay- pahiwatig sa
         kahulugan ng mahirap na salita




                                        27
  2. Napapaunlad ang mga kasanayan sa pag-unawa sa mga ideya sa tekstong
     binasa

     2.1 Nakikilala ang pangunahing puntos sa isang pahayag asa pamamagitan ng:
                     - paraan ng paglalahad
                     - pangwakas na pagbibigay-diin
                     - paksang pangungusap sa mga pahayag na pabuod
                     - paksang pangungusap sa mga pahayag na pasaklaw
     2.2 Napipili at nalalagom ang mga impormasyong nakapaloob sa binasa ayon sa
         sariling pagpapakahulugan
     2.3 Natutukoy ang mga detalye na tumutukoy / sumusuporta sa pangunahing
         ideya

  3. Napauunlad ang kakayahang magpakahulugan sa binasang teksto

     3.1 Nabibigyang-impresyon ang kahihinatnan ng mga pangyayari sa
         pamamagitan ng:
                  - pagpili ng lohikal na wakas
                  - pagbubuo ng sariling wakas
                  - pagbabago ng wakas

  4. Nalilinang ang kasanayan sa pagsusuri at pagpapahalaga sa tekstong
     binasa

     4.1 Naihahambing ang mga kaisipang inilahad sa teksto sa:
                 - pamantayang pansarili
                 - pamantayang galling sa ibang tao
                 - sinasabi ng ibang tekstong nabasa

PAGSULAT

  1. Naipapakita ang pagkamalikhain sa pagsulat ng sariling talaarawan

     1.1 Nakabubuuo ng lohikal na pagsasalaysay ng mga tiyak na pangyayari
     1.2 Nagagamit ang kaalaman sa pagbubuo ng talaarawan
                 - format
                 - nilalaman
                 - pamantayan sa pagsulat
                 - paraan




                                       28
KOMPETENSING LILINANGIN SA PAGSUSURI NG IBONG DARNA
( May laang dalawang linggo sa bawat markahan )

UNANG MARKAHAN

  1. Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian at
     pamantayan

    1.1 Nakapaglalahad ng pagsang-ayon at pagsalungat sa pagiging
        makatotohanan/di-makatotohanan batay sa:
                - paglalarawan ng tauhan
                - paglalahad ng mga pangyayari
                - paksang tinalakay
                - kapaligirang binigyang-buhay
                - mga paniniwalang inilahad
    1.2 Nakapagsasagawa ng pag-aanalisang kritikal sa tulong ng mga tiyak na
        bahaging nagpapakita ng:
                - sanhi at bunga kaugnay ng mga pangyayari
                - sanhi at bunga kaugnay ng kinahinatnan
                - pagiging emosyunal ng tauhan
                - nagpapakita ng pakay at motibo ng bawat tauhan
    1.3 Nakabubuo ng mga patunay sa tulong ng mga tiyak na bahaging
        nagpapakita ng:
                - pag-uugali ng tao ( masama o mabuti)
                - kinahinatnan ng mga tauhan
                - pakikipagsapalaran ng mga tauhan

IKALAWANG MARKAHAN

  1. Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian at
     pamantayan

    1.1 Nakapipili ng mga tiyak na bahagi na nagpapakita ng kasiya-siyang:
                   - tauhan
                   - sitwasyon
                   - pangyayari
                   - tagpuan
                   - usaapan
    1.2 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi sa akda na nagpapakita ng:
                   - magkakatulad na ideya
                   - magkasalungat na ideya
                   - magkatulad na opinyon
                   - magkasalungat na opinyon
                   - magkatulad na paniniwala
                   - magkasalungat na paniniwala




                                       29
      1.3 Nasusuri ang akda sa pamamagitan ng pagtukoy sa mga bahaging
          nagpapatunay ng:
                   - panlipunang pananaw
                   - pangkultural na pananaw
                   - panrelihiyong pananaw
      1.4 Napahahalagahan ang akda batay sa mga inilalahad na:
                   - tradisyong katutubo
                   - tradisyong pambansa
                   - tradisyong pandaigdigan


IKATLONG MARKAHAN

   1. Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa tiyak na katangian at pamantayan

      1.1 Nakapagbibigay ng pansariling paghuhusga sa akda batay sa:
                   - posibilidad ng mga pangyayari
                   - di-posibilidad ng mga pangyayari
      1.2 Natutukoy ang iba’t ibang pagpapahalagang Pilipinong lumutang sa akda
      1.3 Nakabubuo ng desisyon hinggil sa pagkamalapit sa realidad ng akda
      1.4 Natutukoy at naiuugnay sa aktwal na pangyayari sa kasalukuyan ang mga
          kamalayang panlipunang inilahad sa akda


IKAAPAT NA MARKAHAN

   1. Nasusuri ang akda batay sa iba’t ibang pananaw pampanitikan.

      1.2 Nabibigyang-pansin sa tulong ng mga tiyak na bahagi ang pagka-klasisismo
          ng akda
      1.3 Napatutunayan sa tulong ng mga tiyak na bahagi ang pagka-humanistik ng
          akda
      1.4 Nakabubuo ng mga tiyak na imahe sa tulong ng mga tiyak na bahagi
      1.5 Nakabubuo ng pangangatwiran sa pagka-romantesis ng akda batay na rin
          sa mga tiyak na bahagi nito
      1.6 Nakapagpapatunay sa tulong ng mga tiyak na bahagi na ang akda ay
          sumunod sa pananaw naturalistik sa panitikan


IKALAWANG TAON

Inaasahan na sa pagtatapos ng bawat markahan, malilinang sa mga mag-aaral ang
mga sumusunod na kompetensi




                                       30
UNANG MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Naisasagawa ang proseso ng pakikinig na bottom-up ( ginagamit ang mga
     narinig na input leksikal at gramatikal bilang hanguan ng mga
     impormasyon tungkol sa kahulugan ng mensahe )

     1.1 Nakikilala ang ayos ng pangungusap na nagpapaiba sa istilo ng
         pagpapahayag
     1.2 Nakikilala ang mga sequence marker ( pananda ng pagkakasunud-sunod)
     1.3 Nakikilala ang mga salita/pahayag na familyar at di-familyar
     1.4 Natutukoy ang mga positiv at negativ na pahayag
     1.5 Nakikilala ang mga makahulugang pagkakasunud-sunod ng mga
         pangungusap sa pagbuo ng diskurso

  2. Naisasagawa ang pakikinig na may magamit ang wika sa komunikasyong
     sosyal ( interaksyunal)

     2.1 Nakikilala ang mga angkop na pahayag na nararapat gamitin sa
         pagsasagawa ng komunikasyong interaksyunal
     2.2 Nasasabi kung ang pakikipagtalastasan ay angkop sa tiyak na sitwasyon
     2.3 Nakikilala ang layon o intensyon ng nagsasalita
     2.4 Natutukoy sa napakinggang pahayag ang kontradiksyon, di-sapat na
         impormasyon at iba pang pagpapakahulugan ng nagsasalita

  3. Naisasagawa ang proseso maunawang pakikinig na transaksyunal
     ( pagkuha ng impormasyon o mensahe)

     3.1 Natutukoy ang mga tiyak na detalye sa isang diskurso
     3.2 Nakukuha ang batayang impormasyon sa diskursong napakinggan
     3.3 Natutukoy ang pangunahing ideya sa diskursong narinig
     3.4 Nakikilala o naisasagawa ang layon o intensyon sa isang diskurso:
                   - pakikiusap
                   - pagpapayo
                   - pag-uutos
                   - pagsunod sa ipinagagawa

PAGSASALITA

  1. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na makatutulong sa pagtatamo
     ng efektiv na pasalitang komunikasyon

     1.1 Nakikilala ang salita/ pangungusap ayon sa formalidad ng pagkakagamit
     1.2 Nakabubuo ng salita ayon sa tindi ng pagpapahayag
     1.3 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang mga cohesive devices na:



                                        31
                   - anaphora
                   - katapora
     1.4 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang iba’t ibang panandang diskurso
     1.5 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang mga panandang kohesyong
         gramatikal
     1.6 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga panandang leksikal at sintaktik
     1.7 Natutukoy ang mga pamuring na ginagamit sa modifikasyon ng
         pangungusap

  2. Naipapamalas ang kahusayan sa paggamit ng Filipino tungo sa efektiv na
     pasalitang komunikasyon

  2.1 Nakapagpapahayag nang wasto ng mga pag-aalinlangan at pag-aatubili
     2.2 Nasasabi nang maayos ang pagsang-ayon o di-pagsang-ayon sa mga
         pangangatwirang narinig o nabasa
     2.3 Nakapagbibigay ng mga panuto sa pagsasagawa ng isang bagay nang
         buong linaw
     2.4 Nakapagpapahayag nang buong linaw ng mga tagubilin
     2.5 Nakukuha ang kailangang impormasyon sa pamamagitan ng pasalitang
         sarvey

PAGBASA

  1. Napauunlad ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugan
     ng salita o idyom

     1.1 Nakikilala at nabibigyang-kahulugan ang mga salitang nagtataglay ng di-
         lantad na kahulugan
     1.2 natutukoy at nabibigyang-kahulugan ang mga salitang ang kahulugan ay
         nakapaloob sa pagitan ng mga salita
     1.3 Nabibigyang-kahulugan ang mga piling parirala/pahayag batay sa konteksto
         ngpagkakagamit nito
     1.4 Nabibigyang-hinuha ang kahulugang maaaring ipinahihiwatig ng pamagat

  2. Nalilinang ang kakayahang umunawa sa teksto

     2.1 Natutukoy kung ang teksto ay :
                   - isang desktiptiv
                   - isang narativ
                   - isang ekspositori
                   - isang informative
                   - isang argumentativ
     2.2 Natutukoy at nailalarawan sa imaheng viswal ang mga kaisipan o ideyang
         nakapaloob sa teksto
     2.3 Naiisa-isa ang mga tiyak na layon ng teksto
     2.4 Nakikilala ang tono ng tekstong binasa sa tulong ng mga tiyak na bahagi




                                        32
  3. Napauunlad ang kahusayang magpakahulugan sa nabasang teksto

     3.1 Naibibigay ang reaksyon sa nabasa batay sa datihan ng mga kaalaman
         tungkol dito
     3.2 Naibibigay ang pangkalahatang impresyon sa tekstong binasa
                   - paksa
                   - tema
                   - tono
                   - layon
                   - paraan ng paggamit ng mga salita

PAGSULAT

  1. Naipakikita ang mayamang imahinasyon sa pagsulat ng isang tiyak na uri
     ng paglalahad

     1.1 Naisusulat ang wastong pag-uugnayan ng mga salita, parirala, sugnay at
         pangungusap
     1.2 Napag-uugnay-ugnay sa isang maaayos na pagkakasunud-sunod ng mga
         makabuluhang pangungusap sa pagbubuo ng talataan sa isang balita.
     1.3 Nakapagsusuri ng mga tiyak na halimbawa ng balita at nakabubuo ng
         pasulat na reaksyon

  2. Naipamamalas ang pagkamalikhain sa pagsulat ng isang balita

     2.1 Nagagamit ang mga tiyak na pamantayan sa pagsulat ng balita
     2.2 Nakasusulat batay sa tiyak na uri
     2.3 Nakasusulat ng isang balita batay sa isang orihinal na balita

IKALAWANG MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Napauunlad ang kahusayan sa/ at naisasagawa ang proseso ng pakikinig
     mula sa mensaheng narinig at mga datihan ng alam na impormasyon (
     top-down process )

     1.1 Natutukoy ang layon at saklaw ng narinig
     1.2 Nakukuha ang mahahalagang detalye sa narinig
     1.3 Nahihinuha ang pamaksang-diwa ang diskursong narinig
     1.4 Natutukoy ang kalalabasan ng mga pangyayari sa narinig na usapan
     1.5 Nahihinuha ang sanhi at bunga ng napakinggan
     1.6 Nahihinuha ang kahalagahan ng isang panukala




                                       33
  2. Naisasagawa ang proseso ng maunawaang pakikinig na may layuning
     interaksyunal

    2.1 Natutukoy ang mga panawag-hudyat na ginagamit ng nagsasalita upang:
                 - magpatuloy
                 - huminto nang bahagya
                 - tumigil at magwakas
    2.2 Natutukoy ang layon at intensyong ipinahahayag ng nagsasalita
    2.3 Naihahambing ang sariling saloobin sa saloobin ng nagsasalita tungkol sa
        paksang tinatalakay

PAGSASALITA

  1. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na makatutulong upang
     maisagawa ang efektiv na pasalitang komunikasyon

    1.1 Natutukoy ang mga pahayag/pangungusap na nagpapakilala ng pahiwatig
    1.2 Nakikilala ang mga pahayag na ang layon ay interaksyunal
    1.3 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang mga salitang nagpapahiwatig na
        paghihinuha
    1.4 Napipili at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapahayag ng:
                   - pagpapaliwanag
                   - pangangatwiran
    1.5 Napipili at nakabubuo ng mga salita o lipon ng mga salita na nagpapakilala
        ng:
                   - pagpapaliwanag
                   - pangangatwiran
    1.6 Napipili ang mga pangungusap/pahayag na tumutukoy sa pagbibigay-
        kahulugan at pag-iisa-isa
    1.7 Natutukoy ang mga salita na ginagamit sa pagkuha ng mga impormasyon

  2. Naipamamalas ang kasanayan sa efektiv na paggamit ng Filipino sa
     pasalitang komunikasyon

    2.1 Naipaliliwanag nang maayos ang damdamin tungkol sa paksang pinag-
        usapan
    2.2 Nailalahad nang buong husay ang mga tiyak na ideya at konseptong
        narinig/nabasa
    2.3 Nailalahad nang maayos ang pansariling pangangatwiran, dahilan at
        saloobin
    2.4 Nagagamit nang wasto ang angkop na istratehiya sa:
                  - pagbubukas ng isang usapan
                  - pagsasaaayos ng kahinaan sa pagsasalita
                  - pagpapanatili ng usapan




                                      34
                 -   pagtatapos ng usapan

PAGBASA

  1. Napauunlad ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugang
     taglay ng salita

    1.1 Naipaliliwanag ang kahulugan ng matatalinghagang salita at mga idyom
    1.2 Nakalilikha ng bagong salita mula sa dalawang salitang pinaikli at pinagsama
    1.3 Natutukoy ang kahulugan ng salita:
                  - magkasingkahulugan
                  - magkasalungat na kahulugan
                  - magkahawig na kahulugan

  2. Nalilinang ang kakayahang umunawa sa tekstong binasa batay sa mga
     tiyak na katangian

    2.1 Napapangkat ang mga magkakatulad na ideya at kaisipan
    2.2 Napagsasama-sama ang mga magkakasalangutang ideya at kaisipang
        nakapaloob sa binasa
    2.3 Napapangkat ang mga ideya upang makabuo ng isang mabuting balangkas
        ng binasa
    2.4 Nakabubuo ng sintesis ng mga kaisipan o ideyang nakapaloob sa binasa

