BÀI PHÁT BIỂU CỦA LÃNH ĐẠO TỈNH TÂY NINH
TÂY NINH - TIỀM NĂNG VÀ CƠ HỘI ĐẦU TƢ
1. Tiềm năng và vị thế
Tỉnh Tây Ninh là đầu mối và cửa ngõ giao thông về đường bộ quan trọng
phía Tây Nam của tổ quốc; có vị trí chiến lược về an ninh quốc phòng của quốc
gia; là đầu mối giao thương, trung chuyển hàng hóa và dịch vụ thương mại du
lịch của các nước tiểu vùng sông Mêkông nhờ có vị trí địa lý nằm trong các trục
không gian phát triển chính của vùng: trục dọc là tuyến cao tốc đường Hồ Chí
Minh (Quốc lộ 14-tuyến N2) và trục ngang là tuyến đường Xuyên Á (thành phố
Hồ Chí Minh –cửa khẩu Mộc Bài) và quốc lộ 22 B (Gò Dầu-cửa khẩu Xa Mát).
So với các tỉnh trong vùng trọng điểm, Tây Ninh có những lợi thế so sánh
nhất định để phát triển du lịch dịch vụ.
Thứ nhất, Tây Ninh cách Thành phố Hồ Chí Minh 100 km là thị trường
có nhu cầu lớn về nghỉ ngơi giải trí, du lịch sinh thái. Ngoài ra vị trí tiếp giáp với
thành phố Hồ Chí Minh cũng tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tại Tây Ninh có
thể sử dụng các công trình kỹ thuật hạ tầng như cảng biển, sân bay... hiện có của
thành phố Hồ Chí Minh.
Thứ hai, Tây Ninh có lợi thế rất lớn trong việc thông thương và kết nối
tour tuyến du lịch với Campuchia và các nước ASEAN khác. Tây Ninh có
đường biên giới quốc gia dài 240km, giáp 3 tỉnh của Campuchia với 14 cửa
khẩu (bao gồm 2 cửa khẩu quốc tế, 4 cửa khẩu chính và 10 cửa khẩu phụ) thông
sang Campuchia trong đó 2 cửa khẩu quốc tế Mộc Bài và Xa Mát là những
nguồn cung cấp khách du lịch quốc tế cho Tây Ninh. Tây Ninh chỉ cách Thủ đô
Phnom Penh khoảng 170 km, cách Siem Reap nơi có di sản văn hoá thế giới
Angkor Vat khoảng 300 km.
Trong tương lai, Tây Ninh sẽ trở thành một trong những cửa ngõ quan
trọng trong việc phát triển các mối quan hệ kinh tế và thương mại giữa Việt
Nam với các nước trong khu vực ASEAN, cũng như các nước vùng Trung Á
thông qua tuyến đường bộ Xuyên Á.
Về tiềm năng, Tây Ninh có nhiều thế mạnh để phát triển du lịch với nhiều
điểm du lịch văn hóa – lịch sử cùng cảnh quan thiên nhiên phong phú, đa dạng
như: Hồ Dầu Tiếng - một trong những hồ nước lớn nhất khu vực Nam bộ và
Việt Nam; Núi Bà Đen với những di tích lịch sử - văn hóa, chùa chiền, các hang
động hoang sơ cùng với một trong những lễ hội lớn nhất Việt Nam hàng năm
thu hút hơn 1,5 triệu lượt khách; Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát đặc trưng cho
vùng đất ngập nước theo mùa; Các di tích lịch sử cách mạng như Căn cứ mặt
trận dân tộc giải phóng Miền nam, căn cứ Trung ương cục Miền nam; Các di
tích văn hoá khác như Toà thánh Cao đài, Tháp Chóp Mạt…
1
2. Thực trạng du lịch Tây Ninh qua một vài con số
Là vùng đất có truyền thống cách mạng, đồng thời tiếp giáp nước bạn
Cam-pu-chia qua các cửa khẩu quốc tế, Tây Ninh hội tụ những điều kiện để phát
triển thành một trung tâm du lịch sinh thái, văn hóa - lịch sử và tâm linh của khu
vực miền Ðông Nam Bộ và cả nước. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, các chỉ
tiêu về khách du lịch Tây Ninh có sự tăng trưởng song tốc độ thấp chưa tương
xứng với tiềm năng. Du lịch Tây Ninh vẫn chưa thật sự có được những chuyển
biến mạnh mẽ để trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn bởi nhiều khó khăn,
thách thức, đòi hỏi cần có những giải pháp khắc phục đồng bộ.
