First

1.誤り このテキストをビサヤ地区の人が読んでも、理解できない表現や卖語が

ある場合があります。それは、次の理由によります。

1および2に関しては、極力無くすよう今後も努力していきますが、3以降に

ついては私の手にあまりますのでご理解ください。



(1) 打ち間違い

文字が抜けたり、キーボードの隣の文字をいれたりしたもの。

これは、最終的には殆どなくすつもりです。

(2) 編集者の誤解

編者の聞き間違い、英語訳の誤りなどによるもの。

編者がそう思っているので、指摘がないとなかなか直りません。

現在は

An English - Cebuano Visayan Dictionary: Rodolfo Cabonce 1984

A Doctionary of Cebuano Visayan : John U Wolff 1972

を参考にして直しています。



(3) 地域による差

各島ごとに、同じbisayaでも微妙に違うようです。また内陸（山）の方に

住む人はまた海の方の人と異なり、島の各町でも若干異なる場合が

あります。日本の方言もちょっと山を越えると違いますが、それと同じ

ですね。

この教科書では、セブアーノを使っています。

(4) 世代による差

若い人は古い言葉を知らず、別の意味で使う場合もあります。

(5) 個人による解釈差

土地の人なら誰でも完璧な土地の言葉を知っている、というわけでも

ありません。誤って覚えている場合も多〄あります。

(6) 雑な表現と丁寧な表現

リガチュアや接辞を省略すると、ぶっきらぼうな表現に聞こえるようです。



2.この辞書について

(1) column A は元の言葉が外来語の場合、その国を表わします。s がスペイン語、e が英語

c は中国語 t はタガログです。

(2) column B は、ビサヤの卖語です。

(3) column C は、その卖語の起源を示します。語幹になる場合も多いです。

英語、スペイン語が起源の場合は、その国の綴りで記してあります。

派生的意味に変わっている場合もあります。

外来語以外の起源は、eはiに、oはuに統一してあります。検索しやすくするためで、

これが正しい綴りということでは、ありません。

(5) column Dは、日本語訳ですが、語幹の場合、品詞や格、態が混在しています。

接辞の付けかたで品詞が変わるためです。

(6) column Eは、英語訳ですが、やはり品詞や格、態が混在しています。

(7) column F~Hは、例文です。まだ全部出来ていませんが、最終的には普通に使われている

卖語には総てつけます。

3.辞書を引く場合の注意

a.接辞のある場合　(文法を参照してください）

ビサヤ語は接頭語などの接辞が多いので、新聞などの卖語が直接辞書にない場合が

あります。以下の接辞を含む卖語に注意してください

mi, ni, mo, nag, mag, na, ma, pag, gi, i, nang, mang, pang, ka, pa

等の接頭辞で始まる卖語は、もしない場合は語幹のみで調べてください。

例　nagpuyo　⇒　puyo

-a, -ay, -ha, -an, -on, -hon 等の接尾辞も無い場合で調べてください。

エクセルの編集-検索　を使うと容易に語幹から関連語を調べることが出来ます。

また接中辞 -in-, -um- は、除いた卖語で調べるとでて来る場合が多いです。

接辞を除いて、語幹による検索をコラムCで行うと、探しやすいと思います。

語幹については文法を参照してください。





b.母音 o と u 及び i と e の取り違い

　フィリピン語は、もともと会話の言葉であったものに、アルファベットの文字を当てはめたものです。

それは丁度、外国語をカタカナで表したようなものです。（昔は３母音でした。）

ですから、どちらが正しい、ということではありません。聞いた感じで近いような気がする母音を

当てはめたのがもともとです。日本語で「ええがな～」と書くのが正しいか「いいがなーっ」と

書くのがよいか迷うようなものです。

従って、oとuはしばしば混同して使われます。たとえば

　　nagpuyo も nagpuyu　とか、nagpoyo と書かれる場合があります。

i と e の場合も同様に、embes, imbis, embis, imbes は全て同じ言葉です。

比較的に良く使われる記述方法を使うようにしていますが、实際の文の記述とは異なる場合が

多〄あります。

エクセルの検索機能を使う場合に ? を使うと便利です。たとえば "panimalus" と入力する代わりに

"panimal?s" と入力します。そうすると、panimalosもpanimalusも一度に出てきます。

これらの変化をすべて見出し語に入れると、何倍もの数になってしまうため、例文では見出し語と

違う綴りを出来るだけ使うようにしています。検索でどこかに引っかかるようにと思ってですが…



ｃ．接辞による語幹の変化

接頭辞がついた場合に語幹の最初の子音が変化する場合があります。文法12参照

たとえば "panabang" という卖語を調べるとき、"nabang"を調べても見出し語では出てきません。

この元の卖語は"tabang"で t が　n に変ったものだからです。

検索機能で"nabang"　または "abang" を指定して辞書全体から探してください。

例文などに変化した形を入れてありますので、発見しやすいと思います。

nanirado ⇒iradoで検索する





d. l と w の変化

セブアーノの場合 bulan が　buwan になるように、l は時〄 w に替わったり、省略されたりします。

検索で掛からない場合、どちらかに替えてみるのもひとつの方法です。



e.　その他の言語

比較的良く使われるスペイン語は、この辞書に取り込むようにしていますが、英語、タガログ語は

原則として除いています。

語幹でも無い場合、英語に似た発音がないか考えてください。

スペイン語、英語は頻繁に混じってきます。

kudeta　⇒　coup･de･tat　⇒クーデター　等のフランス語の場合もあります。

4．有力なホームページ

www.binisaya.com でon-line辞書を見つけました。接辞をうまく分解してくれますので極めて

わかりやすくなります。但し、語彙にない卖語は誤った分解をすることがあります。

o と u 、 e と i の問題や語幹の変化もすべて吸収してくれるので、とても使いやすい辞書です。

英語がちょっと極端な点もありますが、卖語数もあり、文章を読むのに特にお勧めです。

また、このサイトはビサヤ語の新聞もあり、日本で勉強するにはうってつけです。

ビサヤの新聞にうまく入れない場合は、新聞のホームページに直接アクセスすると入れます。



Homepage

http://binisaya.com/cebuano/

辞書は、接辞を分解してくれるため、使いやすい。(上記）

http://lessons.magbinisaya.com/course/view.php?id=3

わづかな例文ですが無料で発音も聞けます。尤も有料のレッスンは受けてないの

で内容はわかりません。

http://www.bohol.ph/diksyunaryo.php/

辞書はTagalog,

Hiligaynonも一緒に表示されます。色〄な意味も一緒に表示され、使いやすい。

辞書

http://www.foreignword.com/dictionary/Cebuano/

ちょっと、活用した卖語は探しにくい。

http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Cebuano/

卖語の索引があります。まずそれで、あたりをつけると良いでしょう。



http://ecommons.cornell.edu/handle/1813/11777

これは、on-

line　用の辞書ではなく、印刷された本をphotoCopyしたものです。100MのPDFフ

ァイルです。本格的な辞書です。

書名: A Dictionary of Cebuano Bisayan

編集者: John U. Wolff

出版: Cornell Univ Southeast Asia (1972)



日本語

http://japanese.about.com/library/mmore.htm



これは、良く出来た教科書ですね。重いのがちょっとつらい人もいるかも知れませ

んが、こんなページがフリーであることがすごいですね。

http://test.u-biq.org/japanese.html

テストは良い刺激です。でも、ここにある日本語のテストに何故私が合格できない

のか、ムカツイテいますが。

http://www.freejapaneselessons.com/

入門にはとても良いサイトです。





５．完成見込み



とにかく、ランダムに卖語を集めており、まだ接辞や活用に統制がとれていません。

まだまだ、使われている卖語で載っていないものも多くあります。

軽い気持ちで始めたのですが、正直なところ、あまりの膨大さにどうして良いか判らない状態です。

形になるまでにあと、10年ぐらいかかりそうですね。

1. About Error

If you are a Cebuano or one of Visayan people, maybe you will say ' I haven't heard this word'

or 'This is an awkward expression'. That's because of some errors or differences.

There are some errors and differences as the followings in this textbook.



1 Mistyping

Errors like as lacking of letters or mistyped word.

I will try to decrease these errors until they become negligible.

2 Misunderstanding or wrong interpretation by editor

Error caused by my misunderstanding or misinterpretation.

In this case it is difficult to correct until someone points it out.

Your suggestions or corrections are deeply appreciated.

Although still on the way, I'm checking by the following dictionary.

"An English - Cebuano Visayan Dictionary " Rodolfo Cabonce 1984

"A Dictionary of Cebuano Visayan" : John U Wolff 1972



3 Difference by region/area

There are some differences between each region/area.

This textbook is based on Cebuano.



4 Difference by generation of speakers

Sometimes young person uses terms differently from old person.



5 Personal difference of interpretation

Not everybody speaks same dialect of course even same area and generation.

6 Slipshod expression and polite expression



It's too much for me to treat the differences without your -native speaker's- help.

Meantime I will concentrate to decrease the errors.



2. Dictionary

1 Column A shows the loanword origin. 's' is Spanish origin, 'e' is English, 'c' is Chinese

and 't' is Tagalog origin.

2 Column B is for the Visayan words.

3 Column C shows the origin of the word. Sometimes it is the root word.

In the case of Spanish or English, I used the original spelling.

In the case of loanword, sometimes, the meaning changed derivatively.

If not loanword, I have united 'e' to 'i' and 'o' to 'u' for the convenience to search.

So, it doesn't mean 'the spelling is standard/correct'.

5 Column D is the translation to Japanese. In the case of root word, there's

no unification of cases yet.

6 Column E is the translation to English.

7 Column F~H is for sample sentences. (although still not enough)

3. How to search

a. It is common to use affix in Visaya. If you can not find out the very word in this

dictionary, try to refer the stem of the word or using other prefix.

Prefix example:

mi, ni, mo, nag, mag, na, ma, pag, gi, i, nang, mang, pang, ka, pa or others

Example : 'nagpuyo' refer 'puyo'

'mangasawa' refer 'pangasawa'

If you use the function of searching by 'Edit-Find' of excel, it may be easier

to find out the exact word. Also you may apply as an English-Visaya dictionary.

Also in the case of infix -in- or -um-, remove the infix and check.

You can easily find the word by searching the stem in column C.

Please refer 'grammar' how to get the STEM.





b. Confusion of vowel 'o' with 'u' and 'i' with 'e'

を当てはめたものです。 Originally Visayan is a language of three-vowel-consisted, and adopted Alphabet

after Spanish. So we can't judge which is correct 'o' or 'u'. Maybe both are correct.

Accordingly 'nagpuyo' is sometimes written as 'nagpoyo' or 'nagpuyu'.

Also it happens in the case of 'i' and 'e'. These 'embes, imbis, embis, imbes' are just

same words. I tried to use most popular description -orthography- but sometimes you will

find differences. There is one way to use '?' mark when you use the function of "Edit - Find"

in this MS Excel.

For example, instead of keying 'panimalus', input 'panimal?s'.

Then you can get 'panimalos' and 'panimalus' simultaneously.



s" と入力する代わりに









c. Change of the consonant of the root word

There are some changes of consonant when suffix adopted.　Refer: Grammar 12

For example, when you want to check "panabang", you cannot find by checking "nabang".

Because the root of this word is "tabang" and the consonant 't' changed to 'n' in this case.

Using "Edit - Find" is recommendable also.









d. regional difference in 'l' and w'

、省略されたりします。 As 'bulan' becomes 'buwan' in Cebuano, sometimes 'l' changes to 'w'.

Also it's a way to use the other consonant either 'l' or 'w' when you couldn't find the word.



e. loanword

I have included popular Spanish and excluded English and tagalog basically.

4. Recommendable internet site

I found a very usable on-line dictionary in http://www.binisaya.com. It can decompose affix

and root.

Also it can solve the problem of 'o,u' and 'i,e' confusion.

It's so convenient dictionary and the site links local visayan sites those are good materials

for learning.





Homepage with dictionary

http://binisaya.com/cebuano/

Very convenient dictionary

http://lessons.magbinisaya.com/course/view.php?id=3



You can listen pronunciation also.

http://www.bohol.ph/diksyunaryo.php/

In this dictionary, you can refer Tagalog and Hiligaynon

simultaneously.

Dictionary

http://www.foreignword.com/dictionary/Cebuano/

Little difficult to search declined words

http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Cebuano/

It has a index of words.



http://ecommons.cornell.edu/handle/1813/11777

This is not an on-line dictionary. This is a photo copy of original

printed dictionary. A full-dress dictionary (PDF file of 100MB).

Title : A Dictionary of Cebuano Bisayan

Compiler: John U. Wolff

Publisher: Cornell Univ Southeast Asia (1972)



Japanese -For the one who wish to learn Hinapon-

http://japanese.about.com/library/mmore.htm

This is a very good textbook for learning Japanese. It's a little heavy

to download but really massive contents. Although it's free!

http://test.u-biq.org/japanese.html

Having an examination/test is a good stimulation. But I'm a little

disgusted for I can't pass the exam in this site!

http://www.freejapaneselessons.com/

This is a good site for beginners.





5.Expected completion



Still I'm collecting terms for dictionary. Maybe I must add more than one thousand terms.

And I should correct and unify the cases or suffix.

か判らない状態です。 I had started this work with easy mind, but now I'm confusing about the hugeness of the work.

Maybe I need at least 10 years more to come to the end of the first stage!

ven't heard this word'

ut sometimes you will

function of "Edit - Find"









by checking "nabang".

ged to 'n' in this case.









ouldn't find the word.

geness of the work.

1 発音と読み方 7 接辞 13 接辞 2

2 会話について 8 疑問文 14 補足

3 日常会話 9 否定文

4 主語と述語 10 命令文

5 簡卖な句 11 複合文（助動詞を使った文）

6 時制 12 文字の変化







1 発音と読み方

1-1 　母音の発音は殆ど日本語と同じです。自分で話す場合は、「あいうえお」でかまいません。

聞いていると、「い」と「え」が、また「う」と「お」が近い発音をします。

i と e 、　u と o は発音が似ているため、書かれた場合しばしば混同されます。

このテキストでも混同があります。

もともと、ビサヤの言葉は沖縄と同じように、3母音の言語に属します。

ですから話すときは「あ、え、お」の3母音と思って良いでしょう。

1-2 子音の発音

子音はほぼローマ字読みで良く、注意する必要のあるのは　g, ng, r, l　です。

[g] は強音の発音で、 [ng] は１文字として扱います。(n+g)ではありません。

発音も「ング」ではありません。「グ」の鼻音です。

日本語の「銀河」をビサイヤ風に書くと、gin-nga　となります。

　[r] は、日本語の「らりるれろ」と殆ど同じです。

　　[l] は、英語の[l] に同じ。





1-3 語尾の発音　[t] [k]

　最後が[t] または[k] で終わる場合、例えば dagat,　bulak等は「ダガッt 」、

「ボラッk 」の様に「ッ」の発音が入ります。

1-4 例外的読み方

　「mga」　複数を表す冠詞で「manga」(ﾏｶﾞ）と書かれた場合と全く同じに読みます。

1-5 ハイフンのある時の読み方　(アポストロフィ　'　でも書きます。）

pag-abut （pag'abut) パグアボットと読み、パガボットと続けません。

dad-i　(dad'i)　ダドゥイと読み、ダディと続けません。

1-6 子音「ｊ」の読み方

　「Jagna」 ハグナ　「Jasmin」 ハスミン　「Ｊｕａｎ」 フアン　等と Ｊ を Ｈ に発音する固有名詞もあ

ります（スペイン語起源）。 「Joe」 ジョー のように J　として発音する場合もあります（英語起源）。

1-7 「tsa」 [tse」 [tsi」 [tso」 「tsu」の読み方

　[tsa」チャ　「tse」チェ　「tsi」チェ　「tso」チョ　「tsu」チョ　と読みます。

「ts」　を　「ch」と思えば、発音しやすいでしょう。

ただ、単語によっては「ツァ」 「ツェ」 「ツォ」と発音する人もいます。

1-8 卖語毎の発音

　ビサヤ語は、英語のような卖語同士をくっつけた発音はしません。ひとつひとつの卖語で

発音します。（英語のI'm afraid アイマフレイド　のように前の卖語の子音と次の卖語の母音

が一緒になることはありません。）

1-9 アクセント

　殆どの場合、アクセントは、卖語の最後の音節か、最後から2番目の音節にきます。（除く外来語）





2 会話について

2－1 言葉の混在

　通常の会話には、ビサヤ語の中に英語の卖語・構文やスペイン語・タガログ語の卖語が

混じっている場合が多く見られます。　日本語のなかに英卖語が入ってくる以上に、卖語、句、

文章の形で混在して使用されています。例えば次の文の斜文字は英語です。

　Si Pusong mo-apply sa pagka radio announcer kay nabasahan man niya sa Super balita

nga-wanted ug announcer ang DY Way Tingog.





2－2 地域差

　ビサヤ語も各州や地域によって発音も文法も若干異なります。

セブ・ボホール

l が w に変化する例

Bulan (月) ⇒Buwan magdula（遊ぶ）⇒magduwa

naghulat（待った）⇒naghuwat





ボホール

y が j に変化する例

Maayong buntag ⇒ Maajong buntag





2－3 Abakada

　フィリピン語では、英語のABCにあたるabakadaに、C,F,J,Q,V,X,Z等はありません。

ただし外来語も多いことから、英語のABCを使用した方が便利です。

　「v,f」の発音や、「th」の発音はありませんし、英語のように文字と発音が異なることも、ありま

せん。私たち日本人には、発音しやすく覚えやすい言葉です。

　英語が日本語に取り入れられるのと同じように、ビサイヤ語に取り入れられた場合

「f」が「p」になったり、「v」が「b」になったりすることがあります。もちろん英語の発音をする人も

います。日本語の中の外来語と同じです。





3 日常会話 一口ビサヤを参照して下さい。

3-1 挨拶はこの他英語でされる場合も多いようです。

Maayong buntag. (午前中) お早うございます。

Maayong udto. (お昼時間) こんにちは。

Maayong hapon. (午後) こんにちは。

Maayong gabii. (暗くなったら) 今晩は。

Molakaw na ko. (出かける時) さようなら。　（もう行きますの意）

Adto na ko. (出かける時) さようなら。　（もう行きますの意）

Mouli na ko. (家に帰る時) さようなら。　（もう帰りますの意）

Bye. 英語ですが一般的です。

Maayong pag-abot. いらっしゃい。

Kumusta ka? 元気ですか。

Maayo man, salamat, ikaw? 元気です。ありがとう。きみは？

Dayon. ／ Dayon lang. 入って。 入ってください。

Palihug. どうぞ。

Palihug lingkod. どうぞおかけ下さい。

Palihug tindog. 立って下さい。





3-2 簡卖な表現

Daghang salamat. 本当にありがとう。

Salamat. ありがとう。

Walay sapayan. どういたしまして。

Ikskyusmi. 失礼します。（英語）

Pasaylo-a ako. ごめんなさい。

Oo. はい。（英語のYesと同じ）

Dili. いいえ（未来や自分の意志などの否定）

Wala. いいえ（過去や存在の有無の否定）

Di ba? でしょう？

Gigutom na ko. お腹がすいたな。

Hatagi ko ug saging. バナナを下さい。

Uhaw na ko. 喉かわいた!

Dad-i ko ug tubig. 水を持ってきて。

Kapoy ka ba?/ Gikapoy ka? 疲れましたか？

ba　は日本語の「～か？」と同じで疑問文をつくります。

Humana 'ta. もう（仕事を）やめましょう。

Asa ka paingon? どこへ行くの？

Sa Cebu mamalit. セブまで買い物へいきます。

Unsa 'na? それは何ですか？

Pila ba kana?/ Pila na? それはいくらですか？

Kadyot lang! ちょっと待って。

Pag-amping! 気をつけて。

Pagbantay. 気をつけて。

Unsa nay oras karon? 今何時ですか？

Alas dos. 2時です。





4 主語と述語

　　ビサヤ語に主語と述語という言い方が適当かどうかわかりません。基本的には二つの

事柄を横に並べることにより、二つが同じであることを表します。　Aという句とBという句が

同じである場合 A B または B A と表します。

　「私は学生です。」という場合は、「私　学生」というか「学生　私」とします。





4-1 主語にするには、以下の３通りの現し方があります。

(1)　代名詞の主格

(2)　冠詞　si　の付いた名前

(3)　冠詞　ang　のついた詞、句

4-1-1 代名詞の主格





省略

私は ako ko 　人称代名詞で注意する点は、第1人称の

私らは kami mi 複数形に2種類あることです。 ひとつは1人称

私達は kita ta のみでもうひとつは2人称を含みます。

あなたは ikaw ka 　kami　というと自分達だけを指し、kitaと言うと

あなた方は kamo mo 話している相手を含みます。

彼/彼女は siya ya

彼らは sila la 　文章の中程で使われる場合の主格には、

これは kini ni 省略形がよく使用されます。

それは kana na





Hapones ako. 私は、日本人(男)です。

Kami kugihan. 私達は、勤勉です。

Mokaon ta. 食べましょう。

Ikaw guapa. 貴女は美人ですね

Buotan ka. 君はいい人だ。

Nigawas siya. 彼は外出してます。

Nagdula sila ug tenis. 彼らはテニスしていますよ。

Nindot kini! これステキ！

Unsa man 'na? それなあに？





代名詞　kami と kita

kami　は話し相手を含まない「私達」　でｋｉｔａ　は相手を含む「私達」です。

このため次のような会話があり得えます。

Moadto ba kita? 私たちは行きましょうか?

（ moadto　＝　adto 行くの未来形 )

Dili, moadto kamo. いいえ、あなた達は行きなさい。

（ Dili ＝ いいえ　英語のNoに同じ )

右の様に直訳すると訳がわかりませんが、これは

「（あなたも含めた）私達皆で行きましょうか？」

「いいえ、（私を除いた）あなた方だけで行きなさい。」

という意味になるわけです。

　siya　は彼または彼女で性別はその文だけではわかりません。このテキストでは

仮にどちらかに、訳しておきます。





4-1-2 冠詞

(1) 名前につく冠詞　si

si は人の名前か家族代名詞(tatay,nanay,lolo,lola　父母、祖父母など) に

しか付けません。

家族の代名詞は、名前と同じと考え、大文字から始まります。

Ako si Luis. 私はルイスです。

Kini si Tony. こちらはトニーです。

Nasuko si Tatay. 父さんは怒った。

Mitindog si Anna. アンナは立ち上がった。

お

Si Lolo gustong moinum ug tuba. じいちゃんが椰子酒を飲みたがっている。

（ gusto　＝　したい、好む　moinum = 飲むの未来形　tuba = 椰子酒 )





(2) 主語を示す冠詞　ang

ang　は名詞や句につけて主語であることを示します。

Ang kahoy dako. その木は大きい。

（ kahoy　＝　木　dako = 大きい )

Nindot ang mga bulak. 花がきれいですね。

（ nindot　＝　きれい　mga = 達、等と同じで複数を表す　　bulak = 花 )





4-2 主語と述語の位置

フィリピン語では、主語が述語の前にくる必要はありません。

むしろ述語が前にくる場合の方が多いくらいです。

下の文はどちらも、同じ意味です。

Siya si Nilo. Si Nilo siya. 彼はニロです。

Miingon siya. Siya miingon. 彼女は言った。

Nasakit si Lola. Si Lola nasakit. 祖母は病気になった。

(lola = 祖母　　 sakit = 病気 )

Gamay ang balay. Ang balay gamay. その家は小さい。

(balay = 家　　 gamay = 小さい )





4-3 簡卖な文章の例文

(1) Ako gigutom na. Gutom na ako. 僕もうお腹すいた。

(gutom = 空腹な　　 na = 既に )

Kugihan sila. Sila kugihan. 彼らは真面目です（良く働きます）。

(kugihan = 勤勉な )

Siya naghilak. Naghilak siya. 彼女は泣いていたよ。

(naghilak = 泣いている、泣いていた )





(2) Si Nanay nagluto ug panihapon. 母は夕食を料理している。

(nagluto = 料理する　 panihapon = 夕飯　　ug = ...を )

複数の人でも一個のsiです。

Si Tatay ug Nanay nigawas na. 父も母も外出しました。

(tatay = 父　　ug = …と　　gawas = 外に )





(3) Misinggit ang bata. 子供は叫んだ。

(misinggit = 叫んだ　　bata = 子供 )

Ang akong igsoong babae gwapa. 私の姉（妹）は綺麗です。

(akong = 私の　igsoon = 兄弟/姉妹　babae = 女　gwapa = 美人)

4-4 主語という言葉が適当かどうか。

フィリピン語の場合、主語は必ずしも行動を起こす主体とは限りません。

文の中で強調したい個所が主語になります。

例えば「私はマンゴ通りを走っていった」　という文をビサイヤで言うと

Nagdagan ko sa Mango Avenue.　　又は

( nagdagan = 走った、走っている　Mango Avenue = マンゴー通り )

Gidagan nako ang Mango Avenue.　となります。

( gidagan = 「走る」の受動形　　nako = 「私」の所有格 )

最初の文章はko「私」が主語で英語と同じ表現ですが、2番目の文章では

Mango Avenue が主語になっています。

日本語に直訳すると

「マンゴ通りは私の走ったところです。」　　あるいは

「私の走ったのは、マンゴ通りです。」　という感じです。 接辞gi-を参照してください。





5 簡卖な句

5-1 リガチュア 前の句と後ろの句を結びつける働きをします。

形容詞に修飾される名詞は nga (ﾘｶﾞﾁｭｱといいます）で繋げます。

鼻にかかった音で　（ガ）と発音します。　（ンガ）ではありません。

nindot nga bulak 美しい花 (bulak = 花　 nindot = 美しい)

この場合は　bulak　nga nindot と順序を変えても意味はかわりません。

つまり日本語や英語のように形容詞が前にこなくてもかまわないわけです。





a. 前の卖語が母音で終わる場合、その卖語の最後に ng をつけて繋げます。

gwapang babae　又は　babaeng gwapa きれいな女性

isdang gamay　又は　gamay nga isda 小さい魚

(isda = 魚　　 gamay = 小さい )

gamay nga isda 又は　isda nga gamay と省略しないのもＯＫです。





b. 前の卖語の最後がyまたはwで終わる場合、母音で終わったと見なすことも出来ます。

gamay nga isda　でも　gamayng isda でもかまいません。





c. 前に来る卖語が nで終わる場合は卖に g をつけて繋がります。

dahong laya　又は　layang dahon 枯れた葉

(dahon = 葉　　 laya = 枯れた )





d. nga　はまた、文章と文章をつなげるのにも使われます。

Gusto si Masako nga magluto ug panihapon.

正子は夕飯を作りたがっている。 (Gusto = 好む )

（magluto = 「料理する」の未来形　ug = ...を　　panihapon = 夕飯 ）

これは、gusto si Masako （正子はしたい）という文と　magluto ug panihapon

(夕飯を料理する）という文をつなげているわけです。

なお、この場合も、前述のa.b.c.が通用します。　従い今の文章は

Si Masako gustong magluto ug panihapon. 　とすることも出来ます。





5-2 所有格、目的格 …の、　…を　にあたります。

(1) 人称代名詞

　所有格 　　+nga 　　後置 　　省略形

私の 　　ako 　　akong 　　　nako 　　'ko

私らの 　　amo 　　among 　　　namo 　　'mo

私達の 　　ato 　　atong 　　　nato 　　'to

あなたの 　　imo 　　imong 　　　nimo 　　'mo

あなた方の 　　inyo 　　inyong 　　　ninyo 　　'nyo

彼/彼女の 　　iya 　　iyang 　　　niya 　　'iya

彼らの 　　ila 　　ilang 　　　nila 　　'la





所有を表す人称代名詞が、修飾する語句の前か後かで形が変わります。

akong libro 又は　libro nako 私の本

( libro = 本 )

imong anak / anak nimo あなたの子供

　anak　は「親」に対する「子供」で、「大人」に対する「子供」は　bataです。

among eskwelahan/ eskwelahan namo 私らの学校

( eskwelahan = 学校 )

これら代名詞で修飾された名詞を、再度リガチュアで繋げることも出来ます。

imong anak nga babae あなたの女の子供

ilang himoon nga malingaw 彼らの好きな行動（彼らの楽しみとすること）

( himoon = 行い、行動　　malingaw = 楽しい、楽しむ )

(2) 名前につく冠詞　ni

主格の場合は、名前の前に冠詞 si を付けますが、所有格の場合は ni をつけます。

igsoon ni Tatay 父さんの兄弟

Nindot ang pintura ni Mary. マリーの絵はきれいだ。

(3) 一般の名詞の所有格は sa 等

mapa sa Tokyo 東京の地図

kalinaw sa kalibutan 世界の平和





5-3 リガチュアでつなげた句を入れた簡卖な文章例

Punita ang mga dahong laya. 落ち葉を拾いなさい。

（punita ang... ～を拾いなさい) （mga ～達、～等、複数を表す）

Si nanay nagluto ug mga lamiang pagkaon.

母は美味しい料理を作っています。

（naguluto = 料理している lamian = おいしい　pagkaon = 料理）





6 時制

6-1 　英語の場合、時制は過去・現在・未来に分かれますが、フィリピン語は過去と未来

の二つに分かれます。（既实と未然に分けると言った感じです。）

英語 過去 　　現在 未来

↑

　　現時点

↓

フィリピン語 　過去 　　未来



過去 ←-→

過去 ←-→

過去 ← →

未来 ←-→

未来 ←-→

　既に行動が始まっているものはすべて、過去形。　まだ行っていないものは、未来形。

注 一般的真理を表現する場合、未来形を使う場合があります。

Mosubang ang adlaw sa sidlakan. 太陽は東に上る。

( mosubang = 昇るの未来形 adlaw = 日、太陽　　sidlakan = 東 )





6-2 過去形、未来形の区別は動詞につける「接辞」で行います。

接辞は種類が多く、na-,ma-, ni-, mo-, nag-, mag-, gi-, i-等たくさんあります。

過去形はnから始まり未来形はmから始まる接辞が多いようです。





6-3 例

Naghulat ko nimo gahapon. 私は昨日あなたを待っていたのよ。

( hulat = 待つの原型 naghulat = 待っていた　　gahapon = 昨日 )

Maghulat ko nimo ugma. 明日、あなたをお待ちしてます。

( maghulat = 「待つ」の未来形　　ugma = 明日 )

Midula siya ug golf sa miaging semana. 彼は先週ゴルフをした。

( midula = 遊んだ　　miagin = 前の、先の　　semana = 週 )

og 又は ug は…を　の意味で　'g　と省略されることもあります。

英語の'and'にあたる「～と」の意味の 'ug' もあります。

Modula sila'g golf ugma. 彼らは明日ゴルフをします。

( modula = 「遊ぶ」の未来形　 )

Nakatulog ug maayo gabii ang bata. その子は昨夜ぐっすり眠れた。

( nakatulog = 眠れた、寝た　　　kaayo = 非常に、とても )

Makatulog ko karong gabii. 今夜は眠れる。

( makatulog = 「眠れる」の未来形　　　karon = 今、現在の )

Nahulog ang bata sa yuta. 子供が地面に落ちた。

( nahulog = 落ちた　　　yuta = 土、地面 )

Mahulog ang unggoy gikan sa sanga. サルが枝から落ちるだろう。

( mahulog = 「落ちる」の未来形　　unggoy = 猿　　sanga = 枝 )

Iyang gisulat ang ngalan nimo sa papel. 彼は君の名を紙に書いたよ。

( gisulat = 書かれた　ngalan = 名前　　papel = 紙 )

Isulat nako ang imong ngalan sa papel. 私はあなたの名前を紙に書きます。

( isulat = 「書かれる」の未来形 )

Basahon nako ugma ang libro. 私は明日その本を読みます。

( basahon = 「読む」の未来形　　libro = 本 )





7 接辞

7-1 　フィリピンの言葉の特徴として、接辞（prefix、infix、suffix）があります。

ビサヤ語では、卖語によって名詞、形容詞、副詞等とはっきりわかれているわけではありません。

　元の卖語 （語幹root word） があって、それに接辞をつけることにより、名詞のようにあるいは

形容詞や副詞のように使います。

　接辞にはつける位置によって、接頭辞・接中辞・接尾辞があります。

いくつも接辞がついて意味が発展する（狭義にする）ことも特長です。

kaon 食　を例にとると、

mikaon 食べた mokaon 食べるだろう

pagkaon 料理 nagkaon 食べている

inigkaon 食べる時 makakaon 食べれる

gikaon 食べたもの

lipay　幸　を例にとると

nalipay 喜んだ malipay 嬉しくなる

kalipay 幸福 malipayon 幸福な

pagkalipay 非常に幸せな naglipay 満足させる

kinamalipayon 一番幸福な





7-2 nag、mag、pag

　語幹にnag（過去形）mag（未来形）をつけることで動詞になります。　日本語の

...していた、…している、にあたります。進行形あるいは習慣を表す時に使います。

　pagをつけると動名詞化されます。これについては、後で述べます。

Nagdula sila ug tenis sa miaging semana. 彼らは先週テニスをしていた。

( dula = 遊ぶ semana= 週　miaging semana = 先週 )

Nagdula sila ug tenis karon. 彼らは今、テニスをしています。

Magdula sila ug tenis ugma. 彼らは明日テニスをしています。

( karon = 今日、今 ugma = 明日 )

Naghulat si Nanay niya. 母は彼女を待っているのです。

この場合この文章だけでは、待っているなのか、待っていたのかはわかりません。

Magbasa si Juan ug libro unya. フアンは、後でその本を読むだろう。

( basa = 読む libro = 本 unya = 後で )

Kinsa ang magbasa sa sulat? 誰がその手紙をよむのですか？

( kinsa = 誰がですか？ 　sulat = 手紙 )

Nag-una nila si Trining. トリニングが彼らの先頭になった。

( una = 1番目 )

時にはnag-mag の変わりにnaga-maga の活用も使われます。これは特に

今もその動作が継続していることを、明らかにしたい場合です。





7-3 ni、mi、mo

語幹に mi 又は ni をつけます。未来形は mo をつけます。自動詞はこの活用がありません。

日本語の　…やった。　…した。　…する。　に当たります。

Midula siya ug tenis sa miaging gabii. 彼は昨夜テニスをした。

Midula siya ug tenis karon. 彼は今日テニスをした。

Modula siya ug tenis ugma. 彼は明日テニスをするだろう。

主語が複数の場合　mi より ni が普通に使われます。

Nidula kami ug tenis gahapon. 私たちは昨日テニスをした。

Niadto na sila sa Sugbo. 彼らはもうセブに行きました。

( adto = 行く　Sugbo = Cebu city = セブ市 )





7-4 naka、maka

　語幹に接頭辞としてnaka-, maka- をつけると、完了形になります。現在・過去完了は

naka- 、未来完了はmaka- ですが、どちらの場合も「できる」という可能の意味を表す

場合が多くあります。過去の場合も「できた」の意味合いがあります。

日本語の　…できた。　…やれた。に当たります。

Nakatulog kaayo gabii ang masakitong bata. ( tulog = 眠る )

(masakiton = 病気の ) その病気の子は、昨夜ぐっすり眠れました。

Nakakita ko ug milagro. 私は奇蹟をみた。

( kita = 見る　　milagro = 奇跡 )

Nakahimo siya ug usa ka salaod. 彼は罪を犯した。

( himo = 行う　　usa ka = ひとつの　　salaod = 罪 )

Nakasunod siya ug dakong katigayonan. 彼は莫大な富を継いだ。

( sunod = 続く、継ぐ　　dako = 大きい　　katigayonan = 富 )

Nakabuak siya ug dakong plato. 彼女は大きな皿を割ってしまった。

( buak = 壊す　)

Nakasakit ako sa iyang balatian. 私は彼女の気持ちを傷つけた。

( sakit = 痚くする、傷つける　　　balatian = 心、気持ち )

Nakautang siya nako ug usa ka gatus ka pesos.

( utang = 借金する　　gatus = 100 ) 彼は私に100 ペソ借りている。

Nakasabot ko sa imong katin-awan. あなたの説明は分かりました。

( sabot = 理解する　　katin-awan = 説明 )

Makaantus ka ba sa sakit? 痚みを我慢できますか。

( antus = 我慢する　　sakit = 痚み )





7-5 語幹は名詞や外国語も

　接頭語をつけると、日本語の「…をする」「…が出来る」　と同じように名詞や外国語を

動詞に変えたりすることが出来ます。

Nagtenis kami kagabii. 昨夜、私達はテニスした。

Mag-check-in ta una. まずチェックインしましょう。





7-6 na、ma、nanga、manga、nahi、mahi

7-6-1 動詞の語幹に接頭辞としてna-,ma- をつけると、自動詞または受け身になります。

現在・過去・完了はna- 、未来はma- です。この活用しか使わない動詞、あるいは逆にこの活用

はしない動詞がありますので注意が必要です。

　またna-,ma- は形容詞や名詞につけて動詞化する場合にも使われます。

　日本語の「…になる」　あるいは　「…したのは」　と訳せることが多い。

　na-ma は主語が複数の場合、特に複数を強調したい時などnanga-manga

の活用をします。 ma-はまた、形容詞化の接辞にもなります。





7-6-2 受動の表現

Natukod nila ang balay. その家は彼らが建てました。

( tukod = 建てる　 balay = 家 )

Nalakat namo ang dalan. 私達はその道を歩いて行きました。

( lakat = 歩く　 dalan = 道 )

Nakita niya ang daghang paburot. 彼女は沢山の風船を見た。

( kita = 見る　　daghan = 沢山の　 paburot = 風船 )

なおこれらは Ilang natukod、Among nalakat 、Iyang nakitaと言うこともできます。

na-,ma- はまた接尾詞-an を伴うこともあります。完了が強調されます。

Iyang nakitaan ang paburot nga pula. 彼女は赤い風船を見た。

　彼女の見たのは、赤い風船です。と訳すと判り易いかも知れません。

7-6-3 自動詞の表現

Nahulog ang bata. 子供が落ちた。

Nahulog sa yuta ang prutas. その果物は地面に落ちた。

( yuta = 地面、土　　prutas = 果物 )

Nabali ang sanga. 枝が折れた。

Natulog ang bata sa katre. その子はベッドで寝ました。

Matulog ako ugma sa inyong balay. 明日は君の家で寝るよ。

Nabuak ang baso. グラスが割れた。

( buak = 壊す　　baso = コップ )

Nahadlok ang babae sa halas. その女は蛇を怖がった。

( hadlok = 怖い、心配する　　halas = 蛇 )

Matulog ko ug sayo karong gabii. 今夜は早く寝ます。

( sayo = 早く )

　mi-moの接辞がついた場合は他動詞、na-maが付いた場合は自動詞となり意味が変わる

動詞があります。 Miadtoは「行った」　naadtoは「…をした」「层た」

Miadto siya sa Manila. 彼はマニラに行った。

Naadto na nako ang imong gisugo. 貴方に頼まれたことはしましたよ。

( sugo = 頼む、命令する　　gisugo = 頼んだこと )





いくつかの動詞はnahi-,　mahi- をとります。

あるいは、これらの動詞はhiが付いた動詞として考えるべきかもしれません。

Nahikurat ko sa balita. 私はそのニュースに驚いた。

( balita = 知らせ、ニュース )

Nahigugma siya nimo. 彼女は君を好きになった。

Nahibalo ka ba ug unsay nahitabo niya? 彼に何が起きたか知ってる？

( ba = …ですか？　　Nahitabo = 起きたこと )

主語が複数であることを強調の場合はna-,ma- はまたnanga-,mangaをとることが多い。

Nangahulog sila sa kahoy. 彼らは木から落ちた。

Nangabali ang mga sanga. 枝が( 何本か) 折れた。

Nangasakit ang mga bata. 子供たちが病気になった。





7-6-4 形容詞や名詞に付けて動詞化する例は、

Ang bata nako namaayo hangtud karong buntag.

私の赤ん坊は今朝までにすっかり良くなりました。

(maayo = 良い namaayo = 良くなる hangtod = …までに)

彼の髪の毛は一晩で白くなった。

Naputi ang iyang buhok sa usa ka gabii.

( puti = 白 naputi = 白くなる )

Ang damgo niya maabogado ug mokuha og daghang kuwarta.

( abogado = 弁護士 ) 彼の夢は弁護士になって沢山稼ぐことだ。

Kung mahuman ka sa imong kurso maabogado ka na!

君のコースが終われば、弁護士になれる。

7-6-5 形容詞化

ma-の付いた卖語はまた形容詞として普遍化している言葉も多い。





7-7 gi-i 活用

　接頭辞 gi-i の付いた動詞も受動の形ですが、これは非常に良く使われます。

Gisulat nako ang awit. 　その歌は、私によって書かれた。

　gisulat　を　「書いたもの」とか「書いたのは」　などと訳すと、感じが似ているかも

知れません。「私の書いたのは、その歌です。」　となります。

Gidala nako si Inday. 私はインダイを連れていった。

　これも、私の連れて行ったのは、の感じです。従って、これらは　Akong gisulat ang

awit. 　とか　Akong gidala si Inday. と表現できます。

Gipaak ako sa kasag. 私は蟹にはさまれた。

Giabot ko sa kaguol. 私は悲しくなった。

( kaguol = 悲しみ )

Wala nako gituyo. 私の意図ではない。（わざとじゃない。）

( tuyo = 意図する )

Unsay imong gisulti? なんとおっしゃいました？

接頭辞gi- はまた自動詞について状態を表します。

Gigutom ako. 腹がへった。

Giuhaw siya. 彼女は喉が乾いた。

Giadto nako ang kabaw sa tunaan. 私はカラバオを水浴びに連れて行った。

受益者を主格として取ることもあります。この時は接尾詞-an を伴います。

Gibuhatan ni luz ug sinina ang monyeka.

ルースが着物を作ってやったのは人形です。

Gibuhat ni Luz ang sinina sa monyeka.

人形がルースに作ってもらったのは着物です。

　無理に訳すとこのようになりますが、こういう表現がフィリピン語では普通です。

接頭辞 gi-の未来形が i-です。

Akong ihalad kining awit sa akong inahan. この歌を母に捧げます。

Kining awit ihalad nako para sa akong inahan. halad = 供える )

(

Gisulat ang awit karon. 今その歌が書かれている。

Akong isulat ang imong ngalan sa papel. 私は紙に君の名を書く。

( ngalan = 名前 　　　papel = 紙 )

Isulat nako ang imong ngalan sa papel.

Kining ballpen ihatag nimo kanako? このボールペンくれませんか？





7-8 pa-がつくと 「…させる」 の意味を含んだ別の動詞に変わります。

Miabot kami alas sete sa kagabii. 私達は昨夜7時に着きました。

Gipaabot nako ang mga bisita. 私は来実を迎えた。

( abot = 着く paabot = 迎える )

Gidala niya ang bugnaw nga tubig. 彼女は冷たい水を持ってきた。

( bugnaw = 冷たい )

Gipadala niya ang bag-ong libro. 彼女は新しい本を送った。

( dala = 持ってくる padala = 送る )

Patan-awa siya sa imong sulat. 貴方の手紙を彼女に見せて。

( tan-aw = 見る patan-aw = 見せる )

お実さんを入れて座らせてください。

Padayona ug palingkura ang mga bisita.

( Dayon ug lingkud！ = 入って、座って！ )

Akong gipahigda ang batang nasakit. その病気の子供を私は寝かせた。

( higda = 横になる pahigda = 寝かせる )

Ikaw pakitaon ko sa akong tinagoan. 僕の秘密を見せてあげよう。

( kita = 見る pakita = 見せる　tago = 隠す　tinagoan = 秘密 )





7-9 pang/nang/mang　で始まる動詞の活用

　pag、nag、mag と同じ意味ですが語幹が特定の子音から始まる時にこの活用をします。

pangで始まる言葉は動名詞か名詞です。　これが動詞として活用する時はnang（過去）

mang(未来）を取ります。　Nagと活用することが無い動詞、両方ある動詞があります。

Nangutana si Tatay "Nganong naulahi ka?" 父は「何で遅いんだ？」と聞いた。

Wala ko mangutana niya. 彼には何も聞かなかった。

彼の質問には答えなかった。

Wala nako tubaga ang iyang pangutana.







7-10 接尾辞　-on、　-hon

接尾辞-on ( 母音に付く場合は-honとなる事があります) は未来形で能動者の意志を表します。

受動形で使います。

Patyon ko ikaw. お前を殺してやる。

Basahon nako ugma ang libro. 明日その本を読みます。

Sulaton ni Juan ang estorya. その話はフアンが書くでしょう。

Basahon ni Lito ang libro. その本はリトが読むでしょう。

Awiton nila ang kanta karong gabii. 彼らは今夜その歌を歌います。

7-11 接尾辞　-a、 -i

接尾辞　-a、 -i を付けると、命令形が出来ます。

a. 動詞の語尾に -a をつけます。

Kan-a ang keyk. ケーキを食べなさい。

Tan-awa! ごらん。

Bukha ang imong mga mata! 目を開けて！（よく見ろ）

b. 動詞の語尾に -i をつけると、「…に」とすることが出来ます。

Dad-i ko ug tubig. 私に水を持ってきてください。

Naabli ang pultahan. 戸が開けられた。

Ablihi ang pultahan. 戸を開けてください。





　 -a と -i の違いは次のように誰に焦点を置くかです。

Buhata ang senina sa monyeka. 人形に服を作りなさい。

Buhati ug senina ang monyeka. 人形に服を作ってやりなさい。

Basaha ang libro. 本を読みなさい。

Basahi siya ug libro. 彼に本を読んであげなさい。

次の例のように、受益者なのか、目的物なのかはっきりしない場合もあります。

Putli ang pisi. 糸を切ってあげなさい。

Putla ang pisi. 糸を切りなさい。





接尾辞がつく多くの動詞は語幹も変化します。-an、-onの場合も同様です。

Imni kining juice.　(inom) このジュース(の一部)を飲みなさい。

Imna kining juice.　(inom) このジュース(の全部)を飲みなさい。

Dalhi ko og tubig.　(dala) 私に水を持ってきて。

Dalha ang tubig.　(dala) 水を持っていって。（持ってきて）





7-12 接尾辞　-an

-an は動作の対象を主格と した場合使います。日本語で考える時は「～してたのは」

「してた所は」と考えるといいでしょう。

Ang gamay nga balay dulaan sa prinsesa. その小さな家に王女様が遊んでいました。

「王女が遊んでいたのは、その小さな家です」　という感じです。

Hatagan ni Luis si Bronzie ug libro. ルイスはブロンジーに本をやった。

Katulgan sa bisita ang imong kwarto. お実は君の部屋で眠った。

Bisitahan ni Rey si Fe. レイはフェーを訪ねた。

習慣を表す場合

Akong hugasan ang awto nako kada Sabado.私は毎土曜日車を洗う。

Akong labhan ang senina nako kada adlaw. 私は毎日私の服を洗う。







7-13 したもの、したこと　などの表現

Kini akong gustong mahibaloan. これが私の知りたいことなんです。

Unsay imong gibuhat? 何をしたの？

Unsay imong buhaton? 何をするの？

Unsay imong nabuhat? 何をしでかしたんだ？

Daghan pa kaayo kita ug buhaton. まだ私達はすることが一杯あります。





7-14 接頭辞　ka-,　ka-　-an,　ka- -on

語幹にkaが付くと名詞化されます。　語尾にanが加わると集合/抽象名詞化されます。

mingaw　　寂しい kamingaw　　　寂しさ

sayod　　　知る kasayuran　　　知識、情報

matay　　死ぬ kamatayon　　　　死亡

asul　　青い kaasul　　　青さ

Gusto kong asul nga langit. 青い空が好きです。

Gusto ko sa kaasul sa langit. 空の青さが好きです。





7-15 接頭辞　ga-

接頭辞のga-は、nag-　や、na-と同じように使う場合があります。

Gailis ko ug sapatos. 私は靴を替えた。

Nagilis ko ug sapatos. 私は靴を替えた。

Giilisan nako ang sapatos. 私は靴を替えた。

Gaguol ko nga mawala ka kanako. あなたの层なくなるのがつらい。

Maguol ko nga mawala ka kanako. あなたの层なくなるのがつらい。





7-16 接辞が重なる例

bangga　　ぶつかる banggaay　　ぶつかり合う

(-ay は～し合うの意味の接尾辞です）

kabanggaay　　衝突 nagkabanggaay　　衝突した

pagkabanggaay　衝突すること





7-17 接辞は頭や最後ばかりでなく卖語のなかに入る-in-、-um-などの接中辞があります。

mahal 大切な ⇒ minahal 恋人

buhat 作る ⇒ binuhat 人工物

bulan 月 ⇒ binulan 毎月の

Pasko クリスマス ⇒ pinaskohan クリスマスの贈り物





8 疑問文

8-1 ba　を使う疑問文

　日本語と同様に語尾を上げることで疑問文になります。　また日本語の「～か？」

と同様に、baという疑問辞があります。

Molakaw ba sila ugma? 彼らは明日たつのですか。

Buotan ba kanang babae? その女性は良いひとですか。

Mokaon ba ako? 食べてもいいですか。

Limpyo ba ang bata? その子は清潔ですか。

Kugihan ba si Pedro? ペドロは勤勉ですか。

　ba　は普通動詞又は述語の後ろにきます。

　但し一音節の卖語(ka,ko,mo,na,pa,その他) はbaの前に来ることができます。

Molakaw na ba sila? もう彼らは行きますか。

Molakaw ka na ba?　 Molakaw na ba ka? 君はもう立ちますか。

Hugaw pa ba siya? まだ彼は汚いですか。

makahimo, mahimo 英語のCan, may にあたる出来ますか？いいですか？の表現。

Makahimo ka ba pagsulti niya? 彼に話してもらえますか。





* ba　を使う疑問文の答えは　Oo/O　または　Dili/Di　Wala/Wa　等になります。





8-2 疑問詞( 疑問代名詞) で始まる疑問文

　疑問詞を使った文は、baがあってもなくてもかまいません。

kinsa　　誰

Kinsa ba ang imong kauban? あなたのお連れの方はどなたですか。

Kinsa bay imong kauban?

Kinsa ka? お前誰だ？

Kinsa ang kinsa? どっちがどっち？

unsa　　何

Unsa ba ang imong gusto. 何がお好きですか。

Unsa bay imong gusto? （あなたの好きな者は物は何ですか）

Unsay ngalan nimo? あなたのお名前は？

bay　とか　unsay　は、　ba ang や　unsa ang の省略形です。

Unsa ka kataas? どの位君は高いのですか？（背が）

Unsa mang dulaa? 何の遊び？

Unsang isdaa? 何て魚？

Unsa ang bahin nimo? あなたはどうなの？

Gi-unsa nimo pagkaila nako? どうやって僕を知ったの？

Naunsa kaha? 一体どうしたの。何があったの？

Unsa na imong giluto? 何を料理しましたか？

Naunsa na imong giluto? 君の料理どうしちゃったの？

ngano　何故、どうして

Nganong nagkatawa ka? なんで笑ってるんだよ？

Wala ako masayod ngano. 私には何故かわかりません。

kanus-a　何時 anus-a 何時（未来に限る）

Kanus-a ka ba molakaw? 何時あなたはいきますか。

Anus-a ka molakaw?

Kanus-a ba sila moabot? 何時彼らは着くのか。

Kanus-a ka mianhi? いつ来ました？

tagpila　いくら

Tagpila ba kini? これはいくらですか。

Tagpila ba ang abang sa usa ka adlaw? 日雇っていくらですか。

1

（ abang = レンタル・雇う )

pila　　　いくつ、いくら

Pila ba ang imong anak? あなたの子供は何人ですか。

Pila bay imong anak? あなたの子供は何人ですか。

Pila kabuok ang imong igsoon? あなたの兄弟は何人ですか。

kabuok 個とか人とか数えられるものの卖位

Pila kametro ang kalawom sa dagat? 海の深さは何メートルですか。

asa　　どこ

Asa ka ba paingon? どこへいくの。

Asa ako mopalit ug ticket sa Supercat?ｽｰﾊﾟｰｷｬｯﾄの切符はどこで買うの？

hain　　　どこに

Hain ang lugar sa cosmetik? 化粧品売り場はどこですか？

diin どこ（過去）

Diin siya gikan? 彼はどこからですか？

kumosta いかに

Kumosta ang imong Inahan? お母さんの具合はどうですか？





8-3 感嘆文

接頭辞pagkaのついた動詞をつかう。

Pagka nindot niining bungtod. なんてきれいな山なんだ。

Pagkadako sa building. なんとでっかいビルだ。

Pagkataas mo. なんてあなたは、背が高いの。

Unsa　を使う。

Unsa kanindot kining bungtod. なんてきれいな山なんだ。

Unsa kadako ang building. なんとでっかいビルだ。

Unsa man ang imong katas-on. なんてあなたは、背が高いの。

Unsa kalooy. かわいそう！

Unsaは疑問文の場合と似てしまいます。

Unsa kalawom ang suba. 川はなんて深いんだ。

Unsa ba kalawom ang suba? 川はどの位深いの？





9 否定文

9-1 　否定文は、wala か dili の否定詞が使われます。英語の not/no にあたります。

過去形では wala、未来形では dili を使いますが日本語同様に時制ははっきりしな

い場合があります。

wala あるいはdiliの後にくる動詞は、未来形を使います。

Wala sila mokaon.　/　Sila wala mokaon. 彼らは何も食べなかった。

Wala siya mosulti sa tinuod. 彼女は本当のことを話さなかった。

Siya wala mosulti sa tinuod.

Wala siya moabot. 彼女は着いていない。

Wala ako makasabot. 僕には、わからない。

Wala magbanga atong sakyanan.. 僕らの乗物はぶつからなかった。

Dili siya mokaon. 彼は食べないよ。

Dili siya mosulti sa tinuod. 彼は本当のことは言わないよ。

Dili sila gustong molakaw. 彼らは行きたがっていない。

Dili kini mabuak. これは、こわれません。

9-2 wala　はまた　何も無い（nothing）　の意味でも使われます。

この場合は未来の事柄でも 'dili' は使いません。

Wala siya dinhi. 彼はここにはいません。

Duna ka bay libro? 本を持っていますか。

Wala. 無いです。

Wala kami klase karon. 今日は授業がありません。

Kami walay klase ugma. 明日は授業がありません。

wala　はまた　動詞としても使います。

Nawala ang akong lapis. 僕の鉛筆が無くなった。





9-3 否定の意志や感情を表す時は dili を使います。

Moadto ka ba sa Sugbo? Dili. あなたはセブにいくのですか。 いいえ。

Gusto ka ba'g saging? バナナをお好きですか。

Dili ako gusto ug saging. 好きではありません。

Ang akong tubag dili. 私の答えはNoです。

Dili ko moadto sa merkado. 私はマーケットに行きません。





9-4 dili は時に di と省略され wala は時に wa と省略されることがあります。





10 命令文

10-1 受動態を使った命令形 (接尾辞　a,ii 参照）

なにやら難しい表現になりましたが、受益者が主語の場合は接尾に '-i' をつけます。

Tabangi ko! 助けて！

Tagai ko ug tubig. 水をください。

Paliti ug dulaan ang bata. 子供におもちゃを買ってやれ。

対象物が主語の場合接尾に '-a' をつけます。

Kantaha ang mga hymn. 賛美歌を歌ってください。

Tan-awa! (ang bulak) ごらん。（その花を、などが省略されている）

Tubag! Tubaga na ako. 答えよ、我に答えよ。





10-2 能動態での命令文

原型または動名詞の形で使います。

すぐ实行させたい時は、na（もう）を伴うことが普通です。

a. 語幹の前に　pag-をつけた動名詞にします。

Pagsulti sa tinuod. 真实を語れ。

Pagbantay sa paglakaw! 歩いていくのを気をつけなさい。

Pag-ilis na! もう替えなさい。

b. 動詞の原型のまま使います。

Kaon sa mga prutas. 果物を食べなさい。

Sakay na kamo. 皆さん乗ってください。

複数に対する命令には　kamoで示します。

Adto kamo sa simbahan. あなた方、教会へ行きなさい。

Bantay ha? 気をつけて、ね？

Pauli na. もう帰りなさい。

Kon dili ka mosayaw, kanta. 踊らないなら、歌って。

Hulat lang. ちょっと待って。

Dali kamo. 皆いそいで。 皆おいで。

Bangon na! もう起きて！





10-3 禁止文

禁止文（否定命令）は、命令文の頭に　Ayaw　をつけるだけです。

a. 受動態での禁止文

Ayaw kan-a ang iyang keyk. 彼女のお菓子を食べてはいけない。

Ayaw kuhaa ang akong lapis. 私の鉛筆をとらないで下さい。

Ayaw imna ang iyang gatas. 彼のミルクを飲んではいけない。

Ayaw putla ang lubid. その糸を切らないで。

Ayaw ablihi ang pultahan. その戸をあけないで。

Ayaw sulati ang akong mga libro. 私の本に書かないで下さい。

Ayaw kan-a ang walay-hugas nga utanon.

洗ってない野菜を食べてはいけない。

Ayaw basaha ang akong sulat. 私の手紙を読むな。

Ayaｗ una ug tan-awa. まだ見ないで。





b. Ayaw pag-adto. 行ってはいけない。

Ayaw kamo pag-adto. 君達、行ってはいけない。

Ayaw pag-sunod nako. 私についてきてはいけない。

Ayaw kamo pag-sunod nako. 君たち、ついてきてはいけない。

Ayaw pagkaon kanunay. いつも食べてばかりいるな。

Ayaw pagsulti sa tinuod. 本当の事を言わないで下さい。

Ayaw na paghilak, bata. もう泣かないで、ぼうや。

Ayaw pagbasa sa ngit-ngit. 暗いとこで読んではいけません。

自動詞の場合は、ka-　またはpagka-の接頭辞を付けます。

Ayaw kamo kahadlok. 皆、怖がらないで。

Ayaw kasuko. おこらないで。

Ayaw na pagkabalaka. おかまいなく。/気にしないで下さい。





10-4 丁寧に言おうと思ったら、最初か最後に　Palihog　をつけると丁寧になります。

Palihug pagsulti hinay-hinay. もう尐しゆっくり話して頂けますか。

( hinay = ゆっくり　hinay-hinay = もっとゆっくり)





10-5 依頼文　　　…しようよ。

英語のLet us に当たる表現は、kita　の未来形を使って表します。

Magdula kita. 遊ぼうよ

Adto na kita. 行こう

Atong bagtingon ang lingganay. 鐘をならそう。

( bagting = 鳴らす　　　lingganay = 鐘 )





10-6 ある、という言い方

nia, ania ここにある、いる naa, anaa そこにある、いる

Naa ba si Mr. Sato? 佐藤さんはいますか？(電話などで）

Nia na ako. Ania na ko. ただいま。

Ania na ang Taxi. 丁度タクシーが来た。

Nia ang regalo sa imong Birthday. これ、お誕生日のプレゼントですよ。

Ayaw pagsaba kon naay mangadye. お祈りしている時はうるさくしないで。

ko ang ⇒　koy duna ang ⇒ dunay walay = wala ang

duna, aduna, na 持つ

Duna kay kuwarta? お金ある？

Walay kuwarta. = Wala ang kuwarta. お金ない。

Naay kuwarta? お金ある？

Aduna ba siyay maanyag nga dalaga? 彼女は綺麗な娘がいるね？

Duna koy sakyanan. 私は乗り物を持っている

Dunay moanhi sa ato. 私達を訪ねてくる人が层る。

Duna ba kamoy binurdahang panyo? 刺繌のハンカチありますか。

Oo, duna kami. はい、あります。

mao, may である。

Ang pagpanahi maoy nakabese nako matag-Sabado.

(bese = busy 忙しい） 毎土曜は私は裁縫で忙しい。

Ang atong agenda karong hapona mao ang komperensiya nga himoon sa Tokyo.

今日の議題は東京で開かれる大会についてです。

May sinina nga asul, pula, ug dalag. 青、赤、黄の服です。

May putos iyang gidala. 彼の持ってきた包みです。





11 複合文（助動詞を使った文）

　各動詞とも、一般動詞としても使えます。また一般動詞も助動詞的に使えます。

　二つの文を　nga　で繋げます。　繋げ方は、第５章参照。

　nga　が省略される時もあります。

11-1 gusto、buot …をしたい。 …が好きである。

私はマリが好きです。

Gusto nako si Mary./ Ako gusto ni Mary.

Gusto sila nga magdula ug golf. 彼らはゴルフをしたがっています。

Gustong mokaon ug keyk ang bata. その子は菓子を食べたがっています。

Gustong mobasa si Mary ug Bibliya. マリは聖書を読みたがっている。

Gusto ni Mary ang pagbasa ug Bibliya. マリは聖書を読むのが好きです。

Dili ko gustong mosayaw. 私は踊りたくない。

Dili ba siya gustong mosulti? 彼女は話たがらないのか？

Gusto bang molakaw ang lalaki? その男は行きたがっていますか。

Gusto nakong moinom ug gatas. 私は牛乳を飲むのが好きです。





11-2 kinahanglan/gikinahanglan …が必要である

Gikinahanglan nato ang pagkaon. 私達は食べ物が必要です。

Kinahanglang moadto ko. 私は行かなければならない。

Kinahanglan siyang magtuon ug maayo.

彼はうんと勉強しなければいけない。

Kinahanglang mokaon ug lab-as nga mga utanon ang mga bata.

子供は新鮮な野菜を食べる必要がある。

彼らは教会に行かなければいけない。

Kinahanglan sila nga moadto sa simbahan.

我〄は毎日水浴する必要があります。

Gikinahanglan natong maligo kada adlaw.





11-3 makahimo/mahimo …ができる、　…をしてよい

Makahimo kang mosugod karon. 今、始めていいですよ。

今や私はビサヤ語で話せる。

Makahimo akong mosulti karon sa Bisaya.

Mahimo ka ba maghulat? お待ちいただけますか。

Mahimo bang hatagi ko'g itlog ug tostadang pan?

私に卵とトーストパンを貰えますか？





11-4 動名詞を使った文

mi-mo、nag-mag活用の動詞には、接頭辞としてpag　をつけます。

彼はアメリカに立った。

Milakaw siya paingon sa Estados Unidos.

Ang iyang paglakaw nakapasubo nako.私は彼の出発が悲しかった。

直訳すると、彼の出発は私を悲しくさせた。となります。

Gusto siyang mokaon ug mga tam-is. 彼は甘いものを食べたがっている。

Ang pagkaon ug mga tam-is nakatambok niya.

甘いものを食べることで彼女は太った。

Gusto kong magtanom ug mga jasmin sa among nataran.

庭にジャスミンを植えたい。

Ang pagtanom ug jasmin lisud kaayo. ジャスミンを植えるのはとても難しい。

Nagsulat siya sa iyang asawa. 彼は妻に手紙を書いている。

Ang iyang pagsulat sa iyang asawa nakalipay niya.

彼の妻への手紙は彼女を喜ばせた。

na-ma 動詞の場合は接頭辞としてpagka を付けます。

Naligo siya gahapon. 昨日彼は水浴した。

Ang iyang kanunayng pagkaligo nakasakit niya.

しょっちゅう水浴するので彼は風邪をひいた。

Nasuko siya. 彼は怒っている。

Nahadlok ako sa iyang pagkasuko. 私は彼の怒るのが怖かった。

Ang iyang pagkasuko nakahadlok nako.





11-5 リガテュアでつなぐ文

彼はゆっくり王女に近づいてった。

Hinay siya nga milakaw padulong sa princesa.

Nahadlok siya nga dili makatubag sa pangutana.

彼は質問に答えられないのを恐れた。

Daghan ang mga tawo nga nakita niya.彼の見た人〄は沢山だった。

沢山の人〄を彼は見た。

Malipayon kaayo siya nga naghulat sa iyang inadlawan.

彼女は誕生日ギフトを待っているのが楽しかった。

Gusto na kaayo sila nga motan-aw sa giputos nga inadlawan.

彼らは誕生日ギフトの包みを見たがった

Gusto ko + nga ⇒　Gusto kong 又は　Ako gustong

Gusto kong moinom ug gatas. 僕は牛乳を飲みたい。

Gustong mokaon sa keyk ang bata. その子はお菓子を食べたがっている。

動名詞とngaの使いわけ

行くのはいいけど直ぐ帰ってきてね。

Makahimo ka paglakaw pero balik dayon.

行ってもいいけど直ぐ帰ってきてね。

Makahimo ka nga molakaw pero balik dayon.





12 文字の変化

接辞がついた場合に、子音が発音しにくくなると、変化する場合があります。

12-1 d→n s→n t→n

dagko 大きい nanagko 大きくなる

dagan 走る nanagan 走った

singgit 叫ぶ naninggit 叫んでいる

sakay 乗る manakay 乗ろう

tabi 話す nahinabi 会見

dawat 受ける hinawat 受領

tan-aw 見る nanan-aw 見た





12-2 d→r

bayad 払う bayari 払え

sayod 知る kasayoran 知識・情報

manghud 若い kinamanghuran 一番若い

nasod 場所、国 kanasoran 国〄





12-3 p,b →m

pula 赤 namula 赤面した

baligya 売る namaligya 売っている





12-4 接尾辞が着く場合の語尾変化

語尾が子音で終わる場合、その前の母音が省略される。

pugos 強いる pugsa 命令形

kasal 結婚 pakaslan 名詞化

sunod 従う sundon 名詞化

sabot 判る sabton 名詞化

sugod 始める sugdan 名詞化

語幹が変化する例

a. 語幹の最後が母音で終わる場合

kita => kit-an mata => mat-an tagu => tag-an puyo => puy-an

b. 二重母音の場合

buot =>but-an paon => pan-an tuon => tun-an taas => tas-an

c. 子音も変化する場合

padala => padad-an sala => sad-an





13 接辞２

　接頭辞の場合は、ほとんどの場合特定の意味を持ちましたが、（naka-の場合は、

できた、とか終わったというように）これから述べる接辞は、それほど明確ではありま

せん。また必ずしも、root word が卖独で現在も意味をなしているともかぎりません。

（接辞と意識しない方が良いかも知れません。）

13-1 接中辞　in

13-1-1 すこしづつ、繰り返しの意味をもつ場合

bulan 月 binulan 月〄

adlaw 日 inadlaw 日〄

tuig 年 tinuig 毎年

gagmay 尐し ginagmay 尐しづつ

utang 借金 inutang 月賦、年賦





13-1-2 ～されたもの　の意味から出来る名詞

palit 買う pinalit 購買品

buhat 造る binuhat 人造物

dapit 招く dinapit 実

bati 感じる binati 恋人





13-1-3 an と共に（抽象）名詞化

dagan 走る dinagan 疾走

dali 急ぐ dinalian 緊急

gikan 元 ginikanan 先祖

hangyo 頼む hinangyuan 値引

sati 知る kasinatian 経験

tago 隠す tinagoan 秘密

sugat 迎える sinugatan 土産

sugod 始める sinugdan 創始

sulat 書く sinulatan 書法

tuo 信ずる tinuohan 宗教

13-1-4 その他

13-2 pagka-, nagka-, magka

　まずka-がついて名詞化することで、意味が狭義になります。それに「nag-」するが

付いたものです。　日本語の学ぶ⇒勉強⇒勉強する　と同じ感覚です。





13-3 pang-, nang-,mang

語幹が k, s で始まる場合、最初の子音が取れてしまうことが、あります。

katawa 笑い pagkatawa ⇒ pangatawa 笑うこと

kawat 盗み nagkawat ⇒ nangawat 盗んだ

kuha 得る nagkakuha ⇒ nanguha 取得する





13-4 pakig-, nakig-, makig-, nagpakig-, magpakig ～になりたい、仕掛ける、一緒にする

higala 友達 nagpakighigala 友達になろうとする

away 喧嘩 nakigaway 喧嘩を仕掛ける

kita 会う Ayaw pagkigkita niya. 彼に会おうとしちゃダメ。

Makigkita ko nimo. お会いしたいのですが。

13-5 tig- ～をする人

alagad奉仕 tig-alagad 奉仕者、ホスト

dayeg 賞賛 tigdayeg 賛美者

patik 印刷 tigpatik 印刷屋





13-6 ting- ～の時期、季節

bulak 花 tingpamulak 春

ulan 雤 ting-ulan 雤季

ani 収穫 ting-ani 収穫期





13-7 hi-, ika-, ha-





13-8 接辞による活用例

sulti 話 Ang sulti sa … ...による話では

misulti 話した Misulti ba siya sa tinuod? 彼は本当のこと話しましたか？

mosulti 未来形 Wala siya mosulti. 彼は話さなかった。

nagsulti, nagasulti 話してる、話していた

彼

Nagasulti siya sa maestro. は先生に話している。

magsulti 未来形 Magsulti ka ba sa maestro? 先生に話してくれる？

nakasulti 話した Nakasulti ko niya. 彼に話しちゃった。

makasulti 話せる Makasulti ko karon ug bisaya. 今やビサヤ語が話せます。

sultihon 話す（意志） Soltihon ko ang tinuod sa pulis. 警察に正直に話します。

sultihan 話す人は Sultihan siya nako. 私の話した人は彼です。

nasulti 話された Nasulti niya ang tinuod sa pulis. 彼は本当のことを警察に話した。

masulti 話される Dili masulti ang tinuod niya. 彼は真实は述べない。

gisulti 話したこと Dili tinuod ang imong gisulti.

gisultihan 〃 君の話したことは、本当じゃない。

isulti 話される（未来）

pagsulti 動名詞 Ayaw pagsulti. 言わないで。

sinultihan 言語 Pila ang sinultihan sa Pilipinas?

フィリピンにはどの位言葉がありますか。

pasulti 話させる Nagpasulti siya nako. 彼は私に話させた。

Gipasulti ko niya. 私は彼に話させられた。

kasulti 話すのは Kinsa imong kasulti? 誰に話しているの？

Ang kasulti sa akong mama mao ang akong maestra.

私の母が話している人は私の先生です。

Unsa imong ikasulti sa …

…ついて、何とあなたは言いますか

kasultian 話相手 Kasultian ka ba nako sa akong problema?

私の問題で私の話相手になりますか？（相談に乗ってくれますか。）

sultianay 話し合う Nagsultianay ang akong ig-agaw ug ang akong Mama.

私のいとこと母が話合っています。

14　補足

14-1 動詞が主語になる？

動詞に冠詞の ang を付けると主語として使えます。

「～したのは」　「～するのは」　とする日本語と同じです。

Unsay imong gipalit. 何を買ったのですか。

Kinsa ang nagpalit ug kapayas? パパイヤを買ったのは誰ですか。

Ang nagpalit miuban pagsinggit. 買い物した人は一緒に叫んだ。

Ang gipalit niya daotan. 彼の買ったのは傷んでいた。





14-2 Dili

Nag-ipon sila bisan dili kasal. 彼らは結婚もしないで一緒に住んでいる。

Kinahanglan kang mokaon ug utanon dili lang kay karne.

肉ばかりでなく野菜を食べなさい。

Dili lang kay isda anaa sa tubig. 水中に住むのは魚ばかりではありません。

Ang kadaghanan, kon dili man tanan, 全部でないにしても殆どは

Dili out of choice kon dili out of necessity. 好んでと言うより、必要性から





14-3 ug ug　はand　の意味で使われる　ugの他に次の使われ方があります。

違いを明確にするために、 og とする方が良いという人もいます。また og は特に

　'g　あるいは卖にg　として前の卖語に付ける場合が多いようです。

特に前の卖語が母音で終わる場合は、卖にg をつける場合が多く見られます。

一般に、混用されています。

14-3-1 動作の内容、対象を表す助詞としての ug。 日本語の「～を」

Nagbuhat siya ug daob. 彼は焚き火をした。

Sa dili pa nako sugdan, tagai ko ug higayon, sa pagpangayo ug katahoran.

始める前に、お時間を頂いて、ご挨拶をお願いします。（させてくださいとも取れます）

sakay ug ayroplano　飛行機に乗る basa ug libro　本を読む

padad-an ug postcard　葉書を送る dakop ug isda 魚を捕る

pangita ug ～を探す hatag ug ～を与える butang ug ～を置く

himo ug　～をする

14-3-2 形容詞の場合でも使うところが、日本語と違います。強いて言えば「～が」に近い。

Daghan ako ug igsoon nga dalaga. 私は、姉妹が多い。

Gikapoy ko ug dula. 私は、ゲームに疲れた。

Taas ka ug garbo. 君は、プライドが高い。

Gamay siya ug hawak. 彼女は、腰が細い。

14-4 sa sa　もまた、实に色〄な使われ方をします。

動作の対象を表す助詞としての sa

Padayon kamo sa inyong buhat. 君たちの仕事を続けなさい。

paggukod sa baboy 豚を追いかける

trabaho uban sa singot 汗と共に働く

Naulahi ko sa biyahe. 私は旅行に遅れた。

Nakabalita ka sa tulis nga nahitabo? 強盗事件を知ってるかい。

彼の汚れた服が恥かしかった。

Naulaw siya sa iyang hugaw nga sapot.

Ayaw pagundang sa trabaho. 仕事をやめるな。

Miabaga ako sa tanang gastohan. 全出費を自分で貟担した。

Wala ko makauyon sa imong plano. 君の計画には賛成できない。

Tungang gabii sa dihang ang sakyanan napuli sa kalabasa.

馬車がカボチャに変わったのは夜12時だった。

範囲を示す　sa　　　　中の一部をクローズアップする場合

usa sa mga kauban 同行者の一人

Molakaw ta sayo sa buntag ugma. 明日、朝早く出かけましょう。

Naagian nako ang kalisud sa kinabuhi. 人生の困難さを経験した。

Itom kaayo ang sulod sa imong tiyan. 彼の腹の中は真っ黒だ。

Pataas sa tuhod paa. 膝の上が腿です。

範囲を示す　sa　　　　場所、時を示す。

Niagi ko sa gamay karsada. 狭い通りを通った

Monan-aw ta sa sine sa umaabot Dominggo. 今度の日曜に映画を見よう。

Moadto ko sa Sugbo ugma sa buntag. 明日朝、僕はセブに行く。

他の場所、時間の卖語を副詞化する。

sa atubangan 前に、まえで sa ibabaw 上で

sa dili pa ～する前に sa ilalum 下で

sa gawas 外で sa kanunay いつも

sa palibot 周りで

giguyod sa atong iro 犬に引っ張られる

Siya ang akusado sa pagpangawat. 彼は窃盗の容疑者です。

Tudlo-inang mga bata sa katarung. 子供たちに理由を教えなさい。

Hatagi kami ug tugot sa pagtugpa. 着陸の許可を下さい。









14-5 リガチュアの補足

Siya akong gisuntok. 私は彼を殴った。

これはまた

Ako siyang gisuntok. ということが出来ます。つまり　リガチュアは

（Siya + ako) nga gisuntok で　（　）の中の順番は構わないのです。

この場合のakoは所有格なわけです。

では　彼が私を殴った。という場合はどうなるかというと、

Ako iyang gisuntok. または Iya akong gisuntok.Iya kong gisuntok.

この場合のakoは主格なわけです。

Ako gisuntok niya. も勿論あります。

蛇足かもしれませんが、二人称の場合も書きましょう。

Ikaw akong gisuntok. 私はおまえを叩いた。

Ako kang gisuntok. 〃

Imo akong gisuntok. おまえは私を叩いた。

Ako imong gisuntok. 〃





14-6 接尾辞 -a の別な使われ方

a. 名詞の現在進行形？　　Karon と共に

karong gabiona と　karong gabii の違い

今日の夜、まだ夜になっていないときにはkarong gabii を使います。もう既に夜になっている

時には、karong gabiona/kabhiona を使います。

Alimuot kaayo karong gabiona. 今夜はむしますね。

Motugpa ang bagyo karong gabii kuno.今夜にも台風が上陸するそうだ。

同様にadlaw, buntag, hapon, semana, bulan, tuig 等の時をあらわす名詞の語尾に　-a を

つけることで、現在形にすることができます。

Atong humanon ang trabaho karong buntaga.午前中に仕事を終わらせましょう。

Naay traffic accident karong buntag. 今日の午前、交通事故があったそうだ。

buntag buntaga gabii gabhiona

hapon hapona adlaw adlawa

semana semanaha bulan bulana

tuig tuiga





b. 人称代名詞の所有格に付けて、～のもの

akoa 私のもの

imoha あなたのもの

iyaha 彼のもの

atoa 私たちのもの

inyoha あなた方のもの

ilaha 彼らのもの

c. 名詞につけて眼前にあることを示す

aning dalana dihang dapita

anang panahuna

anang pana

1 Pronunciation 7 Affix 13 Affix 2

Conversation

2 About conversation 8 Interrogative 14 Appendices

3 Daily Conversation 9 Negative

4 Subject and Predicate 10 Imperative

5 Simple Phrases 11 Compound

6 Tense 12 Inflection







1 Pronunciation and the way of reading

1-1 The pronunciation of the vowel is almost the same as Japanese "a-e-i-o-u".

But "i" and "e" have close pronunciation while "u" and "o" are close also.

"i" sounds stronger than "e" while "u" sounds stronger than "o".

"u" and "o" or "i" and "e" are sometimes confused when they are written.

Originally Visayan is three vowel language same as Okinawa's.





1-2 Pronunciation of Consonant

It's almost read as Roman alphabet, but you must be careful "g, ng"

"g" should be pronounced of strong sound [g] of English "go".

"ng" is pronounced as one character. It is not "n-g" but nasal of "g".

The pronunciation of "ng" is same as English "ng" of "Song"









1-3 A consonant in word-final position of "t" or "k"

In case the consonant in word-final position is "t" or "k", the fore vowel sounds

short and interupted like "cut, get " in English.

1-4 The exceptional way of reading.

The article "mga" which shows plural is read in the exactly same way with "manga".

1-5 The way of reading when there is a hyphen/apostrophe

"pag-abut"; Read separately "pag" and "abut", do not continue "pa-ga-but".

"dad-i"; Read "dad" and "i", do not continue "da-di".

1-6 How to read a consonant "j"

There are proper nouns in which "J" is pronounced as "H" like "Jagna, Jasmin, Juan".

It may be Spanish origin, while others like English origin "Joe" may be pronounced as "J".

1-7 How to read "tsa", "tse", "tsi", "tso", "tsu"

Yo can pronounce "tsa, tse, tsi, tso, tsu" like as "cha, che, che, cho, cho"







1-8 Read/Pronounce words separately

They don't pronounce the words continuously or clingingly.

For example; "Ang iyang sapot" should be pronounced "ang-iyang-sapot", not "angiyang-sapot"

It means the last consonant of the former word would not cling to the vowel of the next word.

1-9 Accent

Most of the cases the accent of words are on the last syllable or the second to the last (penult).





2 About the conversation

2-1 The mixture of the language.

Mixing words or sentences of English, Spanish or Tagalog into Visayan sentences are very popular

in the usual conversation.

Please refer the following example, the oblique letters are English.

　Si Pusong mo-apply sa pagka radio announcer kay nabasahan man niya sa Super balita

nga-wanted ug announcer ang DY Way Tingog.





2-2 Regional differences

Both pronunciation and grammar vary in each state and the area a little.

Cebu area

The example that 'l' changes to 'w'.

bulan (moon) -> buwan magdula (play) ->magduwa

naghulat (wait) -> naghuwat





Bohol

The example that y changes in j

Maayong buntag -> Maajong buntag





2-3 Abakada

There are no C, F, Q, V, X, Z in Abakada (English ABC) of Filipino.

But, using English ABC is more convenient for the loanword as well. There is no pronunci-

ation of "v", "f" or "th", and pronunciation never varies to the character, not like English.

It is the language which is easy to pronounce and to learn for us Japanese.

"f" was changed to "p", and "v" was changed to "b" when it is adopted in Visayan.

But of course there are persons who do English or spanish

pronunciation, too. Just same as the loanword in Japanese.





3 Daily conversation Refer: sheet 'short'

3-1 Many greetings seem in English besides the followings.

Maayong buntag. Good morning.

Maayong udto. Good day. (at noon)

Maayong hapon. Good afternoon.

Maayong gabii. Good evening.

Molakaw na ko. Good bye. (I go now)

Adto na ko. Good bye. (I go now)

Mouli na ko. Good bye. (I go home now)

Bye. Bye. Popular though English.

Maayong pag-abot. Welcome.

Kumusta ka? How are you?

Maayo man, salamat, ikaw? Fine, thank you. And you?

Dayon. / Dayon lang. Come in.

Palihug. Please.

Palihug lingkod. Please sit down.

Palihug tindog. Please stand up.





3-2 Simple expression

Daghang salamat. Thank you very much.

Salamat. Thank you.

Walay sapayan. Not at all.

Ikskyusmi. Excuse me.

Pasayloa ko. I'm sorry.

Oo. Yes.

Dili. No. Future / will denial

Wala. No. Past / existence denial

Di ba? isn't it?

Gigutom na ko. I'm hungry already.

Hatagi ko ug saging. Give me a banana.

Uhaw na ko. I'm thirsty.

Dad-i ko ug tubig. Bring me water.

Kapoy ka ba? / Gikapoy naka? Are you tired?

"ba" is the same as Japanese "～ka", and makes an interrogative sentence.

Humana 'ta. Let's end it.

Asa ka paingon? Where are you going?

Sa Cebu mamalit. To Cebu for shopping.

Unsa 'na? What's that?

Pila ba kana? / Pila na? How much is that?

Kadyot lang! Just a minute.

Pag-amping! Take care.

Pagbantay. Beware. Watch out!

Unsa nay oras karon? What time is it now?

Alas dos. 2 o'clock.





4 Subject and Predicate

I don't know the expression of "Subject and Predicate" is suitable for Visayan grammar.

Basically parallel placing two phrases expresses the two matters are same.

If phrase A and phrase B is equal, it can be shown AB or BA.

When we want to say "I am a student.", it becomes "I student" or "Student I"





4-1 There are three ways to show the subject as the following.

(1) The nominative of the pronoun

(2) Person's name with article "si".

(3) Noun /Phrase with article "ang".

4-1-1 The nominative of the pronoun





abbr.

I ako ko The point with the person pronoun is that

We kami mi there are two kinds of the first person plural.

We kita ta One is only first person, while the other contains

You ikaw ka second person.

You kamo mo In the case of "kami", it points only ourselves,

She/He siya ya while in the case of "kita", it containes "you".

They sila la Frequently abbreviations are used for the

This kini ni nominative when they are placed in the middle of

That kana na the sentence.





Hapones ako. I'm a Japanese.

Kami kugihan. We are industrious.

Mokaon ta. Let's eat.

Ikaw guapa. You are beautiful.

Buotan ka. You are good person.

Gawas siya. He is out.

Nagdula sila ug tenis. They are playing tennis.

Nindot kini! This is nice.

Unsa man 'na? What is that?





'kami' and 'kita'

'kami' excludes the one whom you are talking to and 'kita' includes it.

So the following conversation is possible.

Moadto ba kita? Shall we go?

（ moadto ＝ adto: future tense of 'go' )

Dili, moadto kamo. No, you go.

（ Dili ＝ No )

It sounds strange when it is translated literally as the right . But the meaning is

Shall we (including you) go?

No. You go without me.

'siya'

In the case of 'siya' the gender is not stated, it is either 'he' or 'she'.

In this text it will be translated only one gender.





4-1-2 Article

(1) 'si' article for name of person

'si' is put only for name of person or pronoun of family (tatay,nanay,lolo,lola, etc.).

The pronoun of family starts by a large letter like as usual name of person.

Ako si Luis. I am Luis.

Kini si Tony. This is Tony.

Nasuko si Tatay. Father got angry.

Mitindog si Anna. Anna stood up.

Si Lolo gustong moinum ug tuba. Grandpa wants to drink Tuba.

（ gusto ＝like; moinum = will drink; tuba = wine of coconut tree )









(2) 'ang' article shows the nominative

'ang' is put before noun or phrase, and indicates the subject.

Ang kahoy dako. The tree is big.

（ kahoy ＝ tree; dako = big )

Nindot ang mga bulak. The flowers are beautiful.

（ nindot ＝ beautiful; mga = plural is shown; bulak = flower )





4-2 The position of the subject and the predicate

A subject doesn't need to come before the predicate in Visayan.

It is natural that the predicate rather comes to the front.

The following sentences have same meaning..

Siya si Nilo. Si Nilo siya. He is Nilo.

Miingon siya. Siya miingon. She said.

Nasakit si Lola. Si Lola nasakit. Grand mother got sick.

(lola = GrandMa; sakit = sickness )

Gamay ang balay. Ang balay gamay. The house is small.

(balay = house; gamay = small )





4-3 The example of simple sentence

(1) Ako gigutom na. Gigutom na ako. I'm hungry already.

(gutom = hungry; na = already )

Kugihan sila. Sila kugihan. They are industrious.

(kugihan = industrious )

Siya naghilak. Naghilak siya. She was crying.

(naghilak = be crying )





(2) Si Nanay nagluto ug panihapon. Mother is cooking for dinner.

(nagluto = be cooking; panihapon = supper; ug = for )

"si" can be used even more than one person.

Si Tatay ug Nanay nigawas na. Both father and mother went out.

(tatay = father; ug = and; gawas = out )





(3) Misinggit ang bata. The child shouted.

(misinggit = shouted; bata = child )

Ang akong igsoong babae gwapa. My sister is beautiful.

(akong = my; igsoon = brother/sister; babae = woman; gwapa = beauty)

4-4 Whether the term of the "nominative" is suitable?

As for the subject it isn't limited who is carried out an action in the case of Visayan.

The object which is wanted to put emphasis on in the sentence becomes the subject.

For example, "I ran through Mango Avenue." When it is said in Visayan,

(

Nagdagan ko sa Mango Avenue. nagdagan = run, be running )

or

Gidagan nako ang Mango Avenue.

( gidagan = passive voice of 'dagan'; nako = possessive case of 'ako' )

Though in the first sentence "ko" is the same as English "I" with the subject.

While 'Mango Avenue' is the subject by the second sentence.

When it is translated literally;

It is Mango Avenue where I have run. Or

It is Mango Avenue that I have run. Refer to an affix gi-.





5 Simple phrases

5-1 ligature The noun modified by an adjective is connected with nga (ligature).

(By the sound which hung on the nose)

"nindot nga bulak" beautiful flower (bulak = flower; nindot = beautiful)

"bulak nga nindot" beautiful flower

Even if the sequence of noun and adjective is changed the meaning doesn't change.

In other words, it doesn't care even if the adjective doesn't come to the front.





a. When a previous word ends in vowel, 'ng' is put at the end of that word.

gwapang babae or babaeng gwapa beautiful girl

isdang gamay or gamay nga isda small fish

(isda = fish; gamay = small )

'gamay nga isda' or 'isda nga gamay' is also OK.





b. When the previous word ends 'y' or 'w', it can be treated as it ends in vowel.

'gamay nga isda' or 'gamayng isda' both ok.





c. 'g' is just put and connected when the front word ends in 'n'.

'dahong laya' or 'layang dahon' dried leaf

(dahon = leaf; laya = dried )





d. "nga" is used as well for connecting a sentence and a sentence.

Gusto si Masako nga magluto ug panihapon.

Masako likes to cook dinner. (Gusto = like )

（magluto = future tense of "cook"; panihapon = dinner ）

This is interpretable as a connection of "gusto si Masako （Masako likes ）and

"magluto ug panihapon" (cook dinner).

In this case also we can use above-mentioned a.b.c.rules. So we can say also like

the following. Si Masako gustong magluto ug panihapon.





5-2 The possessive/objective

(1) Personal pronoun

possessive +nga postposition abbreviate

my ako akong nako 'ko

our amo among namo 'mo

our ato atong nato 'to

your imo imong nimo 'mo

your inyo inyong ninyo 'nyo

his/her iya iyang niya 'iya

their ila ilang nila 'la





Possesive pronoun changes its form by the position of the modifier.

akong libro or libro nako my book

( libro = book )

imong anak / anak nimo your child

The child who faces "adult" is "bata" and the child toward "parents" is "anak".

among eskwelahan/ eskwelahan namo our school

( eskwelahan = school )

The noun modified with these pronouns can be connected with "nga", too.

imong anak nga babae your female child (your daughter)

ilang himoon nga malingaw the interest (hobby) which they like

( himoon = doing, act malingaw = enjoy )

(2) Article 'ni'

You should use article 'ni' before a name of person in possessive form.

igsoon ni Tatay brother/siter of Father

Nindot ang pintura ni Mary. The paint of Mary is beautiful.

(3) use 'sa' for common noun

mapa sa Tokyo A map of Tokyo

kalinaw sa kalibutan World peace





5-3 Simple sentence examples which the phrases connected with "nga".

Punita ang mga dahong laya. Pick up the fallen leaves.

（punita ang... Pick up) （'mga' shows plural）

Si Nanay nagluto ug mga lamiang pagkaon.

Mother is cooking delicious dishes.

（nagluto = is cooking; lamian = delicious; pagkaon = dish）





6 Tense

6-1 Visayan tense is divided into two, the past and the future while in English there are three.





English past present future

↑

the present

↓

Visayan past future





past tense ←-→

past tense ←-→

past tense ← →

future tense ←-→

future tense ←-→



Any that action has already begun is past tense.

Any that has not yet started or had not realized is future tense.

* Future tense may be used when general truth is expressed.

Mosubang ang adlaw sa sidlakan. The sun rises in the east.

( mosubang = will rise; adlaw = sun, day; sidlakan = east )

6-2 The distinction of the past tense and the future tense is done by "prefix" or "suffix"

which put on to the root word. There are many kinds of prefix or suffix such as

"na-, ma-, ni-, mo-, nag-, mag-, gi-, i-, -an, -on, -a, -i" and so on.

The prefix which makes past tense apt to begin from "n" for the first letter and "m" for the

future tense.

6-3 Example

Naghulat ko nimo gahapon. I was waiting for you yesterday.

( hulat = wait; naghulat = was waiting; gahapon = yesterday )

Maghulat ko nimo ugma. I 'll be waiting for you tomorrow.

( maghulat = will wait; ugma = tomorrow )

Midula siya og golf sa miaging semana. He played golf last week.

( midula = played; miaging = former; semana = week )

'og' or 'ug' shows objective and sometimes abbreviated as 'g.

There is 'ug' which means 'and' also.

Modula sila'g golf ugma. They will play golf tomorrow.

( modula = will play )

Nakatulog kaayo gabii ang bata. The child slept well last night.

( nakatulog = could sleep; kaayo = very )

Makatulog ko karong gabii. I can sleep tonight.

( makatulog = will be able to sleep; karon = now )

Nahulog ang bata sa yuta. The child fell into the ground.

( nahulog = fell; yuta = ground )

Mahulog ang unggoy gikan sa sanga. A monkey will fall from the branch.

( mahulog = will fall; unggoy = monkey; sanga = branch )

Iyang gisulat ang imong ngalan sa papel. He wrote your name on the paper.

( gisulat = was written; ngalan = name; papel = paper )

Isulat nako ang imong ngalan sa papel. I write your name in the paper.

( isulat = will be written )

Basahon nako ugma ang libro. I will read the book tomorrow.

( basahon = will read; libro = book )





7 Affix

7-1 'Affix' (prefix, infix or suffix) is one of characteristics of the Philippine language.

It gives a various meaning to a basic word by putting affix before the stem or inside or at the

back. It can make an adjective, a verb or a noun by giving an affix to the root word or even a

loanword.

kaon: Taking an example 'eat'

mikaon have eaten mokaon will eat

pag-kaon meal nagkaon be eating

inigkaon when eating makakaon able to eat

gikaon which be eaten

lipay: In the case of 'happy'

nalipay enjoy malipay happy

kalipay happiness malipayon happy

pagkalipay very happy naglipay satisfy

kinamalipayon the most happy





There are cases not only an affix is stuck but many, and the meaning develops. Refer 7-14.





7-2 nag, mag, pag progressive

It becomes a verb by putting 'nag' (past tense), 'mag' (future tense) before the stem.

It is used when the progressive form or a habit is shown.

When 'pag' is put, it becomes a gerund as it is stated later.

They

Nagdula sila ug tenis sa miaging semana. played tennis last week.

( dula = play; semana= week; miaging semana = the last week )

Nagdula sila ug tenis karon. They play tennis today.

Magdula sila ug tenis ugma. They will play tennis tomorrow.

( karon = today, now; ugma = tomorrow )

Naghulat si Nanay niya. Mother is waiting for her.

It isn't known whether she was waiting or is, by this sentence only.

Magbasa si Juan ug libro unya. Juan will read the book later.

( basa = read; libro = book )

Kinsa ang magbasa sa sulat. Who will read the letter?

( kinsa = who; sulat = letter )

Nag-una nila si Trining. Trining is ahead of them.

( una = the first )

'naga-maga' is used instead of 'nag-mag' in the time when it needs to make clear or

emphasize that the movement is going on (progressive).

7-3 ni、mi、mo

In the case of past tense 'mi' or 'ni' is put on before the stem and 'mo' for future tense.

Midula siya ug tenis sa miaging gabii. He played tennis last night.

Midula siya ug tenis karon. He played tennis today.

Modula siya ug tenis ugma. He will play tennis tomorrow.

When the subject is plural 'ni' is more popular than 'mi'.

Nidula kami ug tenis gahapon. We played tennis yesterday.

Niadto na sila sa Sugbo. They went to Cebu already.

( adto = go; Sugbo = Cebu city )







7-4 naka、maka

It becomes perfect tense when 'naka' or 'maka' is put on the stem as a prefix.

'naka' is past or present perfect tense and 'maka' is for future one.

There is an implication of possibility as "be able to do" in the both cases.

Nakatulog kaayo gabii ang masakitong bata. ( tulog = sleep )

(masakiton = sick ) The sick child could sleep well last night.

Nakakita ko ug milagro. I saw a miracle.

( kita = look milagro = miracle )

Nakahimo siya ug usa ka salaod. He committed a crime.

( himo = do usa ka = one of salaod = sin/crime/failure )

Nakasunod siya ug dakong katigayonan. He inherited enormous wealth.

( sunod = follow/inherit dako = big katigayonan = fortune )

Nakabuak siya ug dakong plato. She broke a big plate.

( buak = break )

Nakasakit ako sa iyang balatian. I hurt her feeling.

( sakit = harm/injure balatian = feeling/heart )

He

Nakautang siya nako ug usa ka gatus ka pesos. borrows 100 pesos from me.

( utang = debt/borrow money gatus = 100 )

Nakasabot ko sa imong katin-awan. I understand your explanation.

( sabot = understand katin-awan = explanation )

Makaantus ka ba sa sakit? Can you bear the pain?

( antus = endure sakit = pain )





7-5 Affix can be attached to noun or loanword too.

When prefix is given, a noun or a foreign word can be changed to the verb.

Nagtenis kami kagabii. Last night we played tennis.

Mag-check-in ta una. Let's check-in first.







7-6 na、ma、nanga、manga、nahi、mahi

7-6-1 It becomes an intransitive verb or passivity when 'na' or 'ma' is put on the stem as a prefix.

As for the past or present completion tense 'na', and for the future one 'ma' is adopt.

Some of the verb (mostly intransitive) use only this conjugation.

'na' or 'ma' is used to make verb using adjective or noun as a stem.

It can be often translated "become" or "the one who did"

'nanga-manga' may be used instead of 'na-ma' when the subject is plural.

ma' is used also to make adjevtive.





7-6-2 Passive expression

Natukod nila ang balay. The house was built by them.

( tukod = build; balay = house )

Nalakat namo ang dalan. We walked the street.

( lakat = walk; dalan = street )

Nakita niya ang daghang paburot. She saw a lot of balloons.

( kita = see; daghan = plenty; paburot = balloon )

These can be expressed as 'ilang natukod', 'among nalakat' or 'iyang nakita'.

'na' or 'ma' may sometimes be with suffix 'an' to emphasize completion.

Iyang nakitaan ang paburot nga pula. She had seen a red balloon.





7-6-3 Intransitive

Nahulog ang bata. A kid fell down.

Nahulog sa yuta ang prutas. The fruit fell into the ground.

( yuta = ground, earth; prutas = fruit )

Nabali ang sanga. The branch was broken.

Natulog ang bata sa katre. The child slept in the bed.

Matulog ako ugma sa inyong balay. I will sleep in your house tomorrow.

Nabuak ang baso. The glass was broken.

( buak = break; baso = cup, glass )

Nahadlok ang babae sa halas. The woman was afraid of snakes.

( hadlok = be afraid; halas = snake )

Matulog ko ug sayo karong gabii. I will go to bed early tonight.

( sayo = early )

There are verbs whose root word meanings change when transitive change intransitive.

miadto = went; naadto = done

Miadto siya sa Manila. He went to Manila.

Naadto na nako ang imong gisugo. I have done what you had requested.

( sugo = request, order; gisugo = which was requested )





Some verbs take 'nahi' or 'mahi'.

Or maybe we should think 'hi+root' as one word.

Nahikurat ko sa balita. I was surprised at the news.

( balita = news, announce )

Nahigugma siya nimo. She is in love with you.

Nahisulat niya ang tula. The poem was written by him.

D

Nahibalo ba ka ug unsay nahitabo niya? o you know what has happened to him?

( ba = make interrogative; Nahitabo = what is happened )

'nanga-manga' is taken instead of 'na-ma' when it is emphasized that a subject is plural.

Nangahulog sila sa kahoy. They fell down from the tree.

Nangabali ang mga sanga. Branches were broken.

Nangasakit ang mga bata. The children became sick.





7-6-4 Examples to put on the adjective or on the noun and which becomes a verb.

Ang bata nako namaayo hangtod karong buntag.

My baby recovered by this morning.

( maayo = good; namaayo = become good; hangtod = until )

His

Naputi ang iyang buhok sa usa ka gabii. hair became white by one night.

( puti = white; naputi = become white )

Ang damgo niya maabogado ug mokuha og daghang kuwarta.

( abogado = lawyer ) It is his dream to be a lawyer and get plenty of money.

Kung mahuman ka sa imong kurso maabogado ka na!

You will be a lawyer when you finish your course.

7-6-5 As making adjective

There are many adjectives which have 'ma' as prefix.





7-7 Prefix gi-i

If you attach prefix 'gi' or 'i', it makes passive voice and this expression is popular in Visayan.

Gisulat nako ang awit. The song was written by me.

In the above sample, "gisulat" is translated with "the written thing"

It is the song which was written by me.

Gidala nako si Inday. I brought Inday.

Who I brought is Inday.

Above two samples can be expressed "Akong gisulat ang awit." or "Akong gidala si Inday".

Gipaak ako sa kasag. I was nipped by a crab.

Giabot ko sa kaguol. I became sad.

( kaguol = sadness )

Wala nako gituyo. It wasn't my intention.

( tuyo = intend )

Unsay imong gisulti? What have you said?

A prefix gi- shows condition about the intransitive verb.

Gigutom ako. I'm hungry.

Giuhaw siya. She felt thirsty.

Giadto nako ang kabaw sa tunaan. I brought the carabao for bathing.

A beneficiary is sometimes taken as a nominative and in such case suffix 'an" is added.

Gibuhatan ni Luz ug sinina ang monyeka.

It was the doll for that Luz made a dress.

Gibuhat ni Luz ang sinina sa monyeka.

It was a dress that Luz made for the doll.

The future tense of the prefix 'gi' is 'i-'.

Akong ihalad kining awit sa akong inahan. I offer this song to my mother.

Kining awit ihalad nako para sa akong inahan.

( halad = offer )

Gisulat ang awit karon. The song is written now.

Akong isulat ang imong ngalan sa papel. I write your name on the paper.

( ngalan = name; papel = paper )

Isulat nako ang imong ngalan sa papel.

Kining ballpen ihatag nimo kanako? You give me this ball pen?





7-8 When prefix 'pa' is stuck, it changes the meaning contained "let one do". (causative)

Miabot kami alas sete sa kagabii. Last night we arrived at seven.

Gipaabot nako ang mga bisita. I welcomed/waited visitors.

( abot = arrive; paabot = greet/wait )

Gidala niya ang bugnaw nga tubig. she brought cold water.

( bugnaw = cold )

Gipadala niya ang bag-ong libro. She sent a new book.

( dala = bring; padala = send )

Patan-awa siya sa imong sulat. Show your letter to her.

( tan-aw = look; patan-aw = show )

Let

Padayona ug palingkura ang mga bisita. the guests in and sit.

( Dayon ug lingkud！ = Come in and have a seat! )

Akong gipahigda ang batang nasakit. I laid down the sick child.

( higda = lie down; pahigda = lay down )

Ikaw pakitaon ko sa akong tinagoan. I'll show you my secret.

( kita = look; pakita = show; tago = hide; tinagoan = secret )





7-9 pang/nang/mang

"nang-mang" is used when a stem begins from the specific consonant though it gives the

same meaning as "nag, mag". A word which begin with "pang" is a gerund or a noun.

Nangutana si Tatay "Nganong naulahi ka?"

My father asked " why are you late?"

Wala ko mangutana niya. I did not ask him.

I did

Wala nako tubaga ang iyang pangutana. not answer his question.

This conjugation is a form of the result that the first letter of the stem was lost.





7-10 Suffix "on", "hon"

Suffix "on" ( In some case to attach to vowel it may be "hon") shows future tense and also

shows actors will. Use passive voice.

Patyon ko ikaw. I will kill you.

Basahon nako ugma ang libro. I'll read the book tomorrow.

Sulaton ni Juan ang estorya. The story will be written by Juan.

Basahon ni Lito ang libro. Lito will read the book.

Awiton nila ang kanta karong gabii. They will sing the song tonight.

7-11 suffix -a, -i

When you put suffix -a or -i, you can make imperative sentence.

a. a. put suffix -a after verb end.

Kan-a ang keyk. Eat the cake.

Tan-awa! Look!

Bukha ang imong mga mata! Open your eyes!

b. a. put suffix -i after verb end then objective become clear.

Dad-i ko ug tubig. Bring me water.

Naabli ang portahan. The door was opened.

Ablihi ang portahan. Open the door (for me).





The difference of -a and -i is like the following.

Buhata ang senina sa monyeka. Make a dress for the doll.

Buhati ug senina ang monyeka. Let the doll be made a dress.

Basaha ang libro. Read the book.

Basahi siya ug libro. Read the book for him.

But sometimes it's not so clear like the following.

Putli ang pisi. Let the string be cut.

Putla ang pisi. Cut the string.





When a suffix attached a plenty of stem also have change like the following.

Imni kining juice. (inom) Drink this juice.

Imna kining juice. (inom) Drink this juice.

Dalhi ko og tubig. (dala) Bring me water.

Dalha ang tubig. (dala) Bring the water.





7-12 Suffix "an"

Suffix "an" is used when the object of action was focused and became a subject.

"where it has done" or "what it was done" is the feeling translation.

The

Ang gamay nga balay dulaan sa prinsesa. princess played in the small house.

It is the small house in which the princess was playing.

Hatagan ni Luis si Bronzie ug libro. Luis gave a book to Bronzie.

Katulgan sa bisita ang imong kwarto. The guest slept in your room.

Bisitahan ni Rey si Fe. Rey visited Fe.

In case to show a custom.

Akong hugasan ang awto nako kada Sabado.Every Saturday I wash may car.

Akong labhan ang senina nako kada adlaw. Everyday I wash my clothes.





7-13 Expression of "what " or "which"

Kini akong gustong mahibaloan. This is what I like to know.

Unsay imong gibuhat? What did you do?

Unsay imong buhaton? What will you do?

Unsay imong nabuhat? What have you done?

Daghan pa kaayo kita ug buhaton. We have still plenty to do.





7-14 Prefix ka-, ka- -an, ka- -on

When the prefix 'ka' was stuck to stem it become noun. In case of additional suffix 'an' it become

a collective noun or an abstract noun.

mingaw lonely kamingaw loneliness

sayod know kasayuran knowledge

matay die kamatayon death

asul blue kaasul blueness

Gusto kong asul nga langit. I like the blue sky.

Gusto ko sa kaasul sa langit. I like the blueness of the sky.





7-15 Prefix ga-

Prefix 'ga-' is used same as 'nag-' or 'na-' in case.

Gailis ko ug sapatos. I changed my shoes.

Nagilis ko ug sapatos. I changed my shoes.

Giilisan nako ang sapatos. I changed my shoes.

Gaguol ko nga mawala ka kanako. I am sad that you leave me.

Maguol ko nga mawala ka kanako. I am sad that you leave me.

7-16 combination of affix

bangga: bump banggaay: bump each other

('-ay' is a suffix which mean "each other"）

kabanggaay: collision nagkabanggaay: had a collision

pagkabanggaay: having a collision





7-17 In affix there are not only prefix or suffix but also infix like as 'in' or 'um'.

mahal: worthy ⇒ minahal: sweetheart

buhat: make ⇒ binuhat: artificial

bulan: month ⇒ binulan: monthly

Pasko: Christmas ⇒ pinaskohan: Christmas gift





8 Interrogative sentence

8-1 Using 'ba'

You can make Interrogative sentence by changing the tone high the end of the sentence.

But if you add 'ba' then it makes more clear.

Molakaw ba sila ugma? Will they leave tomorrow?

Buotan ba kanang babae? Is that woman kind?

Mokaon ba ako? Shall I eat?

Limpyo ba ang bata? Is the child clean?

Kugihan ba si Pedro? Is Pedro industrious?

'ba' is usually placed after the verb or predicate. But monosyllabic words

( ka, ko, mo, na, pa, etc) may be placed before 'ba'.

Molakaw na ba sila? Will they go now?

Molakaw ka na ba? Molakaw na ba ka? Will you go already?

Hugaw pa ba siya? Is he still dirty?





'makahimo' or 'mahimo' is corresponding 'can' or 'may' in English.

Makahimo ka ba pagsulti niya? Could you tell him?





* The answer to the interrogative sentence using 'ba' is 'Oo/O' or 'Dili/Di' or 'Wala/Wa'.