  3. Napauunlad ang kahusayang magpakahulugan sa binasa

    3.1 Nakabubuo ng hinuha batay sa:
                 - mga pangyayari
                 - dating kaalamang kaugnay sa binasa
    3.2 Natutukoy ang posibleng layon ng may-akda sa paglalahad ng mga
        kaaalaman

  4. Nalilinang ang kasanayang maging mapanuri           sa mga kaisipan, ideya,
     kaalamang inilahad sa teksto

    4.1 Nakapaghahambing o nakapag-uuri-uri ng mga ideya o kaisipang nakasaad
        sa binasa
    4.2 Naiuugnay ang implikasyon ng akda sa mga tiyak na pangyayari sa :
                  - sarili
                  - sa kapaligiran
                  - sa ibang tao
    4.3 Nasusuri ang teksto batay sa paraan ng pagkakasulat
                  - istilo sa pagbubuo ng salita
                  - istilo sa pagbubuo ng mga pangungusap




                                       35
PAGSULAT

  1. Natatamo ang mga kasanayan sa paggamit ng Filipino sa paraang pasulat

     1.1 Nagagamit nang wasto ang panuntunan sa pagbabaybay ng salita batay sa
         binagong alfabeto
     1.2 Nakasusulat ng sariling reaksyon at saloobin batay sa iasng tiyak na paksa
     1.3 Nakasusunod sa mga tiyak na pamantayan sa pagsulat
                  - format
                  - nilalaman
                  - kawastuang gramatikal

  2. Naipakikita ang pagkamalikhain sa pagsulat ng isang editorial

     2.1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng editorial
     2.2 Nagagamit nang wasto ang mga tiyak na istrukturang gramatikal sa
         paglalahad ng pansariling opinion
     2.3 Nakakapag-iiba-iba ng uri ng editorial batay sa mga tiyak na katangian nito

IKATLONG MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Napauunlad ang kasanayan sa at/ o naisasagawa ang proseso ng pakikinig
     mula sa mensaheng narinig ( top-down process) at mga datihan ng alam

     1.1 Naibibigay ang pansariling damdamin o saloobin ng nagsasalita
     1.2 Naihahambing ang sariling saloobin sa saloobin ng nagsasalita
     1.3 Nabubuo ang isang proposisyon mula sa impormasyong narinig
     1.4 Nakapagbubuod sa tulong ng mga narinig na mahahalagang kaalaman

  2. Naisasagawa nang mahusay ang proseso ng pakikinig na may pag-unawa
     mula sa taglay na leksikal at gramatikal na kakayahan sa pagkuha ng
     mensahe ( bottom-up process)

     2.1 Natutukoy ang kahulugan at gamit ng mga di-familyar na salita sa
         pamamagitan ng:
                   - paglalapi
                   - paggamit ng hudyat na kontekstwal
     2.2 Nakikilala ang ugnayan sa pangungusap sa pamamagitan ng:
                   - modifikasyon
                   - negasyon
                   - modal
                   -




                                        36
  3. Napauunlad ang kasanayan sa maunawang pakikinig na may layuning
     transaksyunal

    3.1 Natutukoy ang pangunahing punto at mahahalagang detalye sa narinig
    3.2 Nakukuha ang iba’t ibang tala mula sa narinig sa pamamagitan ng:
                 - ugnayang pamaksa
                 - pagsasalin sa pagsipi
                 - pagsulat kung ano ang narinig
                 - ugnayang sunuran ( pagkakasunud-sunod o antasan)
                 - pagbibigay-diin o empasis
                 - revisyon, pagsisingit, pagbubura

PAGSASALITA

  1. Natatamo ang kaalamang gramatikal na makatutulong tungo sa efektiv na
     komunikasyon

    1.1 Natutukoy at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapakilala sa aktwal
        na intensyon
    1.2 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga salita/ pangungusap na
        nagpapakilala ng paghahatid ng mensahe
    1.3 Napipili ang mga salita/ pangungusap na nagpapakilala ng paglalagom
    1.4 Natutukoy ang mga pangungusap/ pahayag na nagpapakilala ng pagbibigay
        proposisyon
    1.5 Napipili ang mga salita/ pangungusap na kaugnay            ng iba pang
        salita/pangungusap na nakapaloob sa isang pahayag
    1.6 Nakikilala at nakabubuo ng mga pangungusap na nabuo mula sa isa o higit
        pang pangungusap
    1.7 Natutukoy at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapahayag ng
        argumento

  2. Naipamamalas ang kahusayan sa paggamit ng Filipino sa pasalitang
     komunikasyon

    2.1 Natutukoy ang aktwal na intensyon/layon ng nagsasalita batay sa tono ng
        pagsasalita
    2.2 Naipapahayag ang damdamin at nais na mensahe sa pamamagitan ng
        hulwarang intonasyon
    2.3 Nabubuo ang pagpapasya ayon sa mga patunay at katwirang inilahad
    2.4 Nailalahad ang mga patunay na makaiimpluwensya sa pagbubuo ng
        desisyon
    2.5 Naisasagawa ang paglilinaw bago bumuo ng desisyon




                                     37
PAGBASA

  1. Napalalawak ang talasalitaan sa tulong ng iba’t ibang paraan ng
     pagbibigay-kahulugan sa salita

    1.1 Naisasama ang isang salita sa iba pang salita upang makabuo ng ibang
        kahulugan ( collocation)
    1.2 Nakikilala ang pagkakaugnay ng mga salita ayon sa antas o tindi ng
        kahulugang ipinapahayag ( clining )
    1.3 Naisasagawa ang iba’t ibang paraang ginagamit sa pagpapakahulugan sa
        salita tulad ng:
                   - pag-uugnay sa sariling karanasan
                   - ayon sa sitwasyong pinaggagamitan
                   - sa pamamagitan ng pahiwatig na tono

  2. Napauunlad ang kakayahang mging mapanuri sa tekstong binasa

    1.1 Nakikilala ang mga panadang diskurso ( discourse marker) na nagbibigay-
        linaw sa mahihirap na bahagi ng teksto:
                  - panandang naghuhudyat ng pagkakasunud-sunod
                  - panandang naghuhudyat ng paraan ng pagkakabuo ng
                    diskurso
                  - panandang naghuhudyat sa pananaw na ginamit ng may-akda
    1.2 Natutukoy ang ginamit na paraan sa pagbubuo ng talata
                  - istilo sa panimula
                  - istilo sa pagpapalawak
                  - istilo sa pagwawakas
    1.3 Nasusuri ang paraan ng pagkakagamit ng salita ayon sa:
                  - pagiging formal
                  - pagiging do-formal
    1.4 Naipaliliwanag ang iba’t ibang pakahulugang napapaloob sa teksto:
                  - konseptwal
                  - proposisyonal
                  - kontekstwal
                  - pragmatic

PAGSULAT

  1. Natatamo ang mga kasanayan sa efektivong paggamit ng Filipino sa
     pasulat na komunikasyon

    1.1 Naipamamalas ang kahusayan sa pagbubuo ng magkakaugnay na kaisipan
    1.2 Nakasusunod sa mga tiyak na pamantayan sa pasulat na komunikasyon:
               - wastong baybay
               - wastong bantas




                                     38
                - wastong istruktura
                - kawastuang gramatika;
     1.3 Nakabubuo ng maayos na balangkas

  2. Naipakikita ang pagkamalikhain sa pasulat na komunikasyon

     1.1 Nakasusulat ng isang kathambuhay batay sa mga tiyak na katangian nito
                 - batay sa tiyak na format
                 - batay sa kawastuang pangnilalaman

IKAAPAT NA MARKAHAN

PAKIKINIG

  1. Naisasagawa ang mahusay na proseso ng maunawaang pakikinig mula sa
     taglay na leksikal at gramatikal na kakayahan sa pagkuha ng mensahe
     ( bottom-up process)

     1.1 Natutukoy ang ugnayan ng mga bahagi ng teksto sa pamamagitan ng mga
         panandang kohesyong leksikal:
                 - pag-uulit
                 - kasingkahulugan
                 - antitesis
                 - aposisyon
     1.2 Natutukoy ang ugnayan sa mga bahagi ng teksto sa pamamagitan ng mga
         panandang kohesyong gramatikal:
                 - pagpapatungkol ( anapora/katapora)
                 - hambingan
                 - pagpapalit
                 - ellipsis
                 - pag-uugnay

  2. Napauunlad ang kasanayan sa maunawaang pakikinig tungo sa
     komunikasyong transaksyunal

     2.1 Nakukuha ang mahahalagang punto sa napakinggan upang magamit sa
         pagbubuod
     2.2 Naisasaayos ang mga impormasyong napakinggan batay sa antas nito
     2.3 Naililipat sa isang dayagrama ng mga impormasyong napakinggan
     2.4 Nabibigyang-kahulugan ang napakinggan sa pamamagitan ng paglilipat nito
         sa grap
     2.5 Nabubuo ang grid- pang-impormasyon kaugnay ng tekstong napakinggan




                                       39
PAGSASALITA

  1. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na magagamit sa efektiv na
     pasalitang komunikasyon

    1.1 Natutukoy ang mga salita/ pangungusap na naghuhudyat ng opinion
    1.2 Napipili at nakabubuo ng mga salita/ pangungusap na nagpapakilala    ng
        alternativ na solusyon
    1.3 Nakikilala at nakabubuo ng mga salita/ pangungusap na nagpapahayag   ng
        implikasyon
    1.4 Natutukoy at nakabubuo ng mga salita/pangungusap na nagpapahayag     ng
        pagkakatulad ng ideya
    1.5 Nakikilala at nakabubuo ng mga salita/pangungusap na nagpapahayag    ng
        pagsasalungatan ng ideya
    1.6 Natutukoy at nakagagamit nang wasto ng mga pangungusap na:
                   -nagpapahayag ng patanggi
                   - nagpapahayag ng pagtanggap
    1.7 Nakikilala at nakabubuo ng mga pangungusap na:
                   - pabuod
                   - pasaklaw

  2. Naipakikita ang kasanayan sa paggamit ng Filipino tungo sa efektiv na
     pasalitang komunikasyon

    2.1 Naipaliliwanag ang pagkakasunud-sunod ng mga hakbang sa pagsasagawa
        ng isang gawain
    2.2 Naihahatid ang mensahe sa tuwiran at di-tuwirang paraan
    2.3 Naipahahayag nang maayosa ng matinding reaksyon sa mga bagay na di
        nagugustuhan
    2.4 Nailalahad nang maayos ang pansariling pananaw, opinion at saloobin
    2.5 Nakabubuo ng mga:
                  - pasubali
                  - proposisyon

PAGBASA

  1. Napalalawak ang talasalitaan sa tulong ng iba’t ibang paraan ng
     pagbibigay-kahulugan sa salita

    1.1 Nabubuo ang bagong salita mula sa ibinigay na salitang-ugat sa
        pamamagitan gn paglalapi, pag-uulit at pagtatambal batay sa kahulugang
        nakasaad
    1.2 Napapangkat ang mga salita ayon sa formalidad ng pagkakagamit
    1.3 Nakikilala ang mga salitang kaugnay ng isang salita o paksang ideya




                                    40
  2. Napauunlad ang kakayahang maging mapanuri sa tekstong binasa

    2.1 Natutukoy ang mga gamit na pang-ugnay ( cohesive devices) sa pag-unawa
        sa binasa:
                  - anaphora
                  - katapora
    2.2 Napipili ang mga salita sa teksto na:
                  - iisa ang kahulugan
                  - maraming kahulugan
                  - magkasalungat ang kahulugan
    2.3 Nasusuri ang paraan ng pagkakasulat ng teksto batay sa:
                  - kinakausap at nagsasalita
                  - relasyon ng teksto at sa sumulat
                  - relasyon ng teksto sa mambabasa
    2.4 Naibibigay ang opinion sa dapat na maging wakas ng teksto
    2.5 Naipahahayag ang katwiran sa napiling opsyon sa mga alternativ na
        solusyon sa suliraning inilahad sa teksto
    2.6 Napipili ang mga bahagi ng tekstong may tuwirang kaugnayan sa realidad
    2.7 Naihahambing ang teksto sa iba pang uri ng teksto:
                  - batay sa paksa
                  - batay sa layon
                  - batay sa tono
                  - batay sa pananaw
                  - batay sa paraan ng pagkakasulat
                  - pagbubuo ng salita
                  - pagbubuo ng pangungusap
                  - pagtatalata

PAGSULAT

  1. Naipamamalas ang kahusayan sa paggamit ng Filipino pasulat na
     komunikasyon

    1.1 Nakapag-uugnay-ugnay ng mga makabuluhang impormasyon sa pagbubuo
        ng talata
    1.2 Nagagamit ang kaalamang gramatikal tungo sa wastong pagsulat
    1.3 Napahahalagahan nang wasto ang iba’t ibang sangkap sa efektiv na
        pagsulat tulad ng:
                  - kaisahan
                  - kapayakan
                  - kawastuan ng kontent
                  - kawastuang gramatikal
    1.4 Naipapahayag ang pansariling opinion, damdamin, saloobin sa pasulat na
        paraan
    1.5 Nabibigyang-halaga ang kaayusang teknikal sa pagsulat tulad ng:
                  - pagpapahalaga sa tamang bantas
                  - pagpapahalaga sa tamang istruktura




                                    41
                 -   pagpapahalaga sa maayos na pagsulat
                 -   pagpapahalaga sa wastong baybay

  2. Naipamamalas ang pagkamalikhain sa pagsulat ng isang salaysay

     2.1 Nakapipili ng isang napapanahong paksa
     2.2 Nakabubuo ng maayos na pagbabalangkas
     2.3 Nakapagtatala ng mga kinakailangang impormasyon
     2.4 Nakapagpapangkat-pangkat ng mga magkakaugnay na ideya                 at
         impormasyon
     2.5 Nabibigyang-halaga ang pagbubuo ng isang kaakit-akit na pagsisimula
     2.6 Nakabubuo ng isang di-inaasahang pagwawakas
     2.7 Naipamamalas ang kahusayan sa pagpapalawak ng kaisipan

HANAY NG MGA KOMPETENSING LILINANGIN SA PAGSUSURI NG FLORANTE
AT LAURA( may laang dalawang lingo bawat markahan)

UNANG MARKAHAN

  1. Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian nito

     1.1 Nasusuri ang akda batay sa pagkakabuo nito.
                  - pagsunod sa bahagi bilang awit
                  - pagsunod sa banghay ng isang awit
                  - pagsunod sa istruktura ng awit
     1.2 Nakapagpapahayag ng pansariling pananaw tungkol sa pagkakabuo ng akda
         alinsunod sa tatlong bahagi ng isang awit
     1.3 Nakapagbabahagi sa klase ng pagsang-ayon at pagsalungat sa mga
         ideyang may kinalaman sa mga bahagi ng awit bilang akdang pampanitikan
     1.4 Nasusuri ang banghay batay sa:
                  - kaugnayan sa sariling karanasan
                  - mga suliranin at solusyon
                  - sariling paglalagom
                  - sariling interpretasyon