Từ năm 2000 đến nay, tuy nhiên, tốc độ giảm hơn so với giai đoạn 1996 –
2000.
Nhìn vào thực trạng phát triển có thể thấy số lượng các khu du lịch, vui
chơi, giải trí rất ít, hầu hết mới đang ở dạng đầu tư ban đầu như Long Ðiền Sơn
hoặc chỉ ở dạng tiềm năng như Ma Thiên Lãnh, Lò Gò - Xa Mát. Khu di tích
văn hoá lịch sử Núi Bà Ðen thu hút đông khách với hệ thống cáp treo được xây
dựng đầu tiên trong cả nước nhưng đến nay công nghệ đã trở nên lạc hậu và
không có nhiều sản phẩm mới được đầu tư. Trong khi đó, khách đến Khu di tích
Căn cứ Trung ương Cục miền nam chủ yếu về nguồn vào các dịp kỷ niệm những
ngày lễ lớn. Tại những điểm du lịch, tham quan này, hoạt động dịch vụ quá đơn
sơ, không có nhà hàng, dịch vụ phụ trợ và thường là du khách phải quay về thị
xã mới có chỗ ăn, nghỉ.
Bên cạnh vấn đề chất lượng sản phẩm du lịch và dịch vụ chưa cao thì việc
hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch ở địa phương cũng chưa hiệu quả, nhất là
đối với các thị trường quốc tế, dẫn đến lượng khách nước ngoài đến du lịch Tây
Ninh rất thấp, chỉ chiếm khoảng 1% so với lượng du khách đến đây trong cả
năm. Các đề án tiếp thị, giới thiệu điểm đến, xác định thị trường, dòng khách
gần như không có.
3. Hạn chế và thách thức
So với tiềm năng và những lợi thế nêu trên, có thể khẳng định Tây Ninh vẫn
chưa tận dụng, khai thác hết những thế mạnh của mình để phát triển du lịch một
cách tương xứng.
Các khu du lịch tiềm năng đã được quy hoạch, nhưng chưa thu hút được
nhiều các nhà đầu tư. Công tác quảng bá xúc tiến du lịch còn yếu, nguồn kinh
phí xúc tiến quảng bá hình ảnh du lịch Tây Ninh chưa được sự hỗ trợ từ các Bộ,
Ngành, Tổng cục. Chất lượng dịch vụ, chất lượng các sản phẩm du lịch còn thấp
do chưa có chiến lược đầu tư đồng bộ và hiệu quả.
Khu Du lịch núi Bà Đen là khu du lịch trọng điểm của tỉnh và là khu du lịch
cấp quốc gia, nhưng hiện nay chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, phát
triển manh mún không đồng bộ, chưa kêu gọi được nhà đầu tư lớn xứng tầm với
phát triển của khu du lịch.
2
Các doanh nghiệp du lịch có phát triển mở rộng mạng lưới nhưng còn nhỏ,
lẻ, nguồn nhân lực chưa qua đào tạo nên tính chuyên nghiệp không cao.
Công tác quy hoạch còn chậm, chất lượng chưa cao, định hướng quy hoạch
nhiều mặt chưa rõ, tầm nhìn chưa đủ dài nên chỉ sau thời gian ngắn đã lạc hậu,
thiếu gắn kết giữa các quy hoạch. Quản lý nhà nước về quy hoạch, phát triển đô
thị còn nhiều mặt yếu kém.
Nguồn nhân lực thiếu về số lượng và yếu về chất lượng, thiếu lao động
lành nghề nhất là các chuyên gia đầu ngành và năng lực cán bộ một số cấp,
ngành, lĩnh vực còn yếu, nhất là cấp cơ sở, thiếu năng động nhạy bén và sáng
tạo trong tổ chức thực hiện, chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập và sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Những tồn tại và khó khăn nêu trên đang trở thành những thách thức đối với
ngành du lịch Tây Ninh. Ðiều này đòi hỏi phải có sự kết hợp đồng bộ giữa đầu
tư cơ sở hạ tầng với xây dựng sản phẩm, quảng bá, tiếp thị, tạo dựng hình ảnh
điểm đến, đào tạo nhân lực, triển khai những chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư và
bổ sung, điều chỉnh phù hợp quy hoạch tổng thể cũng như quy hoạch chi tiết về
du lịch, làm cơ sở để mời gọi đầu tư.