8-2 Interrogative pronoun

'ba' is not must when you use interrogative pronoun.

kinsa who

Kinsa ba ang imong kauban? Who is your company?

Kinsa bay imong kauban?

Kinsa ka? Who are you?

Kinsa ang kinsa? Who is who?

unsa what

Unsa ba ang imong gusto. What do you like?

Unsa bay imong gusto? （What is your favorite?）

Unsay ngalan nimo? What is your name?

bay' or 'unsay' is same as 'ba ang' or 'unsa ang'.

Unsa ka kataas? How tall are you?

Unsa mang dulaa? What kind of play?

Unsang isdaa? What kind of fish?

Unsa ang bahin nimo? How about you?

Gi-unsa nimo pagkaila nako? How did you know me?

Naunsa kaha? What happened?

Unsa na imong giluto? What did you cook?

Naunsa na imong giluto? What happened in your cooking.

ngano why

Nganong nagkatawa ka? Why are you laughing?

Wala ako masayod ngano. I don't know why.

kanus-a when; anus-a when (limit only future tense)

Kanus-a ka ba molakaw? When will you go?

Anus-a ka molakaw?

Kanus-a ba sila moabot? When will they arrive?

Kanus-a ka mianhi? When did you come?

tagpila how much

Tagpila ba kini? How much is this?

H

Tagpila ba ang abang sa usa ka adlaw? ow much is the hire for one day.

（ abang = rental, hire )

pila how many, how much

Pila ba ang imong anak? How many children do you have?

Pila bay imong anak? How many children do you have?

Pila kabuok ang imong igsoon? How many brothers/sisters do you have?

kabuok: unit of numerable thing

Pila kametro ang kalawom sa dagat? How many meters is the depth of the sea?

asa where

Asa ka ba paingon? Where are you going?

Asa ako mopalit ug ticket sa Supercat?Where shall I buy the ticket for the Super Cat?

hain where

Hain ang lugar sa cosmetik? Where is the place for cosmetics.

diin where（past tense）

Diin siya gikan? Where does he come from?

kumosta how

Kumosta ang imong Inahan? How is your mother?





8-3 Exclamatory sentence

pagka-

Pagkanindot niining bungtod. How beautiful this mountain is!

Pagkadako sa building. How big the building is!

Pagkataas mo. How tall you are!

unsa

Unsa kanindot kining bungtod! How beautiful this mountain is!

Unsa kadako ang building. How big the building is!

Unsa man ang imong katas-on. How tall you are!

Unsa kalooy. How pity!

It's similar to interrogative sentence.

Unsa kalawom ang suba. How deep the river is.

Unsa ba kalawom ang suba? How deep is the river?





9 Negative sentence

9-1 To make negative sentence 'wala' or 'dili' is put on the top or before verb.

Basically 'wala' is for the past tense and 'dili' is for future tense.

The verb after 'wala' or 'dili' takes future tense form.





Wala sila mokaon. / Sila wala mokaon.They didn't eat (anything).

Wala siya mosulti sa tinuod. She didn't tell the truth.

Siya wala mosulti sa tinuod.

Wala siya moabot. He hasn't arrived.

Wala ako makasabot. I don't understand.

Wala magbanga atong sakyanan.. Our vehicle had not bumped.

Dili siya mokaon. He will not eat.

Dili siya mosulti sa tinuod. She will not tell the truth.

Dili sila gustong molakaw. They don't want to go.

Dili kini mabuak. This will not be broken.

9-2 'wala' is used as the meaning of 'nothing'.

In this case 'dili' is not good even in the future tense.

Wala siya dinhi. He is not here.

Duna ka bay libro? Do you have a book?

Wala. No.

Wala kami klase karon. We don't have class today.

Kami walay klase ugma. We will not have class tomorrow.

When you put prefix 'na' or 'ma', wala become a verb also.

Nawala ang akong lapis. My pencil was lost.





9-3 To show the will or feeling, 'dili' is useful.

Moadto ka ba sa Sugbo? Dili. Will you go to Cebu city? No, I won't.

Gusto ka ba'g saging? Dou you like banana?

Dili ako gusto ug saging. No, I don't like banana.

Ang akong tubag dili. My answer is No.

Dili ko moadto sa merkado. I will not go to market.





9-4 'dili' is often abridged as 'di' and 'wala' is as 'wa' likewise.





10 Imperative

10-1 Imperative sentence by passive voice

When it is used to focus to the recipients, put the suffix 'i' to the end of stem.

Tabangi ko! Help me!

Tagai ko ug tubig. Give me a glass of water.

Paliti ug dulaan ang bata. Buy a toy for the child.

Put the suffix 'a' to the top of stem when to focus to the recipients,

Kantaha ang mga hymn. Sing the hymns.

Tan-awa! (ang bulak) Look!　(the flower)

Tubag! Tubaga na ako. Answer, answer me immediately.





10-2 Active voice

Root word or gerund form

If you wish the action immediately add 'na'（already）.

a. gerund: put 'pag' as prefix.

Pagsulti sa tinuod. Tell the truth.

Pagbantay sa paglakaw! Be careful for walking.

Pag-ilis na! Change now.

b. Use root word

Kaon sa mga prutas. Eat fruits.

Sakay na kamo. Ride on, everybody.

To order plural recipients use 'kamo'.

Adto kamo sa simbahan. Everybody, go to church.

Bantay ha? Take care, eh?

Pauli na. Go home now.

Kon dili ka mosayaw, kanta. If you don't dance, sing!

Hulat lang. Just wait.

Dali kamo. Hurry up. Come here!

Bangon na! Get up now.





10-3 Prohibition

To show prohibition is putting 'Ayaw' before the imperative sentence.

a. Passive voice

Ayaw kan-a ang iyang keyk. Don't eat her cake.

Ayaw kuhaa ang akong lapis. Don't get my pencil.

Ayaw imna ang iyang gatas. Don't drink his milk.

Ayaw putla ang lubid. Don't cut the string.

Ayaw ablihi ang pultahan. Don't open the door.

Ayaw sulati ang akong mga libro. Don't write on my book.

Ayaw kan-a ang walay-hugas nga utanon.

Don't eat unwashed vegetables.

Ayaw basaha ang akong sulat. Don't read my letter.

Ayaw una ug tan-awa. Don't look first.





b. Using gerund form

Ayaw pag-adto. Don't go.

Ayaw kamo pag-adto. You should not go.

Ayaw pag-sunod nako. Don't follow me.

Ayaw kamo pag-sunod nako. Don't follow me.

Ayaw pagkaon kanunay. Don't eat always something.

Ayaw pagsulti sa tinuod. Don't tell the truth.

Ayaw na paghilak, bata. Don't cry anymore, baby.

Ayaw pagbasa sa ngit-ngit. Don't read at dark place.

Ayaw kamo kahadlok. Don't be afraid.

Ayaw kasuko. Don't get angry.

Ayaw na pagkabalaka. Don't mind me. / Don't worry.





10-4 To make polite expression put 'Palihog' on the top or the end of sentence.

Palihug pagsulti hinay-hinay. Could you speak more slowly?

( hinay = slowly hinay-hinay = more slowly)





10-5 Let us do (Exhortation)

To make 'Let us', use future tense with 'kita'.

Magdula kita. Let's play.

Adto na kita. Let's go.

Atong bagtingon ang lingganay. Let's ring the bell.

( bagting = ring lingganay = bell )





10-6 Expression of be or have

nia, ania: here is naa, anaa: there is

Naa ba si Mr. Sato? Is there Mr.Sato?

Nia na ako. Ania na ko. I'm home.

Ania na ang Taxi. Here is the taxi.

Nia ang regalo sa imong Birthday. This is your birthday gift.

Ayaw pagsaba kon naay mangadye. Don't annoy when they are in prayer.

ko ang ⇒ koy duna ang ⇒ dunay walay = wala ang

duna, aduna: have

Duna kay kuwarta? Do you have money?

Walay kuwarta = Wala ang kuwarta No money.

Naay kuwarta? Do you have money?

Aduna ba siyay maanyag nga dalaga? Does he have a beautiful daughter?

Duna koy sakyanan. I have a vehicle.

Dunay moanhi sa ato. I'll have a visitor.

Duna ba kamoy binurdahang panyo? Do you have an embroidered handkerchief?

Oo, duna kami. Yes we have.

mao, may: be

Ang pagpanahi maoy nakabese nako matag-Sabado.

(bese = busy ） I'm busy by sewing every Saturday.

Ang atong agenda karong hapona mao ang komperensiya nga himoon sa Tokyo.

Today's agenda is about the conference in Tokyo.

May sinina nga asul, pula, ug dalag. They are blue, red and yellow dresses.

May putos iyang gidala. It's a bundle he brought.





11 compound sentence

There is no specific auxiliary verb. Normal verb can be used like as auxiliary using ligature.







11-1 gusto, buot like to do / want to

Gusto nako si Mary. I like Mary.

Gusto sila nga magdula sa golf. They want to play golf.

Gustong mokaon ug keyk ang bata. The child wants to eat a cake.

Gustong mobasa si Mary ug Bibliya. Mary wants to read Bible.

Gusto ni Mary ang pagbasa ug Bibliya.Mary likes reading Bible.

Dili ko gustong mosayaw. I don't want to dance.

Dili ba siya gustong mosulti? Doesn't she like to speak?

Gusto bang molakaw ang lalaki? Does the man want to go?

Gusto nakong moinom ug gatas. I like to drink milk.





11-2 kinahanglan/gikinahanglan need sth / have to do / must

Gikinahanglan nato ang pagkaon. We need foods.

Kinahanglang moadto ko. I must go.

He

Kinahanglan siyang magtuon ug maayo. must study hard.





Kinahanglang mokaon ug lab-as nga mga utanon ang mga bata.

Children need to eat fresh vegetables.

They

Kinahanglan sila nga moadto sa simbahan. have to go to church.

We

Gikinahanglan natong maligo kada adlaw. need to take a bath everyday.





11-3 makahimo/mahimo can / may / be able to

Makahimo kang mosugod karon. Now you may start.

Now

Makahimo akong mosulti karon sa Bisaya. I can speak Visaya.

Mahimo ka ba maghulat? Could you wait?

Mahimo bang hatagi ko'g itlog ug tostadang pan?

May I have an egg and toasted breads?





11-4 Using gerund

Put a prefix 'pag' to the verb which conjugate with mi-mo or nag-mag.

He

Milakaw siya paingon sa Estados Unidos. left to USA.

Ang iyang paglakaw nakapasubo nako.His leaving made me sad.

Gusto siyang mokaon ug mga tam-is. She likes to eat sweets.

Ang pagkaon ug mga tam-is nakatambok niya.

Taking sweets made her fat.

Gusto kong magtanom ug mga jasmin sa among nataran.

I like to plant jasmine on our garden.

Ang pagtanom ug jasmin lisud kaayo. Planting Jasmine is very difficult.

Nagsulat siya sa iyang asawa. He is writing to his wife.

Ang iyang pagsulat sa iyang asawa nakalipay niya.

His writing to his wife makes her happy.

Put prefix 'pagka' to the verb stem which conjugate with 'na-ma'.

Naligo siya gahapon. Yesterday he took bath.

Ang iyang kanunayng pagkaligo nakasakit niya.

His frequent bathing made him sick.

Nasuko siya. He got angry.

Nahadlok ako sa iyang pagkasuko. I was afraid him getting angry.

Ang iyang pagkasuko nakahadlok nako.









11-5 Connecting by ligature.

He

Hinay siya nga milakaw padulong sa princesa. slowly went forward to the princess.

Nahadlok siya nga dili makatubag sa pangutana.

He was afraid not to able to answer the question.

Daghan ang mga tawo nga nakita niya.He saw a lot of people.

Malipayon kaayo siya nga naghulat sa iyang inadlawan.

She was very happy to wait for her birthday present.

Gusto na kaayo sila nga motan-aw sa giputos nga inadlawan.

They wanted to see the package of birthday present.

Gusto ko + nga ⇒ Gusto kong or Ako gustong

Gusto kong moinom ug gatas. I like to drink milk.

Gustong mokaon sa keyk ang bata. The child wants to eat the cake.

Difference between gerund and ligature

You

Makahimo ka paglakaw pero balik dayon. may go but come back immediately.

Makahimo ka nga molakaw pero balik dayon.





12 Inflection by suffix

There are some changes of consonant when suffix adopted.

12-1 d→n s→n t→n

dagko big nanagko become big

dagan run nanagan run

singgit cry naninggit crying

sakay ride on manakay will ride

tabi talk nahinabi interview

dawat receive hinawat reception

tan-aw look nanan-aw looked





12-2 d→r

bayad pay ｂａｙａｒｉ pay

sayod know kasayoran knowledge

manghud young kinamanghuran youngest

nasod place kanasoran nations





12-3 p,b →m

pula red namula blushed

baligya sell namaligya sold





12-4 a. Abbreviation of vowel when the last letter of stem end consonant

pugos force pugsa imperative

kasal marry pakaslan nominalize

sunod follow sundon nominalize

sabot understand sabton nominalize

sugod begin sinugdan nominalize

b. The last letter of stem end vowel

kita => kit-an mata => mat-an tagu => tag-an puyo => puy-an

c. Diphthong

buot =>but-an paon => pan-an tuon => tun-an taas => tas-an

d. With the change of consonant

padala => padad-an sala => sad-an







13 Affix 2

In the case of prefix or suffix those were already mentioned, they add some special meanings

to the words and adoptable almost all words. But the following affixes are not always adoptable

to all words and meaning change is not always same direction.

In some cases it may be better not to conscious as affixes but an complex word.

13-1 Infix 'in'

13-1-1 Meaning of 'a little by little' or repeat

bulan month binulan monthly

adlaw day inadlaw daily

tuig year tinuig yearly

gagmay a little ginagmay a little by little

utang debt inutang installment





13-1-2 Meaning 'which was done'

palit buy pinalit purchased item

buhat make binuhat man made (artificial)

dapit invite dinapit guest (invited one)

bati feel binati lover





13-1-3 Abstract nominalization with 'an'

dagan run dinagan scurry

dali haste dinalian emergency

gikan origin ginikanan ancestor

hangyo ask hinangyan discount

sati know kasinatian experience

tago hide tinagoan secret

sugat greet sinugatan souvenir

sugod begin sinugdan beginning

sulat write sinulatan writing

tuo believe tinuohan belief





13-1-4 Others

13-2 pagka-, nagka-, magka

It's nominalized first by 'ka' and next become verb by 'nag'.

By these process the meaning change more narrow.





13-3 pang-, nang-,mang

Sometimes if the first letter of word stem is 'k' or 's', the pag+'k/s' change to 'pang'.

katawa laugh pagkatawa ⇒ pangatawa laughing

kawat theft nagkawat ⇒ nangawat thieved

kuha get nagkakuha ⇒ nanguha acquire





13-4 pakig-, nakig-, makig-, nagpakig-, magpakig wish to be …, going to do …, start to ...

higala friend nagpakighigala wish to be a friend of

away quarrel nakigaway try to fight with

kita meet Ayaw pagkigkita niya. Don't try to meet him.

Makigkita ko nimo. I'd like to meet you,

13-5 tig- The one who do …

alagad service tig-alagad host, care taker

dayeg praise tigdayeg admirer

patik print tigpatik printer





13-6 ting- Season of …, time of …

bulak flower tingpamulak spring

ulan rain ting-ulan rainy season

ani harvest ting-ani harvest time





13-7 hi-, ika-, ha-





13-8 Example of affix

sulti Ang sulti sa … the story by …

misulti Misulti ba siya sa tinuod? Did he tell the truth?

mosulti Wala siya mosulti. He didn't tell.

nagasulti H

Nagasulti siya sa maestro. e is talking with his teacher.

magsulti Will

Magsulti ka ba sa maestro? you tell to our teacher?

nakasulti Nakasulti ko niya. I have spoken to him.

makasulti Makasulti ko karon ug bisaya. I can speak Visaya now.

sultihon Soltihon ko ang tinuod sa pulis. I will tell the truth to the police.

sultihan Sultihan siya nako. I told him.

nasulti Nasulti ang tinuod niya sa pulis.

The truth was told by him to the police.

masulti future tense

gisulti Wala tinuod ang imong gisulti What you told was not true.

gisultihan what was told

isulti Future tense

pagsulti Ayaw pagsulti. Don't speak.

sinultihan Pila ang sinultihan sa Pilipinas?

How many languages in the Philippins.

pasulti Nagpasulti siya nako. He let me tell.

Gipasulti ko niya. He let me tell.

kasulti Kinsa imong kasulti? Whom are you speaking to?

Ang kasulti sa akong mama mao ang akong maister.

The one whom my mother is talking to is my teacher.

Unsa imong ikasulti sa … What can you say about …

kasultian Kasultian ka ba nako sa akong problema?

Could you talk with me about my problem?

sultianay Nagsultianay ang akong ig-agaw ug ang akong Mama.

My cousin and my mother is talking together.





14 Appendices

14-1 A verb can be a subject?

Putting 'ang' in front of verb makes subject as well.

It's like similar to a relative pronoun.

Unsay imong gipalit. What have you bought?

Kinsa ang nagpalit ug kapayas? Who bought the papaya?

Ang nagpalit miuban pagsinggit. The person who was buying shout together.

Ang gipalit niya daotan. His bought one was rotten.





14-2 Using 'dili' makes fertile expression

Nagipon sila bisan dili kasal. They are living together without marriage.

Kinahanglan kang mokaon ug utanon dili lang kay karne.

You need to eat vegetable not only meat.

Dili lang kay isda anaa sa tubig. Not only fish are living in water.

Ang kadaghanan, kon dili man tanan, Almost, if not all,

Dili out of choice kon dili out of necessity.

Not from out of choice but from out of necessity





14-3 ug 'ug' is used same as 'and' in English but there is another 'ug' or 'og'.





14-3-1 A postpositional particle to show the object of action or to specify the action.

(it can be shown sometimes as 'g or simply g is attached to the end of the former word)

Nagbuhat siya ug daob. He made a bonfire.

Sa dili pa nako sugdan, tagai ko ug higayon, sa pagpangayo ug katahoran.

Before we start, give me the chance to ask a greeting.

sakay ug ayroplano: ride in an airplane basa ug libro: read a book

padad-an ug postcard: send a postcard dakop ug isda: catch a fish

pangita ug sth : look for sth hatag ug sth : give sth

himo ug sth : do sth butang ug sth : place sth





14-3-2 Similar usage as ligature

Daghan ako ug igsoon nga dalaga. I have plenty of sisters.

Gikapoy ko ug dula. I was tired to play.

Taas ka ug garbo. You have a high pride.

Gamay siya ug hawak. She has a slim waist.

14-4 sa 'sa' also similar usage as a postpositional particle

to indicate a subject/object of verb (action)

Padayon kamo sa inyong buhat. Continue your work.

paggukod sa baboy chase a pig

trabaho uban sa singot work in a sweat

Naulahi ko sa biyahe. I was late for the trip.

Nakabalita ka sa tulis nga nahitabo? Do you know the happening of robbery.

He

Naulaw siya sa iyang hugaw nga sapot. was ashamed of his dirty clothes.

Ayaw pagundang sa trabaho. Don't quit your job.

Miabaga ako sa tanang gastohan. I have shouldered all expenses.

Wala ko makauyon sa imong plano. I can't agree with you plan.

Tungang gabii sa dihang ang sakyanan napuli sa kalabasa.

It was at midnight when the carriage changed to a squash.

to indicate an area, to focus a part

usa sa mga kauban one of the group

Molakaw ta sayo sa buntag ugma. Let's go early tomorrow morning.

Naagian nako ang kalisud sa kinabuhi. I have experienced the difficulty of the life.

Itom kaayo ang sulod sa imong tiyan. He is black-hearted.

Pataas sa tuhod paa. The upper of knee is thigh.





to indicate location, place or time

Niagi ko sa gamay karsada. I have passed through a narrow street.

Let's

Moadto ta sa sine sa umaabot Dominggo. go to cinema coming Sunday.

Moadto ko sa Sugbo ugma sa buntag. I will go to Cebu tomorrow morning.

to make adverb

sa atubangan in the front sa ibabaw above

sa dili pa before sa ilalum underneath

sa gawas in the outside sa kanunay always

sa palibot around

giguyod sa atong iro pulled by our dog

Siya ang akusado sa pagpangawat. He is a thief suspect.

Tudlo-i nang mga bata sa katarung. Teach those children the reason.

Hatagi kami ug tugot sa pagtugpa. Give us landing permission.





14-5 Supplementary examples of ligature

Siya akong gisuntok. I struck him.

It can be expressed as

Ako siyang gisuntok.

（Siya + ako) nga gisuntok. 　We don't mind the sequence inside of （　）.

In this sentence 'ako' is possessive case.

So, how about in case of "He struck me."

Ako iyang gisuntok. or Iya akong gisuntok.

In this sentence 'ako' is nominative case.

Ako gisuntok niya. also OK.

Additionally more samples for second person.

Ikaw akong gisuntok. I struck you.

Ako kang gisuntok. I struck you.

Imo akong gisuntok. You struck me.

Ako imong gisuntok. You struck me.





14-6 Suffix '-a'

a. Progressive form of noun? …with 'karon'

Difference between 'karong gabiona' and 'karong gabii'

If not yet night now, you should use 'gabii' and if already night, use gabiona.

Alimuot kaayo karong gabiona. It's muggy tonight.

They say that the typhoon will land tonight.

Magtugpa ang bagyo karong gabii kuno.

There are some other nouns which denote progressive by putting '-a'.

Atong humanon ang trabaho karong buntaga.

Let's finish the work in this morning.

Naay trafic accident karong buntag. There was a traffic accident this morning.

(now already afternoon)

buntag buntaga gabii gabhiona

hapon hapona adlaw adlawa

semana semanaha bulan bulana

tuig tuiga





b. Put to personal pronoun

akoa mine

imoha yours

iyaha his/hers

atoa ours

inyaha yours

ilaha theirs

c. Put to noun feeling of before one's eyes

aning dalana

dihang dapita

anang panahuna

tences are very popular

suffix 'an' it become

iage changed to a squash.

1-1 時 1-2 一日 1-1 Time

karon 今 buntag 朝 karon

karong adlawa 今日 udto 真昼 karong adlawa

karong buntag 今朝 ugma sa hapon 明日午後 karong buntag

karong gabii 今夜 hapon 午後 karong gabii

ugma 明日 gabii 夜 ugma

gahapon 昨日 kagabii 昨夜 gahapon

sunod adlaw 明後日 kaadlawon 夜明け前 sunod adlaw

miaging adlaw 一昨日 tungang gabii 真夜中 miaging adlaw

kada adlaw 毎日 oras 時間 kada adlaw

semana 週 minuto 分 semana

bulan 月 ala una 1時 bulan

tuig 年 alas dos medya 2時半 tuig

takna 時 alas tres dyes 3:10 takna

時間は英語かスペイン語が普通です。 Usually we use English or S

Unsay oras na? 何時になった？ Unsay oras na?

Alas dos kuwarenta. 2時40分 Alas dos kuwarenta.

Unsa bay oras karon? 今何時ですか？ Unsa bay oras karon

Mga nine thirty. 9時半頃。 Mga nine thirty.





1-3 月(スペイン語） 1-4 曜日（スペイン語） 1-3 Month (Spanish)

Enero １月 Lunes 月曜日 Enero

Pebrero ２月 Martes 火曜日 Pebrero

Marso ３月 Myerkoles 水曜日 Marso

Abril ４月 Huebes 木曜日 Abril

Mayo ５月 Byernes 金曜日 Mayo

Hunyo ６月 Sabado 土曜日 Hunyo

Hulyo ７月 Dominggo 日曜日 Hulyo

Agusto ８月 karong semana 今週 Agusto

Septembre ９月 sunod semana 来週 Septembre

Oktobre １０月 miaging semana 先週 Oktobre

Nobyembre １１月 kada semana 毎週 Nobyembre

Disyembre １２月 Disyembre





1-5 数　時間やお金はスペイン語が普通です 1-5 Number Usually they use S

ビサヤ (西） 序数 Visaya

usa ono 1 una 最初の Usa

duha dos 2 ika-duha 2番目の duha

tolo tres 3 ika-tulo 3番目の tolo

upat kuatro 4 ika-upat 4番目の upat

lima sinko 5 ika-lima 5番目の lima

unom sais 6 ika-unom 6番目の unom

pito sete 7 ika-pito 7番目の pito

walo otso 8 ika-walo 8番目の walo

siyam nuebe 9 ika-siyam 9番目の siyam

napulo dyes 10 ika-napolo 10番目の napulo

Ako una. Sunod ikaw. 僕が最初、次は君。 Ako una. Sunod ikaw

Usa pa palihug! もうひとつ,お願い。 Usa pa palihug!





10以上はスペイン語か、英語が普通です。 Spanish is usually used in count m

napulo'g usa unse 11 katuloan trenta 30 napulo'g usa

napulo'g duha dose 12 kap-atan kwarenta 40 napulo'g duha

napulo'g tulo trese 13 kalim-an singkwenta 50 napulo'g tulo

napulo'g upat katorse 14 kan-uman saysenta 60 napulo'g upat

napulo'g lima kinse 15 kapituan syetenta 70 napulo'g lima

napulo'g unom desesais 16 kawalohan otsenta 80 napulo'g unom

napulo'g pito desesete 17 kasiyaman nobenta 90 napulo'g pito

napulo'g walo deseotso 18 gatus sento 100 napulo'g walo

napulo'g siyam desenuibe 19 libo mil ### napulo'g siyam

kaluhaan bayente 20 katuloan ug usa trenta y uno 31 kaluhaan





1-6 色 kulor kulay 方向 direksyon 1-6 Color

puti 白 tuo 右 puti

pula 赤 wala 左 pula

dalag 黄 diretso まっすぐ dalag

berde 緑 atubang 前 berde

asul 青 likod/luyo 後ろ asul

itom 黒 tupad 横 itom

kulay nga rose バラ色 sidlakan 東 kulay nga rosas





1-7 家族 pamilia 1-7 Family

ginikanan 両親 bana 夫 ginikanan

amahan, tatay 父 asawa 妻 amahan, tatay

inahan, nanay 母 anak 子供 inahan, nanay

lolo 祖父 anak nga babae 娘 lolo

lola 祖母 anak nga lalaki 息子 lola

apo 孫 tiyo 叔父 apo

igsoon 兄弟姉妹 tiya 叔母 igsoon

igsoong babae 姉妹 pag-umangkon 甥・姪 igsoong babae

igsoong lalaki 兄弟 ig-agaw いとこ igsoong lalaki





1-8 身体に関係する名詞 1-8 Body

ulo 頭 nawong 顔 dunggan 耳 ulo

utok 脳 mata 眼 ilong 鼻 utok

buhok 髪 pilok まつげ baba 口 buhok

aping 頬 kilay 眉毛 ngabil 唇 aping

tutunlan 喉 bungot 髭 ngipon 歯 tutunlan

liog 首 siko 肘 ilok 脇の下 liog

likod 背中 bukton 腕 dughan 胸 likod

abaga 肩 tudlo 指 tutoy 乳房 abaga

lubot 尻 agtang 額 tikud かかと lubot

paa 腿 tuhod 膝 tiyan 腹 paa

kamot 手 kuko 爪 tiil 足 kamot

bukog 骨 dugo 血 baga 肺 bukog

ugat 血管 panit 皮膚 kasingkasing心臓 ugat

lawas 身体 unud 肉 atay 肝臓 lawas

dila 舌 hawak 腰 dila





1-9 自然に関する名詞 1-9 Nature

langit 天・空 dagat 海 isda 魚 langit

adlaw 日 bukid 山 tubig 水 adlaw

月

bulan(buwan) suba 川 hangin 空気 bulan(buwan)

bituon 星 langgam 鳥 balod 波 bituon

panganod 雲 mananap 動物 sagbotan 草地 panganod

ulan(uwan) 雤 kahoy 木 sagbot 草 ulan(uwan)

hangin 風 kalasangan 森 花

bulak(buwak) hangin





2-1 物の状態の形容詞 2-1 Adjectives for appearance

lapad 広い dagko 大きい ubos 低い lapad

hagip-ot せまい dako 大きい dali 速い hagip-ot

mabaw 浅い gagmay 小さい kusog 激しい mabaw

lawom 深い gamay 小さい hinay 弱い lawom

bug-at 重い daghan たくさん baga 厚い bug-at

gaan 軽い diyot 尐し bugnaw 冷たい ga-an

bag-o 新しい dyutay 尐ない init 熱い bag-o

daan 古い taas 高い humok 柔かい daan

laya 枯れた mubo 短い gahi 硬い laya

basa 濡れた hayag 明るい lab-as 新鮮な basa

mamala 乾いた ngit-ngit 暗い daut 腐った mamala





2-2 生活の形容詞 2-2 Adjective for feeling

baho 臭い init 暑い puno 一杯の baho

humut 香り良い tugnaw 寒い busog 一杯の humut

hugaw 汚い kusog 激しい sulundon 理想の hugaw

linis, limpyo 清潔な sakit 痚い tukma 正しい linis/ limpyo

hilum 静かな pait 苦い samokan 煩い hilum

banha うるさい tam-is 甘い barato 安い banha

maayo 良い lami おいしい mahal 高い maayo

malinawon 平和な masayon 容易な malipayon 幸せな malinawon

nindot 美しい lisud 難しい gilok くすぐったい nindot





2-3 性格、身体 2-3 Character

alam 賢い batan-on 若い dato 金持ちの alam

anad 慣れた tigulang 老いた pobre 貧乏な anad

buotan 親切な niwang やせた kugihan 勤勉な buotan

dautan 悪い lagwis やせた tapulan 怠け者の dautan

bililhon 大切な tambok 太った ulaw 内気な bililhon

sayo 早い baskog 丈夫な maisug 勇敢な sayo

guwapa 美人 matahum 可愛い laksot 醜い guwapa

guwapo 美男 guwapo





2-4 家とそのまわり 2-4 Surrounding

balay 家 pultahan 戸 lawak-higdaanan 寝审 balay

atup 屋根 bintana 窓 katre ベッド atup

taas 二階 （高床の場合、地上から1.5mくらいですが） taas

bongbong 壁 salog 床 kosina 台所 bongbong

kisame 天井 hawanan, sala 层間 lawak 部屋 kisame

opisina 会社 trabaho 仕事 tabuan 市場 opisina

sweldo 給料 telepuno 電話 munisipal 町 sweldo

mananambal医者 tindahan 店 dakbayan 市 mananambal

pulis 警察 botika 薬屋 pulis





3. 動詞になる語幹 接辞をつけて使います。 3. Stems for verbs

3-1 一日 3-1 A day

subang 昇る Misubang ang adlaw alas sais. 朝６時に日が昇った subang

bangon 起きる Mibangon ko sa katre. 僕はベッドから起き上がった。 bangon

huy-ab 欠伸する Nanghuy-ab ko. 欠伸をした。 huy-ab

tindog 立つ Mitindog siｌa. 彼等は立ち上がった。 tindog

lingkod 座る 彼女は鏡の前に座った。

Milingkod siya atubang sa samin. lingkod

sul-ob 着る Nisul-ob ko ug sinina. 服を着た sul-ob

abli 開ける Akong gi-ablihan ang portahan. 戸を開けた。 abli

sira 閉じる Nasira nako ang bintana. 窓を閉じた。 sira

piyong 目を閉じる Piyonga imong mga mata. 眼を閉じてください。 piyong

luto 料理する Nagluto si Nanay ug pamahaw. 母は朝食を料理した。 luto

andam 用意する Nag-andam ko sa lamesa. テーブルを用意した andam

kaon 食べる Mangaon ta. さあ、食べましょう。 kaon

hugas 洗う Gihugasan ang mga plato. 食器を洗った。 hugas

laba 洗濯する Naglaba ko ug senina para sa pamilia nako. laba

私は家族の衣服を洗濯した。

inom 飲む Niinom ko ug gatas. ミルクを飲んだ。 inom

adto 行く Miadto ko sa opisina. 事務所に行った adto

sakay 乗る Nisakay mi sa jeepney. 私たちはｼﾞｰﾌﾟﾆｰに乗った。 sakay

abot 着く Wala pa sila moabot. 皆まだ着いていなかった。 abot

dagan 走る Nidagan si Ana. アナは走ってきた。 dagan

lakaw 歩く Milakaw si Doy padulong sa opisina. lakaw

ドイはオフィスの方に歩いた。

trabaho 働く Motrabaho ko gikan alas otso hangtod sa alas singko. trabaho

私は8時から5時まで働く。

sugod 始める 今から仕事をはじめます。

Mosugod na ko karon ug trabaho. sugod

human 終わる Humana ang akong trabaho. 僕の仕事は終わった。 human

abang 雇う Pila ang abang sa balay? その家の家賃はいくらですか。 abang

hangyo 頼む Mihangyo ko nga ugma nalang ko mobayad.

支払いを明日にするよう頼んだ。 hangyo

tabang 助ける Nagkinahanglan ko sa imong tabang.

君の助けが必要です。 tabang

saad 約束する Dili ko mosaad nimo sa ~ ～については約束できません。 saad

labay 捨てる Ayaw ilabay dinhi ang basura. ここにゴミを捨てるな。 labay

saka 登る Misaka siya sa dakong kahoy. 彼は大きな木に登った。 saka

salop 日が沈む Misalop ang adlaw. 日が沈んだ。 salop

uli 帰る Mouli nako alas sete. 7時に家に帰ります。 uli

taas あがる Ang mga presyo sa mga palitonon nakataas kaayo. taas

物の値段がとても上がった。

naog 降りる Nanaog dayon sa kahoy siya. すぐに彼は木を降りた。 naog

pasiga 点ける Pasigaa ang suga. 明かりをつけて。 pasiga

hubo 脱ぐ Gihuboan nako ang akong anak.子供の服を脱がした。 hubo

higda 横になる 私

Gipahigda nako ang akong anak. は子供を寝かした。 higda

duka 眠くなる Giduka na ko. Katulogon na ko. もう眠い。 duka

tulog 寝る Matulog na ko. もう眠る。 tulog

palung 消す Palungon na nako ang suga. もう電気を消しますよ。 palung





3-2 感情 3-2 Emotion

suko 怒る Nasuko siya nako. 彼私を怒ってる。 suko

limot 忘れる Nakalimot ako ug palit ug tubig. 水を買うのを忘れたよ。 limot

lipay 楽しむ Gikalipayan mo ba kanang mga dautang hunahuna? lipay

そんなひどい考えで何がいいの？

guol 哀しむ Naguol siya sa pagkamatay sa iyang anak. guol

彼女は子供を亡くして哀しんでいる。

sabut 知る Nakasabut ka? わかりましたか？ sabut

unta 望む Maayo unta nga may dugang pang kwarta ako. unta

もっとお金があったらいいなあ。

lipay 喜ぶ Malipay ko kung ~ だったら嬉しい。 lipay

subo 悲しむ Ikasubo nako ang imong pagbiya. subo

あなたが行ってしまったら、つらいわ。

hadlok 怖がる Nahadlok siya sa halas. 彼女は蛇を怖がった。 hadlok

selos ねたむ Magsilos ko kung ~. ~が妬ましい。 selos

ulaw 恥かしがる Naulaw ko. (Nauwaw ko) 恥かしいわ。 ulaw

pasaylo 許す Pasayloa ko. 許して！ pasaylo

too 信ずる Nitoo ko nimo. 信じてるわ。 too

higugma 愛する Nahigugma ko nimo. 愛してます。 higugma

dili gusto 嫌う Dili ko gusto mawala ka. あなたを失いたくない。 dili gusto

toon 学ぶ Nagtoon siya ug bisaya. 彼女はビサヤを学んでいる。 toon

katawa 笑う Ngano nagkatawa ka? 何でお前笑うんだよ？ katawa

Ngano nangatawa mo? どうして君達笑ってるの？

sulti 話す Palihug hinayhinaya ug sulti para makasabot ko. sulti

私にわかるようもっとゆっくり話してください。

hilak 泣く Pahiloma ang bata ug hilak. hilak

子供の泣いているのを静かにさせて！

tabi 言う Nagtabi mi sa akong mga ginikanan bahin sa among kasal. tabi

両親に私達の結婚のことを話しました。

bakak 嘘つく Dili ko ganahan ug bakak pero gibakakan ko nimo. bakak

私は嘘は嫌いだ、だげどお前は嘘をついた。

kanta 歌う Siya mikanta ug hapones. 彼女は日本の歌を歌った。 kanta

tubag 答える Mitubag siya. 彼は答えた。 tubag

singgit 叫ぶ Ngano kaha nga naninggit man sila? singgit

いったい、どうして彼らは叫んでいるんだ？

limbong だます Imo kong gilimbongan sa imong gibaligya nako nga perlas limbong

nga itom. 君の売った黒真珠にはだまされたよ。

pamati 聞く Namati ko ug kanta sa langgam sa kalasangan. pamati

森で鳥の歌を聴いた。

tan-aw 見る Tan-aw sa tin-aw nga tubig. 水のきれいなのをごらん。 tan-aw

tago 隠す Tago-tago ta. Tago sa layo. tago

かくれんぼしよう。　遠くに隠れろ！

tiaw ふざける Ayaw pagtiaw. 冗談はやめて。 tiaw

pangadye 祈る Alas otso magsugod ang pangadye. pangadye

8時にお祈りが始まります。

usig 吼える Kusog kaayo ang usig sa iro kagabii. usig

夕べの犬の吠え声はひどかった。

pangita 探す Gipangita nato ang bata gahapon. pangita

昨日、私たちは子供を探した。

padala 送る Nagpadala ko ug sulat nila ni Mama ug Papa. padala

パパとママに手紙を送りました。

palit 買う Mopalit ko ug utanon sa merkado. palit

市場で野菜を買います。

baligya 売る Iyang ibaligya ang bibingka sa taboan. baligya

彼は市場でビビンカを売るのです。

patay 死ぬ Patay na akong higala. 私の友達が死んだ。 patay

dakop 捕まえる Nadakpan na ang kawatan. 泤棒が捕まった。 dakop

sunod 従う Misunod siya kanako. 彼は私に従った。 sunod

saba 煩わす Ayaw pagsaba kay natulog ang bata. saba

赤ちゃんが寝てるからうるさくしないで。

hulat 待つ Dili ko kahulat nimo. 待ってられないよ。 hulat

kulata 殴る Ayaw ko kulataha. ぶたないで！ kulata

gakos 抱く Gaksa ko ug hugot. かたく抱きしめて！ gakos

halok キスする Haloki ko ug hinay. やさしくキスして！ halok

atiman 世話する Atimana ang bata. 子供を見てて！ atiman

pugos 強いる Gipugos ko nimo pagbuhat. お前がさせたんじゃないか。 pugos

hatag 与える Ihatag nako ang tanan sa akong bata. hatag

私は自分の子供に全部やる。

tudlo 教える Ako ang nagtudlo niya sa tanan.私が全部彼に教えたんだ。 tudlo

paabot 待つ、迎える Paabota ko, padulong nako. 待ってて、今行くから。 paabot

sala 罪を犯す Kon nakasala ka pagkompesal. 罪を犯したら懺悔しなさい。 sala

dula 遊ぶ Midula siya ug golf. 彼はゴルフをした。 dula

sayaw 踊る Manayaw kita. / Mosayaw kita. 踊りましょう。 sayaw

hulog 落ちる Nahulog ang tawo. 人が落ちた。 hulog

himo 行う Mahimo ka ba ~ ～できますか？しますか？ himo

dali 急ぐ Dali tan-awa. はやく見て！ dali

biya 離れる Dili ko kabiya nimo. お前を捨てないよ。 biya

baliko 曲がる Balikoa ang lansang. 釘を曲げて。 baliko

batok 反対する Ayaw pakigbatok sa gobyerno. お上に逆らうなよ。 batok

uyon 賛成する Naka-uyon ka ba? 賛成しますか？ uyon

puyo 住む、层る Pagpuyo, ayaw paglakaw. ここにいて、行かないで。 puyo

sagol 混じる Ayaw isagol. 混ぜるな。 sagol

punit 拾う Punita ang basura. ゴミを拾え。 punit

buak 壊す Ilabay ang buak nga baso. 壊れたコップを捨てて。 buak

paak 挟む Gipaak siya sa among iro.彼女は、私たちの犬に噛まれた。 paak

samad 切る Dako ang samad. 怪我は大きい。 samad

basag 割る Nabasag ang plato. 皿が割れた。 basag

hulog 落とす Ihulog, akong saw-on. 落として、捕るから。 hulog

putus 包む Iputus, akong dad-on. 包んで、持ってくから。 putus

butang 置く Ibutang sa lamesa. テーブルに置いて。 butang

sunog 燃やす Dako kaayo ang sunog. 火はとても強い。 sunog

tigum 集める Tiguma ang tanang papel. 書類全部集めてください。 tigum

bantay 見張る Bantaye ang balay. 家を見張ってください。 bantay

kuha 得る Kuhaa ang mga bata sa eskwelahan. kuha

子供たちを学校から連れてきてください。

pildi 貟ける Pildi siya sa dula karon. 彼今日試合に貟けたよ。 pildi

daug 勝つ Makadaog gayod tingali ta sa bangga. daug

多分ぜったい僕ら試合に勝つよ。

singot 汗かく Basa kaayo ang bata sa singot. singot

子供がびっしょり汗かいている。 papas

papas 消す Napapas ang tanan. みんな消えた。 lupad

lupad 飛ぶ Hinay molupad ang gamay nga langgam.

小さな鳥はゆっくり飛ぶ。 kawat

kawat 盗む Daghan ang mga butang nga nakawat.

たくさんの物が盗まれました。 ampo

ampo 祈る Gihatagan tika ug 100 pesos, iampo ko sa kaayo. layas

100ﾍﾟｿやるから俺のために祈ってくれ。

layas 逃げる Nanglayas ang langgam paingon sa kasadpan. saulog

鳥は西の方に逃げていった。

saulog 祝う ケ

Magsaulog kita sa adlaw ni Kate. ートの誕生日を祝おう。 undang

undang 止まる Undang na sa imong bisyo. 悪いことはやめなさい。 buhat

buhat 造る Buhaton nako ang akong bulohaton.

やるべきことはやります。 4-1

4-1 指示代名詞、場所の形容詞/副詞 Demonstrative pronoun, ad

kini これ dinhi ここの kini

kani これ diri ここの kani

kana それ diha そこの kana

kadto あれ didto あそこの kadto

layo 遠くの atubangan 前の layo

duol 近くの tupad 横の duol

luyo 後ろの kilid 横の luyo





Pila ba kini? これいくら？ Pila ba kini?

Kana? 40 pesos lang. それ？　たった４０ペソ。 Kana? 40 pesos lang

Mahal.　Kadtong kamates? 高い。　あっちのトマトは？ Mahal. Kadtong kam

Layo pa sa imong balay? まだ君んちは遠いの？ Layo pa sa imong ba

Hapit na, duol sa anang simbahan. すぐだよ。　あの教会のそば。 Hapit na, duol sa ana





dinhi, diri ここで、 この側に dinhi, diri

私の弟はここで遊んでいる。

Nagdula ang akong igsoong lalaki dinhi. Nagdula ang akong i

sulod 中で、内側に sulod

Nagdula ang mga bata sa sulod. 子供たちは中で遊んでいます。 Nagdula ang mga ba

Nakita niya ang prinsesa sulod sa gamay nga balay. Nakita niya ang prins

彼は小さな家の中に王女を見た。

gula, gawas 外で、 戸外に gula, gawas

Misayaw ang mga babaye sa gawas. 娘たちが、外で踊っている。 Misayaw ang mga ba

gawas …の他には gawas

Walay bisan kinsa ang miabot, gawas ni Mary. Walay bisan kinsa an

Walay laing miabot, gawas ni Mary. メアリの他、誰もこなかった。 Walay laing miabot, g

Matag tawo nga mitambong sa salo-salo misayaw, gawas nako. Matag tawo nga mita

そのパーティの参加者は私以外は皆踊った。

Ang gabii hilum kaayo, gawas sa paghot sa mga iro. Ang gabii hilum kaay

その夜はとても静かで犬の鳴き声が聞こえるだけだった。

atubangan ～の前で atubangan

Si Lita miawit atubangan sa mga tawo. リタは皆の前で歌った。 Si Lita miawit atuban

彼

Naglingkod siya sa atubangan ni Maria. はマリアの前に座っていた。 Naglingkod siya sa a

gikan sa gikan sa

Kami gikan sa Baguio City. 私達はバギオ市から来ました。 Kami gikan sa Bagui

4-3

4-3 時間に関する副詞 Adverb for time

pa まだ pa

Wala pa ko makakita niya. まだ彼女に会ったことはありません。 Wala pa ko makakita

Wala pa ako makaadto sa Manila. まだマニラに行ったことがありません。 Wala pa ako makaad

Kanus-a ka pa nasakit? いつから痚みますか？ Kanus-a ka pa nasak





na 既に もう na

Nakabasa na ako sa estorya. 私はその本を既に読んだ。 Nakabasa na ako sa

Nakalakaw na siya para sa Sugbo. 彼はもうセブに行きました。 Nakalakaw na siya p

hinay ゆっくりと hinay

Hinay siyang naglakaw. 彼女はゆっくり歩いた。 Hinay siyang naglaka

paspas 急いで、早く paspas

Paspas siyang nagdagan. 彼は急いで走った。 Paspas siyang nagda

kalit 急に、突然　 kalit

Kalit siyang mitindog. 彼は突然立ち上がった。 Kalit siyang mitindog

Siya mitindog pagkalit. Siya mitindog pagkal

dayon すぐに dayon

karon dayon 今すぐに karon dayon

sa wala pa ～する前に( 過去・現在) sa wala pa

Mikaon siya sa wala pa molakaw. 彼は立つ前に食事した。 Mikaon siya sa wala

sa dili pa ～する前に( 未来) sa dili pa

Hugasi imong mga kamot sa dili pa mokaon. Hugasi imong mga k

食べる前に手を洗いなさい。

hangtud sa 前に hangtud sa

kanhi 前の( 形容詞として使う場合) kanhi

Ang among kanhi Presidente usa ka sundalo.前の大統領は軍人です。 Ang among kanhi Pr

kaniadto 以前は kaniadto

Kaniadto, ang mga bato maoy gigamit sa mga Filipinos sa pagpatay ug Kaniadto, ang mga b

mga mananap. 昔はフィリピン人は動物を殺すのに石を使いました。 mananap.

unya 後で unya

Moadto ta sa sine unya. 後で映画に行こう。 Moadto ta sa sine un

human あとで、～してから human

Mangatulog kita human mokaon. 食べてから寝ましょう。 Mangatulog kita hum

taudtaod しばらくして taudtaod

Taudtaud nawala ang mga ilaga. しばらくして、ネズミが层なくなった。 Taudtaud nawala an

sunod 次回に sunod

Hangtod sa sunod natong panagkita. 次回お会いする時まで。 Hangtod sa sunod na

kada 　～毎に　 kada

Kada dominggo mosimba ako. 私は日曜毎に教会に行く。 Kada dominggo mos

Kada gabii, bation siya'g kapoy. 毎晩、彼女は疲れを感じる。 Kada gabii, bation siy

kanunay いつも、しょっちゅう kanunay

Kanunay nagtuon si Peter. ピーターはいつも勉強している。 Kanunay nagtuon si

talagsaon, tagsa ra たまに、時〄 talagsaon, tagsa ra

Talagsaon modula si Mary. マリアはたまに遊ぶ。 Talagsaon ra modula

sa dihang ～時に sa dihang

僕等が来た時には、彼女は泣いていた。

Nakahilak na siya sa dihang miabot kami. Nakahilak siya sa dih

samtang ～している間、～時に samtang

彼が話している間、私もまた聞いていた。

Samtang nagsulti siya ako usab naminaw. Samtang nagsulti siy

ベイビが遊んでいる間私は寝ます。

Samtang nagdula si Baby, ako matulog. Samtang nagdula si

kadiyut ちょっと、しばし、 kadiyut

Marika diri kadiyut. ちょっとここに来なさい。 Marika diri kadiyut.

sa katapusan最後に、ついに sa katapusan

とうとう彼は試験に通った。

Sa katapusan, nakapasar siya sa exam. Sa katapusan, nakap

Sa katapusan, gihatag ang among gihangyo. Sa katapusan, gihata

最後に我〄の要求は受け入れられた。

Sa katapusan, panalanginan ka sa Dios. Sa katapusan, panal

最後になりましたが、神があなたを祝福されますように。

4-5

4-5 その他の形容詞、副詞、前置詞 Other adverbs /preposition

gayod, gyud, god, jud 本当に gayod, gyud, god

alang sa　　～のために alang sa

Naghatag sila ug salu-salo alang sa akong amiga. Naghatag sila ug sal

彼らは私の友人のためにパーティをしました。　　　　　　　　　　　　　　　　

sa 　　は非常に色〄の用途に使われます。 sa shows direction/locatio

日本語の　…へ　…に　…で

Miadto siya sa Sugbo gahapon. 彼は昨日セブへいきました。 Miadto siya sa Sugbo

Ang mga bulak gibutang ni Mary sa lamesa. メアリはテーブルの上に花を置いた。 Ang mga bulak gibut

Milukso ang iro sa suba. その犬は川に飛び込んだ。 Milukso ang iro sa su

Gilabay nako ang basura sa basurahan. 私はゴミをゴミ缶にあけた。 Gilabay nako ang ba

Ang libro sa lingkoranan bag-o. 椅子の上の本は新しい。 Ang libro sa lingkora

Unya na kini tan-awa sa balay ninyo. あとで君たちの家で、これを見なさい。 Unya na kini tan-awa

Moawit siya sa among programa. 彼女は我〄のプログラムで歌います。 Moawit siya sa amon

Sa akong nabasa, nahibaloan ko nga adunay laing bagyong umaabot. Sa akong nabasa, na

もう一つ台風が来ることを私は読んで知った。

（ lain = 別の 　　bagyo=台風　umaabot = 来る )

lang ただ、　…だけで lang

Pauli na lang kamo. 君たちだけで帰りなさい。 Pauli na lang kamo.

hapit 殆ど hapit

Hapit tanang mga dahon berde. 殆どの葉っぱは、緑です。 Hapit tanang mga da

tinuod/ husto 確かに、　本当に tinuod/ husto

Tinuod kana. Tinuod 'na. Husto kana. Husto 'na. その通り。 Tinuod kana. Tinuod

Tinuod, siya buotan. 全くね、彼はいい人だね。 Tinuod, siya buotan.

Siya tinuod nga amigo. 彼は本当の友人だ。 Siya tinuod nga amig

本当です、彼はもう二度と帰ってきません。

Husto na, dili na siya mobalik pag-usab. Husto na, dili na siya

pag-usab 再び

Tinuod bitaw, moadto kami sa Manila. 確かに僕等はマニラに行きます。 Tinuod bitaw, moadto

Tinuod, si G.Reyes usa ka buotang tawo. 本当にレイエスさんは良い人です。 Tinuod, si G.Reyes u

G. =Ginuong Gng. =Ginang

matang ある種の matang

Unsay matang sa imong pagkatawo. お前って奴は、何てゆう奴だ。 Unsay matang sa im

bisag ...でも bisag

Mahimo bisag kinsa. 誰だっていいよ Mahimo bisag kinsa.

Mahimo bisag unsa 何だっていいよ。 Mahimo bisag unsa

sama …のような 動詞にもなります。 sama

Karon ang tawo nahisama na kanato ug nahibalo na siya unsay maayo ug unsay Karon ang tawo nahi

daotan. 今や人間は、私達と同じになり、何が善で何が悪かを知った。 daotan.

4-6

4-6 比較級 Comparative degree

もっとの意味では mas が使われたり、形容詞や副詞を繰り返したりして表します。 For the meaning of 'more',

Palihug pagdagan hinay-hinay. もっとゆっくり走ってください。 Palihug pagdagan hi

Mas baga ang iyang nawong. あいつの面の方がもっと厚い。 Mas baga ang iyang

mas　～　kay sa ～よりもっと mas ～ kay sa

Mas puti ang imong kamot kay sa papel. 君の手は紙より白い。 Mas puti ang imong k

5-1

5-1 接続詞 Conjunction

apan でも　peroに同じ apan

僕は君を待っていたのに、こなかったね。

Naghulat ko nimo apan wala ka moabot. Naghulat ko nimo ap

Si Al antigohan, apan wala siya makatubag niining pangutana. Si Al antigohan, apan

アルは賢いけどこの問題は答えられなかった。

aron そうすれば aron

Ayaw pagsaba aron ako makatulog. 煩くしないでくれ、そうすれば眠れる。 Ayaw pagsaba aron

Kaon aron dili ka gutmon. 食べなさい、そうすれば腹がへらない。 Kaon aron dili ka gut

（食べなさい、お腹すいてるでしょう)

basin tinuod 多分本当 basin tinuod

Basin tinuod nga magminyo siya sunod tuig. Basin tinuod nga ma

来年彼女が結婚するというのは多分本当です。

bisan にも関わらず bisan

Nakuha niya ang unang lugar, bisan wala siya magtuon ug maayo. Nakuha niya ang una

彼はそんなに勉強しなかったが、一番になった。

Sayo kami bisan ug Sabado karon 今日は土曜日だけど僕らは早い。 Sayo kami bisan ug S

busa, gumikan niini 従って、そのため、それで busa, gumikan niini

Dili siya buotan busa wala ko makagusto niya. Dili siya buotan busa

あの人はいい人じゃないから嫌いです。

Nakahimo siya ug usa ka dakong sayop, busa ang iyang amahan wala mopaeskwela niya Nakahimo siya ug us

karong tuiga. 彼が大失敗をやらかしたので彼の父は今年学校にやらなかった。 karong tuiga.

Nakabuhat siya ug usa ka dakong sayop,gumikan niini wala siya paeskuwelaha

karong tuiga sa iyang amahan. kon

kon もし Kon moulan, dili ko m

Kon moulan, dili ko moeskwela. 雤が降ったら学校へいきません。 Kon kita motuon ug m

　　 たくさん勉強すれば、試験に通るだろう。　　　　　　　　　　　

Kon kita motuon ug maayo, mopasar kita.

　　 Kon si Marcelo nagtuon ug maayo, nakapasar unta siya sa eksamin. Kon si Marcelo nagtu

もしマルセロがうんと勉強してたら試験に通ったはずだ。(事实は落ちた）

Kon nahimo ko kana, nasayop ako. Kon nakahimo ko ana, nasayop ako. Kon nahimo ko kana

もし私がそれをしたなら、私が間違っていました。

Kon dili ka makahimo niini, palihog sultihi ako. Kon dili ka makahimo

もし君にこれが出来ないなら、言ってください。

Makasulat ko sa balak karon gabii kon dili ka magsamok. Makasulat ko sa bala

もしお前が邪魔しなけりゃ、今夜詩を書けるだろう。

kon dili でないにしても、　さもなくば kon dili

Ang kadaghanan, kon dili man tanan, kalit nga nahilom. Ang kadaghanan, ko

全員でないにしても、殆どが突然静かになった。

Kon dili nako isulat ang imong gipangtudlo akong makalimotan. Kon dili nako isulat a

君の教えてくれたのを書き留めないと忘れてしまうよ。

dili ～kundili　（kon dili） というよりは、 dili ～kundili （kon dili）

dili out of choice kon dili out of necessity dili out of choice kon

好みというより、必要性から

matod によると、...の話では、...が言うには matod

"Ayaw!" Matod niya. 「やめて！」と彼女は言った。 "Ayaw!" Matod niya.

"Ayaw!" miingon siya. 同じ意味ですが、niya　とsiya　の違いに注意してください。 "Ayaw!" miingon siya

Matod ni Jasmin, ハスミンによると、 Matod ni Jasmin,

Matod sa mga bata, 子供たちが言うには、 Matod sa mga bata,

o 又は、　あるいは o

Nakagusto ka ba nako o niya? 貴方は私と彼女のどっちがいいの？ Nakagusto ka ba nak

Ako o siya ba ang imong nagustoan? Ako o siya ba ang im





pero しかし pero

Gusto kong molakaw pero nag-ulan. 出かけたいけど、雤が降っている。 Gusto kong molakaw

出かけてもいいけど早く帰ってね。

Makahimo ka paglakaw pero balik dayon. Makahimo ka paglak

Ako tambok pero ang akong igsoon babae niwang. Ako tambok pero ang

あたしは太めだけど妹はスリムよ。

ug そして、　…と ug

Siya buotan ug maanyag. 彼女は親切で美人だ。 Siya buotan ug maan

母音に続くugは、gと省略することが出来ます。

Nagsulat siya gabii'g adlaw. 彼は昼も夜も書いている。 Nagsulat siya gabii'g

ugaling にも関わらず　pero,　apanに酷似 ugaling

Gusto siyang moeskwela'g sayo, ugaling wala siya kay nadaut ang iyang Gusto siyang moesk

sakyanan. 彼は早く学校に行こうとしたが行けなかった。車が故障したので。

tungod ～のために、　　 なぜなら tungod

Tungod nimo, motambong ako sa salu-salo. Tungod nimo, motam

あなたのためにそのパーティに出ましょう。

Mihilak siya tungod nako. 彼女は私のために泣いた。 Mihilak siya tungod n

Ang batang lalaki mihilak tungod kay nawala ang iyang libro. Ang batang lalaki mih

その男の子は本を無くして泣いた。

Naniwang siya tungod kay nasakit siya sa miaging semana. Naniwang siya tungo

彼女は先週病気してやせてしまった。

kay というのは、　　　だから kay

Mag-ulan siguro karon kay dag-um kaayo ang langit. Mag-ulan siguro karo

空が真っ暗だから、間違いなくすぐ降ってくるよ。

tingali きっと、多分、おそらく tingali

Tingali siya moabot ugma. 多分彼女は明日来ます。 Tingali siya moabot u

Tingali makauli ko sa alas singko sa hapon. きっと6 時には家にいます。 Tingali makauli ko sa

Ayaw pag-apil, tigali'g masakit ka. 一緒にきてはいけない、病気になるよ。

Ayaw pag-apil, tigali'g

murag しそうだ。様にみえる。 murag

Murag moulan karon. Murag moulan karon

maayo kay いい具合に maayo kay

Maayo kay niabot ka sa akong gradwasyon. うまく私の卒業式に間に合ったね。 Maayo kay niabot ka





6 その他 6 others

6-1 感情表現の卖語 6-1 emotional expressions

agoy しまった。　痚いなー。 やっちゃったー。 agoy

Ayay いいぞ やった！ Ayay

dayon どうぞお入りください。　すぐに、の意味から。 dayon

diay じゃあ、 つまり そう diay

di ba? でしょ？　　ちがう？ di ba?

god, gyud, gyod ほんとに、 全く 一体 god, gyud, gyod

ha? ね？ 念を押す感じ ha?

Hala そういえば、 そうだった おや あら Hala

Na hala それだったら Na hala

kaha 一体全体 いったい kaha

"Unsa kaha kini, no?" 一体何だろうね？ "Unsa kaha kini, no?

kuan えーっと、 つまり kuan

kuno …だって。　　…だそうです。 kuno

Kaduha ra kuno siya nakasakay ug ayroplano. Kaduha ra kuno siya

彼が飛行機に乗ったのは二回だけなんだって。

lagi だってば！ lagi

laman だけ、　たった、　丁度 laman

man Unsa man? Ngano man?Kinsa man? 等と使い、文を完結させる。 man

naman Ngano?　何故?　Ngano man? 何故なの。 naman

oy / uy ちょっと oy / uy

Tan-aw kamo uy, ちょっと皆、見て。 Tan-aw kamo uy,

No, oy. ちがうわよーっ。 No, oy.

palihug どうぞ palihug

ra だけ、　たった、　丁度 ra

sayang 残念、もったいない、おしい sayang

Simbako まさか、そんなこと起きません様に！ Simbako

Sigi いいよ オーケー もっとー Sigi

Tana さあ さあ、行こう Tana

unta …のはずである。 unta





6-2 wala 6-2 wala

wala na もう無い way gamit 無駄な wala na

wala pa まだ無い walay sapayan どういたしまして wala pa

wala buling 無疵の walay hunong ノンストップの wala buling

wala damha 意外な wala'y bisan kinsa 誰でも wala damha

wala hiilhi 匿名 walay duga しなびた wala hiilhi

wala magpaila 匿名で walay gidapigan 中立の wala magpaila

wala magtagad 無視する wa'y problema 問題ない wala magtagad

wala mouyon 不賛成 wala mouyon

1-2 Day

now buntag morning

karong adlawa today udto noon

karong buntag this morning ugma sa hapon tomorrow afternoon

tonight hapon afternoon

tomorrow gabii night

yesterday kagabii last night

sunod adlaw the day after tomorrow kaadlawon dawn

miaging adlaw the day before yesterday tungang gabii midnight

everyday oras hour

week minuto minute

month ala una one o'clock

year alas dos medya two thirty

time alas tres dyes three ten

Usually we use English or Spanish for time.

Unsay oras na? What time already?

Alas dos kuwarenta. Two forty.

Unsa bay oras karon? What time is it now?

Mga nine thirty. Around nine thirty.





Month (Spanish) 1-4 Week （Spanish）

January Lunis Monday

February Martes Tuesday

March Myerkoles Wednesday

April Huebes Thursday

May Byernis Friday

June Sabado Saturday

July Dominggo Sunday

August karong semana this week

September sunod semana next week

October miaging semana last week

November kada semana every week

December





Number Usually they use Spanish for money count.

Spanish ordinal number

uno 1 una first

dos 2 ika-duha second

tres 3 ika-tulo third

kuatro 4 ika-upat forth

singko 5 ika-lima fifth

sais 6 ika-unom sixth

siete 7 ika-pito seventh

otso 8 ika-walo eighth

nuibe 9 ika-siyam ninth

dyes 10 ika-napolo tenth

Ako una. Sunod ikaw. First I, next you.

Usa pa palihug! One more please!





Spanish is usually used in count more tha 10.

napulo'g usa unse 11 katuloan trenta 30

napulo'g duha dose 12 kap-atan kwarenta 40

napulo'g tulo trese 13 kalim-an senkwenta 50

napulo'g upat katorse 14 kan-uman sesenta 60

napulo'g lima kinse 15 kapituan setenta 70

napulo'g unom desisais 16 kawalohan otsenta 80

napulo'g pito desisete 17 kasiyaman nobenta 90

napulo'g walo desiotso 18 gatus sento 100

napulo'g siyam desinuibe 19 libo mil 1000

bayinte 20 katuloan ug usa trenta e uno 31





kulor kulay direksyon direction

white tuo right

red wala left

yellow diretso straight

green atubang front

blue likod/luyo back

black tupad side

kulay nga rosas pink sidlakan east





pamilia

parent bana husband

amahan, tatay father asawa wife

inahan, nanay mother anak child

grand father anak nga babae daughter

grand mother anak nga lalaki son

grand son/daughter tiyo uncle

brother/sister tiya aunt

igsoong babae sister pag-umangkon nephew/ niece

igsoong lalaki brother ig-agaw cousin







head nawong face dunggan ear

brain mata eye ilong nose

hair pilok eyelid baba mouth

cheek kilay eyebrow wa-it lip

throat bungot beard ngipon tooth

neck siko elbow ilok armpit

back bukton arm dughan chest

shoulder tudlo finger tutoy breasts

buttocks agtang forehead tikud heel

thigh tuhod knee tiyan stomach

hand kuko nail tiil leg

bone dugo blood baga lung

blood vessel panit skin kasingkasingheart

body unod flesh atay liver

tongue hawak waist







sky dagat sea isda fish

sun bukid mountain tubig water

moon suba river hangin air

star langgam bird balod wave

cloud mananap animal sagbotan field

rain kahoy tree sagbot grass

wind kalasangan forest flower

bulak(buwak)





Adjectives for appearance

wide dagko big ubos low

narrow dako big dali fast

shallow gagmay small kusog strong

deep gamay small hinay weak

heavy daghan plenty baga thick

light diyot little bugnaw cold

new dyutay few init hot

old taas high humok soft

withered mubo short gahi hard

wet hayag bright lab-as fresh

dried ngit-ngit dark daut rotten





Adjective for feeling

smell init hot puno full

fragrant tugnaw cold busog full

dirty kusog violent sulundon ideal

clean sakit painful tukma right

quiet pait bitter samokan annoying

noisy tam-is sweet barato cheap

good lami delicious mahal expensive

peaceful masayon easy malipayon happy

beautiful lisud difficult

clever batan-on young dato rich

tamed tigulang old pobre poor

kind niwang slim kugihan industrious

bad lagwis thin tapulan lazy

important tambok fat ulaw shy

early baskog stout maisug brave

beauty matahum pretty laksot ugly

handsome







house portahan door lawak-higdaanan bed room

roof bintana window katre bed

upstairs

wall salog floor kosina kitchen

ceiling hawanan/sala living room lawak room

office trabaho job tabuan market

salary telepuno telephone munisipal town

doctor tindahan store dakbayan city

police botika pharmacy





Use with affix





rise The

Misubang ang adlaw sa alas sais. sun rose at 6 o'clock.

get up Mibangon ko sa katre. I got up from bed.

yawn Nanghuy-ab ko. I yawned

stand up Mitindog siｌa. They stood up.

sit down S

Milingkod siya atubang sa samin. he sit in front of the mirror.

wear Nisul-ob ko ug sinina. I wore my clothes.

open Akong gi-ablihan ang portahan. I opened the door.

close Gisira nako ang bintana. I closed the window.

close eyes Piyonga imong mga mata. Close your eyes.

cook Nagluto si Nanay ug pamahaw. Mom cooked the breakfast.

prepare Nag-andam ko sa lamesa. I prepared the table

eat Mangaon ta. Let's eat.

wash Gihugasan ang mga plato. The dishes were washed.

launder Naglaba ko ug senina sa pamilia nako.

I washed clothes of my family.

drink Niinom ko ug gatas. I drink milk.

go Miadto ko sa opisina. I went to the office.

ride on Nisakay mi sa jeepney. We rode on Jeepney.

arrive Wala sila moabot. They didn't arrive yet.

run Nidagan si Ana. Ana was running.

walk Milakaw si Doy padulong sa opisina.

Doy walked to the office.

work Motrabaho ko gikan alas otso hangtod sa alas singko.

I work from 8 o'clock to 5 o'clock.

begin N

Mosugod nako karon ug trabaho. ow I start my job.

finish Humana ang akong trabaho. My work was finished.

hire Pila ang abang sa balay?

How much is the rent for the house?

ask Mihangyo ko nga ugma nalang ko mobayad.

I ask to make it tomorrow for my payment.

help Nagkinahanglan ko sa imong tabang. I need your help.

promise Dili ko mosaad nimo sa ~ I can't promise about ~

throw away Ayaw ilabay dinhi ang basura. Don't throw garbage here.

climb up Misaka siya sa dakong kahoy. He climb up a big tree.

set Misalop ang adlaw. The sun set.

go home Mouli nako alas sete. I will go home at 7 o'clock.

up Ang mga presyo sa mga palitonon nakataas kaayo.

The price of merchandise went up.

down Nanaog dayon siya sa kahoy. He came down from the tree immediately.

switch on Pasigaa ang suga. Turn on the light.

take off Gihuboan nako ang akong anak.I took off my baby's clothes.

lie down I

Gipahigda nako ang akong anak. laid down my child.

be sleepy Giduka na ko. Katulogon na ko. I'm sleepy already.

sleep Matulog na ko. I'm going to sleep now.

switch off Palungon na nako ang suga. I will turn off the light now.







get angry Nasuko siya nako. He is angry with me.

forget Nakalimot ko ug palit ug tubig. I forget to buy water.

enjoy Gikalipay mo ba kanang mga dautang hunahuna?

Are you satisfied by such bad thinking?

grieve Naguol siya sa pagkamatay sa iyang anak.

She grieved for her child's death.

understand Nakasabut ka? Did you understand?

wish Maayo unta nga may dugang pang kwarta ako.

I wish I have more money.

be glad Malipay ko kung ~ I'm glad if ~

be sad Ikasubo nako ang imong pagbiya.

I' m sad that you' ll leave me.

be afraid Nahadlok siya sa halas. She is afraid of snakes.

be jealous Magsilos ko kon ~. I'll be jealous if ~.

be ashamed Naulaw ko. (Nauwaw ko) I'm ashamed.

forgive Pasayloa ko. Forgive me.

believe Nitoo ko nimo. I believe you

love Nahigugma ko nimo. I love you.

dislike Dili ko gusto mawala ka. I don't like to lose you.

study Nagtoon siya ug bisaya. She is studying Visaya.

laugh Ngano nagkatawa ka? Why are you laughing?

Ngano nangatawa mo? Why are you laughing? (plural)

speak Palihug hinayhinaya ug sulti para makasabot ko.

Could you speak more slowly so that I can understand?

cry Pahiloma ang bata nga naghilak.

Let the child be calm from crying.

talk Nagtabi mi sa akong mga ginikanan bahin sa among kasal.

We told my parents about our marriage.

lie Dili ko ganahan ug bakak pero gibakakan ko nimo.

I don't like lies but you lied to me.

sing Siya mikanta ug Hapones. She sang Japanese songs.

answer Mitubag siya. He answered.

shout Ngano kaha nga naninggit man sila?

Why on earth are they shouting?

cheat Imo kong gilimbongan sa imong gibaligya nako nga perlas nga itom.

I was cheated by the black pearls which you had sold me.

listen Namati ko ug kanta sa langgam sa kalasangan.

I listened to the songs of birds in the forest.

look Tan-aw sa tin-aw nga tubig. Look at the clear water!

hide Tago-tago ta. Tago sa layo.

Let's play hide-and-seek. Hide far!

joke Ayaw pagtiaw. Don't joke.

pray Alas otso magsugod ang pangadye.

The prayer will start at 8 o'clock.

bark Kusog kaayo ang usig sa iro kagabii.

The barks of dogs were badly loud last night.

look for Gipangita nato ang bata gahapon.

Yesterday, we looked for the child.

send Nagpadala ko ug sulat nila ni Mama ug Papa.

I sent a letter to my Mama and Papa.

buy I

Mopalit ko ug utanon sa merkado.will buy vegetable at the market.





sell Iyang ibaligya ang bibingka sa taboan.

He will sell bibingka at the market.

die Patay na akong higala. My friend died.

catch Gidakpan na ang kawatan. The thief was caught.

follow Misunod siya kanako. He followed me.

noisy Ayaw pagsaba kay natulog ang bata.

Don't be noisy for the baby is sleeping.

wait Dili ko kahulat nimo. I can't wait for you.

box Ayaw ko kulataha. Don't hit me!

hug Gakusa ko ug hogot. Hug me tightly.

kiss Haloki ko ug hinay. Kiss me tenderly.

take care Atimana ang bata. Take care of the child.

force Gipugos ko nimo pagbuhat. I was forced to do by you.

give Ihatag nako ang tanan sa akong bata.

I will give all to my child.

teach Ako ang nagtudlo niya sa tanan.I'm the one who taught him all.

wait Paabota ko, padulong nako. Wait for me, I'm coming.

sin Kon nakasala ka pagkompesal. If you commit sin, make a confession.

play Midula siya ug golf. He played golf.

dance Manayaw kita. / Mosayaw kita. Let's dance.

fall down Nahulog ang tawo. A man fell down.

do Mahimo ka ba ~ Will you …? Can you …?

hasten Dali tan-awa. Look now!

leave Dili ko kabiya nimo. I will not leave you.

bend Balikoa ang lansang. Bend the nail.

oppose Ayaw pakigbatok sa gobyerno. Don't oppose the government.

agree Naka-uyon ka ba? Can you agree?

stay Pagpuyo, ayaw paglakaw. Stay, don't go.

mix Ayaw isagol. Don't mix it.

pick up Punita ang sagbot. Weed.

break Ilabay ang buak nga baso. Throw the broken glass away.

bite Gipaak siya sa among iro. She was bitten by our dog.

injure Dako ang samad. The wound was big,

smash Nabasag ang plato. The plate was broken.

fall Ihulog, akong saw-on. Throw it, I'll catch it.

wrap Iputus, akong dad-on. Wrap it, I'll bring it.

place Ibutang sa lamesa. Place it on the table.

burn Kusog kaayo ang sunog. The fire is strong.

gather Tiguma ang tanang papel. Gather all papers.

watch Bantaye ang balay. Watch the house.

get Kuhaa ang mga bata sa eskwelahan.

Fetch the children from school.

lose Pildi siya sa dula karon. He lost the game today.

win Makadaog gayod tingali ta sa bangga.

Maybe we can win the tournament.

sweat Basa kaayo ang bata sa singot. The baby is sweating much.

erase Napapas ang tanan. All was erased.

fly Hinay molupad ang gamay nga langgam.

Small birds fly slowly.

steal Daghan ang mga butang nga nakawat.

A lot of goods are stolen.

pray Gihatagan tika ug 100 pesos, iampo ko sa kaayo.

flee Nanglayas ang langgam paingon sa kasadpan.

The birds flee to the west.

celebrate Magsaulog kita sa adlaw ni Kate.

We'll celebrate Kate's birthday.

stop Undang na sa imong bisyo. Stop your vices.

make Buhaton nako ang akong bulohaton. I will do my duties.







Demonstrative pronoun, adjective for direction

this dinhi here

this diri here

that diha there

that didto over there

far atubangan front

near tupad beside

back kilid side





Pila ba kini? How much is this?

Kana? 40 pesos lang. That? Only 40 pesos.

Mahal. Kadtong kamates? Expensive. How about that tomato.

Layo pa sa imong balay? Still far to your house?

Hapit na, duol sa anang simbahan. Soon, near that church.





here

Nagdula ang akong igsoong lalaki dinhi. My brother was playing here.

inside of

Nagdula ang mga bata sa sulod. The children are playing inside.

Nakita niya ang prinsesa sulod sa gamay nga balay.

He saw the princess inside the small house.

outside of

Misayaw ang mga babaye sa gawas. Girls are dancing outside.

else, except

No

Walay bisan kinsa ang miabot, gawas ni Mary. one else came, except Mary.

Walay laing miabot, gawas ni Mary. Nobody came but Mary.

Matag tawo nga mitambong sa salo-salo misayaw, gawas nako.

All the attendants of the party danced except me.

Ang gabii hilum kaayo, gawas sa paghot sa mga iro.

The night was very silent only we could hear the dogs' howls.

front of

Si Lita miawit atubangan sa mga tawo. Lita sang in front of the people.

Naglingkod siya sa atubangan ni Maria. He was sitting in front of Maria.





Kami gikan sa Baguio City. We are from Baguio City.





Adverb for time

yet

Wala pa ko makakita niya. I haven't yet met her.

Wala pa ako makaadto sa Manila. I haven't yet been in Manila.

Kanus-a ka pa nasakit? When did you feel pain from?





still, already

Nakabasa na ako sa estorya. I have read the story already.

Nakalakaw na siya para sa Sugbo. He has gone to Cebu city.

slowly

Hinay siyang naglakaw. She walked slowly.

quickly

Paspas siyang nagdagan. He run fast.

suddenly

Kalit siyang mitindog. He stood up suddenly.

Siya mitindog pagkalit.

immediately

karon dayon immediately

before doing (past)

Mikaon siya sa wala pa molakaw. He ate first before going.

before doing (future)

Hugasi imong mga kamot sa dili pa mokaon. Wash your hands before eating.





before; until

former

Ang among kanhi Presidente usa ka sundalo.Our former President was a soldier.

ago

Kaniadto, ang mga bato maoy gigamit sa mga Filipinos sa pagpatay ug mga

mananap. Long ago, Filipinos used stones to kill animals.

later

Moadto ta sa sine unya. Let's go to a movie later.

after doing

Mangatulog kita human mokaon. Let's take a sleep after meal.

after a while

Taudtaud nawala ang mga ilaga. After a while the rats disappeared.

next

Hangtod sa sunod natong panagkita. Until we meet next time.

every, each

Kada dominggo mosimba ako. I go to church every Sunday.

Kada gabii, bation siya'g kapoy. She feels tired every night.

always

Kanunay nagtuon si Peter. Peter is studying always.

talagsaon, tagsa ra occasionally

Talagsaon ra modula si Mary. Mary plays occasionally.

when

Nakahilak siya sa dihang miabot kami. When I arrived she was crying.

while

Samtang nagsulti siya ako usab naminaw. While he was speaking I was listening.

Samtang nagdula si Baby, ako matulog. While Baby is playing I sleep.

just, a while

Marika diri kadiyut. Come here for a while.

sa katapusan at last, finally

Sa katapusan, nakapasar siya sa exam. At last he could pass the exam.

Sa katapusan, gihatag ang among gihangyo. Finally our demand was granted.





Sa katapusan, panalanginan ka sa Dios. Last, God bless you.







Other adverbs /preposition

gayod, gyud, god really

for

Naghatag sila ug salu-salo alang sa akong amiga.

They made a party for my friend.

sa shows direction/location





Miadto siya sa Sugbo gahapon. He went to Cebu city yesterday.

Ang mga bulak gibutang ni Mary sa lamesa. Mary placed flowers on the table.

Milukso ang iro sa suba. The dog jumped into the river.

I

Gilabay nako ang basura sa basurahan.throw away the garbage into the bin.

Ang libro sa lingkoranan bag-o. The book on the chair is new.

Unya na kini tan-awa sa balay ninyo. Later look this at your house.

Moawit siya sa among programa. She will sing in our program.

Sa akong nabasa, nahibaloan ko nga adunay laing bagyong umaabot.

I read and knew that another typhoon is coming.

（ lain = other bagyo=typhoon umaabot = coming )

only

Pauli na lang kamo. Go back only you.

almost

Hapit tanang mga dahon berde. almost all leaves are green.

tinuod/ husto surely, really

Tinuod kana. Tinuod 'na. Husto kana. Husto 'na. That's right.

Tinuod, siya buotan. Really, he is generous.

Siya tinuod nga amiga. He is a true friend.

It's

Husto na, dili na siya mobalik pag-usab. true, he will never come back again.

pag-usab ; again

Tinuod bitaw, moadto kami sa Manila. Surely we will go to Manila.

Tinuod, si G.Reyes usa ka buotang tawo. Really Mr. Reyes is a generous man.

G. =Ginuong Gng. =Ginang ginuo Mr. ginang Mrs.

a kind of

Unsay matang sa imong pagkatawo. What kind of man you are.

Mahimo bisag kinsa. Anybody can do./is OK.

Mahimo bisag unsa Anything can be./is OK.

like as it can be a verb also

Karon ang tawo nahisama na kanato ug nahibalo na siya unsay maayo ug unsay

daotan. Now the man became same as us knowing what is good and what is bad.





Comparative degree

For the meaning of 'more', they use 'mas' or repeated adjective.

Palihug pagdagan hinay-hinay. Please run more slowly.

Mas baga ang iyang nawong. He is more brazen-faced.

mas ～ kay sa more than

Your hand is whiter than paper.

Mas puti ang imong kamot kay sa papel.







but

I

Naghulat ko nimo apan wala ka moabot.was waiting you but you didn't come.

Si Al antigohan, apan wala siya makatubag niining pangutana.

Although Al is bright, he could not answer this question.

then

Ayaw pagsaba aron ako makatulog. Don't annoy me then I can sleep.

Kaon aron dili ka gutmon. Eat then you'll not be hungry.





maybe it's true

Basin tinuod nga magminyo siya sunod tuig.

Maybe it's true that she will marry next year.

even though

Nakuha niya ang unang lugar, bisan wala siya magtuon ug maayo.

He got the first place even though did not study well.

Sayo kami bisan ug Sabado karon We are early even though Saturday today.

busa, gumikan niini therefore

Dili siya buotan busa wala ko makagusto niya.

He is not kind therefore I don't like him.

Nakahimo siya ug usa ka dakong sayop, busa ang iyang amahan wala mopaeskwela niya

karong tuiga.

He made a big mistake therefore his father did not send him to school this year.

if

Kon moulan, dili ko moeskwela. If it will rain, I will not go to school.

Kon kita motuon ug maayo, mopasar kita.

If we study well, we will be able to pass.

Kon si Marcelo nagtuon ug maayo, nakapasar unta siya sa eksamin.

If Marcelo worked hard, he could pass the exam.

Kon nahimo ko kana, nasayop ako. If I did that, I was wrong.





Kon dili ka makahimo niini, palihog sultihi ako.

If you can not do this, please tell me.

Makasulat ko sa balak karon gabii kon dili ka magsamok.

If you won't disturb me then I'll be able to write a verse.

if not, otherwise

Ang kadaghanan, kon dili man tanan, kalit nga nahilom.

Almost all people, if not all, suddenly became quiet.

Kon dili nako isulat ang imong gipangtudlo akong makalimtan.

I will forget if not write up what you teach me.

dili ～kundili （kon dili） rather than

dili out of choice kon dili out of necessity

by 'necessity' rather than 'out of choice'

accoding to

"Ayaw!" Matod niya. "Don't!" she said.

"Ayaw!" miingon siya. Same meaning. Take notice 'siya' and 'niya'

Matod ni Jasmin, According to Jasmin,

Matod sa mga bata, According to the children,

or

Nakagusto ka ba nako o niya? Which do you like me or her?

Ako o siya ba ang imong nagustoan?





but

Gusto kong molakaw pero nag-ulan. I want to go out but it's raining.

You

Makahimo ka paglakaw pero balik dayon. may go but come back soon.

Ako tambok pero ang akong igsoon babae niwang.

I'm fat but my sister is slim.

and

Siya buotan ug maanyag. She is kind and beautiful.

Ug' can be abbreviated 'g' when after vowel.

Nagsulat siya gabii'g adlaw. He wrote day and night.

although

Gusto siyang moeskwela'g sayo, ugaling wala siya kay nadaut ang iyang sakyanan.

He wanted go to school early but he couldn't because his vehicle was broken.

for, because

Tungod nimo, motambong ako sa salu-salo.

I will attend the party because of you.

Mihilak siya tungod nako. She cried for me.

Ang batang lalaki mihilak tungod kay nawala ang iyang libro.

The boy was crying for he lost his book.

Naniwang siya tungod kay nasakit siya sa miaging semana.

She became thin because she was sick last week.

by, cause

Mag-ulan siguro karon kay dag-um kaayo ang langit.

It'll soon rain for the dark clouds are in the sky.

maybe

Tingali siya moabot ugma. Maybe he will come tomorrow.

Tingali makauli ko sa alas singko sa hapon.

Maybe I'm home at 6 o'clock in the afternoon.

Ayaw pag-apil, tigali'g masakit ka. Don't join, maybe you'll have a sick.

seem, look like

Murag moulan karon.

happily

Maayo kay niabot ka sa akong gradwasyon.







emotional expressions

Oh, hell!

Oh, dear.

Come in!

well then

isn't it?

god, gyud, gyod really

eh?

So That's it.

If so

what on earth

"Unsa kaha kini, no?" What on earth is that?

well that's to say

they say

Kaduha ra kuno siya nakasakay ug ayroplano.

According to him he flied by plane two times only.

really it's true

only

Unsa man? Ngano man?Kinsa man?

Ngano? Why? Ngano man? Why is it like that?

say!

Tan-aw kamo uy, Just look, everybody.

No, oy. I say no! ,

Please

only, just

Reglettable! It's too bad. Wasteful!

I wish it will not happen!

OK. More!

Well, let's go!

should be, expected







wala na no more already way gamit useless

wala pa not yet walay sapayan not at all

wala buling flawless walay hunong nonstop

wala damha unexpected wala'y bisan kinsa anybody

wala hiilhi anonymous walay duga withered

wala magpaila anonymous walay gidapigan neutral

wala magtagad neglect wa'y problema no problem

wala mouyon opposition

Katahuran 挨拶 Greeting

Maayong buntag. お早うございます。

Maayong udto. こんにちは。

Maayong hapon. こんにちは。

Maayong gabii. 今晩は。

Moadto na ko. さようなら。

Mouli na ko. さようなら。

Bye. 英語ですが一般的です。

Adto na ko. さようなら。

Pag-amping! 気をつけて！

Palihug. どうぞ。

Salamat. ありがとう。

Walay sapayan. どういたしまして。

Ikskyusmi. 失礼します。（英語）

Tabi usa, ちょっと失礼、

Pasayloa ako. ごめんなさい。

Daghang salamat. 本当にありがとう。



Oo. はい。

Dili. いいえ。

Wala. いいえ／ない。

Di ba? でしょう？

Ayaw. しちゃだめ。

Unsa man? 何が？

Naunsa man? どうしたの？

Bahin sa unsa? 何について？

Nag-unsa ka? 何してるの？

Kanus-a man? いつ？

Kinsa? 誰が？

Ngano? どうして？

Asa man? どこで？

Hain man? どこで？

Mao ba? そうなの？

Mao kana. そうなのよ。

Patunong 呼掛けの言葉 Addressing

Day / Inday 嬢ちゃん

Dong 坊ちゃん

Nay /Nanay 母さん

Tay /Tatay 父さん

Tiyo 叔父さん

Tiya 叔母さん

Nang / Manang 姉さん

Nong / Manong 兄さん

Ate (tagalog) 姉さん

Kuya (tagalog) 兄さん

Noy / Manoy 先輩

Bay 友よ

Migo / Amigo 友よ

Miga / Amiga 友よ

Bata 坊や

Don 社長（でなくても）

Miss お嬢様

Sir だんな

Ma'am/Madam 奥様

Pagduaw 訪問 Visit

Maayong pag-abot. いらっしゃい。

Kumusta ka? 元気ですか。

Maayo man, salamat, ikaw? 元気です。ありがとう。君は？

Dayon. ／ Dayon lang. どうぞ。／ お入り下さい。

Palihug lingkod. どうぞおかけ下さい。

Palihug tindog. 立って下さい。

Diin ka gikan? どちらからですか？

Kanus-a ka niabut? いつ着かれました？

Gigutom na ko. お腹がすいたな。

Hatagi ko ug saging. バナナを下さい。

Uhaw na ko. 喉かわいた!

Kapoy ka ba?/ Gikapoy ka? 疲れましたか？

Tana. 行きましょう。

Humana 'ta. すみましたね。

Kadyot lang! ちょっと待って。

Mag-una ko. お先します。

Balikbalik. また来てね。

Pag-amping! 気をつけて。

Pagbantay. 気をつけて。

Unsa nay oras karon? 今何時になりましたか？

Alas dos. 2時です。

Utang 借金 Debt

Pahulama ko'g kuwarta. 金貸して！

Pwede. いいよ。

Dili ko. やだよ。

Ang tubo 5% kada bulan. 月5%の利息だよ。

Taxi タクシー Taxi

Liko sa too. 右へ曲がって。

Liko sa wala. 左へ曲がって

Dinhi na lang. ここでいい。

Pila ba? いくら？

Pwede hinayan ang aircon! クーラー弱くしてくれない？

Dyip ジープニー Jeepney

Para！ とまって！

Lugar lang! この辺でとまって。

Palit 買物 Shopping

Asa ka paingon? どこへ行くの？

Sa Cebu mamalit. セブまで買物にいきます。

Moadto ko sa mercado. 市場へ買物に行きます。

Pila ba kana?/ Pila na? それはいくらですか？

Unsa na? 何それ？

Mahal kaayo. 高いよ。

Hangyo. まけて！

Dako ra. でっかいな。

Nay mas gamay? もっと小さいのある？

Nay mas barato? もっと安いのある？

Unsay akong ikaalagad nimo, Mam? 何がお望みですか、奥様。

Karaoke Bar カラオケクラブ Karaoke Bar

Unsay ngalan mo? お名前は？

Si Kris ako. クリスです。

Pila ba ang idad mo? 年はいくつ？

Taga asa ka? どこからきたの？

Taga Mindanao. ミンダナオからきました。

Nagtrabaho ako sa Hapon. 日本で働いていました。

Asa sa Japan? 日本のどこ？

Asa ka nagpuyo dinhi? ここでは、どこに住んでるの？

Minyo ka na? 結婚してる？

Pila ang igsoon nimo? 兄弟は何人？

Unsa ang trabaho nimo? あなたのお仕事は？

Sagabay 友達と Comrade

Mag-inom ta. 飲もうよ。

Mag tenis ta. テニスしよう。

Kanta! 歌って！

Daghan ko ug buhat! 忙しいの！

Sayaw ta. 踊ろう。

Paminawa ko. 聞いて！

Pakit-a ko. 見せて！

Saba! うるさい！

Saba kaayo ka! お前うるさいよ。

Hunonga na. やめてよ。

Sagdi lang! ほっとけ！

Nakasabut ka? わかった？

Wa ko kasabut. わからん！

Hospital 医者で Hospital

Unsay gibati nimo? どんな感じですか？

Sakit akong tiyan. 腹が痚い。

Labad akong ulo. 頭が痚い。

Basin nabali ang akong bukog. 多分骨が折れた。

Nalisa ang akong kiting. 足首を捻挫しました。

Gihilantan ko. 私、熱があります。

Sakit akong ngipon. 歯が痚い。

Sakit akong tutunlan. 喉が痚い。

Gipaak ko ug insekto. 虫に刺されました。

Gipaak ko'g bitin. 蛇に噛まれました。

Gipaak ko ug iro. 犬に噛まれました。

Makalilimos 乞食 Beggar

Hatagi ko'g pagkaon para sa bata. この子に食べ物を！

Trabaho! 働けよ！

Bahina ninyo. 二人で分けろよ。

Tihik! けち！

Piniliay 選挙 Election

Nangorakot siya. あの賄賂野郎め！

Gielek siya. 彼当選したよ。

Wala siya gielek. 彼落選したよ。

Tiaw ジョーク Joke

Tiaw lang. 冗談だよ。

Nagtiaw ka? 冗談だろう？

Wala! Seryoso ko. いいえ、本気です。

Bakakon! うそつき！

Kan-anan レストラン Restaurant

Dalii. 早くしてよ。

Hatagi ko ug tubig. 水をください。

Dad-i ko ug tubig. 水を持ってきて。

Unsay gusto mo kan-on? 何が食べたい？

Busog ko. お腹へってないよ。

Mangaon una ta. まず食べましょう。

Mangaon ta. いただきましょう。

Usa pa. もうひとつ。

Usa pa ka bir. ビールもう一杯！

Lami ang pagkaon. 料理、おいしいよ。

Lami kaayo kini. うまいよ、これ。

Wala koy gana. 食欲ないんです。

Busog na ko. もう、一杯です。

Chit! お勘定！

Imo na ang sukli. 釣りはいらんよ。

Usba pagluto. 作り直してくれ。

Trabaho 会社 In the office

Nia ba ang Manager? 責任者はいるかね？

Naa ba si Mr. Yamada? 山田さんいますか？

Asa siya miadto? 彼どこに行ったの？

Ulahi na! もう、遅い。

Putbol na ka! お前首だ！

Unsay nahitabo? 何事かね？

Magtiayon 夫婦 Couple

Nahigugma ko nimo. 愛してるわ。

Gimingaw ko nimo. あなたが恋しい。

Imo kong gibudhi. 裏切ったわね。

Wala intawon. 誤解だよ。

Tuohi ko. 信じてくれ。

Wala na nako buhata. 何にもしてないよ。

Pasagdi ko mag-inusara. 一人にしてよ。

Magbuwag ta! 別れよう。

OK. Ako ang balay. いいわよ。家は私のものよ。

Kalit 非常時 Emergency

Tan-awa! あれ見て！

Sunog! 火事だ！

Tabangi ko! 助けて！

Tulis! 強盗だ！

Isnatser! ひったくりだ！

Pasayloa ko. 許してください。

Wala nako gituyo. わざとじゃないんです。

Dalion ta. 急ぎましょう。

TV テレビ TV

Kusog ang tingog sa TV. テレビの音がうるさいよ。

Ayaw ug ilisi ang channel. チャンネルを替えないで。

Kaila ka ana nga aktor? あの俳優知っている？

Nadakpan siya tungod sa droga. 彼、麻薬で捕まったんだ。

Tidlom ダイビング Diving

Mohaw-as na ta. 上がりましょう。

Dihang dapita lawom. そこ深いよ。

Tin-aw kaayo ang dagat. 水が澄んでいる.

Naay nindot nga mga isda. きれいな魚が一杯います。

Gamay na lang ang Oxygen. 酸素が尐ない。

Pahibalo 標識 Notice

Ginadili ang paglabay ug basura

dinhing dapita. この場所にゴミを捨ててはいけません。

Dili ni basurahan. ゴミ捨てるな

Ginadili ang pagpangihi dinhi. 小便無用

Ginadili ang pagparking dinhi. 駐車禁止

Ginadili ang pagsulod. 立入禁止

Delikado ! 危険 !

Pagbantay sa iro. 猛犬注意

Tuyo 用 Intention

Kaganina ra kong nangita nimo. 君を探してたんだ。

Nganong nangita ka man nako? 何で私を探してたの？

May importante kong tuyo nimo. 君に大事な用があるんだ。

Unsa man kunoy iyang tuyo? 彼、何の用があるんだって？

Ambot lang. Ikaw ang iyang tuyo. 知らないわよ。あんたに用でしょ。

Ikaw ang akong tuyo. お前に用があるんだよ。

Isulti dayon kun unsay imong tuyo. 何の用だか早く言ってよ。

Kun wa ka nay laing tuyo nako, biyaan もし他に用がないんだったら、私はいき

ko na ikaw. ますよ。

Tuyo は意図する、の意味です。

Pasensiya ka na. ゴメンして。( こらえてよ。）

Wala nako gituyo. わざとじゃないのよ。

Bisita 来実 Visitor

May bisita ka. 君にお実さんだよ。

Ingna siya nga natulog na ko. 寝てると言ってくれ。

Dili mahimo. だめだよ。

Kun dili ko makasamok ninyo, もし、おかまいなかったら、

Mahimo bang magsulti ta? ちょっとお話できますか？

Sa sunod na lang. この次にしてよ。

Ayaw ko'g balibari. 断らないで下さい。

Magkita ta unya. あとでお目にかかります。

Magpaabot kong mahuman ka. 終わるまで待ってますよ。

Wa ba ko makasamok nimo? お邪魔じゃなかった？

Daghan kaayong salamat. ホントにどうも、有難う。

Way sapayan. どういたしまして。

uwaw /ulaw 恥ずかしい ashamed

Nakatulog ka bag maayo gabii? 夕べは良く眠れた？

Kuwang ko’g kinatulgan. 眠りたりないよ。

May gihunahuna tingali ka? 考え事があったんでしょう？

Nakatagna ka. 判ってるね。

Unsa may imong gihunahuna? 何考えてたの？

Ah, mauwaw kong motug-an nimo. あ、明かすのは恥ずかしいな。

Dili ka angay mauwaw. 恥ずかしがる必要ないでしょ。

Nakatagna ko no? 当たってるでしょ？

Buyno, magdungan ta’g pamahaw. じゃ、朝ごはん一緒しましょ。

Naglain ang lawas 調子が悪い Not feeling well

Naglain ang akong lawas. 身体の調子が悪いんです。

Pahuway una. まあ、休みなよ。

Kumusta ka na? 元気になった？

Luya pa gihapon. まだ、弱ってる。

Pero maarang-arang nga dyutay. でも尐しづつ良くなってきた。

Nagsuka ko. 吐いてしまいました。



以下は、未整理ですが思いつくままに載せておきます。 I show other samples though they are not yet c

辞書にもたくさん例文がありますので参照ください。 You can see more sample sentences in the dic

Tana! 行こう！

Asa ko nimo dad-a? どこに連れてくの？

Ayaw kabalaka. 心配しないで。

Mituo ko sa imong gisulti. あなたの言ったことは信じます。

Way labot siya. 彼女は関係ないよ。

Ayaw pagduol nako. 近寄らないで。

Di ka angay mahadlok. 恐がる必要ありませんよ。

Ayaw kahadlok. 恐がらないで。

Buhii ko. 放してよ。

Hunongon na nato kining binuanga. こんな馬鹿なことはもうやめようよ。

Nasayop ka. 違うよ君。

Magsulti una nakasulti ka ug ingon

Ngano bang ta. まず、話をしようよ。

niana? どうしてそんなこというのよ？

Unsay buot mong ipasabot? 何が言いたいの？

Wa ko masayod niana. それは知らなかったよ。

Ayaw na lang pag-usik og panahon. 時間を無駄にするな。

Salamat sa pahimangno. 助言有難う。

Nasayod ko. わかってます。

Wala ko ikaw hisabti. 君がわからんよ。

Gusto kong magpatabang ninyo. あなた方に助けて欲しいんです。

Nganong dili man? 何でダメなの？

Wa ko makaila niya. 僕は彼女をしらないよ。

Nagmahay ka ba sa imong gibuhat? 自分のしたこと、後悔してるの？

Wa. Gikalipay ko. いや、満足してるよ。

Ayaw na lang pag-apil-apil. 関わっちゃだめだよ。

Sagdi lang. ほっときな。

Maluoy ka. 許してよ、助けてよ。

Ayaw panglangas. じっとして/動くなよ。

Abi ko’g dili ka na moanhi 君はもう、来ないかと思ったよ。

Ako ang bahala. まかしなさい。

Ako nay bahala niana. その件は、私にまかして。

Salamat sa imong pagtabang. 手伝ってくれてありがとう。

Mag-unsa ka man didto. そこであなた、何するの。

Mosugot ka ba? 賛成ですか？／いいですか？

Ambot lang. わかんないよ。

Di ko mosugot. 賛成できないね。

Hinaot pa unta. だといいけど、／そうで欲しいな。

Di na lang ko magliko-liko pa. 遠まわしには言わないよ。

Ayaw na lang ko’g bulatiki. お世辞は結構。

Tinud-anay ning ako. これは、本気だよ。

Napalawan man diay? で、がっかりした？

Hinanggaw! あほらしい。

Mouyon na ko sa gusto mong mahitabo. 君のしたいことをしていいよ。

Makalaom ka. まかせてよ。保証するよ。請合うよ。

Wa kay buhaton unya? あとで時間空いてる？

Pakuyog unta ko nimo. ちょっと、付き合ってほしいんだけど。

Sabta ko. わかってよ。

Naglibog ko. まいったよ。困ったよ。

Gikalipay ko ang atong panaghimamat. お会いできて幸いです

Paminawa ako og maayo. 私の言うことを良く聞きなさい。

Ayaw pag-ingon ana . そんなに言わないでよ。

Talagsaon ka gyud. ホントあなたって変わってるわね。

May problema ba? 問題あるの？

Greeting

Good morning.

Good noon.

Good afternoon.

Good evening.

I go now.

I go home now.

Bye.

I'm going to leave now.

Take care!

Please.

Thank you.

Not at all.

Excuse me.

Excuse me but,

I'm sorry.

Thank you very much.



Yes.

No.

No./Nothing

Isn't it?

Don't do it.

What is it?

What happened?

About what?

What are you doing?

When is it?

Who?

Why?

Where?

Where?

Is it?

It is.

Addressing

Miss

Boy

Mama

Papa

Uncle

Aunt

Sis (to elder)

Bro(to elder)

Sis (to elder)

Bro(to elder)

Senior

Friend (boy)

Friend (boy)

Friend (girl)

Baby/Boy/Girl

Boss

Miss

Sir

Ma'am/Madam

Visit

Welcome.

How are you?

Fine, thank you, and you?

Come in.

Please sit down.

Please stand up.

Where have you been?

When did you arrive?

I'm hungry.

Give me a piece of banana.

I'm thirsty.

Are you tired?

Let's go.

We have done.

Just a minute.

I'll go ahead.

Come again.

Take care.

Be aware.

What time is it now?

2 o'clock.

Debt

Lend me money.

OK.

No, I won't.

The interest is 5% per month.

Taxi

Turn right.

Turn left.

Stop here.

How much?

Can you control the air-con?

Jeepney

Stop!

Around here.

Shopping

Where are you going?

To Cebu for shopping.

I'm going to the market.

How much is it?

What's that?

Expensive.

Discount!

It's big.

Do you have a smaller one?

Cheaper one?

What can I do for you, Ma'am?

Karaoke Bar

What's your name?

I'm Kris.

How old are you?

Where are you from?

I'm from Mindanao.

I worked in Japan.

Where in Japan?

Where are you living here?

Are you married?

How many brothers and sisters do you have?

What's your job?

Comrade

Let's drink

Let's play tennis.

Sing!

I am busy.

Let's dance.

Listen to me.

Show me.

Be quiet!

You are noisy.

Stop it.

Leave it.

Did you understand?

I couldn't understand.

Hospital

How do you feel?

I have a stomachache.

My head aches.

My bone seems to be broken.

I had sprained my ankle.

I have a fever.

I have tooth ache.

I have a sore throat.

I was bitten by an insect.

I was bitten by a snake.

I was bitten by a dog.

Beggar

Give me foods for this child!

You work!

Share this equally.

You stingy!

Election

He is corrupt!

He was elected.

He lost in the election.

Joke

Joke only.

Are you kidding?

No, I'm serious.

Liar!

Restaurant

Hurry.

Give me water.

Bring me water.

What do you like to eat?

I'm full.

Let's eat first.

Let's eat.

One more.

One more beer.

The dish is delicious.

This is delicious.

I don't have appetite.

I'm full already.

Bill!

Keep the change.

Cook this again.

In the office

Is there the manager?

Is there Mr.Yamada?

Where did he go?

It's too late.

You are fired.

What's happening?

Couple

I love you.

I miss you.

You betrayed me!

Really no.

Believe me.

I've done nothing.

Leave me alone.

Let's separate.

OK. The house is mine.

Emergency

Look!

Fire!

Help me!

Thief!

Snatcher!

Forgive me.

I didn't do it on purpose.

Let's make it fast.



The sound of TV is too loud.

Don't change the channel.

Do you know that actor?

He was caught because of drug.

Diving

Let's get out.

It's deep over there.

The sea is very clear.

There are plenty of beautiful fishes.

Only little Oxygen remains.

Notice



Do not litter here.

No litter

No pee

No parking

Keep out.

Danger !

Beware of dog.

Intention

I was looking for you right now.

Why did you want me?

I have a important thing with you.

What did he say about his intension?

I don't know. He wants you.

I wanted you.

Tell me quickly your intention.



If you don't have any other business, I leave now.

"tuyo" means intention.

Be patience please.

I didn't it on purpose.

Visitor

You have a visitor.

Tell him I'm sleeping.

You cannot.

If you don't mind,

Can we have a talk?

Make it next chance.

Don't refuse me.

See you later.

I wait till you finish it.

Didn't I bother you?

Really thank you very much.

Not at all.

ashamed

have you slept well last night?

I'm lacking of sleeping.

Maybe you were thinking of something.

You got it.

What did you think?

I'm shy of telling you.

You don't need be ashamed.

Did I got it?

Well then, let's take breakfast together.

Not feeling well

I'm not feeling well.

Take a rest first.

How are you?

Still not strong.

But a little better.

I vomited.



I show other samples though they are not yet categorized.

You can see more sample sentences in the dictionary.

Let's go.

Where will you bring me?

Don't worry.

I trust what you said.

She has no relation.

Keep away from me.

You need not be afraid.

Don't fear.

Let me go.

Let' stop acting this fool.

You are wrong.

Let's talk first.

Why did you talk like that?

What do you mean?

I didn't know about that.

Don't waste time.

Thanks for your advice.

I know it.

I can't understand you.

I need your help.

Why you won't?

I don't know her.

Do you regret what you have done?

No. I'm satisfied.

Don't be involved.

Leave it.

Forgive me.

Keep quiet.

I thought you wouldn't come.

I'll manage.

I'll manage about that.

Thank you for helping me.

What will you do there?

Do you agree?

I don't know.

I don't agree to it.

I hope so./ I wish it.

I won't tell you in a roundabout way.

Don't speak flattery.

This is my sincere mind.

Are you disappointed, then?

Ridiculous!

I agree with you whatever you like to do.

You can wish it. (I assure it.)

Do you have a time later?

Could you have some time for me?

Understand me.

I'm troubled. I'm at a loss.

Nice to meet you.

Listen to me carefully.

Don't say that.

You are a rare person.

Any problem?

1 Libre ka ba sunod Domingo sa gabii?

Hello. Si Yuji Hayashi ni.

Nitawag ko kay mangutana ko ug libre ka ba sa

sunod Sabado sa gabii.

Oh, helo Yuji. Oo, wala koy buhaton anang

panahona.

Maayo. Aduna mi cocktail party. Ganahan ka

moadto?

Salamat. Ganahan jud kaayo ko.



Unsa may plano nimo para ugma?

Naa ba ikaw buhaton karong gabii?

Mamasin lang ko ug libre ka sa Mayo 5 sa gabii.



Libre ka ba sunod Domingo sa gabii?

Unsa kaha ug moanhi ka sa sunod Domingo?



2 Kinahanglan nako molakaw karon.

Oy, murag gabii na kaayo. Kinahanglan nako

molakaw karon.

Dili pa ba ka puwede magpabilin pa ug dugay?

Dili na, murag kinahanglan na gyud ko molakaw.

Ok, ihatod nalang tika pauli.



3 Gusto ka ug kape?

Gusto ka ug usa ka basong kape?

Oo, palihug.

Unsa may imong gusto?

Naay asukar ug krema, palihug.



Gusto kamo ug mainom?

Kape nga itom palihug.

Aduna pa bay gusto ug kape?

Ayaw na. Palihug ayaw na paghasol.

Unsa man ang imong ganahan, cha o kape?



4 Gikalipay ko ang imong pag-anhi.

Maayong gabii.

Gikalipay ko ang imong pag-anhi.

Salamat sa pag-imbitar kanamo.



Nalipay ko nga mianhi ka.

Naglisod ba ka pagpangita sa among balay?

Oh, kanindot sa kuwarto.

Salamat. Dili ka molingkod?



5 Mag-iyahay ta.

Tugoti ko paghusay sa bayranan karon.

Dili, dili na kinahanglan nimo buhaton. Mag-iyahay

ta.