IKALAWANG MARKAHAN

  1. Napahahalagahan ang akdang pampanitikan batay sa mga dati ng
     kaalaman

     1.1 Nasusuri ang mga tiyak na kabanata sa pamamagitan ng:
                  - pagbibigay ng opinion sa mga pangyayaring inilahad
                  - pag-uugnay sa mga pangyayari sa aktwal na karanasan
                  - pag-uugnay sa mga pangyayari sa mga karanasan ng iba
                  - pagbibigay solusyon sa mga suliraning inilahad
                  - pag-uugnay ng suliranin sa aktwal na suliranin




                                      42
     1.2 Nakabubuo ng lagom ng kabanatang binasa sa tulong ng mga kaugnay na
         karanasan
     1.3 Naiuugnay ang akda sa mga tiyak na karanasan ng sumulat

IKATLONG MARKAHAN

  1. Napahahalagahan ang akda batay sa mga tiyak na detalye

     1.1 Nakabubuo ng pansariling konklusyon sa kabisaan ng ginawang wakas
     1.2 Naibibigay ang mga punong kaisipan sa bawat kabanata sa tulong ng
         pamagat
     1.3 Nakapag-uuri-uri ng mga ideya/kaisipang inilahad sa akda
                  - panlipunan
                  - pampamilya
                  - pampamahalaan
                  - pansimbahan
     1.4 napahahalagah ang paraan ng pagsasalaysay na ginamit ng may-akda
                  - dayalog
                  - monolog
                  - tuwirang pagsasalaysay

IKAAPAT NA MARKAHAN

  1. Nasusuri ang akda sa pamamagitan ng iba’t ibang pananaw pampanitikan

     1.1 Naihahanay ang mga tiyk na pangyayari sa akda sa mga aktwal na
         pangyayari sa kasaysayan ng bansa
     1.2 Natutukoy ang pagkamakatotohanan ng mga pangyayari sa akda
     1.3 Nasusuri ang akda sa romantesismong pagtingin
     1.4 Naihahanay ang mga tiyak na bahagi ng akda sa pananaw klasisismo
     1.5 Nasusuri ang pagka-naturalistik ng akda
     1.6 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi na nagpapatunay ng humanistikong
         karakter ng akda
     1.7 Nakabubuo ng mga matulaing imahe batay sa mga tiyak na bahagi

IKATLONG TAON

  1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman at kasanayan sa mapanuring
     pagbasa/pag-unawa sa iba’t ibang genre ng panitikan

     1.1 Pagsusuring Panglingwistika

        1.1.1 Nasusuri ang mga elementong ponemiko sa akda bilang sangkap
              sa mabisang pagkakabuo

              1.1.1.a   Natutukoy ang istruktura ng sukat at tugma




                                       43
        1.1.1.b Nakikilala ang bisa ng pag-uulit-ulit ng mga salita, pantig o
                  letra sa kabuuan at kasiningan ng akda
        1.1.1.c Natutukoy ang mga salitang ipinakikilala ng tunog nito
        1.1.1.d Nasasabi ang bisa ng ginawang pamimli ng salita sa
                  pagbubuo ng akda
        1.1.1.e Natutukoy ang kahalagahan ng pagbibigay-tuon sa
                kapangyarihan ng salita sa kasiningan ng akda
        1.1.1.f Nabibigyang-reaksyon ang pagkakagamit ng mga salitang may
                likas na pinagmulan ( etimoloji)
        1.1.1.g Nabibigyang-kahulugan ang mga pahiwatig o konotasyon
        1.1.1.h Nakikilala at naipaliliwanag ang mga bahaging nagpapakita
                  ng mga salitang nag-aagawan ng kahulugan
        1.1.1.i Naibibigay ang sariling puna hinggil sa pagkakabuo ng mga
                  pangungusap batay sa:
                           - ikli o haba
                           - pag-uulit
                           - pagbabagu-bago ng istilo

1.2 Pagsusuring Pangnilalaman

  1.2.1 Nasusuri ang akda batay sa mga nais sabihin nito sa:
                         - sarili
                         - sa ibang tao
                         - sa isang indibividwal
                         - sa kalahatan
  1.2.2 Nabibigyang-reaksyon ang pagkakabuo ng akda batay sa mga
        kaisipan/ideya tungkol sa:
                         - tauhan
                         - pangyayari
                         - paksa
                         - tema
                         - pananaw
  1.2.3 Nakapag-uugnay ng mga tiyak na karanasan sa akda sa:
                         - pansariling karanasan
                         - karanasan ng ibang tao na nabatid
                         - karanasan ng ibang tao na nasaksihan
  1.2.4 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi ng akda na nagpapakita ng
        kahinaang aystetik
  1.2.5 Napipili ang mga tiyak na bahagi ng akda na nagpapakita ng
        kalakasang aystetik nito.
  1.2.6 Nailalapat ang pansariling interpretasyon sa akda batay sa:
                         - kaisipang inilahad
                         - pangyayaring inisa-isa
                         - ideyang lumutang
                         - opinyong nangibabaw
                         - paniniwalang pinanindigan
                         - argumentong inilahad




                                 44
                        -   pagpapahalagang moral
                        -   pagkamakatotohanan
                        -   kalayuan sa realidad

1.3. Pagsusuring Pampanitikan

   1.3.1 Nailalapat ang mga tiyak na kaalaman tungkol sa kasaysayan ng
          panitikan sa pagsusuri sa akda
                          - local na kasaysayan
                          - pambansang kasaysayan
                          - pandaigdigang kasaysayan
    1.3.2 Nasusuri ang kabisaan ng akda batay sa:
                          - pagkakaugnay-ugnay ng iba’t ibang elemento
                          - paraan ng pagkakalahad ( pananaw)
                          - tiyak na uri nito
                          - layon/ nais sabihin
                          - relasyon sa sumulat
                          - relasyon sa mambabasa
                          - implikasyon sa kamalayang panlipunan
                          - implikasyon sa kamalayan ng tao
   1.3.3 Nailalapat ang iba’t ibang pananaw alinsunod sa tiyak na teoryang
          pampanitikan

            1.3.3.A Nasusuri ang akda sa pagka-klasisismo nito

                  A1. Nabibigyang-halaga ang kaayusan ng banghay:
                        - pagsisimula
                        - pagpapalawak
                        - pagwawakas
                  A2. Natutukoy ang kaugnayan ng simula sa wakas ng akda
                  A3. Nabibigyang-puna ang lohikal na paglalalahad ng mga
                        pangyayari
                  A4. Nasusuri ang pagka-marangal ng mga tauhan batay sa:
                        - kilos
                        - pananalita
                        - paniniwala
                        - pagpapahatid ng kaisipan
                  A5. Naipapahayag ang bisang pandamdaming natamo sa
                        akda
                  A6. Natutukoy ang mga bagong kaalamang natutuhan sa
                        pagbasa ng akda ( bisang pangkaisipan)
                  A7. Naipaliliwanag ang kaugnayan ng pagiging maayos sa
                        kasiningan ng akda




                                45
1.3.3 B. Nailalapat ang mga kaalaman hango sa teoryang
          romantesismo sa pagbasa/pag-unawa sa akda

         B1. Nakabubuo ng patunay ng kawalan ng istruktural na
        banghay:
              - paggamit ng flashback
              - paggamit ng daloy ng kamalayan
              - pagwasak sa istruktura ng banghay
          B.2 Napipili at nakapagbibigay ng patunay tungkol sa
              mga bahaging nagpapakita ng:
              - pagtakas sa katotohanan
              - mga di-kapani-paniwalang pangyayari
              - heroismo
              - pantasya
           B.3 Naiisa-isa ang mga damdaming nakapaloob sa akda
              na :
              - ipinahihiwatig ng salita
              - ipinahihiwatig ng parirala
              - ipinahihiwatig ng pangungusap
              - ipinahihiwatig ng isang talata

 1.3.3.C. Nabibigyang-halaga ang akda sa pagka-humanismo nito

       C1. Naiisa-isa ang mga tiyak na bahagi na nagbibigay-
            halaga sa kagalingan ng tao
       C2. Natutukoy ang mga pahayag na patungkol sa :
             - kagandahan ng pag-uugali ng tao
             - kabutihan ng gawi ng tao
             - kagandahang ginagawa ng isang tao
             - magandang aral na napulot sa tao
             - pagpaparangal sa isang tao

 1.3.3.D. Nailalapat ang mga kaalaman tungkol sa imahismo sa
          pagbasa sa akda

       D.1 Nakabubuo ng mga tiyak na matulaing imahe batay sa:
             - isang salita
             - isang taludtod
             - isang saknong
             - kabuuan ng akda
             - pamagat ng akda
       D.2 Natutukoy ang bisang pandamdamin at pangkaisipang
          nakapaloob sa akda
       D.3. Nakalilikha ng pasariling matulaing imahe batay sa
          akda




                      46
1.3.3.E Nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na pamantayan
       ayon sa pananaw naturalismo sa panitikan

       E.1 Naiisa-isa ang mga bahagi ng akda na nagpapakita ng
         pagiging emosyunal ng tao
       E.2 Nakabubuo ng kritikal na pagpapasya hinggil sa efekto
         ng paggamit ng kapaligirang masukal, marumi at
         kasuklam-suklam sa kasiningan ng akda
       E.3 Naiisa-isa ang mga bahaging nagpapakita ng mga
         kasuklam-suklam na pangyayari

1.3.3.F Nailalapat ang kaalaman sa teoryang realismo sa
       pagsusuri sa akda

      F.1 Naiisa-isa ang mga katotohanang inilahad sa akda
       F.2 Napipili ang mga bahaging nagpapakita ng
          pagkamakatotohanan ng:
            - tauhan
            - pangyayari
            - tagpuan
            - kapaligiran
            - paksa at tema
      F.3 Nabibigyang-reaksyon ang paraan ng pagsasalaysay
          ng may-akda
       F.4 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi na
          nagpapatunay ng pagkakaroon ng transpormasyon ng
          tauhan batay sa:
                    - pisikal
                    o emosyon
                    o intelektwal
                    o ispiritwal
            - saykolohikal

 1.3.3.G. Nasusuri ang akda batay sa pananaw formalismo

     G.1 Napahahalagahan ang akda batay sa tiyak na elemento
          nito
     G.2. Nabibigyang-kahulugan ang mga matatalinghagang
         salitang inamit sa akda
     G.3 Natutukoy ang bisa ng mga tayutay at idyom sa
         kasiningan ng akda

1.3.3.H. Naisasagawa ang pagdedekonstrak sa akdang binasa

      H.1 Naiisa-isa ang mga nais sabihin ng akda




                     47
                    H.2 Naihahanay ang mga tiyak na bahagi ng akda sa mga
                      dati ng kaalaman tungkol sa kasaysayan ng tao
                    H.3 Nakabubuo ng pansariling kahihinatnan ng tauhan sa
                      akda
                    H.4 Nakabubuo ng pansariling pagwawakas
                    H.5Naiisa-isa/ naipaliliwanag ang mga kamalayang
                      panlipunang inilahad sa teksto

               1.3.3.I. Nailalapat ang pananaw eksistensyalismo sa pagsusuri
                       sa akda

                     I.1 Nabibigyan ng reaksyon ang mga tauhan batay sa:
                            - kalakasan ng paninindigan
                            - pagbubuo ng desisyon
                            - kapangyarihang pansarili
                            - pagtanggap sa kinahinatnan / kahihinatnan
                            - paniniwala sa sarili
                     I.2 Napipili ang mga bahagi ng akda na nagpapakita ng
                         pagiging makapangyarihan ng tao batay sa kanyang:
                            - kilos
                            - gawi
                            - ugali
                            - paniniwala
                            - paninindigan

2. Naipapamalas ang pagkamalikhain sa pagsulat ng iba’t ibang genre ng
   panitikan

  2.1 Nailalapat ang mga kaalaman tungkol sa iba’t ibang elemento sa paglikha ng
      tula:
                            - may sukat at tugma
                            - malayang taludturan

  2.2 Naisasagawa ang malikhaing pagsulat ng sanaysay batay sa tiyak na uri nito
                            - formal
                            - di-formal
  2.3 Nailalapat ang mga kaalaman sa uri ng maikling kwento sa pagsulat ng isang
      tiyak na halimbawa
                            - makabanghay
                            - pangkatutubong-kulay
                            - pangkaisipan
                            - pangkapaligiran
                            - pantauhan




                                    48
    2.4 Nailalapat ang mga kaalaman tungkol sa kumbensyon ng dula sa pagbubuo
        ng isang bahagi
                              - aside
                              - soliloquy
                              - monolog

PAGTUTURO NG KOMPOSISYON

UNANG MARKAHAN

  1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman at kasanayan sa pagsulat ng isang
     liham-paanyaya para sa isang panauhing tagapanayam

    1.1 Nagagamit nang wasto ang mga mahahalagang sangkap sa pagsulat nang
        wastong liham-paanyaya sa isang panauhing tagapanayam
    1.2 Nagagamit ang angkop na kaalamang gramatikal sa pagsulat
    1.3 Nakapagbibigay-reaksyon sa mga piling halimbawa bilang gabay sa pagsulat
    1.4 Napahahalagahan ang paggamit ng mga salitang batay sa bagong alfabeto
    1.5 Nailalapat ang pansariling istilo sa pagsulat

IKALAWANG MARKAHAN

  1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman sa pagbubuo ng bibliyograpi

    1.1 Nakapagsusuri ng mga tiyak na halimbawa
    1.2 Nagagamit ang kaalaman tungkol sa wastong format
    1.3 Nakabubuo ng bibliyograpi batay sa kaayusan
    1.4 Nakasusunod sa mga tiyak na modelo
    1.5 Nakapaghahanay-hanaya ng mga mahahalagang at magkakaugnay
        impormasyon

  2. Nakasusulat ng tiyak na halimbawa batay sa mga tiyak na pamantayan sa
     pagsulat:
                  - wastong baybay ng salita batay sa bagong alfabeto
                  - wastong bantas
                  - gamit ng malaki at maliit na letra
                  - kalinawan
                  - kaisahan

IKATLONG MARKAHAN

  1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman at kasanayan sa pagsulat ng buod
     ng isang akdang binasa

    1.1 Nakabubuo ng tamang balangkas




                                     49
     1.2 Napipili ang mga mahahalagang detalye at impormasyon
     1.3 Nasusunod ang mahahalagang hakbang sa pagbubuod
     1.4 Napupuna ang ilang mga tiyak na halimbawang modelo
     1.5 Nakapaghahambing ng isinulat sa isang tiyak na modelo]

  2. Nakasusulat ng isang buod ng akdang binasa na may:

                   - kawastuang gramatikal
                   - tamang format
                   - lohikal na pagbubuo
                   - malinaw na presentasyon ng mga kaalaman
                   - katapatan sa binubuod