4. Cơ hội đầu tƣ
Bối cảnh trong nước và thế giới đang có những biến đổi thuận lợi cho đầu
tư, phát triển du lịch. Nhu cầu du lịch tăng mạnh, du lịch thế giới phát triển với
xu thế chuyển dần sang khu vực Đông Á - Thái Bình Dương và Đông Nam Á.
Chính sách đổi mới, mở cửa và hội nhập của Đảng và Nhà nước ta đã tạo
điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển. Ngành du lịch tiếp tục được tập trung
phát triển đúng với vai trò, vị trí là một ngành kinh tế quan trọng tiến tới là mũi
nhọn của đất nước. Việc Việt Nam gia nhập vào tổ chức thương mại thế giới
(WTO) và tổ chức thành công hội nghị APEC năm 2006 đã tạo ra những cơ hội
mới cho du lịch phát triển, vị thế của Việt Nam như một điểm đến an toàn ngày
càng được nâng cao.
Môi trường đầu tư của Tây Ninh hấp dẫn. Du lịch được sự quan tâm của
lãnh đạo tỉnh với nhiều hoạt động kêu gọi, thu hút đầu tư vào Tây Ninh được
triển khai cùng những nỗ lực tạo lập môi trường đầu tư cho các nhà đầu tư cũng
như việc xác định phát triển du lịch là một trong các mục tiêu và động lực để
phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, tăng thu nhập và ổn định đời sống nhân
dân.
Những cơ hội đầu tư gắn với các thế mạnh chính của Tây Ninh bao gồm:
Phát triển du lịch gắn với các khu vực cửa khẩu quốc tế. Du lịch thương
mại cửa khẩu hướng tới đối tượng khách chính là khách du lịch nước ngoài từ
thị trường Campuchia và thị trường Thái Lan theo đường bộ sang Việt Nam và
đối tượng khách du lịch từ các thị trường nội địa; tập trung vào việc phát triển
hai trung tâm thương mại dịch vụ du lịch cửa khẩu ở khu vực cửa khẩu Xa Mát
và cửa khẩu Mộc Bài.
3
Phát triển du lịch gắn với tiềm năng sông nước, tập trung vàp việc phát
triển tuyến du lịch mới là tuyến du lịch sinh thái miệt vườn dọc sông Vàm Cỏ
Đông, sông Sài Gòn.
Phát triển du lịch gắn với các khu vực trọng điểm phát triển du lịch. Trong
đó 2 khu vực trọng điểm chính là: Khu vực Núi Bà Đen – Hồ Dầu Tiếng tập
trung các tiềm năng du lịch có giá trị nhất của tỉnh là Khu di tích lịch sử văn hóa
núi Bà Đen, Toà Thánh Cao Đài và hồ Dầu Tiếng. Khu vực này sẽ kết hợp khai
thác du lịch tâm linh - lễ hội với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch thể thao
cao cấp, du lịch cuối tuần... Khu vực quần thể di tích lịch sử cách mạng Miền
Nam - Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát với tiềm năng du lịch chính là Vườn quốc
gia Lò Gò - Xa Mát; Cửa khẩu quốc tế Xa Mát; căn cứ Trung ương cục Miền
nam, Căn cứ Ban an ninh miền, Căn cứ Chính phủ lâm thời miền nam Việt
Nam, Căn cứ mặt trận dân tộc giải phóng Miền nam Việt Nam, sân bay Thiện
Ngôn. Khu vực này tập trung phát triển du lịch tham quan Di tích lịch sử cách
mạng, sinh thái và cửa khẩu.
Phát triển du lịch gắn với các tuyến du lịch quốc tế chủ yếu là các tuyến kết
nối với các tuyến du lịch xuyên Á từ thị trường Campuchia và xa hơn là thị
trường Thái Lan. Các tuyến du lịch quốc tế của Tây Ninh gồm 2 tuyến du lịch
qua cửa khẩu Mộc Bài theo quốc lộ 22A (nằm trong tuyến đường xuyên Á) và
tuyến du lịch qua cửa khẩu Xa Mát theo quốc lộ 22B.