Tugoti ko pagbayad sa ako.



6 Helo, si Takashi Yamada ni.

Helo, si Takashi Yamada ni nag-istorya.

Helo, Takashi. Si Emily ni. Kumusta man ka?

Maayo, salamat. Ikaw kumusta?

Maayo, salamat.

Nitawag ko para pagpangutana ug puwede ka

makaanhi sa sunod Lunis.



Puwede ko nimo ihatag kang Mr. Jackson palihug?

Helo, pwede maka-istorya si Mr. Baker palihug?

Kinsa ang imong gusto makaistorya?

Kinsa ning nagtawag palihug?



7 Asa ka paingon?

Asa ka dapita padulong?

Padulong ko sa Tagbilaran.

Gusto ka mosakay? Puwedi ra tika ihunong

atubangan sa BQ.

Oh maayo kaayo ka. Dako na nga tabang nako.



Puwede ko nimo sultian asa ang Municipal office?



8 Padulong nako.

Dali na. Andam na ang panihapon.

Padulong nako.

Gutom na kaayo ko. Wow, murag lami kaayo tan-

awon ang tanan.

Unsa man ang imong gusto imnon?



Ganahan ka mosigarilyo?

Dili, salamat.



9 Asa dapit ang CR?

Tabi sa, puwede ko nimo sultian asa dapit

nahimutang ang CR?

Oo. Naa ra sa tumoy aning dalana.

Daghang salamat.

Walay sapayan.



Palihug tudlui ko kun unsaon nako pag-abot sa

inyong balay gikan dinhi sa estasyon.

Atbang ra sa dalan gikan sa banko.

今度の土曜日ヒマ？ Are you free next Saturday?

もしもし,私林祐二ですが。 Hello. This is Yuji Hayashi.

今度の土曜日の夜、開いていられるかお電話したのですが I'm calling to ask if you're free next Saturday

。 evening.

ああ祐二さん、ええその時は空いていますよ。 Oh hello Yuji. Yes, I have nothing on at the

moment.

良かった。カクテルパーティをやるんですよ。いらっしゃいま Good. We're having a cocktail party. Would you

せんか？ like to come?

有難う。是非行きたいね。 Thank you. I'd like to very much.

関連表現

明日の予定はどうなの？ What are your plans for tomorrow?

今夜、することある？ Are you doing anything this evening?

5月5日の夜開いてるかなあ？ I wonder if you are free on the evening on may

5th.

今度の日曜日の夜、開いてる？ Are you free next Sunday evening?

今度の日曜にこない？ Why don't you come next Sunday?



もう、お暇します。 I have to go now.

もう夜おそいみたい。あたしお暇しなくちゃ。 Oh, it's getting rather late. I'm afraid I must go

now.

まだ、もうちょっと层られない？ Can't you stay a little longer?

ダメよ、ほんとにもう帰らなくちゃ。 No, I really think I should be leaving.

OK、じゃあ、送っていくよ。 Ok. Let me drive you home then.



コーヒー飲む？ Would you like a cup of coffee?

コーヒー飲みますか？ Would you like a cup of coffee?

ええ、お願い。 Yes, please.

どういうのがいいですか？ How would you like it?

砂糖、クリーム入りでお願いします。 With sugar and cream, please.

関連表現

皆さん何か飲まれますか？ Would you like something to drink?

コーヒー、ブラックでお願いします。 Coffee, black, please.

まだコーヒー欲しい方いますか？ Would anyone like more coffee?

いや結構、どうぞお構いなく。 Oh, no. Please don't bother.

お茶とコーヒーどちらがいいですか。 Which would you prefer, tea or coffee?



よくいらっしゃいました。 It's so nice of you to come.

こんばんは Good evening.

よくいらっしゃいました。 It's so nice of you to come.

お招きいただきましてどうも。 Thank you for inviting us.

関連表現

おいで頂き有難うございます。 I'm so glad you could come.

この家直ぐに見つかりました？ Did you have any trouble finding our house?

まあ、すてきな部屋！ Oh, what a nice room!

ありがとう。座りませんか？ Thank you. Won't you sit down?



割勘にしましょう。 Let's go Dutch.

今日の払いは任してください。 Let me settle the bill today.

ダメ、そんなことしないで、割りましょう。 Oh, no! You shouldn't do that. Let's go Dutch.



関連表現

私の分は払わせてください。 Let me pay for mine.



もしもし、こちらは、山田高志です。 Hello. this is Takashi Yamada speaking.

もしもし、山田高志です。 Hello. this is Takashi Yamada speaking.

ああ高志さん、エミリーです。お元気？ Hello, Takashi. This is Emily. How are you?

おかげさまで元気です、あなたは？ Fine, thank you. How about you?

有難う、元気よ。 Fine, thanks.

お電話したのは、今度の月曜日に来られないかおたずねし I'm calling to ask if you can come over next

ようと思いまして。 Monday?

関連表現

ジャクソンさんに繋いでもらえますか？ Would you put me through Mr. Jackson, please?

もしもし、べーかーさんはいらっしゃいますか？ Hello. May I speak to Mr. Baker, please?

どなたとお話になりますか？ Who did you say you'd like to talk to?

どちら様でしょうか？ Who's calling please?



どこへ行くの？ Where are you going?

どちらへいかれるんですか？ Which way are you going?

タグビラランへ。 I'm going to Tagbilaran.

乗りませんか？BQの前で降ろしますよ。 Would you like a ride? I can let you off at the

front of BQ.

ご親切にどうも、とても助かります。 Oh, that's very nice of you. That'd be a great

関連表現

町役場どこか教えてください。 Can you tell me where the Municipal office is?



今行きます I'm coming.

いらっしゃい。夕飯ができましたよ。 Come here. Dinner's ready.

今行きます。 I'm coming.

ああお腹すいた。うわあ、みんな、おいしそう！ I'm so hungry. Wow! Everything looks so

delicious!

あたたは何飲みたい？ What would you like to drink?

関連表現

タバコでも如何ですか？ How about a cigarette?

いや、結構。 No, thank you.



トイレはどこですか？ Where is the rest room?

すみません、トイレどこか教えていただけませんか。 Excuse me. Can you tell me where the rest

room is?

はい、この道の突き当たりにありますよ。 Sure. It's at the end of this hallway.

どうも有難う。 Thank you very much.

どういたしまして。 Your welcome.

関連表現

ここ、駅からあなたの家まで、どうやって行けばいいか教え Can you tell me how to get to your house from

て下さい。 this station?

銀行の真向かいです。 It's across the street from a bank.

ab-ab ab-ab 穴、洞窟 hole, cave

ab-ab ab-ab 傷、化膿傷 wound, festering

injury

ab-ab ab-ab 可燃物 flammable

abag abag 女中、下男、援 helper, maid, aid, Mihatag ug abag ang gobyerno

助、助ける help sa mga biktima sa sunog.

abaga abaga 肩 shoulder Sakit akong abaga.

abaga abaga 背貟う、貟う(責 bear, assume Miabaga ako sa tanang

任、出費を） gastohan.

abag-abag abag 手伝い、補助 help, assistant

abagay abag 共同作業 teamwork

s abaho abajo 下へ down

abaka abaka マニラ麻 Manila hemp,

abaca fiber

abakada abakada アルファベット alphabet Kinahanglan nga mabansay sa

abakada ang mga bata sa

tulunghaan.

abakahan abaka アバカ農園 abaca plantation

s abandonado abandonado 見捨てられた abandon

abang abang 雇う （車を） hire, rent Nag-abang kami ug balay duol

借りる（家を） sa Fyente Osmenia.

abangan abang 借賃、貟債 rental fee Mahal ang abangan sa mga

apartment sa siyudad.

abanid abanid 尐しづつ、続け do step by step

てする

s abaniko abanico 扇子、扇子で扇 folding fan, black

ぐ berry-lily, anchor

s abano habano 葉巻 cigar, Havana Mahiligon sa abano ang akong

cigar apohan.

s abanse avance 前進 advance

s abante avante 前方に、進む forward, ahead

abat abat 幽霊 ghost, phantom Nakakita ko ug abat kagabii,

tinuod lagi!

abat abat 止める、支える intercept, support

abat abat 手探る feel with hand

abatan abat 手すり、保護柵 rail

abatod abatud カブトムシ等の larva of beetles, bakukang abatod

幼虫=ingan grub

abay abay 横に、並んで beside, parallel nga abayay ; nag-abay

abay-abay abay 梁 auxiliary beam, tie

beam

abayan abay 横に、並んで、 side by side, do

一緒に行く together

abayan abay ライフジャケット、 life raft, lifejacket

救命具

s abentura ventura 冒険 adventure

s aber a ver えーっと、じゃあ Oh!, Let me see, Aber, ipakita kuno kon unsa ka

Well kamaayo mosayaw.

s aberya averia 故障 breakdown,

s abestros avestruz ダチョウ ostrich

abhong abhung 腐ったにおいの rancid

abi abi 思っていた、誤 know, think, Abi ko nga dili ka na moanhi.

解した thought,

misinterpret

abiabi abiabi 歓迎、接待 reception, greeting

s abiba avivar 喝采、忚援 acclaim,

encourage

s abilidad habilidad 能力 ability, capacity

abin abin 手を組む、提携 ally, affiliate

する

s abir a ver えーっと Let's see, Well

abis abis 切る、断ち切る、 snip

断つ

s abiso aviso 警告 warning, bulletin

s abiyerto abierto 開いた open

s abla habla 話す speak

s abli abri 開ける、開く open

s ablihi abri abliの命令形 open Ablihi ang pultahan.

abo abu 灰 ash Daghan kaayo ug abo diri.

abod abud ばらまく strew

abog abug ちり、砂ほこり dust Abog kaayo imong sakyanan.

abog abug 追払う drive, scare away Akong giabog ang mga iro.

s abogado abogado 弁護士 lawyer, attorney abogado nga tikasan

s abogar abogar 弁護 plead

s abogasiya abogacia 弁護士 attorney Ang akong ig-agaw usa ka

abogasiya diri Cebu.

abogon abu ほこりっぽい dusty Abogon kaayo ang dalan

padulong sa simbahan.

abohan abu 台所、暖炉、囲 kitchen, fireplace Nagluto si Nanay ug panihapon

炉裏 sa abohan.

abohon abu 灰色 gray Abohon ang kolor sa iyahang

karsones.

e abokado avocado アボカド avocado Lami ang abokado.

abong abung 止める、ブロック block Akong naabong ang akong

する numero niaging simanahuna.

s abono abono 肥料をやる compost

abot abut 利益 profit Maayo ang abot sa among

umahan karong tuiga.

abot abut 来る、着く、なる come, arrive, Maayong pag-abot.; Giabot ko

、届く become sa kaguol.

s abri abri 開ける open Naabri ang pultahan sa inyong

kuwarto.

s Abril abril 四月 April Abril 2 ko mo-adto sa Japan.

s absoluto absoluto 絶対 absolute

abtan abut 間に合う catch up, reach Gusto nakong ma-abtan ang

katapusang biyahe sa bus.

abtanan abut

abtik abtik 精力的、元気な lively, quick abtik ug dila

abubhoan abubhu 妬ましい⇒abugh jealous Abubhoan ang iyang bana.

oan

abugho abughu 妬む feel jealous Nangabugho ang bana sa

iyang asawa sa kanunay

pagawas sa ilang panimalay.

abughoan abughu 妬ましい jealous Ikaw labihan ka abughoan.

abukay abukay オウム parrot

s abunda abunda 豊富 abundance

abungaw abungaw ぼんやりした abstracted,

forgetful

s abuno abono 肥料、輸血、点 fertilize,

滴 transfusion,

infusion

s abunohan abono 肥沃、増大 fertilize, infusion

s aburido aburrido 退屈 bored

s abusador abusador 濫用者 abuser Giabusaran sa ubang amo ang

ilang mga katabang.

s abusar abusar 虐待する abuse, maltreat Ayaw abusari ang atong

kinaiyahan.

s abuso abuso 濫用 abuse

abut abut 来る、着く、なる come, arrive, Kanus-a siya moabut?

become

abut-abot abut よく行く go often

abyan abay 相棒 buddy,

necromancer

s abyon avion 飛行機、飛ぶも airplane, bird, Mahadlok siya nga mosakay sa

の flying usa ka abyon.

s ada hada 妖精 fairy Daghan ang nagtuo nga gipuy-

aan ug ada kanang kahoya.

s adberbyo adverbio 副詞 adverb

s adelantado adelantado 進んだ advanced

s ademas ademas さらに、その上 moreover, further

more

s adilanto adelanto 前進 advance

e adis addict 麻薬中每者 drug addict

e adis-adis addict 麻薬中每者 drug addict Adis-adis kaayo ang among

silingan.

s adiyos adios さようなら good bye Adyos amigo.

adlaw adlaw 日、日中 day, sun, daytime Karong adlawa init kaayo ang

sikat sa adlaw.

adlaw-adlaw adlaw 毎日 every day Akong labhan ang akong sinina

halos adlaw-adlaw.

adlawon adlaw 天気の良い sunny Adlawon lang ta mo adto sa

Bohol.

s admiter admitir 許可 admit

s adobo adobo マリネ、酢の入っ marinade, cooked adobong nokos, adobong

た煮物 with vinegar baboy

s adorno adono 装飾、飾る ornament pag-adorno sa entablado

adto adtu 行く、そっち go, there Moadto ko sa Sugbo ugma sa

buntag.

adtuan adtu いつも行く used to go

s adulteryo adulterio 姦通 adultery

aduna aduna 持つ、ある have, be, exist Aduna koy daghang igsoon.

adunahan aduna たくさんある(人） rich, opulent, Adunahan ang ilang mga

wealthy ginikanan.

agaak agaak 鳴く（ガーガー、 squeak, croak Nadungog ko ang agaak sa

ピーピー） salog.

agad alagad 舅、姑に仕える

agad agad 良い better

ag-ag ag-ag 篩う sift Kinahanglan ag-agon ang

harina sa dili pa isagol sa

ubang ingredients.

agahad agahad うめく、咳払い groan, husky voice

agak agak 導く lead Agaka ang imong mga anak

aron mahimong maayong

lumolupyo sa nasod.

agalon agalun 主人 master, boss Buotan siya nga agalon.

agas agas 噴き出る gush, flow out Miagas ang dugo sa tiyan sa

tawo human kini dunggaba

niadtong usa ka lalaki.

agaw agaw 従兄弟、従姉妹 cousin

agaw agaw 無理やり取る、 plunder, pillage, Ang shoulder bag sa dalaga

捕らえる、奪う snatch nga naghulat ug sakyanan

daplin sa dalan giagaw sa

isnatser.

agawon agad 主人 master, boss

agay agay 溢れる、にじむ flow, ooze Niagay ang dugo sa iyang

agtang.

agay agay 滝 waterfall

agay! agay 痚い！ Ouch! Ang akong kamot ayaw guniti

kay naay samad, Agay! Sakita

gyud.

agbay abay 肩を組む、腕を arm around Miagbay na lang ko sa

組む another shoulder demonyo.

agbay abay 並んで⇒abay beside, parallel

agda agda せがむ、強いる、 induce, urge, Kanunay ko nga giagda sa

しむける importune akong ginikanan nga magtuon

ug maayo.

t agham agham 科学、理科 science

syensiya

aghat aghat 説得する、しむ induce, stimulate, Sa katapusan naaghat gyud

ける incitement nako ang akong ginikanan nga

~.

agho aghu ため息をつく sigh Nangagho ko pagkakita sa

gagmay nga grado sa card.

aghod aghud 骨を折らせる backbreaking

aghop aghup やさしく tender,

confidence?,

assurance?

agi agi 通る、道 pass Niagi ko sa gamay karsada.

agi-an agi 経験 experience Naagian nako ang kalisud sa

kinabuhi.

agianan agi 歩道、通り道、通 walkway, Ayaw sampungi ang agianan.

り口 passage, sidewalk

agig agi ug like as, by the way agig pagtahod kanila

agik-ik agik-ik クックと笑う、クス giggle, snicker

クス笑い

s agila aguila 鷲 eagle

aginod aginud たどり着く、たど slog, plot

agipo agipu る

燃えさし ember

agni agni 説得する convince Naagni ako sa pag-apil sa

grupo.

agom agum 被る、苦い経験 excruciate, suffer

をする

s agoniyas agonia 弔鐘 knell, toll

←Sp.agonia終焉

agos agus 分泋する secrete

agoy aguruy やった、しまった Ouch!

agpas agpas 追求、意味がわ run after, get the Miagpas siya sa iyang Mama

かる picture sa mercado.

s agrabiyar agraviar 侮辱 aggrieve, affront

s agresibo agresivo 攻撃的 aggressive, bold,

active

s agronomiya agronomia 農学 agronomy

agta agta 黒人 black man, Negro Nakakita ka na ba ug agta?

agtang agtang 額 forehead Ang tawo nga lapad ug agtang

bright kuno.

agulo agulu うめく groan, moan

agumod agumud うめく、うなる groan, roar, howl Miagumod lang ang akong

manghod sa dihang ako siyang

gipukaw.

agungoy agunguy うめく groan, moan

agup-up agup-up かび fungus, mold Giagup-upan ang imong mga

sinina sulod sa parador.

aguroy aguruy イタイッ、しまっ Ouch!

s Agusto agosto た

八月 August Agusto ang buwan na di gyud

nako nikalimtan.

agutnga agutnga 喘ぐ gasp

s agwa agua 香水 perfume Matag-an nako kung unsay

←Sp.agua水 imong agwa nga gigamit karon.

s agwanta aguanta 我慢する bear, endure Dili na ba ka ka-agwanta.

s agwardiyente aguardiente ラム、蒸留酒 spirit, liquor

ahat aghat せがむ⇒aghat Naahat ko ug trabaho sa

induce, stimulate

Dominggo.

ahat ahat 早まった、時間 premature, before bunga’ng ahat ; ahat nga

前に、熟れてい the time paghimugso

ない

ahaw ahaw 不足 lacking, bare

s ahedres ajedrez チェス chess

s ahensiya agencia 質屋、代理店 agency, pawn Diin siyang ahensiya gikan.

shop

s ahente ahinti ブローカー、代 broker, agent ahente sa yuta

理店

ahit ahit 剃る shave Nag-ahit ang dalaga sa iyang

batiis.

s ahos ajo ニンニク garlic Imo na bang gibutangan ug

ahos?

s akasya acacia アカシャの木 acacia

s akatar acatar 尊重する heed, regard

aklas aklas 反乱する mutiny, revolt

ako aku 余裕がある、でき afford Dili ako makaako nianang

る gasto.

ako aku 私は、私の I , my Ako usa ka estudyante. ; Ako

na.

akoa aku 私のもの mine Akoa kanang mga butanga.

akoakuhan aku 我が物にする

akob akub 触れる、一体化 on top, touch, join,

affix

akong aku 私の my Gusto nako ang akong trabaho.

s aksidente accidente 事故 accident, casualty Dili niya makalimtan ang

aksidente.

s akta acta 記録、議事録 journal Naghimo sila ug usa ka akta

aron malig-on ang ilang

kasabutan.

s aktibidad actividad 活動 activity

s aktibo activo 活動的、活発な active, quick Usa siya ka pangulo nga

s akto acto 行為、行為を見 act, catch acting Nasakpan sa akto ang batang

られる lalaki nga nanguha ug bayabas.

s aktohi acto 行為を見られる catch acting Naaktohan nako sila.

、直に見る

s aktora actora 女優 actress Usa siya ka maayong aktora. ;

Usa ka bantugan nga aktora

ang mitambang sa among

pasundayag.

s akusado acusado 被告人、容疑者 accused Siya ang akusado sa

pagpangawat.

s akusahan acusar 告訴する accuse Gi-akusahan niya nga

namaligya ug armas.

s akusasyon acusacion 告発 accusation

s ala a la 時 o'clock Moabot ang mga bisita ala una

sa hapon.

ala ala (有害な物などを choosy, avoid

）避ける、食べな some food

い proscribed

alaan ala 人違い mistaken identity Naalaan ko iyang kawatan.

alad alad 囲い、家畜小屋 enclosure, cattle alad sa mga mananap; Limpyo

shed kaayo ang alad sa ilang mga

baboy.

alagad alagad 当局、広報、従 public relations, alagad sa balaod ; tag-alagad

者、召使 servant, follower sa bisita ; Katungdanan sa mga

alagad sa balaod ang

pagmintinar sa kahusay ug

kalinaw sa komunidad.

alagad alagad 奉仕する serve Dili ko maka-alagad sa akong

mga baboy kay nag-alagad pa

sad ko sa akong mga anak.

alagang-man 勿論 of course

s alahas alajas 宝石 jewelry Daghan kaayo siya ug alahas.

alak alak 酒 wine Gusto mo ba ug alak?

alakan alak 飲み屋 tavern

alalay alalay 手伝い assist, servant Mas maayo kon aduna kay

alalay aron madaling mahuman

ang trabaho.

alam alam 賢い⇒maalam wise, Maalamon kaayo ang among

knowledgeable Lolo.

alamag alamag 知識、ノウハウ know-how, wit Aduna siyay alamag sa

pagdakop sa mga ihalas nga

mananap.

alam-alam alam おだてる、なだ flatter, soothe, Gialam-alaman sa inahan ang

める、説得する appease, coax iyang anak aron makatulog.

s alambre alambre 針金 wire Alambre ang iyang gigamit sa

paghalayhay sa iyang mga

basa nga sinina.

alampad alampad 並んで行く alongside. side by

side

alang alang ～のために for the sake of, for Ako ning gibuhat alang niya.

alang-alang alang 思いやり consideration, Kinahanglan nga isaalang-

respect, alang ang kaayohan sa

understanding katawhan sa dili pa sugdan ang

usa ka proyekto.

alaot alaut 不運な、可哀想 miserable, Di ko gusto ug alaot nga

な wretched kinabuhi.

s alarma alarma 警報 alarm

s alas alas エース（カードの ace alas nga baraha

）

s alas a las ～時 o'clock ala una; alas dose; alas sais

byente

alaut alaut 不運な、可哀想 unlucky, pity Alaut ang mga batang gianak

な sa mga iresponsableng

alayun alayun 共同作業 teamwork, Nag-alayon ang mga mag-

cooperation uuma sa panahon sa pananom

ug ting-ani.

s alburaryo herbolario 薬草師 herbalist

s alburoto alboroto 騒動 riot, tumult

s alcoba alcoba 寝审 attic, bed room Ngindot ug humot kaayo ang

iyang arkoba.

s alegoria alegoria 寓話、寓意 allegory

s Aleman aleman ドイツ人 German Naa koy amigong Aleman.

s alemanya alemania ドイツ Germany

s alerta alerta 警戒、警報 alert

s algodon algodo'n 綿、脱脂綿 cotton Algodon nga panapton ang

akong gigamit ponda.

alho alhu すりこぎ、すりつ pestle

ぶす

ali ali 障害、邪魔 hindrance, rail Adunay ali nga sinako nga

balas.

alibangbang alibangbang チョウチョ butterfly Daghan ug alibangbang ang

among hardin.

alibwag alibwag 消散、散ばる disperse, scatter

s alibyo alivio 安堵 relief

aligato aligatu 火の粉、火花 spark Aduna gihapoy mga aligato sa

daub human sa campfire.

alig-ig alig-ig 篩う、揺らす、振 sieve, swing,

落とす shake off

aligmat aligmat 注意 watch, awaking

alikabo alikabu ちり dust

alikabohon alikabu ほこりっぽい dusty

s alikate alicates ペンチ、プライア pliers

ー

alim alim 治す heal, cure

alima alima 子守する、看病 babysitter, nurse Ako nag-alima ug bata.

する

alimango alimangu アリマンゴ（蟹の a kind of crab Ang mga alimango nagpuyo sa

種） kakahuyan nga katunggan.

alimatmat alimatmat regain

consciousness

alimatok alimatuk 蛭(ヒル） leech, Kusog kaayo ang alimatok ug

bloodsucker mosupsop ug dugo.

alimpatakan alimpatakan 記憶 mind, memory Ibutang sa imong alimpatakan

ang akong mga pahinumdom.

alimpulo alimpulu 頭皮、つむじ pate, scalp, whirl Usa ra ka alimpulo ang anaa sa

iyang ulo.

alimpulos alimpulu 渦巻き eddy, whirlwind Sama sa usa ka alimpulos ang

ilang panaghigugmaay.

alimungaw alimungaw 寝言を言う talk in sleep Gialimungawan si Jane

samtang natulog.

alimuot alimuut 温かい、蒸し暑 warm, stuffy, sultry Alimuot kaayo kining kuwarto

い kay walay aircon.

alimyon alimyun 香り incense, fragrance Nangalimyon sa kahumot ang

mga bulak sa hardin.

alindahaw alindahaw 天気雤、霧雤 drizzle Dihay mga alindahaw sa wa pa

mi moabot.

alindasay alindasay 落ち着かない、 uneasy, perturb Nag-alindasay ang bata nga

乱す taas kaayo'g hilanat.

alindum alindum 薄暗い dim, dark Alindum kaayo ang mga

panganod.

alingawngaw alingawngaw 装う、振りをする feign, pretend Mipaalingawngaw siyag

basabasa labon siging pasiplat.





alingawngaw alingawngaw 小蝿 small gnat

alinggat alinggat 注目する、気づ notice, become Dugay na kaayo nga wala ko

く aware makaalinggat nga …

aling-ing aling-ing 蒸し暑い sultry, muggy Aling-ing kaayo ang atong

pamati sa dili pa mobundak

ang ulan.

alingit alingit 短気 short tempered

alingiting alingiting 焼け付くように熱 very hot,

い scorching

alingugngog alingugngug やかましい、騒 vociferous,

〄しい constantly noisy

alipatpat alipatpat 幻影、幻覚y illusion

alirong alirung 囲む encircle, surround Gialirongan ang amahan sa

iyang mga anak.

alirungan alirungan 囲んだ範囲、囲 circle Gialirungan nilang upat ka mga

む pulis ang payag.

alisbo alisbu 匂いが上がる fume, mist, Nangalisbo ang baho sa

evaporate patay'ng iro.

alisngaw alisngaw 湯気、蒸気 vapor Ang alisngaw sa bag-ong

lutong kan-on makapawala sa

kaping-ot sa ilong.

alisngawon alisngaw 揮発性の、蒸発 volatile Alisngawon nga mga butang

しやすい ang alcohol ug acetone.

alisto alisto 素早 prompt, alert, Si Ben mas alisto nga modula

effective ug basketball kaysa iyang mga

amigo.

aliwas aliwas ゴリラ、狒狒 baboon, gorilla Sama sa usa ka aliwas ang

iyang gidak-on.

aliwasa aliwasa 落ち着かない restless

aliyabok aliyabuk ちり、砂ほこり dust

s alkanse alcance 欠損、赤字 loss Dako kaayo ug alkanse ang

among negosyo.

s alketran alquitran タール tar Aksidente ang pagkayabo sa

alketran.

s alkoba alcova 部屋、寝审 alcove

s alkohol alcohol アルコール alcohol Ganahan ka ba mo inom ug

alkohol?

s alkontra al contra 反論 contradict

s almanake almanaque 暦 almanac

s almasin almacen 倉庫、デパート warehouse,

department store

s almirol almidonado のり starch Butangi kining karsones ug

almirol inig laba.

s almundigas albondiga 肉だんご Sp.albondiga

s almusal almorzar 朝食 breakfast Importante kaayo nga mokaon

Sp.almorzar昼食 ug almusal sa dili pa moadto sa

trabaho.

alo-alo alu-alu からかう、冗談 chaff, mock, Gialo-alo ang bata sa iyang

banter mga kadula.

alom alum ほくろ mole Aduna siyay alom sa iyang

wala nga aping.

alon alun 波 wave Dagko ang mga balod sa dagat

panahon sa bagyo.

s alopono alofono 異音 allophone

alot alut 散髪 haircut Kinahanglan ka na nga alutan.

s alpiler alpilir ピン、安全ピン pin, safety pin Alpiler ang iyang gigamit

pagtuslok sa baloon.

s alpombra alfombra じゅうたん、カー carpet, rug Baga kaayo ug mga alpombra

ペット sa salog ug sa hagdanan.

s alsa alza 持ち上げる、上 raise Ang bandera sa Pilipinas

昇 kanunay kini nga gialsa kada

buntag atol sa pagkanta ug

'Lupang Hinirang'.

s altar altar 祭壇 altar, shrine Magluhod mi atubangan sa

altar kon mag-ampo.

alugbati alugbati 蔓紫 spinach

alug-og alug-ug ガタつく jar, jog, jolt

aluhipan aluhipan ムカデ centipede Adunay aluhipan ilawom sa

bato.

aluman alum ほくろ mole

alum-um alum-um 薄暗い dim, dusk Alum-um kaayo ang sulod sa

akong balay kay wala ang

alunlan unlan 枕 pillow

s alyas alias 偽名、あだ名 pseudonym, alias, Nigamit ang alyas ang inilang

nick name manunulat.

ama ama 父 father Gimingaw na kaayo ko sa

akong amahan kay dugay na

kaayo ko wala kita niya.

amaama ama 義父 stepfather Ang iyang amaama nisuporta

sa iyang pageskwela.

amag amag 燐光 phosphorescence

amahan ama 父 father Maayo pa ikaw kay adunay

amahan, pero ako bisan ama-

ama lang wala gyud.

amakan amakan 竹網(壁用) woven bamboo

panel

am-am alam-alam なだめる、あや coax, mollify Giam-aman niya si Morita.

す "Ayaw kabalaka"

amang amang 唖 mute, deaf Nay eskwelahan sa mga

amang nga gusto makakat-on

ug senyas nga lengwahe.

amanos amanus あいこ、同等 even, equal

amaon amaun 教父 godfather Gitaga-an ko ug cellphone sa

akong amaon.

s amarguso amargoso 苦瓜 bitter gourd

s amarilyo amarillo 黄色、黄色人種 yellow, Mongoloid

amaw amaw ばか者 stupid Amaw kaayo ang akong amiga

kay iyang gikataw-an ang laing

tawo.

s ambahador embajador 大使 ambassador Niabot ang bag-ong anbahador

sa Kenya.

ambahan ambahan 群集、群れる throng, crowd

ambak ambak 飛び降りる jump down Niambak ko sa hagdanan.

ambal ambal お守り amulet, talisman

ambas ambas 平行の、平行線 parallel, equal

ambi ambi 頂戴、お願い！ give it to me, Ambi gani palihug ang akong

、ようし please, here! bag.

ambit ambit 山分けする share Akong ipaambit sa akong

silingan ang abot sa among

humayan.

ambo ambu 聳える、見渡す tower over

ambong ambung 壮麗な superb, grand, Mas ambong tan-awon ang

lovely balay nga adunay pintal.

ambongan ambung 素敵な elegant,

ambot ambut 知らない I don't know, Ambot lang kung tinuod ba!

obscure

ambungan ambung ハンサム、素晴 handsome, Ambungan kaayo ang iyang

らしい elegant uyab.

s amen amen アーメン、年配 amen, greetings

者への挨拶 with respects

s Amerikano americano アメリカ人 American Amerikano ang tawag sa mga

tawong nagpuyo sa Estados

Unites.

amgid amgid 似ている similar Amgid-amgid ug panagway ang

mga Hapon ug mga Korean.

amgo amgu 気づく、意識す aware, conscious, Karon pa ko nakaamgo unsa

る know kadako ang akong sayop.

s amiga amiga 友達(女) girl friend Daghan kaayo ang iyang

s amigo amigo 友達(男) boy friend Masuko ang akong amigo.

amihan amihan 北東風(乾季の northeast wind, Ang hangin nga amihan

季節風） northeast nakadaot sa iyang mga

monsoon pananom.

amihanan amihan 北、北東 north

amimislon amimislun 腎臓 kidney Naa koy sakit sa amimislon.

s amo amo 主人 boss, master Buotan kaayo ang among amo.

amo amu 我〄の our (excluding

your)

amoa amu 我〄の our (excluding diri sa amoa

your)

e amok amok 暴れ狂う amok, run amuck

amol amul 鈍い dull Naamol na ang akong

among amung 破滅させる、引き drag to perdition Among silingan nabuang

ずり込む tungod sa ragbi.

among amu nga 我〄の our (excluding

your)

among-among amung サボタージュ、虐 sabotage, abuse,

待 harm

among-amonganamung 乱暴、いたずら molest, abuse

s amor amor 愛 love

amot amut 寄付する contribute, donate Miamot ko ug 20 pesos sa

simbahan.

amoy amuy 聖像、神 icon, God

ampad alampad 並んで side by side

ampalaya ampalaya 苦瓜 a bitter gourd, Gusto ka mokaon ug

amargoso ampalaya?

ampay ampay 好物 favorite Ampay nako ang mga Chinese

foods.

amping amping 世話をする、保 take care of, Nag-amping na gyud siya sa

護する safeguard iyang lawas.; Pag-amping!

ampo ampu 祈る pray Nag-ampo ako para kaniya.

amuma amuma 育てる、世話す bring up, foster Dili man gud maayo ang pag-

る amuma nila sa ilang ginikanan.

ana kana そこに there

anaa naa naaに同じ there is Anaa siya didto.

anad anad 精鋭、達人 expert, master Siya ang anad sa pagluto ug

omelet.

anad anad 慣れた、慣らす tame, accustomed Anad na siya sa pagdrive.

;Anad na kining unggoy sa mga

anag anag 焼く、あぶる broil, roast, bake Lami kaunon ang inanag nga

mais.

anagon anagun 若苗のコーン young corn

anak anak 子供 child Naproblema ko sa akong mga

anak.

anak-anak anak 養子 foster child

anam anam 尐しづつ little by little

anam-anam anam 尐しづつ little by little, Hakoton sa mga kulilim ang

gradually bugas sa anam-anam.

anay anay シロアリ termite, white ant Gi-anay na kining balay.



anay anay 豚（大人の） pig, sow Ang among anay nanganak ug

siyam ka baktin.

andak andak 威張る、誇る boast, brag

andakan andak 俗物 snobbish

andam andam 用意する prepare, arrange Nag-andam kami sa piesta.

andan andan 癖になる habit Ang pagbasa ug mga libro kay

usa sa iyang mga naandan.

s andana andana 階、層 floor, story

s andar andar 働く、動く、操作 work, operate Akong paandaron ang TV?

する

ang ang その( the Ang mga babaye nanglaba sa

主格をあらわす) sapa.

angal angal あら探し、小言 faultfinding,

critisize

angan angan 不適切 inadequate

ang-ang ang-ang 梯子、段階、階 ladder, stair, Unsa kang ang-anga

段 grade nakaundang sa elementalya?

ang-angan ang-ang 段階、階段 scale, stair

angat angat approach

angay angay 合う、必要とする fit, need, should Dili ko angay nimo.

angayan angay 似合う graceful, suitable

angga angga 女性の愛称 nickname Bart ang angga ni Bartolome.

anggid 似ている、まね similar, imitate

する

s anggulo angulo 角度、傾斜 angle, cause

s anghel angel エンジェル angel Gusto kong makakita ug tinuod

nga anghel.

angin angin 巻き込んでダメ implicate Nakaangin siya ug mga bata sa

にする dihang nakadisgrasya siya.

angka angka 服従する submit, yield

angkan angkan 獣 beast Angkan ang iyang amiga.

angkan angkan 子を産む give birth

angkas angkas ヒッチハイクする hitchhike, back Miangkas dayon si Diana sa

後に乗る ride motorsiklo nga gimaneho nako.

angkasanan angkas 鞍 saddle

angkat angkat 委託貨物、輸入 import

品

s angkla ancla 錨 anchor

angkon angkun 主張する、もの claim, get Maningkamot ko ug maayo

にする para maangkon nako ang

akong mga pangandoy.

angkon angkun 認める、採用す recognize, adopt Naangkon nako ang scholar.

angkonon angkun る

主張 claim Angkonon nako ang akong

butang.

s angkorahe anclaje 停泊、投錨 anchorage

anglit anglit 鍋（小さい鍋） pot

ango-ango anguangu もうろくする dodder, senile

ango-angohon anguangu もうろくした senile Unya nag-angoangohon ka na.

angol angul 怪我する、重傷 injure Daghan ang nanga-angol gikan

を貟う sa pagkadisgracia.

anha anha ここ、そこ(diha here, there Ayaw padulaa ang inyong mga

より漠然としてい anak anha sa karsada.

る）

anhi anhi 来る come Karon dayon buot ko nga

moanhi sila.

anhing anhi 先の、前の former, late anhing presidente

ani ani これ this Ganahan ko ani kay gihatagan

kita og maayong kita o ani.

ani ani 刈る、収穫 reap, harvest kita o ani

ania ania ここ here, here it is. Ania na ako.

anib anib 章 chapter

s anibal almibar シロップ syrup, caramel

s anibersaryo aniversario 記念日 anniversary Nakalimot ko sa among

anibersaryo sa kasal busa

nasuko siya.

aninaw aninaw はっきり見える envision, spot, Naaninaw nako sa sapa nga

view naa diay halas.

anindot anindut 素敵、荘厳な nice, magnificent

aniningsing aniningsing 薬指 ring finger

aninipot aniniput 蛍 firefly Sa Bohol daghan kaayo nga

makitag aninipot.

anino aninu 影 shadow Walay anino sa poste sa alas

dos sa udto.

anlalabaw anlalabaw 中指 middle finger

t ano tagalog 何か what

unsa

anod anud 漂う drift, flow Mopatianod ko sa sulog.

anok anuk 燃えさし、残り火 ember

s anomaliya anomalia 変則、例外 anomaly

s anotasyon anotacion 注釈 annotation

antaw antaw 見える距離 visible Ang Bohol antaw sa Talisay.

antigo antigu 利口な、知る clever, know how

to do

antigohan antigu 有識者 expert, skilled Antigohan ka nga pagkabata.

antihay antihay 戦いを避ける dodge, avoid fight

anting-anting anting-anting 呪符、お守り amulet Motuo ka ba sa anting-anting?

s antipara antiparras サングラス、眼鏡 sunglasses, Ang antipara nako mas dako

eyeglasses ug grado.

s antipatiko antipatico 虫の好かない奴 antipathy

s antisipo anticipo 前払い advance payment

s antiyohos anteojo 眼鏡 eyeglasses Nigamit siya ug antiyohos.

antos antus 耐える・我慢する endure, bear Nakaantus ka ba sa sakit?

anud anud 漂う、流し運ぶ drift, flow Naanod akong tsinelas sa

anugon anugun もったいない wasteful pagkaanugon sa oras

s anunsiyo anuncio 発表、コマーシ announce, Adunay anunsiyo ang among

ャル commercial presidente sa kklase.

anunugba anunugba 蛾、ガ moth

anus-a anus-a いつ？（未来形） when Anus-a ka mobalik diri sa

Cebu?

anyag anyag 美人、美 beautiful girl Nakita ko sa baybayon ang

maanyag nga dalaga.

s anyo año 年 year Pila ka anyo naglib-en sila?

s anyos años ～才 years old 16 anyos

apa apa 聖餅 wafer, waffle Gusto ko ang ice cream sa apa

kaysa ice cream sa baso.

apan apan 欠点、傷 flaw, defect, Ang iyang apan makita sa

handicap iyang linakwan.

apan apan しかし、それでも but, still Guwapa kaayo siya apan wala

pa siya maminyo.

apapangig apapangig あご jaw Kaniadto, mas kuwadrado ug

apapangig nga nawong sa mga

tawo.

s aparador aparador 戸棚 cabinet Ang aparador karaan na kaayo

kini, pero wala pa maunsa.

s aparta apartar 離れる、別れ separate, break Nag-aparta mi sa akong mga

off ginikanan.

apas apas 追いすがる run after, overtake Niapas si Mario sa iyang asawa

sa Cebu.

apas-sulat apas sulat 追伸 postscript Palihug basaha ang apas-sulat

ubos sa papel.

apas-sumpay apas sumpay 続編 sequel

apdo apdu 胆汁 bile Ang apdo sa baboy pait kong

atong tilawan.

s apektar afectar 影響する affect

s apelar apelar 訴える appeal

s apelyedo apellido 名字 family name Unsa ang imong apelyedo?

apiki apiki 束の間、窮屈な busy, difficult,

cramped, tight

apil apil 参加する participate, take Miapil siya ug beauty contest.

part

aping aping 頬 cheek Pula ang iyang mga aping.

s apirmatibo afirmativo 肯定的、断定 affirmative

s apisyonado aficionado 熱愛者 aficionado

e aplay apply 申込む apply Gipaandam niya kanako ang

mga requirements sa

pagpangaplay og trabaho.

apo apu 孫 grandchildren apo nga babae

apod apud 分ける、分配す deal, share, Iapod ang mga manga sa mga

る distribute bata.

apod-apod apud 分配する distribute Nag-apod-apod sila sa akong

gihatag.

apohan apuhan 祖父母 grand Mobisita kami sa among

farther/mother apohan sa probinsya.

apong apung 見る、見守る watch

s aporado apurado 緊急、困窮 impatient

s aprobahan aprobar 承認 approval Giaprobahan sa maestra ang

iyang proyekto sa English.

apsan apas overtaken

s apura apurar せかす prod, rush

s apurahon apurar 急く urge, force Apurahon gyud nako akong

manghud sa pagmata ug sayo

aron moeskwela.

s apyo apio セロリ celery

arak arak 機銃掃尃 strafe

arang arang 有能な efficient, qualified Wala siyay arang nga

mahimong pangulo.

arang-arang arang 良くなる better, improved

s arangkada arrancada 攻撃 attack

s arbitraryo arbitrario 勝手な arbitrary

s arcoba alcoba 寝审 alcove, bed room

s areglado arreglado 整理された、清 arranged

潔な

s areglar arreglar 整える arrange Humana ka ug areglar sa libro?

s aresto arresto 逮捕 arrest

s areyos arios イヤリング earring Gipalitan ako ni Papa ug nindot

nga arios.

s argolya argolla 指輪 ring

ari ari 来る、ここ come, here Moari ang akong mga amiga

kay magdula mi sa amoa.

ari na ko ari さようなら Good bye, I go Ari na ko kay masuko ang

home. akong mama kung madugay ko

ug uli.

aringkil aringkil カチャカチャ clatter Miaringkil ang mga botelya.

s arkanghel arcangel 大天使 archangel

s arkitekto arquitecto 建築家 architect Mikonsulta si Joy sa arkitekto

bahin sa iyang gipausab nga

balay.

s armado armado 武装した armed Ang mga tulis sa bangko nag-

armado ug tag-as nga kalidad

sa armas.

s armaryo armario 食器棚、戸棚 cupboard Gilimpyohan ni Celia ang

armaryo ubos sa ilang hagdan.

s armas armas 武器、銃器 arms

s arnibal almibar シロップ syrup, caramel

s arogante arrogante 傲慢な arrogant Arogante si Don Pedro sa iyang

mga tawo.

aron arun それだから、そう therefore, so, Moeskuwela ka ug tarong aron

すれば、そしたら then, in order to mahayag ang imong ugma.

、のために

aron-ingnon arun ingnun 振りをする pretend, beguile Nagpulopangutana siya arun-

ingnon wala masayod.

s arte arte 芸術、気難しい art, fastidious,

、きざな affected

s artesano artesano 職人、技工 artisan

s artista artista 芸術家、役者 artist Ang mga bag-o karon nga

artista dili maayo modala.

asa asa 何処に where Asa ka paingon?

asal asal 照焼きする broil Gi-asal ang langgam nga

nadakpan namo.

asawa asawa 妻 wife Ang iyang asawa ang

miamuma sa ilang mga anak.

asdang asdang 襲撃する、侵入 raid Ang mga rebelde miasdang sa

campo sa mga sundalo.

s asenso asenso 暮らし向きが良く improvement Moasenso ang tawong

なる maninguha.

s asento acento アクセント accent Lahi ug asento ang imong

sinultihan.

s aseras acera 歩道 walkway, sidewalk Ang mga naninda sa aseras sa

Colon st. gipabalhin sa laing

lugar ni mayor Osmanya.



s asero acero 鋼鐵 steel

? asikaso asikasu 監督する、世話 oversee, pay

する attention

asin asin 塩 salt Pamalit ug asin sa merkado.

s asindero hacienda 農場主 plantation owner

asinon asin しょっぱい salty Asinon ang bulad.

aslay aslay こぼれる spill

aslom aslum 酸っぱい sour Unsa imong gusto aslom nga

mansanas o dautang

mansanas?

aslon aslun レチョン、炙った roast Aslon nato ang baboy sa imong

料理 adlaw nga natawhan.

aslum aslum 酸っぱい⇒aslo sour Aslum kaayo ang tamarindo

m nga akong gikaon.

s asno asno ロバ mule, donkey

aso asu 煙 smoke Aso sa sigarilyo

asoy asuy 話す、暗誦する narrate, recite Giasoy ni Lola ang estorya

bahin ni Maria Cacao.

s aspeto aspecto 様子、外観 aspect

s astronomiya astronomia 天文学 astronomy

s asugi azogue 水銀 mercury Makahilo ang asugi,

s asukar azucar 砂糖 fine sugar Dili ko magbutang ug asukal sa

kape o gatas.

s asul azul 青、青い blue Asul nga langit

asuy asuy 話す、暗誦する narrate, recite

aswang aswang 妖怪の一種（昼 monster Ingon sila sa Sequijor daghan

は人間で夜人を kuno ug aswang.

襲ったりする妖

怪）

s asyenda hacienda 植林、農園 plantation Ang mga pamilya Monte Negro

adunay dakong asyenda sa

tubo sa Negros island.

s asyete aceite 油 oil, fat Butangi ug asyete ang bisagra

aron dili motaya.

atabay atabay 井戸、湧き井戸 well Sa unang panahon, ang tubig

kuhaon sa atabay.

s ataki ataque 攻撃 attack Niataki ang sundalo sa mga

rebelde.

atang atang 見守る、待ち伏 waylay, ambush, Giatangan niya nga mahulog

せる lie in wait, watch ang bituon.

ataon ataun 真っ暗な inky

at-at at-at 大開き、公開、

詳細を話す

atay atay 肝臓 liver Ang iyang atay naapekto sa

alkohol nga pag-inum niya kada

adlaw.

atay atay 鶏の病気 Chicken chorela

atay-atay atay みぞおち solar plexus

atbang atbang 向かいに opposite Adunay kan-anan atbang sa

eskuwelahan.

t ate ate お姉ちゃん sis (elder) Nanilhig si Ate sa hawanan.

atik bulatik よいしょする、自trick, flatter, show-

慢 off

atiman atiman 世話をやく take care of, care Siya ang nag-atiman sa akong

for anak.

atimanon atiman 世話をやく take care of, care Atimanon ug maayo sa inahan

for ang iyang mga anak.

atis atis 果木の一種、葉 sugar apple Ganahan kaayo siya ug atis.

は薬用

atlan atlan 偶然 perchance

atngal atngal 乳首 nipple, teat Ngindot kaayo ka ug atngal kay

pink.

ato atu 私達の our para sa ato

atol atul 同時に起きる、 during Miabot ang pulis atol sa

～してる間に kagubot.

atom-atom atum 過度に重視する give undue

importance

atong atu 私達の our (including

atop atup 屋根 roof

s atras atras 後退する back, behind Pag-atras ug usa ka lakang.

s atrasado atrasado 遅い、遅れた late

s atrasar atrasar 遅らす、長引く postpone,

protract, retard

s atraso atraso 遅れ、苦情、恨 grudge, backward

み

atsa atsa 斧 axe Iyang gi-atsa ang kahoy.

atsi atsi くしゃみ sneeze

atua atua 我〄のもの、そこ ours, there Atua ning bag-ong balaya?

の

atubang atubang 向かう、前に front, face, be Ang mga bata nagatubang sa

front of panganod, ablihan ang mga

kamot nila.

atubangan atubang 前に、正面 front Mitindog siya sa atubangan

nako.

atubangan sa atubang sa ～の前で in front of Misaad sila atubangan sa

Mayor.

s autoridad awtoridad 当局 authority

aw ayaw ⇒ayaw ->ayaw

awaaw awaaw 荒れた、荒野の wild

awahi awahi 遅れる、後に、 late Awahi na siya nga miabot sa

遅れて trabaho.

awak awak 出血 hemorrhage

awas awas 溢れる、こぼす spill Ang sapa mi-awas kay kusog

nga ulan.

awasanan awas 排水路 drainage

awat awat 真似る imitate, simulate

away away 喧嘩する have quarrel Daghan nag-away dinhi.

s awditibo auditivo 受話器 receiver

awhag awhag 促す urge, stimulate, Giawhag sa security guard nga

induce kuhaon ang mga I.D.

awit awit 歌、歌う song, sing Moawit siya sulod sa among

programa. ; awit ipakatulog/

awit pangkatulog

s awto auto 自動車 car, automobile

s awtoridad autoridad 権力、当局 authority Ayaw gyud dalha ang akong

ngalan ngadto sa mga

Autoridad o Militar.

ay ay キャーッ ay

-ay ay 互いに(--ay) each other

aya aya 姉や、子守り→y nursemaid

aya

ayaay ayaay 引き潮、干潮 ebb tide, low tide Ubos ang tubig sa dagat kon

ayaay.

ayad ayad 拒絶、挫折 snub, rebuff

ayag ayag 篩う screen by sieve Nabuhi sila sa pag-ayag ug

bonbon sa dagat.

ayaw ayaw ～をするな、ダメ don't Ayaw ilabay ang basura dinhing

ッ dapita.

ayay ayay やった！しまっ That's it., Ouch! Ayay! Kasakit sa akong tudlo.

た！

ayha ayha 以前 before Ayha ka mo lakaw palihug ko

ug palit ug pagkaon.

ayo ayu なおす、良くする repair, heal Ayo na.; Giayo nako ang suga.;

Ayoha imong relo.



ayo ayu 良い⇒maayo good Maayo siyang mokanta.

ayoayo ayu お元気で、大事 good bye, treat Pag-ayoayo!

にする well

ayoha ayu いいぞ、直せ How nice! Repair

ayon ayun 合う、調和 harmony, fit Wa magkaayon ang magtiayon,

maong nagkabulag.

s ayroplano aeroplano 飛行機 airplane Nakasakay ka na ba sa

ayroplano?

aysa ayaw sa ちょっと待って wait a minute

s ayuda ayuda 助け help, support Ang gobyerno naghatag ug

ayuda sa mga biktima sa

ba ba ～か？ interrogative

baak baak hobble

baakbaak baakbaak 食いすぎ

baat baat 結ぶ、結びつけ tie, fasten Gamita ang pisi sa pagbaat sa

る kahoy.

baat baat 袋、米袋 bandage

baatan baat 結び bind

baba baba おんぶ、肩車 piggyback

baba baba 口 mouth Hilum ang baba niya.

babad babad soak Akong gibabad tibuok gabii ang

mga puting shirts.

babad babad 日に曝す＝bula Ibabad nako ang mga puting

d senina sa adlaw.

babad babad トーチ、聖火ラン torch, flame

ナー

babae bayi 女⇒babaye woman, female Gwapa kaayo ang babaye nga

among silingan.

babag babag 塞ぐ obstruct Human sa pagbutang ug babag

sa buho nga atop, wala na

magtulo sa ulan.

babaw babaw 天辺 top Palihug ko ug butang sa akong

bag babaw sa lamisa.

e babay byebye バイバイ good bye Nibabay na nako ang akong

amiga kay moadto na siya sa

Maynila.

babaye bayi 女 woman, female, Daling mohilak ang mga

babha babha 致命傷 fatal wound

babit babit 命綱 diving rope

baboy babuy 豚 pig Namuhi ug baboy si Tatay.

baboyan babuy 養豚場 piggery, pig Dako ang babuyan namo sa

breeding farm Cebu.

badbad badbad ほどく untie, undo

badlis badlis 線、手相線 line Basahon nako ang imong

badlis nga palad.

badlit badlit 線 line

badlong badlung 非難する、叱る rebuke, Ang ginikanan adunay

reprimand, scold katungod pagpadlong sa ilang

badlongon badlung 頑固、ヤクザ者 stubborn, rascal, Walay ganahan sa badlongon

troublemaker nga babae.

baga baga 肺 lung Ang akong baga huyang na

kaayo tungod sa pangarilyo.

baga baga 炭火 coal (ember) Nakatag ang pulang baga sa

salog.

baga baga 濃い、厚い thick Nakinahanglan siya ug baga

nga habol.

bagakay bagakay 細竹 thin bamboo

bagal bagal かたまりの、でっ lumpy

ぱった

baganaw baganaw 水たまり pool, puddle

bag-ang bag-ang 奥歯、臼歯 molar

bagat bagat 会合 meet Nibagat si Henry ni Jenny gikan

sa Bohol.

bagay bagay 合う、適する、調 fit, harmonize Kining karsones bagay gyud sa

和 akoa.

bagdok bagduk 賭ける bet

bagdoy bagduy 歩く、とぼとぼ歩 roam, hike, tramp

bag-id bag-id く

なする、こすりつ rub, chafe, graze Ibag-it ang imong duha ka

ける kamot.

e baging bag パンチバッグで punching bag

練習する

bagis bagis 雑な、無作法な impolite, harsh, Ang mga petsa nga importante

underline sa kalendaryo adunay mga

bagis.

bagnid bag-id rub

bag-o bag-u 新しい new bag-o nga estilo sa senina

bag-ohay bag-u 新しく、この頃 newly, recently Bag-ohay pa lang nahuman

ang ilang balay.

bag-ohon bag-u 新調する、新調 renew Bag-ohon na nato ang atong

の senina.

bagol bagul 殻、椰子の殻 coconut shell Ang bagol sa lubi nindot kaayo

kining buhaton ug uling.

bagol-bagol bagul-bagul 頭蓋骨 skull Ang bagol-bagol nanalipad sa

utok.

bagon bagun 手押し車 wheelbarrow

bag-ong kinasal bag-u kasal 新婚 newlywed Nagbulag dayon sila nga bag-

ong kinasal.

bag-ong tuig bag-u tuig 新年 new year Gisaulog nato ang bag-ong tuig

kada Enero 1.

bagrong bagrung 吠える roaring sound

bagtak bagtak ふくらはぎ calf Loyo sa bitiis bagtak.



bagting bagting 鳴らす ring Bagting na ang kampana.

bagtok bagtuk 固化する harden, solidify

bagtok bagtuk ねずみ rat, mouse Mahadlok jud ko ug bagtok.

bagua bagua ふくろう owl Dako kaayo ug mata ang

bagulbol bagulbul 不満を言う grumble, murmur Siya nagsige ug bagulbul bahin

sa …

bagutbot bagutbut 不平を言う grumble Nagsige siya ug bagutbot sa

iyang guot nga sapatos.

s bagyo baguio 台風 typhoon Dakong kadaot nga nahitabo

sa kahumayan human kini

naagian ug bagyo.

baha baha 洪水 flood Ang baha sa siyudad sa Manila

kada tuig mura ug anibersaryo.

bahad bahad 脅す threat Gibaharan ko sa among

silingan nga patyon ko.

bahal bahal 椰子酒 coconut wine Ganahan kaayo moinom ug

bahal ang mga Boholano.

bahal bahal 発酵して酸っぱ fermented, sour

い

bahala bahala 責任、せい charge, care, Ikaw ang bahala.; Akoy bahala.

resiponsible

bahala na bahala na 気にしない、な I don't mind. Bahala na siya sa iyang

んとかなるさ、何 kaugmaon.

とかするさ

bahan bahan 群れる、群集 throng, crowd

bahandi bahandi 宝、負宝 treasure, opulence Ang edukasyon maoy bugtong

bahandi nga ikabilin sa akong

ginikanan.

bahas-bahas bahas-bahas いったりきたり to and fro Nagbahasbahas ang taxi ug

pinangita ug pasahero.

bahaw bahaw かすれた hoarse, low

bahaw bahaw 食べ残り、古い leftover, stale

bahikhik bahikhik 満足気に笑う chortle, chuckle

bahil bahil fireproof

bahin bahin 分かれる、分け divide, share, part Magbahin ta ug ginansya

る、分け前、部分 pareho. ;Nagbahin sila sa

、場所（一部） akong gihatag. ; akong bahin

bahin bahin 従って accordingly

bahin sa bahin sa ～について about ～ Nagestorya sila bahin sa

nahitabo kagabii.

bahinon bahinun 分ける separate, divide Bahinon nato ang kwarta.

bahis bahis いったりきたり move back and

forth

s baho bajo 低音 low voice, hoarse Ang mga lalaki baho ug tingog.

baho bahu 臭い smell Ang katupad nako sa tren

kaganihang buntag baho ug

bino.

bahod bahud うみ、膿み fester

bahog bahug こぼす、残飯を slop, spill, feed Ibahug na ang sabaw sa kan-

やる on.

bahugbahog bahugbahug 決戦 fight

baid baid 研ぐ、尖らす whet, sharpen Bag-ong gibaid ang kutsilyo.

baiid baiid こすりつける（甘

えて）

bajao bajau 残りご飯

Bajao Bajau バジャオ海洋民 Badjau tribe Badjau usa ka tribu nga

族 nagpuyo sa dagat sa South-

East Asia.

baka baka 牛 cow Ang baka nikaon ug napier nga

balili.

bakag bakag 汚れた、臭い filthy, foul, fetid

bakak bakak 嘘 nag-嘘をつく lie Nag-away sila tungod sa imong

mga bakak.

bakakon bakak 嘘つき liar Politician mura ug bakakon.

bakal bakal 銃 gun

bakang bakang がにまた bowleg

s bakante vacante 空き vacant Ang puwesto sa pagka-mayor

sa siyudad karon bakante pa.

bakasi bakasi ウナギ⇒kasili eel Ganahan mokaon ug bakasi

ang mga Hapones.

s bakasyon vacacion 休暇 holidays, vacation taas nga bakasyon

bakat bakat 邪魔 hamper

bakay bakay 動かす（ゲーム move the spotting

のスタートライン line

等を）

bakbak bakbak 蛙 frog, toad Ang mga bakbak manggawas

kung ting-ulan.

bakbak balakbak リネン、シーツ、 linen, sheet, Luha ug singot ang gibakbak

カバー、支える bedding, underlay sa akong paglampos.

bakbak bakbak 靴底、象眼細工 sole, inlay

bakbak bakbak 踏み固める(道）

bakhaw bakhaw タンバークの木 tanbark tree Puwede ikasugnod ang bakhaw

sa kahoy.

bakhawan bakhaw マングローブ mangrove forestAng bakhawan usa ka lugar

nga itloganan sa mga isda.

bakho bakhu 嘆く、哀悼 weep, cry, lament, Nagbakho ang babaye sa

mourn kamatayon sa iyang anak.

baki baki 蛙 frog Ang baki mokaon ug lamok.

bakid bakid 袋、大袋 sack usa ka bakid nga mais

bakikaw bakikaw 不様な、奇妙な clumsy, queer, Bakikaw siya mogamit sa

、気のきかない gawky biskleta.

bakilid bakilid 坂、斜面、山の slope, bank Ang iyang balay nga kawayan

斜面 nahimutang sa bakilid.

bakla bakla オカマ gay, homosexual Bakla ang akong igsoon nga

lalaki.

baklay baklay ハイキングする hike Magbaklay ra ta paingon sa

Sugbo kay wala tay kuwarta.

baklid baklid 後ろ手に hand behind the

back

bako baku 背の曲がった back bent Akong Lolo nabako na

pagtrabaho sa bukid.

bakod bakud 起き上がる rise up

bakol bakul かたわ、障害者 cripple, Ang atubangang linkuranan sa

handicapped sakyanan sa pasahero kanunay

ireserba para sa mga bakol.

bakos bakus 帯、ベルト belt Namalit ko ug bakos para sa

akong mama sa niaging

semana.

baksan baksan 大蛇 python Nakakita ug baksan ang mga

bata.

baksanan bakus ベルト穴

baktas baktas 歩く、徒歩で行く hike, walkabout Among gibaktas ang bukid.

baktin baktin 子豚 piglet Namalit mi ug baktin para sa

umaabot nga piyesta.

baku baku せむし stoop shouldered

bakukang bakukang カブトムシ beetle

bakukang sa ulo bakukang 何を考えている unreasonable, Ambot kun unsang klaseha sa

んだか、頭がお infested with bakukang ang misulod sa iyang

かしい beetles utok?

s bakuna vacuna ワクチン、を打つ vaccine, vaccinate

bakwi bakwi 撤回する。取り retract, recant Gibakwi sa saksi ang iyang

消す。 mga gisulti.

bakwit bakwit 避難する、逃げ evacuate, flee

bakyaw bakyaw る

振り上げる（腕を raise hand

bala bala ）

背貟う carry on the back Gibala ni Noy Kulas ang iyang

kinamaghuran nga anak.

s bala bala 弾丸 bullet May tren nga bala ang Japan.

balaan balaan 神聖な holy Ang santo Nino usa sa mga

balaan kaayo nga patron sa

Cebu.

balabag balabag 障害 obstacle Daghan kaayo ug balabag sa

atong kinabuhi.

balag balag 出くわす encounter

balagon balagun つる vine

balahibo balhibu 体毛 body hair, feather Hamis ug balahibo ang iring.

balak balak 詩 poem, verse Siya kanunay nga mohalad ug

balak.

balaka balaka 心配する、悩む( worry, suffer Ayaw kabalaka.

na-)

balakang balakang お尻⇒balat-ang hip Ganahan ko sa porma sa iyang

balakang.

balakbak balakbak リネン、シーツ、 linen, sheet, Puti ang bakbak sa katre.

カバー⇒ habol bedding, underlay

balakero balak 詩人 poet Ang iyang tiyo usa ka balakero.

balaknon balak 詩的な、变情的 lyric, poetic Ginaiingon nga ang mga

karaang tawo balaknon.

balangaw balangaw 虹 rainbow Nakakita ko ug balangaw sa

langit.

balangay barangay 部落、最小行政 village Nagpuyo si Alma sa balangay.

卖位

balanghoy bulanghuy カサーバ cassava

s balanse balance 収支、バランス balance,

accounting

balantay bantay 注意 beware

balanus balanus 哀しむ mourn, repent

balaod balaud 布告、法律、警 law, police, Ang mga alagad sa balaod

察 authorities mitaho bahin sa ～.

balaodnon balaud 法案、合法の draft of bill, Ang balaodnon sa kongreso

legitimate giaprobahan sa mga senador.

balaoranan balaud 国会、議会 parliament

balaoron balaud 法案 draft of bill

balaraw balaraw 短剣 dagger

balas balas 荒砂 sand Nakita ko ang mga tunob sa

balas.

balasubas 無責任 irresponsible

balat balat ナマコ sea cucumber

balat-ang balat-ang お尻 = bat-ang buttocks, hip Sakit kaayo ang akong balat-

ang.

balatian bati 感覚 feeling, sense Nasakitan ang akong balatian

sa iyang gisulti.

balatianon

balatong balatung サヤエンドウ string beans

balay balay 家 house Ganahan siyang manglimpyo

sa ilang balay.

balayan balay ホームページ homepage,

balaybalay balay あばら屋、小屋 hovel Naghimo mi ug balaybalay sa

likod sa among balay.

balayronon bayad 支払い、勘定 payment, bill balayronon sa suga ug tubig

balbal balbal 魔女 witch

balbangaan balbangaan 未完熟 immature

s balbas barba ひげ beard Si Santa Claus adunay puti nga

balbas.

s balbula valvula バルブ valve

balda balda 身体障害、邪魔 maim, barrier,

hazard

s baldi balde バケツ pail, bucket Dad-i ug usa ka baldi nga tubig

kanang kahuy.

s baldosa baldosa タイル、焼き物 tile Nabuak ang usa ka baldosa sa

lababo.

balete baliti （木の精が住む indian rubber tree

という）大木の一

balhibo balhibu 羽、毛 feather, fleece Ang mga langgam adunay

、羽色の優れた balhibo.

、圧倒する

balhin balhin 移る、訳す move, transfer, Mibalhin nami ug balay.; balhin

translate sa Engles

balhog balhug 投獄 prison Nabalhog sa prisohan ang

kriminal.

bali bali 折る、木を折る break tree Gibali nako ang kahoy para sa

sugnod.

bali bali 裏返す、逆 reverse, opposite Ako pa nimo di mo sila balihon.

bali bali 価値 worth

balibad balibad 言い訳する excuse, refuse Nibalibad siya nga dili mouban

、拒否する sa piknik sa dagat.

balibag balibag 投げる、捨てる cast, throw away Ayaw ibalibag ang imong daan

nga mga libro.

balibaran balibad 拒否 refusal Akong gibalibaran ang akong

amiga nga manglaag kay dili

maayo ang akong lawas.

balibari balibad 失望 disappoint Wala mo siya balibari.



balibay balibay 投げる、捨てる cast, throw away

s balido valido 有効 valid

balighot balighut 結びめ、結ぶ knot, tie

baligtad baligtad 逆、あべこべ reverse, contrary

baligtos baligtus 硬く結ぶ、麻の Abaca knot, tie

結んだ束 tightly

baligya baligya 売る、商品 sell, merchandize Nabaligya nako ang akong

sakyanan.

balik balik 戻る return Balik dayon.

balikan

balikas balikas ののしる、悪口を revile, abuse, Dili maayo nga balikasan ang

言う insult mga bata.

t balikatan 連合軍 allied forces Ang balikatan sa mga

sundalong Pilipino ug

balikbalik balik 繰り返す repeat, keep on Nagbalikbalik ang iyang mga

bakak nga estorya.

baliko baliku 捻じれた、曲が crooked Balikong politiko siya.

った

balikos balikus 巻きつける、巻く coil, twine Nakabalikos ang iyang kamot

sa akong hawak.

baliktad baligtad 後方へ backward, reverse

baliktos baliktus 巻きつける、巻く coil, twine Mibaliktos ang halas sa sanga.



balili balili 芝 turf Kinahanglan na nga ibton ang

mga balili sa hardin.

baling baling 網 net Ang baling nako makakuha

daghang isda.

balisa balisa 悩む worry Nabalisa ang magtiayon sa

pagkawala sa ilang anak.

balisbisan balisbisan ひさし、軒 eaves

balita balita 報告、ニュース report, Ang balita sa radyo nagkalahi

information, news sa balita sa newspaper.

balit-ad balit-ad 逆、ひっくりかえ reverse Gibalit-ad niya ang iyang T-

balitaw balitaw 求愛の歌 courtship song

baliw baliw 近親相姦、罰当 incest, crazy Wa ka baliwa, tiguwang ka na

たり、気がふれる makigminyog desisayis?

baliwala bali wala 価値無い、实体 unimportant,

がない immaterial

s balkon balcon バルコニー balcony Naa sa balcon sila.

balo balu 知る⇒hibalo know Kahibalo ko niini.

balo balu やもめ、やもめに widow Siya tulo ka tuig nga nabalo.

なる

balod balud 波 wave Basta naay bagyo dagko kaayo

ang balod sa dagat.

balon balun （旅行の）小遣い lunch, provision

、昼飯、おやつ

balongbalong balungbalung 小屋 shanty, hovel

s balor valor 価値、価格相当 value, equivalent Ang tanan-tanan nga gasto

の amount tagana sa kasal balor ug

kinyentos kalibo ka pesos.

balos balus 報酬、報いる reward, repay Iya kong gitagaan ug usa kalibo

ka pesos nga iyang balos sa

ako.

s balsa balsa そり、いかだ sled, raft Nagsakay sila ug balsa

padulong sa Pagsanjan Falls.

balungos balungos 陰毛 pubic hair

baluno balunu マレーシアンマ wild mango

ンゴー

s balwarte baluarte 範囲、なわばり territory, region Ang Zamboanga maoy inila nga

←Sp.baluarte要 balwarte sa mga Abu Sayaff

塞 kung asa nagpuyo.

s balyena ballena 鯨 whale

bana bana 気にかける attention

bana bana 夫、亭主 husband Si Lory katulo na nga nag-ilis

ug bana.

banabana bana 推定、推測する guess, calculate, Gibanabana sa contestant ang

surmise, estimate presyo sa usa ka bag nga

groceries.; Ang akong bana-

bana sa gilay-on mga lima ka

kilometro.

banagbanag banagbanag 曙、夜明け前 dawn Banagbanag na ra ba?

banat banat 非難する lambaste

banaw banaw 溢れる overflow

banay banay 家族 family Usa ka malipayong banay ang

akong damgo.

s banda banda 域、バンド、帯 band

s bandeha bandeja おぼん、トレイ tray Ang butangan sa litson nga

manok, kanang bandehado.

s banderita banderita 小旗 small flag

s bandido bandido 盗賊 bandit

s bandido bandido 盗賊 bandit

s bandila bandera 旗 flag Nasudnong bandila

bandilyo bandillo 公布、曝す announce, bandilyo sa

expose, disclose, pahayagan;　Gibandilyo sa

blare out, blat out tibuok eskwelahan ang iyang

kadaugan.

banga banga 壷、空っぽの入 jar, empty bottle, Gipuno niya ug tubig ang

れ物、馬鹿 fool, dull banga. ; Banga kaayo siya

moduwa ug basketball.

bangag bangag 穴、穴を開ける hole, bore Adunay bangag sa balde.

bangal bangal 出くわす、やって come across

くる、横切る

bangan bangan 束、荷物、くくっ pack, bundle Lig-on kaayo pagkabangan ang

た荷、くくる kahon.; Ang putos gibanganan

ug hugot para dili manimaho.

bangas bangas ひげ beard Mahilig magpabangas ang mga

lalaki sa India.

bangaw bangaw 虹 rainbow Ang bangaw daghan ug kolor

nga lain-lain.

bangga bangga ぶつかる bump Ang duha ka eroplano

gibangga sa duha ka bilding.

banggaay bangga 衝突 collision Adunay banggaay nga jeepney

duol sa munisipyo.

banggera banggira 流し、料理台 kitchen counter

banggiitan banggiitan 大胆な bold, brave Usa siya ka banggiitan nga

sundalo.

banggod banggud 擦る、擦り合わ grind, rub Akong gibanggod ang akong tiil

せる sa bato.

banghag banghag がみがみ言う snarl

bangi bangi 意見があわない disagree Nagbangi ang mga lider sa

ilang mga ideya.

bangil bangil obstruction,

bangis bangis 無慈悲な、獰猛 ruthless, merciless Bangis kaayo ang mga leyon.

な、野生の

bangka bangka ボート、丸木舟、 boat, canoe, treat Ang sakyanan sa mga tawo sa

供忚 pagtabok sa Camotes Islands

mao ang bangka lamang.

bangkaruta bangkaruta 破産←Sp.banca bankrupt Nabangkarta ang bangko kay

rta wala mobayad ang mga

nangutang.

bangkaw bangkaw やり spear Ang unang hinagiban nga

gigamit sa mga tawo mao ang

bangkaw.

s bangko banco 銀行 bank Adunay taas nga linya sa mga

tawo gawas sa bangko.

s bangko banco ベンチ、長いす bench Ang bangko nga akong

gilingkuran nahagsa.

bangon bangun 起きる rise, get up Mibangon siya sa banha sa

gawas.

bangot bangut 鼻面 muzzle

bangotan bangutan 近親をなくす bereave Nagbangutan lang ko sa

kamatayon sa akong 5 anyos

nga anak tungod sa sakit nga

dengue.

banha banha 騒ぐ、騒音をあ noise Dili ko ganahan nga mopuyo sa

げる daplin sa dalan kay banha ang

mga sakyanan.

banhaan banha お喋りな talkative, Banhaan kaayo ang mga bata

loquacious sa klase.

banhabanha banha 無駄口、おしゃ gab, chatter Nagbanhabanha ang mga

べり lalaki atubangan sa sarisari.

banhaw banhaw 復活 resurrect, revive

banhig banhig 待ち伏せる、襲う ambush, Gibanhigan ang mga sundalo

massacre sa Sulu.

banig banig マット、敶物 mat, carpet Dili gusto ko ganahan matulog

sa banig.

banika banika 畑 field, farm

banikanhon banika 田舎、農村 rural

baniog baniug 知られている well known

banlas banlas こすりとる rub off, erode

banlaw banlaw すすぐ、洗う rinse

banog banug 鷹 hawk

banos banus 取ってかわる supplant

bansa bansa 州、国 country, state Namalhin mi ug laing bansa

kay samok kaayo ang una

namung gipoy-an.

bansag bansag 名前 name Asa ang imong bansag?

bansagon bansag 苗字 last name Nagbansagon siyag Codilla.

bansay bansay 練習する、訓練 practice, exercise Ang mga atleta kanunay nga

gibansay sa ilang mga coach.

bansaybansay bansay 練習する、リハ practice Nagbansaybansay na siya kung

ーサル unsaon pagamit sa pusil.

bansiwag bansiwag 突き出る、突き stick out, protrude

出す

bantang bantang 人目をひく、判り conspicuous,

やすい、はっきり obvious

と、くっきりと

bantay bantay 気をつける、注 beware, guard, Bantay sa mga addikt.; Ako na

意する pay attention lang ang magbantay ni mama

sa hospital.

bantog bantug 名声 renown, fame Nabantog siya sa kamaayo

moduwa ug chess.

bantok bantuk 固める、堅い firm, harden

bantugan bantug 著名な noble, famous Usa siya ka bantugan ug

banwa banwa 範囲、なわばり territory, region

banwag banwag 明るくする、スポ search light,

ットライト enlighten

banyaga banyaga 悪党 =salbahis scoundrel, rascal

s banyo baño 風呂 bathroom Ang banyo sa hotel nga akong

gisak-an limpyo ug dako kaayo.

s banyos baño 塗り薬 liniment, medicine Hatagi kong banyos sa insect

bite.

bao bau 亀 turtle

baod baud 命ずる、命令 order, command Si Tatay nagbaod namo sa dili

pagkuha ug kuwarta.

baol baul 田畑、耕す farm, cultivate Nitabang ko sa paglimpyo sa

baol.

s bapor vapor 蒸気 steam

s bara vara 棒、障害 rod, obstruction, Bara ang akong gigamit

stuck-up pagligwat sa dakong bato.; Ang

kanal nagbara sa sagbut nga

gianud sa tubig ulan.

barag barag ふらつく、よろめ stagger

s baraha baraja く

トランプカード card (to play) Baraha ang among gigamit sa

pagduwa ug mahjong.

s barandiliyas barandilla 手すり parapet, handrail

barang barang ブードー教、呪 voodoo, witched Ang akong silingan namatay sa

い barang kuno.

barangay barangay 部落、最小行政 village Maayo kaayo ang atong

卖位 barangay captain.

s baratilyo gatillo 大安売り bargain sale Adunay baratilyo nga mga

gamit sa panimalay.

s barato barato 安い cheap: of low Barato ang mga utanon kon

price adto ka mopalit ug direkta sa

mga uma.

baraw baraw 中断させる cutt off, interrupt

s barbas barbas かみそり razor Medyo dakodako ang nasamad

←Sp.barbas髭 sa akong gigamit nga barbas.

s barberohan barbero 床屋 barber shop Unsay imong gusto para

mokorte ug bohok sa

barberohan o beauty parlor?

s baril barril 樽 barrel, drum

s baril barril 樽 barrel, drum

t baril 銃、銃を撃つ pistol, gun Ayaw gamita ang pusil kay

kuyaw kaayo.

barkada barcada 仲間、連れ companions, Matinahuron ang mga barkada

mates, chum, ni Edna.

buddy

s barko barco 船、ボート boat, ship Nisakay mi ug barko padulong

sa Ormoc.

s barnis varniz ニス varnish Gibutangan namo ug barnis

ang among lamesa.

baro baru ブリキの桶、容 tin container

器(水、米など）

barog barug 立つ stand Barog sa imong gilinkuran.

baroganan barug 信念 principle

barong barung バロン formal dress Barong ang kasagaran nga

isuot sa mga lalaki kon adunay

pormal nga okasyon.

barongbarong barungbarung 小屋 shanty, hovel

barot barut 安物 shoddy Barot ang akong napalit nga

sinina.

s barumbado varonvado? そそっかしい、 reckless, ill-

不注意な、性質 mannered

の悪い

baruto barutu 小舟 small boat

s baryo barrio バリオ（部落） small village Nagpuyo siya sa layong baryo.

←Sp.barrio

bas balas 砂利⇒balas sand, gravel Katong bata pako pirme ko

magdula ug bas sauna.

basa basa 濡れた wet Basa pa ang sagbotan.

basa basa 読む read Siya nagbasa ug libro.

basabasa basa 湿った moist Naatrasado na ka sa trabaho

kay basabasa pa imong

uniform?

basag basag 割れる、声が変 shatter, split

わる

basahon basa 本、読み物 book Daghang basahon ang sulod sa

library.

basahonan basa 雑誌 periodical

basak basak 水田、田を耕す rice field, cultivate

basakan basak 水田 rice field

s base base 基、基地 base Base sa akong obserbasyon,

usa siya ka manggihunahunaon

nga pagkabata.

basig basin 多分⇒basin+ug maybe, perhaps

s basihan base 根拠

s basihanan base 証拠、明白 evidence

s basilika basilica バシリカ、聖堂 basilica

basin basin 多分、かもしれな maybe, perhaps Basin wala siya magtuon pag-

い ayo mao nga nahagbong sa

klase.

s basiyo vacio 空っぽ、真空 empty Ibutang ang basiyong lata sa

lamesa.; basiyo sa bomba

baska baska

baskog baskug 丈夫な healthy, robust, Baskog iyang panglawas.

vigorous

baslan balus 復讐する retaliate

basli balus

s baso vaso グラス、コップ glass Hatagi ko ug usa ka baso nga

tubig.

basok basuk 草取り、草かきす hoe, weed

る

basol basul 悔いる、責める regret, blame Nagbasol ko nga akong giaway

akong suod nga higala.

basta basta まあ、そうなれば well, when, if, Basta ikaw ray nakahibawo.;

、については about, enough, so Basta ikaw ray bahala. ; Basta

long as ikaw.; basta ha.; Mokuyog ko

nimo, basta imo kung librehon

sa meryenda?

basta ~ lang basta lang もし～する限り if, only in the

condition

s bastos basto 無作法な、粗野 impolite, indecent, Bastos kaayo ikaw.

な rude

basul basul 後悔する、責め regret, blame Nagbasul ko sa akong kahobog

る kagabii.

basulon basul とがを貟う、責任 blamed Kong unsay mahitabo ikaw ang

を貟う basulon.

s basura basura ゴミ dust, garbage, Ako naglabay ug basura sa

refuse basurahan.

s basurahan basura ゴミ箱 dustbin, trash can Ang kada eskina sa dalan

aduna nay gibutang nga

baswat baswat 上げる heave, lift

bata bata 子供 child Gasa gikan sa langit ang usa

ka bata.

bata-bataon bata 子供っぽい、子 childish, childlike Ikaw batabataon pa kaayo ug

供らしい hunahuna ug lihok.

batakan batakan 標準、標準器 standard Taas ang iyang batakan sa

pagpili ug bagasaw-onon.

Batakang Balaodbalaud 憲法 constitution Daghan kaayo ang supak sa

pag-ilis sa Batakang Balaod sa

Japan.

batang batang 丸太、じっと横た log (tree), lie stilly

わる、ひれ伏す

bat-ang bat-ang お尻、腰 buttocks Lapad ang bat-ang sa mga

babaye kay sa mga lalaki.

batan-on bata 若い、十代 young, teenager

batasan batasan 習慣、くせ、能力 habit, Naila siya sa iyang maayong

、行儀 characteristic, batasan. ; way batasan.

manner, custom

batay batay によると according to Batay sa mga estorya daghang

samdan sa nagbangga nga jep.

batbat batbat 表現する、描写 describe, tell, Gibatbat ni Jose ngadto sa

する state mga policemen kon giunsa siya

pagtulis.

bathala bathala 神 god

bathay bathay 目立つ(身体の stand out

一部が）、浮か

び上がる

bati bati 悪い、醜い bad, ugly bati'g nawong

bati bati 感じる feel, perceive Mibati ako'g kalooy sa mga

bata'ng kalye.

bati bati 聞く hear Nabati nako ang imong tingog

sa radyo.

batid batid 上手 skillful, good at, usa ka batid nga panday

adept

batig batig 感ずる　bati+ug feel bati+ug Kalit nga gibatig dakong kaikag

ug kasibot ang tanang.

batiis batiis 足（膝下）、すね lower leg

、ふくらはぎ

batingting tingting 鳴る、ベル（の音 ring, sound of a Iyang gibagting ang batingting.

） bell, bell

batiog batiug なる becoming batiog kalagut

bation bati sensed, felt

batiya batiya 木桶、たらい basin Gibutang niya sa batya ang

mga sinina nga bulingon.

bato batu 石 stone Ang bato sa Alcoy mine nindot

kaayo himoon nga konkreto sa

balay.

batobalani batubalani 磁石 magnet

batog batug 止まり木、ちょっ perch

と腰掛ける

batok batuk 反対する、口論 oppose, dispute, Makigbatuk siya sa iyang

する against igsoon. ; Nakigbatok ang anak

sa iyang amahan.

baton batun 保有する、持つ possess, retain Nakabaton ako'g anak tungod

、維持 sa panabang sa dios.

batong batung サヤエンドウ string bean Daghang ang ilang maani nga

batong.

s batonis boton ボタン button Ang sastra nanginahanglan ug

botonis para sa iyang sinina.

batoon batu 石の多い、岩石 rocky Batoon kaayo ang kalsada

質の paingon sa bukid.

batos batus お手伝い helper, aides, Ang iyang mga batos kanunay

apprentice mokuyog kaniya.

chbatsoy 麺の一種（イロン a kind of noodle Lami ang batsoy.

ゴ式）

batyag batyag 気付く、観察す notice, observe, Sa nanglabay 'ng mga adlaw

る、感じる feel nabatyagan nako nga dunay

uyab akong manghod.

t bawal 禁ずる forbidden

bawi bawi 埋め合わせる、 recoup, get back Akong nabawi ang nawala kong

取り戻す pitaka.

bawod balud 波 wave

bawon balun 支給、割当 provision

bawos balus 報いる return, repay Pagtarong sa imong pag-

eskuwela bawos sa kahago sa

imong mga ginikanan.

bay abay あんた、友よ、相 buddy, friend, Bay, mangaon ta.

棒 comrade

bay ba 疑問詞 ba+ang ba+ang

bay balay 家 house, dwelling

baya baya それでも、なお、 really, indeed Di baya kini maayo. ;Gimingaw

ほんとに na baya ko nimo.

baya baya 曝しておく leave exposed

bayabas bayabas グアバ guava

bayad bayad 払う、支払い pay Kinahanglan pagabayran nimo

dayon.

bayan bayan 町 town

bayani bayani 英雄 hero Bisag kinsa pwedeng

mamahimong bayani sa

imohang kaugalingon nga

gamayng pamaagi.

bayari bayad bayad の命令形 pay (in order) Bayari nako sa imong utang.

bayaw bayaw 義兄弟、義姉妹 brother in law Ang bayaw nako nga lalaki

nagkasuod na kami tungod sa

pagpakigdula niya nako ug

chess.

bayaw bayaw 揚げる raise, elevate, lift

baybay baybay 海辺 beach

t baybayin baybayin 古代文字 ancient character

baybayon baybay 海岸 seashore pagkangindot sa baybayon

baye babayi 女性⇒babaye woman, female lake ug baye

bayhana bayi 女性 woman, that lady Tabi-an kaayo nang bayhana.

bayhon bayhun 姿、格好 posture

s bayle baile 踊り、踊る dance Bayle kita karon sa among

lugar.

s baylehan baile ダンス場 ballroom, disco Ang baylehan sa lugar namo

barangay piyesta, anaa ra sa

luyo sa akong balay.

baylo baylu 物物交換、取り barter, exchange Baylo ta ug butang.

替える

bayna bayna さや sheath

bayong bayung 若僧、若者 immature,

adolescent

bayongbayong bayung 子供、青二才 pre-adolescent

bayot bayut ゲイ、ホモ、女〄 gay, sissy Sa pilipinas daghan kaayo ang

しい mga bayot.

bayranan bayad 支払い、料金 payment, bill, toll

bayronon bayad 支払い⇒balayro payment, bill Daghan kaayo ko ug bayronon.

non

s bebiron biberon 哺乳瓶 baby bottle

s bendahe vendaje 包帯 bandage

s bendisyon bendicion 祝福、お祓い bless

s benepisyo beneficio 便宜 benefit Siya ang nakadawat sa

benepisyo sa iyang amahan.

s bentaha ventaja 優位、利点、有 advantage

利

s bentana ventana 窓 window Ablihi ang bintana.

s Benus venus 金星、ビーナス Venus Benus ang pinakainit nga

planeta.

s berde verde 緑色 green Ang kolor nga berde bugnaw

kaayo sa mata.

e bese busy 忙しい busy Bese kaayo ko sa trabaho.

e beses basis 基礎、論拠、拠 basis

点

s beses veces 回、倍 Tulo ka beses ako niyang

times, instance

binuangi.

s besobeso beso 頬ずり（挨拶の） nestle one's cheek Mibeso-beso ug mipig-it sa

←Sp.besoキス *Sp.beso:kiss kamot si Nanay ug akong

maestra.

s besperas vispera 前夜 eve

s bestida vestida 服 clothes, coat, Maayo manahe ug bestida siya.

dress

s beterano veterano 古参の、老兵 veteran, expert Beterano si Pacquiao sa

baksing.

s beyente veinte 二十 twenty Beyente na akong edad.

e bi baby （子供に）お前 baby

bi ambi ね、お願い please

biaw biaw 淀む stagnate

biaybiay biaybiay あざ笑う、冷やか ridicule, deride Dili maayong biaybiayon ang

す mga tawong adunay apan.

bibingka bibingka 米粉の焼菓子 rice cake Maayong kan-on ang init nga

bibingka.

s Bibliya biblia 聖書 Bible Kinahanglan mobasa ka ug

Bibliya.

s bibo vivo 活き活きした lively

s bida vida 命、生活 life Por bidang gugmaha gyud sa

anak niini nila.

bidlisiw bidlisw 陽光 sunshine, sunray

s biente veinte 二十 twenty Biente anyos na ang akong

anak nga babaye.

biga biga 精液、好色、性 lecherous, semen

欲

bigaon biga いちゃつく、ふし flirt, promiscuous Dili ko gusto ug mga lalaki nga

だらな bigaon.

t bigay bigay 与える、袖の下 give, bribe

を渡す

bigay bigay payoff

bigot bigut 色っぽい、豊満 sexy, voluptuous

な、セクシー

s bigote bigote 口髭 mustache Adunay mga babaye nga

ganahan ug lalaking may

bihag bihag 捕虜、奪う captive Nagilis sila ug mga bihag.

bika bika open

bikangkang bikangkang 大股開き straddle Ayaw pagbikangkang kon

mosakay ka ug jipney.

bikil bikil 反目、邪魔する encumber, quarrel

biko biku 餅菓子の一種 a kind of rice cake

bikog bikug 捻挫 sprain ankle

s biktima victima 被害者 victim Ang mga biktima nga nawad-an

ug balay nila kay ang linog

niabot ug usa ka libo.

bila bila 脚を広げる spread the legs

bilahan bila 秘所、股 crotch, groin

bilanggo bilanggu 収容者、囚人 inmate, prisoner

bilanggoan bilanggu 牢屋、監獄 jail, prison Gusto ka mopuyo sa

bilanggoan?

bilangkad bilangkad 足を広げる、大 straddle Ayaw pagbilangkad sa

股 paglingkod.

bilat bilat 膣 vagina Ang mga babaye adunay bilat.

s bildo vidrio ガラス glass, crystal Nakit-an ang puti ug luag nga

baybayon sa bildong bintana.

bili bili 価値 worth, value, price Wala ka nay bili kanako.; Wala

na koy bili para nimo.

bilikis bilikis 巻きつく wind, turn around, Usa ka dakong halas

twine kabilikisan sa baboy.

bililhon bili 価値ある、大切 worthy, valuable, Bililhon kining relo alang

な、重要な important kanako.

bilin bilin 残す leave behind, Duna koy gibilin nga uyab diha

bequeath sa Tokyo.

s bilyar billar ビリヤード billiard

binali bali 逆 opposite, reverse Ang binali sa guwapa kay bati.

binata bata 子供っぽい、幼 childish, puerile Ug mo-high-school na ka, ayaw

児的 na pagdula ug binata.

binati bati 恋人、想う人 sweetheart

binatid batid 上手 skilful sa binatid

binatonan batun 養子、面倒を見 adopted child Ang gamay nga bata gibilin

ている赤ん坊 tungod sa among purtahan ako

na lamang kining binatonan.

binatonan batun 家政婦 housemaid Kinahanglan swelduhan ug

insakto ang mga binatonan.

binayluay baylu 交換する exchange Nagbinayluay sila ug ballpen.

s bindita bendita 聖水 holy water aqwa bindita

bingkil bingkil 反目、確執、論 discord, dispute Dili siya moadto sa imong

争 adlaw nga natawhan kay

nagkabingkil ninyo sa miaging

bingwit bingwit 釣り、釣り道具、 fishing

釣る（魚、異性を

）

binhi binhi 種子、源、精子 seed Natisok na ang mga binhi.

binhod binhud しびれ、痙攣 numb, cramp

t binibini binibini Miss Miss

binihag bihag 強奪 capture, captive,

trophy

bininlan binlan 相続人 heir

binisaya bisaya ビサヤ語、ビサ Visayan Binisaya ang sinultihan sa mga

ヤの Cebuano.

biniyaan biya 捨てられた abandoned biniyaan sa gugma

binlan bilin 残す leave Gibinlan niya'g mga alahas sa

iyang Mama.

binli bilin 残す stay, leave, Ayaw ninyo siya binlig

remain gininhawa.

binlod binlud トウモロコシ粉 corn grits

s bino vino 酒 wine Usa ka adlaw una mag-

eleksion, walay bino.

s bintaha ventaja 優位、利点、有 advantage Mas bintaha siya sa uban.

利

binti binti ミクサー、混ぜ飲 mixer

み物

binuang buang ナンセンス、たわ nonsense, Ayaw pagsulti ug binuang diha.

ごと baloney

binugnuay bugnu 反目する⇒bugn

o

binugtong bugtung 一人にする、遠 shun, keep aloof

ざける

binuhat buhat 人工物、創造物 artificial, artifact, binuhat nga batong banig

made

binuhi buhi 飼う raise, feed, rear Nakagawas sa tangkal ang

iyang mga binuhing manok.

binuksan bukas 開いた open, spread binuksang sulat; Balay

binulakan bulak 花柄の floral

binulan bulan 毎月の monthly binulang sweldo; binulang sakit

binuldog binuldug 菓子の一種 =binignit



binunyagan bunyag 洗礼名 baptismal name

s binurdahan bordar 刺繌した embroidered Uso na karon ang panyo nga

binurdahan.

s Binus venus 金星、ビーナス Venus

神

bira bira ぶちのめす beat up

bira bira 引く pull Nagbira kami ug pisi sa barko.

birahan bira 襲撃 assail

birahanay bira 引っ張り合う pull each other Nagbirahanay ang mga bata sa

akong sinina.

s birhen virgen 処女 virgin

birig birig 求愛行動 courtship

s bisagra bisagra 蝶番 hinge Gitay-an na ang mga bisagra

sa pultahan.

bisan bisan それでも、だが、 still, yet, but, even Nahigugma ako niya bisan

尚 tigulang na siya.

bisan kausa bisan 一度も even once, ago, Bisan kausa wala gyud ko

since before modawat ug suborno.

bisan mismo bisan mismu たとえ…でも even though

bisaya bisaya ビサイヤ、ビサヤ Visaya

bisbis bisbis 水やり、水撒き sprinkle water

bisdak bisaya daku セブアーノ native Cebuano

s bise vice 副 vice Gusto niyang ma-elec pagka

bise-mayor.

s bises veces 回、倍 times, instance

s bisikleta bicicleta 自転車 bicycle Ang biskleta para sa bukid

gitawag ug "mountain bike".

s bisita visita お実、訪問する guest, visitor, visit Daghan ug mga bisita si Tatay

sa iyang adlaw.

bisong bisung 膣 vagina Kinahanglan nga limpyohan

pirme sa mga babaye ang ilang

bisong.

s bisperas vispera 前夜 eve

bisrok bisaya rock ビサヤの歌 visayan rock song

s bisti viste 服、着せる、着る clothe, dress Puno sa mga bisti ang

s bisto visto 見られた uncover, expose

s bisyo vicio 悪徳 vice

bitad bitad 引く pull, tug Ayoha pagbitad ang pisi.

bitas bitas ぼろぼろの、引 tattered, tatter, Gisul-ob gihapon niya ang

き裂く tear, lacerate iyang shirts bisan ug bitas na.

bitaw bitaw 实に、やっぱり、 really, indeed, of Lisud bitaw.

何にせよ course, anyway

bitay bitay 吊る、首をつら hang, drooping Gibitay kining lampara nianang

れる、垂れ下が kahoy.

bitbit bitbit る

持っていく bring, carry Palihug ko ug bitbit sa bukag.;

Siya nagbitbit sa bukag.

bitgil bitgil 不寝番 vigil

biti biti パチンとする snap, crackle Mibiti ang iyang tiil pagkabali.

bitiis bitiis 足（膝下）、すね lower leg Ubos sa tuhod ug ibabaw sa

、ふくらはぎ kiting bitiis.

bitik bitik かつぐ、引っ掛 hoax, trick, ruse Ayaw ug tuo ana, bitik ra na.

ける、たくらむ

bitin bitin 満足できない、 not enough, not Nabitin ko sa estorya.

不満 contented,

unsatisfied

bitin bitin 蛇 snake Mahadlok ang babae sa bitin,

mahadlok ang lalaki sa babae.

bituon bituun 星 star ilawom sa langit nga daghang

mga bituon

biya biya くず、ガラクタ rubbish Mogamit ka ba sa kining mga

biya?

biya biya 離れる、去る leave, abandon Naguol ko human ko nimo

biyai.

s biyahe biaje 旅行、旅行する make a journey, Gusto kong mobiyahe sa tibuok

trip kalibutan.

s Biyernes viernes 金曜日 Friday Ang pitsa karon trese sa

Byernes.

s Biyernes Santo viernes 聖金曜日 Holy Friday Nganong ngawong ka ug

Byernes Santo?

s biyuda viuda 後家 widow Dili ko gusto mabiyuda.

s biyudo viudo 男やもめ widower Naguol ang biyudo sa

kamatayon sa iyang asawa.

s blangko blanco 白、空白 white, blank

s blima problema 問題 problem

s boda boda ウェディングドレ wedding dress

ス

s bodega bodega 倉庫、在庫 cellar, warehouse Kinsay molimpyo sa bodega?

s bohemio bohemio 自由奔放な、ボ Bohemian

ヘミアの

s bokasyonal vocacional 職業訓練校 vocational school

s boksidor boxeador ボクサー boxer

s bola bola ボール ball Puwede bang mohulam ug

s bolitas bolita ベアリング、小球 ball bearing

s boltahe voltaje ボルト、電圧 voltage

s bomba bomba 爆弾、ポンプ bomb, pump

s bombero bombero 消防士 fireman Abtik kaayo ang mga bombero.



s bombilya bombilla 電球 light bulb

bonbon bunbun 砂 sand Maghimo ta ug palasyo gamit

ang bonbon.

bongbong bungbung 壁、壁で囲う wall, enclose Naguba ang bongbong sa

bodega.

bongga bungga fashionable

bon-og bun-ug 打撲、殴る contusion

boriring buriring ふぐ blowfish, globefish

s bosina bocina 警笛、クラクショ car horn

ン

s botar votar 投票する vote Atong botaran ang angayan

nga mga kandidato.

s botelya botella 瓶、ボトル bottle Nindot kanang botelya sa

whiskey nga gikan sa gawas.

s botete botete ふぐ puffer fish

s botika botica 薬屋 drugstore, Moadto ako sa botika.

pharmacy

s boto votar 票、投票 vote Ayaw pamalit ug boto.

s bruha bruja 魔女 witch

s brutsa brocha 絵筆 paint brush, oral

sex

buak buak 壊れる broken Nabuak ang suga.

buak buak 壊す break Gibuak niya ang samin.

buang buang 気違いの、狂っ mad Irong buang siya.

buaya buaya た

ワニ alligator

bubho bubhu 洗髪 shampoo

bubo bubu 給水する、水を pour, water Si ginuong Jesus nagbobo

与える kanato ug daghang grasya.

bubong bubung 屋根、棟 roof

bubu bubu 水をかける pour, water Gibubuan nako ang mga

budbod budbud バナナ葉で包ん a kind of sticky

だ餅 rice

budhi budhi 裏切る、反逆 betray Imo kong gibudhi.; Iyang

gibudian iyang amo.

budlat budlat でっぱる bulge

budlay budlay 疲労 weary, fatigue

budlay budlay 圧迫、重圧 oppress

budo budu fermented fish

budok buduk 売春(婦） prostitute

s buena/bueno buen 良い good

buga buga 吐き出す spew, exhale

bugal bugal braggart, boast

bugalbugal bugal あざけり deride, ridicule

bugalbugalan bugal あざけり deride, ridicule

bugan bugan 股 groin

bugas bugas ニキビ pimple

bugas bugas 米( 精米) fine rice Mahal ang bugas karong

panahona.

bug-at bug-at 重い、口が重い heavy, taciturn Walay daghang amigo ang

tawong bug-at ug baba. ;Bug-at

dad-on ang iyang bag.

bugaw bugaw 追い払う、ポン引 drive away, scare mabugaw ang mga langgam;

き away, shoo, pimp Gibugaw sa tag-iya sa tindahan

ang makalilimos.

bugay bugay 結納金 bride price (n.);

dowry (n.); tricky

girl (n.)

bugdo bugdu ふくらみ、でっぱ bulge, hump

り

bugha bugha 割る、木を割る hack, axe, split Nabugha gyud ang lubi nga

natagak.

bughat bughat 再発、ぶり返す relapse

bughaw bughaw 青色、青い blue

bugkal bugkal 耕す cultivate Ang ulod motabang ug bugkal

sa yuta.

bugkos bugkus 束にする、包帯 bandage, bundle

bugnaw bugnaw 冷たい( cold (of water) Bugnaw nga tubig kining tubod.

水が)、冷淡

bugno bugnu けんか fight, combat Nagbugno ang mga iro.

bugo bugu とんま、のろま、 dullard, dunce, Gitawag niya ug bugo ang

馬鹿 stupid iyang anak. ;Bugo diay ka?

bugol bugul ふくらみ bulge

bugon bugun かたまり lump, chunk

bug-os bug-us 完全な perfect, absolute

bugoy buguy ごろつき hoodlum, misfit,

scalawag,truant

bugsay bugsay オール( を漕ぐ) row, oar, paddle Nanim basug kami pagbugsay.

bugso bugsu 打ち込む drive into the

ground

bugso bugsu 急に現れる appear suddenly

bugsok bugsuk 逆さまに飛び込 dive headlong

む

bugtaw bugtaw 追う、实行 pursue, chase, run

after

bugti bugti 交換 exchange

bugto bugtu 途切れる break, disconnect

bugtong bugtung 唯一、ただ一つ as only one Siya ang bugtong anak.

の

bugtuan bugtu （息を）とめる expire, die Ang luyahon nga tigulang

nabugtuan sa iyang gininhawa.

bugwal bugwal 掘る dig, cultivate Mibugwal nako ang yuta.

bugway bugway 束、房、ひとかた bunch

まり

bugyas bugyas 籠 basket Pagdala ug basket para sa

mga purutas.

buhagay buhagay 吹き降ろす、噴 outburst, Mibuhagay ang kusog nga

出 downdraft, ulan.

buhakhak buhakhak 馬鹿笑い guffaw, boisterous

laughing

buhat buhat する、つくる make, do Buhat sa imong buhatonon.

;Gibuhat kining monyeka ni

Nanay nako.

buhat buhat 仕事 job, work,

buhat buhat つくる make

buhatan buhat 仕事場、職場 office, workplace Adto kita sa buhatan mag-

estorya.

buhatonon buhat 務め duties, tasks Daghana sa akong buhatonon

karong adlawa.

buhawi buhawi つむじ風、竜巻 whirlwind Sa Sahara Desert adunay

daghan nga makitang buhawi

didto.

buhi buhi 生きている alive Buhi pa siya!

buhi buhi 飼う rear, feed Makakwarta kaayo kon

magbuhi ug baboy.

buhi buhi 自由になる、放 freed Nakabuhi ang lion nga gigutom.

たれる

buhilaman buhilaman 文明 civilization

buhis buhis 税 tax walay buhis

buho buhu 穴、穴を開ける hole, bore Hinay, mahulog ka sa buho.



buhok buhuk 髪の毛、毛 hair Taas ug nindot ang imong

buhok.

buhong buhung 豊富な abundant Dili buhong kining bataa sa

pagkaon.

buhot buhut 吹く、あえぐ puff, whiff

buing buing crazy

buka buka 開く（眼、口を）、 open, muzzle

銃口

bukad bukad 膨らむ、広げる expand, swell out, Nibukad ug maayo ang giluto

unfold nga popcorn.

bukag bukag 籠 basket Magdala ba kita ug bukag

sudlanan sa mga prutas?

bukal bukal 沸く、沸騰する boil Bukal na ang tubig.

bukana bukana 海岸、入江、湾 sea shore, cove,

bay

bukas bukas 開ける open Bukas kanunay ang among

putahan alang kanimo.

bukbuk bukbuk 殴る、ボコボコに clobber

する

bukhad bukhad 広げる unfold, exfoliate

bukid bukid 山 mountain Mangadto kita sa bukid.

bukidnon bukidnun 山に住む人 mountain people Daghang mga bukidnon

nilugsong sa Sugbo.

buking buking ばれる expose

buklad buklad 広げる unfold Palihug ko ug buklad sa banig.

buko buku 節、結び目、竹 joint, node

の節

buko buku 漏らす、現す、 reveal, unveil

見せる

bukobuko bukubuku 背骨、背 spine, back

bukog bukug 骨 bone Nabalian siya ug bukog sa paa.

bukol bukul こぶ lump, swelling Nganong nabukol man na

imong ulo, Bay?

bukong bukung 無賃乗車 free ride Ayaw kamo pamukong.

bukot bukut 被る、覆う cover Siya nagtakilid nga nagbukot sa

binulakan nga habol.

bukso buksu 魚の一種（ラポラ

ポに似た魚）

bukton buktun 腕 arm Sakit akong bukton.

buktot buktut せむし humpback

bukya bukya くらげ jellyfish Naay bukya nga katol ug duna

say dili, ug aduna usay

makaon.

s bula bola シャボン玉、ボ soap bubble, ball Bula nga sabon

ール

bula bula お世辞、載せる flattery, load

? bulabog bulabug かき回す agitate, stir up,

disturb

s bulabula bola 弾む（ボールの bounce

ように）

bulad bulad 干し魚、干物、 dried fish, expose Mokaon ka ba ug bulad? Di, ra

干す to the sun bulad nga nukos.

s bulada bolada お世辞 flattery

bulag bulag 離婚する、諦め separate, divorce, Bulag na mi sa akong bana.

る give up

bulagaw bulagaw 茶髪 brown hair

bulahan bulahan fortunate, blessed

bulak bulak 花 flower Humot kaayo ang mga bulak.

Nibubo si Jenny sa bulak.

bulalo bulalu 低能 dullard

bulan bulan 月 moon Karon gabii nay mahayag nga

buwan./ Dan-ag kaayo ang

bulan.

bulang bulang 競う(nag-,nagka- compete, fight, Magbulang ta sa kanadtong

) 戦う cockfight lubi.

bulangan bulang 闘鶏場 cockpit

bul-anon bul-anun Bohol生まれの people of Bohol

bulatik bulatik 人

お世辞 flattery

bulawan bulawan 金 gold Ang mga butang sulod sa

palasyo sa hari kasagaraan

bulawan ug mamahalon.

bulbol bulbul 陰毛 pubic hair

s bulda bordar 刺繌する embroider

e buldos bulldoze ブル押し bulldoze

s bulgar vulgar 衆知の、暴露 divulge, vulgar

bulhog bulhug 白内障、目が不 cataract, partially

自由 blinded

bulhot bulhut 吹く blow, blow out

buli buli penis

bulig bulig 助ける、群れ assist, help, bunch

bulig bulig 編む knit, weave Nagbulig siya ug banig nga

kawayan.

s bulilyaso ヘマ botch, bobble

bulinaw bulinaw anchovy

buling buling 瑕、しみ stain Naay buling ang akong sinina.

bulingit buling 汚れた、しみだ dirty

らけの

buliraw buliraw はっきりしない hazy, blur

bulit bulit 塗る、詰める、埋 smear, plaster Buliti ug cement ang liki.