IKAAPAT NA MARKAHAN

1.Naipapamalas ang kahusayan sa pagsulat ng isang rebyu sa tulong ng mga
  tiyak na kaalaman at pamantayan

     1.1 Nakapagbibigay ng mga angkop na observasyon tungkol sa nabasa o
         napanood
     1.2 Nakapagbabahagi ng mga reservasyon tungkol sa gagawing paghuhusga sa
         nabasa o napanood
     1.3 Nagagamit nang wasto ang mga hakbang sa pagbubuo ng rebyu
     1.4 Nakapagbibigay-puna sa isang tiyak na modelo

2.Nakasusulat ng isang rebyu na nagsasaalang-alang sa :

                   -wastong format
                   - paraan ng presentasyon
                   - kawastuang gramatikal

HANAY NG MGA PANGKALAHATAN AT TIYAK NA KOMPETENSI SA PAGSUSURI
SA NOLI ME TANGERE ( para sa dalawang linggong sesyon bawat markahan)

UNANG MARKAHAN

  1. Napauunlad at napayayaman ang karanasan sa pamamagitan ng akda
     upang makapagpalawak ng kaisipan at pananaw sa buhay

     1.1 Nasusuri ang akda batay sa isang tiyak na bahagi ng kasaysayan ng
         bansa/daigdig
     1.2 Naihahanay ang akda sa mga tiyak na isyung panlipunan batay sa ispesifik
         na panahon
     1.3 Nasusuri ang akda batay sa mga umiiral na pilosopiyang pandaigdig
     1.4 Nasusuri ang akda batay sa kaugnayan nito sa karanasan ng sumulat
     1.5 Nasusuri ang akda batay sa istilo ng istruktura tulad ng:
                   - pagsunod sa anda ng epiko




                                       50
                  - pakikipagkapwa-teksto
                  - pagpapaliguy-ligoy
                  - paggamit ng dalawahang oposisyon
                  - pagkapanitikan


IKALAWANG MARKAHAN

  1. Nalilinang ang kahusayang maging mapanuri sa akdang binasa

    1.1 Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa magkakaugnay at lohikong
        pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari
       1.1.1 Nabibigyang-puna ang kabanata bilang siyang simula ng banghay
               - pagpapakilala sa mga pangunahing tauhan
               - paghahanda sa mambabasa tungkol sa napipintong suliranin
       1.1.2 Nasusuri ang tiyak na kabanata bilang bahagi na nagpapahayag ng
               tumitinding galaw
               - maiigting na pangyayari na may kinalaman sa pangunahing tauhan
       1.1.3 Nabibigyang-puna ang tiyak na kabanata na tumutukoy sa kasukdulan
               tungo sa kakalasan ng nobela
               - pagkilala sa pinakamaigting na bahagi
       1.1.4 Nabibigyang-puna ang bahaging nagpapahiwatig ng wakas ng nobela
               - naging resolusyon sa mga suliranin

  2. Nasusuri ang akda batay sa masining na paglalarawang pantauhan

    2.1 Nabibigyang-puna ang pagkamakatotohanan ng tauhan batay sa :
        -   kilos
        -   paniniwala
        -   saloobin
        -   pilosofiya
        -   gawi
        -   paninindigan

IKATLONG MARKAHAN

  1. Napahahalagahan akda batay sa mga tiyak na pamantayang pampanitikan

    1.1 Nakabubuo ng kritikal na pagpapasya batay:
        - efektivong paggamit ng tunggalian
        - efektivong paggamit ng matatalinghagang kaisipan
        - efektivong paggamit ng mga tayutay
        - efektivong paggamit ng mga simbolo




                                      51
IKAAPAT NA MARKAHAN

  1. Nailalapat ang mga tiyak na teoryang pampanitikan sa pagsusuri sa akda

     1.1 Nasusuri ang akda batay sa pagka-klasisismo nito sa tulong ng mga
         bahaging nagpapahayag ng:
         - katotohanan
         - kagandahan
         - kabutihan
     1.2 Nasusuri ang akda batay sa pananaw naturalismo sa tulong ng mga
         bahaging nagpapakita ng:
                    - kapaligirang karumal-dumal
                    - pangyayaring kasuklam-suklam
                    - paglalabanan ng tao para mabuhay
     1.3 Nasusuri ang akda batay sa pananaw realismo sa tulong ng mga bahaging
         nagsasaad ng:
                    - makatotohanang kaisipan
                    - pagbabago ng tauhan
                    - makatotohanang pangyayari
     1.4 Nasusuri ang akda batay sa pananaw feminismo sa tulong ng mga bahaging
         nagpapakita ng mga pangyayaring may kinalaman sa mga tauhang babae
     1.5 Nasusuri ang akda batay sa pananaw eksistensyalismo sa tulong gn mga
         bahaging kinakakitaan ng:
                    - pagkamakapangyarihan ng tao sa kanyang sarili
                    - pananagutan ng tao sa kanyang pagpapasya
                    - kalayaan ng taong mag-isip

IKAAPAT NA TAON

  1. Nagagamit na batayan sa mapanuring pagbasa ng akdang pampanitikan
     ang iba’t ibang pamantayan at batayang kaalaman

     1.1 Pagsusuring Panglinggwistika

        1.1.1 Napahahalagahan ang pagkakabuo ng akda batay sa paggamit ng
              mga salita

              A. Nasasabi ang bisa sa akda ng pamimili ng salita
              B. Nabibigyang-katwiran ang kahalagahan ng pagkilala sa
                 kapangyarihan ng salita sa akda
              C. Nabibigyang-puna ang pagkakagamit ng mga salitang may likas na
                 kahulugan ( etimoloji)
              D. Natutukoy ang bisa ng paggamit ng mga salitang tago ang
                 kahulugan




                                      52
        E. Nakikilala ang kasiningan ng paggamit ng mga salitang nag-
           aagawan ng kahulugan

  1.1.2 Naibibigay ang puna hinggil sa pagkakabuo ng mga pangungusap:

        A. Paggamit ng mahahaba at maiikling pangungusap
        B. Pag-uulit ng mga pangungusap
        C. Pagbabagu-bago ng istilo sa pagbubuo ng mga pangungusap

1.2 Pagsusuring Pangnilalaman

  1.2.1 Natutukoy ang mga bahaging nagpapahayag ng:
               - mga talinghaga
               - mga larawang-diwa
               - mga pagpapatungkol
  1.2.2 Nasusuri ang akda batay sa istruktura ng banghay nito ayon sa:
               - makabuluhang simula
               - maigting na tumitinding galaw
               - kasukdulan
               - di-inaasahang wakas
  1.2.3 Nailalahad ang bisa ng mga kaisipang inilahad sa akda batay sa
        refleksyon nito sa:
               - pamayanan
               - pambansang kaligiran
               - lipunan
               - pambansang kamalayan
  1.2.4 Naihahambing ang akda sa iba pang uri ng akda batay sa:
               - pagkakatulad ng mga tauhan
               - pagkakatulad ng mga pangyayari
               - pagkakatulad ng mensahe
               - pagkakatulad ng paksa
               - pagkakatulad ng tema
               - pagkakatulad ng istruktura
  1.2.5 Nasusuri ang akda batay sa mga bahaging :
               - nagtuturo
               - nagpapaliwanag
               - nangangaral
               - nagbibigay-aliw

1.3 Pagsusuring Pampanitikan

  1.3.1 Naiuugnay ang mga kaalaman tungkol sa kasaysayan ng bansa sa
        tiyak na akda:
               - panrehiyon
               - pambansa
               - pandaigdig




                                 53
1.3.2 Nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na batayang kaalaman tulad
      ng:
           - kumbensyon sa dula
           - istruktura sa nobela
           - tungkulin sa sanaysay
           - elemento sa tula
           - uri sa maikling kwento

1.3.3 Nailalapat ang mga kaalaman sa iba’t ibang pananaw pampanitikan sa
      mapanuring pagbasa ng akda

      A. Nasusuri ang akda batay sa mga kaisipang hango sa teoryang
         klasisismo

         A.1 Naiisa-isa ang mga bahaging nagpapakita ng tiyakang
              kaugnayan ng mga tauhan sa pwersa ng kalikasan
         A.2 Napipili ang mga kaisipan at pahayag na nagpapakita ng
            kadakilaan ng Diyos at nasasabi ang efekto nito sa tao
         A.3 Napipili ang mga tiyak na bahaging nagpapakita ng kabutihan,
            kagandahan at katotohanan
         A.4 Nasusuri ang akda batay sa pagka-universal ng paksa

      B. Naisasagawa ang mapanuring pagbasa sa akda sa tulong ng
         mga kaalamang hango sa teoryang romantesismo

         B.1 Nailalahad ang paninindigan sa bisa ng pagkakagamit ng
              kalikasan at kapaligiran sa pagkamasining ng akda
         B.2 Nabibigyang-puna ang bisa ng paggamit ng mga payak na
            salita sa kasiningan ng akda
         B.3 Nakabubuo ng kritikal na paghuhusga sa kapayakan ng mga
            tauhan at sa efekto nito sa kasiningan ng akda

      C. Napahahalagahan ang pagka-humanismo ng akdang binasa

         C.1 Nabibigyang-reaksyon ang mga magagandang kaisipan at
              paniniwala tungkol sa tao
         C.2 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi ng akda na nagpapamalas
              ng pagmamahal sa bayan
         C.3 Napipili ang mga tiyak na bahagi na tumutukoy sa kagalingan
              ng isang tao
          C.4 Nasusuri ang akda batay sa magagandang saloobin at
              damdaming inilahad ng mga tauhan




                              54
D. Nababasa ang akda sa tulong ng mga pamantayang
   naturalistic

  D.1 Nakapagbibigay-patunay na ang buhay ay tila isang mabangis
       na lungsod at walang awing kagubatan
  D.2 Nabibigyang-puna ang pakikipagsapalaran ng tao na
       binibigyang-diin sa akda
  D.3. Nasusuri ang umiiral na efekto ng kapaligiran sa
       pakikipagsapalaran ng tao

E. Napupuna ang pagka-realismo ng akda

  E.1 Nabibigyan ng reaksyon ang tuwirang kaugnayan ng
       kapaligiran sa pagbabago ng tauhan
  E.2 Nasusuri ang mga kaisipang nagpapakita ng pakikipag-
       ugnayan ng tauhan sa kanyang kapwa at lipunan
  E.3 Naihahanay ang mga tiyak na bahagi ng akda sa umiiral na
     katutubong tradisyong pampanitikan
  E.4 Nakapagpapatunay na ang mga mga pangyayari sa akda ay
     angkop sa tunay na buhay

F. Napahahalagahan ang akda sa tulong ng mga kaalamang
   batay sa teoryang formalismo

  F.1 Nabibigyan ng reaksyon ang kagandahan/kahinaan ng akda
       batay sa:
     - istruktura
     - pagkakabuo
  F.2 Nasusuri ang bisa ng pag-uugnay-ugnay ng mga elemento ng
       akda sa kasiningan nito
  F.3 Naihahambing ang akda sa isa pang katulad na genre batay sa
       tiyak na elemento

G. Nakapag-dedekonstrak sa akda batay sa mga tiyak na
   pamantayan

  G.1 Nabibigyang-kahulugan ang mga nais sabihin ng akda batay
      sa relasyon ng tao sa kanyang lipunan
  G.2 Natutukoy ang mga bahagi ng akda na nagpapahiwatig ng
      impluwensya ng pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang kapwa
      at sa kinahinatnan nito
  G.3 Nasusuri ang akda batay sa kaangkupan ng lengwahe sa
      atmospera
  G.4 Nabibigyang-puna ang bisa ng diskursong ginamit sa
      kasiningan ng akda




                       55
              H. Nasusuri ang akda batay sa pananaw eksistensyalismo

                 H.1 Nabibigyan ng puna ang istilong ginamit ng may-akda sa
                      pagsasalaysay
                 H.2 Natutukoy ang mga bahaging nagpapamalas ng malayang
                      kaisipan ng tauhan/may-akda


HANAY NG MGA PANGKALAHATAN AT TIYAK NA KOMPETENSI SA
PAGTUTURO NG KOMPOSISYON

UNANG MARKAHAN

1.Nailalapat ang mga batayang kaalaman at mga tiyak na pamantayan sa
pagsulat ng iba’t ibang uri ng liham-pangangalakal

     1.1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng liham-pangangalakal
     1.2 Nakapagbibigay-reaksyon sa isang tiyak na modelo
     1.3 Nagagamit ang sariling istilo sa pagsulat
     1.4 Nailalapat nang angkop ang mga tiyak na elemento sa pagsulat
     1.5 Nabibigyang-halaga ang mga tiyak na sangkap sa pagsulat tulad ng:
                   - wastong baybay
                   - wastong gamit ng bantas
                   - kawastuan sa kontent
                   - kawastuang gramatikal

IKALAWANG MARKAHAN

  1. Nagagamit sa pagsulat ng isng suring-pelikula ang mga dati at bagong
     kaalaman tungkol sa mga tiyak na batayan

     1.1 Nababatid ang mga tiyak na impormasyong kinakailangan sa pagsulat
     1.2 Nabibigyang-puna ang isang tiyak na modelo
     1.3 Nakapagbabahagi ng pansariling raksyon tungkol sa :
                  - reservasyon sa pagsulat
                  - limitasyon ng kaalaman sa pagsulat
                  - kahandaan sa pagsulat
                  - di-kahandaan sa pagsulat
     1.4 Naisasagawa ang pagsulat ng isang suring-pelikula sa tulong ng kaalaman
         sa:
                  - wastong format
                  - wastong paraan
                  - wastong bahagi
                  - wastong nilalaman
                  - wastong gamit ng istruktura ng wika
                  - wastong paggamit ng mga bantas




                                       56
                   -   wastong baybay

IKATLONG MARKAHAN

  1. Nakapagsasagawa ng pagsasalin sa tulong ng mga tiyak na pamantayan

    1.1 Nababatid ang mga pangunahing batayang simulain sa pagsasalin
    1.2 Nabibigyang-puna ang mga pilosopiyang kaugnay sa pagsasalin

    1.3 Nabibigyang-puna ang mga tiyak na modelo
    1.4 Nasusunod nang wasto ang mga hakbang at paraan sa pagsasalin
    1.5 Nabibigyang-pansin ang kawastuang gramatikal sa pagsasalin

IKAAPAT NA MARKAHAN

  1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman sa pagsulat ng mga natipong tala