Phát triển du lịch gắn với các tuyến du lịch liên tỉnh, nội tỉnh như tuyến Tây
Ninh - Miền Đông Nam bộ - duyên hải Nam Trung bộ, tuyến Tây Ninh - Đồng
bằng sông Cửu long, tuyến Tây Ninh - Tây Nguyên, tuyến thị xã Tây Ninh – núi
Bà Đen – hồ Dầu Tiếng, tuyến Tây Ninh – Mộc Bài, tuyến dọc sông Sài Gòn –
sông Vàm Cỏ Đông…
Phát triển du lịch gắn với các trung tâm du lịch – dịch vụ và các điểm du
lịch.
5. Giải pháp
Để biến cơ hội thành hiện thực, Tây Ninh cần tập trung vào một số giải
pháp chính:
Tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, đường giao thông đến các điểm du lịch và
bổ sung các chính sách và cơ chế ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây
dựng các khu du lịch, các khách sạn cao cấp trên địa bàn tỉnh.
Chú trọng phát triển các tuyến du lịch trọng điểm, kết nối tour du lịch với
các tỉnh, thành phố tới các điểm đến trong tỉnh và tuyến lữ hành quốc tế sang
Cam-pu-chia.
Nỗ lực tạo dựng một số thương hiệu sản phẩm du lịch mang đặc trưng
của địa phương theo các hướng chủ đạo là du lịch tâm linh, về nguồn và du lịch
sinh thái, quan tâm chất lượng dịch vụ.
Chuẩn bị đề án trình Chính phủ về việc đầu tư xây dựng một khu tổ hợp
khách sạn- sân gôn quốc tế chung của Việt Nam và Cam-pu-chia tại khu vực
4
Mộc Bài giữa biên giới hai nước để thu hút khách chơi gôn có khả năng chi tiêu
cao, đến từ các nước trong khu vực.
Ban hành danh mục các dự án đầu tư cần thiết cho sự phát triển của hoạt
động du lịch, làm cơ sở xây dựng và thực hiện chính sách thúc đẩy đầu tư, nhất
là về cơ sở hạ tầng. Trong đó tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng tại các
khu, cụm du lịch như: cụm thị xã Tây Ninh - núi Bà Ðen, cụm Thiện Ngôn- Căn
cứ Trung ương Cục miền nam, khu vực hồ Dầu Tiếng, dự án đầu tư các tuyến
đường bộ nối TP Hồ Chí Minh đến Mộc Bài, đi Xa Mát, xây dựng tuyến đường
sắt TP Hồ Chí Minh đi Mộc Bài, v.v.
Thúc đẩy công tác quảng bá, nâng cao chất lượng sản phẩm là giải pháp
để ngành du lịch Tây Ninh thu hút khách, trong đó phải nhanh chóng có giải
pháp tận dụng tối ưu công nghệ thông tin để quảng bá và xúc tiến du lịch trên
mạng internet, phối hợp các doanh nghiệp xây dựng một trang web du lịch Tây
Ninh để giới thiệu điểm đến. Quan trọng nhất là phải đưa ra những biện pháp
liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp du lịch, dịch vụ để tạo sự đồng thuận
trong kinh doanh, phát triển.
Đào tạo nguồn nhân lực tập trung cho đào tạo lao động trực tiếp có tay
nghề cao đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư du lịch và yêu cầu nâng cao chất
lượng sản phẩm du lịch. Bên cạnh đó, vấn đề thu hút lao động có chất lượng cao
từ các địa phương và khu vực khác kể cả lao động nước ngoài cần coi là chiến
lược quan trọng trong thời gian trước mắt để nâng cao chất lượng sản phẩm
cũng như nguồn nhân lực của du lịch Tây Ninh.
Khai thác tối đa thế mạnh tài nguyên và các điều kiện đầu tư ưu đãi, xây
dựng các sản phẩm và loại hình du lịch phong phú và bền vững, chắc chắn trong
tương lai không xa, Tây Ninh sẽ trở thành một trung tâm du lịch văn hoá lịch sử
và sinh thái phát triển tương xứng thế mạnh tiềm năng của mình.
5