める

s bulkan volcan 火山 volcano

bulo bulu ナタ、短剣 hatchet, dagger

bulog bulug 誤魔化す、騙す cheat, fool

bul-og bul-ug 噴き出る gush Kusog ang bul-og sa tubig.

bulohaton buhat 仕事 work Daghan pa ako ug bolohaton.

bulok buluk 色 color

bulok buluk 低能、のろま dullard

bulokbulok bulukbuluk (泡が)ボコボコす bubbling

る

bulong bulung 薬、治療、探す medicine, remedy,

look for

bulos bulus お荷物、重荷 burden

bulos bulus 竹の幹、茎 bamboo stem malagomang bulos

s bulsa bolsa ポケット、負布 pocket Duna koy usa ka sensilyo sa

akong bulsa.

bulto bultu 大きなふくらみ large bulge

bulugan bulug 鼠径部、足の付 groin

け根、股

buluhaton buhat 仕事、務め task, duty

bumbay bumbay たまねぎ onion

buna buna 額 forehead Humok pa ug buna ang batang

bag-o nga tawo.

bunal bunal 棒で叩く hit/strike with a

club

bundak bundak 急に閉める、急 slam Aling-ing kaayo ang atong

に落とす、急に pamati sa dili pa mobundak

降りだす ang ulan.

bundo bundu 小山、小丘⇒bu hillock Ayaw hilabti ang bundo.

ngdo, bugdo

bunga bunga 实 fruit, nut Mikaon ka ba sa bunga sa

kahoy nga gidili ko kanimo?

bungat bungat 強要する、言明 demand, stipulate, 10m ang ransom money nga

する state, express gibungat sa mga kidnapers.

bungaw abungaw ぼんやり forgetful, absent

mind

bung-aw bung-aw 深い谷間 chasm

bungay bunglay 草取り鎌、草を sickle for weeding

刈る

bungbong bungbung 壁 wall Kana ang bongbong nga gibulig

sa kawayan.

bungdo bungdu 小山、小丘、塚 hillock, heap

bungdol bungdul ぶつかる、突っこ bump, poke

む、突く

bungi bungi 兎口 harelip

bungkag bungkag ばらばらにする break up,

demolish, tear

apart

bungog bungug 耳をつんざく stunning,

bungol bungul つんぼ deaf

bungot bungut 髭 beard Dili ko ganahan ug bungot.

bungtod bungtud 丘 hill Naa sa bungtod ang mga

unggoy.

bunlot bunlut ぐいっと引く jerk, yank, pull

buno bunu 殺す、殺人 kill, slay, murder

bun-og bun-ug 打撲、叩く bruise, contusion Tambali kana imong bun-og.



bunok bunuk どしゃ降り downpour Kusog ang hangin sa gawas

nga giubanan sa makusog nga

bunok sa ulan.

bunot bunut 引きぬく、取り出 take out, draw Mibunot sa armas ang pulis.

す

bunot bunut 椰子殻 coconut husk

buntag buntag 朝 morning Molakaw ta sayo sa buntag

ugma.

buntaog buntaug 現れる、聳える loom, tower

buntis buntis 妅婦 pregnant

buntod bungtud 丘 hill

buntog buntug 征服する、水に conquer, Gibuntog sa mga kriminal ang

投げ込む overcome, throw patayng lawas sa dagat.

into the water

bunyag bunyag 洗礼する baptize Sa Katuliko ang bata una

modako kinahanglan adunay

bunyag na sa simbahan para

mahingpit na siya na Kristiyano.

buok buuk 個 whole upat ka buok balay

buong buung 冒涜 profane, Nabuong na ang iyang

desecrate pagkababaye.

buongon buungun ブオゴン（夏蜜 pomelo fruits

柑のような柑橘

系果物）

buot buut 機嫌、気分 mood Mabaw kaayo siya'g buut.

buot buut 欲求、望む will, wish, want Unsay buot imong isulti?

buot ko buut ku ～したい I want to Buot ko mosulti sa tinuod.

buotan buut 親切な、善良な good natured, kind buotan nga pagkabata

buotbuot buut 勝手に、無許可 liberty, arbitrary Nganong nagbuotbuot kag palit

で ana?

burak burak ふくらはぎ calf (leg)

burara burara 軽率 indiscreet

s burda bordar 刺繌 embroider

burdahi burdahi 向かう go, head for magbuburdahi

burgahoy burgahuy うろつく wamder

burikat burikat 売春(婦） prostitute

buring buring 売春(婦） prostitute Disotso paubos dili puwede

mamoring sa balaod.

buriring buriring フグ puffer fish

e burlis burlesque 茶化す、ふざけ burlesque

burol burul る

丸刈り（頭）、鈍 bald, shave head,

い dull, oaf

burong burung 内気、世間知ら ignorant, stupid, Tungod sa kaburong giilad siya.

ず、間抜け shy, introvert

buros burus 身ごもった pregnant Patakaling anay aron moburos.



burot burut ふくらみ bulge Pistola nang nagburot sa iyang

kilid.

s burukinto 喧嘩っ早い quarrelsome,

troublesome

busa busa だから、従って therefore, so, Salbahis siya, busa ayaw ug

consequently salig.

busagak busagak 水音、ほとばしる gushing, flowing Nagbusagak ang sandayong.

sound

busak busak 一杯 full, abundant Gibusak namo ug kamote ang

saku.

busal busal 鼻輪、鼻面 muzzle

busaog busaug 床の梁 floor joist

busaw busaw 大食漢 glutton

bus-aw bus-aw 泋尿器感染、頻 urinary tract Sagad bus-awon ang mabdos.

尿 infection, frequent

urination

busawan busaw 欲張り、大食い greedy

busay busay 滝 waterfall

busdik busdik はち切れる、たら engorge, burst Makabusdik gyod ang inyong

ふく食べる gidalit.

buse busi 生き残る survive Usa ray nabuse sa mga baktin.

busiad busikad 弾ける、破裂 burst open Mibosikad iyang senina kay

huot ug nakita iyang pusod.



busilak busilak 陽光、光尃 radiate, sun light

s busina bocina 警笛、クラクショ car horn

ン

buskag buskag ほどける、ばらす unpack, unwrap, Nabuskag iyang hinapay sa

expose hangin.

buslong buslung 直視する look squarely

buslot buslut 穿孔、穴 opening, hole, Dakong buslot ang akong

perforate medyas.

busog busug 満腹 full Busog na ko.

bus-ok bus-uk 堅い firm

busyad busyad 目立ったお腹 sticking-out

stomach

buta buta めくら blind

butad butad 引く pull, lug

butakal butakal 雄ブタ boar

butalo butalu 撃つのが下手な poor shot

but-an buut 良い good, obedient But-an kining bata.

butanding butanding ジンベエ鮫、大 big fish, whale

魚 shark

butang butang 置く put, place Si Mary nagbutang ug mga

bulak sa lamesa.

butang butang 物 thing Sultie ko kung naa kay

ganahan nga butang.

butangbutang butang 中傷、罪人呼ば make false

わり accusation,

calumny

butbut butbut うそ lie

butbuton butbut 詐欺師、うそつき liar, swindler

butho buthu 出現する suddenly appear Mibutho ang dagway sa batan-

ong lalake.

buti buti 天然痘 smallpox

buti buti 多分 maybe

butihon buti あばた顔 pockmark

s butite botete ふぐ puffer fish

buto butu 破裂する burst, blast nibuto ang ligid; mibuto ang

bulkano

buto butu 女性器 female genitalia

butok butuk 苗束

butok butuk 膨れる、水ぶく blister, swell

but-ok but-uk れ

むせる、腫れる choke and cough,

swell

butokbutok butuk どきどきする throbbing

butoy butuy 腫れ物、腫れる swell, pustule

butyag butyag 告げる（来着等 announce Karon ibutyag ang nakadaug sa

氏名を発表する singalong contest indigay.

buuk buuk ）

個（数量） unit, piece, whole

buulbuul buulbuul くるぶし、足首 ankle

buwag bulag 離婚する⇒bulag separate, divorce

buwahan buwahan ランソーネス lanzones

buwak bulak 花 flower

buwan bulan 月 moon

buwang bulang 競う、闘鶏 compete, fight, Magbulang ta sa kanadtong

cockfight lubi.

buwangan bulang 闘鶏場 cockpit

buya buya 見合い結婚 arranged marriage

buylo buylu 渦潮、渦、はず whirl, swirl,

み momentum

s buynas buenas 幸運 lucky, fortunate

buyno buynu えーと、それで well, then

buy-od buy-ud 疲れきる、大の prostrate, sprawl

字になる

buyog buyug 蜂 bee, wasp

buyon buyun 平行の、平行線 parallel

buysit buysit 悪運、悪運に取 bad luck, be beset

り付かれる by bad luck

calamansi kalamansi カボス⇒kalaman lime

si

chcanton 広東、麺 noodle, Canton

carabao carabau 水牛⇒karabao/ water buffalo

kabaw

s corona corona トロフィー、王冠 trophy, crown

da da …だけ only

da dala 持物⇒dala carried

daan daan 古い、あらかじめ old, stale, lungsodaan

beforehand

dabdab dabdab 点火する ignite

dabgka dabgka あぶり乾かす parch

dad-a dala 持ってきて。 bring

dad-i dala 持ってきて。 bring Dad-i ko'g tubig.

dad-on dala 持って行く will bring

daga dalaga おとめ、未婚の maiden

dagaan dagaan 娘

熱放尃 heat radiation

dagan dalagan 走る run Midagan siya ug kusog.

dag-anan daug 勝利 win

dagang dagang 羽軸、鍋敶き quill, pot stand

dagat dagat 海 sea

dagaw dagaw ぼんやり、白昼 day dream, absent

夢 minded

dagaya dagaya たくさんの many, plenty

dagayday dagayday 流れ下る、したた stream down, Ang dugo nidagayday gikan sa

る trickle samad sa ulo hangtod sa

nawong.

dagdag dagdag 落ちる（枯葉が） fall, drop, harvest

daghan daghan たくさん many: a lot of Basta sinulog daghan tawo.



daghang buhat daghan buhat 忙しい、すること busy Daghan siya ug buhat.

が多い

daghom daghum

daghong daghung うめく groan

daginot daginut 節約する scrimp, frugal Nagdaginot ko ug gasto sa

kuwarta kay wala na koy

trabaho.

daginutan daginut 倹約して、節約 thrifty, stingy,

した、つましい frugal

dagit dagit 誘拐、急襲 kidnap, abduct, Human ang incidente sa

swoop pagdagit, nigamay ang mga

turista.

dagitab dagitab 電気、電流 electricity

dagitabnon dagitab 電気の electric sugang dagitabnun

dagko daku 大きい（対象が big Dagko kaayo ilang binuhing

複数の場合） baboy.

dagkot dagkut 点灯する、照ら kindle, light Nagdagkot ko sa sigarilyo.

す、点ける

dagma dagma つまづいて転ぶ stumble and fall

dagmal dagmal 虐待する、いじ maltreat, ill-treat, Siya gidagmalan sa iyang bana,

める inflict ug ilang anak gisunod sa

pagdagmal.

dagnay dagnay あだ名、愛称 nickname

dagpak dagpak たたく slap, tap Gidagpak nako ang abaga ni

Jenny.

dagpas dagpas はえたたき swat, swatter

dagsa dagsa 浜に上がる beached

dagsang dagsang たくさんいる abound

dagtum dagtum 浅黒い dark, swarthy Nidagtum ang mga panganod

nga nakasalipud sa adlaw.

dagum dagum 針、時計の針 needle, hand of Di mahulogan ug dagum sa

clock mga tawo ang sulod sa

dag-um dag-um 雤雲、黒雲 cloud, dark cloud Mag-ulan siguro karon kay dag-

um kaayo ang langit.

dag-umon dag-um 曇り、暗雲の cloudy

dag-un dag-un 弱める weaken, become Dag-un ka sa imong sakit?

weak

dagway dagway 顔、容姿、～に face, form, looks Nindot ang iyang dagway.

見える like, feature

dahan dahan 悪化 get worse

dahig dahig 絡み合う、巻き implicate, involve

込む

dahik dahik 引きずる drag, scuff

dahil dahil アイロンをかける iron

dahon dahun 葉 leaf Gipundok nako ang mga

dahong laya para sunugon.

dahum dahum 予想する anticipate, Siya nagdahom sa tawo nga

surmise mag-alagad ug magdayeg

kaniya.

dahunog dahunug 轟く rumble, roaring

dail dail 満月 full moon

dailos dailus 滑る slip, glide Nahugaw akong kamesin ug

pantalon kay nadailos ko.

dailot dailut iron

daitlan daitul あてる、指す lay, aim Gidaitlan ko ug kutsilyo sa

akong kontra.

daitol daitul あてる、置く lay Gidaitol nako ang sundang sa

liog sa akong kuntra.

daiya daiya 色〄な various

dakbayan dakbayan 市 city Dakbayan Sugbo walay kuyaw.

dakdakanan dakdakanan スケープゴート scapegoat

dakinas dakinas 滑る slide， skid, slip Paghinay kay basig madakinas

ka.

dakin-as dakin-as 滑る slide， skid, slip

dakit dalakit 枝から根が下り a tree (usually big Dako kaayo ang dakit daplin sa

ている様に見え with epiphytes) dalan.

る（大木になる）

daklit daklit 簡潔、瞬時 brief, laconic,

concise

dako daku 大きい big dakong isda

dakol dakul コツンとする(頭 smack

など）

dak-on daku 大きさ bigness Unsa gidak-on ang …



dakop dakup 捕らえる catch, seize,

capture

dakpa dakup 捕らえろ catch (in order) Dakpa ang mga langgam.

daku daku 大きい big Tinuod daku kini nga kahoy.

dakup dakup 捕らえる catch, seize, Gidakop na siya sa mga pulis.

capture

dala dala 運ぶ、導く transport, carry, Magdala ka ug chokolate para

bring nako?

dala sa pagkatawo tawu

dala 生まれつきの innate, inborn Ang ulat sa akong nawong dala

na sa akong pagkatawo.

dalag dalag 黄色 yellow dalag nga saging

dalaga dalaga 娘、独身女性 lady, single Daghan ako ug igsoon nga

women, girl dalaga.

dalagan dalagan 走るdaganが普 run =dagan

dalagangan dalagangan 通

中指 middle finger

dalagita dalaga 尐女 lass, girl

dalagon dalag 黄色の yellowish Ang panit niya dalagon ang

kolor, sukad nagkasakit siya ug

hepatitis.

dalan dalan 道 road, path Mao ba kini ang dalan

padulong sa inyo?

dalandalan dalan 小道 lane, path nagdalandalan ang ulan

dalangpan dalangpan 避難所 refuge

dalaygon dayig 立派な excellent, Dalaygon ka nga pagkabata.

admirable

t daldal daldal うわさ話、引きず gossip, beguile Ayaw siyag daldala sa sugal.

りこむ

daldal daldal beguile, abet

dalhan dala bring

dalhi dala dalaの命令形 bring (imperative) Dalhi ko'g siguro chokolate.

dalhonon dala 持っていくもの

⇒dala

dali dali 急ぐ hasten, quick, fast Dali diri! Dali duol! ; Dalion ta.;

dali makabati

dalidalion dali 急いた、急く urge, hasty

daligdig daligdig にじむ ooze

dalikyat dalikyat しばらく、ちょっと for a while

dalin-as dalin-as 滑る slide， skid, slip Dangog kaayo ang dalan kung

mag-ulan, ug mga sakyanan

nadalin-as.

dalisay dalisay 精製する refine

dalit dalit もてなす treat, offer

dalo dalu 欲深い selfish, greedy

dalogdog dalugdug 雷 thunder Kusog kaayo ang dalogdog.

dalos dalus 湿地 swamp

dal-os dal-us 滑る slip, glide

dalunggan dalunggan 耳 ear hawid sa dalunggan

damag damag 悪夢 nightmare 1

dam-ag dam-ag ぶつかる collide, crash

daman daman 夢遊病、寝言 sleep walking,

sleep talking

damgo damgu 夢 dream Damgohon ko ikaw karon gabii.

damha dahum 期待する expect Ayaw damha nga mobalik pa

damkon damkun 妅娠する=panam pregnant

kon

damlag damlag 未来 future ugma damlag

dampas dampas 刈る cut Jenny ipalihog ko ug dampas

sa balili nga sagbot.

damyo andamyu 乗降タラップ gangplank

dan dalan 道⇒dalan road, path kurbadang dan

danag danag half-conscious

dan-ag dan-ag 光、光さす、明る light, beam, bright, Ipalihug ko ug dan-ag sa

い shine kusina sa kandila kay brown-

danaw danaw 水たまり pool, puddle

danga danga 不運を招く lead misfortune

dangadanga dangadanga やってくる、近づ approach, come

く、助けを求めて near

行く

dangadanga dangadanga 目立ちたがり屋 showy,

conspicuously

dangas dangas 禿げ上がる receding hairline

dangat dangat 着く、届く reach, arrive, Inig-dangat nako sa balay, wala

obtain na siya didto.

dangatan dangat 定め、結果 outcome, fate

dangaw dangaw インチ位の長さ short distance-

about one inch

dangdang dangdang あぶる、　熱くす broil Gidangdang niya ang bulad sa

る kalayo aron mainit.

dangga dangga 甘やかす、あだ spoiled, nickname

名

danghag danghag 向こう見ずな、軽 reckless, Danghag kaayo ka!

率な imprudent

dangilag dangilag 薪、点け木 firewood, kindling,

fuel

danglog danglug 滑りやすい slippery Paghinay kay danglog kung

basa.

dangog dangug 滑りやすい⇒da slippery

nglog

dangop dangup 避ける、避難す refuge

dangpan dangup る

dangtan dangat 届く

dangti dangat ug 時間が経つ、か take Wa dangti'g dugay nahitangka

かる sila.

danguynguy danguynguy 号泣する wail, weep Saba ang danguyguy sa bata.

dani dani 引き付ける、誘う attract, induce Ayaw ko daniha kay dili ko

madani nimo.

s danyos daños 損害、勘定、費 bill, damage

用、支払い

daob daub 火、燃やす、焚 fire, burn Nagdaob ko ug basura.

き火⇒daub

daog daug 勝つ win Nidaog siya sa duwa.

daot daut 痩せ⇒daut thin Ang nasakit ug tuberculosis

daot na niya.

daot daut 傷つく、損害、壊 damage Nadaut ang mga tanom.

す

daotan daut 悪い、誤った bad, wicked Ayaw paghunahuna ug daotan.

dapal dapal 手の幅(約9cm) handbreadth

dapat dapat くっつく、手を出 contact, touch walay dapat

す、触れる

dapdap dapdap はしか、木の名 measles, a kind of

前 tree

dapi dapi ひっぱたく slap

dapidapi dapi お尻 buttocks, hip Ang iyang dapidapi kay nidako.

dapig dapig 味方する take ones side Midapig siya sa rebeldeng

sundalo.

dapit dapit 場所 place Asa ka dapit karon?

dapit dapit 招く、招待する invite Gidapit ko ikaw sa fiesta nga

umaabot.

dapit sa dapit sa ～の近くで near, beside of Among balay dapit sa merkado.

daplin daplin 横、縁 side Ipadaplin lang ang sakyanan

tungod sa department store.

daplin sa daplin sa 横に、～の横で along, beside of daplin sa dalan daplin sa dagat

dapog dapug 山積み heap, pile,

accumulate

dapyo appear

daro daru 耕す、鋤 plow

daruhan daru 畑 field Gipasibsib ang kabaw sa daplin

sa daruhan.

dasa dasa 甘やかされた spoiled

dasdas dasdas 突撃する rush, charge, dash Ayaw pagdasdas kong

daghang tawo kay delikado.

dasig dasig 励ます、勇気付 encourage, brisk Gidasig ko sa akong igsoon

ける nga maningkamot.

dasmag dasmag ぶつかる、はね bump, collide Nadasmagan sa jeep ang iro.

られる、衝突 ;Nidasmag siya sa poste.

dasok dasuk 詰まる、密な dense, compact dasokan sa mga molupyo;

Nadasuk siya ilawom sa

sakyanan.

dason dasun しながら、に従っ according to, Giitsa sa mangingisda ang

て、承認、認可 approval, ratify, agipo ngadto sa palay dason

sanction hunghong sa kaugalingon.; Ang

imong silot kay dason sa

balaod.

data data 月賦、分割払い installment

dato datu 裕福な、金持ち rich, wealthy Gituohan nga ang mga Hapon

の dato.

dat-og dat-ug 重しをする、所 weigh down

為にする

datom datum 貫く penetrate

datong datung オアシ、金、贈り money, gift

物

daub daub 火をつける ignite, make fire Gidaoban niya ang mga

daug daug 勝つ⇒daog win Nakadaug kami sa duwa.

daut daut 痩せた daot thin, skinny

daut daut 壊す break

dautang hitabo daut tabu 事故 accident Ang dautang hitabo dili kini

nato matagna o mahibaw-an.

daw daw まるで、みたいな as if, somewhat, Ingon daw. ;

seem

dawa dawa きび、あわ millet

dawat dawat 受ける、引き受 receive, accept Nadawat na nako ang sulat.

ける

dawaton dawat 引受ける undertake, accept Dawaton nako ang

responsibilidad.

dawo dalu 欲張り selfish, greedy

day inday お嬢さん miss Day, asa ka padulong?

dayag dayag 明白な obvious, clear,

frank

dayan dayan 装飾、飾る ornament Ang kapelya nindot ug dayan.

dayeg dayig 誉める、賞賛す praise, admire Nakadayeg ako sa imong anak

る。 nga kabuotan.

daygan dayag

dayganay dayag 率直に frankly

dayon dayun すぐに、入って! at once, just, Dayon lang! ; Sulod dayon!

come in!

dayu dayu 外人 foreigner, stranger

dayugdog dayugdug 直行する go straight

unheeding

dayuhan dayu 外人 foreigner Nakakita ko ug daghang

dayuhan gahapon.

dayuk dayuk かつおの塩辛 salted fish (bonito)

guts

s debosyon devocion 献身 devotion

s debwenas de buenas 幸運 lucky, luck

s dedikasyon dedicacion 献身 dedication

s dekada decada 10年間 decade

s deklarar declarar 宠言する declare

s delata de lata 缶詰類 canned food

s delegado delegado 代表 delegate

s delikadesa delicadeza 繊細、気配り、デ delicacy Way delikadisa siya.

リカシー

s delikado delicado 危険な risky Ang paglakaw sa gabii sa

Manila nga ikaw rang usa

delikado kaayo.

s deliryo delirio 妄想、狂乱 delirious

s demalas de malas 不運 unlucky

s demokrasya democracia 民主主義 democracy

s demonyo demonio 悪魔 demon, devil

s depekto defecto 欠点、傷 flaw, defect Unsa may depekto ani.

s dependasaan dependecia 依存 dependence Akong gidepensaan ang akong

pamilya.

s deperensiya diferencia 相違、意見の対 difference, defect

立、欠点

s deposito deposito 貯金 deposit Gamay ra ko deposito sa

s depresyon depresion 不況 depression

s deretso derecho まっすぐ straight, direct Diretso lang ani nga dalan.

s desente decente 上品、まあまあの decent

s desidido decidido 決定した、きっぱ decided, firm

り

s despatsar despachar 発送 dispatch

s despedida despedida 送別会、別れ farewell, farewell

party

s destinasyon destinacion 目的地 destination

s destino destino 運命、宿命 destiny

s Desyembre diciembre 十二月 December

s detalye detalle 細部 detail

s detiner detener 拘留する detain

di dili dili の略 no Di ko mosugot.

di- di 接辞　否定意味 negative

di ba dili ba でなければ if not Udon, di ba Soba ang atong

ipakaon nila.

di ba? dili ba でしょう? isn't it? Di'ba?

di ba? dili ba でしょう？ Isn't it? Dili ba? ; Di ba?

dia dia ここ、ほら here Dia si Inday nakigdula sa mga

bata.

diay diay じゃあ本当に？ so, indeed, really Maayo ka man diay nga

そう？ moluto.

（尐し驚きを表す

）

diay ba? diay ba そうだったの Is that so?

dibaydibay dibaydibay 別ける divide Dibaydibaya ninyo kining kik.



s dibidendo dividendo 配当 dividend

s dibuho dibujo 描く draw, design

s dibuynas de buena 幸運な lucky dibuynas nga numero

e didak deduct 控除、差し引く deduct

did-an dili 禁止 avoid, forbid Gidid-an sa mayor ang mga

vendors sa pagpamaligya sa

daplin sa kalsada.

didto didtu あそこ there Adto ko didto.

didto-kaha didto 何処かで somewhere Didto-kaha nato pangitaon.

s diez diez 十 ten

diga diga 明かす、結論を unveil, express, Midiga si Jose sa iyang gugma

求める ask the final ngadto kang Jane.

answer

digamo digamu 食事の支度 prepare a meal Akoy digamo sa pamahaw.

s dignidad dignidad 尊厳 dignity

digo digu 浴びる bathe Nadigo siya sa sangit.

digwa digwa 吐く、吐きそうに vomit, retch Midigwa ko sa kabaho.

なる

diha diha そこ there, near your Diha ka na!; Naa diha ang libro

place sa imong tungod.

dihadiha diha すぐに immediately

s dihado dejado 無関心な、不注 careless

意

diha'ng diha'ng diha+nga during, at that time Mihawa siya sa dihang mianhi

ka.

dihang sa dihang sa ～している時 when~doing: Diri sila dihang sa wala pa

kamo miabot.

diin diin どこ（過去形） where(past) Taga diin man diay ka?

diindiin diin あちこち here and there Nadiindiin ko ug langyaw, wa

koy nakitang ingon.

s diki dique ダム、堰 dam

diki diki 嫌、いや unpleasant Wa koy diki kun kinsay imong

pangasaw-on.

dikidiki diki 嫌〄そう pretense of not

liking

dikit dikit くっつく、触れる sticky, adhesive

s diksyonaryo diccionario 辞書 dictionary Nangita ko ug diksynaryo nga

Bisaya.

s diktar dictar 口述する dictate

dila dila 舌 tongue Taas kaayo imong dila.;

Igpanglubag sa dila

dilaab dilaab 火、炋 fire, flame Nagdilaab ang mata niya sa

kapungot.

dili dili ( 否定を表す) no Dili ko mosugot.

いや、いいえ

dili pares dili pares 奇数の、別〄の odd, not even

dili ug dili dili 決して…ない never Dili ug dili ko siya pasayloon.

dili…kon dili--- dili というより not... but ---

dili-maihap mailhap 無数の、数えき innumerable, Dili-maihap nga bituon

れない countless nagkislapkislap sa langit.

s diliryo delirio 狂乱 delirious

s dimalas de malas 不運 ill luck, misfortune

s dimalason de mala 不運な unlucky numero nga dimalason

s dimano de mano? 右折 turn right

dimdim dimdim すする、一口飲 sip

む

dinagaan dagaan 熱放尃 heat radiation

dinagan dagan 走ること run Gikapoy siya ug dinagan.

dinagaw dagaw ぼんやり absent minded

dinagsa dagsa 難破、座礁 wreckage

dinakup dakup 捕虜⇒dakup captive

dinalian dali 早急な、軽率な hasty, urgent dinaliang dalan; Dinalian kini

among trabaho.

dinalidali dali 早急な、軽率な hasty, urgent Sa tantong dinalidali, tan-awa

di, nakalimtan hinoon ang pag-

trangka sa pultahan.

dinalo dalu 空腹⇒dalo greedy appetite

dinapit dapit お実 guest May mga siyento ka mga

dinapit gikan sa lainlaing lugar.

dingding dingding 壁 wall Sila ang magkolor sa dingding.

dinha dinha そこ there Ang mga pinalit nga prutas

dinha na lang sa pikas

refrigerator ibutang.

dinhi dinhi ここ here Palihug ug hunong sa

sakyanan dinhi ra ko kutob sa

dinumtanay dumut 嫌い合う、憎み hate each other

あう

dinunggaban dunggab 刺し傷 stab wound

dinuyogay duyug jointly

s dios dios 神 the God Dios lang ang nasayod.

s diparal deparar 気付く、気にか detect, notice

ける

dip-ig dip-ig 近づけて置く stick, place close

dipudipo dipudipu （仕事の多さなど overwhelm

に）圧倒される

dira dira そこ there Naa siya dira?

s direksiyon direccion 方向、住所 direction, address Hatagi ko ug direksiyon

padulong sa imong balay.

s direkta directa 直接に、真っ直 directly

s direktiba directiva ぐ

指針、ガイドライ guideline, directive

ン

diri diri ここ here Diri dapita na disgrasya ang

among silingan.

s dirihir dirigir 導く lead, guide, direct

s diritso derecho まっすぐ straight, direct Diritso lang.

diriyot diriyut かも知れない、 it might be,

殆ど almost, nearly

disdis disdis 割礼、切り傷 circumcision,

s disgrasya desgracia 災害、災難 casualty Naunsa sila? Disgrasya lang

ang nahitabo.

s disgrasyada desgraciada 未婚の母になる become single

mom.

s disidido decidido 決まった decided

s disilya de silla? 左折 turn left

s disiplina disciplina 訓練、しつけ discipline

s diskarga descarga 荷降ろし unload

s diskarte descarte 捨て札 discard

s diskita desquitar 調べる、見つけ scrutinize, find out

s diskobre descubrir る

発見する discover

s dismayo desmayo 気を失う、失神 faint, swoon

dis-og dis-ug 前進、昇進 progress Kadali rang modis-og ang

panahon.

s dispatser despachar 発送 dispatch

s distansiya distancia 距離 distance Adunay mga singkuwenta

metros ang distansiya.

s distrito distrito 管区 district

s disturbo distubio 邪魔、混乱、騒 disturbance Dili ko makatulog kay saba

乱 kaayo ang mga sakyanan nga

moagi ug disturbo kaayo.

s Disyembre diciembre 十二月 December Disyembre ang bulan sa

Pasko.

diwalwal diwalwal あえぐ、舌を出 pant

t diwata diwata す

妖精、精霊 fairy, animism

diwata diwata 精霊、幽霊 spirit, white lady Ang sulod nianang balay

adunay diwata nga kanunay

diyong diyung 目を細める、斜 squint

diyut diyut 視

尐し、ちょっと little, petty

diyutay diyut わづかな a few, a little Diyotay ra ang nangabot.

do dudung 坊や boy

s doble doble 二倍、二つの double

dodong dudung 尐年 boy

s doktor doctor 医者 doctor

s dominar dominar 支配する dominate

s Dominggo domingo 日曜日 Sunday Mosimba ta igka Dominggo.



s donar donar 贈与 donate

dong dudung 兄さん！（年下 Mister! Boy! Dong! Dodong! Do!

への呼びかけ）

s dos dos 二 two

s dose dose 十二 twelve Ang dose kabuok mangga nga

gihatag ni Rose.

s droga droga 麻薬、薬 drug

duaw duaw 訪ねる visit Niduaw ko sa probinsya.

duay dul-ay よだれを出す、 slaver, spit up

吐きだす

s duda duda 怪しむ、疑う doubt Ako nagduda nimo.

dudho dudho 押し付ける、無 thrust, force, Idudo gyud ang kuwarta ug dili

理強いする coerce siya modawat.

dudo dudu 押付ける、浸す press, dip, dunk

duga duga 汁、樹液 juice, sap Ang duga sa putyokan maoy

himuong dugos.

dug-ab dug-ab げっぷ⇒tug-ab belch Dako ka ra ug dag-ab.

dugamis duga tam-is 蜜、甘いジュー honey, sweet juice

dugang dugang ス

加える、増える add, further Nidugang ko ug hatag. Dugang

pa Dugang pa!

dugay dugay 長期間の、長く with long term, Dugay na kaayo, di ba? ; Wala

する slow, long, madugay may mianhi nga usa

chronic, prolong ka tawo.

dugdog dugdug 雷⇒dalogdog thunder Kusog kaayo ang dogdog.

dughan dughan 胸 chest Sakit akong dughan.

dugho dughu 突く poke Ayaw ko dugho-a sa dughan.

dugkal dugkal 穿つ、突っ込む poke, dig Nagdugkal sa yuta si Jane para

、掘る sa himoong garden.

dugmok dugmuk 打ち砕く bruise, crush, Nadugmok ang tawo nga

mangle natagak.

dugmonan dugmunan 巣 nest, den, lair Pagbantay! Dogmoman kini sa

lampinig.

dugo dugu 血、出血する blood, bleed Nagdugo ang imong samad.

dugoan dugu 出血した bloody Dugoan siya nga miabot diri.



dugok duguk 寄集める convene, gather

for attraction

dugokan duguk 梁、骨組み、シャ frame, skeleton

ーシー

dug-on dugu menstruate

dugos dugus 蜜、蜂蜜 honey Tam-is ang dugos.

dugta dugta 腐る rot

dugtong dugtung 繋げる link, connect Idugtong ang mga linya.

dugukan dugukan 背骨 spine Nabali iyang dugukan

hinungdan sa iyang pagkainutil.

duha duha 二つ two Duha ka bata ang nawala.

duhaduha duha ふらつく、ためら doubt, falter Nagduhaduha ko sa iyang gi-

う isturya.

duhig duhig 広がる（油や水 smear, spread Naduhig sa dugo ang iyang

などが） panyo.

duhiraw duhiraw 模索する、錯乱 grope, delirious Nagduhiraw sila sa dalan

tungod sa kangitngit.

duka duka 眠くなる sleepy, drowsy Duka na ko. ;Nagduka na ko.

dukdok dukduk ハンマーで打つ thump, hammer Nadukdokan nimo akong

、 ドンドンする kumagko.

dukidoki dukiduki 精査する、いじく ransack, tinker

りまわす

dukirok dukiruk 欲張り greedy

duko duku うつむく、頭を下 bend down Ayaw pagduko sa paglakaw,

げる tan-aw diretso sa imong

dukol dukul ひっぱたく smack

dukut dukut おこげ、くっつく left over rice, stick, Ganahan kaayo ang bata

、ひっつく adhere mokaon ug dukut sa kan-on.;

Nidukot ko sa akong leksyon.

dula dula 運動、ゲーム、 play, game Gikapoy sila paghuman ug

演劇(をする) dula. ; Midula ka ba ug golf?

duladula dula ふざける romp, frolic Ang mga bata nagduladula ug

tagotagoan.

duladulaan dula 運動、遊び play Giduladulaan sa mga bata ang

kalayo.

dul-an duul 殆ど、近い、相 nearly, almost, Dul-an sa usa kalibo ang

当の corresponding nawala sa akong bag.

dul-ay dul-ay よだれ slaver Nidul-ay ang bata, trapuhi.



dulhog dulhug 下へ行く、降りる go down, bring

down

dul-it duul 近づける、突き be near, thrust,

出す poke

dulog dulug 添寝 sleep together

dulong dulung 先導、向かう、車 lead, go to, front

の鼻先 of vehicle

dulot dulut 供える、提供、も offering, serve, Ako kining idulot sa simbahan.

たらす bring

dulot dulut 貫通、貫く、染入 penetrate, pierce

る

s dulse dulce あめ、キャンディ candy Gusto ko mokaon ug dulse.

dumala dala 管理する、運営 manage, Siya ang tag-dumala dinhi.

する administrate

dumbol dumbul ぶつかる、突っこ bump, collide,

む、突く poke

dumdum dumdum 思い出す remember, remind

dumili dili 否定、断る refuse Nag-dumili siya sa akong

tanyag.

dumoduaw duaw 実 guest Ania na ang atong dumuduaw.

dumoduong duung 訪問者 visitor, stranger, Daghan ang dumoduong ang

wanderer nangabot.

dumot dumut 嫌う、嫌悪する hate, abhor, Ayaw pagdumot sa mga tawo.

abominate

dumpol dumpul 鈍い、ぶっきらぼ blunt, dull

うの

duna duna 持つ、ある have, be, exist Duna koy subrang kwarta.

dungag dungag 同時に、一緒に together

dungan dungan 同時に、一緒に together Dungan kita ug panihapon.

dungaw dungaw 見下ろす look down

dunggab dunggab 刺す、一突き stick, stab, thrust Gidunggab niya ang baboy.

dunggan dungug 耳にする hear, listen Daghan ko'g nadunggan bahin

nimo.

dunggan dunggan 耳⇒dalunggan ear Kinahanglan limpyohan ang

atong mga dunggan.

dungganan dungug 著名な famous, reputation Nadaut na ang akong

dungganan.

dunggo dunggu 着岸 dock

dunghay dunghay 垂らす（編んで hang Taas ug itom kaayo ang iyang

ない髪を） buhok nga nagdunghay sa

iyang bukobuko.

dungka dungka 点火 light a lamp

dungog dungug 聞く、名声 hear, honor Dungog kaayo ang kanta sa

mga langgam.

dunol dunul 手渡す hand over

dunot dunut 朽ちる、腐った、 decay, wear, Naa koy dunut nga ngipon.

磨り減る rotten

duol duul 近寄る come near, Dali duol nako.

approach

duong dul-ung 行く、持って行く go, bring

duot duut 押す press Plihug ko ug duot sa poltahan.



dupa dupa 尋（ひろ） fathom, near to 5 Lima ka dupa ang lawom.

feet

durian durian ドリアン（果物） durian

duro duru 激しくする vigorous, do Miduro siya paghilak.

extremely

duruha duha 2頭建て tandem, both

dusingot singut 汗びっしょり sweat

duslak duslak 刺す、一突き stick, stab, thrust Nakit-an ko siya miduslak sa

tawo.

dusmo dusmu 顔からぶつかる fall flat on face

duso dusu 押し込む push in, stuff Giduso nako ang kalayo.

dutlan dulut nadutlan

duwa dula ⇒dula play Nagduwa ang mga bata sa

parke.

s duwinde duende 妖精 elf

duyan duyan ハンモック、揺り hammock, cradle Ang bata nga nagdula sa duyan

かご nahulog sa salog.

duyog duyug 一緒 accompany Wala koy laing mahimo niya

kundili ang pagduyog sa iyang

kasub-anan.

duyogay duyug 協力 collaborate

s dyes diez 十 ten Dyes mil pesos ang kantidad

sa iyang singsing.

e dyip jeep ジープ jeepney, jeep

e dyos juice ジュース juice

dyutay diyut 尐し、わずか few, small

s ebidensiya evidencia 証拠 evidence

s edad edad 年齢、年（とし） age Pilay imong tinuod nga edad?

s edipisyo edificio ビルディング、建 building, edifice

物

s edukado educado しつけの良い well-behaved, well-

bred, educated

s edukasyon educacion 教育 education

s ehe eje 軸、中心点 pivot, axis

ehi ihi 小便⇒ihi urinate Ang ehi nga dalag nga kolor

masugyot ug hepatitis.

s eksamen examen テスト（を受ける） test, examination Nakapasar ka ba sa eksamen?

s eksena escena 場面 scene

s eleksiyon eleccion 選挙 election Kinsa ang angay ibuto sa

eleksion.

s elementalya elemental 原始の、最初の elementary

、基本の

s embahada embajada 大使館 embassy Asa nato makit-an ang

embahada?

s embahador embajador 大使 ambassador Kinsa ang embahador sa

Pilipinas didto sa Japan?

s embes en ves 代わりに instead

s emerhensya emergencia 非常時に emergency

s empleyo empleo 雇用 employment

s empliyado empleado 社員 employee Sila ang mga empliyado sa

Makoto Company.

s enano enano 小人,　妖精 pigmy, midget, elf

s Enero enero 一月 January Enero ang buwan nga akong

natawhan.

enggansa ギアを上げる shift gears

s engkantada encantada 妖精 fairy

s engkanto encanto 妖精、魔法 fairy Nakakita na ka ug engkanto?

s engkuwentro encuentro 出会い encounter

s enhenyero ingeniero 技師 engineer

s entablado entablado 舞台 stage Mosayaw mi sa entablado.

s entrada entrada 入場許可、玄関 admittance, Gidayanan ko ug mga bulak

entrance ang entrada sa balay.

s epektibo efectivo 効果ある、効く effective Epektibo ang tambal nga akong

gitomar.

s eroplano aeroplano 飛行機 airplane Taas ug lupad ang eroplano.

s esena escena 舞台 scene

s eskabetse escabeche マリネ、酢漬け marinade, sweet

and sour

s eskandalo escadalo 悪評、スキャンダ scandal

ル

s eskenita esquinita 小道、裏道 alley, back street Ngitngit ang eskinita.

s eskina esquina 角 corner

s eskwelahan escuela 学校 school Moadto ka ba sa eskwelahan?

s espada espada 剣、スペード sword, spade

s Espanya españa スペイン Spain Ang iyang lola niabut na gikan

sa Espanya.

s espeho espejo 鏡 mirror Tan-awa ang imong

kaugalingon sa espeho.

s espesyal especial 特殊な special Espesyal siya nga tawo para

nato.

s espiritu espirito 精霊 spirit Ang espirito sa tawo kung

mamatay na, balaan.

s espiso espeso 濃い thick

s esplikar explicar 説明 explain

s espoko es poco? 予想外 unexpected

s esposa esposa 妻 wife Usa ka maestra ang akong

esposa.

s esposo esposo 夫 husband Adunay kabit ang iyang esposo.

s estado estado 状態 states

e estambay stand by ぶらぶらしてる（ loiter, stand by

仕事がなくて）

s estante estante 棚、本棚 shelf, rack

s estatuwa estatua 彫像 statue Dako kaayo ang estatua.

s estilo estilo スタイル、様式 style Nindot siya ug estilo.

s estorya historia 話す、物語 story, tale Ganahan maminaw ug estorya

ang mga bata.

s estranyo extranjero 外人 foreign, stranger,

alien

s estratehiya estrategia 戦略 strategy Unsay imong estratehiya?

s estrikto estricto ストリクトな、厳格 strict, severe Estrikto ang akong ginikanan.

な

s estudyante estudiante 学生 student Estudyante pa ang akong mga

manghod.

s experyensiya experiencia 経験 experience Unsa ang dili nimo

mahikalimtang experyensiya?

ga- ga 接辞　mi-,ni-

に同じ

gaan gaan 軽い light, not heavy Ga-an kining bagahe. ;gaan

ang lawas

gaang gaang 珊瑚、土塊 coral rock

gaay gaay 乾いた dry, thirsty

gaba gaba 呪う、たたり curse, karma Puyra gaba!

gabas gabas 鋸 saw Bag-o ug gabas ang

gabay gabay 保つ hold on, support Ang pagpangadye adlaw-adlaw

maoy gabay nako.

gabhiona gabii 当夜 the night Karong gabhiona mao ang

gabi gabi タロイモ taro

gabii gabii 夜、昨夜 night, last night Diin ka gabii?

gabiona gabii 今夜（現在形） tonight Bugnaw ang karong gabiona.

gabling gabling 引き戻す、横払 pull back, push

い side, snatch

gabok gabuk 脆い、朽ちた brittle Nagkagabok na kining salog.

gabon gabun 雲、霧 cloud, fog Daghan kaayo ug gabon sa

kadlawon sa bukid.

gabot gabut 草を引き抜く、む weed, pull out

しる

gabsanan gabas 製材所 sawmill

gadlas gadlas 擦りむく abrasion

gagmay gamay 小さい（対象が small Gagmay kaayo ang mga isda.

複数の場合）

gago gagu まぬけ idiot, crazy, fool

gahapon hapun 昨日 yesterday gahapon sa udto; gahapon sa

gabii

gahas gahas 切開く cut, open, clear

gahi gahi 固い、硬くなる become hard, Ayaw ibutang sa sulod sa

harden refrigerator kana kay mogahi.

;Gahi ang imong ulo.

gahin gahin とって置く、分け reserve, set apart, Kinahanglang mag-gahin ko ug

前、配当 quota, impart kwarta kada sweldo para sa

akong ugma.

gahit gahit 防火帯 firebreak

gahob gahub 騒〄しい loud, noisy

gahom gahum 力、権力 power Ang Ginuo dunay gahum.

gahot gahut 叱咤、叱る complain, scold

gaid gaid 結ぶ tie, lash

gakit gakit いかだ raft

gaksanay gakus 抱き合う hug each other

gakus gakus 抱く、抱擁 hug Gakos nako.

gala gala 遊ぶ、ゲームす play game

galab galab る

鎌 sickle

galagala gala 悪友、遊び友達 unwholesome

companions

galahan gala 遊び道具、ゲー toy, game

ム

galalmon galam 世話/注意が必 delicate, need

要な attention

galam galam 世話をする、育 take care, keep, Palihug ko'g galam kaniya.

てる rear

galamhan gahum 内心、能力、魂 faculty, psyche,

inner self

galamiton gamit 材料、工具 stuff, tool, utensil Palihug ko ug dala sa akong

mga galamiton. ;Pagkahuman

ug hugas sa mga galamiton sa

kusina, ibutang sa lamesa.

s galante galante 見栄っ張りに親 ostentatiously kind

切な（女性に）

galas galas 切り開く cut through a

thicket

galastohan gasto 出費 expense

galay galay さつま芋のつる sweet potato tops

galaya laya 枯れた dried

galayas layas 出奔する run away from Nganong galayas man siya.

home

galgal galgal そそのかす entice

gali gani = gani =gani

galing galing 粉にする、粉挽 grind Galinga ang bugas.

galing galing く

添木 splint

galingan galing 臼、粉引き器 mill Ang galingan sa bugas mais

lahi ra sa galingan sa bugas

e galon gallon ガロン gallon

galong galung たづな leash, rein

galu galu 揺する shake

galuya luya 弱っている、弱っ weakened, weak Galuya ako kay wala koy

た pamahaw.

gama gama 設置する、製造 build, fabricate, Ang sun silk shampoo gigama

make sa unilever.

gama sa gama ～製の、～で出 made from Ang gisul-ob nga polo niya sa

来た pagtambong sa kasal gama sa

dahon sa pinya.

gam-anan gama 工場 factory Gam-anan sa sabon ko

nagtrabaho.

gamaw gamaw 浮び上る、表面 surface, come to

に出る the surface

gamay gamay 小さい、尐ない、 small, little Ang among balay gamaygamay

子供 sa kadtong balay.

gamayot gamay 小さくて痩せて small and thin

いる

gambalay balay 建物、詩を編集 edifice, compose

する poetically

gamhanan gahum 強力な powerful, mighty Gamhanan ang ubang politiko.

gamit gamit 使う use Migamit ka sa akong libro?

gamitanan gamit 赤線地帯 red-light district

gam-iton gamit 工具⇒galamiton

tool

gamo gamu 気難しい cumbersome,

fussy

gamos gamus 塩漬け preserve with salt

gamot gamut 根 root Ayaw ibta ang mga gamot.

s gana gana 食欲、嗜好 appetite Wala koy gana karong adlawa.

s ganado gana 熱心 eager

s ganahan gana したい、嗜好 favorite Ganahan ko ani.

s ganansiya ganancia 利益 profit Pila atong ganansiya?

ganay ganay 反響 reverberation

ganay ganay 行列、一列 line, file

e gang gang 一団、一味 gang

gangha gangha 戸口に現われる emerge, come out

、出現

ganghaan gangha 門 gate Pagbuhat ug maayo samtang

nagpakabuhi para makasulod

sa ganghaan sa langit kung

mamatay ka.

gangi gangi 揺り緩める loosen by wiggling

gangis gangis セミ cicada

gangkap gangkap すべて、完全 complete

gango gangu ぐらつく、ぐらぐら loose, shaky

する

gangot gangut しっかり結ぶ tie firmly

gangsa gangsa ガチョウ goose, gander

gani gani さえも、それでも even though, Bisan gani giduka ka imo kong

anyway gitudloan. ; Unsa gani

ganiha ganiha 以前、今ちょっと before, just before Ganiha ra kong nagpaabot.

前

ganihang buntag gani buntag 今朝に this morning Kusog kaayo ang linog sa mga

alas sais ganihang buntag.



ganina ganina ちょっと前に、さ a while ago, Ganina nangaon mi ug

っき earlier panihapon.

ganot ganut 草むしり、抜歯 clear weeds, pull

out a tooth

ganoy ganuy 綱引く tow, pull

gansal gansal ごつごつした rugged, rough Gansalon kining karsada.

gansang gansang がさがさの、ごつ rugged, rough

ごつ

gansangon gansang でこぼこの（道） rugged Ang iyang nawong gansangon

tungod sa iyang daghang

gansyang galansiyang 真黒のムクドリ jet-black starling

ganti ganti 賞、授与する、 award ,prize, Ang unang ganti nakuha sa

賦与される endow gamay nga dalagita.

gantong どっしりした massive Makadala ka ba ug kining

gantong nga bato?

ganuy ganuy 引っ張る、催す bring, tow Wa siya ganuya sa katulugon.

gapas gapas 綿、脱脂綿 cotton Butangi ug gapas ang samad.

gapin gapin 味方する side with

gapnod gapnud 漂流貨物 flotsam

gapos gapus 結び、拘束 tie, link

gapu gapu 弱る weak, aging

gara gara 調子こむ、やり act up

過ぎる

s garahe garaje 車庫、車修理工 garage

場

garang garang 腹が張る bloated stomack

s garantiya garantia 保証 guarantee Adunay lima ka tuig nga

garantia sa kanang TV.

s garapa garrafa 小瓶 vial

s garapon garrafon ガラスの壷 glass jar Gisulod nako sa garapon ang

mga tostado.

garas garas 引っかく、擦り剥 scratch Adunay garas ang akong relos.

く

s garbo garbo 誇り、見栄 vanity, pride Taas kaayo ka ug garbo.

←Sp.garbo優雅 *Sp.garbo:grace,

smart, elegance

s garbosa garbosa 高慢な女 haughty girl

s garboso garboso お高い人 proud man

e gardiyan guardian 保護者 guardian

garos garus 小さな引っ掻き small scratch Bisan gamay na lang nga garos

傷 way makita sa iyang

gasa gasa 贈り物 gift Gasa kini gikan kanako.

s gastado gastado 擦り切れた、消 worn out

耗した

s gastador gastador 浪費の、消耗 extravagance, Gastador kaayo ka.

waster

s gasto gasto 出費、支出、経 expense, outlay, Gasto kaayo kung mopalit ka

費 spent ug nianang relo. ; Para gasto.

s gastoanan gasto 出費 expenditure Daghan silang gastoanan sa

umaabut nga piesta.

gatas gatas 乳、ミルク milk Ang gatas maoy imunonon sa

bata.

gatasanan gatas 乳製品 dairy Ang keso, butter ug yogurt

maoy gatasanan.

gathanay gahut 罵りあう shout at each

s gatilyo baratillo 引き金 trigger

s gato gato 万力 vise, jack

gatos gatus 百 hundred dul-an sa walo ka gatus ka

pesos

gatusan gatus 百、数百 hundreds Gatusan ka mga tawo ang

namatay sa stampede sa ultra.

gawad gawad (hi-)否定、落胆 (hi-)disappointed, Wala gyud koy ihigayod

deny kanimo.

gawal gawal 突き出す stick out Naggawal and dila sa iro nga

naghalhal.

gawas gawas 外 out, outside Gawas pagdali!

gawas sa gawas sa ～以外に without, except gawas sa amoa

gawasnon gawas 自由 free

gaway gaway 触手 tentacle

gawi gawi 振る舞い behavior, manner Dili maayo ug gawi ang

napangasawa niya.

gawong galung たづな rein

gayod gayud 本当に、とうとう at all, really, truly Ayaw na gayod paglakaw.

gayon gayun 機会を得る get chance, time Nakagayon kog halok niya.



gayong gayong 櫂、かい、ろ oar, scull

gayong gayud gayod + ng gayod + ng

gayoy gayud ⇒gayod + ang ->gayod + ang wa gayuy laing tuyo sa pag-

anhi sa

gi- gi 接辞　…したも prefix making past

の tense verb,

passive voice

giabut abut になる become Samtang nahanaw si Lola, Siya

giabut ug kamingaw.

gialagaran alagad 奉仕期間、職場 served

giatay atay チェッ！、なんち Damn! Giatay! Mabdos na sad ko.

ゅうこっちゃ

giatngan atang 襲われた ambushed

giayran ayad 振られる、拒絶さ snubbed

れた

gibahinbahin bahin 分配、分割され divided,

た partitioned

gibaliwala baliwala 無効、無視 nullify

gibantayan bantay 子守り baby sitter Gibantayan sa akong manghod

ang bata.

gibarugan barug 立つ⇒barog stand

gibati bati 気持ち、感じ feeling Wala ka makasabot sa akong

gibati.

gibayaw bayaw 揚げられる raised Murag gibayaw sa langit si Kyle

sa dihang naangkon niya ang

gugma ni Regine.

gibirahan bira 襲われた assailed

gibugto bugtu 切れる、ぶち切 disconnect, cut

gibuhatan buhat る

創造物 creation Ilang gibuhatan ug alad ang

mga baktin.

gibuhian buhi 解き放たれた released,

unleashed

gibunalan bunal もので殴られる beaten

gidaghanon daghan 量 quantity Unsa gidaghanon imong

gikinahanglan?

gidak-on daku 大きさ、規模 size, scale, kasarangan ang gidak-on

magnitude

gidangatan dangat 起きたこと happened

gidangpan dangup 避けるもの、避 refuge

難⇒dangop

gidili dili 禁断の forbidden, taboo bunga nga gidili

gidlay gidlay ぼろきれ、きれは tatter

し

gidudahang duda が言うには、疑 allegedly Si Miura maoy gidudahang ang

わしいが～そう mipatay sa iyang asawa.

gidugayon dugay だ

期間 term May mga bayente na katuig

ang gidugayon sa pagserbisyo

nako sa PSC.

gidul-it dul-it 刺された、近くに closely, poked,

thrust

gidutlan dulut 浸透した penetrated

gigamhan gahum influenced

gigamyon gamay 小ささ smallness Ang gigamyon sa iyang barog

mura ug bata nga nuebe anyos.

gigikanan gikan 由来、ルーツ、 origin, root Asa dapit ang gigikanan sa

来た方 atong tubig ilimnon?

gigutom gutum 空腹の hungry Gigutom nako.

gihabugon habug 高さ hight

gihagkan haluk kissed

gihangyo hangyu リクエスト request Akong gihangyo ang akong

silingan.

gihapon gihapun 未だ、まだ同じ still the same, as Mangandoy ka ba gihapon sa

before imong bana?

gihapoy gihapun gihapon+ang gihapon+ang

gihay gihay 花びら petal

gihay gihay 損なう damage, blemish Nagihay ang pagkababaye ni

Anne sa paglugos kaniya.

gihiktan hikut 結ぶ⇒hikut tied up Gihiktan ang baboy.

gihimulbolan bulbul 剥奪された divested

gihinganlan ngalan という名前の、名 named Grace ang gihinganlan kaniya.

づけられた

gihinginlan hingilin 追い出された get away Sa kasuko ni Kaptan iyang

gihinginlan ang iyang asawa.

gihugtan hugut tightened

giila ila 認定された identified

giingon ingun 言った事 said Ang katabang nako sa balay

kung unsay akong giingon mag-

sige lang ug tangdo apan wala

diay makasabot kung unsay

akong gisulti.

giisa isa 揚げられた⇒isa raised

giisip isip 考えられた considered

s giistaran estar 住んだ場所 stayed place Layo kaayo ug syudad akong

giistaran.

e giisyuhan issue 論点、関心 issue, subject

gikabuangan buang 妄想、熱狂、狂 obsession, craze

気

gikaintapan intap 畏れられた be feared

gikalibgan libug 混乱した confusion

gikamingawan mingaw 行方不明者 missing person

gikan gikan 発つ、出発する leave, depart, go

away

gikan gikan ～から、 from Diin ka gikan?

gikan sa gikan ～から from Gikan kami sa Baguio City.

gikapoy kapuy 疲れた tired Gikapoy ko ug limpyo sa tibuok

balay karong adlawa.

gikatahapan tahap 容疑者 suspect

gikataho tahu 発表された announced,

reported

gikatakda takda 予定 expected

gikatakdan takud 伝染した infected Gikatakdan ko sa flu sa akong

uyab.

gikauyonan uyun 合意、契約した agreement Gikauyonan sa tanan ang

こと desisyon sa presidente.

gikiha kiha 訴えられる sued, charged

gikinahanglan kinahanglan 必要である necessary Gikinahanglan ba ang iyang

presensiya?

gikuyawan kuyaw 恐れる nervous

gilaayan laay しおれた languish

giladmon lalum 深さ depth

gilak gilak 輝く shiny, beam, glare

gilapdon lapad 広さ width

gil-as gil-as 不調、暑い unease, hot

gilaw gilaw きらめき、きらめ gleam, beam

gilawmon lawum く

深さ depth

gilayon dayun 間もなく、直に immediately

gilay-on layu 距離、遠さ distance lima ka dupa ang gilayon;

Gisundan nako si Leo sa igong

gilay-on.

gilibkas libkas discontinued

gilok giluk くすぐったい tickle Ayaw kay gilok, dili ko

kaginhawa.

s gimanduan mando 命令された commanded

gimaw gimaw 思い浮かぶ、上 come out, go up Migimaw sa iyang hunahuna

ってくる ang larawan sa iyang amahan.

gimbuhaton buhat 任務 assignment

e gimik gimmick 策略、工夫 gimmick

gimingaw mingaw 恋しく思う、思い long, miss

焦がれる

gimok gimuk もがく、身をよじ squirm

ginabii gabii る

毎晩 every night

ginabot gabut 豚のはらわた、 pig's bowel

容易に引抜ける

ginadili dili 不法な、禁止 illegal Ginadili ang pagpatay ug tawo.

ginagmay gamay 尐しづつ little by little

ginaingon ingun ～だそうだ、と言 they say

われている。

ginaling galing 粉にする grind ginaling nga baboy

ginama gama ～製の made by Ang sun silk shampoo ginama

sa unilever.

ginamos gamus 塩魚 salted fish Parat kaayo ang ginamos.

t ginang ginang ～夫人、Mrs.ミ Mrs. Ginang Chavez ang pangalan

セス niya.

s ginansiya ganancia 利益 gain, profit Usa ka gatos ang ginansiya.

ginganlan nganlan 名づける name Ginganlan ni Kaptan ang tawo

Sikalak.

gingharian hari 王国＝ginharian kingdom

gingi gingi 隙間 gap, chink, crack

ginhapon hapun いつも通り、普段 usual, normal in

behavior

ginhawa ginhawa 呼吸、息 breath Hinay ang iyang ginhawa.

ginhawaan ginhawa 内臓 intestines

ginikanan gikan 両親、親 parents Asa man ang imong ginikanan?

t gining gining お嬢さん miss

gininhawa ginhawa 呼吸の breath, respiration

ginok ginuk もがく、よじる squirm

t Ginoo ginuu 主、キリスト Lord

ginta ginta 距離 distance

gintang ginta 隙間、差、ギャッ gap, difference

プ

ginukdanay gukud 追いかけっこ chase about

ginuntan gunit 従者、従うもの、 follower Ginuntan gyud si Arlyn sa iro.

追われた

t ginuo ginuu ～氏 Mr. Mr. Ginuong Mechor, saan ka

ミスター pupunta?(tagalog)

giok giuk 脱穀 thresh rice

gipahiran pahid 拭く wipe Gipahiran sa sabon.

gipakita kita shown

gipaksan pasuk はまる embedded

gipakusgan kusug 強まった intensified

gipamaulan pamaul 筋肉痚がある have muscular

gipamulong pulong 言われたこと What was spoken -

>pulong

gipanag-iya tag-iya 所有の owned

gipangayo kayu 願い事 hope, wish, Gipangayo niya ang tabang.

requested

gipangulohan ulu 率いられて、頭と headed

して

gipanid-an tiid 見られる、見張ら spied, observed Ang ilang pagpaniid nga

れた gihimo.

gipanumpaan sumpa 誓約 pledge

gipasakaan pasaka 起訴される prosecuted

gipasanginlan pasanginlan 被告人 accused

gipasidan-an pasidaan 警告された forewarned

gipasiugdahan pasiugda 発起人 initiator, promoter Gipasi-ugdahan nila ang

prosisyon.

gipatiran patid 蹴られた kicked

giposasan posas 手錠を掛けられ handcuffed Kalit lang siyang gisikop sa

て duha ka polis sa Immigration

ug giposasan.

gipugngan pugung 止められた blocked

gipulihan puli 前任者 predecessor

gipulihan puli 前任者 predecessor

gipuy-an puyu 住所 residence

s gira querra 戦争、戦い quarrel, war gira sa amerika

s girapido rapido 機銃掃尃される strafed

gisa gisa 炌める stir-fry

gisaaran saad 約束事 promise

gisaligan salig 信頼

gisangputan sangput 終わり ending Dili maayo ilang gisangpotan.

gisapot saput 不機嫌な sullen, bad-

tempered

gisi gisi 裂く tear, lacerate, Gisi ang imong short.

tatter, rend

gisirhan sira ⇒sira

gisubhan subhan tempered

gisudlan sulud 一杯の、入った filled

gisugdan sugud 始まった started Gisugdan na ang programa.

gitak-an gitak-an 不快な unpleasant,

displeased

gitalikdan talikud left behind

s gitara guitarra ギター guitar

gitas-on taas 身長、長さ height, length Unsay gitas-on sa kahoy?

gitib gitlib 芽吹く crop up, sprout

gitik gitik くすぐる tickle Akong gigitik imong ilok maong

gilok.

gitiwasan tiwas 終わった⇒tiwas finished, ended Gitug-anan nako si Cristy sa

pinitik sa akong kasingkasing

apan gitiwasan niya ang

kapakyasan sa akong gugma.

gitli gitli 尐し姿を現す peep out

gitong gitung 中子（刃物の） tang

gituohan tuu 信じる対象、信じ believe gi+tuo+an; Ikaw akong

るもの gituohan.

giubanan uban 一緒に、共に with Miusab siya sa pagpanuktok

nga giubanan sa pagsangpit sa

ngalan ni James.

giuhaw uhaw 喉が乾いた thirsty

giunhan una 先をこされる preceded

giusa usa 一体化 unite Si juan ug si Ailyn giusa sa

kaminyuon.

giya giya 導く guide, conduct Ang ginikanan naggiya sa mga

anak ngadto sa

s gobiyerno gobierno 官庁、政府 government Daghan ug kurakot sa atong

gobiyerno karon.

god gyud ( 強調を表す) really, truly, very Nisalig god ko nimo.

s goma goma ゴム gum tree

goryon guryun すずめ sparrow

s grabas grava 砂利 gravel Lima ka sako ang gamiton nga

grava.

s grabe grave 重大な、深刻な grave, danger Grabeng aksidente ang

nahitabo.

s graduado graduado 卒業生 graduate Ang tanang iyang anak

graduado sa kolehiyo.

s graduar graduar 卒業する finish school, Graduar ka ba sa koliheyo?

graduate

e graduate graduate 卒業する finish school, Kanus-a ka mograduate?

graduate

s grasa grasa 油、グリース grease, oil

s grasya gracia 恩寵、神の恵み grace, favor

s gripo grifo 蛇口 faucet

s grupo grupo グループ、一群 group

s guapa guapa 美人 beautiful girl Kagwapa niya.

s guapo guapo ハンサム handsome man

guba guba 破壊する、ばら destroy, break Giguba ang balay nila. ; Ang

す、分解する baratohon dali ra nga maguba.

gubat gubat 戦争 war Humana ang gubat sa gawas?

; miaging gubat sa kalibutan

gubot gubut 困る、困惑する embarrassed, Gubot kaayo akong kinabuhi.

complicated

gugma gugma 愛 love tungud sa gugma; Nahigugma

siya nimo.

gugol gugul 費やす（金、時） spend

guhayguhay guhay 引き裂く mutilate, split,

tear, rend

guho guhu 現れる emerge Miguho sa ganghaan ang ulo

niya.

gukdanay gukud 追う⇒gukod chase

gukod gukud 追い掛ける、追 chase, run after, Gigukod sila sa

跡する surpass

gula gula 外、外に出る out, outside ,go gula sa balay

gulang gulang 老いた old

、年取った

gulgol gulgul 引き裂く lacerate

s guma goma ゴム gum tree

gumalaysay エッセイ essay

gumikan gikan 故に because of, due to gumikan niini, ; gumikan niana

gumon gumun もつれる jumble, tangle

gum-os gum-os しわくちゃ、くし crumple, tangle Gum-os ang imong buhok.

ゃくしゃ

gumunhap gumunhap 難問 puzzle, difficult

problem

guna guna 草刈り、草かきす weed, hoe

る

gunahon guna 雑草 weed

gunit gunit 持つ、つかむ hold, grip, clutch Panggunit basin mahulog ka.

gunitanan gunit 柄、取っ手 handle, shaft

gun-ob gun-ub demolish, collapse

gunok gunuk 動く、身動き move, stir walay gunok

gunting gunting 鋏（で切る） scissors, cut with Sa ning gunting puwede i-

scissors gunting sa papel, tela ug

guol guul 哀しむ grieve Naguol siya sa pagkamatay sa

iyang anak.

guot guut きつい、きっちり tight

した

gupok gupuk break into pieces

guroy guruy 曳く、引っ張る tug, drag, lug

guryo guryu foolery

gusbat gusbat 破く wreck, deformed Ang senina sa mga bata sa

kalye nangagusbat.

guso gusu 海草 seaweeds

gusok gusuk あばら rib Pagpalit ug gusok sa baboy.

gusto gustu 好む like, love Gusto tika.; sa gusto nimo



gutgot gutgut 薄く切る、切るよ slice

うに動かす

gutling gutling 秒 second

gutlo gutlu 分（60秒）、時間 minute Pipila na lang kagutlo bag-ong

tuig na.

gutmon gutum 空腹 hunger

gutom gutum 空腹の hunger, hungry Gigutom na kaayo ko.

s guwapa quapa 美人 beautiful girl Anak ni Merlie guwapa.

s guwapo guapo ハンサム、素晴 handsome Akong anak guwapo.

らしい

s guwardya guardia 見張り guard giguwardiahan siya

guwarnihan gwarni がっちり結ぶ、組 fasten, tie

む

guwatsi gwatsi つくり話、冗談 joke

guwatsinangga gwatsi つくり話をする女 joker

guyod guyud 引っ張る、引綱 pull, towing rope Giguyod ang kaban.

gyud gyud 本当に really, truly Dili gyud ko mosugot.

gyung gyud 本当に indeed

ha ha でしょ。ね。 ha

ha- ha 接辞

haba haba 味方する take side with

habagat habagat 单風、雤季に吹 southern wind,

く单西風 south west wind

habagatan habagat 单、单西(土地に south, southwest Kusog ang hangin sa

よって方向が違 habagatan.

う）

habak habak お守り amulet

habal habal 交尾する copulate

habalhabal habal バイクの数人乗 tandem riding on

り motorcycle

s habano habano 葉巻 cigar

habas halabas 切る、刈る(大鎌 cut, swath, sweep Dili maayo ang akong

で）一掃する out paghabas sa panapton.

habas habas 口内炋 soft skin sores

habig habig 側、方=bahin side sa akong habig

hablon habul 機（はた） loom, weave

habog habug 高い high, tall Daghan kaayo ug habog nga

kahoy didto.

habol habul 鈍い dull Habol ang kotselyo.

habol habul 毛布 blanket, sheet Labhi ang habol.

habolhabol habulhabul 膵臓 pancreas

habwa habwa 流れ出る、排水 drain

する

hadis hadis 地獄 hell

hadla hadla cheer

hadlok hadluk 怖い、恐れる fear, be afraid Nahadlok ko sa …

hadlokan hadluk 臆病者、臆病な coward Siya hadlokan kaayo ug ok-ok,

kung makakita gani siyag ok-ok

mosiyagit dayon na siya.

haduol duul 近い near, close Nahitabo ang iyang pag-patay

haduol na ang iyang adlaw nga

natawhan.

hadyong hadyung ピュッと飛ぶ zip

haga haga やつれた gaunt

hagad hagad 申出る、提供す propose, offer, Nakabaton na kog hinigugma

る volunteer ug kasagaran manghagad

kanako og minyo.

hagakos gakus 抱きつく、急に not expectedly nahagakos siya sa iyang anak

抱きつく⇒gakos suddenly hug

haganas haganas 激しい水音 rushing sound of

water

hagas hagas 衰弱する、呪わ gaunt, cursed

れる

hagawhaw hagawhaw 低い声で言う、 whisper, buzz, … mao nay hagaw-haw sa mga

囁く rumor tawo.

hagba hagba 落ちる、くずれ落 fall down Nahagba kini sa salog nga

ちる naghayang.

hagbong hagbung 落ちる、落とす drop, slump, fall Wa ko makagraduar kay duha

down ka subject nga hagbong.; Ang

panday nahagbong gikan sa

atop.

hagdan hagdan 階段、はしご ladder, stair, Gamita ang nang hagdan sa

grade pag-abot anang butanga.

hagdanan hagdan 階段、はしご ladder, stair, Hagip-ot ang hagdanan

hagdaw hagdaw 落穁ひろい、拾 glean, scavenge

い集める

hagip-ot hagip-ut 狭い narrow

hagis hagis 獰猛な wild, fierce

hagit hagit 挑む challenge, defy Gi-hagit ako sa kampyonado sa

dula nga chess. Unsay dula

nga magbulang mo? Tenis ra!

hagiyus hagiyus ピューッという音 zip

hagkan haluk キスする kiss

hagkot hagkut ねばっこい、蒸し gummy

暑い

hago hagu 面倒、厄介、無 trouble, burden,

理する

hagok haguk いびき snore Dili ko ganahan makigtupad sa

akong bana kung matulog sa

gabii kay kusog kaayo ang

iyang hagok.

hagong hagung buzz

hagonghong hagung ざわめき、ざわめ buzz

く

hagpa hagpa 倒れる fall down

hagpis hagpis 痩せこけた skinny, thin

hagsa hagsa 墜落 fall, crash, Ang tulay sa among probinsya

collapse nahagsa kini tungod sa kusog

nga baha.

hagtik hagtik カチカチ鳴る tick

hagtob hagtub ドシンドシンとい thump

う音

hagtok hagtuk カチリ、パチリと click

鳴る

hagtos hagtus ぶち切れる、引 cut by tension

っ張り切る

haguros hagurus 強風、素早い、 gust, quick, fast

猛スピードの

hagwa hagwa じゃれる、はしゃ cavort, rollick

ぎ廻る

hain hain どこですか where Hain man sila.

hait hait 鋭い sharp Hait ang kotselyo.

hakgom hakgum 握り締める、一 handful, fistful,

握り grasp

hakhak hakhak 刻む、ココナッツ notch

の上るステップ

hakog hakug 貪欲 greedy Hakog kang pagkatawo.

hakop hakup 握る、一握り、抱 grab, handful Gihakop niya ang bata'g

える、覆う midagan.

hakot hakut 運ぶ transport Naghakod sa mga butang.

hala hala おや、あら Well, Oh Hala! Natagak ang bata sa

hagdanan.

halaan halaan ハマグリ

halabog labug 捨てる thrown Nahalabog ang panan-aw siya

halad halad お供えする offer, devote Kinahanglan ta maghalad sa

adlaw sa patay.

halaman halaman 園 garden

halanduman handum 記念品、みやげ souvenir

halandumon handum 忘れがたい memorable Pebrero katorse ang akong

halandumong adlaw.

halang halang 辛い hot and pungent Halang kaayo ang sabaw kay

gidaghan man nimo pabutang

ug sili.

halangdon hangad 威厳ある dignified, Ang halangdon nga mayor sa

honorable Sugbo,

halap halap 1 purblind

halapad lapad 広い、幅 wide Halapad kaayo ang dalan.

halaran halad お供え offered

halas halas 蛇 snake Dako kaayo ang halas.

halatagon hatag 貟債、義務の割 liability

り当て

halawom lawum 深い( 所) deep

halayhay halay 吊るす、掛ける hang

halayo layu 遠く far Kami nagpuyo halayo sa

merkado, kinahanglan pa

mosakay ug dyip.

s haleya jalea ゼリー jelly

halhag halhag まばらな thin, sparse

halhal halhal 無駄口（を叩く） babble

t hali na come on, all right

haligi haligi 柱 pillar Dagko ang haligi nga gigamit.

halili halili 代理 substitute

halimaw halimaw 巨人 giant Si Manny gibati ug tumang

kalisang sa pagkakita niya sa

halimaw.

halimbawa halimbawa 苦痚から解放さ elude, avoid Karon nga nakatrabaho na si

れる、しのぐ Pedro nakahalimbawa na ang

banay.

halin halin 売上、売れる sale, income, sell Pila man ang inyong halin?

;Nahalin na ang akong balay.



haling haling かがり火 blaze, fire, bonfire

halingan haling 暖炉 fireplace

halinun halin 良く売れる saleable, in Halinun kaayo ang akong

demand gibaligya nga isda.

e halo hello こんにちは Hello Halo, kinsa ni?

halo halu 混ぜる、混ざる mix, mingle

halo halu たるんだ、ぶか loose, bagging,

ぶか sagging

halo halu 混ぜる mix

halog halug 抱く、抱擁 hug, embrace Ako siyang gihalog.

halohalo halu ハロハロ mixed cold desert



halok haluk キス kiss Pahalok ka ko.

halos halus 殆どの most of, almost, Halos cemento ang ilang balay.

scarcely, barely

haluyo luyu 後ろの at the back

halwa halwa 籠、鳥かご cage Ihalwa ang piriko.

halwan haluan 魚の名前 mudfish dangog pas halwan

halwot halwut 粘っこい、引張り tensile, sticky,

強い、なめらか mellow music

な音楽

hamag hamag 飛び掛る jump on

hambin hambin 抱く（考え、感情 hold, harbor

を）、港

hambog hambug うぬぼれた、虚 vain

栄の

hambogero hambug うぬぼれ屋、見 too much proud Hambogero kaayo nang

栄っ張り person tawhana.

hamili pili 高貴、選好みの noble, precious,

choosy

hamis hamis なめらか smooth Hamis kaayo imong panit.

hamok hamuk 妖怪、おびやか goblin, threaten

す

s hamon jamon ハム ham

hamos hamus 汚れた nasty, dirty

hamoy hamuy 舐める lick

hampak hampak 叩く（お尻など） spank Iyang gihampak ang iyang anak

sa lobut.

hamtang butang

hamtong hamtung 成熟した mature

hamubo mubu 短い short

hamugaway hamugaway 快適な、充分広 cozy, convenient, Ang barko nga gisakyan namo

い enough space sa Manila, hamugaway kaayo

kay daku ug limpyo.

hamyang hamyang 広げる spread out

hana hana 試みる、企てる try, attempt Mihana ug patay kanako ang

akong kontra.

han-an hana 狙う aim, attempt

hanap hanap ぼやける、薄れ fade, become Hanap na akong mata.

る、霞んだ faint, dim

hanas hanas 熟練した、上手 skillful, adept Hanas na siya modrive.

hanaw hanaw 消える、消滅す vanish, disappear Nalupad ug nahanaw ang mga

る bula.

hanay hanay 斜路、斜め slope, incline

han-ay han-ay 縦糸、書類ファイ file, series, ang papeles nga gihan-ay

ル、整理 arrange

t handa handa 計画、準備 plan, ready Mao gyuy pagbundak sa ulan

sa dihang nihanda na unta ko

paglakaw.

handag handag 斜めの、傾いた slant, oblique Tan-awa nang bilding nga

、斜面 naghandag na.

handos handus 突く、突き thrust, lunge Palihug ko ug handos sa

sakyanan paingon sa daplin

kay plat ang ligid.

handum handum 追想、回顧 retrospect, Siya kanunay maghandum.

reminisce

handumanan handum 形見、記念品 keepsake, token Kining sudlay mao akong

handumanan ni lola.

handuraw handuraw 夢想 daydream, reverie

hangad hangad 見上げる、顔を look up

上げる

hangal hangal 上の空、不注意 inattentive

hangalhangal hangal 馬鹿 idiot, fool, stupid

hangga hangga 水痘 chickenpox

hanggab hanggap 深呼吸、息を吸 inhale, breathe Gusto kong mohanggab ug lab-

う as nga hangin.

hanggap hanggap 吸入する、吸う inhale

hanggaw hanggaw 世間知らず、ま stupid, jerk

ぬけ

hangin hangin 風 wind, breeze kusog nga hangin

hanginon hangin 風の強い windy Mahanginon adlaw padayon

usa ka semana.

hangol hangul 貪欲、欲深 greedy Hangol kaayo ug manggang

hilaw si Cate.

hangop hangup 抱く、喜んで迎 embrace

える

hangos hangus 息切れ、喘ぐ pant Naghangos si Anne gikan

nagdagan.

hangpanay hangup 抱き合う（歓迎し welcome and

て） embrace each

other

hangtod hangtud ～まで till, until Hangtod sa sunod natong

panagkita.

hangtod sa hangtod

hangtud いつまでも forever Hangtod sa hangtod akong

gugma kanimo.

hangturan hangtud 最後、限界 terminal, limitation

hangus hangus 息切れ、喘ぐ pant, wheeze

hangyo hangyu 依願する、頼む ask, request Mihangyo siya nako nga

mouban sa Manila.

hangyo-lubo hangyu lubu 拒否できない頼 request that

み cannot be turned

hanig hanig 上掛け bed cover, mat

haniti haniti 熟練 expert Haniti na siya sa pagluto.

han-ok han-uk 押込む jam, compress,

pack

hansak hansak 刺す stab

hantak hantak コイン賭博 toss coin

hantok hantuk ジャックポット、 jackpot, marry into

大当たり、玉の the purple

hapa hapa 輿

うつ伏せになる lie prone, lie on Gimandoan ang mga tawo sa

one's stomach, paghapa ug gihulga nga

prostrate pusilon kon molihok.

hapag hapag ざる、籠 basket

hapak hapak 打つ、叩く strike, hit, beat Ayaw panghapak sa imong

anak.

hapas hapas 油を塗る grease

hapaumod umud 顔から突っ込む fall face first

hapaw hapaw かすめる、すくう skim

hapay hapay ぺしゃんとする、 comb, bend over

平らに曲げる、 flat

髪を撫で付ける

hapdos hapdus しみる、ひりつく Nagkahapdos sa akong samad

sore, painful

nga karaan ang habig mo.

hapin hapin 表装する、表紙 book cover, cover Ayaw gisia ang hapin sa nang

libro.

hapit hapit 立ち寄る drop by Akoy mohapit niya sa ila.



hapit hapit 殆ど almost, nearly Hapit tanang mga dahon nag-

ilis sa ilang color.

haplas haplas 塗る（油を） grease, dab

s Hapon japon 日本人、日本 Japanese, Japan Hapon ko.



hapon hapun 午後 afternoon Sa hapon nalang ko molakaw.

s hapones japones 日本人（男） Japanese (male) Nindot ug batasan ang

s haponesa japonesa 日本人（女） Japanese (female) Puti kaayo ang Haponesa.

hapos hapus 鞭 quirt, whip

hapsay hapsay 秩序だった、整 orderly, neatly Hapsay kaayo ang mga bata

理された、きちん nga ning klase.

とした

hapuhap hapuhap さする、愛撫する caress, fondle, Unya iya kong gigakos ug

stroke gihapuhap ang akong likod.

hapyod hapyud こする、軽くたた dab, stroke in one Iyang gihapyod ang nagum-us

く direction niyang buhok.

hapyoron hapyud さする、愛撫する caress Hapyoron tika para mahuwasan

sa kalagot.

s hara jarra ガラスの壷 jar

harag harag 斜めの oblique, tilt

s harana jarana セレナーデ serenade, ballads,

←Sp.jarana浮か merrymaking

れ騒ぐ

harang harang 邪魔する、妨害 block, confront

harang harang 供物 offering

s hardin jardin 園 garden Daghan ug maanindtot na

bulak ang hardin.

s hardinero jardinero 庭師 gardener

hari hari 王様 king Si Jisus ang hari sa mga hari.

hari hari 背中から落ちる

harianon hari 王様の kingly

s harina harina 粉、小麦粉 flour Pagdala ug harina.

harong harung 対決 confront, face-off

haros harus 全勝する take all Siya ang nangharos sa tanan

daog.

haruhay haruhay 快適な cozy

hasa hasa 研ぐ whet

hasi hasi 脅す threaten

s hasienda hacienda 植林、農園 plantation Ikaw na karon ang tag-iya sa

hasienda.

hasirilsiril siril 必死で探す、駆 look for frantically

けずり回る

haska haska まさに very haskang pordoya

hasmag hasmag 襲う attack Nikalit lang ug hasmag ang iro

ngadto sa bata.

hasohaso hasu 抜き差し push and pull

hasol hasul 嫌がらせる、苛 harass, hassle,

める、お邪魔様 vex

、煩わせる

s hasta hasta ～まで、さえ till, until Brutus, hasta ka!

hasula hasul ⇒hasol harass

hata hata フェイント、見せ feint

かける

hataas taas 高い high

hatag hatag 与える、やる、贈 give, gift Naghatag ka nako'g mahal nga

り物 butang.

hataw hataw ちょっと現れる appear

hatay hatay やせ細る

hatod hatud 案内する、連れ lead, guide, bring, Palihug ko ug hatud sa libro.

て行く、持ってい give

く

s hatsa hacha 斧 axe hait nga hatsa.

haum haum 似合う（服が） fit dress

hawa hawa 立ち去る、退く、 retire, depart Kanus-a ka mohawa?

離れる

hawak hawak 腰 waist Gamay kaayo ka ug hawak.

hawan hawan 剥き出し bare, bald

hawanan hawanan 层間、ホール、 living room, hall, Adto ta mag-istambay sa

玄関 park hawanan.

haw-ang haw-ang 空の empty Kini ang lugar nga haw-ang.

haw-as haw-as 荷降ろし、水から unload, discharge,

上がる get ashore

hawid hawid 掴む grasp, hold Paghawid sa imong bag nga

may sulod nga kuwarta.

hawod hawud 一番上、優勝者 champion, winner, hawud og salabutan

best

hawodhawod hawud 最高地位者とし act as superior

て振舞う

hawot halwut 粘っこい、引張り tensile, sticky,

強い、なめらか mellow music

な音楽

haya haya 埋葬 interment, burial

hay-ad hay-ad 大の字に倒れる lie flat, sprawl

（武器を持って）

hayag hayag 日光、明るい sun light, clear, hayag sa adlaw; Hayag kaayo

bright karong gabiona kay bulanon.

hayahay hayahay 心地よい、慰め、 comfortable, cozy Gusto ko ug hayahay nga

快適 kinabuhi.

hayan hayan 多分、殆ど likely, that's why

hayang hayang 仰向け face on, supine Nanghayang nga natulog si

Roel.

hayhay hayhay 吊るす hang

hayhayan hayhay 物干し綱 clothesline

haylo haylu そそのかす inveigle

hayop hayup 動物 animal

e hayskol high school 高校 high school

s henerasiyon generacion 世代 generation

s hepe jefe 長、頭、首長 chief, captain Napusilan ang hepe sa

kapulisan.

s heredero heredero 跡取り、相続人 heir bugtong heredero

hi- hi denoting

"casualness" of

happening or

action. It goes with

na-ma-.

hiabut abut 到着 arrival

hiagom agum 苦しむ suffer

hiaguman agum 結果、苦い経験 result, outcome, Mao kini akong nahiaguman sa

をする、教訓を get a lesson paningkamot.

得る

hiay hiay 垂れ下がる droop

hibalag balag 出くわす encounter

hibalo hibalu 知っている know Nakahibalo ko sa imong

hibat hibat やぶにらみの、 cock-eyed, cross-

捻じ曲がった eyed, distort

hibaw-an hibalu 知っている⇒hib know

alo

hibawo hibalu 知っている⇒hib know

alo

hibilin bilin 残される be left

hibulong bulung 不思議に思う、 wonder Nahibulong ko ngano nasuko

いぶかる、怪し siya.

s hideskubrihi descubrir む

発見 discover

hidhid hidhid ポマード pomade,　oil

hidlaw hidlaw 恋しい、寂しい miss, long, Gihidlaw ko pag-ayo nimo.;

homesick Gihidlaw ka nako?

higal higal 助平な lecherous

higala hagala 友、友達 friend Ang higala sa panahon sa

kalisod maoy higala nga tinood.

higalam galam 味をしめる、慣れ accustom, taste

る blood

s higante gigante 巨大、巨人 giant Higante gyud ang Christmas

tree sa gawas.

higawad gawad がっかりする、落 disappointed,

胆、否定 deny

higayon gayun 機会、時、一方 chance, Tagai ko ug higayon sa pag-

opportunity, while usab.

higayuna gayun その時⇒higayo then Bata pa man ko niadtong

n higayuna.

higda higda 横たわる lie down Naghigda siya sa bangko.

higdaan higda 寝台 bed

higdaanan higda ベッド、寝台 bed, bedroom Limpyo kaayo kining

higmata mata 起きる wake up

higop higup 啜る⇒higup sip, drink naghigop og kape

higot higut 結ぶ knot, string, tie Ihigut ang balloon sa bangko

kay basin ug makalupad na.

higpit higpit きっちりした、窮 tight, strict

屈な

higugma gugma 愛する、恋する love Nahigugma ko nimo.

higup higup 吸う sip, suck

higut higut ひも、なわ、結ぶ string, rope, knot,

tie

higwaos higwaus 不安な、心配、 uneasy, anxious

切望

hiilhan ilhan 知られている⇒il known

a

hikalimot limut 忘れる⇒limot forget Hikalimti na lang ang akong

giingon. ; Hikalimti ako ayaw.

hikap hikap 触る、触れる touch Ayaw hikapa ang kuryente.

hikaplagan kaplag 発見 discovery

hikaw hikaw 無視、拒否 neglect, refuse, Wala gyud maghikaw siya sa

hesitate ako sa dihang nangayo ko ug

panabang.

hikawan hikaw けちな、拒否す greedy, selfish,

る deprive others

hikay hikay 準備する prepare

hiklad hiklad 展示する、ひろ display, spread

げる out

hikling hiklin 横に置く、棚上 push aside, take

げ、陰に隠れる refuge

hikog hikug 自殺 suicide

hiktin hiktin せまい、窮屈な narrow

hikut hikut 結ぶ bind, tie

hikyad hiklad 展示する、ひろ display, spread Nahikyad niya ang iyang libro

げる out ug notebooks sa ibabaw sa

lamesa.

hilabi labi もっとも most, especially Gimahal nako akong mga anak

hilabi na ikaw.

hilabihan labi 非常に very, extraordinary

hilabot labut 干渉する、おせ meddle, interfere Ayaw panghilabot sa dili imoha.

っかい⇒hilabut

hilabut labut 邪魔する interfere, meddle

hilabwan labaw しのぐ、越える by-pass, surpass

hila-hila hilahila なめくじ slug, snail

hilak hilak 泣く weep, cry Nihilak ang bata nga nawala

iyang sapatos.

hilam hilam 手探り fumble

hilamhilam hilam 手探りする fumble, grope

hilam-os hilam-us 洗顔、顔を洗う wash face, Naghilam-os ko sa akong

cleanse face nawong.

hilan hilan 遮断された、隔 secluded

離された

hilanat hilanat 熱、熱のある、体 fever, with fever May hilanat ka ba? Oo, taas

温の高い kaayo.

hilang hilang まばらな thin, sparse

hilansang lansang 釘づけになる⇒l rivet, glue Ang mga mata ni Ora didto

ansang mahilansang kang Arturo.

hilantan hilanat 熱のある、風邪 fever, cold

をひく ⇒hilanat

hilap hilap 感情を覚える、 feel, heart break? gihilap sa kaluoy

感ずる

hilas hilas 汚らわしい、 nasty

hilasan hilas 汚らわしい、 nasty

hilaw hilaw 生の、未熟な raw, unripe Ang mga Hapones nagkaon sa

hilaw nga isda.

hilawas lawas 性交 sex, sexual

intercourse

hilig hilig 傾く、傾向がある tend, incline, Hilig kaayo ang Hapones sa

favorite isda nga hilaw.

hiling hiling 診断する diagnose

hilis hilis 溶かす、消化す melt, digest, para mahilis dayon ang mga

る dissolve gikaon

hilisan hilis 消化する digest Nagsakit ang tiyan ni Karl

tungod kay wala kahilisi sa

iyang gikaun nga anagon.

hilisgutan hisgut 話題、テーマ theme, topic Ang paghimo ug ginagmay nga

negosyo ang hilisgutan karon

sa miting.

hilit hilit 郊外、はずれ outskirt

hilo hilu 每、每液 poison, venom Adunay klase sa bitin nga

grabe ug hilo, ug makamatay

dayon kung mapaakan ka.

hilo hilu 縫い糸 thread

hilom hilum 寡黙な、静かな reticent, quiet, Hilom na!

silent

hilomon hilum 静かな⇒hilumo quiet

hilot hilut n

揉む、揉み直す massage Plihug ko ug hilot sa akong

abaga.

hilumon hilum 静かな、無口 quiet, silently Siya hilumon kaayo, dili man

lang kamao mobuka sa iyang

baba.

hilwas hilwas 安全な safe, immune

himabaye baye womanizer,

playboy

himakak bakak 隠す、裏切る belie

himakayon 新月に向かう月? moon? 外れる

himalatyon matay 臨終の dying

himaldi palad 運を読んでもらう fortune read Human siya kahimaldi,

naghingari lang syag hinuktok.

himalitan palit 買い物好き popular, shopper

himamat himamat 会う meet, encounter Diin nimo siya ikahimamat.

himan himan 道具、器具 tool, device,

appliance

himangno mangnu 薦める、促す、 advise, exhort, Masubsob ang pahimangno sa

気付かせる reprove, remind babaye ngadto sa lalaki.

himangod himangud 無視される、傷 feel slighted

付く（心が）

himas himas さする、愛撫する caress

himatiis batiis 足を洗う wash legs Manghimatiis ko una matulog.

himatikdan matikud 注意、注目 notice, aware Ako siyang himatikdan nga ~.

himatyon matay 臨終の⇒himalat dying

yon

himaya himaya 神の王国、栄光 kingdom, glory,

、歓喜、至福 bliss

himbis himbis うろこ scales

himi himi 汚れた、泣き虫 nasty, dirty,

crybaby

himili pili 選り好みする⇒p choosy Himili-an sila.

ili

s himnasyo gimnasio 体育館、ジム gymnasium

himo himu 行う、する do, act, make Kung mahimo ayaw kasuko.

himoon himu ⇒himuon ⇒himuon

himsog himsug 丈夫な、がっしり sturdy, robust Himsug nga pagkabata si Jore.

した

himugso bugsu 出産 parturition, birth

himulag bulag 別離 separate, apart Mahimulag sa iyang mga

from ginikanan ang mga anak

panahon nga kini magtukod ug

iyang kaugalingong pamilya.

himulbulan bulbul 羽をむしる pluck, pull gihimulbulan ang manok

s himulso pulso 脈をとる feel pulse

himungaan bunga めん鳥 hen

himungahon bunga 繁殖する proliferate

himuntod puntud 上に乗る、乗り surmount

越える

himuntog buntug 位置する、置か be set, placed Apan nakugang siya sa

れる paghimuntog niya sa sala.

himuon himu すること doing Daghan ko ug himuon karon.

himuot buut 気に入る、満足 please Nahimuot ko anang tawhana.

する、良しとする

himusak pusak 一杯になる、花 come in

開く abundance

himutang butang 位置する located, placed

himut-ok but-uk びっくりして、口 dumbfounded

が利けない

hin- hin ～中每　～好き addict, like to do

st.

hinabang tabang 助力、援助 help Mangayo me ug hinabang sa

patay.

hinabi tabi インタビューする interview, talk Akong nahinabi ang nangawat

about sa usa ka tindahan.

hinabo tabu 起きる、出来事 occur, happen not common⇒hitabo

hinabol habul 織物の、織られ textile not common

た

hinagan dagan 愛走家、走るの running enthusiast Ang bata hinagan kaayo, bisan

が好きな人⇒da suguon sa pagpaｌit ug bisan

gan unsa hinagan.

hinagdan hagdan 台地、高台 terrace

hinagiban hinagiban 刃物、武器 weapon Gidili ang pagdala ug hinagiban

sa sulod sa bar.

hinagkanay hagkan キスしあう⇒hagk kiss each other

an

hinaharap future not common

hinali dali せく、急ぐ、急な rush

hinam hinam 強く望む desire

hinambog hambog 気取り歩き⇒ha strut

mbog

hinamhinam hinam 切望する、～し hanker, anxious, Naghinamhiam ko sa pag-abot

たがる anticipate nimo. ; Gahinam-hinam na

kaayo ko sa resulta sa bar-

exam.

hinam-is tam-is 甘味、デザート sweet, dessert

hinanali dali 突然⇒hinali suddenly

hinan-aw tan-aw 傍観者 onlooker

hinan-ay han-ay 連続の⇒han-ay serial

hinanduraw handuraw 架空の、想像上 ideal, imaginary

のこと⇒handura

w

hinanggaw hanggaw 馬鹿らしい、アホ stupidity

クサ

hinangop hangup 喜ぶ、満足、憧 pleased, look Nahinangop kaayo ko sa akong

れる forward, miss manghod.

hinangyoan hangyu 値引き⇒hangyo discount Pilay hinangyoan nga imong

ihatag niining relo?

hinanok hinanuk 熟睡する sound sleep Tingali nahinanok na sila sa

ilang kama.

hinaot hinaut 望む wish Hinaot pa unta kita hangtod sa

hangtod.; Maghinaut ko nga

maayo ang imong panglawas.

hinapay hapay 梳かす、くしけず comb Gihinay niya paghinapay iyang

る buhok.

hinapon hapun 日本語⇒Hapon Japanese

hinapos tapus 一番最後の⇒ta final, end

pos

hinatag hatag 貰い物、恩恵⇒ bounty

hatag

hinaw hinaw 手を洗う wash ones hands

hinawat dawat 受領⇒dawat receipt

hinaway away 批判的、意地悪 critical, dislike Nahinaway ko sa imong baho,

い、嫌い⇒away bahong bino.

hinawayon away 意地悪い spiteful, nasty

hinay hinay し続ける keep doing Nganong naghinay ka na lang

og katulog diha?

hinay hinay ゆっくり、遅い slow, gradually Hinay sa pag-drive.

hinayak hinayak 無意味に続ける abrupt,

、し続ける、やり unwillingness to

抜く、乗りかかっ stop

た船

hinayan hinay のろま laggard

hinayhinay hinay 尐しづつ続ける

hinayon hinay 实行する、やり push through Mahinayon ta ug lakaw.

抜く

hinayon hinay 怠け者 slowpoke

t hindi tagalog いいえ not

dili

hindik hindik きちんとした neat, orderly Hindika ang kuwarto kay

nagkalamukat lang.

hing- hing しやすい、好む, prefix with

意味の接頭語 meaning of apt to

hingadye adye 信心深い devout

hingal hingal 息切れ、喘ぐ pant

hingalan ngalan 指名する specify, nominate

hingangha ngangha 驚く surprised Nahangha siya 'Ngano man?'

hingaon kaun 好きな食べ物、 be fond of eating Hingaon kog mga prutas.

大好き

hingapin kapin たっぷり、惜しみ lavish, profuse

ない

hingawa hingawa 心配する、不安 wonder, worry

に思う

hingawat kawat 盗癖⇒kawat kleptomaniac

hingaway away 喧嘩っ早い pugnacious

hingbangon bangun 起き上がる⇒ban arise

gon

hingi hingi ねだる、頼む beg, ask

hingilin hingilin 追放する banish, deport, Siya ang nanghingilin nako.

exile, ostracize

hinginlan hingilin 追放する expel, leave, Gihinginlan nako akong

abandon, deport barumbadong manghud sa

among balay.

hingkod hingkud 成熟する mature Ang iyang kaagi maoy

hinugdan nga siya nahingkod.

hinglayas layas ⇒layas flee, run away Kagahapon pa siya hinglayas.

hingos hingus 嗅ぐ、クンクンす sniff, breathe

る

hingos hingus 吸込む、吸入 inhale, breathe

hingpit hingpit 完全な complete, entire,

total

hingsayran sayud 知られている known Didto nako hingsayran ang

tanan.

hingtungdan tungud 対象物、関係者 object, affected,

stakeholder

hingusgan kusug 強要、強化 enforce

hingusog kusug 精一杯の（速さ、 do with all eforts

強さ）

hinigayon gayun 散発的な sporadic,

occasional

hinigugma gugma 恋人⇒higugma sweetheart Siya ang akong hinigugma.

hinikawan hikaw 欠けた、惨めな、 devoided, Kani-adto hinikawan kami sa

必要なものがな deprived tanan.

い

hinikay sa hikay ～による by, according to not common

hiniktan hikut leashed, tethered

hinimo himu 製の、になる become, made Hinimo kini sa usa ka tawo.

hininangup dangup ありがたい、歓迎 welcome

できる

hininginlan hinginlan 見捨てられた⇒ outcast Hininginlan siya sa ilang

hinginlan panimalay.

hiniusa hiusa 統一、統合され unified

た⇒hiusa

hinlo hinlu 清潔な、きれい clean, neat, Hinloi imong kamot.

にする、きちんと orderly, wash

する

hinog hinug 熟した ripe Hinog na ang mga saging.

hinok hinuk こっそり～する stealthily

hinol hinul 探し歩く touch, find, grope Wala sila'y nahinol.

hinolhinol hinul 手探りする grope, search

around

hinonoa hinunua その代わり、しか instead, however,

しながら、それど on the contrary

ころか

hinubig tubig 水を良く飲む人 water drinking

⇒tubig lover

hinuboan hubo 欠乏 devoid, destitute

hinugon hinugun 惜しむ regret, feel pity

hinuklog hinuklug 身にしみる、気 regret, know, Nahinuklog siya sa kahinanali

がつく realize sa iyang nabuhat sa iyang

asawa.

hinuktuk tuktuk 思案、思索する speculate, ponder, Naghinuktuk ko tungod sa

mull problema.

hinulagway hulagway 絵で描いた pictorial

hinulaman hulam 借りた⇒hulam borrowed Hinulaman ko kini sa akong

amiga.

hinulgaan hulga ゆすり金、恐喝 blackmail,

による金⇒hulga intimidation money

hinulsul hinulsul 悔いる（罪を） repent

hinulti sulti おしゃべりな talkative,

loquacious

hinuluman hulum 浸出液 infusion

hinumdum dumdum 覚える、思い出 remember, Nahinumdum ko sa imong

す memorize gisulti.

hinungaw hungaw 水蒸気 vapor Baho ang hinungaw sa kanal.



hinungaw hungaw 結果 result, affect

hinungdan tungud 原因、理由 reason, cause, Sultii ko sa hinungdan.; way

motive hinungdan

hinungdanon tungud 大事な important Pagbantay sa mga

hinungdanong papels.

hinuon nuun その代わり、しか instead, however, Ayaw pagsinggit, paghilum

しながら rather hinoon.

hinuoy there is hinuoy higayon

hinuyohoy huyuhuy そよ風 breezing hinuyuhoy sa hangin

hiphip hiphip 買収する bribe, buy

hipi hipi 潜む、隠れる lurk

hipli hipli 避ける、道を避 move out of the

ける way, dodge

hiplos hiplus 過ぎる、すり抜け elapse, loose

る

hipno hipnu 一杯にする、満 fill up

たす

s hipokrita hipocrita 偽善者 hypocrite

hipon hipun pasayan エビ shrimp

hipos hipus 取っておく、集め keep, save, collect Akong gihipos tanan butang

てまとめる and arrange imong gihatag.

hirada hirada 不成功、罹災 victim, fail

hiram hiram 　=hilam手探り grope =hilam

hirig hirig 斜めの oblique

hirit hirit カードを引く draw, find a Mohirit pa jud si Raul maskin

chance ug minyo na siya.

hisabti sabut 理解する understand Wala ko ikaw hisabti.



hisagmuyo sagmuyo がっかりする

hisakop sakup 属する pertain

hisalang astray

hisgot hisgut 話し合う、議論 discuss Naghisgot kami bahin sa tulis

kagabii.; Di na ta maghisgot

niana.

hisgutan hisgut 前述の mentioned nahisgutang shop

hiso hisu ポマード、髪油 pomade,　oil

s Hisus Jesus イエスキリスト Jesus

hitabo hitabu 出来事、おきる happening, Sultii ko sa nahitabo.

happen, occur

hitakda takda

hitala tala 書かれた written, recorded Ang mga panghitabo karon nga

krisis sa kalibutan nahitala na

sa Balaang Kasulatan.

hitalay talay 上流階級、列強 upper class

、属する

hitangka tangka 出くわす encounter

s hitano gitano ジプシー、流浪 gypsy

の民

hithit 煙草を吸う smoke

hiting hiting 目一杯になる extremely full

hitingala tingala 驚く、驚異 wonder

s hitsura hechura 形 form, feature, Unsa iyang hitsura?

appearance

hiubos ubus 心が傷つく、感 hurt, offended

情を害する

hiusa usa 一体化する、一 unite Naghiusa kami sa kalinaw sa

緒になる katilingban.

hiuyon uyun 適合する、順忚 adjust, conform, Nahiuyon ko sa imong

する、同意する agree hunahuna bahin sa gugma.

hiwa hiwa 切る、スライスす cut, slice Ako ang naghiwa sa karne.

る

hiwahiwa hiwa 細切れにする cut, mince Akong gihiwahiwa ug ginagmay

ang karne.

hiwasa hiwasa 不安な、落ち着 uneasy, restless Naghiwasa ko sa akong kama.

かない

hiwatig hiwatig 伸びをする stretch oneself Naghiwatig kadtong iring.

hiwi hiwi 曲がる、ゆがむ、 deform, pervert, Hiwi ang iyang gibuhat nga

歪んだ distort, crooked linya.

hiwid hiwid 背伸びする、身 stretch, shrug Nanghiwid ko pagkahuman ug

体を伸ばす trabaho.

hiyad hiyad のたくる writhe Naghiyad ang lawas ni Christy

sa kasakit.

hiyak hiyak ひび割れる、腹 get a chasm, pull

を引っ込める in the stomach

hiyas hiyas 美徳 virtue, jewelry, Ang pagkamakugihon ang

attribute hiyas nga akong gipangita sa

usa ka lalaki.

hiyod hiyud 搾り出す、真っ stretch, squeeze

直ぐに絞る

hiyos hiyus ガスを抜く、しぼ shrink

む

s homiliya homilia 説教 homily

honghong hunghung 囁く whisper Nihonghong siya kanako.

hoyuhoy huyuhuy そよ風 breeze Ang hoyuhoy sa hangin sa BBC

bugnaw ug dili hugaw, mao nga

mas maayong magbakasyon

didto.

hubad hubad 訳す、解読する translate, interpret Kahibalo ka mohubad sa

Hinapon ngadto sa Binisaya?

hubag hubag 腫瘍、こぶ、腫 abscess, swell, Dako ang hubag sa bata.

れ boil

hubak hubak 喘息 asthma

hubas hubas 洪水が引く、沈 subside Nihubas na ang tubig sa baha.

下する

hubasanan hubas 排水路 drainage Gilimpyohan na namo ang

hubasanan.

hubit hubit 表わす describe, portray dili mahubit sa pulong

hubo hubu 裸、脱ぐ nude, naked, Gusto ko mopintura nimo

undress naghubo tanan.; hubo ug sinina

huboan hubu 脱がす、裸にす undress, strip Ako siyang gihuboan. ; Iya

る akong gihuboan.

hubog hubug 酔っ払い、酔っ drunk Ayaw paghubog.

huboghubog hubug た

よっぱらった、千 tipsy, drunk Ayaw paghuboghubog.

鳥足の

huboy hubuy こぶ、腫れ node, bump

huboyhuboy hubuy ぽちゃぽちゃ plump

hudas hudas 裏切る、だます betray, traitor

hudlat hudlat 脅してみせる threat

s hudno horno 焼く、オーブン roast, oven Gihudno ang tostado.

s hudnohan horno オーブン oven

s hudyaka juerguear お祭り騒ぎ merriment, revelry

hugas hugas 洗う wash naghugas ug plato; Hugasan

nako ang mga plato.

hugasan hugas 流し⇒panghuga sink Naay daghang hugasunon sa

san hugasan.

hugasanan hugas 洗面所 lavatory

hugaw hugaw 汚物、汚れ、汚 filth, dirt, foul, Ilabay kanang hugaw.

す、下肥 manure

hugaw hugaw 汚い dirty Hugaw kana imong gikuptan.

hugis hugis 形 shape

hugka hugka 緩んだ lax, loose, slack not common

hugna hugna 幕（劇の場）、回 scene, round unang hugna

hugno hugnu 殲滅する overthrow, Nahugno ang among karaan

collapse, crumble nga balay sa miaging linog.

hugo hugo やせ衰える thin, fragile, Nihugo ko tungod sa sakit.

emaciated

hugong hugung ブーンと音する hum

hugonhugon hugonhugon うわさ、話し合う rumor, talk Naghugonhugon akong mama

sa pagpatukod ug balay karong

Enero.

hugop hugup 集まる、集中す concentrate,

る converge

hugot hugut はりつめた、きっ tight, tightly, taut Hugot kaayo ang iyang

ちりと、ぎっしり pantalon.; Ayaw ihugot

詰めた paghigot.

hugoy huguy 仲間 pal

hugoyhugoy huguy 楽しみ、大騒ぎ joy nakighugoy-hugoy

hugpa hugpa 降りる、とまる alight, stop,

descend

hugpong hugpung 群れになる cluster, group, Gugma ang naghugpong sa

flock mga anak ug ginikanan.

hugtanon hugut 張り詰めた tightly

hugupan hugup 集める、集った gathered Adto gyud ipahimutang sa lugar

nga hugupan sa daghang mga

tawo. ; Hugupan nato ug

trabaho aron madali ug human.

hugyaw hugyaw 騒動、どよめく tumult, roar

hukas hukas 裸の naked Hukas ang lalake nga akong

nakita.

hukasan hukas 脱がす、裸にす strip Hukasan una ang bata sa dili

る pa maligo.

hukbo hukbu 軍 army

hukdong hukdung しゃがむ、頭を hunker, recline

抱える、もたれる

hukhok hukhuk 搾取する、騙し cheat, wangle, Gihukhok lang anang bayhana

取る swindle ang kwarta sa imong lolo.

hukman hukum 宠告する⇒huko condemn, judge Hukman na karon ang sad-an.

m

hukmanan hukum 裁判所 court, jury Dad-on ta kining hitaboa sa

hukmanan.

hukom hukum 宠告する（罪の） condemn, judge, hukom og sala; Ayaw

、裁く、決心 decision paghukom sa usa ka tawo.

hukot hukut 皮ひも、動物を leash Nawala ang hukot sa iro.