    1.1 Nababatid at nagagamit nang wasto ang mga hakbang sa pagtitipon ng tala
    1.2 Nagagamit nang wasto ang iba’t ibang kagamitang pinagkukunan ng tala
    1.3 Nakikilala ang mga talang may kabuluhan at walang kabuluhan
    1.4 Naipamamalas ang kahusayan sa pag-uuri-uri ng mga tala
    1.5 Naipakikita ang kasanayan sa apagpapangkat-pangkat at pagsasaaayos ng
        mga tala ayon sa level nito
    1.6 Nakapagsusuri ng isang tiyak na modelo
    1.7 Nakasusulat ng maayos na presentasyon ng mga natipong tala batay sa:
                  - pagkakaugnay-ugnay ng mga ideya
                  - wastong format
                  - wastong presentasyon
                  - wastong sangkap
                  - wastong nilalaman
                  - kawastuang gramatikal

HANAY NG MGA PANGKALAHATAN AT TIYAK NA KOMPETENSI SA PAGSUSURI
NG EL FILIBUSTERISMO ( may laang dalawang lingo bawat markahan)

UNANG MARKAHAN

  1. Nailalapat at napahahalagahan ang mga kasanayan at kaalamang
     pampanitikan sa pagsasagawa ng isng masining na pagsusuri

    1.1 Nabibigyang-reaksyon ang resentasyong lohikal ng akda

          1.1.1 Nabibigyang-puna ang simula ng akda sa tulong ng kagandahan ng
                simula
                   - nagpapakilala sa tauhan
                   - naghahanda sa mga mambabasa sa napipintong suliranin




                                        57
       1.1.2 Nabibigyang-reaksyon ang istilo sa pagpapatindi ng galaw sa tulong
             ng mga maiigting na bahagi
       1.1.3 Nasusuri ang bahaging nagpapakita ng kasukdulan at kakalasan ng
             kwento
       1.1.4 Nabibigyang-reaksyon ang istilo sa pagwawakas
       1.1.5 Nakikita ang kaugnayan ng simula sa wakas

    1.2 Nasusuri ang pagkapanitikan ng akda sa pagpapahalaga sa paggamit
        ng mga simbolo

       1.2.1 Napipili ang mga tiyak na bahaging nagpapakita ng iba’t ibang simbolo
       1.2.2 Nabibigyang-reaksyon ang pagkakagamit ng mga simbolo sa
             kasiningan ng akda
       1.2.3 Natutukoy ang bisa ng pagkakagamit ng mga simbolo
       1.2.4 Nabibigyang-puna ang paghahanay ng mga simbolo sa mga tiyak na
             kabanata

IKALAWANG MARKAHAN

  1. Nailalapat at napahahalagahan ang mga batayang kaalaman at pamantayan
     sa pagsasagawa ng isang masining na pagsusuri

    1.1 Nasusuri ang akda batay sa paraan ng paglalarawang-tauhan
       1.1.1 Nakikilala ang mga makatotohanang tauhan batay sa :
                 - kilos
                 - gawi
                 - pananalita
                 - paniniwala
                 - mga opinyong inilahad
                 - kinahinatnan
       1.1.2 Nakapagpapatunay ng pagkadi-makatotohanan ng tauhan batay sa:
                 - kilos
                 - pananalita
                 - gawi
                 - paniniwala
                 - mga opinyong inilahad
                 - kinahinatnan
        1.2.3 Nabibigyang-reaksyon ang ugnayan ng mga tauhan sa :
                 - bawat isa
                 - sa lipunan




                                      58
IKATLONG MARKAHAN

   1. Napahahalagahan at nagagamit ang mga batayang kaalaman at mga
      pamantayan sa pagsasagawa ng isang masining na pagsusuri

      1.1 Nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian nito

         1.1.1 Natutukoy at nabibigyang-patunay ang ginamit na tunggalian
         1.1.2 Nabibigyang-reaksyon ng istilo ng may-akda sa paraan ng
               presentasyon batay sa:
                  - pagkapanitikan ng akda
                  - pakikipagkapwa-teksto ng akda
                  - paggamit ng makatotohanang tauhan
                  - paglalahad ng mga karunungan

IKAAPAT NA MARKAHAN

   1. Nagagamit at napahahalagahan ang mga batayang kaalaman at
      pamantayan sa pagsasagawa ng masining na pagsusuri

      1.1 Nailalapat ang mga kaalaman sa iba’t ibang teoryang pampanitikan sa
          pagsusuri

         1.1.1 Nakapagpapatunay sa tulong ng mga bahagi sa pagka-klasisismo ng
               akda
         1.1.2 Nasusuri ang akda batay sa pananaw romantesismo
         1.1.3 Naihahanay ang pananaw realismo sa pagsusuri sa akda
         1.1.4 Napatutunayan sa tulong ng ilang bahagi ang pagka-feminismo ng
               akda
         1.1.5 Nagagmit ang ilang pananaw eksistensyalismo sa pagbasa sa akda
         1.1.6 Napahahalagahan ang akda sa pananaw naturalismo

MGA HULWARANG BANGHAY-ARALIN

       Ang pagkakaroon ng mga hulwarang banghay-aralin ay isang gabay sa
pagtatamo ng iisang mithiin- ang lubos na maisakatuparan ang efektivong proseso ng
pagtuturo-pagkatuto. Sa mga halimbawang banghay taglay ang mga provisyong
nagpapakita ng iba’t ibang gawaing lilinang sa life skills, sa higher order thinking
skills, multiple intelligence at aakay sa mga mag-aaral tungo sa pagtatamo ng
cooperative learning.




                                        59
Unang Taon
Gramatika at Pagbasa
1 Linggong Sesyon

I. ANG PAKSA/MGA KASANAYAN/MGA KAGAMITAN

       Paksa                          : Pamahalaan at Batas
       Pamagat ng Teksto              : Batas Militar sa Pilipinas
       Uri ng Teksto                  : Tekstong Persweysiv
       Kagamitan                      : Isinateyp na Talumpati/
                                        Sanaysay
       Gamit ng Wika                   : Paghahambing/Pagkokontrast
       Istruktura ng Wika             : Mga Keywords
       Kasanayang Istratejik          : Pagkuha ng Tala
       Kasanayang Pampag-iisip        : Pagsang-ayon/Pagsalungat
       Halagang Pangkatauhan          : Pagsasabi ng sariling opinyon at paniniwala
                                         nang buong pagtitiwala sa sarili

II.    MGA INAASAHANG BUNGA ( sa bawat araw)

       A. Nakabubuo ng hinuha sa paksa batay sa pamagat at nailalapat ang mga
          tiyak na karanasan at kaalaman tungkol dito
       B. Naipapahayag nang buong linaw ang mga paniniwala at opinyong
          nakapaloob sa tekstong narinig/nabasa at nakabubuo ng sariling
          paniniwala/opinyon nang buong pagtitiwala sa sarili
       C. Natutukoy ang tono at layon ng teksto at nakikilala ang tiyak na uri nito
       D. Natutukoy ang mga keywords na ginamit sa teksto at nakabubuo ng
          paghuhusga batay sa kabisaan nito sa pagkakasulat ng teksto
       E. Naipamamalas ang kahandaang umunawa ng katulad pang tekstong
          tinalakay

III.   PROSESO NG PAGKATUTO

       Unang Araw

       1. Mga Panimulang Gawain

          a. Pagganyak. Pangkatang Gawain. Pagpapakita ng mga larawang may
             kinalaman sa paksa. Pabubuuin ang bawat pangkat ng mga kaisipang
             posibleng nakapaloob sa larawan sa tulong ng mga sumusunod na gabay
             na tanong.

                    -   Anu-anong mga kaisipan ang maaari ninyong mabuo mula sa
                        larawan?




                                        60
                -   Bakit ganoong kaisipan ang inyong nabuo?

          a.1 Pagbabahaginan ng mga kasapi ng pangkat
          a.2 Pagbabahagi ng lider ng bawat pangkat sa klase ng nabuong
              kaisipan
          a.3 Pagbibigay ng feedback ng mga nakinig. Naniniwala ba o hindi?
              Bakit?

       b. Paglalahad. Pagbibigay ng pansin sa nakapaskel na pamagat ng
          tekstong babasahin. ANG BATAS MILITAR SA PILIPINAS. Muli,
          pagbibigayin ng guro ng reaksyon ang bawat pangkat sa tulong ng mga
          sumusunod na tanong.

                -   Ano ang isinasaad ng pamagat?

                -   Magbigay ng mga taglay ng kaalaman tungkol sa pagkakaroon
                    ng batas militar sa Pilipinas at paano nalaman
.
                -   Mag-ugnay ng pansariling karanasan na maaaring may
                    kauganyan sa pagkakaroon ng batas militar sa Pilipinas

                -   Magbahagi ng karanasan ng ibang tao na may kaugnayan sa
                    pagkakaroon ng batas militar sa Pilipinas na narinig o nabasa

       c. Pagbubuo ng sintesis ng mga napag-usapan. ( igagayd ng guro ang
          klase na makabuo ng sisntesis)

    2. Pagtalakay sa Aralin

       Ikalawang Araw

    a. Pagpaparinig sa isinateyp na talumpati. Habang nakikinig, ipababasa din ng
       guro ang sipi ng talumpati. Papipiliin ang mga mag-aaral ng mga salita o
       parirala o pangungusap na hindi maunawaan.

    b. Pagpapakahulugan sa mga salita, parirala o pangungusap na hindi
       maunawaan batay na rin sa pagkakagamit nito sa teksto.

    c. Pagpapalalim ng Kaalaman. Papangkatin ang mga mag-aaral sa walo.
       Magkakaroon ng bahaginan batay sa mga sumusunod.

          Pangkat 1 at 2: Papipiliin ng mga opinyong nakalahad sa teksto na sa
                           palagay ay katanggap-tanggap. Bakit?
          Pangkat 3 at 4: Papipiliin ng mga opinyong nakapaloob sa teksto na sa
                             palagay ay hindi katanggap-tanggap. Bakit?




                                      61
            Pangkat 5 at 6: Papipiliin ng mga paniniwalang inilahad sa teksto na sa
                                palagay ay katanggap-tanggap. Bakit?
            Pangkat 7 at 8: Papipiliin ng mga paniniwalang nakapaloob sa teksto na
                                sa palagay ay di-katanggap-tanggap. Bakit?

      d. Pagbabahagi sa klase ng kinalabasan ng pangkatang talakayan.

      e. Pagbubuo ng sintesis ng napag-usapan. “ Anong pangkalahatang kaisipan
         ang maaari nating mabuo sa nagapan na talakayan?”

                   -   Opinyong dapat paniwalaan ng klase
                   -   Opinyong di-dapat paniwalaan ng klase
                   -   Paniniwalang dapat tanggapin ng klase
                   -   Paniniwalang di-dapat tanggapin ng klase

      Ikatlong Araw

      a. Pagpapabasa ng isang kaugnay na balita. Mula sa balita ay magbibigay ng
         input ang guro tungkol sa tono at layon ng isang teksto.

      b. Papangkating muli sa walo ang klase. Iparirinig ang talumpati. Ipasusuri ang
         talumpati ayon sa tono at layon.

         Gabay na Tanong: Anong damdamin ang naghahari sa talumpati?
                           Patunayan ng tiyak na bahagi.

                                Anu-ano ang mga katotohanang inilahad ng teksto?
                                Patunayan sa tulong ng mga tiyak na bahagi.

                                Naiparating ba ito sa inyo nang malinaw? Bakit?

                                Bakit tinawag na persweysiv na teksto ang tinalakay na
                                talumpati. Magbigay ng mga patunay.

      c. Pagbabahaginan ng ginawang pagsusuri.

      d. Pagbibigay ng guro ng faynal input tungkol sa isang tekstong persweysiv.

      e. Pagbubuo ng sintesis

Ikaapat na Araw

a. Pagbibigay ng guro ng kailangang input upang makilala ang tinatawag na keywords

b. Muling pagpapabasa sa teksto ng talumpati.




                                           62
c. Pagsusuri sa mga keywords na ginamit sa teksto. Pangkatang ang gagawing
   pagsusuri.

      Pangkat 1: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng paksa
      Pangkat 2: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng proposisyon
      Pangkat 3: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng positibong opinyon
      Pangkat 4: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng negatibong opinyon
      Pangkat 5: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng positibong
                   paniniwala
      Pangkat 6: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng negatibong
                   paniniwala

d. Pagpapalalim sa paksa batay sa mga sumusunod na tanong.

      1. Epektibo bang nagamit ang mga keywords upang mailahad nang malinaw
         ang mga tiyak na impormasyon? Patunayan.

      2. Mahalaga ba ang kaalaman sa paggamit ng mga keywords sa pagbubuo ng
         isang tekstong persweysiv? Patunayan

e. Pagbubuo ng sintesis batay sa paksang pinag-usapan.

Ikalimang Araw

      a. Pagpapabasa ng isa pang halimbawa ng tekstong persweysiv.

      b. Pagsusuri sa binasang teksto batay sa mga tiyak na katangian.

                   -   mga positibong opinyon
                   -   mga negatibong opinyon
                   -   mga positibong paniniwala
                   -   mga negatibong paniniwala
                   -   ang tono ng teksto
                   -   ang layon ng teksto

      c. Pagsusuri sa binasang teksto batay sa mga keywords na ginamit upang
         maipahayag ang mga sumusunod.

                   -   proposisyon
                   -   positibong opinyon
                   -   negatibong opinyon
                   -   posistibong paniniwala
                   -   negatibong paniniwala
                   -   paksa ng teksto




                                         63
      d. Pagpapasulat ng isang tekstong persweysiv sa tulong ng isang tiyak na
         larawan at pamagat. Bago sumulat, pabubuuin muna ng guro ng angkop na
         mga keywords ang mga mag-aaral.

      e. Pagpapahalaga sa ilang isinulat ng mga mag-aaral.

      f.   Pagbibigay ng guro ng faynal input tungkol sa araling tinalakay. “ kaugnayan
           ng mga angkop na keywords sa pagsulat ng isang tekstong persweysiv”


Ikalawang Taon
Gramatika at Pagbasa
1 Linggong Sesyon

I.    ANG PAKSA/ MGA KASANAYAN/ MGA KAGAMITAN

      Paksa                       : Kultura at Tao
      Pamagat ng Teksto           : Evolusyong Kultural ng Tao
      Uri ng Teksto               : Informativ
      Gamit ng Wika               : Pagbibigay ng Informasyon
      Istruktura ng Wika          : Pabuod at Pasaklaw na Pangungusap
      Kasanayang Pampag-
             Iisip                : Mapanuring Paglalahad
      Halagang Pangkatauhan       : Pagpapahalaga sa Kultura ng Tao

II.   MGA INAASAHANG BUNGA ( sa bawat araw )

      A. Nakabubuo ng hinuha sa tulong ng pamagat
      B. Naipahahayag nang buong linaw ang mga kaalamang nakapaloob sa
         tekstong narinig/binasa at nakabubuo ng pansariling paniniwala/ opinyon ng
         may buong pagtitiwala sa sarili
      C. Natutukoy ang paraan ng pagkakasulat ng teksto at nakikilala ang tiyak na uri
         nito
      D. Nakikilala ang mga pangungusap na pabuod at pasaklaw at nakikilala ang
         kabisaan nito sa pagkakasulat ng teksto
      E. Naipamamalas ang kahandaang umunawa ng katulad pang tekstong
         tinalakay




                                          64
III.   PROSESO NG PAGKATUTO

       Unang Araw

       1. Mga Panimulang Gawain

         a. Pagganyak. Pangkatang Gawain. Pagpapakita ng ilang larawang may
            kaugnayan sa paksa ng tekstong tatalakayin. Pabubuuin ang bawat
            pangkat ng mga tiyak na kaisipang nakapaloob sa mga napiling larawan.
            Ang pagtatalakayan sa pangkat ay ibabatay sa mga sumusunod na gabay
            na tanong.

            Gabay na Tanong: Anu-anong mga pangunahing kaisipan ang maaaring
                              mahango sa larawan?

                                 Ipaliwanag ang kaugnayan ng nabuong kaisipan sa
                                 larawan

                    a.1 Pagbabahaginan sa bawat pangkat
                    a.2 Pagbabahagi ng lider ng pangkat sa klase
                    a.3 Pagkuha ng feedback mula sa ibang mag-aaral
                    a.4 Pagbubuo ng sintesis

         b. Paglalahad. Pagbibigay-pansin sa pamagat ng tekstong ipababasa.
                        EBOLUSYONG KULTURAL NG TAO.

                    b.1 Pangkatang-Gawain.

                          Pagpapakahulugan sa Pamagat

                           Pagbubuo ng kaisipang batay sa pamagat

                          Pag-uugnay ng mga tiyak na karanasan bilang mag-aaral
                          sa isinasaad ng pamagat

                           Pag-uugnay sa mga karanasang nabatid tungkol sa
                           isinasaad ng pamagat ( nabasa o narinig)

                       b.2 Pagbabahaginan sa pangkat
                       b.3 Pagbabahagi ng lider ng pangkat sa klase
                       b.4 Pagkuha ng feedback sa iba pang mag-aaral
                       b.5 Pagbubuo ng sintesis ng napag-usapan




                                        65
     2. Pagtalakay sa Aralin

        Ikalawang Araw

             a. Pag-uugnay ng larawan sa mga punong salita ng pamagat ng
                tekstong babasahin.

                    EVOLUSYON                       KU LTURA

                                        TAO

             b. Pangkatang pagpapabasa sa teksto. Ipasusuri ang tekstong binasa
                batay sa mga sumusunod.

                 Pangkat 1 at 2: Mga kaalamang inisa-isa sa teksto na may kinalaman
                                sa pamagat nito.
                 Pangkat 3 at 4: Mga pangunahin at pantulong na kaisipang inilahad sa
                                teksto
                 Pangkat 5 at 6: Mga positiv at negativ na kaalamang inisa-isa sa
                                teksto

        C. Pagbabahaginan sa pangkat.

        D. Pagbabahagi ng lider ng pangkat sa buong klase.

        E. Pagkuha ng iba pang feedback

        F. Pagbubuo ng sintesis ng paksang tinalakay.


Ikatlong Araw

        a.   Pagpapabasa ng isa pang kauring teksto.

        b.   Pagsusuri sa binasa batay sa mga kaalamang inihanay

        c.   Pagbibigay ng guro ng kinakailangang input tungkol sa paraan ng
             pagkakasulat ng isang teksto.

             -   Paraan ng pagtatalata
             -   Paraan ng pagbubuo ng salita
             -   Paraan ng paggamit ng salita
             -   Paraan ng pagbubuo ng mga pangungusap




                                         66
  d.   Muling pagpapabasa sa tekstong lunsaran. Ipasusuri ang tekstong binasa
       batay sa paraan ng pagkakasulat nito. Pangkatang pagsusuri.

             Pangkat 1 : Paraan ng pagtatalata. ( Paano sinimulan, pinalawak
                         at winakasan ang teksto)
             Pangkat 2: Paraan ng pagbubuo ng pangungusap ( Anong uri ng
                         pangungusap ang kalimitang ginamit?)
             Pangkat 3: Paraan ng pagkakagamit ng salita. ( Formal ba o di-
                          formal?)
             Pangkat 4: Paraan ng pagbubuo ng salita ( Anong uri ng salita
                          batay sa kayarian ang kalimitang ginamit/)
             Pangkat 5: Pagbubuo ng hinuha kung bakit informativ ang
                          binasang teksto.

  e.   Pagbabahaginan sa pangkat

  f.   Pagbabahagi ng lider ng pangkat ng napag-usapan

  g.   Pagkuha ng feedback sa iba pang mag-aaral

  h.   Pabibigay ng guro ng faynal input tungkol sa isang tekstong informativ

Ikaapat na Araw

  a.   Pagbibigay ng guro ng panimulang input upang makilala ng mga mag-
       aaral ang mga pangungusap na pabuod at pasaklaw.

  b.   Muling pagpapabasa sa tekstong lunsaran. Ipasusuri ang teksto batay sa
       mga ginamit na pangungusap na masasabing:

       -   pangungusap na pasaklaw
       -   pangungusap na pabuod

  c.   Pagbabahaginan ng reaksyon tungkol sa pagkilala sa mga tiyak na
       katangian ng mga pangungusap na pabuod at pasaklaw.

       -   Paano nagkaiba ang dalawa?

  d.   Muling pagpapabasa sa tekstong lunsaran. Pabubuuin ang bawat
       pangkat ng magkatulad at salungatang opinyon tungkol sa kabisaan ng
       pagkakagamit ng mga pangungusap na pabuod at pasaklaw sa pagsulat
       ng isang tekstong informativ.




                                    67
                -   Naging mabisa ba ang manunulat sa pagkakagamit niya ng mga
                    pangungusap na pasaklaw? Bakit?

                -   Naging mabisa ba ang manunulat sa pagkakagamit niya ng mga
                    pangungusap na pabuod? Patunayan.

           d.1 Pagbabahaginan sa pangkat
           d.2 Pagbabahagi sa klase
           d.3 Pagkuha ng feedback sa iba pang mag-aaral

      e. Pagbubuo ng sintesis ng paksang tinalakay.


IV.      EVALWASYON

         Ikalimang Araw

         a. Pagpapabasa ng isa pang tekstong informativ. ( PALAKASAN SA ASYA)

         b. Pagsusuri sa tekstong binasa batay sa tiyak na katangian nito.

            -   mga kaalamang inihanay
            -   paraan ng pagkakasulat
            -   uri

         b. Pagsusuri sa binasang teksto batay sa mga pangungusap na ginamit.

            -   mga bahaging nagpapakita ng mga pangungusap na pabuod
            -   mga bahaging nagpapakita ng mga pangungusap na pasakllaw

         c. Pagpapasulat ng isang tekstong informativ batay sa paksang tinalakay.
            Pagbibigayin muna ng mga halimbawa ng pangungusap na pabuod at
            pasaklaw ang mga mag-aaral. Ipagagamit ito sa talataang isusulat.

         d. Pagpapahalaga sa ilang isinulat ng mga mag-aaral.

         e. Pagkuha ng feedback sa mga nakinig na mag-aaral

         f. Pagbibigay ng guro ng faynal input tungkol sa araling tinalakay. “ Ang mga
            pangungusap na pabuod at pasaklaw sa pagsulat ng isang tekstong
            informativ”.




                                            68
Tekstong Lunsaran

                   EBOLUSYONG KULTURAL NG TAO

       Natagpuan mo na ba ang iyong sarili sa isang sitwasyon kung saan kailangan
kang humanap para sa iyong sarili ng pagkain, bahay at iba pang pangangailangan?
Ano ang inyong gagawin upang mabuhay? Marhil ay iisip ka ng solusyon batay sa mga
bagay na mapagkukunan na nasa iyong kamay at gagamit ka ng mga paraan na
tinatawag na trial ang error upang makalabas sa sitwasyong iyon. Kung ikaw ay sang
Boy Scout, gagamit ka ng mga paraan na iyong natutuhan upang mabuhay. Marahil ay
mapatutunayan mo sa iyong sarili na ang iyong buhay ay mababatay sa mga ideya na
iyong natutuhan, sa mga paniniwala na palagi mong isinasagawa, sa mga pag-uugali
na iyong nalinang at sa mga teknolohiya na iyong ginagamit sa pang-araw-araw na
buhay. Ang kabanatang ito ay tatalakay sa proseso kung paano nilikha at pinaunlad ng
tao ang kanyang kultura.

Ang Batayan ng Kultura

       Ang tao ay sumasailalim sa mga pagbabago upang makontrol ang kanyang sarili
at ang kanyang kapaligiran. Nagkaroon siya ng tuwid na pagkakatayo upang
makakilos ng malaya at magamit na mabuti ang kanyang mata. Sa pamamagitan din
ng pagkakatayong ito, nagamit niya ang kanyang mga kamay upang makahawak ng
mga bagay-bagay at makagawa ng mga kasangkapan at sandata. Ang pagkakaroon
niya ng higit na malaking utak ay bunga ng mga pagbabago sa istruktura ng kanyang
panga na bunga naman ng pagbabago sa kanyang pagkain. Ang pagkakalagay ng
kanyang ulo sa itaas ng kanyang gulugod ay nagbigay ng puwang para sa kanyang
sisidlan ng boses sa lalamunan. Ang mga pagbabago sa sistemang pang-reproduktibo
ng babae ay nagbigay-daan sa pagbabagong-anyo ng sekswalidad ng tao. Ang
mahabang panahon ng kasanggulan ay nangahulugan lamang na ito ay dapat umasa
sa kalinga ng nakatatanda. Tunay na ang pag-uugali ng tao ay nakasalalay sa pag-
aagpang at pagbabagay; hindi kailanman sa likas na simbuyo. Ang tao ay natututong
sumuri at tumugon sa kanyang nakikita, naririnig at nararamdaman.

Ang Pagsibol ng Kultura

     Ang pagkakaiba-iba ng kulturang Asyano ay napakalawak at sadyang
napakahirap at sadyang napakahirap pag-aralan. Subukin natin na unawain ito sa
pamamagitan ng pagsilip sa mga payak na bahagdan ng pag-unlad ng kulturang
Asyano. Sa loob ng unang kalahating milyong taon, ang pagbabago ay napakabagal.

      Ang katawagang kultura ay ibinibigay sa pamamaraan ng pamumuhay ng isang
pangkat kung saan ang mga kasapi ay natatagpuan sa isang teritoryo, responsible sa
bawat isa at may pagkakakilanlan. Ang kultura ay binubuo ng mga sumusunod:

      1.   solusyon sa mga suliranin ng pamumuhay;




                                        69
      2.   kaisipan at pagpapahalaga sa humuhubog sa mga patakaran ng pag-uugali
           (relihiyon, “folkways”, “mores”, di materyal na kultura) ; at
      3.   kasangkapan at iba pang bagay na gawa ng tao o materyal na kultura.

       Ang mga tao ay nagiging tunay na kasapi ng isang lipunan kung ang mga ito ay
natuto nang iangkop ang kanilang sarili sa kultura ng lipunang kanilang ginagalawan.

       Ang kultura rin ang humuhubog kung paano mamumuhay ang tao sa mundo at
bibigyan ito ng kahulugan. Ang tao ay umiinog sa isang panlipunang kapaligiran, ang
kalikasan ng tao ay hindi kailanman maihihiwalay sa kultura at magkakaroon ng
maraming kalikasang pantao tulad din ng pagkakaroon ng maraming kultura. Ang pag-
unlad ng kultura ay nababatay higit sa lahat sa kakayahan ng tao na makipagtulungan
kaysa makipag-away.

     Ang pagsusuri ng kulturang Asyano ay nagiging masalimuot dahil sa mga
sumusunod:

      1. ang pagsasalin ng kultura sa pagitan ng mga kultura;
      2. ang mabagal na pag-unlad ng ilang kultura;
      3. ang pagpapalit ng makaluma tungo sa makabagong kultura; at
      4. ang pagsasanib ng mga katangian na malaya sa kabuuan.

Tekstong Pang-evalwasyon

                          PALAKASAN SA ASYA

       Ang laro ay nauna pa sa sibilisasyon bagaman bihira ang nasusulat na batayan.
Maaaring makilala ang isang kabihasnan batay sa mga laro. Ang palakasan at
paglalaro ay bahagi ng kasaysayang panlipunan dahil sa karamihan sa mga sinaunang
laro ay ginagawa sa mga pagtitipon. Bahagi rin ito sa mga seremonyang pangrelihiyon.
Ang mga sinaunang tao ay naglalaro ng knuckle bones at board games na ginagamitan
ng tunog ng kabibe o bato o kahoy bilang musika.

       Ang tunay na katunayan ng mga laro at palakasan ay natagpuan sa kabihasang
Sumeria noong 3000 hanggang 1500 BC. Mula sa epikong Gilgamesh , mababasa ang
tungkol sa mga sinaunang laro. “ Sila ay nagsusunggaban tulad ng mga toro. Ang mga
kabayong pangkarwahe ay higit na dapat gamitin sa mga karera at walang laban ang
nasa ilalim ng pamatok.

       Ang pangingisda at pamamangka ay karaniwang aliwan. Ang pangangaso ay
libangan ng mga mayayaman. Ang paggamit ng paglangoy sa digmaan ay karaniwan
sa mga Hettite. Ang kulturang pisikal ay bahagi ng paghahanda sa digmaan at
programang pangkalusugan.

     Sa sinaunang Israel ang takbuhan at pangingisda ang karaniwang larong
pampalakasan. Ang mga persyano ay mahusay mangabayo at may laro silang tulad ng




                                         70
 polo. Samantala, ang mga sinaunang taga-Ehipto ay naglalaro ng hayop, juggling,
club throwing, bola, buno, acrobatic at gymnastic.

        Sa kasalukuyan, ang palakasan ay bahagi ng programa ng edukasyon at
kalusugan. Ang mga paaralan at mga opisina ay may programa para sa kalusugang
pisikal. Ang mga matatanda sa Tsina ay may regular na ehersisyo na kung tawagin ay
tai chi chuan samantalang ang mga kabataan ay mahilig sa martial arts.

      Sa Hapon, ang sumo wrestling ang isa sa sinaunang laro. Sa Malaysia, ang
soccer at karera ang pinakapopular na laro.


Ikatlong Taon
Panunuring Pampanitikan
1 Linggong Sesyon

I.       PAKSA/MGA KASANAYAN/MGA KAGAMITAN

         Paksa                   :Paraan ng Paglalahad
         Tatalakaying Genre      :Sanaysay
         Halimbawang Teksto      :Ang Pag-ibig ni Emilio Jacinto
         Mga Kagamitan           :larawan ng mga simbolo, isinateyp na
                                      sanaysay
         Kasanayang Pampanitikan :Pagkilala sa akda batay sa paraan ng
                                      paglalahad
         Kasanayang Pampag-iisip :Pagsang-ayon/Pagsalungat
         Halagang Pangkatauhan :Paggalang sa damdamin ng iba

II.      MGA INAASAHANG BUNGA (BAWAT ARAW)

A. Nakapaglalahad ng mga pansariling karanasang kaugnay sa mga karanasang
   nakapaloob sa akda.

B. Mga layuning pampagtalakay

      B.1 Pagsusuring Panlingwistika

            Natutukoy at nabibigyang kahulugan ang mga piling pahayag na ginamit sa
             akda.