つなぐひも

hulab hulab ほらをふく boast

hulabon hulab 虚偽の、嘘つき mendacious,

boastful

hulad hulad コピー、移す、注 copy, transcribe, Nahulad nanimo ang mga

ぐ pour dokumento?

hulagway bulad dagway 写真、絵 picture, portrait Maayo pagkakuha ang imon

hulagway.

hulam hulam 借りる borrow Mohulam ko ug libro.

hulat hulat 待つ wait Naghulat ko sa imong pagbalik.

hulaw hulaw 旱魃、日照り drought Nihit ang pagkaon panahon sa

hulaw.

hulbot hulbut 抜け出る pull out, extricate

hulbothulbot hulbut 引き出す push and pull,

extricate

hulga hulga 脅す、脅迫 threaten, threat Iya kong gihulga nga pat-yon.

hulhog hulhug 甘言、おだてる、 wheedle, cajole, Ayaw ko hulhogi aron motuo ko

なだめる coax nimo.

hulhul hulhul 吠える（犬が） yelp Nadungog ko ang hulhul sa

mga iro gabii.

hulip hulip 置き換える、修 replace, patch, Gikuhaan siya sa Dios ug

復する renovate gusok ug gihulipan niya kining

s hulma forma 形、体型 form, shape, Naghulma kami ug lingin

figure pinaagi kupot sa kamot.

hulma hulma mold, take form

hulmahan hulma mold, casting Mao kini ang hulmahan sa

pagbuhat ug baso.

s hulmigas hormiga 蟻 ant Gipaak ug hulmigas ang akong

anak.

hulog hulug 落ちる、落とす fall, drop Nahulog ko sa hagdanan.

huloghulog hulug 分割払い、月賦 installment Nagbayad ko sa among

telebisyon pinaagi sa

huloghulog.

hulom hulum 浸す soak, immerse

hulpa hulpa 引込む indent

hulungawan hungaw 通気孔 outlet, ventilator Kinahanglan ug hulungawan

ang kasilyas.

s Hulyo Julio 七月 July Hulyo ang buwan nga iyang

natawhan.

humabdos mabdus 継子、義理の子 stepchild Iyang gipaeskwela ang iyang

供 humabdos.

humablos mabdus 継子、義理の子 stepchild

供

humag human ug ⇒human ⇒human humag ilis, miatubang una kini

sa

human human 終える finish Nahuman na ko sa akong

gihimong balak.

human human あとで、～してか after Gibiyaan ko niya human sa

ら tanan.

humana human na 終えた finished Humana ang akong gibuhat

nga assignment.

human-daan human daan 出来合いの ready-made Mopalit ko ug senina human-

daan.

humay humay 稲、もみ rice Humay ang ipakaon sa bata dili

mais.

humayan humay 水田 rice, rice field Nasuya ako sa dagko nilang

kahumayan.

humod humud 濡れる wet Nahumod ang iring kay nahulog

sa pond.

humok humuk 柔らかい、容易 soft, easy Hatagi ko ug humok nga unlan.

になりやすい

humol humul 浸る drench, soak

humot humut 匂う、香り smell, be fragrant Humot kaayo kining perfume.

humudhumod humud 湿った moist

humulhumol humul ふわふわの、毛 soft, fluffy

羽の

hun-ag hun-ag 白む、明るむ turn white, clear, Mihun-ag ang iyang nawong sa

brighten kahimuot.

hunahuna hunahuna 意見、考え opinion ,mind, Daghan kaayo ko ug gihuna-

think huna sa gubat sa Irak.

hunas hunas 引く、潮がひく、 ebb, ebb tide, low Hunas ang dagat karon.

干潮 tide

hunat hunat 必死でする、尽 exert, gesture

力、身振り

hunaw hunaw 手を洗う wash ones hands

hungaw hungaw 洩れる、吹く、風 leak, blow, vent Nakit-an nimo ang hungaw sa

邪 hose?

hungawan hungaw 通気孔 outlet

hungawanan hungaw 通気孔、はけ口 outlet, vent Magbutang jud ta ug

hungawanan sa baho dinhi sa

paktoriya.

hunghonganay hunghung 囁き合う whisper each Kusog ra ang inyong

other hunghonganay.

hungihong hungihung 囁く、うわさ whisper, rumor Mihungihung siya nga

nahigugma siya nako.

hungit hungit スプーンで食べ spoon-feed Gihungitan ko sa akong mama

させる、飲ませる ug pagkaon sa dihang duna

koy sakit.

hungkag hungkag 空しさ、空虚 empty, vanity

hungog hungug 阿呆、馬鹿 idiot, simpleton Hungog ka nga nituo anang

babayhana.

huni huni 音楽 music, melody Nindot paminawon ang mga

huni niya.

hunit hunit 折れにくい、もろ tough Hunit kaayo ang imong papa.

くない

hunlak hunlak 投げ落とす throw, fall

hunong hunung 中断する、止ま interrupt, halt, stop Ayaw pahunong sa imong

る trabaho.

hunos hunus 引き出し、殺す drawer, kill Kuhaa ang lapis sa hunos.

hunsoy hunsuy 煙管、パイプ pipe Gipangita ni Lolo ang iyang

hunsoy.

hunulhunol hunulhunul 冷たく柔らかい cold and soft, Hunulhunol ang kutson.

cushioned

s Hunyo junio 六月 June Gikan sa Hunyo tig-ulan hagtod

Oktobre.

huot huut 窮屈、混雑 tight

hup-an hupu

hupas hupas 失効する expire, stale Ayaw pagkaon anang hupas

nga pagkaon.

hupaw hupaw ため息 sigh Nakapanghupaw si Lita nga

nakahinumdom sa gipamulong

kaniya.

hupay hupay あやす、なだめ soothe, relieve, Ang imong mga pulong

る、いやす refresh nakahupay sa akong kaguol.

hupo hupu 這い隠れる、うず crouch

くまる

hupong hupung 豊富な abundant Hupong ang among ani karong

tuiga.

hupot huput 維持する keep, hold, retain Ikaw ang mohupot niining

huptan huput 維持する keep, hold, retain

s hurado jurado 陪審員 judge, jury Ako ang mipaila sa mga

s huramentado juramentado? ぶち切れる、憑 run amok,

依した possessed

s hurar jurar 誓い swear

huros hurus 突風、強風 gust

hurot hurut 消費する、使い consume Nahurot ang tanang kong

切る kwarta.

huruson hurusun 突発的な gusty Masinati nato karong adlawa

ang huruson nga hangin.

husay husay 清算する settle, liquidate, Tugoti ko paghusay sa

arrange bayranan karon.

husay husay 調停する、仲裁 arbitrate Nahusay na sa mga pulis ang

する kaso.

s husga jusgar 裁く judge Ayaw paghusga sa usa ka

s husgado juzgado 裁判所 court

hushos hushus ずり落ちる fall down, drop Nahushos ang shorts sa bata.

down

s hustisya justicia 正義 justice Ang hustisya ray bahala.



s husto justo 本当、正しい just, real, fact, true Ang tanan nga akong gipanulti

husto ug tinuod.

hutdon hurut 使果たす⇒huro deplete

t

hut-ong hut-ung グループ、グル group Usa ka hut-ong sa mga

ープになる estudyante ang misalmot sa

seminar.

hutoy hutuy 百日ぜき、咳き whooping cough

込む

huwad hulad 空ける、出す、親 evacuate,

に似る resemble

huwam hulam 借りる borrow

huwap huwap 撫でる、さする stroke gently

huwapuhap huwap 頭をなでる pass hand over Gihuwapuwap ko ni mama.

head

huwas huwas 素面、なくす、楽 sober, relieve huwas sa peligro

にする、解放

s Huwebes Jueves 木曜日 Thursday Dili ta magkita sa Huwebes.

s huwes jues 裁判官 judge

huy-ab huy-ab 欠伸する yawn Nanghuy-ab ang bata

gikasabang siya sa maestra.

huyang huyang 弱い、繊細、壊 weak, delicate, Huyang ang imong

れ易い frail, fragile kasingkasing.

huyatid huyatid 伸びをする stretch

huyhoy huyhuy へこむ、しおれる wilt, sag Huyhoy ang mga abaga ni Leon

nga mibiya sa opisina.

huyop huyup 吹く blow Napalung ang kandila kay

gihuyop niya.

huypon huyup 吹く blow Akong huypon ang kandila para

mapalung.

i- i 接辞　未来・受 prefix making

動の動詞化 future tense verb,

passive voice

ibabaw babaw 2階、 高み upland, upstairs,

top

ibabaw sa babaw ～の上に upon

iban iban 差し引く deduct, discount Naibanan akong bayranan.

ibid ibid とかげ lizard

ibid-ibid ibid-ibid いちゃつく flirt Ayaw pag-ibid-ibid sa akong

bana.

ibog ibug 賛美する、羨む admire, envy, Naibog sila kanimo.

、魅せられる covet, attracted

ibog-ibog ibug 誘う tempt

ibot ibut 抜く、草取り weed, uproot

ibton ibut 根こそぐ ⇒ibut :uproot

ibut ibut 草を抜く、草取り weed, uproot

s idad edad 年齢 age Dako na akong idad.

s ideya idea 考え idea Unsa ang imong ideya?

idlas idlas 人見知りする、 undomesticated,

馴れていない、 shy

用心深い

s idolo idolo 偶像 idol Nakita nami aming idolo sa TV.



s idru hidroplano 飛行機 plane

s idruplano hidroplano 水上飛行機 hydroplane

idyaidya iya 彼のは彼の his is his idyaidya-ahoaho



ig-agaw ig-agaw いとこ cousin Siya ang akong ig-agaw.

igang ignang 蒸し暑い、むっと sultry, warm, stuffy Kaigang panahon sa ting-init.

する

igat igat 尻軽の、軽薄な flirt, flirtatious, Igat ra kaayo siya.

、お高くとまった snobbish

igbubuslot buslut 穴あけ器 puncher

igdal igdal 膨らむ、出っ張 protrude, bulge Mabdos ka? Igdal imong tiyan.

る

ighahaling haling 点け木、たきつ kindling Lakaw na pagkuha didto ug

け ighahaling.

igham igham 咳払いする（して call attention by make attention

気をひく） cough

ighihikap hikap 触感 sense of touch Ang atong kamot mao ang

atong ighihikap.

ighihiwa hiwa 刃物、武器 cutlery Maayong mamalit ug hait nga

ighihiwa.

ighuhupay hupay 精神安定剤 tranquilizer Tagai siya ug ighuhupay aron

siya makapahuway.

igi igi ねたむ jealous

igkikiskis kiskis スクレーパー、こ scraper Gamiti ug igkikiskis ang mga

する道具 himbis sa dagkong isda.

igking igking 揺れる、響く、動 jounce, shock

揺

igkita kita 見た seen Wala nako sila igkita.

iglakaway inig lakaw お出かけ用、外

出用

s iglesya iglesia 教会 church Mangadto ang mga tawo sa

ilang tagsa-tagsa ka iglesya.

iglilinaw linaw 精神安定剤 tranquilizer

igmamarka marka マーカー、標す marker Kuhaa palihug ang igmamarka

道具 aron masulatan na ang mga

kahon.

igmat igmat 抜け目ない、利 shrewd, quick, sly Igmat kaayo ang mga mata sa

口な、素早い lawin.

igngusngus ngusngus ブラシ brush Hiposa ang igngungusngus sa

labada.

s ignorante ignorante 無知な ignorant Ayaw ipaila sa uban nga

ignorante ka.

igo igu 充分な、ピッタリ enough, adequate Igo na nasakitan siya.

igo igu 当たる( 物に) hit Na-igo ko sa bato.

igo lang igu やっと~するばか only doing ~, just Igo lang mipahiyom siya.

り、～のみである

、丁度～した時

igo-igo igu 並みの、まあまあ mediocre, Igo-igo lang ang akong kita.

の common

igot igut きしむ音 squeak, creak Inanay dihay igot nga nabati

ang mga pulis gikan sa sulod.

igot-igot igut ケツ、お尻 anus, squeaking Nakita ang imong igot-igot.

s igpagrasa grasa 潤滑油 lubricant Maayong gamitan ug igpagrasa

ang imong mga gamit.

igpakalibang libang 下剤、通じ薬 laxative Gitubol ka? Gamit ug

igpakalibang.

igpakalma kalma 鎮静剤 sedative Kasagaran sa mga buang

tagaan ug igpakalma.

igpalagsik lagsik 刺激物 stimulant Ang tawong nagluya

nagkinahanglan ug igpalagsik.

igpalantig lantig パチンコ（石を弾 sling Sa estorya sa Bibliya,si David

く） kanunay nagdala ug igpalantig.

igpanaput saput 着る物、服 clothes

igpangbaho bahu 防臭剤 deodorant Paggamit ug igpangbaho inig

kahuman nimo ug kaligo.

igpapalong palung 消火器 extinguisher Usa sa kinahanglanon sa usa

ka edispisyo mao ang

igpapalong sa sunog.

igpapanas panas 消すもの、消しゴ eraser Ang mga estudyante sa

ム primero grado kinahanglan

adunay igpapanas.

igpasalig salig 証明書、領収書 voucher Gamita ang imong yuta nga

igpasalig sa imong

pagpangutang.

igpuputol putul カッターマシン cutter, scissors Nahabol na ang igpuputol

tungod sa kadaan.

igpuputos putus 包むもの wrapper Pamalit ug igpuputos para sa

kasal.

igsapayan sapayan 気にする consider, mind, Walay igsapayan.

value

igsasakwat sakwat リフト、昇降機 lifter Ang mga bug-at nga karga

nagkinahanglan ug igsasakwat.

igsoon igsuun 兄弟、姉妹 brother, sister Dose kaming manag igsoon.



igsosolda sulda ハンダ solder Dad-a ang imong igsosolda diri

aron magamit.

igsuon ihsuun 兄弟、姉妹 brother, sister Aduna akoy lima ka igsuong

babaye.

igsusulat sulat 書き方、書く物 writing, pen Pahulma ko sa imong

igsusul-ob sul-ub 着るもの clothes, costume

igtatabang tabang 付属品、アクセ accessory, Asa ang imong igtatabang?

サリー subsidiary

igtitimaan timaan マーカー、標す marker Ikaw ang akong igtitimaan sa

道具 akong pag-ihap niining mga

mangga.

igtutudlo tudlu 指示器、指示棒 indicator Ang usa ka maestra

nagkinahanglan ug igtutudlo.

ig-unsa unsa 関係、つながり relation, Ig-unsa mo siya?

connection

ihalas ihalas 野性の wild Ihalas siya nga pagkatawo.

ihap ihap 数字 digit, figure, count Ikaw ang mo ihap sa mga

kwarta.

ihaw ihaw 屠殺、肉の下ご dress, butcher Gaihaw ko ug manok.

しらえ、小分け

ihawanan ihaw 畜殺場、屠殺場

ihi ihi 小便 urine Dugo ana akong ihi.

ihianan ihi 小便所 urinal Didto ang among ihianan.

ihigot higut 結ぶ⇒higotの未 knot Ihigot nako ang kanding luyo sa

来形 balay.

iho ihu 鮫、息子よ！ shark, My son! Gipaak ko sa iho.

ik ik 言う、言葉に出 tell Wala na ako maka-ik.

ika- i ka す

接辞　i受動未来

形＋ka名詞化

ika.. ika ..番目の ordinal number ikaupat , ikapitu

ikaalagad alagad 奉仕 service Unsay akong ikaalagad nimo

karon?

ikaalim alim 治療法 remedy

ikaayo ayu 救済法 remedy Wala pay nadiskubrehan nga

ikaayo sa sakit nga AIDS..

ikaduha duha 2番目の、 second Ang ikaduhang pagsakay sa

2回目の ayroplano

ikag ikag 興味、気になる interest Makaikag ang imong

s ikandado candado 鍵をする bolt, lock Ikandado ang balay.

ikapakita pakita 見苦しくない presentable

ikapangagda agda 贈呈、分け与え offering, invite, Lami ang akong gikaon dili

る share ikapangagda sa lain.

ikasangka sangka 対 versus puti ikasangka itom

ikasaway saway 欠点 flaw, defect Wala koy ikasaway sa iyang

batasan.

ikasugyot sugyut 提案 suggestion

ikatakli takli negotiable

ikatambag tambag 忠告⇒tambag advice Pagbinuotan, mao ray akong

ikatambag.

ikatulo tulu 第３の third Babaye ang akong ikatulong

igsoon.

ikaupat upat 四番目の fourth ikaupat ka bahin; ikaupat sa

ikaw ikaw あなた、君 you Ikaw ang nidaog.

ikganon ikug 内気な shy to ask or

refuse

ikid ikid 飛び越える、爪 jump over, trot,

先立つ、走り去 waddle

ikid-ikid ikid る

早足、モンロー fast walk, toddle

歩き

ikiha kiha 訴える sue

ikis-ikis ikis-ikis ジグザグの zigzag, mazy Ang dalan paingon sa Baguio

ikis-ikis mura ug tinai sa

iko tagai ko 頂戴 give me some.

ikod ikud 付いていく follow

ikog ikug 内気、恥ずかし shy, enbarassed,

がる、拒否でき hesitant

ない

ikog ikug 尾 tail Taas ang ikog niya.



ikot ikut 針（動物の） sting, stinger

s iksamin examen 試験する examine Nakapasar ko sa iksamin.

iktin 小躍りしながら bouncing gait,

歩く、撥ねる bounce

ikyas ikyas 避ける、逃れる、 elude Daghan naka-ikyas nga

すり抜ける piniriso.

ila ila 知る、見分ける、 know, distinguish Naila siya sa iyang maayong

判る batasan. ; Nakaila ko sa

nagkuha sa imong kuwarta.

ila ila 彼らの their Ang ilang balay nasunog.

ila ila shy

ilabi na labi 特に especially Paborito nako ang mga prutas

ilabi na ang mangga.

ilad ilad だます trick, deception Giilad ko sa mga tawo.

ilado ila 有名な、良く知ら famous, well Ilado siya nga pagkatawo.

れた known

ilaga ilaga ネズミ rat Daghan ilaga sa among balay.

ilaha ila 彼らのもの theirs Kanang libro ilaha.

ilaid ilaid 苦しむ、重荷を feel painful, nag-ilaid sa grabeng samad

背貟い続けてい burdened

ila-ila ila る

知り合う、紹介さ be introduced, Gipaila-ila mi sa iyang mga

れる meet ginikanan.

ilalom lalum 底、下 bottom, under ilalum sa yuta

ilang ila nga 知るila + nga Ang namatay giilang si Lesley

ilang ila nga 彼らの、彼らに their, them Nahibilin akong sandal ilang

Risa.

ilawom ilalom ～の下で⇒ilalo under, bottom Limpiyohi ang ilawom sa

m lamesa.

ilhan ila identified

ilhanan ilhan 徽章、バッジ、象 badge, emblem, Aduna moy ilhanan sa inyong

徴 indication grupo?

ilhi ila 知る know Wala ko nila ilhi.

ilhon ila 知る known, recognized Dili na ko ilhon akong papa.

ilimnon inum 飲み物 beverage Nahubog ko sa ilang ilimnon.

ilis ilis 取り替える、着替 change, replace Miilis siya ug sinina nga bag-o.

える

ilisdan ilis replace

ilo ilu 孤児 orphan Naluoy ko sa ilo nga bata.

ilo ilu トイレットペーパ toilet paper, wipe Nakadala ka ug ilo?

ー、拭く（排便後 after bowel

） movement

ilob ilub つば spittle

ilog ilug 持つ、つかむ、 wrest, grab, Lima sila nga nag-ilog sa pagka

奪う、争う dispossess Binibining Pilipinas.

ilogon ilugun 小腸、豚の腸 small intestine

ilohan ilu 肛門 anus Nasamad imong ilohan?

ilok iluk 脇の下 armpit Daghan ug balahibo ang iyang

ilok.

ilong ilung 鼻 nose Nagdugo akong ilong.

Ilonggo ilunggu イロンゴ Isog ang mga ilonggo.

ilon-ilon ilun-ilun 稲の一種 a kind of rice, ears

of rice

ilowa luwa 吐く、唾を吐く（ spit, spew(future Walay lami ang pagkaon

未来形） tense) maong kiluwa sa bata.

ilugan ilug 奪いやすい性質 tend to dispossess

ilugon ilug つかむ wrest, grab, get

back

s imahen imagen 像、姿 image Among gipasidunggan ang

imahen sa mga santos.

s imahinasyon imaginacion 想像、空想 imagination

imantala mantala 布告、広告する（ herald, publish, Atong imantala ang nahitabo sa

未来形） make ad.(future eleksyon.

tense)

imat igmat ⇒igmat 素早い ⇒igmat :quick

imay 婆ちゃん

imbargo imbargu 没収 confiscate

imbaw imbaw 牡蠣 oyster Lami ang sabaw sa imbaw.

s imbento invento 発明する invent Kinsa ang nag-imbento sa

telepono?

s imbes en ves 代わりに instead Si Nelia ang naigo imbis ako.

s imbitar invitar 招待する invite Gusto kong imbitaron ka sa

moabot nga pyesta.

s imbitasyon invitacion 招待状 invitation

imnanan inum 飲み屋 tavern

imo imu 君の、あなたの your Imong mama nagpaabot sa

gawas.

imoha imu 君のもの yours Ang maimoha akoa, ang akoa,

akoa ra jud!

imong imu 君の your imo + nga

imot-imot imut-imut 窮乏、食べ物の distressed, in

ない need

impas impas 弁済し終える finish duty, Impas na akong utang.

liquidate

s impiyerno infierno 地獄 hell, inferno

s importante importante 重要な important

s imprenta imprenta 印刷、印刷所 print, printing

house

s impunto en punto ちょうど、きっかり precisely

s impyerno infierno 地獄 hell, inferno

ina ina 母 mother

inablihan abli 開いた open Unaha kanang inablihan.

inadlaw adlaw 日〄の daily Usa ka gatos ang ilang inadlaw.

inag-ag ag-ag 選鉱した selected, polished

inagas agas 流水 fluid, flowing Hugaw ang inagas sa

awasanan.

inagulo agulu 苦しみ pain, lamentation Nalisang ko sa iyang inagulo.

inahan ina 母 mother Kinsa ang imong inahan?

inaina ina 義母 stepmother Asa ang imong ina-ina?

inalisngaw alisngaw 蒸発物 evaporated, Ikaligo ang inalisngaw.

steaming

inanay inanay 徐〄に gradual, slowly, Ang mga manok nga gibuhi

step bay step inanay nga nangamatay tungod

sa sakit.

inantigon antigu 賢い skill, wise Inantigo ang pagkahimo sa

iyang kabinet.

inantosan antus 我慢、犠牲

inaon inaun 教母、名付け親 godmother Si Cinderella gitabangan sa

（母） iyang inaon nga engkantada.

inaptan atup roof balay nga inaptan ug sin

inasal inasal 豚などの丸焼き barbecue, roasted

inat inat 伸びる stretch Mainat akong senina.

inat-inat inat 弾力ある elastic Ang tela nga gihimong

karsones sa akong ate moinat-

inay inay 母、祖母 mother, Tiguwang na akong inay.

grandmother

inay inay の代わりに instead of

inday inday お嬢さん miss, girl Asa ka padulong Inday?

indayog indayug こぶ bump, hump, fuck

indayon inday 女っぽい girly Paghinay indayon.

indig indig 競争する、比べ compete,

indiganan indig る

標本、見本 specimen

indigay indig 競争、コンテスト competition, Moapil ka sa indigay sa sayaw?

contest

indignan indig 標本、見本 specimen Ang mga estudyante sa

medisina nagtuon sa indignan

sa usa ka baki.

inding inding 冗談、冷やかし joke

s indio indio 現地の native Usa ka indio ang akong ig-

s indosar endosar 裏書、是認 endorse

s inespiritu espirito 神秘的な、霊的 occult

な

inga inga モーと鳴く moo

inggansa ギアを上げる shift gears

s ingkanto encanto 妖精、魔法 fairy Nakakita kana ug ingkanto?

ingkaso kasu 場合 in case

ingkib ingkib かじる nibble, nip, munch Ganahan siya mo-ingkib ug

bayabas.

ingko ingku 叔父、おじさん uncle, elder

ingna ingun 話せ Tell！ Ingna siya nga nahigugma ko

niya.

ingog ingug 落ち着かない unease Ingugang kog naay tawo sa

duol ug malibang ko.

ingog ingug 甲高い音、耳障 piercing sound

りな音

ingon ingun 似ている、同様 like as, similar Sapian siya, apan dili ako

ingon.

ingon ingun 言う say, tell Miingon si Lola nato ha? ;

Sapian siya, apan dili ako

ingon ani ingun このように like this, so Ingon-ani ang imong buhaton.

ingon daw ingun が言うには according to Ingon daw ang chairman

"Magsugod na ang meeting"

ingon sa ingun まるで、みたいな like, looks like

ingon sa daw ingun ～の様な as like as: Ang imong mga mata ingon sa

similarly daw bitoon nga misidlak.

s inhenyero ingeniero 技師 engineer

s inidoro inodoro 便器 toilet bowl

←Sp.inodoro水

洗トイレ

inig- inig している時 when ---doing Tugoti ang mga bata pagsulod

inig-bagting sa kampana.

inikis-ikis kiskis ジグザグの zigzag Inikis-ikis ang karsada sa

Baguio.

s iniksiyon injeccion 注尃 injection Tagai ug iniksiyon ang bata.

iniktin iktin 撥ねるようにする walk bouncily

inila ila 顕著な eminent Inila siya nga usa ka politiko.

ininahan ina 母の、母らしい maternal Natural sa bata nga mangita ug

ininahan nga pagpangga.

ininit init hot Dad-I ko ug ininit tubig.

iniro iru 犬の、犬みたい canine Ang imong kinan-an iniro.

な

init init 暑い、熱い hot, warm Init kaayo ang panahon karon.

initlog itlug 卵型の oval initlog og dagway

s inoduro inoduro 便器 toilet bowl

←Sp.inodoro水

洗トイレ

inom inum 飲む⇒inum drink Gusto ko mo inom ug gatas.

inong-unan inung-unan 煮付け

s insakto exacto 正確な correct Insakto ang iyang mga tubag

sa eksamin.

s insedente incidente 出来事 incident

insek insik 中国人 Chinese

s insekto insecto 昆虫 insect

s insulto insulto 侮辱 insult

intap intap 畏れる fear

intawon tawun 可哀想なほど、 very, badly, only, Gikapoy intawon siya. ;Iuli

どうかお願い、や hapless intawon na sa labing madali.

っと何とか

s interesado interesado 関心がある interested Interesado ako kanimo.

inubanan uban 伴って accompanied

inukban ukab 開いた open Kanang inukban atong inahan

ug tan-aw.

inum inum 飲む drink

inunlan unlan 胎盤 placenta Ang inunlan mao ang gigikanan

sa pagkaon sa bata samtang

naa pa sa sabakan sa inahan.

inusa usa いっちした united Inusa ang mga kabataan sa

among lugar.

inusara usa 一人、孤独 alone Nag-inusara ako dinhi sa

Sugbo.

inutang utang 月賦、借金 credit, installment Dili maayo mopalit gikan sa

inutang nga kuwarta.

s inutil inutil 無駄、身障者 useless, disabled

inyo inyu 君たちの your

ipa- ipa …されるだろう will be done ii+pa

ipamulan bulan 月手当て、月給 monthly allowance

ipangadlaw adlaw 日当 daily allowance

iphan ihap 数える count

ipli hipli どかす、よける move out of the

way

ipon ipun 加入する、加わ join, cohabit ipon sa gingalang Tom

る、同棲する

ipono punu 満たす⇒puno replenish, fill

ipsot ipsut そっと逃げる、逃 escape, slip away Nakaipsot gayud sila sa

れる minggukod kanila

irag irag もたれかかる recline miirag siya sa lingkoranan

iring iring 猫 cat Naa kay puti nga iring?

iro iru 犬 dog

irog irug 移す、遠のく、ど move further, Irog sa imong iro.

かす move

irok iruk ひねりつぶす crush with finger

s isa izar 揚げる hoist, raise

s isakripisiyo sacrificio いけにえ、犠牲 sacrifice

isda isda 魚 fish Lab-as nga isda

isig- isig めいめい each Higugmaa ang imong isig ka

tawo.

isig-isig isig-isig せかせる rush

isigka- isig ka 仲間の fellow isigkatawo; isigka-estudyante

isip isip として考える、扱 count, treat as, Giisip ko siyang anak.

う、数える think as

isipon isip 熟慮する reconsider,

is-is is-is 肌つやの良い smooth

complexion

s iskapo escape 逃亡 escape Sa pagkutlo ning balita

kapulisan padayon pang

milutos sa mga miiskapo nga

s iskina esquina 曲がり角、隅 corner Hinay ug liko sa iskina.

e iskwater squatter 不法占有者 squatter, slum Luoy kaayo ang kahimtang sa

mga iskwater.

s isla isla 島 island Mangadto kita sa isla.

islag islag チリヂリになる、 scatter, flee away

逃げ去る

e isnab snub 無視する snub

e isnatser snatcher ひったくり snatcher Daghang kaayo ang isnatser sa

dakbayan karon.

isog isug 勇敢な brave Ipakita ang imong kaisog.

s istar estar 在る、层る be, stay

s istorya historia 経歴、物語、歴 history Taas kaayo ang istorya bahin

史 sa kinabuhi ni Jose Rizal nga

bayani sa pilipinas.

s istorya historia 話す、物語 story, tale Nag-estorya mi ganina.

e isyo issue 論点 agenda, issue Ang kontrobersyal karon nga

isyo sa politika mao ang mga

gidili nga droga.

itaas taas 上へ raise, above, Itaas ang atong bandila.

itaas taas 二階、階上 upstairs Naa sa taas ang akong kuwarto

wala sa ubos.

itandi tandi 比べると

iti iti 糞 feces, dung Nalabay na nimo ang iti sa

manok?

itik itik アヒル duck Nagbuhi mi ug mga itik.

itlib itlib かじる nibble, nip Nagitliban nimo akong ngabil.

itlog itlug 卵 egg Paliti ko ug tulo ka itlog.

itom itum 黒 black Itom ang imong buhok.

itoy ituy 子犬 puppy Itoy ang anak sa iro.

itoy-itoy ituy へつらう、じゃれ fawn, servile

つく、甘える

s itsa echar 投げる throw, hurl, cast, Giitsa ang bola.

toss

itsay itsay 情婦 paramour Mahal ang pagbaton ug itsay.

itum itum 黒 black Misang Itum

itus itus 煮詰める、水気 evaporate, boil off Ituson nako ang arnibal aron

をとばす maespiso.

itus-itus itus 艱難に耐える bear hardships

iwag iwag あかり、明かりで light Palihug ko ug iwag.

照らす

iwas iwas 避ける dodge

iway iway 道を開ける move away

iwit iwit 遅い、遅れた tardy, late Iwit ka na pod nga niabot.

iya iya 叔母⇒tiya aunt, elder sis Diri si Iya Neneng para

mobisita nato.

iya iya 彼の、彼女の his/her, him/her Asa diay ang iyang lapis?

iyaan iya 叔母 aunt

iyagak iyagak キーッと鳴く shriek, squeal Nadungog namo ang ayagak

sa usa ka mananap.

iyahay iya 個〄の、別〄の individual Pareho ang 'iyahay' ug 'ijaija

ahoaho'

iyaiya iya 個〄の、別〄の individual Iya-iya ta ug bayad.

iyo tiyu 叔父⇒tiyo uncle, elder Iyo Thomas,tagai ko ug kwarta

palihug.

iyut iyut 性交する make love, Ignorante pa ang mga bata sa

intercourse iyot.

jod jud ほんとに really

jud jud ホントに＝gyud really Lami jud ang litson.

ka ka 回 times kaduha, katulo, kaupat, kalima

ka ka 個の（数） linker between duha ka bir

numeral and noun

ka- ka 接辞　名詞化 nominalize

ka ka 貴方、君 you Nikaon na ka sa imong

pamahaw?

kaabay abay 相棒 buddy Kaabay ka nako panahon sa

kamping.

kaabin abin 同盟者 ally, fellow Kaabin ka nako sa negosyo.

kaabtan abut 一時滞在場所 temporal staying

place

kaabtik abtik 腕前、テクニック skill, dexterity, Gamita ang imong kaabtik.

、器用 ingenuity

kaadlawan adlaw 誕生日(Birthday anniversary, Kanus-a ang imong

が普通）、記念 birthday kaadlawan?

kaadlawon adlaw 日

夜明け dawn Mangmata kita ug kadlawon

para mosimba.

kaagi agi 歴史 history Nabasa na nimo ang kaagi ni

Jose Rizal?

kaakohan aku 責務、責任 responsibility Imo jud na dawaton ang imong

kaakohan sa bata.

kaalam alam 知恵 wisdom Ang kasinatian maoy inahan sa

kaalam.

kaalaman kaalam 知識 knowledge Walay bisan kinsa nga

makakuha sa imong kaalam.

kaalaot alaut 悲惨、不運 misery, calamity, Grabe kaayo ang iyang kaalaot.

misfortune

ka--an ka 集合名詞化 collective

nominalize

kaang kaang 鉢 flower pot

kaangayan angay 公平 justice, equity Walay kaangayan kon adunay

datu ug pobre.

kaangkaang kaang ヨチヨチ歩く waddle Nagkaang-kaang ang mabdos.

kaanindot nindut 壮麗、華麗 splendor, Ang kaanindot sa busay

magnificence nakapadani ka nako.

kaantigo antigu 知識、ノウハウ know-how Kaantigo si Luz mosayaw.

kaantigohan kaantigu 科学 science

kaantus antus 我慢 endurance Dili na ko kaantus.

kaanugon anugun 無駄、勿体無い wasteful Kaanugon sa grasya nga imong

こと giusikan.

kaapi apil member

kaapohanan apu 孫 grand children Sinkwenta kabuok ang iyang

kaapohan.

kaarang arang 能力 capability, capacity Adunay siyay kaarang moarte.

kaatbang atbang 競争相手、対語 opponent, rival, Unsay kaatbang sa wala?

antonym

kaawaawan awaaw 荒野、無人の地 wilderness Daghang langgam sa

kaawaawan.

kaaway away 敵、けんか相手 enemy, foe Higugmaa ang inyong mga

kaaway.

kaayo ayu とても、非常に very Dako kaayo ang imong

kausaban.

kaayohan ayu 恩恵、利益 benefit Ayaw pahimusli ang iyang

kaayuhan.

kabad kabad 素早い fast, swift Ang kabayo kabad modagan.

kabaga baga 濃度、こさ density, thickness Unsa kabaga ang libro nga

imong gibasa?

kabagayan bagay 調和 harmony Ang iyang gisuot nga sinina

adunay kabagayan sa iyang

sapatos.

kabag-ohan bag-o 復活、再生 renaissance, Ang mga batan-ong babaye

renewal ganahan sa kabag-ohan sa bag-

ong uso sa ilang sinina.

kabahin bahin 部分、意見 partly Ang among gi-estoryahan

kabahin sa imong anak nga

kaslunon.

kabahong kabahung 腫れ物 abscess Adunay kabahong ang tiil ni

Jethro.

kabakaba kabakaba ちょうちょう butterfly Daghang ug kabakaba sa

among hardin.

kabakhawan bakhaw マングローブ mangrove Daghan mga kabakhawan

karon nga gialagaan sa

kabalaka balaka 悩み、心配 worry, suffering Dako kaayo ko ug kabalaka sa

akong igsoon. ; Ayaw kabalaka

sa kuwarta.

kabalak-an balaka 不安、恐れ uneasiness,

consternation

kabalayan balay 民家密集地、住 residential area

宅地

kabalhinan balhin 変更、変動 change, variation, May kabalhinan ang iyang

modification kinaiya sa nadato na.

kabalilin-an balili 草地 meadow, Malipayon nga nagdula ang

grassland mga bata sa kabalilin-an.

kabalo balu 知る know Kabalo ko niana.

kaban kaban トランク、長箱 chest, trunk

kabana bana 気にする care, mind, Wala koy pagpakabana kun

concern dunay makadungog nako.

kabanay banay 親戚 relatives Kabanay nako siya.

kabang kabang はんぱな、ちぐ odd, irregular, Ang akong iring nga kabang

はぐの、まだらな spotted puti ug itom.

kabangga bangga 衝突 bump Kinsa imong kabangga?

kabangian bangi 紛争、誤解 mess, trouble Ang mga trabahante sa planta

adunay kabangian.

kabangis bangis 残虐さ cruelty Ang ilang problema mao ang

kabangis sa ilang amahan.

kabangkaagan bangkaag 理解、識別 knowledge, Aduna siyay kabangkaagan sa

discernment paghimo ug robot.

kabanha banha 騒ぎ、騒音 noise, tumult Kabanha sa mga bata.

kabansahan bansa 州 states Sa Amerika adunay labaw sa

singkwenta ka mga

kabansahan.

kabantog bantug 名声 fame, honor Dili sila kalimot sa kabantog sa

ilang amahan.

kabaskog baskug 活力 energy, force kabaskog sa lawas

kabasulan basul 残念な regrettable Ang akong pagbalibad sa iyang

halad gikabasulan nako.

kabat kabat ～に達する amount, reach, Ang ilang gasto sa pista nikabat

yield ug pulo ka libo.

kabataan bata 若者 youth Ang mga kabataan maoy

paglaum sa nasod.

kabatid batid 腕前、テクニック technique, skill Nabantog na ang iyang kabatid

、器用 isip usa ka panday.

kabatok batuk 敵対者 opponent

kabaw kalabaw カラバオ carabao Duha ka kabaw sa akong

kahumayan ang gigamit sa pag-

uma.

kabayo kabayu 馬 horse Gusto ko makakat-on kun

unsaon pagsakay ug kabayo.

kabayran bayad 返済、支払い pay the debt Maninguha ko nga akong

kabayran ang akong utang.

kabayri bayad 返済、支払い

kabhang kabhang 卵の殻、薬きょう egg shell, Ibutang ang kabhang sa kaang.

cartridge

kabibo bibu 陽気、活気 liveliness, gaiety Ganahan ko sa kabibo ni

Joanne.

kabig kabig 引き寄せる、そ persuade, attract Gikabig ni Joy si Jean nga

そのかす motrabaho sa club.

kabiga biga 肉欲 lust Naa siyay kabit tungod sa iyang

kabiga.

s kabildo cabildo 対話、おしゃべり dialogue, chat Kumusta ang imong kabildo sa

inyong manager.

kabililhon bili 卓越、価値 value, excellence Nalipay ko sa kabilihon sa

atong panaghigalaay.

kabilin bilin 遺産 inheritance Dako kaayo ang kabilin nga

gihatag sa akong Lolo.

kabilinggan kabilinggan 邪魔 hindrance, Kung maminyo na ikaw daghan

obstruction na ug kabilinggan sa kinabuhi.

s kabina cabina 操縦审（飛行機 cockpit kabina sa piloto

の）、コックピット

e kabinet cabinet キャビネット cabinet

kabisay-an bisaya ビサヤ地方 visaya region

kabit kab-it ぶら下がる、吊る cling to, hang, link

す、掛ける

kabit kabit 情婦 (夫) mistress Usa lang ako ka kabit.

kabiyahan biya 旅立ち⇒biya departure⇒biya

s kable cable 電線、ケーブル cable

kablit kablit 引き金 trigger, light, spark

kabo kabu 桶、ひしゃく ladle, scoop Paggamit ug kabo inig hubo sa

mga tanom.

kabog kabug こうもり bat Sa langob daghan ug kabog

nga manglupad kung

kabos kabus 貧乏⇒kabus poor Kabos kami sa pagkaon.

kab-ot kab-ut 届く、手を伸ばし catch, reach Nagsulay sa pagkab-ot dili sa

てとる langgam ug panganod hilabi na

sa mga damgo.

kabtang butang 物質 matter, property

kabtangan butang 所有物 property Walay among nasalbar sa mga

kabtangan namo sa dihang

naapil ang balay namo sa

sunog.

kabubut-on buut 意思、自発的に voluntary, will

kabudlay budlay 尽力、疲労 fatigue Nasakit siya tungod sa grabe

nga kabudlay.

kabudlayan budlay 圧迫、重圧 oppression,

kabug-at bug-at 重量、重さ weight, pressure Mamalihug unya ko nimo ug

tabang sa pag-alsa sa usa ka

sako nga bugas humay kay

pagkanug-at ra ba ato.

kabug-osan bug-us 完全、完成 perfection

kabuhian buhi 生計 livelihood Ang ilang kabuhian mao ang

pagpanagot.

kabuhisan buhis 有税の、課税で taxable Ang iyang nadaog nga awto

きる kabuhisan.

kabuhong buhung 豊富 abundance Nagpuyo sila sa kabuhong sa

mga butang nga materyal.

kabukiran bukid 山〄 mountains talay sa kabukiran

kabukogan bukug 骸骨、骨格 skeleton

kabulahan bulahan 至福 felicity, glory, joy

kabulahanan bulahan 幸福、福利 welfare

kabuntagon buntag 夜明け dawn Hayag na ang kabuntagon.

kabuok buuk 個（数量）⇒buuk unit, piece Pila kabuok ang imong igsoon?



kabuotan buut 良いこと goodness, Dili ko makalimot sa imong

kindness kabuotan.

kaburong burung 無知 ignorance

kabus kabus 貧しい poor Usa ka adlaw, ang usa ka

kabus nga mangingisda sayo

nga nanagat sagad sa iyang

buhat matag adlaw.

kabus-ok bus-uk 密度、堅さ density Nindot kuriton ang bus-ok nga

bata.

kabut-an buut 善良 goodness

kabutang butang 状況、形勢 situation Unsay ilang pagkabutang sa

Manila?

kabutaran butad 重力、引力 gravity Dili ta maglutaw-lutaw tungod

sa kabutaran sa kalibutan.

kabuut buut 分別 sanity Ang mga gagmaying bata wala

pay igo nga kabuot aron

masayod unsay sakto o sayop.

kabyon kabyun しがみつくこと embrace, clinging Nikabyon sa iyang inahan ang

gamay nga unggoy.

s kada cada ～毎 every, each kada adlaw; kada semana;

kada bulan; kada tuig; kada

lakaw nako

kadagatan dagat 大洋、海洋 ocean Mas dako ang kadagatan

kaysa dagat.

kadaghanan daghan 殆どの人、物。 plenty, public, Usa ka tawo nga lahi sa

公衆、世間、一 copiousness kadaghanan.

般人

kadaghanon daghan 量の多さ quantity Unsay kadaghanon sa atong

gikinahanglan nga harina?

kadagkoan daku 局員、高官、役 officials, superiors

人

kadak-on daku 規模、大きさ size, area, Igo-igo gyod ang kadak-on sa T-

magnitude shirt nga gihatag sa akoa.

kadalanan dala 通り streets Pagbantay sa kadalanan.

kadali dali 素早さ、一瞬 quickness, for a kadali mobati ; Kadali lang !

moment

kadalo dalu 貪欲、吝嗇 selfishness, greed Ang kadalo sa tawo maoy

makapaimpyerno kaniya.

kadanghag danghag 不注意、手抜き carelessness, Ayaw pasobrai imong

negligence kadanghag.

kadangpan dangup 手助けする人 supporter Wala akoy laing kadangpan.



kadaot daut 損害 damage kadaot sa dungog

kadaplinan daplin 郊外 suburb, outskirts Ang mga makililimos matulog

lang sa kadaplinan.

kadasig dasig 熱意 enthusiasm Misamot ang kadasig ni Lucy

sa pagpanulat.

kadasok dasuk 密度 density, Nagdasok ang mga sinina sa

compactness maleta.

kadaugan daug 勝利 victory Malipayon kami sa among

kadaugan.

kadautan daut 性悪、災害 ill-natured, Palayo kamo sa kadautan.

wickedness,

calamity, disaster

kadayeganan dayig 栄光 glory Ang mga kampeyon naghatag

ug kadayegan sa atong nasod.

kadayon dayun immediate

s kadena cadena クサリ、チェーン chain Ang kadena sa among iro nga

dako giilisdan ug baga kay ang

nipis dili kaya.

s kadimalas de malas 不運な、可哀想 unlucky Kadimalas jud nimo sa gugma!

な

kadiyut diyut 一寸の間、しば a while, moment Paabot lang kadiyot.

kadiyutay diyut し

だんだん小さく dwindle Ang ilang ani nagkadiyutay.

なる

kadiyutayan diyut 尐数、尐数派 minority Ang mga Tiboli nahisakop sa

kadiyutayan.

kadlawon adlaw 夜明け dawn Mogikan sila para cebu ugma

sa kaadlawon.

kadlit kadlit マッチをする、取 cancel, strike a Gikadlit niya ang iyang biyahe

消す、取消し線 match sa Palawan.

kadto kadtu あれ that Ako kadtong paliton.

kadudahan duda suspicious,

doubtful

kadugayon dugay 長いこと longtime

kadugo dugu 血縁 blood relative Ako kanang mga kadugo.

kadugta dugta 腐敗 decomposition

kaduha duha 二回 twice Kaduha sa usa ka adlaw

motumar.

kaduhaduhaan duha あいまいな obscure, vague, Ang lihok sa tawo nga istanbay

doubtful sa tindahan namo

kaduhaduhaan nga siya

kawatan.

kadumtan dumut 反発の、大嫌い repulsive, hate Gikadumtan ni Honey ang

の iyang mga kaaway.

kadungan dungan 同時の、一緒に contemporary, Kadungan niya ang akong ig-

起きた simultaneous agaw sa pag-eskwela.

kadungandungandungan 同時性 contemporaneous

kadungganan dunggan 信憑性、名誉、 reality, reputation, Dali nga makapusgay sa

体面 honor huyang mo nga

kadunutan dunut 退廃 decadence Ang pagbutang ug chlorine sa

atong mga sinina maoy

kadunutan niini.

kadusingot singut 汗びっしょり in a sweat

kadutlan dulut 傷つきやすい vulnerable Dali ra kadutlan ug sakit si

Jonas.

kaduulan duul 近所 neighborhood Magtinabangay mi sa among

silinganan.

kaduyugan duyug 調和 harmony Adunay kaduyugan ang mga

musikero.

kadyos kadyus 豆 pigeon pea, native

bean

kagaan gaan 軽さ light

kagaangan gaang 礁、サンゴ礁 reef Nakakita sila ug daghang

kaagangan sa Moalboal.

kagabhion gabii 夜間 night time Hayag karon ang kagabhion.

kagabii gabii 昨夜 last night Kagabii nakadungog ko ug

uwang sa iro.

kagahapon hapun 昨日、過去 yesterday, the Kagahapon nagsugod na ang

past klase sa mga estudyante.

kagahum gahum 権力 capability, power Aduna siyay kagahom sa

pagkasaba sa iyang mga

igsoon.

kagala gala 遊び友達 playmate

kagalkal kagalkal カタカタ鳴る rattle, clatter Ang mga gagmayng bato sa

lata nikagalkal.

kagalkalon kagalkal ガタガタの ramshackle

kagamhanan gahum 政府 Government, most Dili katuohan ang anonsiyo sa

powerful kagamhanan.

kagamitan gamit 在庫 stock

s kagana gana 欲望、食欲 desire, appetite Ang himsog nga bata adunay

kagana sa pagkaon.

kaganina ganina さっき a while ago

s kagar cagar 台無しにする、

だめにする

kagar

s kagarboso garboso うぬぼれ conceit

s kagastohan gasto 出費、消費 expenses, Gastohon nako ang kwarta sa

expenditure angay nga kagastohan.

kagat kagat 噛む bite Ayaw paaka ang imong kuko.

kagaw kagaw 細菌 germ Ang mga kagaw mohatag

kanato ug sakit.

kagawad kagawad 町議員 municipal

kagawaran kagawad 省、局 department, Ang Kagawaran sa Panglawas

bureau mohatag ug mga tambal sa

mga biktima sa kaladidad

kagawasan gawas 自由 freedom Hatagan nato ug kagawasan

ang mga bata.

kaghan kalag/kahig

kagikanan gikan 祖先、先祖 ancestor Ang atong mga kagikanan

kugihan.

kagil-as gil-as 熱、不安 heat, uneasiness Dili sila makatulog pag-ayo

tungod sa kagil-as sa panahon.

kagilkil kagilkil カチャカチャす clatter, rattle,

kagilok giluk る

くすぐったさ tickle

kagiw kagiw 逃げさる、逃げる elope, abscond,

escape

kagot kagut 歯軋りする gnash, grind, Magkagot siya sa iyang ngipon

grate kon matulog.

kagub-anan guba 破壊、転覆 overthrow, Ang bagyo naghatag ug kagub-

destruction anan sa mga kabtangan.

kagubot gubut 困惑、混乱 embarrassment, Hunongon nato ang kagubot.

mess, revolution

kagugolan gugul 出費 expenses, outlay,

expenditure

kagul-anan guul 哀悼 bereavement Ang atong kagul-anan atong

isalikway.

kagulang gulang 成熟 maturity Ingon sila,nga ang tawo

moabot sa iyang kagulang sa

edad nga kuwarenta.

kagulangon gulang 成熟⇒gulang age, maturity

kaguliyang kaguliyang パニック、困惑 embarrassment, Nagkaguliyang ang mga tawo

panic, stampede sulod sa cinehan kay may

mishatag ug 'sunog!'

kaguliyang sa kaguliyang パニック panic Adunay kaguliyang sulod sa

kuyaw merkado.

kagulkul kagulkul ガタガタ、コトコト rattle, clatter

する

kagumkum kagumkum もろい、砕けや crisp, crunchy Ganahan ko mokaon ug

すい kagumkum nga letson.

kagun-uban gun-ub 大変動 catastrophe Wala sila malipay sa nahitabo

kagun-uban.

kaguol guul 不安、心配、悩 worry, suffering Kaguol nako sa kwarta nga

み nawala.

kagusbatan gusbat 損害 damage Adunay dako nga kagusbatan

sa balay human sa bagyo.

kagutum gutum 飢餓 starvation, famine Tungod sa hulaw,nag-antos sila

sa kagutom.

kaguul guul 哀しみ grief, lament, Gikaguol sa mga tawo ang

anguish kamatayon sa ilang lider.

kagwang kagwang 大こうもり flying fox

kagyo kagyu 逃げる escape, refugee Ayaw ug kagyo aron dili ka

mapriso.

kaha kaha フライパン frying pan

s kaha caja 箱 box Naa koy gamay nga kaha.

kaha kaha 一体、一体全体 what on earth, Ngano kaha no? ; Unsa kaha

、多分 really, maybe no? ; Mao man kaha.

kahadlok hadluk 恐れ fear Wa kay angay kahadlokan.

kahago hagu 疲労 fatigue, weariness Dili ko hapit makatindog tungod

sa kahago.

kahait hait 鋭敏 acuteness, kahait og salabutan

sharpness

kahalibro libru 会計簿、出納簿 cashbook

kahalili halili 代理人、後任者 successor

kahanas hanas 腕前、テクニック skill, dexterity, Ipakita ang imong kahanas.

ingenuity

kahanaw hanaw 消滅 vanishing, Ang barko nagkahanaw sa

disappearance akong panan-aw.

kahanginan hangin 大気圏、空中 atmosphere Ang kahanginan nagprotektar

sa kalibutan sa kainit sa adlaw.

kahangturan hangtud 永遠、不滅 eternity, infinity,

forever

kahapdos hapdus 痚み、疼き pain, pang 1

kahapunon hapun 夕暮れ sun down, dusk Bugnaw ang hangin sa

kahapunon.

kaharuhayan haruhay 贅沢 luxury Nagpuyo ko sa kaharuhayan

kauban sa akong bana nga

bilyonaryo.

kahas kahas 大胆、不遜 audacious,

boldness

kahasol hasul いらだち、不快 displeasure,

vexation,

inconvenience

kahaw-ang haw-ang からっぽ、空虚 emptiness

kahayag hayag 明るさ、啓蒙、権 light Gusto kong makakita nga

威者 kahayag.

kahayahayan hayahay 贅沢 luxury Bation ko ang kahayahayan

kon mopahuway ilalom sa

punoan sa mangga.

kahayopan hayup 家畜 domesticated Sa lasana nagpuyo ang

animals kahayopan.

kahibalo hibalu 知識 knowledge Dili ko kahibalo molangoy.

kahibudngan bulung 不思議に思う、 wonder Ang akong kahibudngan nga

かと思う nawala siya'g kalit.

kahibulong bulung 不可思議 awe, wonder

kahibulungan bulung 不思議、素晴ら wonder,

しい wonderful,

kahidlaw hidlaw 渇望 thirst Ang iyang kahidlaw sa iyang

uyab nawala na.

kahig kahig 動かす、かき動 push, transfer, Nigamit siya ug kahig para sa

かす、まぐわ harrow, rake mga layang dahon.

kahigal higal 性欲 lust Ang sobrang kahigal usa ka

sala.

kahigalaan higala 友達 friends Moduaw kanako ang akong

mga kahigalaan kada pasko.

kahigawad gawad 失望 disappointment,

chagrin

kahigwaos higwaus 不安、心配 uneasiness,

anxiety

kahikawan hinaw わがまま selfishness

kahil kahil 軽く触れる、そっ touch lightly

と

kahil kahil オレンジ orange Ganahan mokaon ug kahil ang

akong anak nga lalake.

kahiladman lalum 底、心底、深さ bottom, depth Gihigugma ko ikaw gikan sa

kahiladman sa akong

kasingkasing.

kahilakon hilak 泣きそうに feel like crying

kahilasan hilas ポルノ pornography Nakakita ka ug mga litrato nga

kahilasan?

kahilayan kahilayan 悪徳 depravity, vice, 1

corruption

kahilig hilig 傾向 tendency Kahilig nako ang paggitara.

kahilum hilum 沈黙、無音 silence Atong batonan ang kahilom

sulod sa simbahan.

kahilwasan lawas 安全 safety, security 1

kahimanan himan 身支度 outfit Ayaw kalimot pagdala sa imong

kahimanan.

kahimo himu になる become Ang mga bata makahimo ug

hardin sa luyo sa ilang balay.

kahimoan himu 成果 result,

accomplishment

kahimsog himsug がっちり、強健 health

kahimtang butang 状態 condition, Nasiguro ako anaa ikaw sa

situation, state hapsay nga kahimtang.

kahimungawong bungaw 放心、覚醒 distraction,

awakening

kahimuot buut 幸福 happiness Ang kahimuot nako karong

adlawa dili kabayran ug

kahimut-an buut 喜び happy, glad Akong gikahimut-an nga naa

na kay trabaho.

kahinam hinam 欲望、知りたがる anxious, eager to Nagdali siya ug pauli sa

、食欲 know, appetite kahinam nga makita ang iyang

mama.

kahinaman hinam excited to Gikahinaman ko kaayo ang

something akong mga anak.

kahinangop hangup 満足、あこがれ pleased, miss Perte gyud ang akong

kahinangop sa akong uyab.

kahinay hinay 遅さ、遅刻 tardiness Nasuko ang iyang amo sa

kahinay niyang motrabaho.

kahinayak hinayak 衝動 impulse Naglagot siya sa iyang

kahinayak ug bunal sa bata.

kahingawa hingawa 不安、疑念 qualm, worry, Dili siya malipayon tungod sa

anxiety iyang kahingawa sa iyang

nawalang anak.

kahingkod hingkud 青春、思春期 puberty, Ang mga babaye dug-on inig

adolescence abot sa ilang kahingkod.

kahingkuran hingkud 青春、思春期 puberty, Daghan ug mga kausaban sa

adolescence pisikal nga aspekto panahon sa

kahingkuran ang mga

kahinguhaan kuha 資源 resource Ang kahinguhaan sa preskong

hangin mao ang mga kahoy.

kahinugon hinugun 惜別 regret

kahinumduman dumdum 記憶すべき remembrance Angay nimong kahinumduman

kanunay ang mga maayong

pamatasan nga gitudlo sa

imong mga ginikanan.

kahitas-an taas 大空、空 highest, sky Naglupad-lupad ang mga

langgam sa kahitas-an sa

panganod.

kahiubos ubus 無念 chagrin Ang iyang kahiubos sa iyang

bana nakapahilak niya.

kahiwian hiwi 曲がった⇒hiwi mistake, failure

kahol kahul 緩い loose Nagsuot siya ug kahol nga

karsones.

s kahon cajon 箱（大） box, package Akong gisulod ang akong mga

gisi nga sinina sa kahon.

kahoy kahuy 木 tree, board, wood Ang kahoy nga nara, nga maoy

pambansang kahoy sa Pilipinas

lig-on kaayo.

kahubitan hubit 説明 explanation

kahugut hugut 緊張、伸張 tension, stretch Dili siya ganahan sa kahugot sa

iyang karsones.

kahulugan hulug 意味、意図 intent, meaning Kini nagkapareho ug word pero

dili magkapareho ug

kahumayan humay 水田 rice fields Daghang abot ang akong

kahumayan karon tuig.

kahumot humut 香水 perfume Ganahan ko sa kahumot sa

imong buhok.

kahungug hungug 愚かさ stupidity

kahuot huut 窮屈、混雑 tightness kahuot sa trapiko

kahupayan hupay 安心、安堵 relief Unsay kahupayan sa imong

sapot?

kahusto hustu 正確さ accuracy Ilang gitan-aw ang kahusto sa

timbangan.

kahuwasan huwas 平静、素面、安 calm, relief

堵

kahuyang huyang 弱さ、脆弱さ fragility, weakness

kaibog ibug あこがれ、欲望、 cupidity, attraction Nitug-an si Don sa iyang kaibog

魅力 ni Mariz.

kaig-agawan ig-agaw いとこ cousin Daghan kaming kaig-agawan.

kaigang igang 蒸暑さ hotness

kaigmat igmat 手腕、器用さ、 finesse, ingenuity, Nakauyon ang maestra sa

機敏さ astuteness kaigmat ni Triccia.

kaikag ikag 興味 interest Dako kaayo kog kaikag nimo.

kaikog ikug 気まずさ、拒否 hesitation,

できない内気さ decorum,

uncomfatable

kaila ila 馴染み、知人 acquaintance, Daghan kaayo ko kaila sa

friend eskwelahan.

s kaimito caimito star apple

kaingin kaingin 焼畑 slash-and-burn

agriculture

kainit init 暑さ warmth Ganahan ko sa kainit sa imong

gakos.

s kainutil inutil 無駄 useless

kaisipan isip 理解力、才能、 mind, faculty,

考え comprehension

kaka kaka くも、蜘蛛 spider Ang mga bata ganahan

magdula ug kaka.

kakabad kabad 素早さ quickness, Wala ko kadakop sa alasiwsiw

swiftness tungod sa kakabad sa iyang

lihok.

kakahoyan kahuy 林 grove, wood, Nakakita mi ug bitin sa

forest kakahoyan. ; kasagingan;

kalubihan

kakalma kalma 平穏 serenity Gimingaw ko sa kakalma sa

kabukiran.

kakapoy kapuy 疲労 fatigue Nakatulog dayon siya tungod

sa kakapoy.

s kakaw cacao カカオ、ココア cacao, cocoa

kakha kakha 爪で掘る、引掻く scratch Gikakha sa mga manok ang

yuta.

kakha-tuka kakha tuka 赤貧の（その日 dirt-poor

暮らしの）

kakignat kignat 驚かす shock Ang biktima sa pagpanglugos

anaa sa estado sa kakignat.

kakinlaw kinlaw 光沢 luster Nindot nga tan-awon ang

kakinlaw sa imong buhok.

kakuhaan kuha 資源 resource Asa dapit ang kakuhaan sa

tubig ilimnon?

kakulang kulang 不足 lack, deficiency Nag-away ang magtiayon

tungod sa kakulang sa kwarta.

kakulba kulba fear, fright

kakulian kuli 困難な問題、邪 complication, Nag-agi man god og daghang

魔 difficulty, obstacle kakulian ang gugma namo.

kalaa lala 每 venom

kalaay laay 退屈 boring, bore Kalaay sa kinabuhing mag-

inusara.

s kalabasa calabaza カボチャ pumpkin, squash Ang kalabaw motabang sa mga

mag-uuma.

kalabaw kalabaw 水牛⇒kabaw carabao, water

buffalo

s kalabera calavera どくろ、頭蓋骨 skull

kalabutan labut 関係 relationship Unsay kalabot nimo ining

tawhan.

kalag kalag 霊魂、精霊、幽 spirit, ghost Nobyembre uno ang adlaw sa

霊 mga kalag.

kalagdaan lagda 規則、規範 rule, canon Pwede bang mahibalo sa

inyong mga kalagdaan?

kalaglagan laglag 破局、大惨事 catastrophe

kalagmitan lagmit 可能性、推定 possibility walay kalagmitan

kalagsik lagsik 元気 vigor

kalaha kalaha フライパン frying pan

kalainan lain 相違 difference,

kalaki laki stunt, antic

kalaki laki 能力、技術 ability, skill

kalakiha laki manner, course of Pero unsa man kining

action karakiha?

kalakihan laki 特殊能力 extraordinary

ability

kalala lala 每液 venom

kalalim lalim 歓喜、エクスタシ ecstasy

ー

kalamansi kalamansi カボス、スダチ lime, citrus Ang kalamansi mas aslom kay

sa lemon.

s kalamares calamares イカフライ squid fry

kalamay kalamay 米菓子 confection made Lami ang kalamay sa Bohol.

of rice and sugar,

sweet meat

kalambigitan lambigit 関係者 involvement

kalamboan lambu 進歩、発展 development, Dako kaayo ug kalamboan ang

progress atong negosyo.

kalampusan lampus 成功 success Nakuha nato ang kalampusan.

kalan kalan stove

kal-ang kal-ang 隙間 gap

kalanganan langan 遅れ⇒langan delay Ang kalangan sa pag-ayo sa

karsada nakapasuko sa mga

tawo.

kalangas langas いらだち、不快、 vexation, noise

喧騒

kalangitan langit 天、空、天上 heaven Ngindot kaayo ang kalangitan.

kalapasan lapas 違反 violation, Dako kaayo imong kalapsan.

transgression

kalapoy lapuy 疲労 fatigue

kalapukan lapuk 湿地、沼地 swamp, marsh Ang mga bata malingaw sa

kalapukan.

kalas kalas 高くつく、無駄に costly, Ang kagubot nga nahitabo sa

する extravagant, Israel nikalas ug daghang

waste kinabuhi.;Libuan ka mga tawo

ang nakalas.

kalas kalas 畑を均す、かき rake, harrow

集める

kalas kalas 死ぬ、無駄にす die, waste

る

kalasangan lasang 森 forest Daghan dagkong kahoy sa

kalasangan.

kalata lata 腐敗⇒lata

kalataw-anan katawa 冗談、ユーモア funny, joke, Nag-estorya siya ug kalataw-

hilarious anan nga estorya.

kalawasan lawas 人体 body Sakit ba ang imong

kalawat dawat 聖餐式、受諾 holy communion, Mokalawat ka ba kada

accept Dominggo?

kalawran lawud 海 oceans

kalaykay kalaykay 掘り起こす dig up

kalayo layu 遠さ far, away

kalayo kalayu 火 fire Ang kalayo init kaayo.

s kaldero caldero やかん、釜 kettle Gamita ang mas dako nga

kaldero kay daghan ug bisita.

s kalendaryo calendario 暦、カレンダー calendar Ang mayor manghatag ug

kalendaryo kada tuig.

kalibangan libang 厠、便所 toilet Kinahanglan nga pirming

limpyo ang atong kalibangan.

kalibgan libug 困惑 bewilderment

kalibhay kalihay かつぐ shoulder

kaliboan libu 何千の thousands

s kalibre calibre 口径 caliber

kalibugan libug 混迷、当惑 puzzle, confusion Ang akong gikalibogan kung

ngano …

kalibunan libun ジャングル、密 jungle Nangita mi ug itlog sa bontog

林 sa kalibunan.

kalibutan libut 世界 world Ang kalibutan usa sa lugar nga

nindot puy-an.

s kalidad calidad 質、品質 quality Mas maayo ang kalidad sa

kotse nga hinimo sa Japan.

kaligdong ligdong 实直、忠实 dignity, honesty,

fidelity

kaligoanan ligu 水浴場、風呂場 bathroom, bathes Mao kini ang akong kaligoanan.

kalihay kalihay かつぐ shoulder

kalihim kalihim 長官、書記官、 secretary Siya ang akong kalihim sa

幹事、秘書 opisina.

kalihukan lihuk 行動 act, activity Gibantayan nako ang imong

kalihukan.

kalikayan likay 可避 evitable, dili kalikayan

preventable

kalikupan likup 環境 environment,

atmosphere

kalim-an lima 五十 fifty

kalimut limut 忘れる forget Kalimti ang mga nangagi.

kalimutaw kalimutaw 眼球、瞳 eyeball Puti ang iyang kalimutaw.

kalinaw linaw 平和 peace Atong ipatigbabaw ang kalinaw.

kalingawan lingaw 接待、娯楽 entertainment, Aligre kaayo ang kalingawang

diversion kagabii.

kalipay lipay 喜び joy Gikalipay ko ang pag-anhi mo.

kalisang lisang 恐れ fear, panic, terror Makita ang kalisang sa mga

mata sa batang gikidnap.

kalisdanan lisud 困難、災害、不 difficulty, Daghan kaayo ug kalisdanan

運 misfortune, nga iyang naagian sa kinabuhi

calamity niya.

kalit kalit 突然、驚く sudden Ang tanan kalit nga nahilom.

kaliwat liwat 子孫 descendant Mestisa ang ilang kaliwat.

kaliyupo kaliyupu 懇願 plea

s kalma calma 平穏な、静かな calm, tranquil Ang tubig sa dagat kalma kon

walay bagyo.

kalo kalu 帽子 hat, cap Pagsul-ob ug kaｌo kay init ang

panahon.

kalooy luuy 哀れみ、同情 pity Kaluoy sa mga bata.

kalooy luuy 慈善、寄付 charity, Ang mga misyonaryo nagtudlo

contribution kanila ug mga buhat sa kalooy.

kalot kalut 掻く、掘る scratch, dig Kaluta ang akong likod, katul.

s kalsones calzonez ズボン pants, trousers Daku ra ang imong kalsones

para nako.

kalubihan lubi 椰子農園 coconut farm Dako kaayo ang akong

kalubihan.

kalubnganan lubung 墓地 cemetery Ang mga patay gilubong sa

lubnganan.

kalugwayan lugway 寛容度 latitude, laxity

kaluha kaluha ふたご twin Ako ug ang akong kaluha dili

parehas ug hitsura.

s kaluho lujo 贅沢 luxury

kalus kalus 水を汲む draw water

kaluwasan luwas 安全 safety Atong hunahuna-on ang atong

kaluwasan.

kaluya luya 弱さ weakness Ang kaluya sa iyang paglihok

makadugay sa iyang trabaho.

s kalye calle 通り street Lapad ang mga kalsada sa

Danao City.

s kalyo callo たこ、うおのめ callous, corn

s kama cama ベッド bed Dako kaayo ang imong kama.

kamadinayganondayag 率直 frankness

kamagayan bagay 共用する⇒baga compatible

y合う

kamagulangan gulang 一番上の兄弟 eldest

kamahinungdanoninungdanun

h 重要性 importance Kahibalo ka ba kong unsa

kamahinungdanon kanang

butanga?

kamaibugon ibug 貪欲、欲望 cupidity Ang iyang pagkamaibugon sa

mga butang nga materyal maoy

hinungdan sa iyang

kamakalolooy luuy 不幸 misery Pagkamakalolooy sa mga

kabos.

kamala mala 日照り drought Kamala sa yuta panahon sa

ting-init.

kamang kamang 這う crawl Nakasulay kami ug kamang

ilalom sa kamaisan.

kamanghuran manghud 一番下の兄弟 youngest

kamao kamau ボクサー boxer Si Manny Pacquiao usa ka

pambansang kamao.

kamao kamau 仕方 know-how, skilled Dili ko kamao mogamit sa

sanggot.

kamaro maru 抜け目無さ shrewdness

kamasinabuton sabut 分別 prudence,

discretion

kamatahum tahum 美しさ beauty, fineness,

loveliness

kamatayan patay 死神 mortal, grim

kamatayon patay 死亡 death Katagan nato ug kalinaw ang

iyang kamatayon.

kamates kamatis トマト⇒kamatis tomato Lami kaayo ang kamates kung

ipares sa bulad.

kamatis kamatis トマト tomato hinog nga kamatis; duga sa

kamatis; salsa sa kamatis

kamatuoran tuud 証拠、確信、事 evidence, proof, Kamatuoran ang gipangita sa

实 truth hustisya.

kamay kamay 砂糖、黒砂糖 raw sugar Mas pula ang kamay kay sa

asukal.

kamay kamay 手招きする beckon, gesture Ang parola nagpangamay

kanako.

kamaya maya 祝賀、お喜び celebration Ang kamaya sa usa ka tawo

diri kabayran nga salapi.

s kambiyo cambio 変化、交換、交 change, gear,

代 exchange

kami kami 私達は we (excluding you) Kami ang estudyante adunay

diskwento sa sakyanan de

pasahero.

kamingaw mingaw 寂しさ loneliness Naghilak ko tungod sa akong

kamingaw nimo.

kaminyoon minyu 結婚 marriage Ang kaminyoon dili sayon nga

disisyon sa kinabuhi.

s kamisa camisa シャツ shirt Asul ang kolor sa akong

paboritong kamisa.

s kamisadentro camisadentro ワイシャツ shirt (long Ganahan mosuot ug

sleeved) kamisadentro ang mga mag-

uuma.

s kamiseta camiseta アンダーシャツ（ sleeveless under Nindot isuot ang kamiseta

尐女用） shirt panahon sa ting-init.

s kamisin camisin Tシャツ、下着の T-shirt Mas hayahay kung magsul-ob

シャツ ug kamisin.

kamo kamu あなたがた、君 you (plural) 1

たち

kamonggay kamunggay 木の一種 a kind of plant

kamot kamut 手⇒kamut hand Limpyohe ang imong kamot.

s kamote camote さつま芋 sweet potato Ang kamote nga kolor violet

tam-is ug lami.

kamoteng kahoy kamuti カサーバ cassava Lami sad himuon nga keyk ang

kamoteng kahoy.

s kampana campana ベル、鐘 bell Nagtingog ang kampana kada

alas sais sa hapon.

s kampanya campaña キャンペーン campaign Dagko kaayo ug nagasto ang

mga politiko sa pagkampanya

sa miaging piniliay.

s kampo campo キャンプ、野営 camp sundawo sa kampo

kamulo kamulu 地

最中、進行中 ongoing

kamut kamut 手 hand Ang atong mga kamot ang

pinaka hugaw nga parte sa

atong lawas.

kamuut muut 滑稽、ユーモア humor

kana kana それ、あれ that Kana ang angay nimo nga

kanahan kanahan 熱心、馬鹿 fool, eager

kanako kanaku 私のために for me Kanang regalo ba para

s kanal canal 水路 canal Atong limpyohan ang atong

mga kanal, para kung mag-

ulan ug kusog dili mag-bara ug

mag-baha.

kan-an kaun eat

kanaog naug 降りる descend, go down mikanaog

kanap kanap 広がる expand, spread Nikanap sa tibuok baryo ang

out, range dautang balita.

kanasoran nasud 国〄、州 nations, country Kinahanglan limpyo ang atong

kanasoran.

kanat kanat spread

kanato kanatu 私達のために for us Ang kining proyekto para

kanatong tanan.

kanaway kanaway 西風、カモメ zephyr, sea gull

kanawayan kanaway 北西 northwest

kanayon nayun 語り続ける narrate, continue

kanayon nayun 同郷人、隣人 adjacent,

kanayon kanayun 語る narrate

s kandado candado 錠前 padlock Ang bodega nakakandado ug

tulo kabuok dagko sukad kini

nakawatan.

s kandela candela ろうそく、キャンド candle Ang pagpamuhat ug kandela

ル ang iyang bag-ong negosyo.

s kandidato candidato 候補者 candidate Daghang mga kandidato sa

miaging piniliay.

kanding kanding 山羊 goat Puti ang kolor sa kanding.

kandos kandus スコップ shovel, spade Nigamit ko ug kandos aron

mapino ang yuta.

kang kang …のところへ

kang kang 冠詞= si, ni, to Kang kinsa? Para kang Marie.

kang

個人名に付いて

、方向を示す

kang-a kang-a 尐し開ける slightly open Dihang mikang-a na ang

pultahan, milili ko ngadto sa

sulod.

kangil-ad ngil-ad

kangitngit ngitngit 闇、暗さ darkness Mahadlok ko sa kangitngit.

kango kangu 揺さぶる shake

kanhi kanhi 以前の、先の、 former, past Ang akong kanhi nga

前の estudyante usa na ka

malampusong abugado.

kanhiay kanhi 先の、前の、昔 former, past Sa kanhiay nga panahon, may

の duha ka …

kani kani こちらは=kini ｔｈｉｓ Para kang kinsa kani?

kaniadto kaniadtu 以前は、昔 formerly, before Kaniadto naguol ang mga tawo

kay gamay ra ang tubig.

kanihit nihit 欠乏、不足 deficiency,

kanihit nihit 不足、欠乏 lacking, scarcity, Naproblema ang mga tawo sa

deficiency kanihit sa tubig. ;Ang kanihit sa

abot sa bugas humay maoy

hinungdan sa pagmahal karon

sa presyo.

kanila nila 彼らのために for them Para kanila ang tanan nakong

gibuhat.

kanimo nimu あなたのために for you Kining gidala nako nga mga

prutas para kanimo.

kanit kanit 次から次ぎへと in close Mikanit ang mga dugoong

succession hitabo.

kaniya niya 彼（女）のため for him/her Nahigugma pa gihapon ko

kaniya.

kanlat kanlat 引き裂く、毟り取 tear off

る

s kano amerikano アメリカ人 American Kano ang pamanhunon ni

kan-on kaun 食べ物、ご飯 food, cooked rice Dili usikan ang kan-on.

kansa kansa その、そのところ whose, of which Nitubo kini ug nahimong usa ka

の（関係代名詞 maanindot nga kahoy kansang

的使い方） mga malabalahibong dahon

nagkawaykaway sa hinuyuhoy

sa hangin.

s kanta cantar 歌、 歌う sing, song Nikanta kami hangtod tungang

gabii.

s kantalita cantaleta 風刺 satire, mock Usa ka kantalita ang gihimo sa

manunulat.

s kantena cantina 食堂 canteen

s kantidad cantidad 量、金額 amount Mahal ang kantidad anang

butanga.

kan-uman unum 六十 sixty Nipahuway siya sa iyang

trabaho pag-edad niya ug kan-

uman ug lima.

kanunay punay いつも always Kanunay siyang naghilak.

kanus-a anus-a 何時? when Kanus-a ka mobalik sa Sugbo.



kaon kaun 食べる eat Mikaon ko ug paniudto.

kapa kapal cover, coat

kapa cape

kapaingnan ingun 頼みにする人 recourse Walay kapaingnan ang akong

kinabuhi.

kapait pait 苦さ、辛さ bitterness,

kapakapa kapakapa ばたばたさせる flutter

kapakyasan pakyas 失敗、挫折 failure, breakdown Nadawat na nako ang tanang

kapakyasan sa akong kinabuhi.

kapalaran palad 運命 fate, destiny Ang pag-adto sa laing nasod ni

Ana mao gyod ang iyang

kapalaran.

kapangakohan aku 責務、責任 responsibility

kapanganoran anud 大空、雲 clouds, sky, Hayag kaayo karong adlawa

firmament ang kapanganoran.

kapanguhaan kuha 資源 resource

kaparang parang ライバル rival Lig-on ang akong kaparang sa

pulitika.

s kapareho parejo 類似 similarity daghan ug kapareho

kaparian pari 聖職者 clergy

s kaparis pare 対、かたわれ like as, pair way-kaparis

kaparutan parut 撃破 overthrow, defeat Ang mayor wala makadawat sa

iyang kaparutan sa niaging

eleksyon.

s kaparyentehan pariente 親族 kin Ang mga nanambong sa

lubong sa akong tatay daghan

ug halos kaparyentehan.

kapasagdan pasagad 無視できるもの、 negligible Angay ra natong kapasagdan

ほかって於ける ang mga estorya nga dili

もの importante.

kapasikaran sikad 原因、動機 occasion, cause, Ang iyang kanunay nga

motive pagpangilad maoy gihimong

kapasikaran sa abogado aron

isang-at ang kaso.

kap-atan upat 四十 forty Nakadungog ka na ba sa

estorya bahin ni Alibaba ug ang

kap-atan ka mga tulisan.

s kapatas capataz 親方、監督 boss, foreman Istrikto kaayo ang ilang

kapay kapay ヒレ fin Kanang mga isdaa dagko ug

kapay.

kapayas kapayas パパイヤ papaya Saging, kapayas, mangga,

pinya

kapaykapay kapay フィン、ヒレ状の fin

もの

s kape café コーヒー coffee Init pa ang kape.

kapid-an pilu 倍の、倍する multiple

kapig-ot pig-ut 厳しさ、厳格、厳 severity, strictness Kapig-ot ang natagamtaman sa

密 mga tawo karong panahona.

s kapihon café コーヒー色、茶 brown Kapihon ang kolor sa akong

色 karsones.

kapikas pikas かたわれ half, better half Mapinanggaon kaayo ang

akong kapikas sa kinabuhi.

kapildihan pildi 敗北、貟け lost, defeat Kadaogan ug kapildihan

depende sa swerte.

s kapilya capilla チャペル chapel Nindot kaayo ang kapilya nga

gihimo kini sa marmol nga

kapin kapin に加えて、以上 plus, add to, kapin sa

excess

kapiot piut せまさ、板ばさみ narrowness, Pagkapiot sa gisakyan nako

、ジレンマ tightness, nga bus paingon sa norte.

kapiskay piskay 精力、活力 energy Ang mga mandudula sa dula

nga football kapiskay nila

molihok.

s kapistahan fiesta 祭日 ←Sp.fiesta holiday Ang kapistahan sa among lugar

puno ug kalingawan.

kapitaan pita 湿地 marsh Gustong maglangoy-langoy sa

kapitaan ang mga itik.

s kapitalismo capitalismo 資本主義 capitalism Supak ang ubang mamumuo

sa kapitalismo.

s kapitan capitan 指揮官、キャプ Captain Kapitan sa barko ang iyang

テン bana.

kapitoan pitu 七十 seventy Namatay ang akong lola sa

edad nga kapitoan.

s kapitolyo capitolio 議事堂 capitol Ang akong tiya nagtrabaho sa

kapitolyo.

kapit-os pit-us 欠乏、不足 scarcity, Ang kapit-os sa pagpuyo sa

deficiency baryo ang nakapa-aghat sa

mga tawo pagpanrabaho sa

kapiut piut 板ばさみ、ジレン dilemma Kapiot sa ilang paglihok sulod

マ、せまさ sa selda ang kasagarang

reklamo sa mga preso.

kapiyalan piyal 信頼できる reliable Kanang tawhana puwede

siyang kapiyalan sa mga

importante nga butang nga

kapkap kapkap 手探り、ボディチ grope, frisk

ェック、模索

kaplag palag 発見 discovery, find Kanus-a ang Amerika gikaplag

ni Columbus?

kaplag palag 発見する discover, find Ang mga bata nakakaplag ug

karaan nga bomba samtang

sila nagdula-dula.

s kapobre pobre 貧困 poverty Ang kapobre dili babag aron

molampos ang usa ka tawo.

s kapolisan policia 警察 police Usa ka kapolisan nakadakop

sa esnatser nga nang-esnat ug

kuwentas sa babaye.

kapootan puut 怒りkapongtan hate, fury

kapopud-an pulu 全国 whole nation

s kapormal formal 正式 formal Kapormal sa imong gisul-ob

nga sinina.

kapot kaput 握る grip, grasp Hugot ang akong pagkapot sa

sanga sa kahoy aron dili ko

mahulog.

kapoy kapuy 疲れた、疲労 fatigue, tired Kapoy ka sa miaging gabii?

Kapre kapre カプレ Kapre Si Kapre usa ka higante sa

kabukiran kanunay'ng gauban

ang tabako sa iyang baba.

s kapritso capricho むらっ気、気まぐ caprice, whim Dili nako uyonan ang imong

れ mga kapritso.

s kapsula capsula カプセル capsule Mas sayon imnon ang tambal

nga anaa sa kapsula.

kaptanan kaput ノブ、取っ手 knob

kapugngan pugung 止められる avoidable,

controllable

kapugngi pugung 制止⇒pugong control Wala ko kapugngi ang

pagtubod sa akong mga luha.

kapulihay puli 間隔、長い間 interval, interlude sa kapulihay

kapulongan pulung 語彙 vocabulary Daghan siya ug nakat-unan

nga mga kapulongan.

kapunay punay 永続的に persistent

kapundokan punduk グループ⇒pund gathering, groups Sa bisan unsa nga kapundokan

ok adunay mga pangulo.

kapungut pungut 怒り、憤怒 fury Puno sa kapungot ang iyang

kasingkasing.

kapunungan punung 組織、協会 organization, Kinahanglan motabang ang

association tanan sa kapunongan.

kapuol puul 退屈 boredom

kapupud-an pulu 全国、全国民、 whole nation,

群島? archipelago

kapuslan pulus 便利、都合良い useful, utility Kapuslan lang gihapon nato

ang mga basiyong lata.

kapuya puya 乳児期 babyhood

kapuyo puyu 共同生活者 room mate, living Kinsa imong kapuyo?

partner

kapyot kapyut つかまる grasp, grip,

embrace

karaan daan 古い、昔の old Karaan na kaayo ang among

gipuy-an nga balay.

karamusing karamusing 乱闘 melee, scuffle

karas karas まぐわ、くまで harrow, rake Human sa pagdaro sa uma

isunod ang pagkaras.

karat karat 耳障りな harsh Nagkarat ang akong tutonlan

tungod sa sip-on.

karatil karatil 素早く動く fast, quick, sprint mikaratil og dagan

s karatula caratola 掲示板 sign board

s karbon carbon 炭素 carbon Nanginahanglan ko ug karbon

nga papel.

s karbonato carbonato 炭酸塩 carbonate Kon magluto ug

testado,butangan ug karbonato

aron makagumkom.

t karenderya carenderia 食堂 local restaurant Mas barato ang pagkaon sa

karendirya.

s karenyo cariño 愛情 caress, love,

romance

s karera carrera 競走、スピード競 race Naglumba ang kuneho ug bao.

争

s karera carrera キャリア,履歴 career Maayo ang iyang karera isip

artista.

s karete carrete リール、糸巻き、 reel, spool Ang karete sa among makina

巻き器 sa panahi taya na.

s karetilya caretilla 手押し車 wheelbarrow, Giayo ni Max ang karetila.

handcart

s karga carga 荷物 cargo, baggage Bug-at ang karga.

s kargada cargada 積むこと freight Dako ang akong nabayran sa

akong mga kargada.

s kargador cargador ポーター、運送 porter Daghan ug kargador sa pier.

屋

s kargamento cargamento 積荷 lading, cargo

s karibal rival 競争相手 rival

t karidad チャリティ charity Usa ka maayung mithi ang

karidad.

s karinyo cariño 愛 love

s kariton carreton 手押しの荷車 handcart

s karmilitos carmelitos キャンディ candy Tam-is ang karmilitos.

s karnabal carnaval 謝肉祭 carnival

s karne carne 肉 meat Kinahanglan kang mokaon ug

utanon dili lang kay karne.

s karnero carnero 羊 sheep Nawala ang akong paborito nga

karnero.

s karo carro カート、荷車 cart Giguyod sa baka ang karo.

s karomata carromata ワゴン、運搬車 wagon, truck Ang among ani gibutang sa

karomata.

karon karun 今 now Karong adlawa; karong gabii;

karon dayon; karong bag-o;

Mahal ang bugas karong

panahona.

karon pa karun pa たった今、もうす just now, in a

ぐ while

e karot carrot 人参 carrot Karots ang kan-onon sa rabit.

s karsada calzada 通り、道 street Dili magpatunga sa karsada.



s karsel carcel 刑務所 prison

s karsones calzon ズボン pants, trousers Gusto ko mosuot ug asul nag

karsones.

s karsonsilyo calzoncillos パンツ、ブリーフ underpants Dili gusto mosuot ug

karsonsilyo ang akong igsoon

s kartero cartero 郵便配達人 postman Giwala sa kartero ang akong

mga sulat.

s kartilya cartilla 初等本、入門書 primer

? kartiyo kartiyu 切り抜ける、解決 solve, survive

する

s karton carton 厚紙、ボール紙 card, carton Gitawag kini silag mga carton

girls kay karton ray gamiton

aron ilang ihapin sa yuta

samtang molingaw sa lalake.

kas-a usa 一度 once

kasaba saba 叱責、煩くするこ rebuke, noisy, Di makakuha ug kwarta ang

と annoy makalilimos tungod sa labihang

kasaba.

kasabutan sabut 取り決め、契約 compact, Sa wala pa ang ilang

agreement kasal,naghimo ug kasabutan

ang managhigugmaay.

s kasado casado 既婚 married

kasado kasar 賭け、賭け金 gamble, wager

kasadpan salup 西 west Naa sa kasadpan nga parte sa

among eskuylahan ang

barangay hall.

kasadya sadya 快楽 enjoyment, Puno sa kasadya ang among

gratification bakasyon.

kasag kasag 蟹 crab Nitago ang kasag luyo sa bato.

kasagaran sagad 一般、平均、普 average, always, sa kasagaran

通の mostly

kasagbutan sagbut 草原 field, meadow Nagduwa ang mga bata sa

kasagbutan.

kasakit sakit 痚み、悲しみ pain

s kasal casar 婚礼 wedding Nag-ipon sila bisan dili kasal.



kasal-anan sala 不正、犯罪 crime Kinahanglan imong bayran ang

imong mga kasal-anan.

kasaligan salig 信頼できる reliable Ang mga tabi-tabi dili

kasaligang tinubdan sa

kasamok samuk 騒ぎ、ごたごた mess Ato nang hunongon kining

kasamok.

kasamtangan samtang 一時的に⇒samt temporary, Kasamtangan naggipreso ang

ang eventually suspetsado.

kasandurot sandurut 気の置けない人 hospitable person, Ang pamilya ra ni Jasmine ang

、理解者 intimate akong kasandurot.

kasangga sangga 親友 friends Kanunay mi nga mag-uban sa

akong mga kasangga.

kasangka sangka 競争相手 competitor, Lig-on kaayo ang akong

opponent kasangka.

kasangkapan sangkap 工具、道具 instrument, tool Nawala ang akong kagamitan

sa pamanday.

kasanihan sani 衛生 sanitation Atong kanunayon ang

kasanihan sa atong kasilyas.

s kasar casar 結婚 marriage

kasar kasar 賭ける bet

kasarang sarang 能力 capability, Adunay koy kasarang aron

qualification madawat sa trabaho.

kasarangan sarang 平均 mean, average, Kasarangan ra ang gidak-on sa

moderate ilang balay.

kasaulugan saulug 機会(お祝い） occasion, jubilee Unsay kasaulogan? Birthday!

kasaya saya 愉快 joy, gaiety Puno ang among kasaya

panahon sa pasko.

kasayon sayun 簡卖 easiness Dili sab ko makatugot nga

mamatay sa dakong kasayon.

kasayoran sayud 通告、知識⇒kas notice, information

ayuran

kasaypanan sayup 罪⇒sayop mistake, fault,

misdeed

kasaysayan saysay 歴史 history Intresado ko nga makahibalo

sa kasaysayan sa inyong

kasayuran sayud 通告、知識 notice, information Nakadawat ko kasayuran gikan

sa bangko.

s kaserola cacerola 蒸焼き鍋 casserole

kasibot sibut 理解 understanding Wala akoy igong kasibot bahin

sa pagmina.

s kasiguruhan seguro 保証 warranty, security Wala koy nadawat nga

kasiguruhan para sa akong

napalit nga freezer.

kasikas kasikas カサカサッという rustle Nadungog nako ang kasikas

音 gikan sa kusina.

kasikbit sikbit 隣のもの（人） neighbor Among kasikbit ang mga bag-

ong magtiayon.

kasilag silag 悪意 spite, malice

kasilag silag 怒り anger Kalimti ang kasilag nga anaa

sa imong kasingkasing.

kasili kasili 川ウナギ eel Mahiligon mokaon ug kasili si

Lolo Karyo.

s kasilyas casilla 便所 toilet Kanunay nga limpyo ang

←Sp.casilla小屋 among kasilyas.

、ブース

kasina sina ねたみ、嫉妬 envy, jealousy Ayaw kasina niya.

kasinaaray saad 誓い合い⇒saad

kasinatian sinati 熟練・経験 skill, experience makalilisang nga kasinatian

kasing kasing こま top

kasingkasing kasingkasing 心 heart Namatay siya tungod sa atake

sa kasingkasing.

kasipsip sipsip お世辞 flattery Gikapoy ko paminaw sa iyang

kasipsip.

kasiyaman siyam 九十 ninety Ang akong lolo nag-edad na ug

kasiyaman ug duha.

kaskas kaskas 引掻く、掻き鳴ら scratch, strum,

す、骨折る strive

s kasko casco 骨組み、外殻 hull

kaslonon kasal 婚約 engaged Naghinam-hinam na ang

kaslunon sa umaabot nilang

kasal.

kaslonong babaekasal babayi 花嫁 bride Nindot kaayo nga tan-awon ang

kaslonon nga babaye sa iyang

sinina pangkasal.

kaslonong lalaki kasal lalaki 花婿 bridegroom Gikulbaan ang kaslonon nga

lalaki sa wala pa magsugod

ang kasal.

kaslunon kasal 婚約、婚約期間 engagement

s kaso caso 訴訟、事件 case, suite Ang artista nipasaka ug kaso

nga libelo batok sa manunulat.

kasoy kasuy カシュウナッツ cashew nut

kaspa kaspa ふけ(頭の） dandruff

s kastigo castigo 罰する punish Gikastigo na ko.; Mikastigo ko

sa bata kay nakasara.



s kastilyo castillo 城 castle Gusto ko nga motan-aw sa

mga kastilyo sa Germany.

kasub-anan subu 不幸、悲しみ事 grief Wala koy laing mahimo niya

kundili ang pagduyog sa iyang

kasub-anan.

kasubo subu 悲嘆 grief, lament Anaa sa kasub-anan ang tibuok

pamilya.

kasugiran sugid 民間伝承、民話 folklore, legend, Mao na ang kasugiran sa

history Lungsod sa Dalaguete.

kasukaon suka 吐き気 nausea Kasukaon ko kon mosakay ug

barko.

kasuko suku 怒り、怒ること anger

kasulayan sulay 試練 ordeal, trial Akong nalabwan ang mga

kasulayan sa kinabuhi.

kasulbaran sulbad 解決 solution

kasulti sulti 話相手 companion to talk Akong gikasulti ang imong

doktor.

kasumaran sumad 例年の、年中行 anniversary, Among gisaulog ang

事 annual event kasumaran sa ilang kasal.

kasumo sumu 卖調、一本調子 monotony, Bation ko ang kasumo kon ako

boredom mag-inusara.

kasundalohan sundalu 軍隊 army Gibisita sa president ang mga

kasundaluhan sa Cotabato.

kasuod suud 親密さ、近しさ intimacy,

closeness

kasway kasway 手足 limb

kataas taas 高さ height Unsa kataas ang tikod sa

imong sapatos?

katabang tabang 手伝い、助手 helper Dugay na nga nagserbisyo

namo ang among katabang.

katag katag 広げる、散らか spread, scatter Ang mga tsinelas nagkatag

す、ばらまく gawas sa balay.

katagbawan tagbaw 充足 satisfaction

kataha taha 臆病、はにかみ shyness

katahaan taha お偉いさん big shot

katahap tahap 嫌疑 suspicion

katahoran tahud 挨拶、表敬 greeting, respect, Ang pag-amen sa mga

courtesy katigulangan usa ka katahoran.

katahum tahum 美、愛らしさ beauty, loveliness Ganahan ko sa katahom sa

mga babaye sa Asia.

katahuran tahud 敬意 respect, courtesy

katakdan takud 予定、期限 schedule Ang barko gikatakdang moabot

sa Ozamis City alas 9:00 sa

buntag.

katakdo takdu 正確さ、丁度 exactness, Atong bantayan ang katakdo sa

accuracy atong mga gisugod.

katakus takus 能力、資格 qualification Aduna siyay igong katakus

pagdawat sa trabaho.

katalagman katalagman 災害 calamity Ang bagyong Nitang usa ka

dakong katalagman dinhi sa

Bohol.

katap katap 広がる expand, spread Nikatap sa panimalay ang sakit

out nga bayook.

katapad tapad 隣、横 beside, adjacent, Ang akong katapad nga lalaki

next sa bus gwapo kaayo.

katapusan tapus 最後 last, eventually, Sa katapusan ikaw mahiamgo

end nga sayop ang imong gipili.

katarokan taruk 土台 foundation

katarong tarung 公平、公明正大 equity Adunay katarong sa pagbahin

sa yuta si ilang Lolo.

katarungan tarung 道理、理屈、原 reason, justice Bisan sa tanan nga

因 katarungan, ; Nangatarungan

katarunganon tarung 合理的、筋の通 reasonable Makatarunganon nga paagi ang

った iyang pagdisiplina sa anak.

kataslak taslak 怠惰、気乗りしな indolence, Tungod sa iyang kataslakan

いこと laziness, fear nawad-an siya ug trabaho.

kataw kataw 人魚 mermaid Nakakita na ba ka ug kataw sa

dagat?

katawa katawa 笑う laugh Mikatawa sila.; Nangatawa

silang tanan.

kataw-an katawa 笑い laugh Ayaw katawa sa sayop sa

uban.

kataw-anan katawa 可笑しい、冗談 funny, hilarious,

joke

katawhan tawu 人〄 people Moderno na ang mga katawhan

karon, mao nanglisud na kaayo

ang pang-ekonomiya.

katay katay 広がる expand, spread Ang iyang hangka nikatay

out hangtod sa iyang liog.

katibuk-an tibuuk 全体、あらまし summary

katig-a tig-a 堅さ hardness

katigayunan tigayun 富、負産 wealth, fortune Gihatagan sila ug katigayunan

sa ilang mga ginikanan.

katigson tigsun 堅さ、丈夫 hardness

katiguman tigum 集会 gathering, Adunay katiguman para sa

assemblage mga batan-on sa plasa.

katiguwangan tigulang 祖先、先達 ancestor

katilingban tingub 社会 society, Ang mensahe sa pari

community mahitungod sa mga pamilya sa

atong katilingban.

katimbang timbang お手伝い helper, assistant

katimbangan timbang 割合、比率 proportion Unsay katimbangan sa mga

lalaki sa mga babaye?

katin-awan tin-aw 明白にすること、 clarification, Wala ko kasabot sa imong

説明 explanation gisulti,taga-i ko ug katin-awan.

katingad-an tingala 奇妙な queer Nadungog namo ang katingad-

an nga tingog kagabii.

katingala tingala 感嘆、感心 admiration Dako kaayo ang akong

katingala sa iyang gipakita nga

katingalahan katingala 不思議、素晴ら wonder, Ang kahumayan sa Banawe

しい wonderful, usa ka katingalahang lugar sa

mysterious Pilipinas.

katingbanan tingub 概略 summary,

aggregation

katinguban tingub 合併 merger Ilang giplano ang katinguban sa

ilang negosyo.

katinoan tinu 証拠、確信 evidence, proof

katinuud tuud 正しさ correctness Nangutana sila mahitungod sa

katinuod sa balita.

katipon tipu mate

katipunan tipu シンジケート、企 syndicate Ang iyang tiyo usa ka

業組合 miyembro sa katipunan.

katitikan titik 文学、表記 literature, alphabet Unsay buot ipasabot sa pulong

nga katitikan?

katitikanon titik 文芸の literary

katkat katkat 這い上がる crawl up, climb Palihug sultii ang bata nga dili

mokatkat sa kahoy.

katloan tulu 三十 thirty Katloan ka mga estudyante ang

nikuyog sa biyahe.

katol katul かゆさ、かゆい itch Katol ang pinaakan sa lamok.

s Katoliko Catolico カソリックの Catholic Ang mga katoliko mosimba

kada Dominggo.

katolkatol katul 発疹 = nukanuka rash Aduna siyay mga katol-katol sa

panit.

kat-on tuun 経験する、学ぶ learn, attain Gusto kong makakat-on ug

、得る senyas nga lengwahe.

s katorse catorce 十四 14 Nakauyab na ko sa edad nga

katorse.

s katre catre ベッド、簡易ベッ bed Wala ko maanad nga matulog

ド sa katre.

s katsila castella スペイン Spanish

katubigan tubig 水中 in the water Dili lang kay isda anaa sa tubig.



katugbangan tugbang 反対 opposite

katugon tulug katulgonの略 sleepy

katugot tugut 許可 permission Dili ko katugot mawala ka.

katugyan tugyan 委託、帰依、降 devotion, Gikatugyan ko na sa Ginoo ang

参 surrender, entrust akong kaluwasan.

katuigan tuig 年代、時代 era, year Pila ka katuig nga nagpaabot

niya?

katukma tukma 正確さ accuracy Ang imong tubag sa pangutana

kinahanglan nga katukma pod

sa akong tubag.

katukuran tukud 構造物 structure Ang katukuran anang bilding lig-

on.

katulganan tulug ベッド、寝审 bed, bedroom

katulgon tulug 眠い sleepy Katulogon ko samtang nagtan-

aw ug telebisyon.

katulin tulin 素早さ quickness Katulin pod nimong mosulat!

katumanan tuman 達成 achievement Ikaw ang katumanan sa akong

mga pag-ampo.

katumbas tumbas 同等の equal, exchange, Ang usa ka adlaw nga dili ko

spend makita ka katumbas sa usa ka

bulan.

katunga tunga 半分 half Ang katunga sa bayranan sa

giinom nato bayaran nako.

katungdanan tungud 責任、義務、地 obligation, duty Katungdanan nimo ang

位 pagbuhi sa imong anak.

katunggan tungug マングローブ mangrove swamp Anha mangitlog sa katunggan

ang mga isda.

katungud tungud 権利、特権 right, privilege Ilang katungud ang pag-angkon

sa bahandi sa ilang mga

ginikanan. ;Ang mga bata naay

katongod mokuha ug

edukasiyon.

katupad tupad 傍人、付添 side one, Ang akong katupad ug lingkod

attendant nga babaye humot kaayo.

katuyoan tuyu 意図 intention Dili nako katuyoan nga

pasakitan ka.

kauban uban 連れ、同伴者 companion Kinsa ang imong kauban sa

pagtan-aw ug konsiyerto.

kaubanan uban 仲間、同僚 association Ang among kaubanan nagpili

ug bag-ong mga opisyales.

kaubay ubay 寄り添い、並列 abreast

kaug kaug 活発、元気良い active, lively Kaug kaayo ning bataa.

kauga uga 旱魃、乾燥 drought Maguol ang mga mag-uuma

tungod sa umaabot nga kauga.

kaugalingon ugaling 自身の own, oneself kaugalingong kabubut-on

kaugatan ugat 血管 blood vessels

kaugmaon ugma 未来 future Ayaw hunahunaa ang karon,

hunahunaa imong kaugmaon.

kaugmaran ugmad 開発 development

kauhaw uhaw 渇き thirst, craving

kaulag ulag 性欲 lust

kaulaw ulaw 恥 shame, shyness Nakahilak siya tungod sa

kaulaw.

kaulawan ulaw 醜聞、スキャンダ scandal Gihatagan nako'g kaulawan

ル ang babaye.

kaulay ulay 純潔 purity Ang imong kaulay maoy imong

gasa sa imong bana.

kaulohan ulu 首都 capital, metropolis Unsa ang kaulohan sa Bohol?

kaumog umug 湿度 humidity

kaunuman unum 六十 sixty

kaunuran unud 組織（細胞など tissue, muscle Sakit ang mga kaunoran sa

の）、筋肉 akong lawas.

kaunuran sa bitiisunud bitiis ふくらはぎ calf of leg

kausa usa 一度、かつて once Atong saulogon ang atong

adlaw nga natawhan kausa sa

usa ka tuig.

kausa sa usa ～度、～回 times

kausaban usab 変更、改定 change, Daku kaayo ang imong

amendment kausaban.

kausahan usa 結合 combination, Ang kausahan sa puti ug pula

union rosa.

kausban usab 復唱、繰り返し repeat

kautokan utukan 天才 genius Talagsaon kaayo ang kautokan

pero di talagsaon ang

kautokang bata.

kauwaw ulaw 恥 shame

kauyokan uyuk 中心 central, main

kauyon uyun 合意する agree each other Nagkauyon ang akong mga

ginikanan nga paeskwelahan

ko nila.

kauyunan uyun 同意、承諾、合 agreement, Ang kauyonan mao nga ang

意 harmony tagsa-tagsa ka membro

mobayad ug tag singkwenta

pesos.

kawad-on wala 不足、欠乏、必 lack, necessity Nag-away ang magtiayon

要 tungod sa kawad-on sa

kawalohan walu 八十 80 Sobra sa kawalohan ang mga

bisita nga motambong sa iyang

kasal.

kawanangan wanang 宇宙、大気圏外 outer space

kawang kawang 無駄な futile, void, vain, Kawang ang tanang

foil paningkamot sa imong mga

ginikanan kay wala ka

mohuman sa imong pag-

kawang kawang 無駄、無意味 futile, fail Dili ko kawangun ang imong

kinahanglan.

kawani kawani 社員 employee (white Ang mga kawani sa gobyerno

collar) nakadawat ug umento sa ilang

suholan.

kawas kawas 降りる、上陸する disembark

kawat kawat 盗む steal Ikaw ang nagkawat sa bag

nianang babaye?

kawatan kawat 泤棒 thief Nadakpan sa mga pulis ang

kawatan.

kawayan kawayan 竹 bamboo Bugnaw tan-awon ang

bongbong nga kawayan.

kawaykaway kaway ゆらゆらする swaying, waving mga dahon nga

nagkawaykaway sa huyuhoy

kawhaan duha 二十 twenty Kawhaan ka mga empleyado

ang gitagaan ug promosyon.

kawhat kawhat 差し出す、届く reach, range

kawil kawil 札、ラベル、ぶら tab, dangle

下げる

kawili wili 恋しく想う、ノスタ nostalgia, cherish

ルジー

kawilkawil kawil ぶらぶらさせる dangle

kawit kawit 手押し車、竹の handcart, water

水入れ container

kawot kalut 掻く、掘る scratch, dig

kawras kamras 掻く scratch

kawsa kawsa 動機、理由、非 motive, cause,

難 accuse

kay kay というのは because Naghilak si Joy kay nawala

iyang pitaka.

kay sa kay よりも than Mas dako ilang balay kay sa

amoa.

kaya kaya 耐える、許容範 bear, tolerate Dili nako kaya mawala ka.

囲

kayab kayab （旗などを）振る wave, raise

、揚げる

kayabkayab kayab パタパタはためく wave, flutter Nagkayab-kayab ang mga

banderita inig huyop sa hangin.

kay-ag kay-ag 散らかす disarrange, scatter

kayanangan yanang 湿地 morass, swamp Nagdula ang mga bata ug

gagmay nga barutung papel sa

kayanangan.

kayat kayat 性交 copulate, sexual Nagkayat ang anayon ug

intercourse butakal nga baboy.

s kayda caida ポーチ、ベラン porch, balcony Sa kayda namo dapiton ang

ダ mga bisita.

kaylap kaylap 広まる、燃広がる widespread, Ang kamatayon mikaylap sa

resound tanang mga tawo.

s kaymito caimito スターアップル star apple

kayo kalayu kalayoの略 fire

kayugot yugut 悲痚 grief, suffer Akong gikayugot ang imong

pagbiya kanako.

t kayumanggi 褐色の肌色 brown skin

s kerida querida 情婦、愛人 mistress, Ang kerida sa akong tiyo

e kerosin kerosene 灯油 kerosene, Ningsaka ang presyo sa

gasoline kerosin.

s keso queso チーズ cheese Palihug daghana ang karne ug

keso.

e keyk cake ケーキ cake Paborito nako ang keyk nga

tsokolate.

s ki que 何 what, whether Ki nagkahigugmaay sila ki

nagdinumtanay, ambot haiy

tinuod.

kiang kiang びっこ、びっこを limp Kiang ang iyang linakwan

ひく tungod sa polio.

kiat kiat 不躾な、軽薄、 imprudent, Ayaw ug kiat aron malikayan

生意気、おふざ impolite, flirt, ang aksidente.

け flippant, playful

kiaykiay kiaykiay 揺らし踊る。スイ dance swaying, Ganahan mokiay-kiay ang mga

ングダンスする。 swing back and bayot kon molakaw.

forth

kibad kibad 素早い、素早く fast, quick

逃げる

kibag kibag 気が利かない、 awkward, clumsy Kibag kaayo ko kon magsuot

的外れな、不器 ug taas ug tikod nga sapatos.