      B.2 Pagsusuring Pangnilalaman

            Nakapag-uugnay ng mga karanasang nakapaloob sa akda sa mga pansarili
             at karanasan ng iba.



                                          71
       B.3 Pagsusuring Pampanitikan

            Nasusuri ang sanaysay batay sa paraan ng paglalahad

C. Nasasabi ang bisang pandamdamin at pangkaisipan ng akda

D.      Nakasusulat ng isang magandang            simula,   matalinong   eksplorasyon   at
       makabuluhang wakas ng isang sanaysay

III.     PROSESO NG PAGKATUTO

Unang Araw

       1. Mga Panimulang Gawain

         1.1 Pagganyak

             1.1.1 Pagpapakita ng iba’t ibang simbolo. Pag-iinterpret ng isang simbolo
                   batay sa nais ipahiwatig nito.

             1.1.2 Pagpaparinig ng awit na    Ugoy ng Duyan. Pagpapaugnay sa awit at
                   sa isa sa mga simbolo.

         1.2 Paglalahad

                a. Pagpapakahulugan sa pamagat ng texto. Ang Pag-ibig ( pangkatan)

                      Pangkat 1 at 2 : Pag-iinterpret sa drowing
                      Pangkat 3 at 4 : Pag-iinterpret sa mga pahayag
                      Pangkat 5 at 6 : Pag-iinterpret sa isang awit

                b. Pagbabahaginan sa klase ng nabuong interpretasyon
                c. .Pagpaparinig sa nakateyp na sanaysay. Habang nakikinig ay
                     ipababasa rin nang tahimik ang sipi ng sanaysay.
                d. Pangkatang gawain.

                          Pangkat 1 at 2     :Pagpili ng mga tiyak na          karanasang
                                             inilahad sa sanaysay
                                             Pangangatwiran kung bakit pinili.
                          Pangkat 3 at 4     : Pagpili ng mga karanasan sa texto na
                                             kaugnay ng sariling karanasan

                          Pangkat 5 at 6     : Pagpili ng mga karanasan sa texto na
                                             nangyayari sa kapaligiran at aktwal na
                                             buhay. Pagpapatunay




                                             72
      2. Pagbabahaginan ng kinalabasan ng pangkatang diskasyon

      3. Pagbubuo ng sintesis ng napag-usapan

Ikalawang Araw

Pagtalakay sa Paksa (Pangkatang Gawain)

         1. Muling pagpapabasa/pagpaparinig sa nakateyp na sanaysay.

         2. Pangkatang Pagsusuri

                Pangkat 1 at 2 : Pagsusuring Panglingwistika

                     - Pagpapapili ng mga piling talinghaga sa akda
                     - Pagpapaliwanag sa mga talinghaga
                     - Pagpapatotoo sa mga talinghaga sa tulong ng mga
                         halimbawang sitwasyon/kalagayan o karanasan na
                         maaring sarili o sa iba.

               Pangkat 3 at 4 : Pagsusuring Pangnilalaman

                     -   Pag-iisa-isa ng mga kaalamang nais iparating sa mambabasa
                                    -makatotohanan
                                    -di-makatotohanan
                                    - kapani-paniwala
                                    - di-kapani-paniwala

               Pangkat 5 at 6 : Pagsusuring Pampanitikan

                            Pagsusuri sa paraan ng paglalahad ng sanaysay batay sa:

                                   -paraan ng pagsisimula
                                   - paraan ng pagpapalawak
                                   - paraan ng pagwawakas
                                   - fomalidad ng salita

       C.    Pagbabahaginan ng kinalabasan ng pangkatang diskasyon

       D.    Pagbubuo ng sintesis ng paksang tinalakay sa tulong ng mga kaugnay na
             larawan.

IV.      EVALWASYON

Ikatlong Araw

         1. Papangungusap na pagbubuod ng texto.




                                           73
2. Pangkatang Pagsusuri

     Pangkat 1 at 2 : Pagpapakita ng Pakikisangkot

                   Pagbibigay ng sariling interpretasyon sa mga sumusunod na
                   kaisipan, ideya at opinyong inilahad sa akda.

     Kung ang pag-ibig ay wala, ang mga bayan ay
     hindi magtatagal, at kara-karang mapapawi sa
     balat ng lupa ang lahat ng pagkakapisan at
     pagkakaisa.



     Ang kasakiman at katampalasanan ay nag-
     aanyo ring pag-ibig kung minsan.




      Ang tunay na pag-ibig ay walang ibubunga
      kundi tunay ligaya at kaginhawahan.



      Sa aba ng mga bayang hindi pinamamahayan
      ng pag-ibig at binubulag ng hamak na
      pagsasarili. Ang masasama ay walang ibang
      ninanasa kundi ang ganitong kalagayan.



      Ipalalagay na may tapat na nais at tatawaging
      marurunong ang mabuting magparaan upang
      magtamasa sa dagta ng iba, at ituturing na
      hangal yaong marunong dumamay sa
      kapighaatian at pagkaapi ng kanyang mga
      kapatid.

     Pangkat 3 at 4 : Pagpapakita ng . Paghahambing

             Pagpapabasa ng sanaysay na Ang Dapat Mabatid ng mga
            Tagalog. Pagsasagawa ng paghahambing sa tinatalakay na texto.
            Paano nagkakatulad ang dalawang akda?




                                  74
                 Pangkat 5 at 6: Pagpapakita ng Pagtataya

                        Pagbabahaginan tungkol sa naging epekto ng sanaysay sa sarili.

                          -mga pagbabagong pangkaisipan matapos mabasa ang
                           sanaysay
                          -mga pagbabagong pandamdamin matapos  mabasa ang
                           sanaysay

        2. Pagbabahaginan ng kinalabasan ng pangkatang diskasyon.

        3. Pagbuo ng sintesis ng napag-usapan

V.      PAGPAPALAWAK NG KARANASAN

Ikaapat na Araw

     3. Pasusulatin ng maikling sanaysay ang mga mag-aaral batay
                sa tiyak na pamantayan:

                       3.1 dalawang talata lamang
                       3.2 ang bawat talata ay may tig-10 magkakaugnay na
                            pangungusap
                       3.3 formal ang paglalahad ng mga kaisipang, ideya,
                           opinion at pangyayari

     4. Pagpapabasa ng ilang simula

     5. Pagbibigay – puna ng guro sa ilang narinig.

     6. Pagpapatuloy ng pagsulat bilang gawaing -bahay

        1.     Muling         pagbasa/pagpaparinig      sa        sanaysay.       Habang
               nakikinig/nagbabasa,papipiliin ng guro ang mga mag-aaral ng            mga
               parirala, salita o pahayag na maaring gamitin sa pagsulat ng sanaysay.

        2.     Paglalahad ng mga piniling parirala at pangungusap. Ipapapaliwanag ang
               kahulugan nito at ang dahilan kung bakit pinili.

         3.     Pagpapabasa ng simula at wakas ng textong tinalakay. Pagbibigay ng kritik
              tungkol sa kabisaan at kahinaan ng dalawa

        4. Pagbibigay ng guro ng input ng mabuting simula at makabuluhang wakas




                                             75
      5. Pagpapasulat batay sa mga sumusunod na pamantaya

         -    3 talataan
         -    5 pangungusap bawat talata
         -    may kaakit-akit na simula
         -    malawak na eksplorasyon
         -    makabuluhang wakas
         -    formal ang uri ng wika

      6. Pagpapabasa ng ilang napasimulan

      7. Pagkuha ng feedback mula sa nakinig

      8. Pagbibigay ng guro ng feedback sa narinig

      9. Pagpapatuloy ng pagsulat bilang gawaing-bahay.

Ikalimang Araw

Pagpapahalaga sa isinulat

      1. Muling pagpaparinig/pagpapabasa sa sanaysay. Habang nakikinig ay
         ipababasa nang tahimik ang isinulat na sanaysay.

      2. Pagbibigayin ng guro ng reaksyon ang mga mag-aaral kung ano ang nadama
         habang isinusulat ang akda? Bakit?

      3. Papipiliin ng guro ang mga mag-aaral ng isang kamag-aral. Pagpapalitan ng
         isinulat ang dalawa at bibigyan ito ng puna.

      4. Pagbabahagiin ang ilang mag-aaral tungkol sa naging palitan ng puna.

      5. Pagbibigay-reaksyon ng guro.

      6. Pagbibigay ng guro ng huling input tungkol sa paraan ng paglalahad sa
         sanaysay.

VI.   TAKDANG –GAWAIN ( KUNG KAILANGAN LAMANG)




                                        76
Tekstong Babasahin

                                ANG PAG-IBIG
                                 (Emilio Jacinto)


       Sa lahat ng damdamin ng puso ng tao ay wala nang mahal at dakila na gaya ng
pag-ibig.

       Ang katwiran, ang katotohanan, ang kabutihan, ang kagandahan, ang Maykapal,
at ang kapwa-tao ay siya lamang mangyayaring maging sanhi ng pag-ibig; siya lamang
makapagpapabukal sa loob ng tunay at banal na pag-ibig. Kung ang masama at
matuwid ay ninanasa rin ng loob, hindi ang pag-ibig ang tunay na siyang may udyok
kundi ang kapalaluan at kasakiman.

      Kung ang pag-ibig ay wala, ang mga bayan ay hindi magtatagal, at kara-
karakang mapapawi sa balat ng lupa ang lahat ng pagkakapisan at pagkakaisa, at ang
kabuhayan ay matutulad sa isang dahon ng kahoy na niluoy ng init at tinangay ng
hanging mabilis.

       Ang tunay na pag-ibig ay walang iba kundi iyong makaaakay sa tao sa mga
dakilang gawa sukdulang ikawala ng buhay sampu ng kaginhawahan.

       Ngunit ang kasakiman at ang katampalasanan ay nag-aanyo ring pag-ibig kung
minsan, at kung magkagayon na ay libu-libong mararawal na kapakinabangan ang
nakakapalit ng gapatak na pagkakawanggawa na nagiging tabing pa mandin ng
kalupitan at ng masakim na pag-iimbot. Sa aba ng mga bulag na isip na nararahuyo sa
ganitong pag-ibig.

      Ang pag-ibig – wala na kundi ang pag-ibig na tanging binabalungan ng
matatamis na alaala sa nagdaan at ng pag-asa naman sa darating. Sa malawak na
dagat ng ating mga kahirapan at pagkadusta, ang pag-ibig ay siyang nagiging dahilan
lamang kung kaya natin minamahal pa ang buhay.

        Kung ang magulang ay walang pag-ibig sa anak, sino ang magbabatang mag-
iiwi sa mga sanggol? At mabubuhay naman kaya ang mga anak sa sarili lamang nila?
Kung ang anak kaya naman ay walang pag-ibig sa magulang, sino ang magiging alalay
at tungkod ng katandaan? Ang kamatayan ay lalo pang matamis kaysa buhay para sa
matandang nangangatal ang tuhod at nanlalabo ang pagod na mga mata ay wala nang
malingapang mag-aakay at makaaaliw sa kanyang kahinaan.

      Ang pagkahabag sa ating mga kapwa na inilugmok ng sawing kapalaran
hanggang sa tayo’y mahikayat na sila’y bahaginan ng kaunting kaluwagan ang ating
pagtatanggol sa naapi hanggang sa isapanganib at idamay natin ang ating buhay; ang
pagkakawanggawa sa lahat kung tunay na umusbong sa puso, alin kaya ang
pinagbuhatan kundi ang pag-ibig?



                                        77
      Ang tunay na pag-ibig ay walang ibinubunga kundi ang tunay na ligaya at
kaginhawahan. Kailanpama’t sapin-sapin ang dusang pinapasan ng bayani, at ang
kanyang buhay ay nalipos ng karukhaan at lungkot, ang dahilan ay sapagkat hindi ang
tunay na pag-ibig ang naghahari kundi ang taksil na pita sa yama’t bulaang karangalan.

      Sa aba ng mga bayang hindi pinamamahayan ng wagas at taimtim na pag-ibig!

     Sa pag-ibig nunukal ang kinakailangang pagdadamayan at pagkakaisang
magbibigay ng di-maihahapay na lakas na kailangan sa pagsasanggalang ng matuwid.

        Sa aba ng mga bayang hindi pinamamahayan ng pag-ibig at binubulag ng
hamak na pagsasarili. Ang masasama ay walang ibang ninanasa kundi ang ganitong
kalagayan. Gumagawa ng daan tungo sa pag-aalitan, kaguluhan, pagtataniman, at
pagpapatayan sapagkat kinakailangan ng kanilang kasamaan. Ang hangarin nila ay
mapagbukud-bukod ang mga mamamayan upang kung mahina na at dukha dahil sa
pag-iiringan, sila ay makapagpapasasa sa kanilang kahinaan at karupukan.

      Oh! Sino ang makapagsasaysay ng mga himalang gawa ng pag-ibig?

       Ang pagkakaisa na siyang kauna-unahang bunga niya ay isang lakas at
kabuhayan, at kung nagkakaisa na’t nag-iibigan, ang lalong malalaking hirap ay
nagiging maaagang pasanin, at ang munting ligaya’y matimyas na nalalasap. Kung
bakit nangyari ang ganito ay hindi matatalos ng mga pusong hindi nakadarama ng
tunay na pag-ibig.

      At upang mapagkilalang magaling na ang pag-ibig ay siya ngang susi at mutya
ng kapayapaan at ligaya. Ikaw na bumabasa nito, mapagnanakawan mo kaya,
mapagdadayaan o matatampalasan mo kaya ang iyong ina’t mga kapatid? Hindi,
pagkat sila’y iniibig, at sa halip ay dadamayan mo ng iyong dugo at sampu ng buhay
kung sila’y nakikitang inaapi ng iba.

      Gayundin naman, kung ang lahat ay mag-iibigan at magpapalagayang tunay na
magkakapatid, mawawala ang lahat ng mga pag-aapihan na nagbibigay ng madlang
pasakit at di-mabatang mga kapaitan.

      Kung ang pag-ibig sa kapwa ay wala, nilulunod ng malabis na pagsasarili ang
magagandang akala. Ipalalagay na may tapat na nais at tatawaging marurunong ang
mabuting magparaan upang matamasa sa dagta ng iba, at ituturing na hangal yaong
marunong dumamay sa kapighatian at pagkaapi ng kanyang mga kapatid.

      Maling mga isip at ligaw na loob ang manambitan sa mga hirap ng tao sa
inaakalang walang katapusan. Sukat ang matutong magmahal at manariwang muli sa
mga puso ang wagas na pag-ibig sa kapwa, at ang tinatawag na bayan ng hinagpis ay
matutulad sa tunay na paraiso.




                                         78
Tekstong Gagamitin sa Paghahambing

                ANG DAPAT MABATID NG MGA TAGALOG
                                 (Andres Bonifacio)

       “ITONG KATAGALUGAN na pinamamahalaan ng unang panahon ng ating tunay
na mga kababayan iyaong hindi pa tumutuntong sa mga lupaing ito –ang mga Kastila
ay nabubuhay sa lubos na kasaganaan, at kaginhawahan. Kasundo niya ang mga
kapitbayan at lalung-lalo na ang mga taga Hapon, sila’y kabilihan at kapalitan ng mga
kalakal. Malabis ang pagyabong ng lahat ng pinagkakakitaan, kaya’t dahil dito’y
mayaman ang kaasalan ng lahat, bata’t matanda at sampung mga babae ay marunong
bumasa at sumulat ng talagang pagsulat nating mga Tagalog. Dumating ang mga
Kastila at dumulog na nakipagkaibigan. Sa mabuti nilang hikayat na di umano, tayo’y
aakayin sa lalung kagalingan at lalong imumulat ang ating kaisipan, ang nasabing
nagsisipamahala ay nangyaring nalamuyot sa tamis ng kanilang dila sa paghibo.
Gayon man sila’y ipinailalim sa talagang kaugalian ng mga Tagalog na sinaksihan at
pinapagtibay ang kanilang pinagkayarian sa pamamagitan ng isang panunumpa na
kumuha ng kaunting dugo sa kanilang mga ugat, at yao’y inihalu’t ininom nila kapwa
tanda ng tunay at lubos na pagtatapat na di magtataksil sa pinagkayarian. Ito’y isang
tinatawag na “Pacto de Sangre” ng haring Sikatuna at ni Legaspi na pinakakatawan ng
hari sa Espanya.

       Buhat nang ito’y mangyari ay bumibilang na ngayon sa tatlong daang taon
mahigit na ang lahi ni Legaspi ay ating binubuhay sa lubos na kasaganaan, ating
pinagtatamasa at binubusog, kahit abutin natin ang kasalatan at kadayuk-dukan;
iginugugol natin ang yaman, dugo at sampu ng tunay na mga kababayan na ayaw
pumayag na sa kanila’y pasakop, at gayon din naman nakipagbaka tayo sa mga Intsik
at taga-Holanda ng nagbalang umagaw sa kanila nitong katagalugan.

       Ngayon sa lahat ng ito’y ano sa mga ginawa nating paggugol ang nakikitang
kaginhawahang ibinigay sa ating Bayan? Ano ang nakikita nating pagtupad sa
kanilang kapangakuan na siyang naging dahilan ng ating paggugugol! Wala kundi
pawang kataksilan ang ganti sa ating mga pagpapala at mga pagtupad sa kanilang
ipinangakong tayo’y lalong gigisingin sa kagalingan ay bagkus tayong binulag, inihawa
tayo sa kanilang hamak asal, pinilit na sinira ang mahal at magandang ugali ng ating
Bayan; iminulat tayo sa isang maling pagsampalataya at isinadlak sa lubak ng
kasamaan ang kapurihan ng ating Bayan; at kung tayo’y mangahas humingi ng kahit na
gabahid na lingap, ang nagiging kasagutan ay ang tayo’y itapon at ilayo sa piling ng
ating minamahal na anak at, asawa at matandang magulang. Ang bawat isang himutok
na pumulas sa ating dibdib ay itinuturing na isang malaking pagkakasala at karaka-
rakang nilalapatan ng sa hayop na kabangisan.

      Ngayon wala nang maituturing na kapanatagan sa ating pamamayan; ngayong
lagi nang ginagambala ang ating katahimikan ng umaalingawngaw na daing at
pananambitan, buntong-hininga at hinagpis ng makapal na ulila, balo’t mga magulang
ng mga kababayang ipinanganyaya ng mga manlulupig na Kastila; ngayon tayo’y




                                         79
 malulunod na sa nagbabahang luha ng Ina na nakitil na buhay ng anak sa panangis ng
sanggol na pinangulila ng kalupitan na ang bawat patak ay katulad ng isang
kumukulong tingga, na sumasalang sa mahapding sugat ng ating pusong
nagdaramdam; ngayon lalu’t lalo tayong nabibiliran ng tanikala ng pagkaalipin,
tanikalang nakalalait sa bawat lalaking may iniingatang kapurihan. Ano ang nararapat
nating gawin? Ang araw ng katwiran na sumisikat sa Silanganan ay malinaw na
itinuturo sa ating mga matang malaong nabulagan ang landas na dapat nating
tunguhin, ang liwanag niya’y tanaw sa ating mga mata, ang kukong nag-akma ng
kamatayang alay sa atin ng mga ganid na asal. Itinuturo ng katwiran, na huwag nating
sayangin ang panahon sa pag-asa sa ipinangakong kaginhawahan na hindi darating at
hindi mangyayari. Itinuturo ng katwiran, na huwag nating sayangin ang panahon sa
pag-asa sa ipinangakong kaginhawahan na hindi darating at hindi mangyayari.
Itinuturo ng katwiran ang tayo’y umasa sa ating sarili at huwag antayin sa iba ang ating
kabuhayan. Itinuturo ng katwiran ang tayo’y magkaisang-loob, magkaisang-isip at
akala at nang tayo’y magkalakas na maihanap ang naghaharing kasamaan sa ating
Bayan.

       Panahon na ngayong dapat na lumitaw ang liwanag ng katotohanan; panahon
ng dapat nating ipakilala na tayo’y may sariling pagdaramdam, may puri, may hiya at
pagdadamayan. Ngayon panahon ng dapat simulan ang pagsisiwalat ng mga mahal at
dakilang aral na magwawasak sa masinsing tabing na bumubulag sa ating kaisipan;
panahon na ngayong dapat makilala ng mga Tagalog ang pinagbuhatan ng kanilang
mga kahirapan. Araw na itong dapat kilalanin na sa bawat isang hakbang natin ay
tumuntuntong tayo at nabibingit sa malalim na hukay ng kamatayan na sa ati’y
inuumang ng kaaway.

       Kaya! Oh mga kababayan! Ating idilat ang bulag na kaisipan at kusang igugol sa
kagalingan ang ating lakas sa tunay at lubos na pag-asa na magtagumpay sa
nilalayong kaginhawahan ng bayang tinubuan.




                                          80
Ikaapat na Taon
Panunuring Pampanitikan
1 Linggong Sesyon

I.    PAKSA/MGA KASANAY/MGA KAGAMITAN

      Paksa                              : Pagbasa/Pagsusuri sa Novelang Asyano sa
                                            Teoryang Eksistensyalismo
      Tatalakaying Genre                  : Novelang Cambonian
      Halimbawang Teksto                  : Mabuhay ka, Anak ko ( bahagi)
                                             ni Pin Yathay
                                            salin ni Ruth Elynia S. Mabanglo
      Mga Kagamitan                     : globo mapa, larawan, sipi ng texto
      Kasanayang Pampanitikan           : Pagkilalang pantauhan batay sa sa
                                           teoryang eksistensyalismo
      Kasanayang Pampag-iisip           : Pagsasa-ayos/Pagsalungat sa saloobin ng
                                            tauhan
      Halagang Pangkatauhan            :Pagpapakita ng katatagan at matibay na
                                       paninindigan sa mabibigat na pagsubok ng
                                       buhay


II.MGA INAASAHANG BUNGA (BAWAT ARAW)

A .Naisasalaysay ang mga narinig o nabasang mga karanasang may relasyon sa mga
   pangyayaring nasa novela

B    Mga layuning pampagtalakay

     B.1 Pagsusuring Panglingwistika

       Napipili ang mga salitang maaring iugnay sa isang pangunahing salita

     B.2 Pagsusuring Pangnilalaman

      Nasusuri ang tauhan batay sa kanyang kilos,paniniwala,gawi,paninindigan.

     B.3 Pagsusuring Pampanitikan

       Nabibigyang – puna ang mga saloobin/mithiin ng pangunahing tauhan gamit
      ang teoryang eksistesyalismo

C. Naipaliliwanag ang bisang pandamdamin at pangkaisipan ng akda.

D. Nakasusulat ng isang sanaysay na may kaugnay sa paksa novelang tinalakay




                                          81
III.     PROSESO NG PAGKATUTO

Unang Araw

       2. Mga Panimulang Gawain

         2.1 Pagganyak ( pangkatang gawain )

                     Pangkat 1 at 2 : Pagtalakay sa isang balitang may kinalaman sa
                                digmaan sa Combodia
                     Pangkat 3 at 4 : Paggamit ng globo upang maipakita ang
                                kinalalagyan ng Cambodia
                     Pangkat 5 at 6 : Pagbibigay ng mga dati ng kaalaman tungkol sa
                                bansang Cambodia

               1.1A. Pagbabahaginan ng napag-usapan sa pangkat

               1.1B. Pagkuha ng iba pang feedback mula sa mga nakinig

               1.1C. Pagbibigay ng guro ng feedback tungkol sa talakay

         2.2 Paglalahad

               1. Pagbibigay ng hinuha tungkol sa pamagat. Mabuhay Ka, Anak Ko.

                            -   tungkol saan kaya?
                            -   ano ang nais sabihin?

                 2. Pagbubuo ng interpretasyon ng pamagat

                            -   isang drowing
                            -   isang awit
                            -   isang talataan
                            -   isang skit

                3. Pagbabahagi ng inihandang gawain

                4. Pagbubuod ng texto batay sa mga sumusunod:

                                    PIN YATHAY



                                     CAMBODIA




                                            82
                                KHMER ROUGE

            5. Pagbabahaginan bilang pagpapalalim sa ginawang pagbubuod

            6. Pagbibigay ng sintesis

Ikalawang Araw

Pagtalakay sa Paksa (Pangkatang Gawain)

     1. Pakikinig ng nakateyp na buod ng texto

     2.   Pangkatang Pagsusuri

            Pangkat 1 at 2 : Pagsusuring Panglingwistika

                       b.1.1 Pagtukoy sa mga salitang may kaugnayan sa
                               pangunahing salita

                                        Sihanouk


            Rebolusyonaryo                           Concentration Camp



                                        CAMBODIA




            Machine gun                                    KHMER ROUGE



                                         Lon Nol


                  Pangkat 3 at 4: Pagsusuring Nilalaman

                          -Pagpapakita ng mga eksena (Isasakilos) sa buhay
                           ni Pin Yathay kaugnay ng mga krisis na kanyang
                           pinagdaan noong digmaan sa Cambodia.




                                          83
                          -Pagsusuri sa tauhan batay sa kanyang kilos,
                           paniniwala, gawi, paninindigan.

                    Pangkat 5 at 6 : Pagsusuring Pampanitikan

                            - Paglalarawan sa pangunahing tauhan batay sa

                               -pakikipagsapalaran
                               -pagdedesisyon
                               -kalagayan sa lipunan

                          - Paniniwala/Di paniniwala ng pangunahing tauhan

          3. Pagbabahaginan ng napag-usapan sa pangkat.

      4. Pagkuha ng feedback sa mga nakinig

      5. Pagbibigay ng guro ng karagdagang feedback

       6. Pagbubuo ng sintesis

                  Pagbubuo sa pangungusap upang magbigay ng isang
                     kaisipan

                       a. nabatid kong …………
                       b.napatunayan kong ……
                       c.ikinalulungkot ko ang…
                       d.kinatuwa ko ang……..
                       e. naniniwala akong…..

IV. EVALWASYON

Ikatlong Araw

     1. Muling pagpaparinig ng nakateyp na buod ng texto

     2.     Pangkatang pagsusuri

                 Pangkat 1 at 2: Pagpapakita ng Pakikisangkot

                           Pag-uugnay ng mga karanasan sa akda sa aktwal na
                           karanasan o sa iba

                                 - Pagkukwento sa mga pinagdaanang hirap ng mga
                                 mahal sa buhay noong Ikalawang Digmaang
                                 Pandaigdig




                                         84
                                -    Mabibigat na krisi       na   nararanasan   at
                                    napagtagumpayan

                  Pangkat 3 at 4 : Pagpapakita ng Paghahambing

                             Pag-uugnay sa texto sa iba pang textong binasa

                                - kasaysayan
                                - tauhan

                  Pangkat 5 at 6 : Pagpapakita ng Pagtataya

                               Pagbuo ng salawikain batay sa efekto ng akda sa
                               mambabasa.

                                - pangkaalaman
                                - pandamdamin

V. PAGPAPALAWAK NG KARANASAN

Ikaapat na Araw

Paglikha

     1. Muling pagpapabasa sa buod ng novela

     2. Pagpapadrowing sa masasamang ibinubunga ng digmaan (isahang gawain
        at ilalagay sa coupon bond)

     3. Pagdidisplay sa pisara ng mga drowing na ginawa ng mga mag-aaral

     4. Pagbibigay-reaksyon sa mga larawang iginuhit

     5. Pagbubuo ng mga parirala o pangungusap na may kaugnayan sa textong
        binasa

     6. Pangangatwiran sa kaugnayan nito sa texto

     7. Pagpapaliwanag ng guro sa magiging gawain ng mga mag-aaral

     8. Pagpapasulat sa mga mag-aaral ng isang sanaysay tungkol sa paksang: Ang
        Pinapangarap kong Daigdig batay sa mga sumusunod na pamantayan:

           8.1 3 talataan
           8.2 5 pangungusap baw3at atalata
           8.3 ginagamit ang mga nabuong pangungusap
           8.4 may magandang simula




                                         85
        8.5 malawak ang eksplorasyon
        8.6 masining na pagwawakas
        8.7 formal ang uri ng wika

     9. Pagpapabasa sa ilang napasimulan

     10. Pagkuha ng feedback sa mga nakinig

     11. Pagbibigay ng feedback ng guro

     12. Pagpapatuloy ng pagsulat bilang gawaing-bahay

Ikalimang Araw

Pagpapahalaga sa Isinulat

      1. Magpaparinig ng musika tungkol sa digmaan. Habang nakikinig, ipababasa
         ang isinulat na sanaysay.

      2. Pagbibigayin ng reaksyon ang mga mag-aaral sa naramdaman habang :
                         - sumusulat
                         - binabasa ang isinulat

      3. Papipiliin ng kapareha ang mag-aaral. Ipababasa sa kapareha ang isinulat.
         Magbibigay-kapwa ng reaksyon.

      4. Pagbabahagi sa klase ng naging usapan ng magkapareha

      5. Pagbibigay-reaksyon ng mga mag-aaral batay sa mga sumusunod:
                         - istilo ng pagsulat
                         - nilalaman

      6. Pagbibigay ng guro ng karagdagang feedback sa gawain

      7. Pagbibigay ng guro ng huling input tungkol sa paksang tinalakay

VI. TAKDANG GAWAIN

     A. Pagtitipon ng mga kliping tungkol sa Cambodia..




                                        86

								
To top