用な

kibakiba kiba 水こぼれ water spill Ang kibakiba nga tubig usik.



kibkib kibkib かじる（尐し） nibble, nip Iyang gikibkib ang unod sa lubi.

kibo kibu 肩をすくめる、ア shrug, motion, Wala siyay kibo sa

クションする、反 reaction pagkahagbong niya sa

忚 iksamen.

kibol kibut 尾なし、切り尾 tailless, bobtail Pinangga kaayo nako ang

akong iring nga kibol.

kibot kibut ぴくつく twitch, throb Kusog ang kibot sa akong

kasingkasing kon makakita sa

akong naibgan nga dalaga.

kida kida 差引く deduct, deduction

kidhat kidhat ウィンク wink Gikidhatan ko ni Santa Klaus.

kidlap kidlap 光束、輝く beam, sparkle Nikidlap ang suga gikan sa

sakyanan.

kig- kig 「相互にしあう」　 prefix 'each

意味の接頭辞 together'

kignat kignat ギクッとする、驚 start, shocked

kigol kigul く

ケツ、尾骶骨 coccyx, buttocks

kigsalo salu 参加する join, associate Ang mga magtutudlo nakigsalo

ug kaon sa mga bata.

kigtakos takus 競う compete

kigtigi tigi 競う、競争 contest, compete, Nakigtigi ang mga babaye

contend batok sa mga lalaki sa dula nga

basketbol.

s kiha queja 苦情、訴える complain, lawsuit Nikiha ang mayor batok sa usa

ka tigbalita sa telebisyon.

kihod kihud びっこ limping, wobbling Magkihod kon molakaw ang

akong tiyo nga paralisado.

kihol kihul 肩をすくめる等 response, shrug Wala siya mokihol sa

の反忚=kibu pangutana sa iyang mama.

kilab kilab 閃光、一瞬見せ flash Ang iyang hulagway mikilab sa

る akong panumduman.

kilabkilab kilab きらきらする twinkle

kilakig 睾丸 testicle Normal ra ang gidak-on sa

iyang testicle.

kilas kilas ウロチョロする move about, flirt

kilat kilat 稲光 lightning Kagabii kusog ang kilat.

s kilatis quilates カラット、完成度 carat

kilatnon kilat 流星の、一瞬の meteoric

kilaw kilaw 生で食べる eat in raw Ang uban nga mga tawo

ganahan mokilaw ug utanon.

kilay kilay 眉毛、まゆ eyebrow Nindot ug porma ang iyang

kilay.

kilid kilid 横 side Nagarasan ang tuo nga kilid sa

jeep.

kilidkilid kilid 周辺部 fringe

kiligkilig kilig 鳥肌、身震い gooseflesh,

shudder

kilikili 水車、風車、プ

ロペラ

kilikiti kilikiti 巻き上げる、こね twist, roll up,

る knead

kilikos likus 螺旋 spiral Dili sudlayan ni Lucy ang kilikos

niyang buhok.

kiling kiling 傾く tilt, lean

kilingkiling kiling ぐらぐらする wobble, waver Nagkilingkiling ang sakayan

tunga sa dagat.

kiliran kilid 面、側面 side ⇒kilid sa iyang kiliran; nianang

kilira

kilis kilis 米を研ぐ、洗う wash cereals

kilkig kilkig 痩せこける、身 become skinny, Ang iro nagkigkig sa iyang

体を震わせる rasp lawas.

kilohan kilu はかり weighing device Dili sakto ang iyang gigamit nga

kilohan.

kilokilo kilukilu 魚の一種 a kind of fish Nakakaon ka na ba ug kilo-kilo

nga isda?

kilumkilum kilumkilum 黄昏、曙 twilight kilumkilom na pag-abot namo

sa pantalan.

kimba kimba 崖 valley, ravine

kimbig kimbig 鳥肌、震え shudder,

gooseflesh

s kimiko quimico 化学者 chemist Gusto niyang mahimong usa ka

kemiko.

kimod kimud あごで指す point with chin

kimpang kimpang びっこを引く disable, hobble Kimpang ang linakwan sa

akong iro.

kimpit kimpit ピンセット tweezers Namalit ko ug bag-ong kimpit.

kina- kina 接辞 (prefix)

kinaadman kinaadman 知恵 wisdom, education Nag-ampo ko sa Ginuo nga

tagaan ug kinaadman.

kina---an kina 一番～な the most～ Kinagwapahan sa tanang

babaye sa kalibutan ang akong

mama.

kinabubut-on buut 進んで、喜んで willingly, own Amg paghatag nako ug

、自ら decision hinabang sa mga masakiton

akong kabubut-on.

kinabuhi buhi 人生 life Sa atong kinabuhi may nindot

nga oras nay bati nga oras.

kinadak-an daku 一番大きい biggest, huge Asa ang kinadak-an restaurant

dapil diri?

kinagamyan gamay 一番小さい smallest Asa nato makita ang

kinagamayan nga unggoy sa

kalibutan?

kinaham kinaham 好物 favorite dish/thing Ang akong kinaham nga kolor

mao berde.

kinahanglan hangul 必要とする need, have to Kinahanglan atong gigugmaon

ang atong mga kaaway.

kinahanglanon hangul 必要とする、必 necessary, Kinahanglanon kaayo nga

需品 requirement, kahibalo ta mogamit ug

necessity kompyuter.

kinaiya siya 性質、特性 character, attitude Ang tawo nga maayo ug kinaiya

daghan ug mga amigo.

kinaiyahan kinaiya 自然、天然 nature Atong alimahan ang atong

kinaiyahan.

kinaiyahon kinaiya 生まれつき、天 naturally

然の

kinalibang libang 糞便 feces Ang atong kinalibang hugaw ug

baho.

kinamaayohan ayu 最高な、一番良 best, highlight Ang kinamaayohan nga grupo

い ang nakadaog sa tigi.

kinamagulangan magulang 一番年上の oldest, eldest Ako ang kinamagulangan nga

anak sa among pamilya.

kinamanghuran manghud 一番若い⇒kam youngest Kinsa ang kinamanghuran?

anghuran

s kinambiyo cambio 交換品

kinampay kinampay 紫イモ purple yam

kinan-an kaun 食べ方、食器 way of eating,

tableware

kinapungkayan pungkay 絶頂、頂点 acme, pinnacle

kinapusoran pusud 要点、中心点 point, motive,

main topic

kinasal kasal 結婚した、新婚 married, newlywed Kinasal kami sa simbahan.

の

kinasang-an sanga 木の又、分岐（ fork

路）

kinasingkasing kasingkasing 心から cordial Kinasingkasing ko ikaw nga

imbitaron sa akong kasal.

kinataliwad-an taliwala 中心点 center point Nagkurog ko samtang

nagtindog sa kinataliwad-an sa

kinatas-an taas 天辺、一番高い highest, top Unsa ang kinatas-an nga bukid

点、トップ sa Pilipinas?

kinatawo tawu 本性、　性器 nature, genitalia Giputol iyang kinatawo ug

gilabay kuno.

kinatibug-an 身体 body

kinatibuk-an tibuuk 全世界、全体 universe, total, Himsog ang iyang kinatibuk-an

entirety nga lawas.

s kinatsila castilla スペイン語 Spanish language

kinatuktukan tuktuk 天頂 zenith Natabunan sa gabon ang

kinatuktukan sa bukid.

kinatulgan tulug 眠り sleep

kinatumyan tumuy 絶頂、頂点 climax, peak Naabot na sa kinatumyan ang

akong pagpasensya nimo.

kinatung-an tunga 真ん中 center

kinaugalingon ugaling personal,

kinauyokan uyuk 核心、中核 core Kinauyokang bahin sa

kalingawan

kinawat kawat 盗品 loot Gihipos niya sa usa ka langod

ang iyang kinawat.

kinawatkawat kawat 盗まれた stolen

kinawos kalus 水容器⇒kalus water container

kinayahon kinaiya 自然の natural, typical, in Usa siya ka kinaiyahon nga

born batan-on.

kingkoy 漫画的 cartoon

kinhas kinhas 食料集め、貝集 forage, shellfish

め gathering

kinhason kanhas 貝 shellfish

kini kini これ this Kining tawhana ang lider sa

grupo.

kinilaw kilaw 酢魚 a dish of raw fish Ganahan mokaon ug kinilaw

with vinegar nga isda ang akong papa.

kinilis kilis 米の研ぎ汁

kinitaan kita 所得、利益 earning Diyes porsiyento sa akong

kinitaan kada bulan akong

ideposito sa bangko.

kinsa kinsa 誰か who Kinsa ang imong mga

miyembro sa grupo?

s kinse quince 十五 15 Aduna akoy kinse ka paresan

nga sapatos.

kinta kinta たとえば、仮定 imagine, suppose

する

kintahay kinta たとえば、仮定 imagine, suppose, Kintahay makadaog ka sa

する example lotto,unsa man ang imong

unang buhaton?

kinugos kugus 名付け子 godchild Akong gipaeskwela ang akong

kinugos.

kinuha kuha 得たもの gotten Ang mga bahandi nga kinuha

niya sa dautan nga paagi dali ra

nawala.

kinulit kulit 彫刻 sculpture Daghan ang kinulit nga ngalan

sa punoan sa kahoy.

kinutaw kutaw かき混ぜる⇒kut mix, shake Ang yelo sa freezer pagahia ug

aw maayo para dugay mahilis inig

butang sa kinutaw nga juice.

kinutlo kutlu 引用 quotation Kasagaran sa iyang mga

sinulat kinutlo gikan sa bibliya.

kinutoban kutub 終点、限度 limit, terminal

kinuwanggol kuwanggol 愚行 folly, stupidity

s kinyentos quinientos 五百 five hundred Kinyentos pesos ang akong kita

kada adlaw.

kipat kipat まばたき blink

kipi kipi 腿をピッタリくっ enfold Mingkipi ko sa paglingkod aron

つける dili makit-an ang akong panty.

s kirida querida 情婦、愛人 paramour Gimahal nako pag-ayo ang

akong kerida.

kirig kirig 震える quiver Nagkirig-kirig ang tawo nga

gipatol.

kirigkirig kirig 震える quiver

kiriw kiriw くすねる、盗む filch, steal

kiros kirus 急ぐ、むずむず hurry, itch

する

s kisame quisame 天井 ceiling Palihog unaha ug limpyo ang

kisame.

kisaw kisaw 騒音、サラサラ、 noise, rustling, gikan sa way kisaw nga dagat

かき回す disturb

kisaykisay kisaykisay 手足をばたつか convulse, rouse, Nagkisaykisay ang bata sa

せる thrash about kuna.

kisdom kisdum 暗い表情 scowl, frown

kisi kisi ばたつく、のたう convulse, rouse

つ

kisikisi kisi 身体をばたつか thrash about Nikisi-kisi ang isda sulod sa

せる pukot.

kiskis kiskis 擦り取る、こそぎ scrape, rub Ayaw ikiskis ang imong tikod sa

落す semento nga salog.

kislap kislap きらめく、ひらめ spark, flash, Nikislap ang iyang mga mata

く beam, flash pagkakita sa regalo.

s kisohanan queso 乳製品 dairy Si Yolly namalit ug kisohanang

produkto.

kisum kisum 酸い acid, sour Ang suka kisum.

kita kita 利潤、稼ぐ earning Gamay ra ang iyang kita

karong adlawa.

kita kita 会う、見る meet, see Nakita nako ang igsoong babae

nimo kagabii.

kita kita 私達 we (including you) Dinhi sa kalibutan,kita tanan

managsuon.

kitakita kita 密会、たまに会う meet secretly,

meet occasionally

kit-an kita 見つける find out Nakit-an ba nimo ang lapis?

kit-i kita 見つける find out Asa nimo nakit-i ang kanang

lapis?

kiting kiting 踵 heel Akong nabati ang kasakit sa

akong kiting.

kitiwkitiw kitiw 左右に振る wag Nagkitiw-kitiw ang ikog sa iro

pagkakita sa iyang amo.

kitkit kitkit かじる nibble, gnaw

kiwag kiwag 怪奇な、無様な clumsy, Dihay kiwag nga huni sa

grotesque, langgam kagabii.

kiwaw kiwaw 不器用、ぎこち clumsy, awkward Kiwaw ang akong gibati

ない、落ち着か samtang nagsuot ug guot nga

ない sinina.

kiwilkiwil kiwilkiwil 尻尾を振る、揺 wag

らす

kiyos kiyus 縮む、しぼむ shrink

s klaro claro 明白な、はっきり clear, obvious Klaro kaayo ang akong panan-

した aw.

s klase clase クラス class, kind Daghan ang klase sa mga tawo

sa kalibutan.

s klase-klase clase 様〄の many kinds of Klase-klase ang mga mananap

nga nasulod sa zoo.

s klima clima 気候 climate Duha lang ka klase ang klima

dinhi, inig-init ug mas-init.

s klinika clinica クリニック、診療 clinic Nagkalain-lain ang mga klinika

所 sulod sa mall.

s kliyente cliente 顧実、常連 client

ko ku 私、私の I Adto na ko.

s kobra cobra 回収、受領 collect

kogita kugita たこ octopus

s kolehiyo colegio 大学 college Wala ako makahuman sa

akong kurso sa kolehiyo.

s koleksyon coleccion 収集（物） collection Daghan ko ug koleksyon sa

mga kristals.

s kolintas cuentas ネックレス necklace

s kolor color 色 color Unsay imong paborito nga

kolor?

kolukoy kulukuy 馬鹿 stupid, foolish

s kombenser convencer 説得する convince

s kombensido convencido 確信した convinced

s kombento convento 修道院 convent

s komedor comedor 食堂、ダイニング dining room

ルーム

s komedya comedia コメディ comedy, joke Wala ko malipay sa klase sa

imong komedya.

s komiti comite 委員会 committee

s komitiba comitiva 委員会 committee

←Sp.comitiva随

員

komo kay kumu kay だから since, seeing that

s kompara comparar 比べる compare Ayaw ko ug ikompara sa imong

mga uyab sa una.

kompay kumpay 干草、まぐさ hay

s komperensya conferencia 会議、協議 conference Adunay komperensya ang mga

kapitan sa munisipyo.



s kompesal confesar 懺悔する confess Akong gikompisal ang akong

mga sala sa pari.

s kompirmar confirmar 確認する confirm

s kompiyansa confianza 自信 confidence Aduna silay kompiyansa nga

makadaog sa kompetisyon.

s komplot complot 陰謀、たくらむ plot Nindot ang gihimo nilang

komplot para sa drama.

s kompra compra 買う、購買 buy Gusto ko nga mangompra ug

lab-as nga mga prutas ug

s komprehensibo comprehensivo 広範囲な comprehensive

s komprontase confrontase 対決 confront

s komunidad comunidad 共同体、社会 community Malinawon ug limpyo ang

among komunidad.

kon kun もし、又は if, or Kon imo ko nga

pakaslan,akong ihatag ang

s konbikto convicto 有罪判決 convict

kondat kundat ふざけ回る flirt, horseplay

kondili kundili さもなくば、以外 if not, otherwise, Wala akoy nahimo kundili

は except pagkatawa.

e kondisyon condition 状態 condition Maayo na ang kondisyon sa

among mga makinarya karon.

s koneho conejo うさぎ rabbit *

s kongresista congresista 下院議員 congressman

konimo ku nimu あなたに for you

s konsehal concejal 町会議員 councilor

s konsehero consejero 審議委員 councilor

s konseho consejo 審議会、忠告 council, advice

s konsensiya conciencia 良心 conscience Walay konsensya ang mga

tawo nga nibuhat niining mga

linuog nga krimen.

s konstitusyon constitucion 憲法 constitution Atong irespeto ang

konstitusyon sa atong nasod.

s konsulta consulta 相談 consult

s konsumo consumo 消費、消耗品 consumable

s kontinto contento 満足する、満足 satisfied Kontento ka ba sa imong

nadawat nga sweldo?

s kontra contra 反勢力 contra, contrary, Gabahad ang akong kontra nga

enemy, versus patyon ko niya.

s kontrabando contrabando 密輸、密売 contraband

kontrabida 悪役 villain

e kontrobersiyal controversial 論争好きの controversial

s kopa copa 脚付きコップ wineglass, cup Imna ang bino nga anaa sa

kopa.

s kopita copita 小コップ small cup

s kopras copra コプラ、乾燥椰 copra Pwede ta makakuha ug lana sa

子の实 lubi gikan sa kopras.

s kopya copia コピー copy Palihug tagai ko ug kopya sa

sertipiko sa imong pagkatawo.

s koral corral 囲う fence Naghimo mi ug koral palibot sa

balay.

s koral corral 家畜小屋 pen, shed, hut

s korehir corregir 正す correct

s koreyo correo 郵便 post, mail Nadawat na ba nimo ang

imong koreyo?

e korniha corny センチな corny, sentimental Pwerteng korniha sa iyang

komedya.

s koronel coronel 大佐 colonel

s korte corte 法廷、宮廷 court Ang korte maoy mohatag sa

pinal nga desisyon.

s korte corte 切る cut

s koruna corona 王冠、冠する crown

s kosetsa cosecha 収穫 harvest Abunda ang ilang kosetsa

karong tuiga.

s kosina cosina 台所 kitchen Ang kusina ang pinakalimpyo

nga parte sa balay.

s kosinero cocinero 料理人 cook Tambok kaayo ang among bag-

ong kusinero.

s kosmetik cosmeticos 化粧品 cosmetics Ganahan kaayo mamalit ug

kosmetik ang mga batan-ong

babaye.

e koton cotton 綿 cotton

s kotse coche 車 cab, car Nakadaog ko ug bag-ong

s kotselyo cuchillo ナイフ knife Hait kaayo ang kutsilyo sa

mangingihaw.

s krimen crimen 悪事、犯罪 crime Diin na hitabo ang krimen?

s kriminal criminal 犯罪人、犯罪の criminal Nadakpan na ba ang kriminal?

s Kristahanon Cristo キリスト教徒 Christian Nindot puy-an ang Kristohanon

nga komunidad.

s kristal cristal 水晶、ガラス crystal, glass

s Kristo Cristo キリスト Christ Si Jesus Kristo ang atong

manunubos.

s Kristyanos Cristiano キリスト教徒 Christian Gamay ra ang mga Kristiyanos

sa Tungatungang Sidlakan.

s Krudo crudo 原油、石油 crude oil, oil

s krusada cruzada 十字軍、反対運 crusade Niapil sa Krusada batok sa

動 aborsyon ang mga madre.

kuan kuan つまり、いわゆる what you call it,

、え～と well

kuaw kuaw スカスカの not tightly packed

kuba kuba ドッキリする、ドキ pound, be

ドキする frightend

kubad kubad 落ち着きのない careless,

子供、放蕩物、 profligate

慌て者

kubakuba kuba ドキドキする pound

kubal kubal たこ（皮膚硬結） callus Ang akong mga kamot puno sa

kubal.

kubit kubit 食いつく、かぶり bite Nakakubit siya ug dakong

つく steak.

kubkub kubkub 掘る dig Gikubkub sa mag tawo ang

yuta para himoon ug kasilyas.

kublan kubul 不死身の invulnerable

kubol kubul 硬化する、無感 indurate, harden,

覚 insensitive

kubos kubus 安い cheap kubos og bili

kubot kubut 持つ hold

kubus kubus 減らす abate, decrease Adunay pagkubos sa bili sa

dolyar karon.

kubutan kubutan イカ、大きいコウ cuttlefish Wala pa ko makakita ug

イカ kubutan.

kugang kugang かさぶた scab Dako ang kugang sa iyang

samad.

kugang kugang 興奮する、衝撃 be excited, jolt Nakugang ang mga fans pag-

abot sa mga mang-aawit.

kugi kugi 勤勉、勤しむ industrious,

kugihan kugi 勤勉な industrious, Ang mga opisyales sa among

diligent barangay kugehan.

kugmo kugmu 鼻くそ booger

kugom kugum 爪で掴む clutch with claws

kugos kugus 胸に抱く carry on her nagkugos sa naghilak

kuha kuha 得る、取る take, get Palihug kuhaa ang pitaka sa

sulod sa akong bag.

kuhaan kuha 引く、引き算する subtract, reduce Gikuhaan sa akong mama ang

akong balon sa eskwelahan.

kuhaon kuha 取る、除く remove Imo na bang kuhaon ang

hugaw sa imong sapatos.

kuhit kuhit つつく(指で） poke

kukabildo kukabildo 会話 conversation

kukaikog ikug 作法、礼儀 etiquette,

politeness

kukaluoy luuy 良心 conscience, sense

kuko kuku 爪 nail, claw Tag-as ug hait ang mag kuko

sa agila.

kulang kulang 不足、たりない short, lack, Nagkulang ang pagkaon sa

deficient party.

kulangan kulang 不足 short Kulangan ang imong gihatag

nag sukli.

kulata kulata 殴る､いじめる beat, strike Gikulata ko sa akong papa.

kulba kulba びくびくする alarm, panic,

frightened

kulbahinam kulba hinam わくわくする、ぞ thrilling, Makita namo ang kulbahinam

くぞくした sensational nga parte sa salida.

s kuldas cuerda 弦（楽器の） string (musical

instrument)

kulhanon kulu 不慣れに、恐る nervously,

恐る awkwardly

kuli kuli 困難 difficult, reluctant,

rare, seldom

kuli kuli もうろくした senile

kuligaw bother

kulima kulima 顔をしかめる grimace

kulipas kulipas 否認する deny Iyang gikulipas nga siya

nangawat.

kulismaot kulismaut 顔をしかめる、仏 grimace, sullen Ang bata ningkulismaot kay

頂面 face wala paliti ug dulaan sa mama.

kulit kulit 彫る engrave, carve Gikulit ang akong ngalan sa

singsing.

kulitis kulitis ホウレンソウ spinach Gusto ka motanom ug kulitis?

kulitol kulitul 痔 hemorrhoids

kulkog kulkug 千枚通し、錐 awl

kulo kulu 不慣れ、不器用 shrink, nervous,

、縮む awkward

kulob kulub 転覆する、ひっく capsize, prone Nikulob ang sakayan tungod sa

り返る、うつぶせ dagkong balod.

s kulokabildo cabildo 会話、対話集会 conversation,

dialogue

kulon kulun 壷 pot, pottery

kulong kulung 巻き毛、カール curl Nindot tan-awon ang mga

する batang babaye nga kulong ug

buhok.

kulot kulut もつれる、よじれ kink, curl

る

s kulto culto 礼拝、カルト cult Nagkolto sila sa balay.



s kultura cultura 文化、教養 culture Lain-lain ug kultura ang mga

tawo.

s kulukabildo cabildo 会話 conversation

kuluton kulutun もつれた、捩れ kinky Ang buhok sa mga Negritos

た kuluton.

kuma kuma 爪、指でしっかり claw, hold tight

掴む with finger/nail

kumagko kumagku 親指 thumb finger Ang akong kumagko gamit sa

pagkuskos ug gitara.

s kumbati combate 戦い combat Nangandam sila para sa

kumbira sa ilang kasal.

s kumbento comvent 修道院 convent

kumbira kumbira 宴会、パーティ banquet, dinner

party, feast

kumbitay kulumbitay ぶら下がる hang down

s kumboya convoy 護送、事業協調 convoy,

cooperation

kumi kumi コバンザメ remora

s kumidor comedor 食堂、ダイニング dining room

ルーム

kumingking kumingking 小指 little finger Sakto sa akong kumingking

ang imong hinatag nga

kumkum kumkum ぎゅっと握る、握 clench, palm, Akong gikumkum sa akong

り隠す、一握り handful kamot ang balas.

kumo kumu こぶし fist Pagdala ug bato sama kadako

sa imo kumo.

kum-os kum-us しわくちゃにする crumple, rumple, Nakum-ot ang imong papel nga

crush tubaganan.

s kumosta como esta いかがですか。 how are you? Kumosta ang imong mga

ginikanan?

kumot kumut つぶす、握りつ crush, mash, Gikumot niya ang akong kamot

ぶす squeeze isip senyas sa iyang pag-uyon.

s kumpadre compadre 教父 godfather

s kumpaniya compania 会社 company Unsay ngalan sa inyong

kumpaniya?

s kumpare compadre 仲間 comrade

kumpay kumpay 干草、まぐさ hay Nanguha ko ug kumpay para

sa among kabayo.

kumpayot kumpayut しがみつく embrace, cling to Nikumpayot pag-ayo ang bata

sa bukton sa iyang inahan.

s kumpisal confesar 懺悔する confess

kumpit kumpit あご、道具のあ jaw Natumba si Solis dihang naigo

ご siya sa kumpit.

kumpit kumpit 高速艇

s kumpiyansa confianza 自信 confidence Dako ang akong kumpiyansa

nga makadaog ka.

s kumpleto completo 完全な complete Kumpleto na ang akong gamit

sa eskwelahan.

kun kun または、もし or, if, when Kun gusto ka mokaon,ingna

lang ko.

s kuna cuna 赤ん坊用ベッド crib Ibutang ang bata sa iyang

kundatan kundat 軽薄な wanton, flippant Ang babayeng kundatan walay

ulaw.

s kundi conde 伯爵 count, (duke)

kundili kundili さもなくば、以外 if not, otherwise, Walay lain kundili siya

は except makasulud.

s kundisa condesa 伯爵夫人 countess

kung kung もし、～した時 = if, when

kon

kunhod kunhud 和らぐ abate, subside Nikunhod na ang tubig sa

kunhuran kunhuran 減らす、下げる reduce, decrease Maayo tingali nga kunhuran na

ang presyo sa mga palitonon.

kunis kunis 裂く rive

kuniskunis kunis 引き裂く（ビリビリ tear, rive, break Gikunis-kunis sa leyon ang

に）、粉〄にする giitsa nga karne.

kuno kunu だって! It's said. Ingon sila nga dato kuno mo

だそうだ。 kaayo.

kunot kunut しわをよせる、し wrinkle, ruffle

わくちゃ

kunsabo kunsabu たくらむ、共犯者 accomplice, plot Pwede ka mapreso kay

、陰謀 kunsabo man ka sa krimen.

kunsad kunsad 降臨、下る、降り descend

る

s kunsulta consulta 相談する consult Labing maayo kon mokunsulta

ka sa doktor.

kunuhay kunu 法螺、想定、多 brag, boast, Dako kunohay sila ug

分、真似る suppose, pretend hacienda.

kuot kuut 抜き取る pick, pickpocket Sila nikuot sa ilang bulsa.

s kupa copa グラス wineglass

kupay kupay 指遊び finger play

kupkop kupkup 髪を撫で付ける stick close

、ピタッと寄り添う

kupog kupug 跳びかかる pounce Nakita ko si Bruno dihang

nikupog kini kang Bartolo.

kupot kuput つかむ hold Hugot ang pagkupot sa bata sa

akong kamot.

kuptan kuput つかまれる keep, hold, retain Ampingi ang mga alahas nga

imong gikuptan.

kupus kupus 縮める shrink Nikupos na ang iyang hubag

tungod sa tambal nga iyang

giinom.

s kura cura 補助司祭、司祭 curate, priest

kurakot 賄賂、袖の下 corruption, Atong batukan ang

plunder pagpangurakot sa gobyerno.

s kural coral サンゴ、サンゴ礁 coral

s kurandero curandero まじない師、偽 witch doctor, Si Lolo Tasyo usa ka kurandero

医者 quack sa among baryo sa una.

s kurason corazon 心臓、愛 heart, love

kurat kurat 驚く astonished Nakurat ko sa

kuray kuray quiver, tremble,

shiver

kuraykuray kuray 震える、振動す quiver, tremble, Ang tigulang nga babaye

る shiver nagkuraykuray sa kabugnaw sa

kagabhion.

s kurba curva 曲線、カーブし curve Ang kurba sa iyang lawas sama

た,曲がる sa botelya sa coca cola.

s kurbata corbata ネクタイ necktie Mas maayo kon magsul-ob ka

ug kurbata kay pormal ang

okasyon nga imong

kuri kuri ひっきりなしにす frequently, always

る

kurikuri kurikuri 雑用 chore Makatabang na ang mga bata

sa kuri-kurion sa panimalay.

kuripot kuriput しみったれ、けち miserly, niggard Lisod pangayoan ug bisan unsa

ang kuripot.

kurit kurit つねる、つまむ pinch Gikurit niya ang akong sampot.

s kuro coro 聖歌隊 choir

kurog kurug 震える shiver Nagkurog siya tungod sa

kataas sa hilanat.

s kurom quorum 定足数 quorum

s kuros cruz 十字、交差する cross

e kurpyo curfew 外出禁止令 curfew Unsang orasa ang kurpyo sa

inyo inig ka gabii?

s kurso curso コース、学科、課 course Unsa nga kurso ang imong

程 gikuha karon?

s kursonada corzonada 根性、熱情 desired, guts

s kurtina cortina カーテン curtain Nangilis mi ug kurtina sa balay

para sa piyesta.

s kuryente corriente 電流 electric current Ang kuryente gikinahanglan

para makapaandar sa mga

makinarya.

s kuryosidad curiosidad 好奇心 curiosity

s kuryoso curioso 好奇心の強い curious

kusgan kusug 強い strong, sturdy Kusgan ang batang kusog

mokaon ug utanon.

kusganon kusug 丈夫な tough, sturdy Gikinahanglan ang kusganon

nga lalaki para malihok kining

trabahoa.

kusi kusi つねる、つまむ pinch Sakit kaayo ka mangusi sa

nawong.

s kusina cocina 台所 kitchen Mag-estorya ta sa kusina

samtang magluto ko.

s kusinera cocinera 料理女、クック kitchen maid Kinahanglan magsuot ang

kusinera ug tabon sa iyang

buhok.

kuskus kuskus こする、おろす rub, whet, grind Ayoha ug kuskus ang mga

kalaha ug kaldero.

kusmo kusmu 鼻を鳴らす snort

kusmod kusmud しかめっ面 scowl Nagkusmod siya nga

nanglimpyo sa kasilyas.

kusnit kusnit 摘み取る、つね pinch, tweak

る、つまむ

kusnot kusnut しわにする crumple Nagkusnot ang akong mga

importanteng papeles.

kusog kusug 激しい、酷く violent, vehement Kusog kaayo ang bagyo nga

niabot sa among lugar.

kusokuso kusukusu ゴシゴシ洗う scrub, wash

kut kut 噛む、ちょっと噛 nibble, gnaw

む

kutas kutas 疲れた、息切れ tired, exhausted , Kutas kaayo ang pagsaka sa

た、弱った、空腹 weaken, hungry taas nga bukid.

kutasan kutas 息切れる、空腹 get out of breath, Gikutasan ka ba sa imong

exhaust pagdagan?

kutat kutat 和らぐ、衰退 abate, ebb

kutaw kutaw かき混ぜる mix, stir Kutawa us maayo ang imong

kape.

kutay kutay 接続、線 connect, line Nagkutay kog pisi para

hayhayan.

kuti kuti こま top, toy spins

kuti kuti 入り組んだ intricate "Ug karon mga higala,sa walay

kuti,ihatag ko kaninyo si

Gino,ang payaso".

kutihan kuti 念入りな、詳細 meticulous, fussy Ang akong higala kutihan

な kaayo sa iyang mga butang.

kutikuti kuti 大騒ぎする、詳 fussy, go into Nadungog nimo ang kutikuti

細を話す details bahin sa atong silingan nga

nangabit?

kuting kuting ナンキンムシ bedbug Mas maayo kon sunugon na

lang nimo ang imong katre kay

daghan kaayong kuting.

s kutis cutis 皮膚 cutis Ang kutis sa usa ka batang

masuso sensitibo ug delikado.

kutkut kut 噛む、かじる nibble, gnaw Gikutkut sa ilaga ang akong

bag-ong habol.

kutlo kutlu 引用する、摘む cite, quote, pluck Sa pagkutlo ning balita

kapulisan padayon pang

milutos sa mga miiskapo nga

kuto kutu のみ、しらみ lice, flea, louse Naa kay kuto sa imong ulo?

kuto kutu 制限、限定する restriction

kutob kutub 今まで、～まで until, as far as Karon na kutob ang akong

trabaho. ;Kutob sa akong

mahimo,

kutokuto kutukutu みぞおち belly, solar plexus

s kutsara cuchara スプーン spoon Tudloi ang imong anak

paggamit sa kutsara mentras

s kutsilyo cuchillo ナイフ knife Ayaw dulai ang kutsilyo kay

peligro kaayo.

e kutson cushion クッション cushion, mattress Wala maanad si Dino nga

matulog sa kutson.

s kuwadra cuadra 家畜小屋 crib, stall Walay kuyaw ang mga kabayo

sa kwadra.

s kuwadrado cuadrado 正方形 square Porma ug kwadrado ang imong

nawong.

s kuwadro cuadro 壁掛け、額縁 tapestry, picture Naguba ang kuwadro sa imong

frame larawan.

kuwaknit kulaknit こうもり bat Daghang kuwaknit sa mga

langob.

kuwang kulang 不完全な incomplete Kuwang ang imong gihatag

nako nga sukli.

kuwanggol kwanggul 愚か者、非常識 lout, stupid Kuwanggol ka nga mituo

kaniya.

kuwanggol kwanggul 馬鹿、低脳 imbecile

kuwap kulap 薄暗い dim

s kuwarenta cuarenta 四十 forty Kuwarenta mil pesos ang

nawala sa iyang pitaka.

s kuwarenta cuarenta 四十 forty

kuwarta kwarta 金 money 1

kuwarta kwarta お金を得る get money

kuwarta kwarta 金 money Pila ang imong kuwarta nga

anaa sa bangko?

kuwartahan kwarta 金持ちの rich Kadaghanan sa mga tawo

gusto nga makuwartahan.

s kuwarto cuarto 部屋 room Dali sulod sa akong kuwarto

kay naa koy ipakita nimo.

s kuwatro cuatro 四 four

s kuwatro cuatro 四 four Aduna koy upat ka igsoong

babaye.

s kuwelyo cuello えり collar Adunay mantsa ang imong

kuwelyo.

s kuwentas cuentas ネックレス necklace Nasunod nako gikan sa akong

lola ang usa ka karaang

kuwentas nga bulawan.

s kuwento cuento 話、小話 story, tale

s kuwerpo cuerpo 身体、一隊、部 body, corps

隊

s kuwitis cohete 打上花火、ロケ rocket, firework Nindot kaayo ang mga kuwitis

ット pagka Bag-ong Tuig.

t kuya 叔父、兄貴 uncle, eldest Si kuya tua na America

brother nagtrabaho.

kuyabog kuyabug 初心者 neophyte Ang mga estudyante sa unang

grado mao ang mga kuyabog

sa eskwelahan.

kuyamang kuyamang 這い登る、広が scramble, spread

kuyamas kuyamas る

動物の爪、カニ finger, claws Ang mga kuyamas sa Lawin

の鋏 kay pwerteng haita.

kuyamoy kulamuy 動物の指 finger, claws Pagkagagmay sa mga

kuyamoy sa bata.

kuyanap kuyanap 広がる spread

kuyap kuyap 気を失う、失神 faint, swoon Nakuyapan ang pobreng bata

tungod sa kagutom.

kuyaw kuyaw 危険 danger Ayaw kamo pag-adto kay

kuyaw.

kuyawan kuyaw 不安な nervous Nakuyawan gyud ko pagsulod

sa sementeryo kagabii.

kuydawo kuydawu 用心、気をつけ beware, mind,

ろ watch out

kuykoy kuykuy 手で掘る dig by hand

kuymi kuymi 審判、レフリー referee Atong irespeto ang desisyon sa

kuymi.

kuyog kuyug 同伴する go with Ikuyog nako akong anak.

kuyog kuyug 一緒になる、混 join, mingle Kuyog mo sa parid?

ざる

kuyogkuyog kuyug 仲間 gang, regular

companion

kuyos kuyus 縮む、しぼむ shrink, shrivel

kw… kuw…

laag laag 歩き回る roam

laagan laag 放浪好きの、油 walking Ang laagan dili magpuyo ug

売りの、遊び好 enthusiast, usa ka lugar.

laaglaag laag き

ぶらぶら歩く rambling Nasuko si Mama kay naglaag-

laag mi bisan kon gabii na.



laang laang わな、引っ掛け trap, trick Pakaluoy! Nahulog sa laang

る ang usa.

laas laas 剥き出しの bold, bare Wala ka maulaw nga maglaas

ka atubangan sa daghang

laaw laaw 野生動物、野生 wild animal, feral Mahadlok ko sa mga laaw.

の

laay laay 退屈な、寂れた isolated, Laay ning walay buhaton.

、飽きた abandoned,

boring, tiresome

s laba lavar 服を洗う、洗濯 wash clothe Milaba ko para sa pamilya

する nako.

s lababo lavabo 洗面台、流し lavatory, Daghan ug hugasanan sa

washroom, sink lababo.

labad labad 頭痚がする headache labad sa ulo

s labada lavada 洗濯物 laundry Maayo siyang molimpyo sa

mga labada.

s labado lavado 洗濯 laundry

s labaha navaja かみそり、髭剃り razor Paliti ko ug labaha kay

kinahanglan na nakong

mamarbas.

s labakara lavar cara 手ぬぐい、顔ふ towel (small), Butangi ug labakara ang

きタオル wash cloth bukobuko sa bata.

laban laban 守る、防御する、 defend, protect

味方する

labanan laban ひいきする side with someone

s labandero lavandero 洗濯屋 laundry, launderer

labang labang 合格する、渡る pass an exam, Guniti ang bata inig labang niya

cross, across sa dalan.

s labanos rabanos 大根 radish Sama kaputi sa labanos ang

iyang panit.

labas lab-as 魚を売る、行商 vend Naglabas lang ang iyang anak

una kay wa pa makasulod ug

trabaho.

lab-as lab-as 新鮮な fresh Dili ko makaila kung unsay lab-

as nga isda o dili na.

lab-asera lab-as 魚売り(女） fish seller

lab-asero lab-as 魚売り（男） fish seller (man) Dili nako ikaulaw nga lab-asero

ug lab-asera ang akong mga

ginikanan.

labat labat 塀 fence Gitabangan ni kuya si papa sa

pag-ayo sa labat sa among

balay.

labaw labaw 社長 executive, boss Kinahanglan nga imong sundon

ang imong labaw.

labaw labaw よりたくさん、突 more than, above, Ang ginansya namo sa among

き出る、高める outdo, surpass bag-ong business, labaw pa sa

among puhunan.

labay labay 通りすぎる pass by, pass Nganong wala man ko nimo

through tawga dihang nilabay ka sa

among balay?

labay labay 投げ捨てる、投 throw away Naglabay ko ug basura.

げ入れる

labhag labhag 赤面、みみずば blush, welt

れ

labhanan laba 洗濯場 laundry Dad-a dinhi ang tanan nimong

labhanan.

labho labhu お湯を注ぐ pour hot water

labhonon laba 洗濯物（よごれも washing Duna tay daghang labhonon

の） kada adlaw kay naay daghang

bata.

labi labi most, very

labi na labi 特に especially Para sa tanan kining kantaha

labina sa mga nahigugma.

labihan labi 非常に⇒hilabih very, extremely Siya labihan ka siloso sa iyang

an asawa.

labina labi na 特に especially, mostly

labing labi もっとも most labing dako; labing dyutay;

labing gamay; labing menos;

labing tigulang

labni labni ひったくる jerk, snatch Nakalitan ko sa dihang gilabni

akong bag.

labnot labnut ぐいっと引く、引 jerk, pull out Gipanglabnot sa mga bata ang

張り出す tag-as nga balili sa ilang

tanaman.

labo labu 沈む sink, jettison

labo labu 生干し、乾燥肌 dry skin Mas lami kan-on ang labo nga

kamote.

labo labu 繁茂 grow thick and

lab-o labhu お湯を注ぐ pour hot water

labod labud ミミズ腫れ、鞭痕 welt, get a welt Daghan ug labod ang tibuok

nimong kalawasan.

labog labug 投げ捨てる、ほ throw away Gilabog si Daniel ngadto sa

おりだす langub sa mga leyon dihang

midumili siya pagbiya sa iyang

pagtoo sa Ginoo.

labok labuk 湧き上がる、襲 attack like

い掛かる cockfight

lab-ok lab-uk つばを飲む swallow his saliva

labon labun 实際は actually

labong labu 繁茂、威張った verdant, luxuriant

labot labut 関係 concern, include alang sa may labot; labot pa



s labrador labrador 農夫、百姓 farmer, plowman Pila na ang sweldo sa

ordinaryong labrador karon?

labtik labtik はたく、軽打する flick Pagbantay sa labtik nianang

lastiko.

labtingaw labtingaw 生干しの魚 half dried fish Sa unang panahon,labtingaw

ang among sud-an sa

buntag,udto ug gabii.

labud labud ミミズ腫れ、鞭痕 welt, get a welt

labut labut 関係 include, concern

labutlabut labut おせっかい meddle Ayaw paglabutlabut sa among

relasyon aron walay away.

labwan labaw 超える surpass Labwan nako ang imong score.

labyog labyug 振り投げる sway Ayaw ilabyog ug taas kay tingali

ug mahulog ka.

lad-ang lad-ang やや塩気のある insipid Lad-ang ang tubig sa inyong

水、味気のない lugar.

、あしらう

ladlad ladlad 曝す、展示、開 display Ayaw iladlad kanang imong

示する mga alahas sa imong lawas.

lad-ok lad-uk 飲み込む、飲み gulp Milad-ok lang kug kape.

下す

lag =lang, ra =lang, ra lapas lag diyutay sa alas 5 ang

takna ~

laga laga わかす（湯を） boil Ilaga kining dahon sa oregano

para sa imong ubo.

lagaak lagaak きしむ creak

lagari lagari 鋸 saw Nagkinahanglan ko ug lagari

para iputol sa mga kahoy.

lagas lagas 熟れた、老人 aged, mature, old Molagas ang tawo paglabay sa

panahon.

lagasak lagasak パラパラ降る（雤 patter Ang ulan naglagasak sa atop

など）、パチャン sa balay hinungdan sa kasaba

とする sa palibot.

lagaw lagaw 金魚、熱帯魚の gold fish

一種

lagay lagay 陰嚢 scrotum, genital Nagpakonsulta siya sa doktor

tungod sa pagdako sa iyang

lagay.

lagay lagay わいろ bribe

lagaylay 不治の病

lagbas lagbas 刺し通す、貫通 pierce Nilagbas ang kutsilyo sa iyang

する kasingkasing hinungdan sa

iyang kamatayon.

lagda lagda 規制する、規則 regulate, make Ang balaod gilagda aron

を定める rule malikayan ang kagubot.

lagdas lagdas 不注意 careless

lagi lagi だってば、絶対 really, indeed, Moadto lagi ko sa inyong balay

に、本当に surely kon kinahanglanon ko nimo.

lag-it lag-it ごつごつした（石 rough, rugged Lag-it na ang iyang nawong

の）、尖った、 rocks, sharp tungod sa daghang bugas.

lagiw lagiw 逃げる flee, run away, Nilagiw ang iyang anak uban sa

abscond uyab niini.

laglag laglag 破壊する demolish Gilaglag ang daan nga edipisyo

kay delikado na kini sa mga

tawo.

lagmit lagmit 多分 likely, mostly Lagmit ikaw ang mosunod nga

mayor sa inyong lungsod.

lagnaw lagnaw 冷たい cold Ayaw paimna ang bata sa

lagnaw nga tubig.

lagnot labnut pull abruptly Aray! Ayaw lagnota akong

buhok.

lago lagu 汚い、汚れた dirty, filthy Kalago pod anang imong gisul-

ob.

lagom lahum 灰色 black and blue, Lagum na ang iyang ngabil kay

grey nagdugay ug humol sa dagat.

lagong lagung 銀蝿、大きなハ fly

エ

lagos lagus 歯茎、ガム gum Nihubag ang akong lagos ug

sakit kaayo kini.

lagot lagut 怒る、歯軋りする angry, get angry Naglagot ko sa among mga

silingan.

lagoy laguy 逃げる、だらだら flee, run away Nilagoy ang tibuok pamilya

やる tungod sa labihang kaulaw.

lagpot lagput 突き飛ばす、蹴 expel, fly-off

飛ばす、飛ばす

lagsik lagsik 活発な、飛び散 active, lively

る

lagubo lagubu ドスン、ドサッ、う thud, dull and Pagkadako sa lagubo dihang

つろな音 hollow sound nahulog siya gikan sa kahoy.

lagum lagum 青あざ、黒い black and blue

lagumon lagum 青あざ色の black and blue

s laguna laguna 潟 lagoon

lagus lagus 歯茎 gum

lagutmon lagutmun さや豆 legume Daghan ug lagutmon sa among

baul.

s lagwerta la huerta 庭、敶地 yard Nalingaw ko nga nagtan-aw sa

mga bata nga nagdula sa

lagwerta.

lagwis lagwis ほっそりした thin, slim, slender Magkinahanglan ta ug lagwis

nga kawayan para sa sayaw

nga tinikling.

lagyo layu 遠い⇒layo far Lagyo kaayo ang among mga

lugar nga gipuy-an.

lagyo lagyu 出奔する elope, abscond,

run away

lahap lahap 貪欲 gluttonous

lahi lahi 異なる different Lahi ang nawong kaysa uban

nimong mga igsoon.

lahid lahid 塗る、なする、巻 smear, involve

き添えにする someone

lahing lahing 熟れた椰子の实 ripe coconut, aged Ang mga bata nigamit ug lahing

、年老いた para abayan sa dagat.

lahog lahug かき混ぜる mix

lahos lahus 直行する、やり go straight, Nilahos mi sa iyang balay.

抜く、真直ぐ繋 proceed

lahos lahus がる

やりぬく、進む go through,

proceed

lahoy lahuy 直接入る、入易 enter directly, Milahoy ang bola sa ring.

い easy to enter

lahugay lahug 混ぜる mix, jumble Ilahutay ang mga hiniwang

prutas para sa fruit salad.

lahuglahug lahug うろつく roam around

lahuslahos lahus しやすい、通りや easy to proceed

すい

lahutay lahutay スタミナ、持久力 stamina, endure Ang pag-ehersisyo sa kanunay

、続けられる ug pagkaon sa insakto

makapalig-on sa imong

lain lain 違う、別の another, different, Tagai kog lain nga rason, kung

else ngano wala ka motuman sa

imong saad.

lain lain 異なる、離れる、 differ, separate, Naglain mi ug balay.

他の other

lain-lain lain 別〄の、種〄の various, different Naay mga tawo gikan sa

lainlain nga lugar.

laka 地すべり rift

lak-ab lab-ak とばす、行き過 skip, excessive Ang tingog nimo ug hilak niya

ぎる nalak-ab sa mikropono.

lakad lakad 飛び越す step over Pagbaton ug pamatasan,ayaw

ko ug lakadi.

lakag lakag 追いかける chase, run after Gilakag sa among iro ang mga

bata.

lakang lakang 歩み step, pace Dakodakoa ang imong lakang

sa paglakaw.

lakat lakat 歩く walk 1

lakatan lakat 放浪者、旅行好 wanderer

き

lakatan a kind of banana Mahal ang lakatan kon paliton

sa merkado.

lakaw lakaw 離れる、出発す leave, start, walk, Nilakaw siya wala mananghid.

る、歩く depart

lakawlakaw lakaw 歩きまわる、さま walk around, Si Marilyn toa sa daplin sa

よう、ぶらつく wander, stroll, dagat, sa may baybayon,

roam naglakawlakaw.

lakbay lakbay 徒歩、徒歩旅行 walk, travel by foot

lakbit lakbit 簡潔な laconic, terse Tagaan ka nako ug lakbit nga

saysay sa estoryang

"Cinderella".

lakdop lakdup 入ってくる envisage, imagine Paglakdop sa akong hunahuna

ang kahadlok

laki laki 能力 ability

laki laki 男、雄 man, male laking manok

lakihon laki 男らしい manly

lakin-on laki 男っぽい（女が） boyish, virile Lakin-on ka tan-awon tungod

sa imong mubo nga buhok.

lakip lakip 含む、～を含ん include, attach lakip sa mga sensilyo

で

s laksante laxante 下剤、通じ薬 laxative Magkinahanglan ka ug laksante

aron dali ra mogawas ang

imong hugaw sa lawas.

laksi laksi 裂く、別ける、引 tear, separate, pull Naglaksi ang laso sa akong

き離す away, rip sapatos.

laksot laksut 醜い ugly Siya laksot pero buotan.

laktaw laktaw 省略する omit Nganong imong gilaktawan ang

apelyido sa imong bana?

laktod laktud 簡潔な、簡明 brief, laconic Nanglaktod mi padulong sa

inyong balay kay init kaayo.

lakwanan lakaw 廊下、通路 corridor, lobby, Ayaw pag-estambay sa

aisle lakwanan.

s lakwatsa la cuacha? 冒険、ぶらつく escapade, Adto ta sa Talisay

roaming about maglakwatsa.

lala lala 每液（蛇、蜂など venom, web Ang lala sa halas nakaabot sa

）、織ったもの、く iyang dugo.

もの巣

e lalab love 愛人 lover

lalaki laki 男、尐年 man, boy Ang mga lalaki ang mangibot

sa mga gunahon sa tanaman.

lalang lalang 創造する create Gilalang sa Ginoo ang tawo

susama sa iyang kaugalingong

hitsura ug pagkapareha.

lalawigan lawig 州 province Ang gobernador ang tigdumala

sa lalawigan.

lalik lalik 描く paint, draw

lalim lalim ファゾム fathom

lalim lalim 気持良い、おい pleasurable,

しい delicious

lalin lalin 引っ越す、移す emigrate, move

lalis lalis けんか、反目 quarrel, feud, Naglalis ang mga kongresista

rebuttal mahitungod sa gipasa nga

balaodnon.

lalog lalug 沈殿物 sediment, feed, Gikuhaan na ba nimo ug lalog

dregs ang tuba?

lalok 刻む lalik? engrave Gilalok sa pulseras ang ngalan

sa iyang uyab.

lalom lalum 深い⇒lawom ⇒lawom :deep

lama lama しみ、キズ、欠点 blemish Milama sa puti nga habol ang

dugo.

lamak lamak marsh

lamakan lamak 湿地 marsh, morass Ang mga buaya kasagaran

anaa mopuyo sa mga lamakan.

lamang lamang 只、たった、丁度 only, just Ako usa lamang ka ubos nga

mananagat.

s lamano la mano 握手 handshake Atong sugaton ang atong mga

bisita ug lamano.

lamas lamas 薬味、スパイス spice Ang sibuyas,ahos ug luy-a mga

lamas.

lamat lamat 魔法をかける enchant, charm, Ingon sila nga kon lamaton ka

mesmerize sa kalasangan,huboa ang

imong sinina ug baliha kini

lamaw lamaw 椰子ジュース coconut drink Giandam ni Mr.oi ang bugnaw

nga lamaw para ka Resa.

lamay lamay 卖に just, merely, solely

lamba lamba ぶつかる slam

lambay lambay カニ crab Akong paborito ang mga

lambay.

lambi lambi 突き出す（唇等 jut

を）

lambigit lambigit 二重にする、関 double, twofold, Adunay kutikuti nga ang imong

係する involve igsoon nakiglambigit sa usa ka

minyo nga lalaki.

lambiyong lambiyung whirl around

lambo lambu 発育する bud, improve, Ang edukasyon makapalambo

develop, grow sa kaalaman sa matag usa

kanako.

lambod lambud 巻きつく wind around

lambuyog lambuyug 投石器、パチン sling

コ

lamdag lamdag 輝く、明るい、白 shine, bright, glow Pangayoa sa Espiritu Santo

熱 nga lamdagan ang imong

lamdaganan lamdag 天窓 skylight Ngiob ang imong kwarto mao

nga nagkinahanglan ka ug

lamdaganan.

s lamesa la mesa テーブル table Nitago ang iring sa ilalom sa

lamesa.

lamhon lamhun 炋症、腫れ sore Nalamhon ang akong mga

mata tungod sa grabeng kainit

gikan sa adlaw.

lami lami 美味、素敵、オ delicious, nice, Lami kaayo siyag kotse.

ルガスム orgasm

lamian lami 美味しい delicious Lamian ang ilang pagkaon.



lamigas lamigas 蟻 ant hulmigas

s lamisa la mesa テーブル table

lamlam lamlam うるさく言う、出 rant, yap, rave Ang akong manghod nga lalaki

鱈目をいう naglamlam bahin sa bakasyon

sa Disneyland.

lamok lamuk 蚊 mosquito Paggamit ug moskitero aron

malikayan ang mga lamok.

lamon lamun 飲み込む gobble Gilamon sa bitin ang manok.

lamoy lamuy 飲み込む、滅ぼ devour, swallow Gilamoy sa tigre ang rabbit.

す

s lampara lampara ランプ lamp Dagkoti ang lampara kay

ngitngit kaayo.

s lamparilya lamparilla ランプ(小さい) lamp Lamparilya ang gigamit sa mga

tawo sa bukid.

s lampaso lampazo モップ、モップを mop, polish Gilampasoan nako ang salog

かける sa akong kwarto aron mosinaw.

lampin lampin おしめ diaper Mas maayo gamiton ang

lampin kay barato.

lampingas lampingas 無頓着、人をお arbitrary, without

構いなしに、勝 care for others

手にする

lampingasan lampingas 勝手な奴、わが rogue, wicked Wala ko magkinahanglan ug

ままな人間 lampingasan para mahimong

igsoong lalaki.

lampinig lampinig 蜂 wasp, yellow Sakit kaayo ang ikot sa

jacket lampinig.

lampos lampus 通る、合格する、 pass, succeed Makalampos ko sa akong

成功する gikuha nga korso.

lampurnas lampurnas こする、拭う、叩 scrub, clean,

きつける、愛撫 strike, pet

lamugdong lamugdung どんより、憂鬱、 gloomy, overcast

悲痚な表情

lamukat lamukat もつれる、混乱し tangle, jumble, Naglagot ko kay naglamukat

た chaotic ang mga buhok sa akong ulo.

lamyon lamuy ⇒lamoy呑込む

lana lana 油、食用油 oil, fat Nakadala ka ug lana sa lubi

para sa akong buhok?

lanag lanag 每液、每にあた venom, poison

lanahan lana る

油缶、油治療師 grease, healer Maayong lanahan nato ang

(using special oil) kadena sa bisikleta aron dili

matay-an.

lanahon lana 油っぽい、脂ぎ oily, greasy Lanahon ang imong buhok ug

った、 ganahan ko ini.

lanat lanat 追いかける、続く chase, pursue Kusog kaayo kong nidagan

dihang gilanat ko sa iro.

lanaw lanaw 潟、礁湖 lagoon Malipayong nag langoylangoy

an mga bata sa lanaw.

lanay lanay 融ける melt, dissolve

landay landay 不妅の sterile, barren

landig landig 着陸、上陸 landing

landiganan landing 港 harbor, wharf, Daghang barko ang nangabot

airport karon sa landinganan.

landong landong 陰、日陰 shade Nakatolog ako ilalom sa

landong sa kahoy nga akasya.

lang lang 丁度、たった、す just, only Bisan bata lang ako pero may

ぐ katungod ako sa akong

pagkatawo.

langan langan 遅れる、遅らす delay, postpone Nalangan ang atong mga bisita

tungod sa kakusog sa ulan.

langas langas 厄介な、軽率に pesky, Jane ayaw paglangas kay

、不注意に動く、 troublesome, akong ituslok ang dagom sa

うるさい imprudent, noisy imong dalunggan.

langasan langas 厄介な、うるさい pesky, Langasan kaayo ka bisan

、面倒な troublesome nakabalo ka nga naay natulog.

langaw langaw ハエ、蝿 fly, house fly Hugaw kaayo ang mga langaw.

langay langay ひまつぶし、時 waste time

間の無駄

langaylangay langay 道草をくう、ぶら loiter, dally Ayaw paglangaylangay sa mga

ぶらする lakwanan ug agianan.

langbay langbay 蟹 crab

langga palangga 大切な dear ipangumusta unya ko sa imong

mapalanggaong asawa.

langgam langgam 鳥 bird Napusilan sa tawo ang

langgam sa sanga.

langgaw langgaw なまぬるい lukewarm Naglanggaw siya ug tubig para

ikaligo nako.

langgaw おかゆ⇒linugaw porridge, Maayo ang langgaw para sa

starch→linugaw tigulang.

langgaw langgaw 酢 vinegar

langgikit langgikit

langgod 行かず後家 old maid Ang akong iyaan nahimong

langgod tingod sa iyang

kaistrikta.

langgos langgus 擦りむく graze, scratch Nalanggos ang iyang tuhod

samga hait nga bato.

langgot langgut 釣り糸をばらす、 break a fishing Nalanggutan ko niyag

使い込む line, embezzle singkuwenta pesos.

s langguweta 腰ベルト穴 belt

langi langi せがむ importune

langit langit 空、天 sky, heaven Naghangad ko sa langit,mura

ug nangayog ulan.

langitnon langit 天体の、空の celestial Langitnong amahan,tabangi

kami.

langkap langkap 肩代わりする take over some Akoy milangkap sa iyang

oblication bayranan.

langkat langkat 毟り取る tear off, tear away

langkay langkay 椰子の葉、棕櫚 dried coconut Langkay na ang mga dahon sa

の葉 fronds lubi.

langkay langkay 老婦 old lady, old maid

langkob langkub 合併、合体する merge, Ang usa ka lungsod

consolidate gilangkuban sa daghang mga

langob langub 洞穴、周囲を囲 cave Dili ko mosulod sa langob kay

まれて暗い場所 mahadlok ko sa kangitngit.

langoy languy 泳ぐ swim Naglangoy sila sa dagat.

langsad langsad 選挙に打って出 run for an election

る

langto langtu 異臭 stench, bad smell

langyaw langyaw 外国(人）、外国 abroad, foreign, Danghang langyaw ang

に行く migrate, alien mibisita sa pilipinas.

lanit lanit つかむ grab

lanog lanug こだま、響く echo, resonate Ang iyang tingog nilanog sa

tibuok simbahan.

lanos lanus しぼむ、しおれる fade, wither Natulog ko tibuok adlaw tungod

、枯れる sa grabeng lanos.

lanot lanut 麻、麻糸 jute, hemp

lansad lansad 乗り出す、始め launch Miapil mi sa gilansad nga

る programa kabahin sa pang

hinlo sa lugar.

lansang lansang 釘 nail Ang mga lansang gamit kaayo

sa mga panday inig himo ug

balay

lansangan sidewalk,

pavement

s lansar lanzar 選挙にでる run for an election

lansis lansis 計略、かつぐ hoax, quirk Ang paghigda nimo diha nga

mura ug patay usa lamang ka

lansis?

lansisan lansis だます、誘惑す tempt Dili na ko makasalig nimo kay

る imo na ko nga gilansisan

makausa.

s lansita lanceta ナイフ、ポケット knife Nasamad siya sa lansita nga

ナイフ iyang gidala.

lansones lansunis ランソネス langsat

lantaw lantaw 眺める、見る look, see, foresee Naglantaw sila sa mga bituon

ningkidlap-kidlap sa langit.

lantay lantay 竹いす、竹テー bamboo bench naglingkod sa lantay

ブル

lantip lantip 鋭い sharp

lantong langtung 満ち潮 high tide

s lantsa lancha ボート（大型） launch, boat Puno ug mga isda ang lantsa

nga miabot gikan sa Bohol.

lantugi lantugi 口論、議論 debate, argument Dili na ko gusto ug bisan unsa

nga lantugi,humana ko.

laog laug 大食い、大食漢 glutton Walay ganahan sa tawong

dalo.

laogan laug 勝手な selfish

laom laum 望む hope

lapa lapa ぶった切る hack, cut Gilapalapa pagpatay ang iro.

lapad lapad 広い wide Lapad ang mga dalan sa

dakbayan.

lapalapa lapalapa 足裏、足の裏 sole (of foot) Gilaparo sa inahan ang nawong

sa anak nga gahian ig ulo.

laparo lamparu 引っ叩く（顔を） strike Pagbaton ug respeto sa

patay,ayaw lingkod sa lapida.

lapas lapas 違反する、通り offend, violate, Nalapas ka sa balaod.

すぎる、過ぎた exceed, pass

lapaw lapaw 溢れる overflow 1

lapdos lapdus むち打つ、たたく whip, beat, strike, Grabe makalapdos akong

flog mama namo kung makasala

lapi lapi 二つ折り double fold

s lapida la'pida 墓石、石碑 gravestone, tablet

s lapis la'piz 鉛筆 pencil Lapis ang gamita sa eksamin

kay dali ra mapanas.

lapok lapuk 泤 mud Adunay lapok sa tibuok nimong

nawong.

lapokon lapuk 湿地の、沼地 swampy, marsh Nalapokon ang atubangan sa

among balay tungod sa ulan.

lapos lapus 貫く、やりとおす penetrate, go

through

lapoy lapuy 疲れる fatigue

lapsanan lapus 出口、抜け口 exit

lapyahan lapya 海岸、浪打際 seashore, beach Hulata ko sa lapyahan karong

gabii.

larag larag しぼむ、しおれる fade, wither Nangalarag nalang ang mga

、枯れる dahon pero wala pa gyud ka

maabot.

laraw laraw 計画、画を描く（ plan, device Unsa man ang imong laraw

構想） karon nga nag-inusara ka na?

larawan laraw 象徴、絵、偶像 symbol, picture, Iyang gidala ang larawan sa

icon iyang anak bisan asa siya

moabot.

larawanon laraw 象徴的 symbolic Ilarawan kanamo ang imong

bag-ong uyab.

laray laray 列 queue, row Pilia sa laray ang

kinagwapahan para nimo.

larga larga 出発する depart, start, go Unsa ka oras molarga?

larino larinu 流暢に話す speak clearly and larino mamulong

fluently

larot larut 引き抜く uproot

laroylaroy laruylaruy ぶらつく、うろつ gad, gallivant Naglaroylaroy kana pud nga

く mura ug iro.

lasa lasa 脂、味 oil, taste Pareho ta ug lasa niining pansit

canton.

lasang lasang 森 forest Dili ko gusto nga mawala sa

lasang.

las-ay las-ay 味気のない insipid Dili ko ganahan sa imong

sinabaw ka las-ay.

lasing lasing 酔っぱらった drunk

laski laski 速い rapid, fast Laski kaayo ang dagayday sa

tubig sa salug.

laslas laslas ナイフで（手首な cut, incision, Naglaslas siya sa iyang pulso

どを）切る blade, knife tungod sa iyang problema.

s laso lazo ひも、リボン、レ lace Butangi ug pula nga laso ang

ース imong buhok para maparis sa

imong sinina.

laspa laspa 意図せずする do without

s lastiko ela'stico 輪ゴム、コンドー condom, rubber Nagkinahanglan ko ug lastiko

ム band aron ibaat sa mga papel.

laswa laswa やけど、湯を注 scald

s lata lata ぐ

錫、ブリキ、缶 tin Isulod sa lata ang mga gagmay

nga piyesa sa bisiklita.

lata lata 腐る、柔らかくす rot, decay

る

latag latag 晒す、日にさら bleach Ilatag ang banig aron matulog

す、漂白する na ta.

latagaw latagaw 浮浪者 vagabond

latas latas 越える overpass, Gilatas namo ang kabukiran

traverse, scour, buntag ug gabii.

latay latay 轢く run over, traverse Ang paa sa iro nalatayan sa

ligid maong dili na kalakaw.

latid latid 輪郭、アウトライ outline Sa dili pa himoon ang

ン balay,buhatan usa kini ug latid.

s latigo latigo 鞭、乗馬鞭 quirt, switch Pagkasakit maigo sa latigo.

latik latik ジャム jam, syrup Lami kaayo ang bibingka sa

Dalaguete labina kon daghan

ug latik.

s latitud latitud 緯度 latitude Ang globo adunay mga latitud

nga linya.

latus latus むち、鞭打つ whip Gilatos sa kutsero ang nagwala

nga kabayo.

laum laum 望む hope Naglaum ang imong mga

ginikanan nga makalampus ka

sa imong pagtuon.

lauya lauya シチュー、とろ火 stew Para nako,ang lauya ni Mama

で煮る ang pinakalami.

lawa lawa 蜘蛛 spider Ang lawalawa naghabol sa

iyang balayan.

lawak lawak 部屋 room Nagtuon ako sa akong lawak.

lawak-higdaan higda 寝审 bedroom Ang akong lawak higdaanan

ang kinahayahayan nga lawak

sa balay.

lawalawa lawa クモの巣 cobweb Puno sa lawalawa ang balay

nga walay magpuyo.

lawas lawas 身体 body lawas ug kalag; pagtuman sa

sugo sa lawas

lawasnon lawas 肉体の carnal Lawasnon nga kalipay ang

kanunay nimong gihunahuna.

law-ay law-ay 下品な vulgar, mean Law-ay ang mga pulong nga

nanggawas sa imong baba.

laway laway よだれ、つば slaver, saliva, Ang iyang laway nagtulo sa

spittle dihang gidalitna ang mga

lamiang sud-an.

lawgan lalug 餌をやる⇒lalog feed

lawgan lawig 航海 voyage

lawgaw lawgaw 混ぜ返す、混乱 stir up, disturb

させる

lawgi lalug 餌をやれ⇒lalog feed

lawi lawi 羽 plume

lawig lawig 航海する、操縦 navigate, voyage Naglawig sila sa kadagatan

する bisan pa sa mga higateng

lawis lawis 半島 peninsula Ang lawis mao ang yuta nga

hapit malikupan ug tubig.

lawod lawud 海 sea, ocean Ang among barko nakasugat

ug unos sa lawod.

lawog lalug 餌をやる feed Andama ang lawog para sa

mga baboy.

lawog lalug 澱⇒lalog dregs, sediment

lawom lalum 深い⇒lalom deep

lawos lawus しぼむ、しおれる fade, wither Ang tawo sama sa bulak

、枯れる malawos pag-abot sa panahon.

s lawrel laurel 月桂樹 laurel Ang lawrel mao ang simbolo sa

kadaugan ug kalampusan.

lawud lawud 海 sea Nalunod sa lawud ang barko.

lawum lalum 深い、更ける(夜 deep Kadtong dili makamao

） molangoy kinahanglang dili

moadto sa lawum nga bahin.

lay lay 丁度、たった、す just, only Ako lay mobantay sa mga bata

ぐ mentras wala ka.

laya laya 枯れた、枯れる dried, withered Pwede na sunugon ang mga

dahon kay mga laya na.

layag layag 帄、帄走する sail Nagisi ang layag sa among

baroto tungod sa kusog kaayo

nga hangin.

layas layas 逃避する、逃げ escape, flee, run Dili ko molayas dinhi kay wala

る、出奔する away, abscond koy kwarta.

layat layat 飛び越える jump, leap, hurdle Nilayat sa bintana ang among

iring.

layaw layaw さまよう wander, roam layaw og hunahuna

laygay laygay 長患い、長引く lingering, laygayon siya sa sakit

laylay laylay 子守唄、ハミング lullaby, humming Nakatulog ang bata tungod sa

laylay sa iyang mama.

laylay laylay ぐったり疲れる、 fatigue, colored

紅葉する leaves

laylayon laylay 抱いてなだめる humming Akong laylayon ang paborito

mong kanta aron ka makatulog.

layo layu 遠い far, distant Ang ilang balay layo gikan sa

simbahan.

layog layug 格闘する、つか wrestle Nasuspenso si Dodong sa

み合う eskwelahan kay iyang gilayog

ang iyang kauban sa klase.

layon dayun すぐに immediate

s lehitimo legitimo 適法 legitimate Lehitimo ang operasyon sa

mga polis kay may dala man

silang warrant of arrest alang

s leksiyon leccion レッスン、教訓、 lesson Kinahanglan nga sa katapusan

学課 sa tuig na ting-eskwela,

mahuman ang tanang leksiyon.

s leksyon leccion 授業 lesson

s lemonsito limo'n レモン lemon Maayo ang duga sa lemonsito

para sa ubo.

s lente lente レンズ、虫眼鏡 lens, magnifier,

loupe

s letse leche ミルク、牛乳 milk Gikinahanglan ang letse para

sa tanang mga masuso.

s letson lechon レチョン barbecue, roasted letson baboy

s letsugas lechuga レタス lettuce Ganahan ko sa letsugas nga

sagulan ug mayones.

liat liat 飛び越える jump, skip over Giliatan sa kanding ang koral.

liback liback かげ口 backbite Nasakitan si Faith sa mga libak

bahin niya.

s libadura levadura イースト菌 yeast Naggamit ug libadura ang mga

panadero.

libang libang 排便する、雑用 defecate, shit Pangita didto ug kasilyas para

imong kalibangan.

libaong libaung 道路の穴ぼこ hollow Libaong ang among dalan

paingon sa bukid.

libat libat 斜視 cock-eyed Ayaw kataw-I ang libat nga

lalaki.

libgos libgus きのこの一種 mushroom Lamian ko sa shomai nga naay

libgos.

libkas libkas わなにかかる、う slip out

っかりもらす

libo libu 千 thousand Tagaan ka nako ug lima ka libo

ka pesos para sa imong

adlawang natawhan.

libod libud 道を外れる astray

libodlibod libud ぶらつく、うろつ gad, gallivant Maglibodlibod mi sa Ayala ug

く SM kon naa na mi kwarta.

libodsuroy libud suruy さすらう、放浪 vagabond,

libog libug 当惑させる perplex, puzzle, Naglibog gyud ko. Unsa may

confuse imong nalibogan ?

libolibo libu 数千の thousands Libo-libo ka mga debotos ang

niapil sa prusisyon ni Sto.Nino.

libon libun 固まる solidify

libon libun lush

libot libut 回り、廻る、囲む surrounding, Milibot mi ug kalima sa Ayala.

around, turn

libotanan libut 軌道 orbit libotanan sa planeta ; Imo na

bang nasusi ang libotanan sa

mga kabayo?

libotlibot libut さまよう、歩き回 wander 1

s libre libre る

自由 free Libre ko karon busa pwede ta

manan-aw ug sine.

s libro libro 本 book Nanghulam si Rose ug libro

gikan ni Liza.

libuan libu 何千の thousands Libuan ka mga kabataan ang

nakapahimulos sa libreng

bakuna.

s liga liga 同盟 ally, league Mosalmot mi sa liga sa

basketbol sa Hulyo.

ligad ligad 横になる、横た wallow, lie down Nagligad mi sa katre tibouk

わる adlaw sa Dominggo.

ligas ligas 逸脱 lapse, slip

ligdas ligdas 横になる、死ぬ lie, die

ligdong ligdung 慎み深い、かし modest, solemn Gusto ni Mama ang ligdong

こまった、厳かに nga lalake para nako.

lighot lighut すり抜ける、逃げ elude, quirk Nakalighot ang mga buang

る gikan sa ospital sa mga buang.

ligid ligid 輪 wheel, tire Na-flat ang usa ka ligid nga

ligid ligid 転がる、転がす roll Ayaw ipa-ligid ang baby.

ligiran ligid 軸、中心点 pivot, axis Samtang ang kalibutan milibot

sa adlaw,magtuyok pod kini sa

iyang kiliran.

ligis ligis 轢く、挽く run over, grind Ang usa ka 8-anyos nga lalaki

naligsan sa usa ka Van.

ligitligit ligit 指でこねる knead with fingers

ligo ligu 水浴する、風呂 take a bath Naligo ang mga bata sa dagat.

に入る

ligoanan ligu 浴审、プール、 bathroom, pool, Adto na mo sa ligoanan kay

海水浴場 bathing place andam na ang mga tuwalya.

lig-on lig-un 安定させる stabilize Lig-on kaha nang pisi para

gamiton nato?

lig-on lig-un 頑丈な stout, reinforce, Kinahang lig-onon nimo imong

strong, fix kaugalingon.

ligoy liguy サボり屋、怠け slacker Walay kumpaniya nga gusto ug

者、さぼる mga ligoy.

ligpit ligpit 締める、留める jam, staple, clamp Naligpitan ang akong kumagko

sa pultahan.

ligsan ligis 轢かれる、つぶ run over, squash Usa ka batang lalaki naligsan

す ug motorsiklo.

ligsanan ligis device to juice Atong isulod ang mga mais sa

ligsanan.

ligwat ligwat てこ、レバー、て lever, pry Maggamit ta ug ligwat para

こで開ける anang dakong bato.

lihay lihay 迂回する bypass, deviate, Lihayi ang mga bisyo nga

avert makadaut sa lawas.

s lihero ligero 軽い、エキスパ light, skilful, expert Lihero siyang modula ug

ート、上手 ahedres.

lihi lihi あざ、ホクロ(縁 birthmark

起の良い）、前

lihi lihi 起工式、開始時 break ground

の縁起 ceremony, do st to

get

lihok lihuk 動く(mi-) move Kinahanglan molihok ka karon

para mabuhi.

lihok lihuk 行為 action Hinay kaayo ang imong lihok

mao nahulog ka.

lihoklihok lihuk 活発、動き回る gesticulate Sabagal sa akong

panglihoklihok kun duna koy

anak.

likay likay 防ぐ、避ける prevent, elude Nilikay siya sa kagubot.

liki liki ひび（が入る） crack, fissure ang liki sa ulo; Naliki ang baso.

likid likid 曲がった道を行 go around a

く winding path

s likidar liquidar 弁済、精算 liquidate

s likido liquido 液 liquid Daghang klase sa likido ang

makahilo.

likin likin 札束、束状のも roll, wad Sa paghimo ug lumpia,ilikin

の ang putos nga adunay sulod.

likis likis (包帯などを)巻き wind around Naglikis ang dako kaayong

つける sawa sa sanga sa kahoy.

likit likit 巻き上げる、ロー roll up Nagsiga ug likit si Mama sa

ル gihimo niyang donat ug

nalingaw ko ug tan-aw.

liko liku 曲がる turn Liku diri. ; Liko sa wala.

likoan liku カーブ、回り道 curve, detour Pag-amping dinhing dapita kay

daghan kaayong likoanan sa

unahan.

likoanan liku 回り道 cross road,

detour, crossing

likod likud 後ろ、背中 back Ilugod ko sa akong likod kay dili

ko kaabot.

likoliko liku ジグザグの zigzag, crooked Di na lang ko magliko-liko pag-

estorya.

likong likung 円、輪にする circle, ring, coil Kaya ba nimong molukso o

madayb sa tunga sa likong nga

nagdilaab?

likop likup 周囲、円周 surrounding

likos likus 18日のバロット（ 18days balot Mas lami kuno ang likos.

孵化前の卵）

likos likus 取り囲む surround

liksi liksi 飛上がる、敏捷 jump up, brisk, Ang rabit liksi kaayong midagan

な rapid, sly pagkakita nako.

likud likud 後ろ、背中 back

lilas lilas フィルム、動画、 movie, film

細長いフィルム

状の

lili lili 覗く、覗き見る peep Wala kay respeto kon manglili

ka sa tawo nga naligo sa sirado

nga banyo.

lilik lilik 彫る、刻む、彫 engrave Ipalilik ang imong ngalan sa

刻する=lilok medalya nga imong nadawat.

lilo lilu 渦 swirl, whirl

lilok liluk 彫る、刻む、彫 engrave Ililok ko ang atong ngalan sa

刻する punuan sa mangga.

lilong lilung 隠す hide, camouflage Malilong pa nato kanang

butanga gikan ni Mama sa

pagkakaron.

lima lima 五 five Ang naa nako,lima ka gatos ka

pesos ra jud.

limahan lima 五組 quintuplet Kuyawa kon manganak ka ug

limahan.

lim-aw lim-aw 池、水たまり pond, pool Tabang! Nahulog sa lim-aw

ang bata.

limbag limbag 身体をねじる、 twist by pain

身をよじる

limbas limbas ヤスリ file Hait ang imong limbas? Akong

hulman.

limbasog limbasug 努力する strive, endeavor Nanglimbasug siya nga

makabuhi.

limbatianon bati 心からの sentimental,

heartfelt

limbawot limbawut ぞっとする、髪が hair-raising

逆立つ

limbo limbu 竜巻く whirl wind, breeze

limbong limbung だます cheat, fake, trick Akong asawa naglimbung

kanako.

limbuwad limbuwad ひっくり返る overturn Usa ka trak nalimbuwag sa

kurbadang dan.

limin limin 巻く、くるむ wrap Ang bata giliminan sa baga nga

habol kay tugnaw kaayo.

limo limu 隠す、黙ってい hide, keep secret Sa probinsya di ka makalimo

る bisan gamayng sekrito.

limod limud 否認する deny Ayaw na paglimud pa. Klaro na

kaayo nga ikaw ang nasayop.



limolimo limu 隠す、言い逃れ hide, quibble,

する equivocate

s limonada limonada レモネード lemonade Andami ug mainom nga

limonada ang atong mga bisita.

limot limut 忘れる forget Ayaw kalimot.; Sa dili pa ako

malimot,

s limpyo limpio 清潔な、きれい clean Manglimpyo ta sa atong palibot

にする aron paglikay sa mga sakit.

limtanon limut 忘れっぽい forgetful

limugmog limugmug うがいする gargle Panglimugmog ug tubig nga

asin.

limus limus 施し（乞食に）、 alms, dole, Nakahatag ka na ba ug limus

香典 handout sa mga pobre?

lina lina 椰子ジュース、 toddy, coconut Kinaham sa mga tigulang ang

樹液採取 drink, gather sap lina.

of palm

linabay labay ごみ rubbish Atong ilubong ang atong mga

linabay.

linabhan laba 洗濯したもの washing Dili na kinahanglan plantsahon

pa, ang mga linabhan. Kay

pang-uran-uran ra kini sa balay,

kada adlaw.

linabhuan labhu やけど scald

linahugay lahug 寄せ集め、ごた medley Ibutang ang linahugay sa mga

混ぜ prutas sa sulod sa koler.

linain lain それぞれ respective, Ang pakaon nga akong linain

separately para nimo ispesyal ang lami.

linaktan lakat 歩調 pace Undang sa imong linaktan nga

mura ug babaye.

linaktod laktud 概略の、短縮 sketchy Ang linaktod nga pag-adto sa

inyo mao ang pag-agi sa daan

nga sementeryo.

linakwan lakaw 歩調、歩き方 pace Kusog ra para nako ang imong

linakwan.

linalaki lalaki 男らしい masculine Ang imong linalaki nga buhok

bagay nimo.

linamasan lamas 薬味のある、ス spicy Para nako,lami ang linamasan

パイシー nga pizza pie.

linanay lanay 溶けた、融けた liquid Buboi ug linanay nga margarine

ang hotcake.

s linata lata 缶詰 can goods Lainlaing linata ang baligya sa

mga tindahan.

linatin latin ラテン語 Latin

linaw linaw 穏やかな、平穏 calm Ang dagat karon linaw.

、平和

lin-aw lin-aw 潟、湖、池/ lagoon, lake, pond Mura ug lana ang tubig sa lin-

linaw aw.

linay-an layu 離れて far

lindog lindug 胴（身体の）、コ trunk, torso,

ラム column

linga linga 気をとられる、気 engross, Di siya makatrabaho kay

もそぞろに inattentive daghan siyag linga.

lingabngab lingabngab あくびする yawn Gitulog na ang masuso kay

nilingabngab na.

lingag lingag 不注意な imprudent,

careless, mindless

lingalinga lingalinga 屁理屈、言い逃 quibble Naglingalinga ka na pod aron

れ dili ka masakpan.

lingas lingas 落ち着き無く動 fidget, move Lingas kaayo ning bataa, di

き回る restlessly mahimutang.

lingat lingat そわそわする、

キョロキョロする

lingaw lingaw 楽しむ、喜ばせ enjoy, please, Nalingaw kaayo kami sa gitan-

る entertain aw namo nga salida sa sine.

lingawlingaw lingaw レジャー、楽しむ leisure, relaxation Aduna mi lingawlingaw sa

among balay ugma.

lingbas lingbas やすり file, rasp

lingganay lingganay 鐘、半鐘 gong, bell Pagpalingganay una sugdan sa

misa.

s linggwista linguista 語学者 linguist Pagbantay kay nakig-estorya

ka sa usa ka linggwista.

linghod linghud 未熟な immature, young Kinahanglan maminaw ka sa

imong mga ginikanan kay

linghod ka pa.

lingi lingi 振り返る look back Lingi sa imong likod.

lingilingi lingi 見渡す、キョロキ look around, look Molingat lang ning mga bata

ョロする。 about kon tua sa laing bay.

lingin lingin 丸い、円、丸くす round, circle, ring Lingin kaayo ang imong mata

る mura ug mga bola.

lingiw lingiw そむける（顔を） look aside

lingkawas lingkawas 免れる、放たれ get free, quit, Ang Pilipino nga gibihag sa

る、逃れる escape mga rebeldeng Iraqui

nakalingkawas na.

lingkod lingkud 座る sit Palihug lingkod mong tanan.

Aduna koy importanteng isulti.

lingkoranan lingkud 椅子、議長の座 chair Sakit sa lubot ang lingkoranan

nga kahoy lang walay pom.



lingla lingla 欺く、謀略、はっ delude, fake, trick, Basin bag gilingla ka lang sa

たり ruse, bluff imong panan-aw.

lingo lingu 首を横に振る shake one's head

lingo-lingo lingu 首を横に振る shake one's head Ang paglingo-lingo sa ulo usa

ka ilhanan nga wala ka

s linguwahe lenguaje 言語 language Unsang lingguwahe ang imong

gigamit kanunay?

linibo libu 数千の thousands linibo nga tawo

linilong lilung 秘密の secret Ang imong linilong mabutyag ra

sa umaabot nga adlaw.

linis linis 清潔な、きれい clean, wipe Sila naglinis sa ilang tugkaran.

にする、拭き取る

linlang linlang 欺く、だます、気 deceive, fool,

をそらさせる distract

linog linug 地震 earthquake kusog nga linog

s linte lente レンズ、虫眼鏡 lens, magnifier,

loupe

linti linti 雷、カミナリ、厄 thunder, Kay imong gidaut na, lintian

介事 kang Papa!

lintunganay lintunganay 元の、本来 original Nagkahanaw na karon ang

pinulungan nga lintunganay'ng

binisaya.

lintuwad tuwad fall down, topple

over

linubid lubid 編み糸 yarn, rope Dagko ug bug-at kaayo ang

mga linubid nga pisi sa barko.

linugaw lugaw おかゆ porridge, rice

linugdang lugdang オリ、沈殿物、報 dregs, result Kanang bataa linugdang sa

い（産物） imong tinunto.

linung-ag lung-ag 料理した、煮た cooked, boiled Ayaw lang ug daghana sa

⇒lung-ag pagbutang ug tubig ang linung-

ag.

linuog luug 残忍な barbaric, brutal Ang pagpanglugos usa ka

linuog nga buhat.

linutoan lutu 料理法 cuisine Si Nanay liwat kaayo ang iyang

istilo sa linutoan sa akong lola.

s linya linea 線 line Taas kaayo ang linya sa mga

tawo.

liog liug 首 neck Nasamad ang liog niya tungod

sa paglabni sa iyang kuwentas

sa esnatser.

liot liut 割り込む、擦り抜 squeeze through,

ける pass through

lipad lipad 逸れる、脱線す swerve, veer

lipaghong lipaghung る

赤面 blush, ashamed

lipak lipak 稲光、放電現象 lightning, Naputol ang katunga sa lubi, sa

、カミナリ(を落とthunderbolt dihang naigo kini sa kusog nga

す） lipak.

lipang lipang 繁茂する flourish Nilipang ang iyang negosyo

tungod sa iyang pag-

paningkamot.

lipat lipat ごまかす、欺く bluff, camouflage, lipat sa mata

hoax, mistake

lipatlipat lipat 惑わし、妄想 hallucination, O,naa na sad kay lipatlipat nga

delusion naglupad ka.

lipay lipay 満足する、喜ぶ satisfied, enjoy Ang mga bata sa aseras

nalipay kaayo kay gihatagan

sila ug mga tsokolate.

lipodlipod lipud 隠す conceal walay lipodlipod

lipong lipung 目眩、卒倒 dizzy, swoon

lipot liput だます、裏切る、 betray, deceit Ayaw pagliput.; Miliput siya sa

欺く King.

lipung lipung 目眩する feel dizzy, faint Nalipung lang ko ug kalit.

liraw liraw 目を丸くする、キ roll one's eyes

ョロキョロする

lisa lisa ねんざする sprain Nalisa ang akong bungkol-

bungkol sa dihang natakilpo ko.

lisang lisang 恐れさせる terrify Nangurog pa gihapon ang bata

sa kalisang niya sa halimaw

nga nakita niya sa T.V.

s lisensiyado licenciado 免許所持者 licensee

s lisensya licencia ライセンス license lisensya sa enhenyero

liso lisu 種（果物の） seed, pit Nangulekta ko karon ug lain-

lain nga klase sa liso sa

liso lisu 捻る、ねじる wrench, twist Gahi lisoon ang gripo kay

nasobraan ka hugot.

lisod lisud 難しい difficult Lisod kaayo ang among

eksamin sa Math.

s lista lista リスト list, table Asa na ang lista sa imong mga

kinahanglanon sa eskwelahan?

listahan lista リスト list listahan sa pagka-on

s listo listo 利口な、頭の速 clever, smart, Listo kaayo siya sa klase.

い keen

lisud lisud 難しい difficult

lit-ad lit-ad 身もだえ writhe

lit-ag lit-ag わな trap, bait, hoax Mahulog sa lit-ag ang liyon.

liti liti 稲光、 放電 lightning, Ang akong anak nga lalaki

discharge mahadlok ug liti.

litik litik 軽打する、軽くた flick, snap Dad,palihug ko ug litik sa ilong

たく ni Kuya.

litok lituk 発音する accent, pronounce Bantayi ang mga pulong nga

imong gilitok.

s litra letra 文字、書体 letter, print Klaroha ang mga litra sa imong

ngalan.

s litrato retrato 写真 photograph Hatagi ko sa imong litrato. ;

Hatagi ko ug litrato nimo.

s litse leche ミルク、牛乳 milk Saguli ug litse ang imong kape.

s litsugas lechuga レタス lettuce Sa mga utanon ang

pinakapaborito nako ang

litsugas.

litub litub 牡蠣 oyster Mangatol iyang lawas kon

makakaon ug litub.

liwas liwas 終了後 thereafter

liwat liwat （親に）似る、子 breed, offspring, Liwat ka sa imong papa,

、子供をつくる take after nawong ug linakwan.

liwati wati ミミズ earthworm Nakatabang ang wati

pagpatambok sa yuta.

liyaliya liyaliya 揺り椅子 rocking chair Liyaliya ang paborito nakong

butang sa balay.

liyaliya 天蓋、ひさし canopy

liyok liyuk 包囲 siege, surround

liyoliyo liyu 渦 swirl, whirl

s liyon leon ライオン lion

s lobo lobo 狼 wolf Gusto ka nga kan-on sa lobo?

lobong lubong 埋葬する burial Nahibalo ko nga gusto ni Lolo

nga ang iyang lobong hapsay

ug hilom.

lobut lubut おしり buttocks, ass Nagdugo ang lubot sa kanding.

s lohika logica 論法 logic

s lokal local 地方の local Ang mga lokal nga opisyales

nakigtambayayong sa mga

tawo aron molambo ang atong

lungsod.

loka-loka luku 馬鹿（女性） fool (woman） Ako lokaloka gyud, nagsige

gihapon ug padayon sa akong

dili-matinudanon nga uyab.

loko-loko luku 馬鹿（男性） fool (man) Ang loko-loko atua na pod sa

merkado naglaaglaag.

lola lula 祖母 grandmother Ako ang paboritong apo sa

akong lola.

lolo lulu 祖父 grandfather Patay na ang akong lolo.

s lona lona 帄、キャンバス canvas Asa na ang lona para sa akong

bag-ong ipinta?

loon luun 一緒に暮らす、 live together,

同棲 cohabit

looy luuy 哀れむ pity Ang kahimtang sa pamilya niya,

naluoy kaayo ko.

s lote lote 土地、区画 lot, land parcel

luag luag 緩い、広い、たっ wide, loose Dako ug luag ang karsones

ぷりした nga gihatag sa akoa.

luas luas 口内炋 canker sore

luba luba 屠殺する butcher, slaughter Giluba ang lalaki.

lubad lubad 褪せる、色褪せ fade, discolor, Nilubad ang kolor sa langit.

る、色変化 change color

lubag lubag ねじる twist, writhe Gidala siya sa ospital kay

nalubag iyang bukton.

lubas lubas 心材、壮年 heartwood,

maturity

lubat lubat 恐怖による病気 illness by

lubi lubi 椰子 coconut Barato ang kahoy sa lubi.

lubid lubid 縒る、縄をなう strand, twist, twine Ilubid ang tulo ka pisi aron

mobaga.

lublob lublub 浸す immerse

lubnganan lubung 墓地 cemetery Andama na ang lubnganan

para sa imong lola.

lubo lubu コーンの粒を取 remove grains of

る corn

lubog lubug はっきりしない、 obscure, murky Nalubog ang akwaryum mao

濁った nga dili makita ang sulod niini.

lubog lubug 座り込む、寝込 sit in, stay in

む

lubok lubuk すり潰す、打ちこ pestle, pound,

む blow

lubong lubung 葬式、埋葬する funeral, burial Gilubong nako ang patay nga

、埋める iro.

lubot lubut おしり buttocks, ass

lugak lugak 緩める、ほどく loosen, unfasten, Lugak ang ruska sa gripo.

flabby

lugapak lugapak ドシン、バタン banging, cracking

s lugar lugar 場所、余裕 place, space Asa ta mag-abot sa imong

lugar o sa ako?

lugas lugas 粒、穀粒 grain Ayaw usiki ang mga lugas sa

humay.

lug-as lug-as 精米、製粉する husk, polish rice Magpalug-as ko ug humay.

lugaw lugaw おかゆ（をつくる porridge Maglugaw ko sinagulan ug

）、粥状の tsokolate para sa mga bata.

lugaynon lugay 政治の、選挙の politic

lugdang lugdang おさまる、沈む subside, settle

down

lugdat lugdat 眼を丸くする wide-eyed

luglug luglug 押し込む、突っ plunge, thrust

こむ

luglug luglug 屠る slaughter

lugnot lugnut ぐいっと引く、引 jerk, pull away Nilugnot ang baboy gikan sa

き放たれる from hold, tug hikot niini.

lugnotlugnot lugnut 揺れる、じたばた jiggle, struggle Ayaw ug lugnotlugnot mahulog

する ka.

lugo lugu かき回す、揺り動 agitate, shake

かす

lugod lugud こすり洗う、目を scour, scrub Manglugod gyod ko inig kaligo

こする nako.

lugos lugus 強姦する rape, compel Nakainom ug iyang natripan

ang babae mao nga iyang

lugsong lungsud 町に出る、山か come to town, go Nanglugsong ang akong mga

ら下りる down paryente para sa pista.

lugwa lugwa 出る、生ずる emanate

luha luha 涙 tears Wala nay luha nga nigawas sa

iyang mga mata.

s luho lujo 贅沢する luxuriate Wala koy kwarta para sa imong

daghang luho.

luhod luhud 膝まづく kneel Nagluhod siya nga nag-ampo

atubangan sa altar.

luib luib 裏切る betray, deceit

luka luka 引き抜く uproot

lukapa lukapa ノックアウト、落 knockout

lukat lukat 第

身代金、質金、 ransom, redeem, Wala koy kwarta ika-lukat.

代金を支払う pay

lukay lukay 椰子の葉 coco leaf Manguha ta ug mga lukay para

iatop sa atong balay-balay.

lukdo lukdu 頭に載せて運ぶ carry on one's

head

luklok lukluk 狭い場所に行く go or hide in

、隠す narrow place

lukmay lukmay 和らぐ、落胆する entice, dejected Makalukmay ang kahimtang sa

mga bata sa lansangan.

lukob lukub 蓋する、閉じる cover, shut, latch

lukob lukub 立ちこめる pervade

lukon lukun えび prawn

lukon lukun 巻く coil

lukong lukung 輪をつくる、コイ coil, make a circle

ル

lukop lukup 広がる、増える、 be born, Nalukop ug kamatay dayon ang

産まれる widespread, mga anak nga iring.

comprehend

lukot lukut 丸める roll up Lukot sa banig nga inyong

gihigdaan.

lukpa lukup 増えよ、広がれ breed Lukpa kining klase sa manok

kay maayo ni para sabong.

lukso luksu 飛び跳ねる hop, jump Lukso aron imong maabot ang

tuwalya nimo.

lukup lukup 拡張する、隅〄 whole, entire, Ang lukop sa balay napuno ug

まで含む extend, comprise lawa-lawa.

lulan lulan 乗る、運ぶ board, cargo,

lulinghayaw lulinghayaw 休暇、休息 vacation, leisure, Siya nagsige ug lulinghayaw sa

relaxation lainlaing nasud.

lulot lulut 優しい眼差し kind, tender eyes

lumad lumad 层住する、地元 stay, native, Ang sinultihan nimo klaro kaayo

、現地人 indigenous nga lumad ikaw nga taga

lumalabay labay はかない fleeting, brief, Ang kanang tanang kalipay nga

transient gibati nimo karon, lumalabay

lamang, dili kana magpirmi.

lumalabay labay 通行人 passer by Malipayon nga naglakaw ang

mga lumalabay.

lumay lumay 魔法にかける、 bewitch, enchant, Ang iyang kabuotan maoy

媚薬 love potion



lum-ay　? lumay 魅了する、惚れ love potion, Ayaw kana ug imna basin may

薬 bewitch, enchant lumay na.

lumba lumba 競走する race

lumbay lumbay 列、並ぶ line, raw

lumlom lumlum 卵を抱く、胸中 brood, hatch

に持つ

lumod lumud イルカ dolphin

lumod lumud 同层する live together

lumo-lupyo puyu 住む live Lumo-lupyo ka ba sa sitio ~ .

lumos lumus 溺死する、溺れ drown

lumot lumut る

苔、藻 lichen, algae

lumoy lumuy 柔らかい、柔らか soft, ripe

くなる

lumping lumping へこむ dent, damage

lumsan lumus 溺れる drown Ang iyang anak gilumsan sa

sapa.

lumus lumus 溺死する、溺れ drown

luna luna る

空地、土地区画 lot, land parcel

luna luna 防水布 canvas

lunang lunang 転げまわる wallow Naglunang sa lapok ang

kabaw.

s Lunes lunes 月曜日 Monday Manglarga mi para Japan sa

Lunes.

lunga lunga ゴマ sesame

lunga lunga 諦める、和らぐ give up,

resignation, relent

lungag lungag 穴、穴を開ける、 hole, bore Adunay dakung lungag ang

穴を掘る sudlanan sa bugas nga gibuhat

ang mga ilaga sa ilalom ani.

lung-ag lung-ag 炊く、蒸かす、煮 cook, cook rice, Nalung-ang na ba nimo ang

る boil katapusang tasa sa humay?

lung-an lung-an 止む cease

lung-i lung-i 止む cease

lungkab lungkab こじ開ける pry, forcely open

lungon lungun 棺桶 coffin Mahal na ang lungon karong

mga panahona.

lungotlungot lungutlungut 激怒 rage

lungsoranon lungsud 市民 citizen Ang maayong lungsoranon

magpakabana sa kalamboan

sa iyang lugar.

lungsud lungsud 町 town balay-lungsod

lungsuranon lungsud 町民 town citizen

lungtad lungtad 耐える、保つ、維 endure, last, Ang gugma molungtad hangtud

持する survive sa hangtud.

lunhaw lunhaw 瑞〄しい緑色、 green, Lunhaw na usab ang mga

若返る rejuvenation dahon tungod sa ulan.

s Lunis lunes 月曜日 Monday Niadto kami sa merkado sa

Lunis.

lunlon lunlun 均一、混じり気 pure,

無い homogeneous

lunod lunud 沈む sink

lunod lunud 加えてする、一 addition

緒にする

lunop lunup 洪水 flood Ang sobra-sobra nga

pagpamutol sa kahoy sa

kabukiran maoy hinungdan sa

lunop kung adunay kusog nga

ulan.

lunsad 町に出る come to town Gikan pa ako sa bukid

milunsad nganhi sa lungsod.

lunsan lunus 過度に exceed Nalunsan na king dughan ko sa

kasubo

lunsay lunsay 無垢、素朴 pure, simple Lunsay kaayu ang kinabuhi nga

banikanhon.

lunus lunus 過度、過熟、日 exceed, over ripe,

焼、渇望 sunburn, starve

luod luud 吐き気 nausea,

luog luug 野蛮 untamed, wild, Ang luog nga tawo dili angay

savage, recluse nga kaluy-an.

luom luum 頬張る、息をの hold back one's Maong bisan dako kaayo ako’g

む、思いを隠す emotion, repress, gusto kang Chris, giluom nako

mouthful ang akong pagbati niya.

luon luun 一緒に暮らす、 live together Nagluon sila sa nagpuyo.

同棲

luoy luuy 哀れむ、同情す pity Naluoy ko sa mga bata nga

る⇒looy natulog lang sa aseras.

lupa lupa

lupad lupad 飛ぶ、流行 fly, fad Wala na makalupad kanang

langgam.

lupig lupig 図抜けている outclass Way makalupig sa iyang

katabian.

lupig lupig 圧制する oppress Gilupigan sa laog nga asendero

ang mga pobreng mag-uuma.

lup-og lup-ug 倒れ込む collapse

lupug lupug 追いかける chase, run after

lupyak lupyak 沈める、へこむ depress, dent

lurang lurang 和らぐ slake, subside, Apan kadali rang milurang ang

abate kakulba.

lurat lurat 目を大きくする open eyes widely

lusa lusa 金属製の皿、ほ enameled plate

うろうの食器

lusad lusad 進水、降車、降り launch, dismount Gilusad karon ang usa ka

る halapad nga pagpangita sa

mga tulisan.

lusak lusak すりつぶす mash, pound

lusaran lusad ふもと、降車場 foot of mountain, Adto ta mag-abot sa lusaranan

arrival station sa mga trak.

lusbog lusbug 浸る immerse Milusbog siya sa tubig nga tin-

aw kaayo.

lusno lusnu 粉砕 demolish

luso lusu 偽善者、くそった dick

れ

lusong lusung すり鉢 mortar

lusonglusong lusung 胸元、首筋 breast, neckline

lusot lusut 押し進む、突き push through, Ang mga mamahayag sa TV

進む penetrate nakalusot sa pagsulod sa

Malacanyang.

luspad luspad 青ざめた ashen, pale Lupad lagi ka.

lustanan lusut 抜け道 loophole

luta luta 関節 joint

lutahan luta 関節 joint Sakit ang tanan kong lutahan.

lutas lutas 離乳 wean

lutas lutas 打ち勝つ、克服 overcome,

surmount

lutaw lutaw 浮く float Kahibalo ka mopalutaw sa

imong kaugalingon sa tubig?

lutawlutaw lutaw 浮いている、浮く float Ang patay nga lawas sa iro

naglutawlutaw sa dagat sa pier.

luthang luthang 撃つ shoot

luto lutu 料理する cook Naunsa na imong giluto?

lutoanan lutu 料理道具 kitchenware,

cooking device

lutos lutus 追いかける pursue, chase, run Ang mga sundalo milutos sa

after mga Abusayaf.

lutsan lusut

lutsan lutus

lutsanan lusut 出口 way out, outlet

luwa luwa つばを吐く spit Usa ka ilhanan sa tuberkolosis

ang dugo sa luwa.

luwag luwag スプーン spoon Gamiti ug luwag ang sinabaw.

luwan lulan 乗る、運ぶ board, cargo,

luwang luwang 田んぼの区画 space, rice field

luwas luwas 安全な、大丈夫 safe Si lola luwas na sa iyang sakit.



luwat luwat 言い渡す、辞職 announce, issue, Ang hukom giluwatan ni Judge.

する quit job

luya luya 弱る、弱い weaken Luya pa si Lola gikan sa

luy-a luy-a ショウガ ginger Walay laing itambal sa papa

kung ubhon siya kundi ang luy-

a.

luyahon luya 病気の、弱い sickly, weak

luyat luyat 柔かい、張りの soft Luyat kaayo ang saging kay

ない linghud pagkapupu.



luyo luyu 後ろに in back, behind

luyo sa luyu 一方では on the other side

luyong luyu behind

ma- ma 未来形自動詞化 make intransitive

ma- ma 形容詞化 make adjective

maabihon abiabi もてなしの良い hospitable Usa sa mga maayong hiyas sa

mga Pilipino ang

pagkamaabihon.

maabtik abtik 精力的な dynamic, Nagkinahanglan kita ug mga

energetic maabtik nga lider.

maaghup aghup 謙遜した、温和 humble, gentle Ang mga inahan ang maaghup

な nga binuhat sa Ginoo.

maagi-an agi 経験 experience Daghan pa kaayo ug maagian

sa imong kinabuhi.

s maakusahan acusar 告訴の accused Gawas diha kay tingali ug

maakusahan ka sa

pagpangawat.

s maakusar acusar 告訴の accused

maalam alam 賢い wise, cleaver Ang akong tiyo usa ka

maalamon nga magikero.

maalimahon alima 用心深い、先見 careful, provident Maalimahon kaayo sa iyang

の mga anak ang akong inahan.

maambong ambung 壮麗な、荘厳な gorgeous, Maambong tan-awon ang mga

splendid, modelo sa ilang gisuot nga

magnificent mga pormal nga sinina.

maampingon amping 大事にする delicate, careful Dugay na kaayo ang akong relo

caring sa bukton, wala gyud maguba,

kay maampingon man ako.

maangayon angay 公平な impartial, just, Ang among amo maangayon

equal sa paghatag ug atensyon sa

mga empliyado.

maanindot nindut きれいな、美しい nice, beautiful Adunay daghan nga maanindot

nga talan-awon sa Bohol.

maantingo antigu 読書きできる、出 literate, expert, maantigo ug komputer

来る skilled

maanyag anyag 美しい beautiful, fair Kadaghanan sa mga Cebuana

maanyag.

maarang-arang arang-arang 良くなる（病気が better, quite Maarang-arang na ang iyang

）、より良い kahimtang karon human

nakainom ug tambal.

maas maas 年寄りの senile Gimaas ang akong iyaan nga

dalagang gulang.

maawayon away 喧嘩っ早い、突 unfriendly Dili maayo nga kinaiya ang

っかかる pagkamaawayon.

maayo ayu 良い good maayo kaayo

maayohon ayu 良い、直った well, well behaved Ayohon niya pagdala ang iyang

igsoon.

mabaga baga 厚い thick 1

mabaho bahu 臭い smelly

mabalakon balak →balak poet

mabalak-on balaka 心配な nervous, Mabalak-on siya nimo kaayo.

mabalhin balhin 可変の、変更で variable, Ang akong Papa nga sundalo

きる changeable mabalhin na sa sugbo.

mabasulon basul 惜しむべき regretful 1

mabaw mabaw 浅い shallow Si ate gusto niya kanang

mabaw lang ang swimming

pool para makaligo sad ang

mabdos mabdus 身ごもった pregnant Upat ka buwan na nga mabdos

ako.

mabihagon bihag 愛らしい、美しい lovely

mabinantayon bantay 油断のない⇒ba vigilant, watchful Mabinantayon kaayo ang mga

ntay ginikanan sa ilang mga anak

batok sa mga ginadiling druga.

mabination bati 情熱的 passionate

mabudhion budhi 反逆者 traitor Ang akong kaaway mabudhion.

mabug-at bug-at 重い heavy Mabug-at ang imong bag kon

daghan ka ug isulod nga mga

butang.

mabuhi buhi 生きる、暮らす live Daghan ang mga tawo nga

gustong mabuhi ug dugay ug

malipayon kauban sa ilang

pamilya.

mabulukon buluk 色鮮やかな colorful

mabungahon bunga 多産の、实りある prosperous, mabungahong bag-ong tuig

prolific, fecund

madagayaon dagaya たくさんの many Madagayaong grasya ang

niabut kanako karong

madahan dahan 馬鹿げている rediculous

madalagan dalag 黄色っぽい、黄 yellowish, yellow Madalagan ang kolor sa iyang

色の mga ngipon.

madali dali すぐに soon, quickly Pagsakay na lang ug taxi para

madali ang pag-abot nimo didto

sa airport.

madaling panahonali panahon

d 出来るだけ早く as soon as

possible

madasig dasig 元気付ける、熱 lively, eagerly

心な、励ます

madasigon dasig 熱心に、熱中し zealous, Madasigon nga nagtrabaho si

て enthusiastic Alberto sa iyang proyekto.

madayganon dayag 率直な frankly, candid Madayganon niyang gisaysay

ang iyang mga problema sa

iyang mga ginikanan.

s madistino ma'destinar 任命する assign Ang iyang mama madistino sa

siyudad sa Sugbo sunod tuig.

madlok

s madre madre 尼 nun Ang akong igsoong babaye

gusto nga mahimong madre.

madudahon duda 疑い深い skeptic

madugta dugta 腐りやすい perishable

madutlan dulut 入りこめる vulnerable

madutli dulut 入りこめる penetratable

chmadyung 麻雀 mahjong

s maestra maestra 先生（女） teacher (female) Usa ka maestra ang akong

mama.

s maestro maestro 先生（男） teacher (male) Masinabtanon nga maestro si

Mr.Santos.

mag- mag 接辞　～をする 原型の頭の一音節を繰り返すtag

人 と同じ



mag- mag 接辞　未来進行 prefix making

形動詞化 future tense

progressive verb

maga- maga 接辞　未来進行 prefix making

形動詞化 future tense

progressive verb

mag-aalot alut 床屋 barber Usa ra ka mag-aalot ang

nagserbisyo sa among baryo.

magaan gaan 軽い⇒gaan light

mag-aawit awit 歌手 singer Usa ka maayong mag-aawit si

Utada Hikaru.

magahi gahi 固い hard Ayaw ibutang sa sulod sa

refrigerator kana kay mogahi.

magamahay mahay regret, blame Dili ka angay magamahay sa

imong mga amiga kon kasab-

an ka sa imong mama.

magamit gamit 使える、役に立 can be used, Hiposa na ang mga daan nga

つ useful, available sinena kay magamit pa nga

himuong trapo.

s magarbohon garbo 堂〄とした、威 proud, magnificent Magarbohon ang mga Pilipino

張った sa ilang kasaysayan.

magbabaligya baligya 販売員 salesman Usa ka matinud-anon nga

magbabaligya ang akong papa.

magbabalita balita 記者 reporter Gibanhigan ang magbabalita sa

radyo.

magbabantay bantay 見張り人、警戒 watcher Nawala ang magbalantay sa

人 tore.

magbabaol baul 農夫 farmer Naguol ang mga magbabaol

tungod sa pag-atake sa mga

peste.

magbalantay bantay 世話人 caretaker Wala na ang magbalantay sa

pala isdaan.

magdadagan dagan ランナー runner Kinahanglan nga adunay

disiplina ang usa ka

magdadagan.

magdadala dala 運送者 bringer, carrier, Niretiro na ang magdadala sa

messenger among opisina.

magdadaog daug 勝者、優勝者 winner Ang mga magdadaog sa

Sinulog Festival nanglukso sa

magdadayeg dayig ファン、賞賛者 fan, admirer Usa ako sa iyang magdadayeg.

magdibuho dibuhu 設計者 draftsman Ang akong tiyo usa ka

maayong magdibuho.

magdudula dula 選手、俳優 player Ang mga magdudula ug

basketball sa eskwelahan

namo adunay prebilihiyo nga

libreng bayad sa matrikula.

magdudumala dumala 管理者 manager, Siya ang magdumala sa bag-

administrator ong kompanya.

maghamok hamuk おびやかす harras, annoy

maghuhubad hubad 通訳 interpreter, Si Grace ang maghuhubad sa

translator iyang amigo nga koreano.

maghuhukum hukum 裁判官 judge Kinahanglan nga patas ang

mga maghuhukom sa ilang

mga desisyon sa kaso.

maghuhuni huni 音楽家 musician Ang mga kabataan sa among

lungsod gitudloan aron

mahimong maayong

mag-igo igu 決める decide Ikaw ang mag-igo.

mag-iilis ilis 両替商 money changer Risgo kaayo ang kinabuhi sa

usa ka mag-iilis.

magil-ason gil-as 不安な、落ち着

かない

magka- magka 接辞　未来形 prefix mag+ka mag+ka

magkatupad tupad 並んで abreast, side by Magkatupad mi sa lingkuranan

side

magkauban uban 並んで abreast, together Kinahanglan magkauban kitang

tanan sa pagsumpo sa abuso

sa ginadiling drugas.

maglalaraw laraw デザイナー designer

maglilindog lindug コラムニスト columnist

magluluto lutu 料理人 cook Nagkinahanglan ug bag-ong

magluluto ang among

magmamando mandu 支配者 ruler Malipayon ug malinawon ang

usa ka gingharian kon ang

ilang magmamando

magmata mata 目覚めて awaken Ayaw pagsaba aron ang mga

bata dili magmata.

magnanakaw steal along

mag-on mag 将来を誓う agree about their

future

magpulos pulus 使える useful

magsasalum salum ダイバー diver

magsasaway saway 検閲官 censor Kinsa ang mga miyembro sa

magsasaway?

magsasaysay saysay 解説者 commentator, Nagkinahanglan ug usa ka

narrator maayong magsasaysay ang

istasyon sa radyo.

magsisibya sibya アナウンサー broadcaster,

announcer

magsuon igsuon 兄弟姉妹⇒man sibling,

agsuon brother/sister

magsusugod sugud 初心者 beginner Ang akong pag-umangkon nga

lalaki magsusugod sa pagbasa.

magsusukot sukut 集金人 collector Ang magsusukot masuko kon

dili ka mobayad.

magsusulat sulat 作家 writer Si Carole Mortimer usa ka

maayong magsusulat sa

Harlequin Presents.

magsusumbong sumbung 告訴人 accuser

magtataho tahu レポーター reporter, narrator Si Mel Tiangco usa ka

maayong magtataho.

magtiayon tiayun 夫婦 married couple Usa ka adlaw, sama sa sagad

mahitabo sa usa ka magtiayon,

nagkabingkil sila.

magtinabangay tabang 助け合う helping each other

magtutudlo tudlu 先生、指導者 teacher Nanginahanglan ug umento sa

sweldo ang mga magtutudlo.

magtutuo tuu 信者 devotee, believer

magtutuon tuun 研究者 student

magubot gubut 混乱した、もつ chaotic, turbulent

れた

magulang gulang 年上の、兄・姉 elder, elder Dako kaayo ang akong respeto

sister/brother sa akong magulang nga

mag-uuma uma 農夫 farmer Ang mga mag-uuma namalit ug

abono para sa ilang mga

maguwang gulang 年上の、兄姉 elder

mahadlukon hadluk 臆病な timid Ang batang mahadlukon

kinahanglan dasigon kanunay.

mahait hait 鋭い keen, sharp Ngindot kaayo gamiton ang

mahait nga kutsilyo.

mahal mahal 高い、大切な high, precious, Mahal kaayo ang jewelry nga

expensive akong gipalit sa Hongkong.

mahalon mahal 高価な costly, pricey

mahamis hamis なめらか smooth Mahamis ang atong pamanit

kung mogamit kita ug sabon

nga adunay papaya.

mahandumon handum 記念の、追憶の memorial Ang akong pagradwar sa high

school usa ka mahandumon

nga panghitabo.

mahay mahay 後悔、悔いる regret, complain Di ka magmahay kun mosugot

ka.

mahayag hayag 明るい bright

mahibaloan hibalu 知ること knowable Kini akong gustong

mahibudngon bulung 不思議そう wondering

mahigalaon higala なれなれしい friendly

s mahiko magico 魔術師、手品師 magician, magic

、魔術

mahilak hilak 泣きやすい、涙 easily to cry

もろい

mahilas hilas みだらな、下品 immoral, obscene, Mahilas ang mga pasundayag

な lewd, nasty sa ubang mga balay

mahilig hilig 好みの、しがち liable, prone Mahilig ka bang mokanta?

mahiligon hilig な

し勝ちな、傾向 desirous, prone, Ang akong manghod nga

がある apt to babaye mahiligon sa paghimo

ug mga sinina.

mahilis hilis 消化できる、溶 digestible, Ang mga bata kinahanglan

ける dissoluble mokaon ug mga pagkaon nga

dali ra mahilis.

mahilum hilum 静かな calm Kinahanglan atong mahilum

kanang bata nga gisapot.

mahimo himu ～できる can Angay lang nga mamahimo

kang doctor.

mahimsog himsug 強健な、がっしり sturdy, robust Usa ka mahimsog nga batang

した lalaki ang nakadaog sa

paugnat sa kusog.

mahimuot buut 嬉しい、満足な happy, glad, Mahimuot ang imong mga

pleased ginikanan kon sige nimo silang

duawon.

mahimuyo 落ち着かない restless Dili ko mahimuyo kay naa ko ~

mahinalion dali 衝動的 impulsive,

impetuous

mahinamon hinam ⇒hinam thrilling

mahinay hinay ゆっくり、のろい slow, tardy Mahinay molakaw ang mga

tigolang.

mahinaykon hinayak 性急な、衝動的 rash, impetuous Mahinaykon niyang gibunalan

な ang iyang mga anak.

mahinayon hinay のろまな laggard, dull Mahinayon niyang gitrabaho

ang mga buluhaton sa balay.

mahinugon hinug ripe, mature Mahinugon ko mugasto sa

kuwarta tungod kay lisod ang

pagpangita niini.

mahinuklogong hinuklug 情の深い、情に emotional, Mahinuklogon ang iyang kaagi

もろい sentimental nga gipaambit namo.

mahinungdanon tungud 重要な important Mahinungdanon nga kanunay

kitang maminaw sa mga balita.

mahisabtan sabut 判る/分かる understand/disting Dili ka nila mahisabtan kon dili

uish ka mosulti sa tinuod.

s mahistrado magistrado 行政官 magistrate

mahitungod tungud に関して about

mahugaw hugaw 汚い dirty, nasty Mahugaw ang atong salog kon

mosulod ka nga magsapatos.

mahugut hugut 厳格な、ストリクト strict Mahugot ang disiplena sa iyang

な ginikanan ngadto sa iyang mga

anak.

mahulay pahulay 休む⇒pahulay rest->pahulay Namahulay lang mig kadiyot.

mahulogan hulug 落ちる fall to a space Pagbantay mahulogan ka.

mahumok humuk 柔らかい soft mahunok og kasingkasing

mahumut humut 良い匂いの smell sweet

mahunahunaon hunahuna 思慮深い thoughtful, Mahunahunaon siya sa tawo

considerate nga iyang kaila.

mahuyang huyang 弱い、繊細、壊 weak, delicate, Ako dali ra kaayo magkasakit

れ易い frail, fragile kay mahuyang ko ug

resistensya sa lawas.

maigang igang 蒸し暑い、むっと sultry, warm, stuffy Maigang ang among lugar

する panahon sa ting-init.

maikugon ikug 恥かしがり bashful, shy Maikugon siya sa mga babaye.

mailhan ilhan 気づきやすい noticeable, 1

perceivable

mainampingon amping 大事にする delicate, careful Ako mainampigon kaayo sa

caring, treasure akong mga butang.

mainat-inat inat 弾力ある elastic Ang kining tela mainat-inat ug

gikan kini sa gawas sa nasud.

mainit init 暑い、熱い hot 1

mainiton init 熱い、燃えるよう ardent, hot, fiery 1

な

s mais maiz トウモロコシ maize, corn Gagmay ug grano kining mais.

maisip isip 思慮深い wise, learned

maisug isug 勇敢な brave Unsa ka maisog nga sundalo

ang among silingan.

maiya iya ownership maiya ang maong kantidad kon

…

maka- maka できる be able to, can

makabungog bungug 耳をつんざくよう deafening

な

makabuot buut 御する govern Walay makabuot kanako.

makadaghan daghan often

makadiyot diyut 刹那的 momentary, brief,

awhile

makagagahum gahum 神 god, almighty Ang Ginoo makagagahum.

makahulugan hulug 意味ありげに significant

makak bakak うそをつく⇒baka tell a lie ⇒bakak

makakulba kulba k dreadful

makalilimos limus 乞食 beggar Kanang makalilimos maoy

membro ug sendikato kuno.

makalilisang lisang 恐ろしい shocking, terrible Sa miaging linog sa Kobe sa

Japan makalilisang kaayo

kadto ga nahitabo.

makamao mau できる、可能 able

makaon kaun 食用の、食べ物 edible, eatable

makapalimbawotlimbawut ぞっとする、恐ろ hideous

しい

makasasala sala 犯罪人、犯罪の criminal Kitang tanan makasasala.

makausa usa 一度に at one time, once

makaya kaya bear, able

makiangayon angay 公正 fair, just

makig- ma kig 接辞

makililimos limus 乞食 beggar Daghang makililimos sa daplin

sa dalan.

makina- ma kina 接辞 ma+kina

makinaadmanon kinaadman 賢い、優秀な、 wise, sage Si Lisa usa ka

知恵のある makinaadmanong estudyante

sa among eskwelahan.

s makinilya maquinilla 小型機械 miniature machine

s makinista maquinista 機関士、操縦士 machinist

makmak makmak 打つ、叩く strike, hit

makopa makupa マコパ（果物） java apple

makuli kuli 気が進まない reluctant, hesitate Ayaw pagmakuli sa pagsulti sa

tinuod.

makusog kusug 激しい violent, intense Usa ka makusog nga bagyo

ang moabot sa Pilipinas.

mala mala 乾いた、無関心 dry, dry-up, Mala na ang mga senina.

disinterest

maladhan lahid 塗った、含んだ

malagot lagut 怒った furious, loathe

malamaton lamat 魅力的な enchanting,

charming

malamposon lampus 成功裏に successful

malandong landung 陰のある shady

malapason lapas 侵しやすい violable, violating Kung ikaw malapason sa

gihimong balaod angay ka gyud

nga silutan.

malayo layu 遠い far Ang balay sa among katabang

layo gikan sa among lugar.

s maldito maldito 悪戯な、性質の naughty, evil, Maldito siya!

悪い mischievous

malhon mala 乾かす dry up Malhon ang basa nga trapo.

maligdong ligdung 謹厳な solemn, dignified

maligya baligya 売る sell

malinawon linaw 平和な 、平穏に peaceful, calmly Malinawon ang among lungsod.

malingin lingin 丸い round Lingin nga kan-anan nga

lamesa ang akong gustong

malinis linis 清潔な、きれい clean

にする

malipayon lipay 幸福な happy Malipayong Pasko.

malipong lipung くらくらする、め dizzy, giddy Malipong ko ug magsuka.

まいする

malisod lisud 困難な difficult Malisod ang pagsaka sa

kinatas-an nga bukid.

s malisya malicia 悪意、下心

s malisyoso malicioso 悪意の malicious

s malita maleta スーツケース suitcase

maloloy-on luuy 親切な、慈悲深 benevolent, kind Ang akong lola maloloy-on sa

い mga tawo nga nagkinahanglan

sa iyang tabang.

malong malung マラナオ衣装 Maranao garb

maluluy-on luuy 親切な、慈悲深 merciful,

い⇒maloloy-on benevolent, kind

malumo lumu 優しい tender-hearted

malumoy lumuy 柔らかい、熟した mellow

maluya luya 弱い、繊細、壊 weak Ang bata nga dili mokaon

れ易い maluya.

maluyahon luya 弱い morbid, feeble

s mama mama ママ、お母さん mother Akong gimahal ang akong

mama.

mamahandi bahandi 会計⇒bahandi accountant, Nagtrabaho ang akong ate sa

負産 treasurer usa ka opisina isip mamahandi.

mamahaw pamahaw 朝食をとる breakfast Kinahanglan nga mamahaw

kita sa dili pa motrabaho.

mamahayag hayag reporter Si Bobby Nalzaro usa ka

mamahayag sa Sugbo.

mamahit pahit 噛まれる、刺され bite Buotan kaayo ang among iro

る kay dili mamahit sa tawo.

mamala mala 乾いた dried 1

mamalhin balhin will transfer

mamalihug palihug

mamang mamang 昆虫、虫 insect, bug Mahadlok siya ug mga

mamat-an mata 目覚めた awaken

mamatay patay 死んだ die Ang mga mamatay kon dili

buboan adlaw.

mamatud-an matuud affirmed, actual

mamatud-i matuud actual Wala mi mamatud-i nga naa mi

relasion.

mamawi bawi ⇒bawi ⇒bawi :reclaim

mamaylihay bayli 踊り子 dancer

mameligro piligru 危険な

mamili pili ⇒pili choose Siya akong giingnan nga mamili

siya kung kinsay iyang

seryosohon.

mamomoo pamuu 労働者 worker, laborer Nangayo ug umento sa sweldo

ang mga mamumuo.

mamugos pugus 強いる⇒pugus forcing Mamugos ang akong amiga

nga ako siyang pahulamon ug

sinina.

mamulong pulung 雄弁な eloquent

mamumuno bunu 殺人犯 slayer, criminal,

suspect

mamumuno bunu 殺人者 killer, murderer

mamumuo pamuu 労働者 worker, laborer

man- mag 接辞　magの口

語、くずした発音

managop sagup 養子、採用 adopt

managsama sama 一致、同型 same, identical, Ang mga langgam nga

uniform managsama ug balhibo, mag-

uban bisag asa.

managsilingan silingan 隣人 neighbor Ang maestro nako sa

matematika managsilingan ra

mi.

managsoon igsuun 兄弟姉妹 brother and sister Duha ra mi kamanagsoon nga

anak ni Mama.

manahe panahi 仕立てる⇒pana sew Maayo manahe ug bestida siya.

hi

manalipod salipod

manamilit panamilit 別れを告げる bid farewell

manamin samin 鏡を見る mirror

mananabas panabas 仕立屋 tailor Nipalta sa pagtrabaho ang usa

sa among mga mananabas.

mananag-an tag-an 予言者 prophet Ayaw kamo ug tuo sa mga

peke nga mananag-an.

mananagan dagan ランナー runner Ang mananag-an

nanginahanglan ug maayong

pagbansay-bansay.

mananahi tahi 仕立屋 tailor Si Divina kahibalo mananahi ug

kurtina.

mananakay sakay 船乗り、乗員⇒s sailor, commuter Ang usa ka mananakay

akay nanginahanglan ug pasensya.

mananambal tambal 医者 doctor Daghan ang dili maayo

motambal nga mananambal.

mananaog daug 勝利者 = winner Siya ang mananaog sa kontes

magdadaog sa sayaw.

mananap mananap 動物 animal Daghan ang mga ilahas nga

mananap nga makita sa kining

kalasangan.

mananayaw sayaw ダンサー、踊り好 dancer Nakita niya nga nagtigi ang

き mga mananayaw sa ilang

kahanas sa maong sayaw.

manang manang 姉貴 elder sister Si Manang Tekla usa ka

dalagang gulang.

mananggot sanggut

mananghid sanghid 許可 permission, leave Nasuko si Mama nako gahapon

kay wala ko mananghid sa iya

nga sa tungang gabii na ko

makauli kay motambong ug

party.

s mando mando 規則、支配、決 rule, control, Ang mando sa among

定する command ginikanan sa mga anak nila nga

kinahanglan magtarong ug

eskwela.

s maneho manejo 経営する、管理 operate, manage Nakamaneho ka ba ug trak?

する

mang- mang 接辞　自動詞未

来形

manga manga mgaと略す、複数 always abbr.'mga'

を示す :indicate plural

manga- manga 接辞　複数自動 prefix making

詞未来形 future tense

intransitive verb

mang-aawit awit 歌手 singer Usa ka mang-aawit sa kasal

ang akong Tiya.

mangahas kahas 敢えてする dare

mangantahay kanta 歌手 singer

mangaon kaun 食べる⇒mag+ka mag-kaon

on

mangayo pangayu 願う⇒pangayo beg, demand,

request

mangbad 巨人 giant

mangga mangga マンゴー mango Inila ang Guadalupe sa ilang

mga tam-is nga mangga.

manggad manggad 商品、宝、大事 merchandise,

にする goods, treasure

manggialamon alam 賢い wise

manggihatagon hatag 気前の良い、親 generous, liberal

切な

manggihunahunaon

hunahuna 思慮深い thoughtful

manggiluy-on luuy 情け深い、親切 charitable, Siya manggiluy-on sa mga

な compassionate nanginahanglan.

manggiulawon ulaw 内気な shy, bashful Ang uyab ni Cora

manggiulawon kaayo mao nga

hilom siya kanunay.

manghimalad palad 占い師 fortune teller Dili ko matuo sa mga

manghimalad nga tawo.

manghinlo hinlu きれいにする⇒h clean manghinlo sa balay

inlo

manghod manghud 弟、妹、より若い younger Si Rolly manghud nako nga

igsoon, apan mas tigulang siya

tan-awon kay nako.

mangiguay igu 猟師 hunter Si Richard usa ka sikat nga

mangiguay sa rehiyon.

mangihapon gihapun やっぱり、それで still, also

も

mangilab kilab フラッシュ、閃光 flash

mangil-ad ngil-ad 醜い、良くない bad, nefarious, Mangil-ad ang imong batasan

ugly kon mag-uban mo.

mangilngig ngilngig 恐ろしい、すご gruesome,

い、素晴らしい excellent

mangingihaw ihaw 肉屋、畜殺者 butcher

mangingilad ilad 詐欺師、うそつき swindler, liar Sa panahon karon daghan na

⇒ilad ang mangingilad sa Pilipinas.

mangingisda isda 漁師 fisherman Sa Japan mas nindot ug

teknolohiya nga mga gamit sa

mangingisda didto kay sa

Pilipinas.

mangita pangita 探す seek, search

manglambotsing 馬鹿をする

mangno mangnu 思い出す remember Ang pagbagting sa relo maoy

nagpamangno nako nga udto

mangtas mangtas 残忍な fierce, cruel Ang tawong nalunod gikaon sa

usa ka mangtas nga tagat.

mangtutungha tungha 生徒 student

mangumusta kumusta 挨拶する greeting

mangunay unay 自分でする do it oneself

mangunguot kuut スリ pick-pocket Mga tulo ka tuig na nga milabay

usa sab ko nga nabiktima ug

mangunguot.

manguskos kuskos

mani mani ピーナッツ、豆 bean, peanut Ingon sila makabugas kuno sa

nawong, kung mokaon ug

daghang mani.

s manibela manivela ハンドル（自動車 steering wheel

の）

maniid tiid 観察する observe, spy

manimuyo puyu 层住する reside

maninay maninay 教母 godmother Ang akong maninay nga dato

nagpuyo sa siyudad sa

maninoy maninuy 教父 godfather Ako ang usa ka maninoy sa

anak sa akong suod nga

s manintar tentar 誘惑者 tempter

manipis nipis 薄い thin

s maniskuhay disco 踊り好き、ディス dance-lover

コ通い

manlalaban laban 弁護士 lawyer Ang gusto unta nako nga

propisyon ang usa ka

manlalaban apan dili makayasa

akong ginikanan.

manluluwas luwas 救世主 savior Si Hesukristo ang atong

manluluwas.

manok manuk 鶏、鶏肉 chicken, hen, cock Si Papa nako anaay baynte ka

binuhi nga manok para sa

tigbakay.

manomano manu 素手で、人力で manual

manoy manuy 兄貴、先輩 elder brother

mansa mansa しみ、汚れ blemish, stain

s mansanas manzana リンゴ apple Mas lami ang mansanas sa

Japan ikumpara sa America.

mantala mantala 布告、広告 herald, announce, Nabasa ba ninyo ang mantala

advertisement mahitungod sa ilang bag-ong

tindahan?

mantalaan mantala 新聞 newspaper Magbasa ka ba ug mantalaan

kada adlaw?

s mantekilya mantequilla バター butter Usahay,among butangan ug

mantekilya ang pan.

s mantika manteca 脂 fat Ang mantika sa baboy mas

daghan ug kolesterol ikumpera

sa uban.

s mantsa mancha しみ、汚れ stain, dot, blemish

manubag tubag 答えられる⇒tub answerable -

ag >tubag

manubid subid 流し釣り fishing, trolling manginhas ug manubid

manuheto suheto

manukad sukad 始める started

manumbaling numbaling 気にする regard, consider Ang babaye wala manumbaling

manunubos tubus 救世主 redeemer, saviour

manunukli sukli 両替 money changer

manununod sunud 跡継、相続者 heir Siya ang bugtong manununod

sa katigayunan sa iyang lolo.

manupi tupi

s manuskrito manuscrito 原稿 manuscript

manuslok tusluk

manuwa dula ⇒magdula ->magdula

e manyak maniac マニアック、色情 maniac, nympho

狂

e manyakis maniac マニアック、色情 maniac, nympho

狂

mao mau ..は---です。 be, correct Mao ba?; maong ; Mao na!

maomao mau つくりごと、フィク figment Ang mangingilad maghimo ug

ション maomao nga mga estorya.

maong mau nga その、当該のma that,

o+nga corresponding

maong maung ジーパン、ジー jean, denim

ンズ

maora mau ra Ang akong nawong maora ug

hitsura ni Genna.

maorag mau ra ug ～の様な、みた ～like as

いな

maot maut 醜い、偽善、悪 ugly, hypocrite Maot ang pasundayag sa plaza

い kagabii.

mapagawalon pagawal 尊大な、生意気 pompous,

な、横柄な arrogant

mapahimuslanonpulus 他人を食物にす predatory

る、捕食性の

mapahitas-on taas 高慢な；威張っ Proud Ang tawo nga mapahitas-on

た walay mga higala.

mapainubsanon ubus 謙虚 humble

mapakisayron sayud curios

mapanagan-on tagana 慎重な、用心深 prudent

mapangahason kahas く

大胆不敵な audacious

mapasalamaton salamat 感謝した、有難く thankful Kanunay akong

思って mapasalamaton sa Ginoo sa

tanang grasya nga iyang

mapaubsanon ubus 謙虚 humble

mapig-ot pig-ut せまい narrow Ang karsada padulong sa ilang

balay mapig-ot.

mapig-uton pig-ut 厳格な、ストリクト strict Ang akong bana magpig-utan.

な

mapili pili 任意の、選択可 optional

能な

mapiliton pilit しつこい、感情 insistent, impelling

的な

mapinanggaon pangga 大切にする dear

mapiog piug 制圧する overwhelming,

suppress

mapiogon piug 圧倒的な overwhelming

mapugsanon pugus しつこく insistent

mapuslanon puslan 便利な useful

maputi puti 白、白い white

marika umari ka おいで come here Miingon siya sa iring "Marika" .

marka marca 印、マーク mark

s marmol marmol 大理石 marble Ang salog sa balay ni Cecil

marmol.

maro maru 抜目ない shrewd

maroon 皮肉 wisecrack

s marpil marfil 義歯 false teeth Nagsuot si Chona sa iyang

marpil.

s Marso marzo 三月 March Ang akong ig-agaw mogradwar

karong umaabot nga Marso.

s Martes martes 火曜日 Tuesday Naa sila sa sayaw kada Martes.



s martilyo martillo 金槌、ハンマー hammer

marunong marunung 抜け目ない、賢 shrewd, wise

い

s mas ~ kay ma's ~ que よりも～だ。比較 more than Si Ruben mas buotan ug

級 mapaubsanon kay sa kang

masabtan sabut 理解する⇒sabut understandable

masagunson sagunsun 連続した successive Hinaot nga imo kong

s masahe masaje マッサージ massage Maaayo kaayo magpamasahe

inig human sa trabaho, para

makatulog dayon.

masakiton sakit 病気の sick Si Gary nga palahubog kaayo

bisag bata pa, pero masakiton

na karon.

masal-anon sala 凶悪な、犯罪的 felonious

masalaypon sayup 失敗した unfaithful, erring,

mistaken

masaligan salig 信頼できる trustful Ang katabang namo sa balay

masaligan kaayo sa pagbantay

sa balay kung wala kami.

masaligon salig 信じている、信 trustful, trusting Ang akong amigo masaligon

頼している kaayo nga gibilin sa akoa ang

iyang kuwarta nga nagkantidad

ug singkwenta mil.

masalub-on subu 憂鬱な melancholic

masapnot sapnut 粗い coarse, rough Ang iyang nawong masapnot

tungod sa bugas.

masariyal maha riyal 豆菓子→pinyat bean cake Mangaon na kita ug masariyal.

masaya saya o

楽しい

masayod sayud 知る know Wala ko masayod.

masayon sayun 容易な easy Ang pagkuha ug maayong

grado dili masayon.

masayran sayud knowable

masayri sayri 知れる、言える tell, know wa masayri

masiaw siaw いたずらな、おど prank,

けた mischievous

masibuton sibut 熱心な enthusiastic

masig maskin ug それでも

masig ka masig ka 各〄の each Nagdapat ang ilang masig ka

aping.

masilakon silak 光り輝く brilliant, sparkling,

beaming, bright

s masilos celos 妬ましい jealous Maselos si Ryan kon si Rey

ang among palitan ug bisikleta.

masinabtanon sabut 物分りのよい understanding, Ang gusto nako nga maasawa

intelligent kanang masinabtanon nga

babaye.

masinabuton sabut 物分りのよい understanding, Sayon tudloan ang batang

intelligent masinabtanon.

masinahon sina うらやましい envious, jealous Kung ikaw masinahon nga

pagkatawo, mahimo ka usab

nga makaugalingon.

masipad-anon sipala 冒涜 profane

s maskara mascara 覆面する、顔を mask Sa bacolod usa sa siyudad sa

塗り隠す isla sa Negros inila kaayo ang

ilang "Maskara Festival" sa

tibuok kalibutan.

maskin maskin それでも=bisan even though, Maskin ug wala koy igong

whether kwarta, nangandoy gihapon ko

nga makaeskwela pagbalik.

s maskulado muscular 筋肉質の男 muscular man

masub-anon subu 憂鬱な、悲しそう melancholic,

unhappy

masubli subli 繰返し again, repeatedly

masuk-anon suku 不機嫌な morose

masuko suku 怒った mad, get angry Masuko ang akong Papa.

masulaw sulaw まぶしい dazzling Ang sidlak sa adlaw masulaw.

masulob-on subu 悲しい、憂鬱な、 sad, melancholic, Nganong masulob-on man

落胆した depressed kana ang imong nawong?

masupilon supil 反抗的 rebellious

masusihon susi 調べたがる curious Masusihon ako mahitungod sa

imong kasal.

masuso susu 乳児期 babyhood Ang batang masuso ni Kiara

guapa kaayo.

masyaw masyaw yellow corn

mata mata 目、眼が覚める。 eye, wake up Ayaw katulog, pagmata!

matag matag 各 each, every Gipanagaan ug libre nga balay

ang matag usa ka pamiliya.

matag tawo matag tawu 皆 everyman, all Ang matag tawo adunay damgo

men, each person sa iyang kinabuhi.

matahaon taha オズオズとした、 timid, shy

臆病な

matahum tahum 美しい beautiful Kining barangay namo

matahum na kaayo tan-awon

karon sukad wala nay basura

matang matang 種類、ある種の kind, a kind of Unsay matang sa imong

pagkatawo.

matarong tarung 正しい just Ang maghuhukom matarong sa

iyang desisyon.

matarug tarug ⇒tarog weak, flexible Matarug ang poste nga wala

gilubong ug tarung.

matay matay 死ぬ die

matay! matay ありゃあ！まいっ Gosh!, My god.

た！しまった

matiawtiawon tiaw naughty Nganong matiawtiawon ang

imong anak?

matikason tikas 不正の、詐欺の dishonest, Dili gyud ko ganahan sa mga

fraudulent tawo nga matikason ug dili ko

ganahan nga makig-istorya

matikdi matikud 気づいた detect, observe, Wala mamatikdi sa kapulisan

note nga dunay nakaeskapo nga

priniso.

matikod matikud 注目する detect, observe, Nakamatikod ko sa imong

take notice lihok.

matinabangon tabang 助けになる、有 helpful Ang among mga silingan

益な matinabangon.

matinahuron tahud 礼儀正しい、尊 polite, courteous, Ang iyang mga anak

敬すべき well-behaved, matinahuron.

respectful

matin-aw tin-aw 読みやすい、判 legible Matin-aw pa tan-awon ang

り易い tubig sa among sapa.

matinguhaon tinguha 望んでいる wishful Matinguhaon siya nga ang

iyang mga damgo matuman.

matino tinu 確かな、明白な manifest, certain

matinud-anon tuud 誠实な honest, truthful Ang matinud-anon nga tawo

kasaligan.

matinunglo tunglu 罵る、暴言の malediction, curse

matinuuron tuud 誠实な honest, truthful

matistis tistis ひょうきんな humorous, joke Matistis ang akong ikaduhang

anak.

matiti titi 消耗、消費 consumable

matngon matngun 気付く notice, observe

matod matud ～によると、…は according to "Maayo!" matod ni Nanay.

言った

s matrikula matricula 登録、入学手続 register

き

s matrona matrona 年配の婦人 elder lady

matubayon tubay 勤勉な、丁寧な diligent, sedulous

matud pa. matud いわゆる so called

matud-an tuud 判明する prove Mamatud-an ra ang tinuod

puhon.

matud-anon tuud truthful

matudloan tudlu 教えられる teachable

matuman tuman 实現した realized

matunaw tunaw 溶ける、溶けや melting, dissoluble Kaona dayon na ang imong ice

すい cream kay matunaw unya na.

matuod tuud 真实、証明する true, prove, affirm Ang tanan nimong nabasa

matuod.

matuto matutu 母になる、躾ける mother, foster,

mentor

matyag matyag careful

maugdang ugdang 真剣な、おごそ solemn Ang seremonya sa ilang kasal

かな maugdang.

maulag ulag みだらな immoral, obscene, Ang tawo nga maulag dili

lewd angayan nga sundon.

maulawon ulaw 恥かしがりの、内 bashful, timid Ang akong magdadayeg

気な maulawon.

maulo ulu 才能ある talented Adunay espesyal nga

eskwelahan para sa mga

maulo nga kabataan.

maunat-unat unat 弾力ある、伸び elastic

ちぢみする

maunongon unung 誠实な loyal Ang katabang ni Elsie

maunongon sa ilang pamilya.

maunsa unsa happen wala maunsa ;

maurag mau ra ug 同様に same as Ang batasan ni Roy maurag si

Allan.

mausab usab flexible, again,

repeatable

mausikon usik 余分な、無駄な wasteful Mausikon kaayo ka sa imong

kuwarta, bisan dili importante

nga butang mag-sige ug palit.

mausisahon usisa 詮索好き inquisitive

mauswagon uswag 前進的な progressive Ang siyudad sa Sugbu karon

mauswagon na, daghan nang

mga nibobo ug puhunan para

sa negosyo nga mga langyaw.

mauyunon uyun 従順な、同意し understandable, Ang mga ginikanan sa among

やすい yielding, obedient, eskwelahan mauyunon

favorable mahitungod sa pagbayad sa

mga amutan.

may may ～ある、层る、で be May putos siyang gidala.

す。

may may 持つ have May bag-o na siya nga uyab.

maya maya 歓喜 jubilant, jolly

mayamaya mayamaya 鯛 red snapper, sea

bream

maymay maymay 警告、訓戒、忠 warning, advice,

告する admonition, exhort

s mayo mayo 五月 May Daghan ug piyesta sa Bohol sa

bulan sa Mayo.

may-ong may-ung 似ている alike, resemble

s mayordomo mayordomo 執事 butler Ang mga adunahan adunay

mayordoma sa ilang panimalay.

s mayoria mayoria 大半 majority

mayubiton yubit 傲慢な insolent

s medalya medalla メダル medal Sa elementarya pa ko, kanunay

ko masabtan ug medalya kay

ako man ang nag-una sa klase.

e medikal medical 医学の、医療 medical

e medya media メディア、マスコ media, press Ang medya usahay dili insakto

ミ、新聞 ang mga detalye sa balita.

s medya media 半分の、真ん中 half, medium Ang medya maoy mohatag ug

の、マスコミ mga detelye sa balita.

s medyas media 靴下( ソックス) stockings, socks medyas sa babae; medyas sa

、ストッキング lalaki

s medyo medio とても、全然 quite, almost, Ako usahay medyo maulawon

、かなり、半ば somewhat, slightly sa mga tawo nga akong

kaatubang.

s Mehiko mejico メキシコ Mexico Nakaadto ka na ba sa Mehico?

s mekanika mecanica 機械学 mechanics

s mekaniko mecanico 機械工、修理工 mechanic Ang mekaniko nga gikuha nako

para moayo sa sakyanan, dali

ra kaayo siya nga nakaayo.

s mensahe mensaje 伝言 message Unsa ang mensahe sa

Sto.Papa para sa mga pilipino?

s menteryo cementerio 墓 cemetery

s mentras mientras その間 meanwhile Mentras tanto

s menudo menudo 小売 retail

s merkado mercado マーケット market Ang merkado sa among lugar

dili kumpleto sa baligya, nga

gininahanglan sa tawo.

s meryenda merienda おやつ、スナック snack Ang paborito ko nga meryenda

sa hapon ang init nga pandesal

pala manan ug krema.

s mestisa meztiza 混血児（女） half-breed female Usa ka mestisa Espanyola ang

akong lola.

s mestiso mestizo 混血児（男） half-breed male Ang akong bana usa ka

mestiso Insik.

s metodo me'todo 方法 method, technique Unsa ang pinaka maayong

metodo sa pagtudlo ug

Matematika?

s metros metro メーター meter Ang tela nga gikinahanglan

para himuon nga karsones

nako mga duha ug tunga sa

mga manga 達、等( show plural

複数を表す)

mi kami kamiの省略形 ab. kami

mi- mi 接辞　過去形他 prefix making past

動詞を作る tense verb

miabot abut abutの過去形 come, arrived Miabot na ang akong

pinalangga nga asawa gikan sa

miagi agi 先の、昨～ last, past, bygone Miaging tuig

、過去

mihari sa 中では within mihari sa iyang kasingkasing

miki miki ヌードル、麺類 noodle Ganahan ka mokaon ug miki?

mikisdom kisdum 暗い表情 sadly Mikisdom ang iyang panagway

pagkakita sa iyang kaaway.

s mil mil 千 thousand Nanginahanglan ko ug

singkwenta mil pesos.

milabay labay 過去 past, bygone Kalimutan ang atong milabay

ug magpuyo ta para sa

s milagro milagro 奇跡 miracle Aduna bay milagro nga

nahitabo sa imong kinabuhi?

milanag lanag 每の poison

milurang lurang おさまる、凪ぐ subsided

s milya milla マイル mile Pila ka milya ang gilay-on sa

inyong balay padulong sa

opisina, diha sa Amerika?

s milyon million 百万 million Napulo ka milyon ka pesos ang

iyang nadaug sa lotto.

s milyonaryo millonario 百万長者 millionaire Ang milyonaryo daghan ug

kwarta.

miming miming 子猫 kitty, pussy Nanganak ang among iring ug

lima ka miming.

s mina mina 鉱山 mine Adunay mina sa bulawan sa

siyudad sa Baguio.

minahal mahal 恋人 sweetheart Hapit na mopauli ang akong

minahal gikan sa Japan.

minandoan mandu 管轄権、司法権 jurisdiction Ang mga tawo sa kabukiran sa

、管区 among lugar minandoan usab

sa among mayor.

minaru maru 皮肉 wisecrack

minatarung tarung 行儀良く振る舞 behave well Gitudluan tika ug minatarung!

minatay matay う

号泣 wail Nganong nagminatay ka man?

Namatyan ka?

minatay patay 死んだ defunct Ang minatay nga lalaki gidala

sa mga tawo sa punerarya.

minatuto matutu 純血の highbred Si Elsie minatuto sa iyang lola.



minaw paminaw 聞く listen Naminaw ko'g radyo.

ming- ming 接辞　現在形 ming-abot ug mingtabang,

minggukod

mingaw mingaw さびしい long, miss Mingawon ko nimo kung dili ka

nako makita.

minghoy minghuy がっくりきた depressed

mingyukbo yukbu 敬礼した greet, salute Si Anie mingyukbo sa Mayor.

mini mini 擬似の、偽の pseudo, fake Mini nga kwarta ang iyang

gibayad kanako.

s minoriya minoria 尐数派 minority Kinsa ang lider sa minoriya sa

kongreso?

s minos menos 尐ない、悪い、 less, low, dull Minos siya ug respeto sa mga

务る karaang politiko.

s mintras mientras その間 meanwhile

minubo mubu 省略形、略語 abbreviation Unsa ang minubo sa pulong

nga attorney?

s minusan menus 減らす、引く reduce Ilang giminusan ang mga

presyo sa nag-unang palaliton.

s minuto minuto 分（60秒） minute Pila ka minuto maabot ka

dinhi?

minyo minyu 結婚する marry Nagminyo sila sa katapusan.

mirisi mirisi いい気味！ good for you! Spanish*merecerからかな？

s misa misa ミサ mass Motambong ako ug misa kada

Dominggo.

misalga salga 邪魔した⇒salga interrupt Ang kerida sa polis misalga sa

among pag-estorya.

mismo mismu 当該、自身 on that,

correspond, itself

s misteryo misterio 神秘 mystery Nakahinumdom ka pa ba sa

mga misteryo sa kasakit?

mitakdo takdu 一致した corresponded

mithi mithi 理想の ideal Unsa ang imong gimithi nga

lalaki?

mitunga tungha 現れる emerged,

mitungha tungha 現れる reported,

s miyentras mientras の間、しばらくの meanwhile Miyentras tanto lang gud.

間

s Miyerkoles miercoles 水曜日 Wednesday Maglaba ko kada Miyarkules.



mo imu imoの省略形 your

s moda moda モード、ファッシ style, fashion Unsa ang bag-ong moda sa

ョン sinina karon?

s modelo modelo 模範、モデル model

s modirno moderno 現代的 modern

s modista modista ドレスメーカー dressmaker

s modo modo 音階法、モード mode, mood Unsa ang modo sa paninina sa

mga Igorot?

s mohon mojon 道標、境界標 boundary stone,

landmark

s molestiya molestia 迷惑 molest

molupyo puyu 住民 resident Si Ginuong Kruz usa ka

molupyo sa Jagna.

monggos munggus 豆 mung beans

s mongha monja 修道女 nun Ang mongha nagpuyo sa

kumbento.

s monyeka muñeca 人形 doll Kining monyeka alang sa

imong igsoon.

mora mau ra だけ、ただ⇒ma only, no other one Mao ra gyud ni ang akong

o ra kwarta.

s morado morado 紫色、濃い紫 violet, purple Morado ang kolor sa akong bag-

ong payong.

morag mau ra ug 同様、～の様な similar, like as, Ang akong tsinelas morag

、～みたい mora looks like pareha sa imoha.

ug

s moralidad moralidad 品行、徳性 morality, moral Ang mga magtutudlo

kinahanglan nga adunay taas

nga moralidad.

Moro muru イスラム、モロ族 Moslem Kasagaran sa atong mga

igsoon Moro nagpuyo sa

s moskitero mosquitero 蚊帳 mosquito net Makatulog ko ug maayo karong

gabii kon maggamit ug

moskitero.

s motibo motivo 動機 motive

s motorsiklo motorciclo バイク motorcycle Kinahanglan magsuot ug

helmet kon mosakay ug

moulipon ulipun 虜にする enslave

mubo mubu 短い、短くする short, shorten Mubo ug buhok ang babaye.

mugbo mubu 短い(複数） short, shorten

mugna mugna 発明する invent, create, Gimugna sa Amerika an mga

figment mangilngig nga paagi sa

pagpatay.

mug-ot mug-ut ふくれる、むっと sulk Ang bata nagmug-ot kay

する nawala ang iyang bag-ong

mug-oton mug-ut 不機嫌な、むっ grouchy, grumpy Ang among maestra sa

つりした matematika mug-oton.

s muhon mojon 境界 boundary

mulo mulu 不平を言う grumble Si Bebeth nagmulo nga ang

iyang ulo magsige ug sakit.

s multa multa 罰金 penalty, fine Mobayad ka ug multa kon

madugay ka ug abot.

s multahan multa 罰金を課せられ penalty, fine

る

multo multu 幽霊、お化け specter, ghost, Ang mga bata mahadlok ug

phantom multo.

mumo mumu 顔をぶつける hit face

muna muna まず first

munamuna muna 精一杯がんばる with utmost effort

munga bunga 实をつける bear fruits Ang mga punoan sa mangga

mamunga ug daghan kon

isprehan ug insektisayds.

s munisipyo municipio 町役場、自治体 municipality Ang among munisipyo

nakadaug isip kinalimpyuhang

munisipto sa probinsya sa

s munyeka muñeca 人形 puppet

muot muut 面白い⇒muut humorous Ang mga komedya sa among

lolo kahimut-an kaayo.

mura mura 同じ like, same as

murag mura 同様、～の様な similar, like as Murag bangaw ang kolor sa

maurag iyang sinina.

s museyo museo 美術館、博物館 museum Nakaadto ka na ba sa museyo

sa among lugar?

s musika musica 音楽 music Aduna kami gihimo nga

proyekto sa Musika.

s musikero musiquero 音楽の、音楽家 musician

e Muslim muslim イスラム教徒、モ Islam, Muslim Aduna ka bay amigo nga

スリム Muslim?

muta muta 目やに、塵 crud, dust

muto mutu 丘 hill, mound Maanindot tan-awon ang mga

muto o bungtod.

mut-ok but-uk びっくりして、口 dumbfounded

が利けない

mutya mutya 真珠、華 belle, beauty,

mutya mutya 宝石 jewel Daghan ug mga mutya ang

korona sa rayna.

muut buut 可笑しい、面白 amusing, funny,

い comic

muwaw pulaw 徹夜⇒pulaw vigil ->pulaw

na- na 接辞　過去自動

詞化

na na もう、既に already Ang akong mga anak

nangatulog na.

'na kana それ、あれ⇒kan that

a

naa naa と一緒に、と共に with

、ある

naa naa ある、いる be, exist 1

naa naa 持つ have Naa kay problema?

naa ra man! anaa そうだ！ Right!, Here! Naa ra man diri sa kwarto ang

mga bag.

naabtan abut 届く reached, caught

naamong amung 巻き込まれる implicated

naandan anad 普段の、正常な common, custom, Naandan sa mga pilipino ang

、慣れた、良くあ normal pagrespeto sa mga

る magulangug edad.

naandanan anad normal

naasoy asuy すでに述べた mentioned, Naasoy sa akong Mama nga

narrated moadto siya sa Dipolog.

naawahi awahi 後者 the latter

naay naa 持つ=naa+ang have Naay problema akong pamilya.

naayo ayu 直った mended Ang akong naayo nga samad

dili na sakit pero katol.

nabalaka balaka 心配な concerned, Ang akong nabalakang amiga

worried manggihuna-hunaon.

nabalda balda 邪魔される interrupted, Nabalda ang akong pagtoon.

disturbed

nabalisa balisa 不安な、苛立つ nervous, uneasy Nabalisa ang akong Mama kay

dugay ko nipauli kagabii.

nabantog bantug 良く知られた、有 well known, Ang iyang kabatid isip usa ka

名な renowned panday nabantog na.

nabasag basag 壊れた broken Gibutang nako ang nabuak nga

baso sa basurahan.

nabatiran batid 専門、専攻 specialty

nabilin bilin 残った remaining Pila ang nabilin nga kwarta

nako.

nabiyaan biya 残された remain, left

nabugtuan bugtu 息をとめる、死ぬ succumbed, died

、貟ける

nabuko buku 見つけられた discovered

nabutaan buta 目がくらんで blinded Nabutaan lang siya sa salapi.

nabuthan butu 吹飛ばされた blown up

nadani dani 魅せられた charmed, Nadani ko sa iyang mga mata.

fascinated,

impressed

nadapatan dapat 傷ついて、被害 stricken Nadapatan si Melona tungod sa

に見舞われた iyang bati nga batasan.

nadutlan dulot 貫かれた、(幸福 pierced, offered

が）もたらされた

nag- nag 過去進行の動詞 prefix making past

化 tense progressive

verb

naga- naga 過去進行の動詞 prefix making past

化 tense progressive

verb

nagaalirong alirong 周りの around Ang mga estudyante

nagaalirong sa ilang

nagabuhat buhat 实際の practical Ang mga bata nagabuhat ug

sakayan nga papel.

nagadasig dasig 勇気付ける、励 encourage Ang mga magtutudlo

ます nagadasig sa mga estudyante

nga mopadayon ug eskwela.

nagadilaab dilaab 燃えている ablaze, inflamed Ang akong walay katapusang

gugma kanimo kanunay nga

nagadilaab.

nagagilaw gilaw きらめき、きらめ gleaming Ang nagagilaw nga silaw sa

く adlaw naghatag ug kahayag sa

kalibutan.

nagahunong hunung 静止した、止まっ stationary Nagahunong ang mga sakayan

ている sa terminal.

nag-akob akub 触れる touching

nagamatuod matuud 証明された proven Ang tanan niyang gisulti

nagamatuod nga dili bakak.

nag-angat angat 近づく nearing Malinawon ang nag-angat nga

eleksyon sa among lugar.

nagat dagat 漁をする、漁に go fishing Nanagat kami sa pier.

いく

nagaungaw ungaw 瀬戸際、死際 verge, between Nagaungaw sa kamatayon

death and life

nagbiko biku 米料理の一種=

malagkit

nagdag dala brought

nag-edad idad 年をとる aging

naghari hari 支配する reign

naghingapin kapin 極端な excessive, lavish

nagis ?　⇒hagis ? sweep away

nagkabanggaay bangga ぶつかリ合う bumped, collided, Ang mga bata nagkabanggaay

hit samtang nagdula.

nagkadaiya daiya 様〄な、色〄の various, assorted

nagkagidlay gidlay ぼろを着た、み shabby, ragged

すぼらしい

nagkalainlain lain 多様な various, diverse Namalit si Lelanie ug nagkalain-

laing klase sa prutas.

nagkalinay-anay layu 離れる、はるか separate, far from Nagkalinay-anay ang akong

に離れる each other mga ginikanan sa bata pa ko.

nagkanayon kanayun によると=ingon according to; Nagkanayon akong Mama nga

narrated dili ko pakuyogon sa field trip.

nagkapadayag dayag 表現する express Nagkapadayag lang ko sa

akong gibati kanimo.

nagkapuliki puliki 忙しい、大忙し busy, bustling Nagkapuliki siya ug tiwas sa

iyang trabaho.

nagkasabot sabut 了解した in agreement

nagkatibulaag tibulaag チリジリになる scattered

naglagot lagut 激怒した furious Naglagot ang napilde.

naglata lata 腐る soften, decay

nagmahay mahay 後悔する regretted, Nagmahay ko nimo.

disappointed

nagmaoy 怒り狂う、酒乱 furious, drunk Akong manghod nagmaoy

frenzy, vicious tungod sa kahubog.

drunk

nagmukmok 閉じこもる Nagmukmok siya sa kuwarto.

nagngiob ngiub うっとうしい、重 sullen

苦しい

nagpaanod anud 漂っている drifting

nagpanuigon tuig, panuigun ～才になる years old Nagpanuigon ang bata ug lima

sa tuig.

nagpataka taka 気づかずに、見 involuntary,

境なし indiscriminate

nagsilbing silbi 所謂 so-called Usa ka tulisan didto sa ngitngit

nga bahin sa gawas sa pinuy-

anan nga maoy nagsilbing look-

out.

nagtinga-tinga tinga ハッハッ言う exhaust Ang nagtinga-tinga nga tigulang

nagbilin ug mensahe sa iyang

anak.

nagtungha tungha 通学 schooling

nag-unay unay against each other

nagustohan gustu 好きな人 admirer, admired Malipay siya nga nakit-an ang

iyang nagustuhan.

nahabilin bilin 残り物、残余 residual,

nahauna una 前者 the former

nahiagom agum 苦しむ suffer Nahiagom siya sa kapildihan.

nahiaguman agum 悩む suffer, undergo Nahiagman nila ang tumang

kalisod.

nahibaloan balu 知識 knowledge Daghan siya ug nahibaloan

tungod sa pagsige ug basa.

nahibilin bilin 残った、残りの remain

nahibudngan bulung かと思う wonder Ilang nahibudngan kay naabot

lang ug kalit.

nahigalam galam 慣れている again, always, Nahigalam si Jane ug kaligo sa

regularly, swimming pool.

accustomed

nahigmata mata 目覚めた awoke Nahigmat ako sa kasaba sa

palibot.

nahilo hilu poison

nahimuot buut elated, joyful,

pleased

nahimutang butang 置いた⇒butang replace, placed

nahimutangan butang 置いた場所、层 location

た場所

nahinayon hinay やり抜いた proceeded

nahisama sama 同じ様になる become equal to Nahisama siya sa disyerto

kauhaw.

nahitabo tabu 出来事 happening, event Nhitabo ang dinalian nga kasal.

nahiuknol uknul 当惑した bewildered

nahot nahut 価値、残余 value, leaving walay nahut

nahutdan hurot 使い切る run out

naibgan ibug あこがれの人、 crush

物、片思いの相

naibtan ibut 抜ける draw, pull morag naibtan og tunok



naigking igking ドッキリする shocked, jounced Naigking ko sa dihang hapit

nako mahikapan ang halas.

naigo igu hit, enough Naigo ra ang giandam nila nga

pagkaon.

nailhan ilhan 知られている be reputed, known Nailhan na ang tawo nga

nangawat.

naingnan ingun 原因 cause Wala mahibalo ang naignan sa

iyang sakit.

naiwit iwit 遅れた late, after Siya ang naiwit sa lumba sa

dagan.

naka- naka 完了形をつくる prefix making

接頭辞 perfect tense verb

nakabsan kabus なくなる consumed, ran out Nakabsan kini sa iyang

nakabuhi buhi 放たれる loose Ang kalabaw nakabuhi.

nakahig kahig transfer nakahig niya ang $1000 ug

walay lain nakahipos

nakaingon ingun 原因になった caused

nakalampus lampus 卒業生 graduate Nakalampus siya sa iyang pag-

eskwela.

nakalitan kalit 驚いた shocked,

nakapakugang kugang 驚くべき事 shocking Ang kamatayon sa

happening mayor,nakapakugang nga

hitabo sa ilang pamilya.

nakaplagan kaplag 生存者、発見物 discovery, Nakaplagan niya ang tambal sa

discovered bag-ong sakit.

nakatapus tapus 終了、卒業生 finish, graduate Nakatapus ko sa kursong

edukasyon.

nakat-onan kat-un 学んだこと learned

nakig- nakig 接辞

nakit-an kita 見つける ｆｉｎｄ out Nakit-an niya ang sekreto nga

agianan.

nako naku 私に for me

s nakorentihan corriente 電気、電線 electricity, electric Nakorentihan ang bata

←Sp.corriente　 wire paghikap niya sa wire sa

流れ、電流 koryente.

nakuyapan kuyap 気を失う、失神 faint, swoon

nakuyapan kuyap 失神する fainted

nalanag lanag poisoned

nalang na lang 強調だが柔かい just Ayaw nalang.; Ayaw lang.; Sigi

言い方 lang.; Sigi nalang.

nalangan langan 遅れた late, overdue Nalangan siya pag-abot sa

eskwelahan

nalimut limut 忘れた、記憶の forgot, Nalimot siya pagsira sa

ない unconscious pultahan.

nalipong lipung 目眩がする dizzy, giddy Nalipong ko ug nagsuka.

nalutas lutas 離乳した weaned

namalihog palihug お願いした asked

naman na man 既に already nasayod naman kita nga

namana pana 突きヤリ漁 spear fishing

namansahan mansa しみがある besmeared Namansahan akong sanina sa

dugo.

namasin basin 期待しながら hoping

namasol pasul 釣する fishing Namasol siya sa dagat.

namat-an mata 起き上がる、目 wake up Nadamgo ko ug ngil-ad, ug

が覚める nakasyagit ko sa akong

kahadluk, ug namat-an nalang

nako nga gitamparos ko sa

akong igsuon.

namatugonan matngun 伝言

namawi bawi 埋め合わされた recovered

namay-ongan may-ung 良く似た resembled

naminhod binhud しびれる、痙攣 numb, cramped

する

namista pista フェスタの実 feasted namista kunong duha sa

Pangan-an

namitad bitad

namo namu 我〄に、私たち for us Nagnana ang iyang samad.

の

namugna mugna 作られた fabricated

namula pula 赤くなった blushed Namula ko pagkakita niya.

namunuan punuan 指揮された lead

namuok puuk insert

namuti puti 青(白)ざめた pale

namuyo puyu 住んでいる reside, stay

nana nana うみ、膿む pus, fester 1

nanaad saad 約束された promised Nanaad ko niya nga mobalik.

nanabok tabuk crossing Nanakop ang mga pulis ug

mga sugarol.

nanagan dagan 走った⇒dagan run Nanagan ang mga kawatan.

nanakop dakup 捕まえた⇒dako caught

nanamilit panamilit p bid farewell

nanang nanang 祖母 grandmother Tigulang na si nanang Sepa

para mobiyahe.

nanaon nana 膿んだ pussy Nanaon ang iyang mga nuka.

nanarapo tarapo 拭く wipe

nanarbaho tarbahu 仕事する⇒ working

Nanay nanay 母、お母さん mother Maayo moluto si Nanay ug

bibingka.

nang- nang 接辞　自動詞過

去形

nanga- nanga 接辞　複数自動 prefix making past

詞過去形 tense intransitive

verb

nangadye adye 祈る pray Nangadye mi para sa

kalampusan sa operasyon.

nangagi agi 過去 past, bygone Kalimti na ang nangagi.

nangaging agi 前の、先の、昨 past, last, nangaging tuig

nangagrabehan grabi 重大な serious, grave Walay ulan sa nangaging

bulan.

nangahas kaha 思い切って dared

nangalagpot lagput 落ちて壊れる、 fall and break, fall Sa pagpaspas nakong lakaw

散らばる and scatter nangalagpot ang gidala nakong

itlog.

nangambak ambak 飛び降りる jumping Nangambak sila sa bintana kay

nasunog ilang balay.

nangandoy nganduy 望む、切望する hope, wish, Nangandoy ko nga

、憧れる yearning, craving matabangan nako ang akong

nangatarongan tarung justified

nangatawa katawa 笑う⇒katawa laugh Nangatawa sila sa akong

gibuhat.

nangayaw ayaw だめと言う say "No!" Nangayaw sila sa akong

hangyo.

nanghantok hantuk 玉の輿を求める looking for fortune Nanghantok akong ig-agaw ug

、宝を探す、一 dato nga tigulang aron

発狙う makaluwas sa ilang kalisod.

nanghapak hapak 打つ⇒hapak hit, pat Nanghapak ang bata sa iyang

kadula.

nanghingapin kapin 余剰の⇒kapin redundant, Aduna ka bay nanghingapin

excessive nga kwarta?

nanghingusog kusug 精一杯、一生懸 exerting

命急ぐ

nanghipos hipus keep Nanghipos ko sa daan nakong

libro.

nangindig inding 冷やかす cheat Nangindig akong classmet

panahon sa exam.

nangita kita 探す⇒kita search Nangita mi sa Yamashita

treasure.

nangka nangka ジャックフルーツ jackfruit Nangka ang akong paboritong

prutas.

nanglabay labay 過去 bygone Ipalabay ang nanglabay.

nanglalin lalin 移る move, change Nanglalin na sa Negros ang

place pamilyang Cuizon.

nanguha kuha 得る →kuha get Nanguha mi ug prutas.



nangunay unay 独力で do by oneself Ako ang nangunay ug laba sa

akong mga sinina.

nangurakot kurakut corrupt Nangurakot ang ubang

opisyales sa gobyerno.

nangutana pangutana 聞く、尋ねる ask Nangutana ko sa mga tawo.

nangyamiid yamiid だめと言う say "No!"

nanihapon hapun 夕飯を取った took supper

nanilhig silhig 掃く sweep

nanimaho bahu 匂う smelly

nanimba simba お参りした went to church Nanimba me sa Sto.Nino

kagahapon.

naning basug naning basug 必死で、ぜひと desperately, by all Naning basug siya para

も？ means madawat ug trabaho sa

restaurant.

naningkamot kamut 必死で desperately Si Raymond naning kamut

nangita ug kaayohan.

naningot singut 汗をかく sweat Naningot ang mga batang

nagdula.

nanion tiun 狙った aimed

nanirado sirado

nanlimbawot limbawut ぞっとする hideous

nanuhid suhid 調べる quest

nanuhotsuhot suhut 網で捕らえる enmesh

nanukad sukad 始める prepare, start Jose nanukad para sa

pagdagan.

nanundog sundug 物真似する mimic

naog naug 降りる go down, get Nanaog sila sa jeepney.

napakgang pakgang 頓挫する、挫折 thwarted, stopped Napakgang ang operasyon sa

した before finish Water Service Cooperative

gumikan sa tuotuo sa mga

engkanto diin nahimutang ang

tinubdan sa tubig.

napalgan palag 見つかる found

s napaneguro seguro 確信 confidence Napaneguro sa mga ginikanan

nga ang ilang mga anak tua sa

eskwelahan.

napasok pasuk はまる embedded Napasok gyud ang akong

kamot sa bangag.

napu 10⇒napulo ⇒napulo :ten Aduna akoy sobra sa napulo ka

mga amiga.

napud na pud 再度 also, again

napuhalan puhal 出し抜いた out done

napulo pulu 十 ten Sobra mi sa napulo.

napuno punu 一杯の filled

e nars nurse 看護婦 nurse Nars ang nagbantay sa akong

anak sa hospital.

nasabtan sabut 理解された⇒sab understood Nasabtan sa mga anak ang

ut problema sa ilang pamilya.

nasad na sad も、又 again, too, also

nasakpan sakup 捕われる captured

nasaksihan saksi 証人⇒saksi witness Nasaksihan sa mga bata ang

panag-away sa ilang mga

ginikanan.

nasamaran samad 傷ついた、貟傷 hurt Nasamaran akong

者⇒samad kasingkasing pagkabuwag

nasamdan samad 怪我した、傷つ wounded Sakit pa ang akong nasamdan

いた⇒samad nga bukton.

nasayod sayud 知って、気づい aware Nasayod ang akong mga

て amiga nga kami pobre.

nasayop sayup 失敗した wrong, mistake Nasayop ko pag-ihap sa

kwarta.

nasayran sayud 知らせた、知っ known, discovered Kinsay nasayran nimo?

た⇒sayod

nasinati sinati 経験した experienced

nasiuna una 最初に begin, first,

nasod nasud 国 nation, country Napulongpulong ang mga

pangulo sa mga nagkalain-lain

nasod.

nasudnon nasud 国の national

nasuko suku 怒った angry Nasuko ko niya kay namakak

siya nako.

nasunog sunug 燃えた burn Nasunog ang akong paboritong

picture.

natad natad 競技場 arena natad sa gugma

natagamtaman tagamtam 経験した experienced

natapos tapus ⇒tapus 終える completed, done Nahuman nako ang akong

buhatunon.

nataptan taput 感染した infected, adhered

nataran natad 庭 court, garden Atua sa nataran si Donya

Amparo.

natawhan natawu 生まれ、誕生 birth ubos og natawhan; adlaw'ng

natawhan

natawo tawu 生まれた born Eniro ko natawo.; natawo'ng

patay

natingban tingub attention,

concentration

natingob tingub condensed,

concentrated

nato atu 私達の、に our, us

e natripan trip 失敗する trip

naulahi ulahi 遅れる delay, late Naulahi siya pag-abut.

naulaw ulaw 恥かしい ashamed

nauna una 前に ahead, first

naunhan una 先を越された overtaken

naunsa unsa どうした、何が有 what happen, how Naunsa ka?

ったか

naupaw upaw はげた bald Naupaw ang iyang ulo kay sige

ug kalo.

nausab usab 変わった changed,

modified, repeated

nawa wala 無くなった lost

nawad-an wala 無くした lost Nawad-an ako'g lapis.

nawagtang wagtang なくなる gone, sold out, Nawagtang ang akong bag nga

lost gibilin sa lingkoranan.

nawala wala 無くなった lost Nawala ang akong lapis.

nawong nawung 顔 face Ikaw baga ug nawong nga

kanunay mangayo ug bino!

nay naa naa+ang naa+ang

Nay nay 母ちゃん Mom Ang akong nanay

manggihatagon.

nayanaya nayanaya 和らげる ease sorrows Daghan ug mga negosyanteng

Intsek sa Pilipinas.

s negosyante negociante 商売人、ビジネ businessman, Molampos ka sa negosyo kon

スマン dealer ikaw kugihan.

s negosyo negocio 商売、ビジネス business

s neguro seguro 確かにする make it sure Naneguro ko'g dala og raincoat

basin unyag moulan.

s nerbiyos nervio 神経質な nervous Ginerbiyos ko pagkakita sa

akong na-ibgan.

nga nga であるところの which, what, that

ngabil ngabil 唇 lips Ngindot kaayo siya ug ngabil

kay pula.

ngadto adtu そっちへ、あっち onto, forward Ibalhin ang lamesa ngadto sa

opisina sa prinsipal.

ngadto sa ngadtu に向けて to, towards Midagan siya ngadto sa

gibutangan sa lingganay.

ngadto-ngadto ngadtu あっちこっち、行 here and there, Sa ngadto-ngadto, human sa

ったり来たり whichever, finally panaglalis, sila nitugot.

ngadto-nganhi ngatu あちこち to and fro Nangadto-nganhi sa paglakaw

ang naghuwat nga inahan.

ngalan ngalan 名前、名づける name, full name Unsa ang ngalan mo?

ngalngal ngalngal たわごと babble Nganong sige ka ug ngalngal

atubangan sa imong mga

amiga?

ngan ngalan 名前 name

ngandoy nganduy 願望 aspiration

nganga nganga 口を開ける、返 open the mouth

答につまる

nganga nganga どもる stutter

nganga nganga 口を開ける、返 open the mouth Nagnganga lang ko adotong

答につまる without knowing ilang giistoryahan. Pulos man

what to say to bahin sa sayans.

ngangha ngangha あっけにとられる surprised

nganha anha そこへ、そっち there Nganha lang ibutang duol sa

pultahan ang mga kahon.

nganhi anhi ここへ、こっち here Palihug balik nganhi sunod

adlaw.

ngani ngani しかし、だから but, therefore Nalipay siya nga nakadaog nga

nakahilak siya.

nganlan ngalan 名付ける⇒ngala name Jenny iyang ngalan.

n

ngano nganu 何故 why Ngano imo mani gbuhat nako?

ngari ngari ここへ、こっちに here, come here Ngari dinhi!

来て！

ngayo ngayu 頼む ask, request Ngayo ko'g tabang nimo.

ngil-ad ngil-ad 悪い、下品な nasty, bad ngil-ad nga batasan

ngilit ngilit 縁、へり、端 margin, edge, Trapohi ug apil ang mga ngilit

border sa lamesa.

ngilngig ngilngig ぞっとするような ghastly,

、素晴らしい（反 gruesome,

語的） excellent(ironically

ngilo ngilu 歯の浮く、ぞっと tooth on edge,

する spine-tingling

ngiob ngiub うす暗い、物淋し dim, dark

い

ngipon ngipun 歯 tooth Himsug tan-awon kun puti

imong ngipon.

ngisi ngisi ニヤリとする、嘲 smile, smirk Mingisi kanako ang akong

笑う amiga.

ngislo ngislu 顔をしかめる grimace Mingislo ang akong dagway

samtang nagkaun ko ug

manggang hilaw.

ngitngit ngitngit 暗い dark Dili ko ganahan matulog ug

ngitngit nga kwarto.

ngohu nguhu 鼻声 nasal talk

ngotngot ngutngut 痚い、うずく feel pain Ngot-ngot kaayo akong samad

sa kamot.

ngusngos ngusngus ごしごしこする scour, rub

ngutngot ngutngut ずきずきする（痚 throbbing pain Nakabati ko ug ngotngot sa

み） akong samad.

ni ni の、を for, of Kining mga rosas para ni Beth.

ni kini kiniの省略形 ab. kini

ni- ni mi-に同じ働き same work as 'mi'

nia diri diri そこ、ここ is here Nia diri sa akong kwarto ang

sudlay ni lucy.

niadto adtu この前の last, of that niadtong Sabado

niadtong tungora tungod その時 on that time Niadtong tungora puno sa mga

tawo ang simbahan.

niagi agi 先の、昨～ last

niana kana そこの、そこに of that , then Ayaw palit niana kay dili na

lami.

nigo nigu 箕 basket for winnow Dili ko kahibalo mogamit ug

nigo.

s nigro negro 黒人 black man, Negro Kasagaran sa mga Negro kulot

ug buhok.

nihit nihit まれな、足りない rear, lacking, Nihit na ang bulak nga rosal

seldom karon.

niini kini この、これに this, of this Nakakita ka niini?

nila nila 彼らに、彼らの their, them Gusto ko mosuon sa nilaktan

sa mga modelo.

nilaktan lakat 歩き方 the way of walking

nilakwan lakaw 歩き方 the way of walking

nilalang lalang 人 (創造物） people, person, May usa ka nilalang nga

created nagpahipi sa kasagbotan.

nilaslasan laslas 切り傷 wound, cut Ang akong nilaslasan naayo

nimo nimu あなたに for you Para nimo kanang mga itoy.

t ninang tagalog教母mani godmother

nay

nindot anindut 素敵、美しい beautiful, nice

ning kini この this Unsay gibuhat sa imong mama

ning orasaha?

ning- ning 接辞

ning gabiona gabii 今夜、この夜 tonight Puwede ka dungan nako ug

panihapon sa restoran ning

gabiona?

ning-angkon angkun 認める accepted Ning-angkon ang babaye sa

iyang sala.

ninglangkob langkob merge, unite, ning+langkob

capital

t ninong tagalog教父mani godfather

noy

ninot nindut 可愛い pretty 1

ninyo ninyu あなたがたの yours, for you Para ninyo ang balay nga

akong gitokod.

nipa nipa ニッパヤシ nipa

nipis nipis 薄い thin 1

nitahan tahan 従った submitted Nitahan sa ilang kaugalingon

ang mga tulisan ngadto sa mga

pulis.

s nitso nicho ニッチ、壁のくぼ niche

み

niwang niwang 痩せた、ほっそり thin Kasagaran sa mga niwang nga

した tinedyer taas.

niya niya 彼(女)の、に her, his, him Nawala ang selpon niya sa

eskwelahan.

no nu でしょ？ isn't it? Isn't that Nobentay dos ang edad sa

right? akong lolo.

s nobenta noventa 九十 ninety

s nobya novia 婚約者（女） fiancee

s Nobyembre noviembre 十一月 November Moabot ang mga turista gikan

sa Canada sa Nobyembre.

s nobyo novio フィアンセ、婚約 fiance

者（男）

noon nuun その代わり、 rather, instead

s Norte norte 北 north Ang Bogo atua sa norte nga

bahin sa probinsya sa Sugbu.

s nota nota メモ ←Sp.nota note

noy manuy 先輩、兄さん elder, senior

nubo mubu muboに同じ short, shirt

s nuebe nueve 九 nine

nuka nuka 炋症 sore

nukanuka nukanuka 発疹 rash, eruption Nganong daghan ug nuka-nuka

ang imong batiis?

nukmod tukmud ⇒tukmod push

nukos nukus イカ squid

numbaling numbaling 気にする recognize

s numero numero 番号、数、番号 number

をふる

nungka nungka 絶対ない never

nunot nunut 受け入れる、従う agree, follow, Nunot niining atong giatubang;

submit, way Si kapitan migukod usab nunot

sa nahaunang nagdagan kanila

nuog nuug ぼろ rag Nanginahanglan ko ug nuog

para itrapo sa basa nga salog.

nuon hinuun 代わりに instead

nus-a kanus-a いつ when

nusnus nusnus 擦る、強く擦る scrub, rub Ayoha ug nusnos ang buling sa

imong nawong.

s nuwes nuez クルミ walnut Gusto ko ug ice cream nga

naay mga nuwes.

s nyebe nieve 雪 snow Wala pa ko nakakita ug

nakahikap ug nyebe.

o o はい、Ooの略 yes O, nakasabot na ko nimo.

o o または or Ganahan ka mokuyog namo o

dili?

s o o 又は or

s obligado obligado 強制する oblige Obligado ka nga mohuman sa

imong trabaho.

s obligasyon obligacion 義務、義理 obligation Aduna kay obligasyon sa imong

pamilya.

obo ubu 咳⇒ubo cough Ang ubang mga bata sa

eskwelahan giubo.

s obra obra 作品 work, masterpiece obra maestra

s obserbar observar 観察する observe

s obserbasyon observacion 観察 observation Sa akong obserbasyon, maayo

siya motrabaho.

og ug …と、を and Gwapa ug seksi ang akong

asawa.

oga uga 乾いた = uga dry Oga na ang yuta kay walay

ulan.

ogma ugma 明日 tomorrow Lian na pod nga adlaw ugma.

s okasiyon ocacion 機会 occasion Ang pasko usa ka importante

nga okasyon.

e okey ok オーケー OK Okey lang.

ok-ok uk-uk ごきぶり cockroach Ang ok-ok nagdala ug kagaw.

e okra okra オクラ okra

s Oktubre octubre 十月 October Ang Oktubre mao ang

ikanapulo nga bulan sa tuig.

s okupar ocupar 占める occupy

s olimpiko olimpico オィンピック Olympic Ang boksingero nakadaog ug

bulawan nga medalya sa

olimpiko.

omang umang かたつむり snail Ang omang hinay nga molihok.

s onsa onza オンス ounce Unom sa onsa nga gatas ang

giinom sa bata.

s onse once 十一 eleven Onse kabuok ang iyang mga

igsoon.

onum unum 六 six Onum na mi ka tuig nga wala

magkita saakong amiga.

Oo uu はい Yes Oo, mosugot ko.

s opera operar 手術する operate surgically Ang doktor nga moopera sa

iyang bugan niabot na.

s operasyon operacion 手術 operation

s operatiba operativa 作業中の operative

e operator operator 運転手、操作者 operator Ang operator sa makina maayo

motrabaho.

s opisina oficina 会社 office Hapsay ang among opisina.

s opisyal oficial 公務員、役人 official, officer Gusto mo bang mahimong

opisyal sa gobyerno?

s oportunista oportunista 日和見主義 opportunist

s orador orador 雄弁家 orator Ang orador maayong mosulti

atubangan sa mga nana-aw.

s oras hora 時間 hour Adunay biente kwatro oras sa

usa ka adlaw.

s orasan hora 時計、掛け時計 clock Ang orasan motug-an sa oras.

s orasyon oracion 祈祷 invocation

s orbeta orbita 軌道 orbit Ang mga planeta mosubay sa

ilang kaugalingong orbeta.

s ordenar ordenar 司祭に任命する ordain Ang obispo mag-ordenar sa

、命じる mga bag-ong pari.

s orderin ordenar 命ずる order Nag-ordir na ko ug sabaw sa

manok.

s ordinaryo ordinario 普通の common, ordinary Ang mga karaan nga simbahan

ordinaryo nga talan-awon sa

pilipinas.

s orgasmo orgasmo オルガスム orgasm Ang orgasmo mabati lamang

sa pipila ka segundo.

e orins orange オレンジ orange Ang orins prutas nga puno sa

bitamina C.

s orkesta orquesta オーケストラ orchestra Nindot paminawon ang huni sa

orkistra.

s oro oro 金 (きん) gold Nagbuhat sila ug oro nga

singsing.

s ortopedika ortopedica 整形外科 orthopedics Ang ortopedika motambal sa

mga nadaot nga porma sa

bukog.

s oso oso 熊 bear Nakakita ko ug oso.

s ospital hospital 病院 hospital Sa ospital dad-on ang mga

masakiton.

s ostya hostia 聖餅、ワッフル waffle, wafer Naghalad sila ug ostya para sa

misa.

otot utut 屁 fart Kung mokaon ta ug kamote

baho ang atong otot.

s otsenta ochenta 八十 eighty Otsenta ka lubi ang akong

gikinahanglan.

s otso ocho 八 eight

owang ulang ロブスター lobster

oyab uyab 恋人 girlfriend/boyfriend Gwapo ang akong oyab.

oyang uyang 祖母 grandmother Tigulang na si oyang.

oyong uyung 祖父 grandfather Gihatagan ko ug kwarta ni

oyong.

pa pa ちょうど、まだ just, still, yet karon pa ; kagahapon pa

pa- pa させる（接辞） let (prefix) Pa agia ko.

paa paa もも thigh, leg Hamis kaayo ka ug paa.

paabang abang 雇われる、貸す（ hired, lease Nag-abang sila ug balay. ;

お金を貰う側） Paabang sila ug balay.

paabangan abang 貸出用、レンタ rent Nangita ko ug paabangan nga

ル balay.

paabot abut 待つ、期待する look forward to, Paabot lang.

wait someone,

expect

paagi agi 手続き、手順、 method, way, Paagia ko.; Ang pag-eskwela

方法 procedure maoy bugtong paagi nga

makab-ot ang kalampusan.

paagiha agi 方法 way, method

paagpas agpas 再考 afterthought

paak paak 挟む、噛む nip, bite Gipaak ka ba sa kasag?

paak paak 蟹のはさみ claws, nippers

paalim alim cure, heal Gipaalim niya iyang samad.

paambit ambit させる、与える、 let, impart, share, Paambita ko ug halok nimo.

分ける allot

paamot amut 懇願する solicit Nagpaamot ug mga de lata ang

mga biktima sa sunog.

paanad anad 慣らす accustom Naanad na siya sa akong

sininaan.

paanyag anyag 飾る、美しくする embellish Gibutangan niya ug daghang

paanyang ang iyang balay.

paarakan arak 機銃掃尃する strafe

paaron-aron arun 振りをする、似せ pretend Ang akong amiga paaron-aron

る nga nakahibalo siya sa tanang

nahitabo.

paaron-ingnon arun-ingnun 真似する、似せ pretender Siya paaron-ingnon kaayo na

る siya nga kaybalo sa tanan.

e pa-autopsy autopsy 解剖する hold an autopsy Ang pataying lawas sa akong

lola gipa-autopsy kon unsay

hinugdan sa iyang kamatayon.

paayo ayu 直す repair paayo sa celfon

pababak ⇒balak?

pabalaka balaka 関心がある concern

pabalhin balhin convert

pabalik balik recall Pabalik na sa ilang mga balay

ang mga bata.

pabalon balun 付け足す、こづ give allowance Ang masakiton nga tigulang

かいをやる babaye nagpabaskog gikan sa

iyang sakit.

pabaskog baskug 回復（健康を）す recover, Dili ko pabayad sa akong mga

る recuperate serbisyo.

pabaya baya 気にしない careless, not pay Siya nagpabaya sa iyang

attention pamiliya.

pabayad bayad 代金請求する、 charge

つけで買う

pabaylo baylu 貸す loan, lend Mr, Pabaylo ug singkwenta

pesos, kay among ipalit ug

pagkaon.

pabidabida bida 俳優 actor, movie star

pabilin bilin 留まる、残る stay pabilin sa higdaan; Pabilin ka

diri?

s pabilo pabilo 導火線、火口 fuse, tinder Ang pabilo sa lampara

nagkamubo.

pabitay bitay 吊るす suspend Ingna si Terry nga ipabitay ang

basket nga puno sa bulad.

pabiyaan biya 奔放にする neglect, abandon Dili pabiyaan ang balay kon

walay magbantay.

s pabo pavo 七面鳥 turkey Ang pabo lami kaayo aslon.



s pabor favor 好む、優位 favor por pabor = por favor (spanish)

s paborito favorito お気に入り favorite Ang akong paborito nga singer

sa Japan si Utada Hikaru.

s pabrika fabrica 工場 factory Adunay daghang pabrika sa

sapatos sa siyudad sa

pabungkag bungkag ばらす、壊す disunite

paburot burut 泡、シャボン玉 bubble, balloon Daghang siyang gihimong

、風船 paburot.

pabutangan butang 当てる、付ける put, place Pabutangan nako ug laso ang

akong sinina.

pabuthan butu 破裂させる Gipabuthan a mga pulis ang

mga piniriso nga mi-eskapo.

padad-an dala 送る send padad-an ug sulat

padad-anan dala 宛先、送り先 address sulat sa padad-anan

padahan dahan 甘やかす pamper 1

padako daku 増大する amplify Gipadako sa mga estudyante

ang hardin sa likod sa ilang

kuwarto.

padakop dakup 捕まる arrested Ang mga kawatan dili padakop

sa pulis.

padala dala 送る send padala ug sulat

padangog dangug 賄賂 bribe Mohatag ka ba ug padanglog

sa imong superyor?

padani dani 耽る indulge Ayaw padani sa bino.

padapat dapat 押付ける

padaplin daplin 横に寄せる put to the sideGipadaplin na nila ang

aftereffect sa ilang hilisgotan.

padasig dasig 奨励 incentive, warm Ang bonus usa ka paagi sa

paghatag ug padasig.

padayag dayag 暴露する、露出 disclose Ang abogado nagpadayag

する、明言する kanamo kon kinsa ang mga

sumusunod sa katigayunan sa

among apuhan.

padayon dayun 続ける keep on, continue Sige, padayon.

padilaab dilaab 火をつける、人 kindle, inflame Ang bata maoy nagpadilaab sa

をたき付ける kalayo.

padpad padpad 吹き飛ばす、流 blow away

す

s padre padre 牧師様 father Usa ka responsableng padre

de pamilya ang akong papa.

s padrino padrino 教父、名付親 godfather Gitabangan ko sa akong

padrino aron makatrabaho.

padulngan dulung 運命、目標 destiny

padulong dulung 向かって heading, forward Padulong na ko.; Asa ka

padulong?

padulong sa dulung ～に向かって( going to Hinay siya nga milakaw

行く) padulong sa portahan.

padung padulung 向かう⇒padulon ⇒padulong Asa padulong ang mga

g :leading to magbabaol?

paduol duul 近づく get near Ayaw paduol sa punoan sa

kahoy panahon sa kilat.

e padyama pajamas パジャマ、寝巻 pajamas Pirme ka bang magsuot ug

き padyama inigkatulog?

s paempleyo empleo 雇う、雇用する employ Lisod maempleyo ang mga bag-

ong graduado karon tungod sa

kanihit sa trabaho.

s paeskwela escuela 学校にやる send to school Siya ang nagpaeskwela sa

bata.

pag- pag 動名詞化する make gerund pag…

pagabaslan baslan 報いる⇒basol response, reward Pagabaslan ra ka sa Ginoo sa

imong nahimong kaayohan

kanako.

pag-agak agak 指図 direction, Giayo pag-agak sa direktor ang

guidance iyang mga artista.

pag-agda agda 誘惑、衝動 urging, invitation

pagahi gahi 固める、硬くする solid, harden Ang yelo sa freezer pagahia ug

maayo para dugay mahilis inig

butang sa kinutaw nga juice.

pagahigahi gahi convince Kun di ka magpagahi-gahi ug

magkasinabot ta.

pagahimuon himu すること doing Aduna kitay pagahimuon nga

dyotay mga kalingawon sa

pista.

pagahisgutan hisgut 議題⇒hisgot agenda, topics Ang atong pagahisgutan niining

hapona,

pag-alagad alagad 公務、奉仕 service Usa ka kristohanong buhat ang

pag-alagad sa mga masakiton.

pag-alima alima 養育 upbringing Unsa ang pag-alima kaninyo sa

inyong mga ginikanan?

pag-ampo ampu 祈り、祈願 prayer Ang pag-ampo mao ang

pinakalig-on nga taming.

pagan pagan 巻き添えを食う、 involve Pagkasunog sa dakong balay

含まれる napagan ang mga balay nga

silingan.

pagana gana 食欲増進剤、催 appetizer,

淫剤 aphrodisiac

pag-andam andam 準備、用意 preparation

pag-angkon angkun 取得 acquirement Giunsa nimo pag-angkon ang

lote nga tupad sa balay sa

akong lola?

pag-anha anha そこに行く go there

pag-anhi anhi ここに来る come here

pag-ani ani 収穫 harvest, rice Nakakita ka na ba unsaon pag-

harvest ani sa humay?

pag-asa asa 希望 hope Ang kabataan maoy paglaum

sa atong nasud.

pag-asawa asawa 嫁取り get in marriage Dili sayon ang pag-asawa

karong panahona.

pagatpat pagatpat マングローブの mangrove tree

pagatukuron tukud 木

建設 build up, construct Atong pagatukuron pagbalik

ang naguba nga pangpublikong

mercado.

pagawal pagawal 慢心 vanity, pomp

pagawas gawas 放出する、公開 release, discharge Gipagawas na ang inahan ug

anak sa ospital kanihang

buntag.

pag-ayo ayu とても、非常に very Nakalitan pag-ayo siya.

pag-ayo ayu 修理 repair Ang pag-ayo sa nagubang

butang maoy trabaho sa

mangalayo.

pagba pagba 焦がす parch, brown Kahibalo sila unsaon pagbulad

sa mga isda.

pagbadbad badbad ほどくこと、解き untie,

明かし interpretation

pagbalos balus 返答、感謝の気 reply, gratitude

持

pagbangotan bangutan 哀悼 mourning

pagbasol basul 後悔 regret, remorse, Ang pagbasol pirmeng

repentance mahitabo sa katapusan.

pagbati bati 想い、感情 emotion, feelings Aduna koy pagbati nga kayugot

sa akong mga kaaway.

pagbugtaw bugtaw 遂行、（病死?） pursuance Dili sayon ang pagbugtaw sa

isnatser.

pagbuntog buntug 征服 conquest, Nanan-aw ko ug pasundayag

overcome nga "Ang Pagbuntag ni

Lapulapu sa Mactan".

pagbunyag bunyag 洗礼 baptism Usa sa pito ka sakramento ang

pagbunyag.

pagbuot buut 意志 will Pagbuot sa akong mga

ginikanan nga kami moipon nila

ug puyo.

pagbuto butu 爆発 explosion Nahadlok ang mga empleyado

sa pagbuto sa bomba.

pagbuutbuut buut 気まぐれ caprice Ang akong uyoan dili ganahan

sa pagbuot-buot sa iyang

asawa.

pagdaginot daginut 倹約、つましい thrift, economy Wala nimo hunahunaa ang

pagdaginot?

pagdagit dagit 誘拐 abduction Nakakita ko pagdagit sa batang

Insek.

pagdani dani 惹き付けること attraction

pagdapit dapit 招待 invitation Ania ko pagdapit ninyong tanan

sa umaabut nga piesta.

pagdason dasun 断言、承認 affirm, approve

pagdawat dawat 受領、受理 reception, Ayaw pagdawat ug kendi gikan

receiving sa mga estranghero.

pagdinalo dalu 欲深い⇒dalo stingy, selfish, Ayaw daw pagdinalo.

greedy

pagduhaduha duhaduha 不信、惑う doubt, hesitate Ayaw pagduhaduha, kung

unsay naa sa imong hunahuna

pagguba guba 破滅 perdition Gisugo ko pagguba sa kalsada.

paghabas habas 一掃する annihilate

paghatod hatud 持っていく⇒hat bring Dalia ang paghatod sa pagkaon

ud sa mga bata.

paghiabot abut 到着 arrival

paghigugma gugma 恋する、恋愛 fall in love

paghikay hikay 準備 preparation

paghinuktok tuktuk 熟考 cogitation

paghitungod tungud Ninghunong ang mga bata

paghitungod nila sa maanindot

nga balay.

paghot paghut 吠える bark Disturbo kaayo ang paghot sa

mga iro.

paghulat hulat 待つこと、休止 pause, wait Paghulat sa imong ig-agaw

dinhi.

t pag-ibig tagalog 愛 love Ang paghigugma sa atong isig

gugma ka tawo usa sa mga

importanteng sugo sa Ginoo.

pagihapon gihapun いまだに still now Nahigugma pa gihapon ko niya

hangtod karon.

pagikan gikan 見送る see off Pagikan nako sa akong higala

sa airport.

pag-ikyas ikyas 逃げる escape; slip away Gitudloan ko sa akong mama

sa pag-ikyas sa akong bana

nga salbahis.

pag-ila ila 知る、誰かわか acknowledgment, Gikalimtan ni Dindo ang pag-ila

る distinguish, kaniya sa iyang amahan.

pag-ilis ilis 交代、お返し、 replacement,

両替 change

pagilok giluk くすぐる tickle Gipagilokan niya ang akong

dunggan ginamit ang balhibo

sa manok.

pag-ingon ingun saying Ayaw pag-ingon ana.

paginok ginuk 扇動する excite, stir

pag-inusara inusara 独层 solitude Sa akong pag-inusara,

nahinumdom ko sa nindot nga

kagahapon.

pagka pagka たった、丁度 just pagka karon

pagka- pagka 接辞　動名詞化 prefix making Unsa ka klasse nga

gerund pagkababae?

pagka- -a pagka 非常に～な very... Pagkagwapaha sa babaye sa

akong damgo.

pagkaakohan aku 利己主義 selfish, egoism Ang pagkaakohan usa ka

daotan nga kinaiya.

pagkaayo ayu 回復（健康を） recovery, Ang pagkaayo sa akong sakit

recuperation usa ka dakong selebrasyon.

pagkababaye babayi 女性自身、女性 femininity, Siya ang nakakuha sa akong

であること、女性 womanhood pagkababaye.

の尊厳

pagkabagay bagay 吊りあい、調和 balance, Aduna bay pagkabagay ang

symmetry imong pagtuon ug paglingaw-

lingaw?

pagkabalaka balaka 心配 anxiety Ayaw palabi ug pagkabalaka sa

imong anak, dako na siya,

kahibalo siya unsay sakto,

unsay sayop.

pagkabali bali 逆転 reversal Nahulag siya pagkabali sa

kahoy.

pagkabanhaw banhaw 復活、イースタ resurrection, Nagkahiusa ang mga tawo

ー Easter pagkabanhaw sa Ginoo.

pagkabata bata 尐年尐女時代 childhood Masakiton ang akong anak

pagkabata.

pagkabig kabig 説得 persuasion Wala kami kauyon sa ilang

pagkabig kanamo sa pagbalhin

sa laing relihiyon.

pagkabitin bitin 不満 unsatisfied, Ang pagkabitin namo sa sud-an

connect naka pasamot sa among

kagutom.

pagkab-ot kab-ut 届く reach, catch, Nakorentihan ang bata dihang

acquisition pagkab-ot niya sa munyeka

ibabaw sa aparador.

pagkabuhi buhi 存在 existence Ang atong pagkabuhi dinhi sa

kalibutan adunay rason.

pagkabuotan buutan 行儀良く振る舞 behave well Pagkabuotan sa bata

pagkabutang butang う

出来事 happening, event Unsay pagkabutang sa ilang

pamilya?

pagkadalaga dalaga 尐女時代 adolescence, Karon pagkadalaga na sa mga

puberty anak ni Berto.

pagkadayag dayag 周知、公表 publicity Motuo ka ba sa pagkadayag

nga sila managhigugmaay?

pagkadunot dunut 退廃 decadence Pagkadunot sa saging nga

akong napalit.

pagkaduol duul 近接 vicinity, proximity Pagkaduul sa dagat ang ilang

balay.

pagkagamaya gamay とても小さい very small Pagkagamaya sa chokolate

nga imong gihatag.

pagkahaom haum 服が似合うこと fitting Pagkahaom sa pantalon nga

akong giregalo.

pagkahari hari 王権、王威 royalty Ang pagkahari niya nahimong

kontrobersiyal.

pagkahigot higut 結び方 knot

pagkahimugso himugsu 誕生 birth Guwapo kaayo kining bataa

pagkahimugso.

pagkahitabua hitabu 出来事 happening, event Wala ko nianang pagkahitabua.

pagkahuman human その後、あとで afterward Gikapoy ang tanan

pagkahuman ug pangaligo sa

pagkakaron karun 今 current Sa pagkakaron,

pagkalalaki lalaki 成年の男 manhood Maldito siya nga pagkalalaki.

pagkalisa lisa 捻挫 sprain Ang pagkalisa sa akong

dughan mao ang hinungdan sa

akong ubo.

pagkalisura lisud 非常に難しい⇒l very difficult Pagkalisura sa among

isud eksamenasyon.

pagkalusno lusnu 破産 bankrupt, failure Ang pagkalusno sa among

negosyo maoy hinungdan sa

among pagbalhin sa provinsya.

pagkamagulang gulang 年長、年功 seniority Ipakita ang imong

pagkamagulang.

pagkamatay kamatay 死滅 death, mortality Nanghilak silang tanan

pagkamatay sa ilang mama.

pagkamatngon matngun matured, Nausab ko pagkamatngon ug

buot.

pagkaon kaun 食事、食物 food, eating Ayaw usiki ang pagkaon.

pagkapait pait 苦味、辛苦 bitterness Pagkapait sa akong kinabuhi.

pagkapakyas pakyas 失敗、挫折 failure, breakdown Ako silang gipangutana sa

pagkapakyas nila sa

pagtambong sa kasal.

pagkapilde pildi 敗退 loss Nihilak siya pagkapilde sa

municipal tennis tournament.

pagkapuya puya 乳児期 babyhood

pagkasakup sakup 会員、会員権 membership Unsa kang klase pagkasakup?



pagkatawo tawu 誕生 birth Hilabihang lipaya sa amahan

pagkatawo sa ilang anak.

pagkauga uga 不毛、乾燥 dried Ang taas nga hulaw maoy

hinungdan sa pagkauga sa

pagkaulitawo ulitawu 尐年、青年時代 adolescence Kalit lang siyang nigwapo

pagkaulitawo.

pagkawala wala 欠けてる、欠乏、 want, lack, loss pagkawalay alamag;

損失 pagkawalay kasinatian, ;

Naguol sila dihang pagkawala

sa binuhing iring.

pagkawas kawas 上陸、降りる(乗り disembark,

物) dismount, alight

paglakip lakip 含まれる、一部と include Ayaw kalimot paglakip kanako

なる sa imong imbitasyon.

paglingkawas lingkawas 免れる、のがれ escape Naglisud ko kung unsaon nako

る paglingkawas gikan sa kamot

sa kidnaper.

paglipot libut 不貞、裏切り infidelity

pagnga pagnga スイッチを切る switch off

pag-omangkon pag-umangkun 甥、姪⇒pag- niece, nephew Aduna na koy unom ka pag-

umangkon umangkon, upat ka babaye ug

duha ka lalaki.

pagpakita kita show,

pagpalabi labi 過剰に superfluous, Ayaw pagpalabi ug kaguol kay

excessive makadaut kana.

pagpalabi ug labi ～のし過ぎ too much, over Ang pagpalabi ug tuon dili

limitation maayo sa lawas.

s pagpalta falta 欠乏 absence Dili maayo ang pagpalta sa

klase.

pagpamati bati 傾聴する⇒bati listen Dili maayo ang pagmati ug

estorya sa dagko.

pagpamilok piluk 一瞬 twinkling

pagpanakit sakit 痚み⇒sakit aching

pagpanalipod salipud 防御 defense

pagpangasawa asawa 求婚、妻を求め seek a wife Ang pagpangngasawa ug

る masinabtanon lisod pangitaon.

pagpanghudlat hudlat 脅す threat Ang imong mga pagpanghudlat

wala kini makatandog nako.

pagpangita pangita 捜索、探査 ferret, scout,

search

pagpasulod sulud 入場許可 admittance, Ang pagpasulod sa konsiyerto

admission libre.

pagpayuhot yuhot 密輸 smuggling

pagpilit pilit 義理 obligation

pagpuga puga しぼる squeeze

pagpugong pugung 節度 moderation, Giunsa ninyo pagpugong ang

control buang nga nangisog.

pagpunay punay いつも always Pagpunay ug pangutana ang

akong lola.

pagsabot sabut 理解 comprehension

pagsala sala 篩い filter. screen

pagsalig salig 信頼 believe, trust, Ayaw wad-a ang imong

hope pagsalig sa kaugalingon

samtang may kinabuhi pa.

pagsanta santa 遮断 interruption Unsaon pagsanta ang gidiling

droga.

pagsera sira 閉じる⇒sira shut, close Siguroa pagsira ang inyong

pultahan magabii.

pagsikop sikup 捕まえること arresting, seizure Ang pagsikop sa mga batan-

ong nagumon sa druga

gikalipaay sa mga ginikanan.

pagsimba simba 拝礼 worship Kinahanglan atong

pagsimbahon ang Ginoo sa

tibuok natong hunahuna,

kasingkasing ug kinabuhi.

pagsinabtanay sabut 相互理解 mutual

understanding

pagsukot sukut 集金する、要求 collecting, asking Giunsa nimo pagsukat ang

すること akong inahan?

pagsupot suput 袋に入れる put into a small Nagtabangay sila sa pagsupot

container sa sobrang pagkaon.

pagtaak taak 近接、踏み出す close, step Ayaw pagtaak sa lapokon nga

lugar.

pagtagad tagad 注意 attention

pagtayhup tayhup 吹き込む blowing

pagtulon-an tuun 教え、教訓、レッ lesson Ang pagpakyas maoy maayong

スン pagtulon-an.

pagtungha tungha schooling

pagtunob tunub 足跡をつける、 stepping Ang mga bata giganahan

踏みつけること pagtunob sa balas.

pagtuo tuu 信頼 faith, belief Sayop ang tanan nako nga

pagtuo sa imo.

pagtuon tuun 勉強 study Pagtuon ug maayo karon.

pag-ugbok ugbuk 建立 erection

pag-umangkon pag-umangkun 甥・姪 niece/nephew

pag-una una 先行、先立つ precedence, go Pag-una na lang nako.

ahead

paguryoguryo guryu 知らん振りをする

pag-usab usab 改訂、繰り返し、 revision, Daghan ang gikinahanglan nga

修復 renovation galamiton sa pag-usab sa

among balay.

paguyod guyud 引っ張っていく drag Magpaguyod ko nimo sa pulis.

pahaba haba 機嫌をとる、味方 ingratiate Nagpahaba siya ug sulti sa

に引き入れる iyang amo nga maayo siyang

motrabaho.

pahabal habal つがわせる、繁 breed, mate

殖させる

pahalipay lipay 慰め、慰謝 consolation, Nihatag ko ug pahalipay sa

compliment akong higala.

pahamtang butang 評決、判決、義 verdict, impose Gipakanaog sa huwes ang

務を課す iyang hamtang sa mga

pahat pahat 手当 allowance, ration

pahatud hatud 送る、連れて行 send Mipara siyag taxi ug

かせる nagpahatod ngato sa Island

pahawa hawa やめさせる dethrone, quit

pahayag hayag 声明、公表 statement, Nabasa nako ang iyang

declaration, pahayag mahitungod sa balita.

manifestation

pahayagan hayag ニュース番組、 news paper

新聞

pahiangay angay 合わせる fit, adapt, go with

pahibagay bagay 合わせる fit, adapt

pahibalo hibalu 知らせる inform Palihug pahibalo nako kung

kanus-a ka moabot sa Cebu.

pahibalo hibalu 公告、お知らせ notice, information Pahibalo ginadili ang

pahid pahid ハンカチ、拭く handkerchief Iyang gipahid ang mga luha sa

akong mga mata.

pahigalam galam pamper

pahigayon gayun 機会、時間 time, chance, Hatagi kog higayon.

occasion

pahilayo layu 遠ざける shun, keep away

pahilit hilit 遠ざける keep aloof

pahilot hilut 按摩させる let massage Kada Sabado ang akong

sinemana nang pamasahe.

pahiluna luna 収容する accommodate

pahimangno mangnu 報告、助言 lecture, briefing,

reminding

pahimatngon matngun 警告、訓戒、忠 warning, advice, Ang mga ginikanan kanunay

告する admonition, exhort mohatag ug pahimatngon sa

ilang mga anak.

pahimudsan pulus 利用する、つけ exploit, abuse

こむ

pahimulos pulus 利用する、活用 utilize, take Pahimuslan nako ang higayon

する、乗ずる⇒p advantage of samtang maayo ang panahon.;

ulos Gipahimuslan nimo ang akong

kaayo.

pahimuslan pulus 利用する、つけ exploit, abuse Gipahimuslan nimo ang akong

こむ pagkatawo.

pahimutang butang 置く、配置する put, post, place

pahina pahina 共同作業

pahinumdom dumdum 助言、覚書 suggestion, Gihatagan kami niya ug usa ka

reminder mubong pahinumdom.

pahinungod tungud 捧げる dedication,

pahipi hipi 潜む、隠れる lurk

pahipi pahipi 潜む lurk

pahiran pahid タオル、拭く towel Ako una kining mansanas

gipahiran sa tissue paper sa

wala ko pa kini ingkiba.

pahiri pahid 拭け wipe

pahirit hirit カードを配る deal

pahit pahit 噛む、刺す bite, Sting Gipahit sa iro ang batiis sa

pahitungod tungud ～について about Estoryahan nato mahitungod sa

atong relasyon.

pahiyas hiyas 装飾品、飾り finery

pahiyom hiyum 微笑む smile Nindot kaayo ka tan-awon kung

mopahiyom ikaw.

paholay pahulay 休む rest Kinahanglan mopahulay ta kon

kapoy na.

paholayan pahulay お休み処 rest house Gusto ko maghimo ug

pahulayan duol sa baybayon.

pahoy pahuy 案山子 scarecrow Ganahan ko motan-aw sa mga

pahoy sa kahumayan.

pahulam hulam 貸す lend Puwede ko pahulam ug libro.

pahulay pahulay 休み、休む rest

pahulayan pahulay 休憩所 resting place

pahumokhumok humuk 御し安そうな pretend to go

along with

pahumot humut 香らせる、香水 perfume Nakadawat ko ug pahumot isip

をつける regalo niadtong pasko.

pahunat hunat 尽力させる、強 force to make a

いる、選択をせ choice

pahungaw hungaw まる

憂さをはらす vent

pahunong hunung 駐車する park vehicle Palihug pahunog sa awto

atubangan sa among balay.

pahuway pahulay 休む rest, take rest

paibog ibug 誘う tempt, entice

paig paig 炭化する、焼け char, burnt

paikag ikag る

興味を引く、心 interest, worry Ang dula nga basketbol

配させる nagpaikag sa mga kabataan.

paila ila 紹介する、知り introduce Paila siya sa imong amigo.

合わせる

pailad ilad だまされる deceived Ayaw pailad sa tam-is nga mga

pulong.

paila-ila ila 紹介する、知り introduce Mahimo bang akong ipaila-ila

合わせる ang akong kaugalingon?

paila-ila ila 紹介する、知り introduce Ipaila-ila tika sa akong mama.

合わせる、引き

合わす

pailob pailub 辛抱 patience, Pailob lang una!

forbearance

paingnan ingun 頼みにする recourse

paingon ingun ～に向かって to, forward Asa ka paingon?

paingon sa ingun ～に向かって to, forward Ang tryenta porsyento sa kita,

adto paingon sa owner.

painit init 暖める、熱くする warm, heat up, Ang mga libakera maoy naka

⇒init excite painit sa away sa mga manag-

agaw.

pait pait 苦い bitter Ang ampalaya pait ug lami.

paita pait bitter Porbid ang paita sa kinabuhi sa

duha.

paka paka ガツン bang

pakaaron-ingnonarun 振りをする pretend

pakahinungdan tungud 重視する attach importance

pakaingon ingun みなす、思う presume, think Gipakaingon ko man ug

kasaligan ka.

pakanaog naug 決心する、公表 hand down a

する、判決を下 decision

pakaon kaun す

育てる、食べさ nourish, feed

せる

pakapin kapin 誇張する exaggerate Gitagaan ko niya ug pakapin

nga itlog sa akong gipalit nga

usa ka dosena.

pakaslan kasal 結婚する will marry Si Regine pakaslan ni Ruel.

pakatawo tawu 生む bring into the

pakatulog tulug 寝かせる lay down, put to Ang mga bata pakatuloga ug

bed sayo para makamata sila ug

sayo.

pakaulaw ulaw 侮辱、恥をかか insult Ayaw pakaulawi ang imong

せる igsoong babaye aron dili siya

mohilak.

pakaw pakaw トウモロコシの穁 corn cob Ilabay ang mga pakaw sa

軸、 basurahan.

穁軸のままの实

pakayab kayab 揚げる lift, raise

pakgang pakgang やめさせる、挫 stop, intervene, Iyang gipakgang ang akong

折させる thwart plano nga paglayas.

paki- paki 接辞　要望を表 "request" pakisusi

す

pakiaykiay kiaykiay 揺れる sway Ang akong ig-agaw nga bayot

nagpakiay-kiay.

pakig- pakig 接辞　共同作業 "offer/ proposal/

の意を持つ cooperation"

pakig-alayon alayun 同盟 alliance Ang pakig-alayon sa mga

nagpakabanang magtutudlo

naghangyo ug umento sa

sweldo.

pakig-away away 喧嘩を仕掛ける quarrel to Nakig-away among silingan

nato.

pakigbatok batuk 取り締まる、断固 crack down

pakigbisug bisug 苦闘、努力 struggle Kinahanglan nga makigbisog

aron mabuhi.

pakighigala higala 仲直り、再び友 reconcile

達になる

pakighilawas lawas 性交する have sex Si Adan nakighilawas kang Eva

nga iyang asawa

pakighinabi tabi おしゃべりする prattle about, Daghan ko ug nakat-onan sa

discuss akong pakighinabi sa mga

kabataan.

pakighisgot hisgut 会見 interview, talk Importante ang pakighisgot sa

about Ginoo aron kita matagaan ug

maayong kalawasan.

pakig-ipon ipun 同层する live together nakig-ipon sa iyang uyab.

pakigkita kita 会う、見る meet, will see, to Nalipay kaayo nako ang akong

see pakigkita sa iyang pahiyom.

pakiglalis lalis 議論 debate, argument Motubay siya ug pakiglalis sa

bata.

pakigpulong pulung 演説 address, speech Nihimo ug nasudnong

pakigpulong ang presidente.

pakig-uli uli 回復する、元に reconcile, make

戻す、仲直り up

pakilooy luuy 憐れみを請う、 beg for mercy, Dili na kinahanglan nga mag-

慈悲を請う beg, ask pakilooy pa ka niya.

pakisayod sayud 相談、質問 consult, refer,

inquire

pakisusi susi 調査 probe, scan Ang mga mamahayag mihimo

ug pakisusi bahin sa isyu.

pakita kita 顕す、見せる appear, show, Pakitaon ko si Nanay sa sulat

guide nimo.

pakitabang tabang 助けを求める ask for help Nangayo ug pakitabang akong

mama kay nagdaut akong

manghod nga lalaki.

pakitambag tambag 相談する consult Pakitambag ni Liza sa usa ka

espesyalista bahin sa imong

sakit.

s pakiti paquete 小包 small pack, parcel Makahurot siya ug usa ka

gamay nga pakiti sa sigarilyo

kada adlaw.

pakli pakli めくる、展開する unfold, evolve, Akong gipakli ang bag-on anib

riffle sa akong kinabuhi.

paknit paknit 擦り傷 abrasion Napaknit ang akong siko.

paknit paknit 樹皮 bark

pako paku 羽 wing, feather pako sa ayroplano

pakog pakug 頭をぶつける bump Napakog ang akong ulo sa

bongbong.

pakol pakul 大鉈 big axe Palihug butangi ug grasa ang

pakol kay gitay-an na.

pakong pakung 軽く叩く tap, bonk, knock

pakopako paku 翼、ウィング wing Kon naa pa koy pakopako aron

makalupad paingon sa imong

balay ug mohonghong sa

akong gugma.

pakpak pakpak 拍手する clap hands Ang kadaghanan, kon dili man

tanan, nagpakpak nga

gikauyonan.

pakpak pakpak ( 果物等の) 皮 skin flake (of fruit Among gikuha ang pakpak sa

etc.) mais.

pakpak pakpak 羽 feather, flap,

plume, wing

paksi paksi 剥く、引き裂く peel off, tear off

paksit paksit 皮をはぐ peel off, tear off Napaksit ang panit sa akong

ilong tungod sa sunog sa

paku paku ワラビ bracken, fern

pakugang kugang 興奮させる excite Nakugang ko paabli sa regalo.



pakumbitay kumbitay 吊るす hang, suspend

pakurat kurat 驚かす startle, astonish 1

pakwan pakwan スイカ watermelon Pakwan ang akong paborito

nga prutas.

pakyard 歩合制

pakyas pakyas 挫折する、失敗 foil, frustrate, fail Pakyas ko sa akong mga

する pangandoy.

pakyaw pakyaw まとめ買い、借り big purchase, Pakyaw ang presyo sa iyang

切る whole price, whole napalit nga mga isda.

sale

s pala pala スコップ shovel, spade Gamita ang pala paglimpyo sa

kanal.

pala pala お世辞 flatter

pala pala 消す erase

palaaway away 喧嘩っ早い troublesome, Si Noli kung mahubog siya,

pugnacious pala-away kaayo.

palabad palabad プロペラ propeller, screw Ang palabad sa akong dulaan

nga eroplano kay naguba.

t palabas labas 誇示する show, display Palabas nila nga datu sila.

palabay labay 気に止めない、 let pass by

通り過ぎさせる

palabhon laba 洗濯させる wash clothes

palabi labi とても、むしろ so much, prefer Ayaw palabi ug gasto sa mga

butang nga walay hinungdan.

s palabra palabra 言葉、卖語 word

palabya labay 看過、省略 let it past Palabya lang ang mga nangagi.

palabyon labay 見過ごす pretermit

palad palad 手のひら、幸運 palm, luck walay palad

palag palag 見つける、出くわ find, run into Nakapalag na ko sa hustong tubag.

す

palagpot lagpot 解雇する、追い dismiss, expel, Ang magdumala nato istrikto

出す、吐き出す eject kaayo, gamay nga sayop

palagpoton dayon ka sa

palahobog hubug のんべえ drinking lover, Ang palahubog nga bana

drunkard problema sa iyang asawa.

palakat lakat 作業標準 standard Kinahanglan imong tumanon

operation ang palakat sa imong

procedure, kumpaniya.

palaliton palit 商品 goods Ang halos tanang baligya ug

palaliton misaka ang presyo.

palami lami 調味料、甘やか seasoning, indulge

す

s palamingko falamenco 先の尖った大型 pointed knife

ナイフ

palandong landung 熟考する、沈思 ponder, meditate

palandungon landung 熟考する、沈思 ponder, meditate Sakit kaayong palandungon

nga mamatay ang imong lola.



palangga dangga 恋人、愛する darling, beloved Kumusta na ang akong

pinalanggang igsoon?

s palanggana palangana たらい、洗面器 tub, basin Ibutang sa palanggana ang

mga bulingon nga sinina.

palapdan lapad 広げる⇒lapad widen

palaran palad 運良く、幸運な fortunate, lucky Ikaw ang palaran nga

⇒palad mananaug sa yuta ug balay.

s palasyo palacio 宮殿、城 palace Sa palasyo nagpuyo ang hari

ug rayna.

palaw palaw 失望する be disappointed Napalaw ko sa akong pagsalig

nimo.

palaw palaw 地下茎、イモ tuber

palaway laway 見せびらかす show off Nagpalaway ang bata sa iyang

bag-ong dulaan.

palay palay もみ rice

palayas layas 逃がす、追い出 release, banish

す、追放⇒layas

palayo layu 離れる、退く⇒la recede, withdraw, Palayo nako.

yo

palayubit yubit 皮肉な cynical

palgan palag 出くわす encounter, finding

palgi palag find, encounter Gilatas niya ang tibuok nga

kalangitan, apan wala niya

mapalgi si Maguayan.

palibak libak うわさをさせる let talk about him Wala palibak siya ug nakaabot

sa among portahan.

palibog libug うろたえる⇒libo bewilderment Gibati ko ug palibog samtang

g nilibot sa kalasangan.

palid palid 取っ手 doorknob palid sa poltahan

palid palid 籾殻、吹飛ばす winnow, blow

palid palid 枚、シート、シャ sheet, door Ang palid sa among banyo

ッター nabasa.

paligid ligid 転がす⇒ligid roll Paligid sa bola.

palihay lihay そむける avert

palihug palihug どうぞ please Palihug ko ug ～

s palikero paliquero プレイボーイ playboy

palina palina 香、香の煙(呪術 incense(has Nagpalina mi sulod sa among

的な) magical power) balay.

palis palis 昼過ぎ afternoon Maayong palis.

palisang lisang 脅す⇒lisang terrify

palit palit 買う buy Mipalit ko ug para panihapon.

palitanan palit 店 store Wala ko makatuod kung asa

ang palitanan ug barato nga

paliya paliya アンパラヤ／苦 ampalaya Ingon sila nga ang utanon nga

瓜 paliya makapadugang kini sa

atong dugo ug makawala ug

anemya.

palo palu 打つ、叩く、罰し hit, lash, slap

て叩く

palong palung 消す switch off, extinct

palot palut 剥く peel palot sa candy

pal-ot pal-ut まめ、靴ズレ blister

palpag palpag だらしない sloppy, disheveled

palpak palpak fall flat

s palta falta 失敗 fault sa walay palta

palubat lubat 驚かす frighten

palung palung 消す switch off, extinct Palunga ang suga.

palupad lupad 飛ばす let fly palupad sa pati

palutawon lutaw 再浮上、強調す

る

paluyo luyu 後ろにいる、責 back, behind, Si Ana namatay nga walay

任ある responsible nakabalo kung kinsa ang

nagpaluyo.

pamaa paa 脚の様子、状態 way of the thighs

pamaagi agi 方法 method, process Unsay imong mga pamaagi

aron inanay nimong makab-ot

ang imong mga pangandoy.

pamagdoy bagdoy 放浪、冒険 wandering, Nakasugat mi ug bag-ong mga

adventure amigo sa among pamagdoy.

pamahaw bahaw 朝食 breakfast Kaon ug pamahaw sa dili pa

motrabaho.

pamahayag hayag 説明 explanation Palihug paminaw sa akong

pamahayag.

pamahid pahid 拭く wipe Nagpamahid sa iyang mga luha

akong lola sa dihang ako

mibiya.

pamalandong landong 熟慮 meditation,

contemplation

s pamalantsa plancha アイロンかけ iron, press Pamalantsa na sa atong mga

sinina.

pamalatian bati 知覚、感覚 feeling, sensation Dili maayo ang akong

pamalatian karong adlawa.

pamalit palit 買う buy Pamalit ug mga prutas sa

merkado.

pamana bana 婿をとる take him in Mamana ka na!

marriage

pamanhig banhig 待ち伏せ ambush, waylay Namatay sa pamanhig ang

among kapitan sa baranggay.

pamanhunon bana 男の婚約者pam bridegroom, Moabot na ang akong

ana fiancee pamanhunon gikan sa

Netherland.

pamanit panit 肌の色、顔色 complexion Itom ang pamanit sa mga

pamantala mantala 新聞に載せる make ad. Atong ipamantalan ang atong

bag-ong produkto.

pamantalaan mantala 新聞 newspaper Nabasa nako sa pamantalaan

ang imong artikulo.

pamao mau 亀を獲る catch turtle

pamaol baul 農場 farm

pamaol pamaul 筋肉痚 muscular pain

pamarayeg parayig 甘える appeal, love

making

pamarog barug 姿 poise

s pamasahero pasajero 乗実用、乗り物 for passenger

pamasangil pasangil 罪をかぶせる inculpate,

incriminate

pamasin basin 敢えてする、冒 venture, chance, pamasin lang god

険する、何とか dare, somehow

する

pamasol pasul 漁をさせる、釣ら demand fishing Ariel pamasol kay walay sud-

せる an.

pamasol pasul 後悔させる regret

pamatasan batasan 振る舞い behavior Tudloi ang imong mga anak ug

maayong pamatasan.

pamati bati 聞く⇒bati listen Pamation sa nato ang iyang

habig.

pamatud-an tuud 断言、証明、肯 affirmation, attest

定

pamatyag matyag 感覚 feeling

pamayhon bayhun 姿、歩き方 poise, Kasagaran ug pamayhon ang

appearance, akong bana.

pamaylo baylu 両替する change money, Ayaw pamaylo ug kwarta ni

borrow bisan kinsa.

e pambot pump boat モーターボート pump boat dulong sa pambot

pamilok piluk 瞬き、一瞬 wink

pamilok pilok ウィンク wink

s pamilya familia 家族 family Ang among pamilya

paminaw paminaw 観察する observe Paminawa kon kaya na ba niya.

paminaw paminaw 聞く、感じる listen, hear, feel Paminaw ug radyo.

pamingwit bingwit 釣り fishing

s paminta pimienta 胡椒 pepper Butangi ug paminta ang akong

sabaw aron lami.

paminti binti 腹を立てる miff, angry Mibathay ang ugat sa akong

agtang sa dihang naminti ko.

pamirahon bira 抜かれる be pulled

pamisita bisita 訪問する visit

pampam pampam 売春(婦） prostitute

pamugos pugus 切望する desire, eager, Mamugos siya nga moadto sa

anxious Japan.

pamugos pugus 強制 compulsion, force Ayaw ipamugos nako ug palit

ang imong mga tinda.

pamugti bugti 交換 barter

pamugwal bugwal 耕す plow

pamuhunan puhunan 投資する invest Ang pagtuon usa ka maayong

pamuhunan.

pamuligi pamuligi 羨む、妬く envy Gipamuligihan ko nila.

pamulis pulis 警察 police Pamulis ang akong gusto inig

kadako nako.

pamulong pulung 話す、句 talk, phrase Imo ba nga gipamulong ang

mga nahitabo nato?

pamunit punit 拾え pick up Pamunit ug mga sagbot.

pamuno punu 頭領、大統領 chief, president Daghan ang nakagusto sa

pamuno nga bag-o sa

pamunto puntu 点⇒punto point, score

pamuo pamuu 労働、季節労働 labor

pamurikat burikat 売春(婦) prostitute

pamuring buring 売春 prostitute Ang mga batang namuring

milaganap kay sa kalisud sa

kanang nasud.

pamusil pusil 尃撃 shooting Pamusil ug target ang akong

bag-ong kalingawan.

pamuslot buslut 穿つ pierced, perforate

s pamustora postura 盛装する、整え dress up Pamustora sa imong mga

る sinero.

pamuta puta 売春(する） prostitute

pan- pan

s pan pan パン bread Dili mabuhi ang tawo sa pan

lamang,

pana pana 矢 bow, shaft

panaad saad 誓う、誓言 vow

panabang tabang 援助 help, assistance, Ang mga kabus natong

support kaigsoonan nagkinahanglan sa

atong panabang.

panabla tabla 引分け even

panabot sabut 考え方 logic, reason

panagaan hatag 与える give Gipanagaan ug pinaskuhan

ang mga bata sa kalsada.

panagana tagana 準備、用心 preparation, Mas maayo imong gibuhat sa

precaution sayo nga panagana.

panagang sagang 答える、防御服 safeguard, answer

panagat dagat 漁、漁法 fishing method Epektibo kaayo ang imong

paagi sa panagat.

panagbagay bagay 調和 harmony Kinahanglan ang panagbagay

aron malinawon ang atong

pagpuyo.

panagdapog dapug 山積み、累積 accumulation

panaghiusa hiusa 一致、合体 unity Malipayon ako sa atong

panaghiusa.

panaghoy taghuy 呼び声、合図、 call, cry, whistle Nindot paminawon ang iyang

口笛の合図 panaghoy.

panag-iya tag-iya 属する、所有さ belong, owned, Gipanag-iya sa akong lolo ang

れる ownership balay nga among gipuy-an.

panagkuyog kuyug 友情、付合い companionship Aligre mi sa among

panagkuyog.

panagmal dagmal 虐待 maltreat

panagsa tagsa たまに、まれに seldom, rare, once Kung maghimo ka ug kabuang,

in a while panagsa lang palihug.

panagsalo salu 食事会 sharing Matagbaw gyud ko ug kaun sa

among panagsalo sa akong

suod nga amiga.

panagtiayon tiayun 夫婦の married, conjugal

panagtigom tigum 会議 meeting Nalipay ko nga daghan

mitambong niining atong

panagtigom.

panag-uban uban 一緒に together Ang atong kanunay nga panag-

uban nakapalig-on sa atong

panaghigalaay.

panagway dagway 顔つき、表情 face, appearance, Usahay ang panagway sa usa

look ka tawo makailad.

panahi tahi 縫う、仕立てる sew, tailor Nabuhi ko pinaagi sa

pagpanahi ug sinina sa mag

panahom dahum 期待 expectation Dako kaayo ang akong

pagdahom nga makatapos ko

sa imong pagtuon.

panahon panahun 時、季節、天候 time, season, Dili pa panahon.; Sa iyang

weather panahon

panakla takla 舌打ちする click one's tongue

panakop dakup 捕まえる⇒dakop catch

panaksan takus お椀 bowl

panalangin panalangin 祝福する、祈る bless, pray Atong panalanginan ang mga

pagkaon sa dili pa ta mokaon.

panalapi salapi 負務、資金 finance

panalipdan salipud 守る defend, protect

panalipod salipud 守る defend, protect Panalipod aron dili ka maigo

sa bala.

panal-ot sal-ut 小辞⇒sal- particle

ot挿入

panamastamas tamas 強姦、侮辱 rape, insult Naghikug ang babayeng

gipanamastamasan.

panamilit panamilit 別れ、さよなら farewell, good bye

panamin samin 鏡を見る mirror

panamkon damkun 身ごもる、妅娠 conceive Nanamkon si Eva ug nanganak

する ug lalaki.

pan-an paun-an 餌を付ける put a bait Dili ka makakuha kon walay

pan-an?

panan-aw tan-aw 見る watch Panan-aw ug nindot nga bulak.

pananday panday 鍛冶職人、大工 carpenter,

blacksmith

pananghid sanghid 許可 permission, leave Pananghid sa imong mga

ginikanan sa dili pa ka

magminyo.

pananglit sanglit 例えば、 for example

pananglitan sanglit 例えば、例 for example, Pananglitan makadaug ka ug

example lima ka milyon ka pesos unsa

man ang imong una nga

panapaw sapaw 姦淫 adultery Usa ka mortal nga sala ang

pagpanapaw.

panapton saput 布、織物 cloth Panapton nga nipis ang itabon

sa lamesa.

panarapo tarapu タオルで洗う washing

panas panas 消す、ぼやかす erase, dim Ang maong hitabo dili mapanas

sa akong panomduman.

panaup taup 沈む、見えなくな sink, disappear

る

panaw panaw 旅 journey Padayon sa imong panaw.

panawag tawag 呼び出す、電話 summon, call Nakapanawag ka na ba sa

する imong amo?

panaway saway 非難 criticism

panaytay taytay 連山登山 mountaineering

panday panday 鍛冶屋、大工を forge, blacksmith, Panday ang trabaho nako.

する carpenter

s pandesal pan de sal コッペパンの半 kind of bread pinoy pandesal

分位の丸パン（

塩パンの意）

pandol pandul つまずく stumble Napandol ko sa ngitngit.

pandong pandung 日よけ、雤避け、 shelter, cover for Naay hinay nga ulan

覆い shed pagpandong sa ulo ug tualya.

pandungog dungog 聴力、聴覚 hearing

s paneguro seguro 間違いなくする make it sure Paneguro-a og bayad ang

electric bill.

pang- pang 接辞　動名詞化 prefix



pangabit kabit 不貞 cuckold

pangadye pangadyi 祈る、お祈りをす pray Dili magsaba kon naay

る mangadye./Ayaw pagsaba ~.

pangag pangag 歯欠け tooth lacking Ang ngipon ni John napangag.

pangagamhanangahum 統治する、政治 govern,

administrate

pangagho aghu ため息 sigh Nakapangaho siya tungod sa

kakapoy.

pangagpas agpas 仮説、仮説をた hypothesis, pangagpas banaba

てる、推論 speculate

pangahas kahas 敢えてする dare

pangahoy kahuy 薪を集める gather fire wood Pangahoy aron makaluto.

pangako aku 責任、責任にお do on his

いて行う responsibility

pangala ala （つわりの時など intense desire or Manggang hilaw ang iyang

の）好き嫌い、妅 dislike in gipangalaan.

娠初期 pregnancy

pang-alagad alagad 牧師 ministry Ang pagkakatekista usa ka

pangalagad sa simbahan.

pangalan ngalan 名前 name Nindot ug pangalan ang iyang

itoy.

pangalit kalit 緊急時、非常時 emergency Giandam ko kining lamparahan

para sa pangalit nga

panginahanglan.

pangaliya pangaliya 懇願、嘆願する entreat, appeal, Pangaliya kanunay sa kahitas-

beg, beseech an nga makadawat ta pirme ug

mga grasya.

pangaliyupo kaliyupu 嘆願する entreat, appeal, Nangaliyupo si Joel nga

beg pasayluon siya ni Jocel.

pangamay kamay 手招き beckon

pangampanya kampanya 忚募する、選挙 recruit, campaign Nangampanya siya sa mga

運動する、キャン sebelyan aron mahimo og

ペーン kudeta.

pangamuyo pangamuyu 懇願する entreat, appeal,

beg

pangan pangalan 名前 name ang moneylender sa pangan sa

suspectsado

panganak anak 子供を産む deliver, bear Gipanganak ni Maria si Jesus

sa pasungan.

panganaog naug 下に行く going down Panganaog namo diha kay

mangaon na ta.

panganay panganay 長子 eldest, first born Lalaki ang akong panganay

nga anak.

pangandak andak ほらを吹く、誇る boast, brag Dili maayo ang pagpangandak.

pangandam andam 準備、用意 preparation Ang ilang pangandam alang sa

fiesta mausikon.

pangandoy nganduy 希望 hope, ambition,

wish

panganga nganga

pangangalun agad 仕える serve, work for a

master

panganod anud 雲 cloud Ang mga panganod gihuyop sa

hangin.

panganti panganti 熱望 yearn, wish Akong panganti nga makadaog

ug lotto.

pangaon kaun 食事 meal

pangape kapi コーヒーを飲む having coffee Pangape sa samtang

pangarera karira 競争 race kabayong pangarera

pangarinyo karinyu 可愛がる caress, love

making

pangasawa asawa 嫁にする take as wife, Pangasawa ug babaye nga

marry mapinanggaon.

pangatagak tagak 落墜 fall Ang pagpangatagak sa ulan

nakabasa nako.

pangatahuran tahud 挨拶する、敬う greeting, salute Nangatahuran niya sa maestro.

pangatarungan tarung 論理、論理学 logic, reason Adto lang pangatarungan

atubangan sa korte.

pangatawa katawa 笑う laughing Ayaw mo pangatawa sa sayop

sa uban.

pangatuga tuga 冒険する、危険 venture, adventure

を冒す

pangatulog tulug 眠り sleeping, slumber Pangatulog na kamo.

pangawat kawat 盗む、窃盗する steal, larceny Ayaw pagpatay, ayaw

pangawat.

pangayam ayam 狩りをする hunt Ginadili na karon ang

pagpangayam ug mga

pangayo pangayu 頼む、依頼 ask, rely, request Kon nakahimo ko niana, ako

mangayo'g pasaylo.

pangdagmal dagmal 虐待 maltreatment Usa ka pagpangdagmal ang

pagpamugos ug trabaho sa

mga menor de edad.

pangdaogdaog daug 暴虐 maltreatment,

tyranny

pangdaot daut 陰謀 conspire

pangdiga diga 求愛 courting, court

pangdugo dugu 出血、生理、月 bleeding, Ang pagdugo sa babaye usa ka

経 menstruation timailhan nga pwede na siya

makabaton ug anak.

pangedaron idad 年齢 age Pila na man ang pangedaron

sa imong kinamanghurang

pangga palangga 抱擁、大切な人 cuddle, love and Palanggaon ko ikaw hangtod

care, darling, dear sa kahangturan.

panggama gama 製造する、製造 manufacture, Ang pagpanggama ug sapatos

業 production ang among negosyo.

panggamot gamut 根をはる、根を root Nakapanggamot na ako para

採る sa iyang hilanat.

panggub-on guba 壊す destroy Panggub-on nako ang daan

nga lamesa.

panghabas habas 切り方 cutting, plunder? Dili maayo imong

pagpanghabas sa sashimi.

panghadlok hadluk 脅迫 intimidation, threat Usa ka pagpanghadlok ang

pagtion ug hinagiban.

panghagis hagis 激怒した、怒り狂 furious Hubog nga nanghagis ug

った nangulata sa iyang kapoyo.

panghalili halili 交代 replacement Ang mangos maayo nga

panghalili sa karne.

panghambog hambug 虚栄、自慢 vanity, boast Ayaw panghambog sa imong

bahandi.

panghapak hapak 叩く strike, spank Ang pagpanghapak sa bata dili

maayo.

pangharos harus 圧勝、大成功 take all, sweep Gipangharos sa among grupo

through, coup ang tanang premyo.

panghasi hasi 脅し、いらだたせ attack, threaten

る

panghimatuud matuud 同定する identify, verify, Ang sertipiko sa akong

vouch natawhan usa ka

panghimatuod nga ako usa ka

panghiphip hiphip 贈収賄 bribery Ang pulis nipasaka ug kaso

nga panghiphip batok kaniya.

panghugasan hugas 流し sink Ibutang sa panghugasan ang

mga plato.

panghukhok hukhuk 横領、使い込み embezzle

panghulga hulga 脅す、脅迫 threat, menace Ang mga adik sa druga usa ka

panghulga sa atong

panghunahuna hunahuna 心構え、考え方 attitude, outlook Unsa man ang imong

panghunahuna sa kinabuhi?

pangidaron idad 才の⇒idad age Pila na ang imong pangidaron

karon?

pangidlap kidlap 火花を出す、き sparkle, flash,

らめく scintillate

pangigi igi ねたみ envy

pangilabut labut おせっかい meddle

pangilad ilad 詐欺 fraud

pang-ilad ilad うそ lie, deceit Ang mga bata dili pa kahibalo

sa pang-ilad.

pangilin pangilin 祭り feast Sadya ang pangilin sa among

patron.

pangimbig kimbig 鳥肌立つ、震え shudder,

る gooseflesh

pangindahay pangindahay 期待する、切望 expect, wishful Ang akong pangindahay nga

longing makahuman sa pagtuon ang

akong mga estudyante.

panginhas kinhas 干潮時の魚、貝 gathering shellfish

取り、海草取り

panginlabot labut 干渉、いらぬお meddle

世話

pangisip isip 見方、考え方、 outlook, reason

道理、分別

pangit pangit 醜い、不細工 ugly

pangita kita 探す、探査、生 look for, search, Ang pagpaninda ug isda mao

業、生計 seek, livelihood ang iyang pangita.

pangitaon pangita 得る hunt, search, seek Dili gyod sayon pangitaon ang

kuwarta, uy!

pangka pangka ぶつかる bump

pangkapangka pangka あちこちにぶつ go from place to Nagkapangkapangka siyag

かる place panghulam.

panglangoy languy 水泳 swimming Panglangoy mo sa swimming

pool.

panglansis lansis 策略 ruse, trick Ang pagpanglansis sa imong

isig ka tawo usa ka dautan nga

buhat.

panglantaw lantaw 視点、展望 outlook

panglimbasog limbasug 努力、奮闘 effort, struggle Kinahanglan ang panglimbasog

sa usa ka tawo aron molampos

sa iyang kinabuhi.

panglipong lipung 呆然自失、卒倒 stupor

panglugos lugus 強姦 rape Ayaw panglugos.

panglungkab lungkab 略奪 loot, pillage, Gihipos niya sa usa ka langob

plunder ang iyang gipanglungkab.

panglupig lupig 迫害、圧制 oppression, Ang panglupig makabungkag

tyranny, injustice sa usa ka pamilya.

panglusot lusut 脱出する escape ang nanglusot sa miaging piliay

sa Nanglusot nga priso

pangluto lutu 料理 cooking Ang pangluto ug torta maoy

iyang panginabuhi.

panglutos lutus 迫害 persecution

s pangmaneho manejo 経営、管理 administration, Ang pagmaneho sa usa ka

management eskwelahan dili sayon nga

trabaho.

s pangompra compra 買物⇒kompra shop, buying Pangompra ug mga prutas sa

merkado.

pangpang pangpang 崖 cliff

pangpatupi tupi 散髪代 hair cut fare Tagai ko ug kwarta para

pangpatupi.

s pangronda ronda 巡回 go around Ang pagpangronda sa mga

pulis magabii makamenos sa

pangsamok samuk いやがらせ harassment Gipangsamok sa mga hubog

ang usa ka kalingawan.

pangtionan tiun 狙う、照準 aim, point Gipangtionan sa mga tulisan

ang mga biktima.

pangugos kugus 抱く carry ->kugos

pang-ukoy ukuy スパイ、諜報員 spy Gipang-ukoy sa mga sundalo

ang kampo sa mga rebelde.

pangulata kulata いじめる strike, maltreat Ayaw pangulata ug mga bata.

pangulitawo ulitawu 求婚 propose, woo Si Danny naglisud sa

pagpangulitaw ni Grace.

pangulo ulu 統率者 leader, president Kinahanglan nato ang usa ka

matinabangon ug lig-on nga

pangulo.

panguluhan ulu 頭として、頭の headed

panguma kuma 爪、指でしっかり claw, hold tight

掴む with finger/nail

pangumosta kumusta 挨拶すること greeting

pangumosta kumusta 挨拶すること greeting Ihatag ang akong mainitin nga

pangumusta sa atong mga

higala.

pangunayan unay 自分ですること do oneself

pangurog kurug

panguros kurus 十字を切る cross Panguros usa sa dili pa kita

pangadye.

pangurosmano うなづく nod

pangus pangus 擦りむく abrade Adunay pangus ang akong

tuhod.

pangusisa usisa 質問、検査 question, analysis,

inspection

pangusmo kusmu 憤慨、怒って鼻 huff

をならす

pangutana pangutana 尋ねる、質問す ask, question Gipangutana ko sa akong

る、質問 ninang kong unsay akong gusto

nga pinaskuhan.

panguyab uyab 求愛する courtship, propose

pangyubit yubit 皮肉 quip

pangyuta yuta 農業 agriculture

paniaw tiaw からかい joke, quip

panid panid ページ、枚 page, panel

panighawak hawak 腰に手を当てて stand with the

立つ arms on the waist

panig-ingnan ingun 見本 example, sample, Usa ka panig-ingnan ang mga

model, pattern buhat sa atong mga bayani.

s paniguro seguro 保険 insurance Kinahanglan aduna kitay

paniguro para sa atong

kaugmaon.

panihapon hapun 夕食 supper Nabusog ko sa among lamiang

panihapon.

paniid tiid 観察する observe, spy Sa paniid nako wala siyay

gugma diri nimo.

paniil tiil footwork

panikad sikad 好戦的にする、 eager to do

臨戦態勢

paniktik tiktik 立ち聞きする、 eavesdrop, Ang gihimo nga paniktik sa

盗聴 overhear kapolisan nakatabang aron

masulbad ang krinen.

panimaho bahu 匂いを放つ stink, emit odor

panimalay balay 家、家庭⇒balay home Duol sa napulo ka libo nga

pamilya ang nawad-an ug

panimalay.

panimalos balus 報復する、復讐 revenge, reprisal Sa kasakit sa iyang gibuhat nga

する tikas nako, panimalus kanunay

ang naa sa akong hunahuna.

panimaslan balus 復讐 revenge

panimawos balus 復讐する、やり revenge, Dili maayo nga manimawos ka

返す vengeance sa nakasala kanimo.

panimay balay 我が家= home Gusto ko nga limpyo kanunay

panimalay ang among panimay.

panimbang timbang バランス、平衡 balance,

equilibrium

panimpalad palad 冒険、宝捜し、 adventure, try Adto panimpalad sa ubang

運試し one's luck lugar.

panimuot buut 感覚、意識 consciousness, Unya nawad-an ko sa

sense panimuot.; Dihang naulian ko

na sa panimuot

panindoton nindut 向上する、美化 improve, beautify Atong paninduton ang palibot

する sa atong eskwelahan.

paningil singil / tingil 集金 collect, demand Paningli si Roy karon sa iyang

payment utang.

paningkamot kamut 努力 effort Tungod sa iyang

pagpaningkamot nahimo ang

tanan niya nga mga plano.

paninglan tingil 返す（借金を） pay back Akong gipaninglan ang akong

amiga sa iyang bayranan.

paningod singud 熱心に聴く、見 observe eagerly

paningog tingug る

音調 key, tone Puwede si Lea nga

mamahimong manganganta,

kay nindot ang iyang paningog.

paningot singut 汗をかく sweat, perspire

panington singut sweatting

paninguha tinguha 望んでいる、必 strive, struggle, Moasinso ang tawong

死でする、求愛 wish, court maninguha.

panipilyo sipilyo 歯を磨く brush teeth

panistis tistis 冗談、ユーモア jest, joke Sige ug panistis nako ang

akong mga amigo.

panit panit 皮をむく、皮膚 peel, skin Nagpanit siya ug apple para sa

sakit nga lola.

panitik titik つづり spelling

panitikan panitik 文学研究 literature

paniudto udtu 昼飯 lunch Pwede na nimong kaunon ang

imong paniudto.

panlad-ok lad-uk 飲み下す、唾を gulp Nagpanlad-ok ko nga nakakita

飲む sa softdrinks nga giinom sa

bata.

panlantaw lantaw 視力、洞察力 vision

panlimbasog limbasug 試み attempt

panon panon グループ、を作 group Nikuyog ko sa panon sa mga

る tawo padulong sa simbahan.

pan-os pan-us 腐った、腐臭の、 rancid, spoiled, Napan-os ang among sobra

酸っぱい sour nga sud-an gabii.

pansal pansal 海老 prawn Ang among silingan adunay

dako nga pansat.

pansayan pansayan 洗面所 toilet

pansin pay attention to

s pantalan pantalan 港、波止場 wharf, pier Aduna nay maanindot nga

pantalan sa Sugbo.

s pantasma fantasma 亡霊、幽霊 phantom, specter Nitan-aw mi ug pantasma nga

programa sa sinihan.

s pantasya fantasia 幻想 fantasy

pantaw pantaw バルコニー porch Makaginhawa ta ug lab-as nga

hangin sa pantaw.

pantaw pantaw バルコニー、ポ porch

ーチ

panting panting 塔、城 tower, castle

s pantiyon panteon パンテオン、霊 crypt

廟

pantog pantug 膀胱、腎臓 bladder Kinahanglan operahan ang

bato sa iyang pantog.

pantok pantuk ドンと打つ thump, knock

panuba tuba tubaを買う buy tuba

panudlanan sudlanan ポケット、国庫 pocket, treasury Nawala ang mga kwarta sa

panudlanan sa gobyerno.

panudlo tudlu 教育 education, lecture Kinahanglan ang panudlo sa

maayong pamatasan ngadto sa

mga kabataan.

panud-ong sud-ong 熟視させる

panugot tugut 許可 permission

panuigon tuig 年齢、才の old, aged, age panuigong'g 13 hangtod sa 19

panukod sukud 測量 survey

panuktok tuktuk ノックする knock Akong nadungog ang kusog

nga panuktok sa pultahan.

panukut sukut 質問 quiz, question Nihatag ug panukot ang

maestra human sa diskasyon.

panulay sulay 誘惑、そそのか seduce, tempt Ang mga panulay manintal aron

す imong buhaton ang dautan.

panulis tulis 略奪、強盗 pillage Ang pagpanulis usa ka dautan

nga buhat.

panul-ob sul-ub 着せる wear

panulon tulun 唾をのむ swallow

panultihon sulti ことわざ proverb, saying Aduna koy mga koleksyon sa

mga panultihon.

panulundon sunud 受継いだ inherited

panumbaling numbaling 気にする attention Ayaw panumbalinga ang imong

problema.

panumduman dumdum 心、記憶力 memory, mind Maayo pa gihapon ang

panumduman ni Lola bisan

tigulang na niya.

panumpa sumpa 誓う、誓い swear, vow panumpa'ng bakak

panundog sundug 真似る mimic

panuop panuup 詮索する、嗅ぎ snoop, prowl Gipanuopan sa mga pulis ang

まわる kriminal.

s panyo paño ハンカチ handkerchief panyo sa liog

←Sp.paño布

paod paud 押し付ける press hard

paon paun えさ bait Nagdala ko daghan nga paon

sa pamingwit.

s papa papa 法皇 Pope Bag-o na ang Santo Papa sa

mga katoliko.

s papa papa とうちゃん dad Pinangga kaayo ko sa akong

papa.

papahulay pahulay 休ませる rest, give rest Undang na sa imong

pagbasa,papahulay na ang

imong mga mata.

papas papas 消す、はずす erase, remove Papas-a ang akong ngalan sa

lista mo.

s papel papel 紙、書類 、役割 paper , role Ayaw ilabay ang mga papel

bisan asa.

s papeles papeles 書類 document importante nga papeles

papha papha 除く delete, rid Paphaa ang mga peste nga

ilaga sa imong bodega.

papilit pilit 接着する、貼る paste, glue, Pangita ug pinaka lig-on nga

adhere papilit sa plastics.

papitli pilit 貼れ⇒papilit paste Papitli ug istiker ang nagaras

nga bahin sa gitara.

s para parar 止まる stop Para! Kay manaog na ko aning

jeepney.

s para para ～へ、～のため for, to para nako; para sa

に

para asa para asa 何のために for what Ang kanang imong gipalit nga

daghang pagkaon para asa

man na?

s parada parada パレード parade Taas kaayo ang parada.

s paradahan parada 駐車場、停車場 parking area, stop Ang paradahan sa bag-o nga

dakung tindahan dinhi mura ug

paradahan kadako sa eroplano.

s paradoha paradoja パラドックス、逆 paradox Nakabasa ka na ba sa

説 paradoha bahin sa duha ka

s paraiso paraiso 楽園 paradise mura ug paraiso

s parakayda paracaidas パラシュート parachute Nindot tan-awon ang mga tawo

nga nagsakay sa parakayda.

parakol parakul 大鉈 big axe Nawala ang parakol sa

mamumutol ug kahoy.

parakyot parakyut パラシュート parachute Ang mga sundalo lihero kaayo

mosakay ug parakyot.

s paralelo paralelo 平行の、平行線 parallel

e paralisis paralysis 麻痺 paralysis Naparalisis ang lawas sa

among silingan human sa

parang parang match

parat parat しょっぱい salty, too much Kon ang asin kawad-an sa

salty iyang kaparat,

parayeg dayig 求愛、愛撫、甘 caress, love, Niparayeg ang asawa sa iyang

言 wheedle bana aron tagaan ug daghan

nga kwarta.

s parehas pareja 同じ equal Ang pagtagad nato sa bisita

parehason ang tanan.

s pareho parejo 同じ same Parehas ra ang akong

pagtagad sa akong mga anak.

s parehoon parejo 平等 equality Kinahanglan parehoon nato

pagtagad ang atong mga bisita.

s pares pare 対、かたわれ pair, partner Si Luis ang akong pares sa

pagsayaw.

s pari padre? 司祭、聖教者 priest, pope Padre Jaim Sin usa ka maayo

nga pari.

e parid parade パレード parade Dunay parid nga pagahimuon

karong hapon.

paril paril 石塀 stone fence, stone

wall

s paris par 偶数の、一対の even number Paris ang gidaghanon sa akong

mga binuhi nga itik.

s parisan par 対、ペア couple, pair Tulo ka mga parisan ang

mingpataliwala sa dance floor.

s parke parque 公園 park Nagkinahanglan mi ug parke

para sa mga bata sa among

lungsod.

e parking parking 駐車、駐車場 parking Asa ta pwede makaparking ani

nga sakayan?

s parlamento parlamento 国会 parliament Ang uban misugot ug usa ka

parlamento nga pang-gobyerno

sa Pilipinas.

s parnaso parnaso パルナッソス、詩 Parnassus

人

parok paruk 頭を打つ、ぶつ bump, hit Giparok ni Juan iyang ulo sa

ける bongbung.

parokya parukya 教区教会 church, parish *

→Sp.parroquia

s parol farol ランプ、街灯 lantern

parot parut 貟ける、敗北 lose, be defeated Naparot ang boksidor sa ikatulo

nga round.

s parte parte 部分 part tipaka o parte sa bomba

s paruko parroco 教区 parish

t paruparo tagalog butterfly Nindotan ko motan-aw ug mga

チョウチョ paruparo nga maglupad-lupad

alibangbang sa hardin.

s paryente pariente 親族 relative Naguol ang among mga

paryente sa nahitabo sa akong

papa.

pasabak sabak 膝に座る lap sitting Si Loren pasabaka na lang, kay

dili na ta maigo sa lingkuran.

pasabut sabut 知らせる、説明 inform, hint Ayoha siya sa pagpasabut para

mahayagan ang iyang

hunahuna.

pasad pasad 散らばる scatter

s pasado pasado 過去、過ぎて passed pasado alas dose

pasagad sagad 放任する careless, Ngano ka nagpasagad lang ug

abandon, neglect kaon bisan unsa.

pasagdan sagad 放任する leave a person to Nagpasagdan siya ug iyang

himself, bata. ; Pasagdi nako.

nonintervention

pasagdi sagad ほっておけ

s pasahe pasaje 運賃 fare Karong tuiga mitaas na sab

ang pasahe sa dyip.

s pasahero pasajero 乗実 passenger

s pasahero pasajero 乗実 passenger Ang mga pasahero sa bus

nasamad.

pasaka saka 上げる、起訴 lift, raise, file

pasakaha saka 登らせる let one clime up

pasakit sakit 痚める（病気等 pain Daghan na kaayo ko ug giantos

が） nga mga pasakit sa akong

kinabuhi.

pasalamat salamat 感謝する thank, gratitude, Dako ang pasalamat nako nga

appreciation nakapasar ko sa eksamin.

pasalig salig 誓い、保証 pledge, warranty Gugmang putli maoy pasalig,

t pasalubong tagalog gift Japanese nga monyeka ang

ギフト、お土産re pasalubong ni Uncle gikan sa

galo Japan.

pas-an pas-an 背貟う、運ぶ carry, shoulder

pasanay sanay はびこらせる engender, breed

pasangil pasangil でっち上げる、 allege, accuse, Gipasangilan sa Presidente si

告訴する frame up Aling Estrada nga nitabang siya

sa mga rebeldeng sundalo.

pasanginlan pasangil 被告人 accused

pasanginling pasangil 告訴された alleged, accused

pasapasa pasa 手渡す pass, hand Gipasapasa sa mga bata ang

bola.

s pasaporte pasaporte パスポート passport Nakakita ko ug pasaporte sa

lingkoranan sa taxi, ug

gipanagiya kini ug usa ka

Haponess.

s pasar pasar 通る pass Kon kita mituon ug maayo,

mopasar kita.

pasarang sarang 適任とする qualify Kinahanglan akong mapasaran

ang eksaminasyon aron

madawat ko sa trabaho.

s pasas pasa 干し葡萄 grape, raisin Ang pasas gama sa ubas.

pasaya saya 見せる、ひけら show off

かす

pasayan pasayan エビ shrimp Ang lawas nimo mamula kung

mokaon ka ug pasayan.

pasaylo saylu 許す pardon, forgive Pasayloa ko sa akong gibuhat.

pasayloon saylu 許し forgiveness kon dili ninyo sila pasayloon

s pasensiya paciencia 忍耐 patience Pasensiya na Karen ha…

nakalimut ko ug dalan sa imong

libro.

pasiaw siaw からかう、冗談を banter

言う

pasibog sibug 撃退する、反発 repel, repulse Gipasibog ang petsa sa among

する kasal Enero sunod tuig.

pasidaan pasidaan 予告、警告する inform, precaution Ayaw kalimut akong pasidaan.

pasidunggan dungug 高名な eminent, noted

pasidungog dungug 喝采、賞賛 acclaim, exaltation

pasiga siga 点ける、火をつ switch on, inflame, Pasiga-a ang suga.

ける turn on

s pasigarbo garbo 誇りに思う exalt, be proud of, Ako gyud ikapasigarbo ang

display with pride akong mga ginikanan.

s pasiguro seguro 確实にする、保 make sure, pay Pagsiguro ug bayad sa imong

険金を払う insurance buhis sa yuta.

pasikaran sikad 前提、根拠 premise, principle, Walay igong kapasikaran ang

evidence, ground imong mga reklamo.

pasiklap siklap 横目、含み笑い leer

でみる

pasil pasil 砂州 sandbar

pasilitan silit ポンプで汲む squirt Pasilitan ka nako ug tubig

gamit ang pusilpusil nga naay

pasilsil silsil 吹き込む、感化 infusion, Gipasilsil sa hunahuna sa mga

instillation kabataan ang mga maayong

mithi.

pasinati sinati 状況把握 orientation Inig sugod sa klase ipasinate

sa mga bata ang mga balaod

ug regulasyon sa eskwelahan.

pasinaw sinaw 磨く polish Butangi ug pasinaw ang imong

buhok.

pasingari ngari こちらに向かっ coming

ている

pasingugda ugda 組織する organize Ang pangulo nagpasingugda ug

Kapuso Foundation aron

tabangan kadtong mga

nanginahanglan.

pasipad-an sipala 傷つける、侮辱 mal-treated Gipasipad ~sa mga tawo ang

kalasangan.

pasipad-an sipala 傷つける harm

pasipala sipala 侮辱する、冒瀆 affront, profanity, Dili ka magpasipala sa imong

desecration isig ka tawo.

pasiugda ugda 始める、原因とな begin, initiate, Si roy ang nagpasiugda sa

る、創始者、出 start, sponser tanan nga kabuang nila.

資者

pasiulo ulu 一番上 top, begin, first

pasiuna una 一番目、前置き first, preface, Siya ang pasiuna.; sa

、序文、導入、前 introduction pasiunang inbestigasyon sa

払 kapulisan,

s paskil pasquin 布告、貼り札 placard, notice Nabasa ba nimo ang paskil nga

dili pwedeng mangihi dinhing

dapita?

s paskin pasquin ポスター poster Daghang paskil ang gipapilit sa

←Sp.pasquin　 mga haligi.

落書き、風刺文

s pasko pascua クリスマス Christmas Magkatigum ang tibuok pamilya

sa panahon sa pasko.

paskohanong awit

pasku awit ノエル、クリスマ noel

スの歌

paslak paslak 差し込む insert, plug Gipaslak nako ang charger sa

outlet.

s pasmo pasmo 風邪 cold

s paso paso 行進 pass, step, march

paso pasu 焦がす burn, sear Napaso ang akong kamot sa

kainit sa kaha.

pasok pasuk はめる embed, shove in

pasol pasul 釣する fishing Naguba ang akong pasol

tungod sa kadako sa isda.

pasopaso pasu 巡視、歩き回る perambulate, walk Ganahan ko magpasopaso sa

around among garden.

paspas paspas 素速い rapid Paspas kaayo siya motrabaho

maong dali mahuman.

pastilan pastilan むかつく！まい expression of

った！ disgust/ worry

s pasto pasto 牧草 pasture, grass

s pastohan pasto 牧場 pasture Berde ug abunda sa balili ang

pastolan sa baka.

pasubo subu 悲しませる、悩ま feel sad, distress Ikaw ra gyud ang nakapasubo

す nako.

pasugmat sugmat 悪化させる、再 aggravate Ang iming gibuhat pasugmat sa

発する problema.

pasugo sugu 使いをやる errand

pasuko suku 怒らせる provoke

pasul 便器 toilet pot

pasul pasul 釣道具、釣り糸 fishing tackle, fish

line

pasulabi sulabi 散負する splurge Nagpasulabi siya ug palit ug

mga butang nga walay

hinungdan.

pasulit pasulit 試験、テスト test, examination Nikuha siya ug pasulit sa

Unibersidad sa pilipinas.

pasulud sulud 中に入れる、中 induct, admit Gipasulod sa ospital ang

に案内する masakiton nga babaye.

pasumangil sangil 口实、言い訳 pretense, alibi Nagpasumangil siya para

makagawas.

pasumbingay sumbingay 暗示 hint, suggestion

pasundayag sundayag 展示する、上演 show, exhibit, Si Ana mihatag sa iyang

display pasundayag nga usa ka kanta.

pasunding pasunding パレード、列行 parade Adunay pasunding sa mga

進 kabulakan sa baguio.

pasungan pasung カイバ桶 crib, manger, Natawo sa pasungan si

trough hesukristo.

pasupot suput 鋭い視線を投げ blowgun, shoot as Gipasupot niya kanako ang

る、吹き矢 if frm blowgun hait niyang tinan-awan.

pasuso susu 乳をやる feed with the

breast

pasuya suya なじる be envied

s pasyensya paciencia 忍耐 patience

s pasyente paciente 患者 patient Daghan ug pasyente ang

maayo nga doktor.

pataas taas 以上、持ち上げ higher than, put Ipataas ang imong mga kamot.

る up, enhance

pataban taban 添える、付加え put or give

て something

additionally

patabang tabang 助けを請う ask for help Nagpatabang si Kessie ug laba

sa iyang bestfriend.

patabas tabas 裁断⇒tabas →tabas tagalog

patag patag 平らな、平地、互 level, even, equal Patag ang ibabaw nianang

角 bungtod.

patagam tagam 懲らす punish Gipatagam mi sa akong papa

pinaagi sa pagkuha sa among

balon sa eskwelahan.

patago tagu 内密 stealth

patagok taguk ⇒tagok →tagok

patahum tahum 飾る、きれいに embellish, beautify Daghang mga patahum ang

する mga hotel.

patak patak 一面に散らばす spot, blot, Adunay patak sa itom nga tinta

blemish, scatter ang akong polo.

pat-ak pat-ak 点、汚点 spot, spatter

pataka taka 根拠のない baseless

pataka'g sulti taka 大言壮語、でた rant, random Nagpataka ug sulti ang boang

らめ speaking nga babaye.

patakdo takdu 適合させる adapt Ang kolor sa mga dekorasyon

gipatakdo sa tema sa kasal.

patakpatak patak パラパラ降る（雤 patter Nagpatakpatak sa among atop

など）、パラパラ ang ulan.

する

patala tala 入会する enroll

patalikod talikud 背を向ける backward Gusto kong musolay ug lakaw

patalikod.

patalinghog talinghug 静聴 attention, listen Nagkinahanglan ko sa inyong

patalinghog.

patangka tangka （交替勤務の）番 rotation of work

pataput taput 留める、取り付け fasten Ipatapot ang sticker sa akong

る bisikleta.

patara patara どうしようもない can't help it,

unresisting

patas patas 同じ equal, even

patas-an taas 上げよ raise, rise Patas-an ang presyo sa

gasolina.

s patatas patata いも、ジャガイモ potato Ganahan ko mokaon ug

pinigsat nga patatas.

patataw tataw 明示する clear, manifest Akong ipatataw ang gusto

nakong mahitabo.

patawag tawag 呼ばせる let call

patay patay 殺す、死んだ、 dead, kill Ang karne sa patay nga baboy

死体 dili na angay ibaligya.; Gipatay

siya.

patay-patay patay やる気のなさそう laggard, Giilad sa nagpataypatay nga

な lackadaisical ilaga ang iring.

s patente patente 特許 patent Adunay patente ang among

produkto aron dili parehasan.

pati pati はと dove, pigeon Maghimo mi ug balay para sa

pati.

patiayon tiayun カップルになる、 couple, unite in

結婚する marriage

patid patid 蹴る kick Naigo ko sa patid sa kabayo.

patigayon tigayun 商売、ビジネス business Pagpaninda ug menudo nga

bugas ang among patigayon.

patigbabaw babaw 表に出る elevate, make Atong ipatigbabaw ang kalinaw.

surface

patig-uyon uyun 和解する reconcile

patik patik 印刷する、刺青 print, tattoo patik sa panit

する

patikan patik 刺青 smack kiss, tattoo Patikan ka nako ug halok sa

imong aping.

patikangkang tikangkang 大股開き straddle Patikangkanga siya inig sakay

sa kabayo.

patim-aw tim-aw 現す show up

patin-aw tin-aw 明確にする explanation, clarify Palihug paminaw sa akong

patin-aw mahitungod sa hitabo.

patindog tindug 立たせる make stand up Patindoga ang akusado.

pating pating 鮫 shark Wala pa ko makakita ug pating.

patinga patinga 余裕、余地 margin, allowance Nadawat nako ang akong

patinga sa pagbiyahe.

patingala tingala 驚かす astonish

patingog tingug 音を出す、オー make sound, Patinguga ang radiyo.

ディオのスイッチ switch on (audio)

を入れる、母子

patino tinu 明白にする manifest,

patinuod tuud 实現する realize

patis patis 魚醤、醤油 soy sauce, brine Mogamit mi ug patis aron

mosamot kalami ang among

pagkaon.

s pato pato アヒル duck Nagbuhi mi ug mga pato.

s patokar tocar 音を出す make sound Akong gipatokar ang akong

harmonica.

patol patul 癲癇（てんかん） epilepsy

pat-ol pat-ul 載せる、縁組さ put on, marry up Iyang gipat-ol nako ang tanang

せる sala.

patong patung 利息、積む、積 interest, pile, pile Adunay patong ang imong

上げる up gihulaman nga kwarta.

patongan patung 増えた、乗せた increased tray nga gipatongan sa gi-

order namong mga pagkaon

s patriyota patriota 愛国者 patriot Ang mga bayani patriyota.

s patsada fachada 可愛い、見た目 cute, nice looking Patsada kaayo ang iyang awto.

の良い

e patsing patching つぎをあてる patch Daghan ug mga patsing ang

akong karsones.

patubod tubud 信じさせる make others

believe

patuga tuga 敢えてする dare

patughan tuga 甘やかす、与え indulge

る

patugot tugut 余裕、余地 margin, allowance Butangi ug patugot ang imong

sulat.

patukma tukma 適合させる adapt Ipatukma ang imong isuot sa

klase sa party nga imong

tambongan.

patulo tulu 滴らせる⇒tulo dripping, leakage Nagpatulo ko ug luha sa

among panagbulag.

patuman tuman 従わせる force to fulfill Atong ipatuman ang atong mga

balood.

patungod tungud 近寄る go beneath

patuo tuu 信じさせる、ふり let believe wala mopatuo sa dihang

をする gibadlong gawas sa diskohan

patuotuo tuu 振りをする、見せ simulate

かける

patupi tupi 散髪 hair cut Taas na kaayo imong

buhok,kinahanglan na nimong

magpatupi.

paturatoy turatuy なりふり構わず without regard

patusotuso tusu に

振りをする pretend

patuyang patuyang 悪用、酷使 misuse

patya patay 殺せ→patay kill Patya siya kun dili siya

mohilum.

patyanay patay 宿恨 blood feud Nagpinatyanay ang mga

rebelde ug sundalo.

s patyo patio 庭、敶地 yard Anha ko maghulat nimo sa

patyo sa simbahan.

paubos ubus 下、以下、引き put down Kinsi paubos

おろす

paubsanon ubus 謙遜した modest, humble Atong praktison kanunay ang

mapaubsanon nga batasan sa

tanan.

pauga uga 乾かす=pamala dry, desiccate Palihug ko ug pauga sa akong

sandal.

paugnat ugnat 練習、運動 exercise, practice Kada hapon ko magpaugnat sa

gym.

paukyab ukyab 興奮させる、刺 stimulate, excite Ang iyang mga istorya para

激する paukyab lang sa mga tawo.

pauli uli 帰宅する go home, come Pauli na ko.

home

paulia uli 帰す let someone go Palihug ko ug ingon ni Rolan

home nga paulia dayon.

paulos ulus 貸す lend Dili siya paulos nako ug libro

nga Harry Potter.

pauna una 進歩した、先ん advanced Mao kini ang akong paunang

ずる、婚前交渉 bayad.

paundang undang 延期する、休会 adjourn Paundanga na ug kaligo sa

する ulan ang mga bata.

paundayon undayun 望むがままにす spoil, continue Sige lang nimong

る、続ける gipaundayonan ang imong mga

anak.

pauraray uraray 寄り添う snuggle Wala madugay, nahikatulog ko

nga nagpauraray sa iyang mga

bukton.

pausab usab 直す reform, renovate Pausab ko ug pakulong sa

akong buhok.

pausba usab 繰り返させる repeat Kinsa man to ang mikanta

ganiha, pausba ug kanta bi?

pausbaw usbaw 高める enhance Bag-o ra ming nakadawat ug

pausbaw sa among sweldo.

paus-us us-us 落とす、降ろす abase Napaus-us ang akong purol

samtang niambak ko.

pautang utang 貸付、貸し付け loan Nagpautang ang kooperatiba

る sa ubos nga interest.

pautog utug 自慰 musterbation

pauyog uyug 揺らす、振る swing, shake Pauyog ang duyan

pawong palung 消す⇒palong switch off, extinct Palihug ko ug pawong sa TV.

paya paya 鉢（椰子製） saucer made from Wala pa ko kasulay ug gamit

coco shell ug paya.

payag payag 小屋 shack, hut Nagtukod mi ug payag sa tunga

sa kahumayan.

payong payung 傘 umbrella Ang kolor sa akong payong kay

pink.

s paypay paipay 団扇、扇ぐ fan

s Pebrero febrero 二月 February Pebrero ang bulan alang sa

mga managhigugmaay.

s peligro peligro 危険 risk

s pelikula pelicula フィルム film

s pepino pepino キュウリ cucumber Akong gibutangan ug pepino

ang akong mga mata nga

s perder perder 失くす lose

s periko perico インコ parakeet, parrot

s permi firme しっかりした firm, always Palihug ampingi pirme ang

imong lawas.

s permiso permiso 許可 permission Nangayo ko ug permiso sa

akong mga ginikanan nga

magminyo na.

s pero pero しかし but Kahibalo ko mokanta pero dili

ko kahibalo mosayaw.

s persentahe porcentaje パーセンテージ percentage Pila ka porsento ang akong

bahin?

perte ひどく forceful, awfully

s perya feria フェアー、見本 fair Miapil kami sa perya sa

市、展示会 siyensya.

s peryodista periodista 新聞記者、ジャ journalist, Usa sa among mga senador

ーナリスト pressman kanhi peryodista.

s petrolyo ptroleo 石油 gas, kerosene, Dako ug umento ang mga

petrol presyo sa petrolyo.

s petsa fecha 日付 date Petsa tryenta karong adlawa.

petsay pitsay 菜っぱの一種 pechay Pila ang usa ka kilo nga

piang piang びっこの、障害 crippled, lame Ang tawo nga adunay piang

の maglisod ug lakaw.

pid-ok pid-uk 点滅、暗くする flicker, darken

piging piging 宴会、パーティ banquet, dinner Giambitar mi sa usa ka piging.

party

pig-it pig-it 握手する shake hands mibesobeso ug mipig-it sa

kamot

pig-it pig-it きつい、きつくす narrow, tight

る

pig-ot pig-ut narrow, tight

pigsat pigsat 押しつぶす jam, squelch, Napigsat ang mga saging nga

crush anaa sa kina-ilaloman sa sako.

pihaw pihaw 調子はずれ、ま embarrassed, out

ごつく of tune

pihig pihig 偏見、傾いた prejudice, bias, Adunay pagpihig ang imong

slant pagpili ug higala.

piho pihu しっかり固定した steadfast, steady, Ako sa nga pihoon unsa

、確かな sure katinuod ang imong istorya.

piit piit 押しつぶす jam, squeeze Piit kaayo ang imong gisuot

nga T-shirt.

pikal pikal 胸くそ悪い、嫌 loathe, ill Napikal ang akong papa sa

悪する tempered akong pagtubag niya.

pikas pikas 側、横、別の側 side, other part, Nakit-an na nako ang pikas sa

面 、二分する split into two akong ariyos.

piko piku 折り曲げる fold, bend Napiko ang akong tuhod sa

akong pagluhod.

pikon pikun 怒りっぽい dismay, rigid, Pikon kaayo siya nga

nervous pagkatawo, dili ka

bugalbugalan.; Dali ra mapikon

ang akong kuya.

pikot pikut 細目、ふさぐ slit eyes

pikot pikut 罠で結婚させる trap to marry

pikoy pikuy ペニス penis Pikoy o tintin mao sa batang

lalaki.

pikpik pikpik コンコン(トントン rap, tap Gipikpik niya ang akong abaga.

）叩く

pila pila いくつか several, How

many, how much

pilapil pilapil 田 rice field

pilapilan pilapil 田 rice field Atua si tatay sa pilapilan.

pilas pilas 擦り傷 abrasion

pilaw pilaw 徹夜、眠い、うつ vigil, drowsy, take

らうつら a nap

s pildi perder 貟ける、喪失す defeat, lose, Ako siyang napildi sa duwa nga

る、敗者 default, forfeit chess.

s pildiro perder 敗者 loser

s pildoras pildora 丸薬、錠剤 pill Nitumar ko ug pildoras para sa

sakit sa akong ulo.

pili pili 選ぶ choose pili ug ngindot

pilian pili 選好みの激しい choosy

piliay pili 選挙、投票 election, vote Kanus-a ang piliay para sa

barangay kapitan?

s piligro peligro 危険 risk Piligro kaayo sa mga bata ang

pagdula ug kutsilyo.

pilion pili 選ぶ⇒pili prefer Nganong pilion man nimo ang

imong mga higala?

s Pilipinas filipinas フィリピン Philippines Ang nasud nga pilipinas

gilibotan ug mga isla.

pilit pilit 粘っこい、くっつ sticky, adhesive Kinahanglan ko ug papilit sa

きやすい buak nga plorera.

pilit pilit 義理がある oblige, constrain

pilo pilu 二倍 double, fold Ayoha ug pilo ang panyo.

pilok piluk ウィンク、まばた wink Sa usa ka pamilok,nawala ang

き diyamante nga singsing.

pilok piluk まつげ eyelashes Nagsuot siya ug peke nga

pilokpilok piluk 瞬く twinkle Nagpilokpilok ang iyang mga

mata sa kalipay.

pilo-piloon pilu 増やす multiply Aton pilo-piloon ang atong

gugma sa atong isigkatawo.

s pilosopiya filosofia 哲学 philosophy Unsa ang imong pilosopiya sa

kinabuhi?

s pilosupo filosofo 哲学者 philosopher

s piloto piloto パイロット、案内 pilot Naulahi ug abot ang piloto.

人

s pilyo pillo わんぱくな、いた mischievous, Ang pilyo nga bata kulang sa

ずらな naughty atensyon.

pina pina 止める warn, forbid

pina- pa+in 接辞

pinaagi agi 方法 method, just by Unsa ang pinakamaayong

pinaagi sa imong hunahuna.

pinaakay paak キスし合う kissing lovingly

pinaangay angay 一様に equal, uniform Pinaangyan ug sinina ang

among mga katabang.

pinaangkan angkan 未婚の母 single mother

pinabaska baska ステーキ steak Ganahan ko mokaon ug

pinabaska nga karne sa baboy.

pinabugdo bugdu 押し出す raise, protrude

pinabuhisan buhis 税収 revenue

pinadala dala 使者、使節 emissary, envoy Siya ang pinadala sa hari sa

Espanya.

pinad-an pala 消し跡 erasure

pinahigda higda 水平に horizontal Himua ang pinahigda nga linya.

pinahiwi hiwi ねじれた、歪ん wry, distorted Pinahiwi ang mga linya nga

だ imong gidrowing.

pinaka- pina ka 接辞　主な most Ikaw ang pinakagwapa sa

natong eskuwelahan.

pinakamaayo ayo 一番良い best Ang pinakamaayo nakong

estudyante migradwar na.

pinakbet pakbet 豚肉野菜の煮付 stew of pork and

け vegitables

pinal pinal 死にそうな dying

pinalaan pala 消し跡 erasure

pinalabi labi 好みの人、物 favorite person Adunay pinalabi nga

estudyante ang among

pinalangga palangga 愛するもの、最 beloved,

愛の sweetheart

pinalatik latik ジャム jam, conserves Butangi ug pinalatik ang luto

nga humay.

pinalit palit 買った物 shopped things Tabangi ko ug dala sa akong

mga pinalit.

pinanahon panahun 散発的に sporadic

pinangga pangga お気に入り darling, pet Ang akong pinalangga nga

asawa mapinanggaon.

pinangita pangita 求人 wanted

pinangulohan ulu 頭領、大統領 headed, president Ang kapunongan pinangulohan

ug usa ka babaye.

pinapasabot pasabut 暗黙の、含蓄あ implicit

pinarayganay parayig る

抱き合う love making

pinas pilipinas フィリピン Philippines Sa pinas ko nagdako.

pinasanginlan pasangil スケープゴート scapegoat

pinasidunggan dungug 受賞者、栄誉を honoree Ako ang pinasidunggan nga

受ける人 dinapit sa usa ka panagtipon sa

mga magkauban sa klase.

pinasikad sikad によって、基 on the authority of, Pinasikad sa politika maayong

according to, dagan sa nasud.

pinasimang simang 曲がった、それ oblique, detouring Pinasimang padulong sa

た、迂回の kasadpan ang among garahian.

pinaskohan pasko クリスマスギフト Christmas gift Gusto ko makadawat og laptop

isip pinaskuhan.

pinasubay subay に従って according to Ang pagsugod namo sa

negosyo pinasubay sa feng

shui.

pinatipas tipas 遠まわしの oblique, detouring

pinatuybo tuybu 垂直の vertical Pinatuybo ang istayl sa iyang

buhok.

pindot 押す（キーを） press Nakapindot ko ug sayop nga

numero.

pinggan pinggan お皿 plate Mas barato ang pinggan nga

plastik kay sa porselang.

ping-it ping-it 顔をゆがめる(痚 grimace Ang ping-it sa iyang nawong

みなどで） tungod sa dili maantos nga

sakit.

ping-ot ping-ut 詰まった、鼻づ stuffy Maglisod ko ug ginhawa kay

まり ping-ot ako ilong.

pingut pingut いらつく irritated Napingut ko sa akong amego

kay hambugero kaayo.

s pinikito finiquito 厳格、過保護 strict, Pinikito ang pagdisiplina sa

overprotective among mga ginikanan kanamo.

s pinikito finiquito 精算（に厳格） settlement, pay off

pinili pili 選抜品、精選品 choice, selection Pinili sa akong mga ginikanan

ang akong mapangasawa.

piniliay pili 選挙 election Malinawon ang piniliay sa mga

kapitan sa barangay.

pinilyo pilyo いたずら prank

s pinintala pintar ペイントする paint Pinintalag pula ang atop sa

among balay.

pinintol pintul かたまり、ブロッ block Pwede nakong pangayoon

ク kining mga pinintol nga kahoy?

pinipi formal dress for Panalagsa na lang makita

woman karon ang mga babaye nga

magsuot og pinipi.

s piniriso preso 囚人 prisoner Ang pinireso naka-ekyas sa

←Sp.prision監 prisuhan.

s pinirito frito 獄

揚物 fried Namaligya kami ug pinirito nga

manok.

pinitik pitik どきどき、ときめ beating, heartbeat

s pino pino き

松 pine Daghan ang mga pino nga

kahoy sa Baguio.

s pino fino 細かい fine

s pino pino 急な、急傾斜 steep

t pinsan tagalog いとこ cousin Suod nako ang akong mga ig-

pag-omangkon agaw.

s pinsar pensar 考える think

s pintal pintar ペイント paint Ganahan ko sa baho sa pintal.

pintik pintik パチンコ、石投 slingshot

器

pintok pintok あからさまに point-blank

s pintor pintor 画家、ペインタ painter Ang pintor nanginahanglan ug

ー inspirasyon.

pintul pintul 木切れ a piece of wood

s pintura pintura 絵画、塗り painting Gusto ko mopalit ug pintura

para sa akong sala.

pinugngan pugung

pinugus pugus 強制の、義務の forced, Pinugus ang pagpakigminyo sa

compulsory akong amiga ngadto sa usa ka

langyaw.

pinulongan pulung 言語 dialect, language, Daghan ug nagkalainlain ang

terminology mga pinulongan sa Pilipinas.

pinulongan pulung 慣用句 phrase, idiom

pinusilay pusil 撃ち合い exchange of shots Nagpinusilay ang mga sundalo

ug rebelde.

pinusong pusung 見せかけ、偽物 fake, feign Ang iyang mga baligya puro

mga pinusong.

pinuti puti 長剣 sword

pinutol putul 切片 cutting off, cut Ang pagputol sa mga kahoy

hinungdan sa pagdahili sa yuta

ug pagbaha.

pinutong putung 頭に巻いたもの somthing tied

、癇癪 around the head,

irascible

pinutos putus 包み pack, parcel, Abliha ang kining pinutos.

bundle

pinuy-anan puyu 住所, address, home Unsay imong pinuy'anan?

住み家⇒puyo

s pinya piña パイナップル pineapple Mas ganahan ko mokaon ug

pinabugnaw nga pinya.

piog piug 圧倒する、抑え overwhelm, Gipiog ko sa kaluya

る suppress

piot piut せまい、きつい narrow, tight

pipi pipi たたく hammer

pipila pila わづか a few Pipila lamang ka miyembro ang

mitambong sa panagtigom.

s pipino pepino キュウリ cucumber Mahal na ang kilo sa pipino

karon.

s pirata pirata 海賊 pirate Dili angay paliton ang mga

pinirata nga CD.

piratpirat pirat 眠い、目をしば flicker, blink eyes

たく

s piriko perico インコ parakeet, parrot

s pirito frito 油で揚げる fry Pagprito ug kamote para sa

atong timo.

s pirma firma 署名 signature Ang kada tawo lain-lain ug

pirma.

s pirme firme しっかりした firm

s pirmi firme 続ける continue, always Pirmi ko kasab-an sa akong

papa.

? pirti ひどく forceful, awfully

s pisara pizarra 黒板 blackboard Naglingkod ko duol sa pisara.

pisat pislat ぺちゃんこにす crush Napisat gyud ang ulo sa iro

る。 human naligsan sa truck.

pisi pisi ロープ、縒る rope, cord, twist, Naputol ang pisi nga gihikot sa

twine baka.

pisik pisik はねる、廻す splatter, pass wala pisik

pisil pisil 揉む massage,

squeeze by

pisilpisil pisil 揉む massage

s piskal fiscal 検事 prosecutor

s piskaliya fiscalia 検察庁、検事局 prosecution

piskat piskat はやり目、赤目 pink-eye,

conjunctivitis

piskay piskay 元気良い healthy

pislat pislat つぶす、押しつ crush, squash Maayong pagkapislat ang ulo

ぶす sa iro human naligsan sa truck.

pislit pislit 指で押す、潰す push, squeeze Gipislit ang swits sa suga,

、指圧 boton pisliton

pislok pisluk 眠る、暗くなる go to sleep, get

dark

s piso peso ペソ peso Bayente pisos ang akong balon

sa eskwelahan.

piso pisu ひよこ chick Ang himungaan ug ang mga

piso niini nanagkakha sa yuta.

pisot pisut 未割礼の、青二 uncircumcised,

才 beginner

pispis pispis 昆虫の一種 a insect Daghan ug pispis ang hugaw

nga balay.

s pista fiesta 祭り feast Nagpista mi ug kinaon sa

lamiang pagkaon.

s piste peste ペスト、疫病 pest

s pistola pistola ピストル pistol Ayaw gamit ug pistola nga

walay lisensya.

pita pita mud

s pitaka petaka 負布 wallet Ginama sa panit sa buaya ang

akong pitaka.

piti piti パチッ、 slap, click, pop

pitik pitik パチッと打つ、指 flick, pulse Pagpitik sa kamot sa mahiko

を鳴らす、ドキッ nawala ang koneho.

とする

pitikpitik pitik どきどきする、鼓 throb Nagpitikpitik pa ang iyang

動 pulso.

pitipiti piti ジュージューさ crackle, sizzle, Nagpitipiti ang mga popcorn

せる、パチパチ sputter sulod sa kaldero.

させる

pitiw pitiw 引き金、留め金 clitoris, trigger

s pito pito 口笛、ヒューと鳴 whistle, toot Ganahan mohuyop sa pito ang

らす mga bata.

pito pitu 七つ seven Pito kabuok ang mga duwende

ni snowhite.

pitok pituk びっくりして見つ stare and blink

める

pitokpitok pituk びっくりして見つ stare and blink

める

pitol pitul 諌める stop, discipline Gipitol nako akong manghod sa

iyang mga ngil-ad nga batasan.

pit-on piut きつくする tighten

pitopito pitupitu おたまじゃくし、 tadpole, wriggler

ボウフラ

pit-os pit-us せまい、きつい narrow Pit-os kaayo ang agianan

padulong sa amoa.

pitpit pitpit びしょぬれ sopping, drench

s pitsa fecha 日付 date Nausab ang pitsa sa ilang

kasal.

pitsas pitsas 麻雀牌、ポーカ mahjong tiles

ーチップス

s pitsil pichel ピッチャー、マグ picher, mug, jug

、コップ

pitsipitsi pitsipitsi 寄せ集め、ごた medley, sundry Nanganta mi ug pitsipitsi nga

混ぜ goods kanta sa pasko pagparty.

piyal piyal 委託する entrust, trust Kanako gipiyal ni lola ang iyang

mga alahas.

piyangpiyang piyangpiyang シンバル、レスビ cymbal, lesbian

アン

s piyansa fianza 保釈金 bail Walay piyansa ang kaso sa

druga.

piyapi piyapi 押しつぶす、つ damage, squash Napiyapi ang mga sakyanan

ぶれる human nagkabanggaay.

s piyesa pieza 小物、部品 spare parts, piece

s piyesta fiesta 祭り festival, feast Adunay piyesta sa mga utanon

sa Dalaguete.

piyong piyung 閉じる(眼を） close eyes Piyong lang imong mata.

s piyoriya piorrea 歯槽膿漏 pyorrhea Aduna kay piyoriya?

s plaka placa レコード disc, record, Dili na magamit ang among

phonograph plaka.

plamingko falaminco 細長いナイフ knife, long and Giregalohan ko sa akong mga

pointed knife suod nga higala ug plamingko

sa akong bertdey.

s planeta planeta 惑星 planet Dili na usa ka planeta ang

s planggana palangana 洗面器 basin, tub

s plano plano 計画、図面 plan Wala sa among plano nga

moikyas.

s plansa plancha アイロンかけ iron, press

s plansado planchado アイロンかけ ironed out Plansado na ang imong sinina.

s planta planta 工場 plant, factory Adunay nahitabong disgrasya

sa planta.

s plantsa plancha アイロンかけ iron, press Palihug plantsaha ang akong

sinina.

s plantsado planchado アイロンをかける iron out

、（邪魔などを）

取り除く

s plastada 展示する、セット show, placement Giplastada sa mall ang mga

する bag-ong klase sa sakyanan.

s plastar 横にする、平ら lie down, put flat,

に置く arrange

s plastika plastica プラスチック plastics

s plata plata 銀 silver Nakakita mi ug plato nga

ginama sa plata.

s plato plato 皿 plate Tagai ko ug usa ka plato nga

humay.

s plema flema 痰、たん phlegm Lisod pagawason ang gahi ug

pilit nga plema.

s plete flete 運賃 fare, freight Libre ang plete sa mga bata.

s pluma pluma ペン pen Paliti ko ug pluma nga lain-lain

ug kolor.

s pluwido fluido 液体、流体 liquid, fluid Nindot gamiton ang pluwido

nga panas.

s poblacion poblacion 本町、人口密集 population, village Nagpuyo mi sa Poblacion sa

地域 town Lungsod sa Dalaguete.

s pobre pobre 貧しい poor Napobre sila tungod sa sugal.



pod upud ～も又⇒upud too, also Gwapa man pod ko!

s poder poder 力、権力、支配 power

pogi pugi ハンサム、色男 handsome Pogi kaayo si Harry.

pogong pugung 制する⇒pugong control, stop, Walay makapugong nako.

restrict

pogong pugung 髪留め barrette, ribbon, Ngindot kaayo siya ug pogong.

hair clip

pohunan puhunan 資本 capital money Nanghulam ko ug puhunan sa

negosyo sa bangko.

s polbos polvo 粉 powder Butangi ug polbos imong

nawong kay sinaw kaayo.

s polisiya policia 警察官 policeman Usa ka polisiya ang mitabang

kanako sa akong pagkawala.

s politika politica 政治の politics Politika ang hinungdan sa

pagkamatay sa mayor.

s politiko politico 政治家 politician

chpolunchai ほうれん草 spinach Ang akong ig-agaw ganahan

kaayo mokaon ug polunchai.

s ponda fonda 宿屋 inn, pillowcase

s ponda funda カバー、枕カバ cover, pillowcase

ー

s ponder fundir 溶かす、電球切 melt, burn out

れ、電池切れ

s pondo fondo 底、基 fund, bottom, base

poo puu 拭き消す efface, wipe out, Napoo ang akong mga tanom

ruin nga mais tungod sa peste.

s por pabor por favor どうぞ、どうか please

s porma forma 形、フォーム form, shape, Unsay porma sa imong

figure akwaryum?

s pormal formal 堅苦しい、形式 formal, serious Ang tawo nga sobra kapormal

的 laay.

s porno porno ポルノ pornography Gisunog sa akong mama ang

mga magasin nga porno sa

akong kuya.

s porselana porcelana 磁器 porcelain

s porsyento porcento パーセント percent

s portahan puerta 戸 door Nangabli ko sa portahan.

s portero portero 門番 porter Aduna koy amigo nga portero

sa pantalan.

s posas esposas 手錠 handcuff Nawala ang yawe sa posas.

s posibilidad posibilidad 可能性 possibility Adunay posibilidad nga

makabalik ka sa trabaho.

e posible possible 可能な possible Posible nga masuko ang imong

mama tungod sa imong

e poskard postcard 葉書 postcard Gipadad-an ko sa akong ig-

agaw ug poskard gikan sa

s posporo fosforo マッチ match Paliti ko sa tindahan ug

posporo.

s poste poste 柱 post Giilisan ang poste sa suga duol

sa among eskwelahan.

s postura postura 姿勢、態度 posture Nindot ug postura ang mga

modelo.

s potahe potaje 料理、シチュー dish Unsa ang imong mga potahe

sa piyesta?

potot putut 芽、背の低い人 bud, short height

person

potyukan putyukan ミツバチ honeybee Ayaw ug duol anang kahoy kay

daghan ug potyukan.

e praktis practice 練習 practice Kada adlaw mi magpraktis ug

badminton.

s prangka franca 率直 frank

s prebilihiyo privilegio 特権、特典、優 privilege Ang tanang estudyante tagaan

遇措置 ug prebilihiyo nga 50% nga

diskwento sa pamasahe sa

sakyanan.

s premyo premio 賞 prize, reward Ang taxi drayber nga miuli sa

bag gihatagan ug premyo nga

kwarta.

s prenda prenda 抵当 mortgage, pledge Akong giprenda ang balay ug

yuta sa bangko.

s prendahan prenda 質屋 pawnshop Akong lukaton ang singsing sa

prendahan.

s presidente presidente 大統領、長 president Gusto kong mahimong

presidente sa usa ka

kompaniya.

s presinto precinto 封鎖、立入禁止 precinct, blockade

、警察

s presko fresco さわやかな、新 fresh Presko kaayo ang isda.

鮮な

s preso preso 囚人、投獄する imprison, prisoner Napreso siya tungod sa sala

nga pagpanulis.

s presyo precio 値段 price Pila na ang presyo karon sa

usa ka sako nga bugas?

s presyon presion 血圧、圧力 blood pressure Tungod sa grabeng kasuko

misaka ang presyon sa dugo ni

Mama.

s pribado privado 個人の personal, private Ayaw panghilabot sa akong

pribado nga kinabuhi.

s primera mano primera mano 初使用の、新品 brand-new Primero mano nga awto ang

gusto nakong paliton.

s primero primero 最初の、第一 first, prime Pilia ang primera klase nga

mga produkto.

s prino freno ブレーキ brake

s prinsesa princesa 王女 princess Gusto ko nga mahimong

prinsesa.

s prinsipyo principio 主義、信念 principle

s prisohan preso 監獄、牢屋 jail Iyang gibisita ang iyang bana

sa prisohan.

s prisu preso 受刑者 prisoner

s prito frito 揚げた、炌めた fried

s probinsiya provincia 州 province Mas gusto ko nga mopuyo sa

probinsya.

s problema problema 問題 problem Kinahanglan atong atubangan

ang mga problema sa kinabuhi.

s produkto producto 産物 products Mao kini ang mga produkto sa

among kahago.

s programa programa プログラム program Atong suportahan ang mga

programa sa gobyerno.

s progreso progreso 進行 progress Aduna bay progreso ang inyong

pagtuon?

s pronunsisyon pronunciacion 発音 pronunciation Gitudloan mi sa among

maestra sa saktong

pronunsisyon sa mga lisod nga

s propedad propiedad 資産、不動産 property

s propesor profesor 教授 professor Usa ka propesor sa kolehiyo

ang akong amahan.

s protestante protestante プロテスタント protestant Nagtukod ug bag-ong

simbahan ang mga

s protina proteina タンパク質 protein Abunda sa protina ang mga

karne.

s proyekto proyecto 企画、事業 project Giapruban sa mayor ang

among proyekto.

s prutas fruta 果物 fruit Kinahanglan nga mas daghang

prutas ang atong kan-on kay sa

karne.

pua pula 赤⇒pula red Tambok na kaayo siya.Walay

puas siya sa pagkaon.

puangod puangud 同情、優しさ compassion

puas puas 止む、止める cease, stop

s publiko publico 公共 public Naa ko magtungha sa usa ka

publikong eskwelahan.

pud upud もまた also, too Moadto pud ko sa simbahan.

puday puray 膣 vagina Kinahanglan kanunay nga

limpyo ang puday.

pudlos pudlus 棒、鞭 stick Kuhai ko ug pudlos sa

pudpod pudpud すり減る worn-out, gnaw Namalit ko ug bag-o kay

pudpud na ang akong sapatos.

pudyot pudyut 摘む、一摘みの pinch

s puede puede できる、可能な can, able

s puga fuga 逃げる escape Nakapuga ang mga piniriso sa

prisuhan.

puga puga 絞る、搾る squeeze, wring Gipug-an ug gitrapo sa iyang

nawong.

pugad pugad 鶏を夜間放す put fowl away for

the night

pug-an puga 絞る、搾る squeeze, wring

⇒puga

s pugante fuga 逃亡者 escapee, fugitive

pugaran pugad 巣 den, nest Nakakita ko ug mga itlog sa

pugaran.

pugas pugas 蒔く、種蒔く sow Human sa ulan,magpugas na

mi ug mga liso sa mais.

pugdol pugdul 縮める shorten, nip Pugdol ang akong mga kuko sa

kamot.

pughak pughak 黄身、卵黄 yolk Nangong imong pugngan ang

akong pagbiya?

pugngan pugung 止める prevent, stop,

repress

pugong pugung 抑制、自制、挫く restrain, 　

moderate, foil,

pugos pugus 強いる force, compel Ayaw pugsa siya kung dili siya

gusto mosugot.

pugwat pugwat 突然起こされる、 be waked up Napugwat ko sa akong

びっくりさせる suddenly, startle pagkatulog sa kusog nga

dalugdog.

puhag puhag ばらばらにする、 scatter, eradicate Napuhag ang mga buyog

根絶やしにする dihang akong gilabay ug bato

ang ilang balay.

puhal puhal 出し抜く out do

puhaw puhaw かすれ声の hoarse Akong ihatag nimo ang akong

puhaw nga karsones.

puhon puhun じきに、将来 future Kita unya ta uy puhon!

puhunan puhunan 資本金、資本、 capital, investment

投資

pukan pukan 倒れる、引き剥 tear down, topple, Napukan ang ilang pundok kay

がす subvert dili pa kini lig-on.

pukaw pukaw 起こす、気をかき wake up Siya gipukaw nako.

たてる

puklid puklid 倒れる topple Napuklid ang payag nga among

gibuhat.

pukot pukut 魚網 fishnet Daghang sulod nga mga isda

ang among pukot.

pukpuk pukpuk ピン、拳で打つ pin, pummel Akong gipukpuk ang lansang

ug martilyo.

pula pula 赤 red Nganong nasuko ang babaye

na nagpula?

pulak pulak たなぼた wind fall, fallen

pul-an puul 嫌になる、うんざ come to dislike, Napul-an nako sa karne.

りする、飽きる tired, bored

pulapula pula 赤っぽい、赤い reddish Nangong pulapula man ang

imong mata?

pulas pulas 緩める、ほどく loosen

pulaw pulaw 不寝番 vigil

s pulbos polvo 粉 powder Ayoha ug kutaw ang pinulbos

nga gatas.

s pulgada pulgada インチ inch

s pulgas pulga ノミ、蚤 flea Daghan ug pulgas ang among

iro.

puli puli 代わり、代理す substitute Pangita nalang ug lain puli

る nako.

pulihan puli 引継ぐ replace

puliki puliki 多忙 overwhelm

puling puling 目のゴミ dust Sambol kaayo itan-aw ang

akong mata nga napuling.

puli-pangulo puli ulu 副社長 vice-president Ako ang puli-pangulo sa among

klase.

pulipulihan puli かわるがわる alternately

e pulis police 警官、交番 police Pagkabata nako,mahadlok ko

ug pulis.

pulisan pulis 警察⇒kapolisan police

pulo pulu 島 island Adunay usa ka gatos ka mga

pulo sa Pangasinan.

pulo pulu 柄 handle, shaft

s pulo polo ポロ、ポロシャツ polo shirt Mas pormal tan-awon kon polo

ang isuot.

pulohan pulu 柄、取っ手、ハン handle, shaft Natangtang ang pulohan sa

ドル akong sundang.

pulong pulung 話す、卖語 talk, word Way pulong nga

makahulagway sa akong gibati.

pul-ong pul-ung 切り落とす cut off, lop off

pulong-pulong pulung おしゃべり discussion Adunay pulong-pulong ang

mga opisyales sa barangay

mahitungod sa kurpyo.

pulong-sinyas pulung パスワード password Nakahinumdom ka pa sa

imong pulong sinyas?

pulos pulus 卖に、全く utterly, merely Ang akong mga unlan pulos

puti.

pulos pulus 役立つ、使う use, serve Nagpulos ang akong mga

gihipos nga daang magasin.

puloy-anan puyu 住层 home, abode Kanunay nga limpyo ang

among puloy-anan.

pulpog pulpug 粉にする、細か pulverize, mash Napulpog ang akong mga

にする pinalit nga hollow blocks.

pulpol pulpul うすのろ、愚鈍 blockhead

s pulseras pulsera ブレスレット bracelet Gitagaan ko ug pulseras ni

Mark isip regalo sa pasko.

s pulso pulso 手首、脈拍 wrist Ang akong relo de pulso

ginama sa bulawan.

s pulta puerta 戸 door

s pultahan puerta 戸 door Palihug ayaw ug kalimot

pagtrangka sa pultahan.

pulus pulus 卖に⇒pulos merely, simply

pumupuyo puyu 层住民、层住し resident,

ている inhabitant

pun-an punu 加える、増える add Pun-an ba nako ug kalamay

ang imong kape?

punaw punaw 呆然、眩暈 stupor, daze

punay punay いつも always

s pundar fundar 創立する establish

s pundiyo fundillo 股上 rise(crouch to

waist)

s pundo fondo 基金、底、留まる funds, resources, Nahurot na ang pundo sa

stay among asosasyon.

pundok punduk グループ、グル group, party, Nagpundok ang mga bata sa

ープに分ける meeting tolo.

s punerarya funeraria 葬儀屋 funeral home

pung pulung 言葉 word

pungasi pungasi 情容赦ない、激 relentless,

しく endless, rapidly

pungi pungil ねじれる、外れる twist Napungi ang akong

pungil pungil むしる、摘む、外 nip in the bud, Napungil ang bulak sa akong

れる pluck orkidyas.

pungkay pungkay 頂 crest

pungko pungku しゃがむ squat, hunker Mipungko mi sa semento nga

salog.

pungko-anan pungku 座席 sitting place Ganahan ko sa pungko-anan

nga anaa sa ilalom sa kahoy.

pungkol pungkul 手足の一部を切 amputee

断した人

pung-ol pul-ung 切り落とす lop off

pungpong pungpung 束、かたまり bunch Pungpong sa mga bulak

pungtanon pungut 不機嫌な grouchy, grumpy Pungtanon kaayo ang among

maestra nga dalagang gulang.

pungtod pungtud 丘 hill Anaa ibabaw sa bungtod ang

among balay.

pungut pungut 激怒する、怒る rage Napungut pag-ayo ang bata

kay wala paliti ug dulaan.

pungut pungut くくる tie up, bundle

punit punit つまみあげる、 pick up Punita ang mga sagbot.

拾い上げる

punlas punlas 洗髪する、リンス shampoo, rinse Gikaspa ko sa akong bag-ong

（髪、服） punlas.

puno punu 長、幹、主要な head, trunk, main

puno punu 満ちた、一杯の full Napuno ug tubig ang balde.

punoan punu 入れ物 container, a case

punoan punu 長、幹、主要な head, trunk, main Asa ang punoan nga buhatan

niining bangko?

pun-on punu fill, add Pun-on nato ang atong balay

ug mga nindot nga dekorasyon.

punsisok punsisuk 詰める、窮屈に mill around, walk

動き回る around

punsit punsit 噴出 jet, spout, spurt

chpunsoy 風水 feng shui

s punteriya punteria 目標、狙う aim Akong punteriya nga

makabiyahe ko sa

punting punting 焦点、ねらう focus, aim Anha ipunting ang imong oras

sa pagtuon.

s punto punto アクセント accent Lahi ug punto ang mga taga

habagatan ug amihan nga

bahin sa Sugbo.

s punto punto 点 point Lahi ang atong punto sa

panglantaw.

puntod pungtud 丘、小さい丘 hill, small hill

s puntos punto 点 point

s punyal pun~al 短剣 dagger

puo puu 撲滅 exterminate

puok puuk 身近、近くにいる short, near

puok puuk 短く刈る、根元 cut near base

近く

puol puul 食飽きる、飽きる pall, become tired

puot puut 息詰まる、息苦 airless, choking Puot ning kuwatoha kay way

しい bintana.

pupanap cover

pupho puphu かき集める sweep/scoop with

hands

pupos pupus 最後、終える end

pupu pupu 摘む pick, pluck Ayaw pupua ang mga bulak sa

harden.

pupuan くるぶし ankle Napiang ko sa pupuan.

purdoy poor

s purga purga 下剤、通じ薬 laxative, purgative Paimna ug para purga ang

s puro puro 無垢の、混じり気 pure Puro kamo mga tapulan!

無い

purohan puruhan 可能性、確立 chance, probability

purok puruk 区画 sector, zone Hapsay ug malinawon ang

among purok.

purol purul パンツ shorts

pursuso pursuso 純正 genuine pursuso nga anak

s purtahan puerta 戸 door = pultahan

pusa pusa つぶす、孵る squash, crush, Ang himungaan mipusa sa mga

hatch itlog.

pusak pusak 壊す break Nagpusak ko sa plato.

pusdak pusdak ピシャンと閉める slam, crash

、ドサッと落とす

pusgay pusgay 粉〄にする break, crush Napusgay ang mga plato nga

akong gidala.

pusil pusil 銃 gun Ang mga pulis adunay pusil.

puslan pulus 使える usable dili kapuslan; Ayaw ilabay ang

kaha sa cigarilyo kay kapuslan

pa.

pusnga pusnga 息をのむ、あえ gasp

puso pusu ぐ

バナナの花、葉 banana heart,

で包んだご飯 wrapped rice

s puso pozo 井戸、堀井戸 well

puso pusu バナナの花、コ banana blossom, Adunay sakit sa kasingkasing

ーンの实 corn ear si tiyo.

pusod pusud 臍 navel Hugawa pod sa imong

pusod.Limpyohi na.

pus-on pus-on 下腹部 abdomen

pusong pusong ごまかし trick

pusot pusut 噴出 spurt

puspus puspus 棒で叩く beat, strike with a Ayaw puspusi ang iro.

club

pusta pusta 賭ける wager, bet Gusto ka mopusta?

pusta putos 包め wrap

pusutpusot pusut 次から次へと出 out in rapid

る succession

s puta puta 売春婦 prostitute Nahigugma ka sa usa ka puta?

s putahi potaje 料理 dish

←Sp.potaje

シチュー

puthaw puthaw 鉄 iron mineral nga puthaw; tayang

puthaw

puti puti 白、白い white Ang puti nga boda nagsimbolo

ug kaputli.

putlan putul

putli putli 純な、汚れない pure, immaculate Nakapangasawa ko ug putli

nga babaye.

puto putu 米菓子 rice cake

putok explode, throb

put-ok put-uk 息を呑む gasp

putol putul 切り離す cut, chop Giputol nako ang pisi nga

gihikot sa kahoy.

putolputol putul 解剖する、細か dissect, chop Akong giputolputol ang mga

にきる sanga sa kahoy.

putong putung 不満屋、短気、 sorehead, tie Putong ang akong amigo nga

頭に巻く around the head talagsa ra motabi.

putos putus 包む、包み wrap, wrapper Napotos nako ang regalo.

putot putut 芽 bud Dili ta kakuha ug lana sa putot.



putot putut 小さい人、小人 small person Wala ko maulaw nga ako putot

nga tawo.

putput putput 売春婦 prostitute

putus putus 包む、包み wrap, wrapper Unsa nga klase imong giputos

para nako?

putyukan putyukan ミツバチ bee Gipaak ko sa putyukan.

puul puul 飽きる bored

puwa pula 赤 red Ngindot kaayo ang rosas kay

puwa.

puwaki pulaki 奇数、割り切れ odd Puwaki ka tan-awon kon

ない数 magsuot ug pormal.

puwas pulas 緩める、脱ぐ loosen, take off

s puwede puede 出来る able, can

s puwersa fuerza 力 force

s puwerte fuerte ひどく strong, plenty,

s puwerto puerto 港 port

s puwesto puesto 売店、部署、置くoffice, stall, space, Aduna koy pwesto sa merkado.

、层座る place, position

puya puya 赤ちゃん baby

puy-anan puyu 住层puloy-anan

home Mao kini ang puy-anan sa mga

inahan apan dili asawa.

s puyde puede できる、可能な able, possible

puyo puyu 住む、滞在する live, abide, stay, Nagpuyo ko sa Bohol.

dwell

puyok puyuk 口車に乗せる、 cajole Ang puyok nga bata ang sentro

甘言 sa atensyon.

puyopuyo puyu 同棲する、同棲 cohabit Iyang gipuyo ang usa ka minyo

者 nga lalaki.

puypoy puypuy 和らぐ、弱る placate, soothe, Ingon sa napuypoy dayon ang

calm, weaken, iyang kalagot.

droop

s puyra fuera 外、他 away, out Puyra gaba!

s puyra sa fuera sa 外、他 aside from,

s pwera fuera 外、他 away, out

s pwersa fuerza 力 force

s pwes pues それで、で、どう so, then Pwes,kinahanglan usbon nimo

した？ kini paglimpyo.

s pyano piano ピアノ piano Karaan na kaayo ang pyano sa

among balay.

ra ra 丁度、だけ just, only Ikaw ra jud ang gisaligan nako

sa akong mga sekreto.

s rabanos rabanos 大根 radish Ingon sila makapanindot kuno

sa kutis ang labanos, kung

magsige ug kaon ani.

e radis radish 大根 radish Lami kaayo ang radis.

e radyator radiator ラジエーター radiator Naguba ang radyator sa trak.



s radyo radio ラジオ radio Maminaw ta ug balita sa radyo.

e raket racket ラケット racket Lig-on kaayo ang akong tennis

raket.

rakrakan rakrak 機銃で撃つ shoot, strafe Girakrakan sa mga pulis ang

mga tulisan.

rang ra nga ra+nga only

s ranggo rango 位 rank

s ranso rancho 牧場 ranch Siya nangimbitar nako nga

mobisita mi sa ilang ranso sa

baka sa probinsya.

s rason razon 理由 reason Unsay imong rason sa pag-

undang ug eskwela.

rawraw rawraw 白昼夢 daydream Ganahan ko magrawraw ilalom

sa kahoy.

s rayna reina 女王 queen

s rayuma reuma リューマチ rheumatism

s rebansin revancha 再試合、雪辱戦 replay

s rebelde rebelde 反乱 rebel, rebellion rebeldeng sundawo

e rebolber revolver リボルバー revolver Gusto siya magkupot ug

rebolber nga pistola para iyang

kaugalingong depensa.

s rebolusyon revolucion 革命 revolution Niadtong miaging rebolusyon,

wala pa ko matawo adtong

higayuna.

? rebulto ribultu 像、聖像 statue

s regalo regalo 贈り物 gift Unsay imong gusto nga akong

regalo nimo.

s regla regla 生理、月経 menstruation Nagsakit ang akong tiyan kay

naay regla.

s reglamento reglamento 規則 rule, regulation Kinahanglan atong sundon ang

mga reglamento sa atong

kumpaniya.

s rehas reja 格子 lattice, grille

s rehimento regimiento 連隊 regiment

s rehistro registro 登録、登記する register Nakarehistro na siya sa

simbahan.

s rehiyon region 地方、州 region

s rehiyonal regional 地方の、州の regional Usa ka rehiyonal nga bangga

sa Matematika ang among

s rekisa requisa ボディチェック、 frisk

検査

s rekisito requisito 必需品、必要条 requisite

件

s reklamo reclamar 主張、断言、文 claim, complain Si Nanay adunay reklamo

句を言う bahin sa iyang ulo nga kanunay

nagsakit.

s rekluta recluta 新兵、新兵募集 recruit Rekluta ang imong mga

paryente aron moapil sa atong

grupo.

s rektangulo rectanglo 長方形 rectangle Dad-a diri kanang rektanggulo

nga karton.

s relasyon relacion 関係 relation Naguba ang relasyon namong

duha ni Gina sa pagkaamiga,

tungod lang sa usa ka lalaki.

s relihiyon religion 宗教 religion Ang iglesia ni kristo nga

relihiyon dili mokaon ug karne

sa baboy ang mga sakop niini.

s relo reloj 時計 watch Takdo kining relo.

s renta renta 賃借料 rent Nagrenta ko ug gown para sa

kasal.

s repolyo repollo キャベツ cabbage Ang repolyo makatabang sa

digestion.

s reptilya reptilla 爬虫類 reptile

? resbak 打ち返す、やり strike back,

返す retaliate

s reserba reserva 保留、予約 reserve Kinahanglan nga

magpareserba ko daan ug tiket

sa eroplano, kay daghan ron ug

pasahero, ting-pauli.

s reseta receta 処方箋 prescription

s resibo recibo 受取り receipt Palihug tagai ko ug resibo sa

akong nabayran tanan.

e resipe recipe レシピ、調理法 recipe Wala na ko magkinahanglan ug

resipe sa pagluto.

s respetado respetado 尊敬すべき respectable

s respetar respetar 尊敬する、大切 respect

にする

s respeto respeto 尊敬 respect

s responde responder 返事する respond

e restawran restaurant 食堂 restaurant Manghinaut ko nga masubli

ang atong pagpangaon sa

s resulta resulta 結果 result

s retiro retiro 引退、退職 retire

s retorika retorica 修辞 rhetoric

s retrato retrato 写真、肖像画 portrait

s reyalisar realizar 实現する realize

s rikisa requisar 捜索 search

s rilihiyon religion 宗教 religion

s rilis rielis 鉄道 ←Sp.rielis railroad Sa Japan maanindot kaayo ang

レール ilang mga rilis ug una pa sa

teknolohiya.

s rinyon riñon 腎臓 kidney Ayaw kamo pagpalabi ug kaon

ug parat kay magkasakit unya

mo sa rinyon.

s ripa rifa 宝くじ、くじ raffle Kanunay lang ko miapil ug

bisan unsang ripa apan wala pa

gyod ko makadaog bisan

konsolasyon lang.

s risgo riesgo 危険 risk

s risita receta 処方箋 prescription

s ritirado retirado 引退した人 retired

s ritmo ritmo リズム rhythm Nindot paminawon ang ritmo sa

patak sa ulan.

s ritwal ritual 儀式 ritual

s riyalisar realizar 实現する realize

s romansa romanza 恋愛 romance, love

ron karon 今 now Wa gyud ron sila sa ila.

s ronda ronda パトロール、夜警 patrolling Sige karon ang ronda matag

、手入れ gabii sa mga pulis sa dalan

tungod kay midaghan na usab

ang tulis karon.

s rosaryo rosario ロザリオ、じゅず rosary

s rosas rosa バラ rose Kasagaran nga mga tawo

rosas ang paborito nga bulak.

s rotonda rotonda ロータリー roundabout

s rumbo rumbo 標的、針路 target, course

s rumpi rompe ばらばらに壊す break up

s ruska rosca ねじ screw

s ruta ruta ルート route Ang ruta sa mga pasaherong

jipney

sa sa ～へ to Adto ko sa merkado.



sa ato pa atu ところで by the way

sa atubangan atubang ～の前で in front of Maulaw ko mokanta sa

atubangan sa tanan nila.

sa dihang diha ～している時 while, when doing Tungan gabii na sa dihang

miabot sila.

sa dili pa dili ～する前に( before doing Naa koy usa ka butang nga

未来) gustong buhaton sa dili pa ko

mamatay.

sa gawas gawas 外で、外へ to outside adto sa gawas.

sa higayon gayun ～している時 when ～doing Sa higayon nga masakpan tika

dili na ko makapasaylo nimo.

sa hinanali dali 突然に suddenly Sa kalit lang siya nga nasuko

nami.

sa kalit kalit 急に suddenly, at once

sa laing bahin lain bahin 又、一方では while

sa ngatanan tanan とても very

sa sulod sulud 内で、内側に to inside Naay daghang humigas sa

sulod sa gibutangan ug asukal.

sa wala pa wala ～する前に( before doing

現在・過去)

saad saad 約束する promise Kon nasaad ka mobalik ka,

saag salaag 迷う、脱線する stray

saba saba 煩いこと、ｶﾞﾐｶﾞﾐ scold, noise Gikasab-an ko sa among

叱る、触れ回る maestra.

sabaan saba うるさい、おしゃ noisy

べりな

s Sabado sabado 土曜日 Saturday Kada sabado ang akong

iskedyul paglaba sa akong mga

sinina.

? sabagay sa bagay? とにかく anyway Sabagay, sakto man pod ang

iyang gibuhat.

sabak sabak 擁く embosom,

embrace

sabakan sabak 腿、膝 lap Ang mga bata gusto molingkud

sa sabakan sa ilang mama.

sabal sabal 邪魔、障害、塞 hindrance, liability, Dili ko gusto motrabaho kon

ぐ、不利 impediment, naay daghang sabal.

encumber

sabasaba saba おしゃべりする gab Ayaw pagsabasaba sulod sa

simbahan.

sabat sabat 復唱 echo, repeat after

sabaw sabaw 汁、スープ soup Ang sabaw nga gama sa mais

maoy maayo para sa diet.

sabay sabay 普段 usually

sabay sabay 一緒に行く、つ go with, hang

きまとう around

sabaysabay sabay 一緒に、連れ添 altogether,

って following

sab-it sab-it 掛ける、吊るす hang

sablay sablay 背貟う、上に掛 shoulder, hang

ける

sablig sablig 水を撒く dabble, spray,

sprinkle

sabligan sablig はね飛ばす（水 splash Iya kong gisabligan ug tubig sa

などを）、はねる dagat.

s sabon jabon 石鹸 soap Nahilis na ang sabon

pangkaligo.

sab-ong sab-ung 掛ける、首に巻く hang Palihug ko ug sab-ong sa

、吊るす akong jaket.

sabot sabut 取決める deal, Ikaw wala kay ayo ikasabut kay

dili ka motuman.

sabot sabut 理解する understand Nakasabot ka?

s sabotahe sabotaje サボタージュ sabotage Adunay sekreto nga sabotahe

ang mga mamumuno.

sabotsabot sabut 協議 negotiation

sabulak sanulak 散らばる scatter, strew

sabwag sabwag ちらす、広げる、 splash, spread, Gisabwag nako ang mga liso

放つ disperse sa kamatis.

sabyag sabyag 水、泤などをは splash, spatter,

ねる、撥ね飛ば spread

sad sad す

～もまた、同様 also, too

sad-an sala 落ち度 wrong, offend, Kinsay sad-an nilang duha sa

fault ilang away.

sad-ay sad-ay 背貟う、もたれる hang, recline Isad-ay lang luyo sa pultahan

ang imong bag.

s sadista sadista サディスト sadist Ang iyang bana sadista.

sadya sadya 盛況の、生き生 lively, cheer Ang kanta nga ilang gikanta

きした sadya paminawon.

sagabal sagabal 邪魔 cause of delay, Ayaw paubana sa biyahe ang

impediment mga bata kay nagdali ta,

sagabal ra sila.

sagabay sagabay 仲間 mate, pal Siya ang akong sagabay sa

dula sukad sa bata pa kami.

sagad sagad いつもの、一般 usual, regular Siya nanagat sagad sa iyang

的、良く起きる buhat matag adlaw.

sagadsad sagadsad 足を引きずって drag his feet,

歩く shuffle

sagakay sagakay 抱き上げる lift into arms

sagalsal sagalsal ざらざらの、ぎざ harsh, jag Sagalsal ang tingog nga

ぎざの mogawas sa akong tutunlan.

sagang sagang 逸らす、かわす parry, hindrance sagang sa hangin

sagap sagap 気付く、小耳に acquired, received

挟む

sagbat sagbat 余計なことを言う unsolicited

comment

sagbay sagbay 掛ける hang

sagbot sagbut 雑草、ゴミ weeds, grass, Ang mga sagbot kinahanglan

trash ibutang sa basurahan.

sagbutan sagbut 原っぱ grassy field Nawala ang akong pulseras sa

sagbutan.

sagbuton sagbut 草の多い grassy Sagbuton ang luyo nga bahin

sa among balay.

sagdi pasagad ほっとけ！ Leave it alone.

saghid saghid かする、かすめ graze, light touch Nasaghid sa yuta ang iyang

る（ちょっと触れ taas nga sinina.

saging saging る）

バナナ banana Tam-is kaayo ang saging bisan

ug gagmay kini.

sagmuyo sagmuyu がっかりする、落 sad, grief, damp Nasagmuyo ko sa kapakyasan

胆 nga akong naangkon.

sagnunot nunut 従う、意見に沿う follow

sag-ob sag-ub 水汲み、竹筒 draw water, Nagsag-ob mi ug tubig gikan sa

bamboo container atabay.

sagol sagul 添加する、混ぜ mix Isagol ang itlog sa harina aron

る lami ang hot cake.

sagop sagup 採用、養子 adopt Gisagop ra si Liza nila.

sagpa sagpa ひっぱたく slap, spank Gisagpa ko ni Tatay.

s sagrados sagrado 聖なる holy Aduna kami hulagway sa

sagrado nga pamilya.

sagubang sagubang 耐える、忍ぶ undergo, bear, Akong gisagubang ang mga

suffer, endure kalisdanan sa kinabuhi.

sagul sagul 混ぜる ingredient, mix Kon manglaba,ayaw isagol ang

puti sa dekolor.



sag-ulo ulu 覚えている remember, Dili ko kasag-ulo sa inyong

memorize mga ngalan.

sagunson sagunsun 継続的な consecutive

sagup sagup 養子にする adopt

saka saka 登る climb Pagsaka ka sa bukid busa

magsaka ko sa kahoy.

sakay sakay 乗る ride Mosakay ta ug taxi.

sakayan sakay 船、ボート boat, vessel Ang pagsakay ug sakayan ang

atong kahimut-an.

sakbat sakbat 余計なことを言う unsolicited

comment

sakdap sakdap 襲いかかる swoop

sakdapsakdap sakdap 軽く触れる、 touch swiftly

sakit sakit 痚み、痚い、病 pain, feel pain, Sakit akong ulo.; Nasakit siya.

気 sickness

sakiyo sakiyu 盗む、びっこを steal, limp, hobble Nagsakiyo naglakaw si Jenny

ひく tungod sa iyang piang.

sakmit sakmit 捕まえる catch, snatch Gisagmit ang akong bag sa

dalan Colon.

sakna sakna 申し込む、挑戦 propose, offer, sakna sa kaminyoon

challenge

s sako saco サック、袋 sack Ang sako sa bugas humay.

sakob saklub 覆う、さやを被せ cover, sheath Isakob ang imong sundang.

る

sakop sakup 捕まえる、理解 catch, come to

する understand

sakop sakup メンバー member, include Daghang mga sakop sa Abu-

Sayaff ang nadakpan na.

sakpan sakup 捕まえる overtake, capture

s sakramento sacramento 秘跡、聖体 sacrament

s sakripisiyo sacrificio 犠牲 sacrifice

saksak saksak 混ぜる shuffle, deal Ang mga tawo nga mitabong sa

pulong-pulong sa mga politiko,

saksak sinagol adunay dato,

pobre, tiguwang ug bata.

saksi saksi 証人、証言する witness, attest Ang bugtong saksi lang sa

krimen nga nahitabo mao ang

singko anyos nga batang lalaki.

s sakto exacto 適性である、ぴ exact Ang T-shirt sakto kaayo sa ako

ったり ang sukod.

sakto na sakto na 充分 enough Hunong na sa pag-yawyaw,

sakto na.

sakuban saklub 覆い、さや cover, sheath

sakwat sakwat 持ち上げる lift, raise Gisakwat ko sa akong papa

gikan sa salog.

sakyan sakay 乗ること riding, to ride on Unsay sakyan nga awto nato?

sakyanan sakay 乗り物 vehicle Bisan asa karong bahin sa

probinsya aduna nay daghang

sakyanan nga klase klase.

s sala sala 忚接間、层間 drawing room,

living room

sala sala 罪 sin Atong ikumpisal ang atong mga

sala.

salaag salaag 迷う、外れる stray

salaan salaan 篩い filter, screen,

salabutan sabut 知力、知性 intellect, mind Mas lapad ug salabutan ikaw

kay niya.

salabutanon salabutan 知性のある、知 intellectual Ang mga propesyunal adunay

識人 salabutanon nga

salag salag 巣、我が家 nest, home

salagma salagma 偶然 by chance

s salamangka salamanca 手品 magic, sleight of Ang salamangka sa

hand, juggle salamangkero luma na nga

estilo.

salamat salamat 有難う、感謝 thank you Salamat kaniyo.

salamin salamin 鏡、ガラス mirror, glass Ang karaan nga salamin sa

balay kalit lang nga nabuak.

salampati salampati 鳩 dove, pigeon

salangkap langkap 肩代わりする take over some

oblication

salaod sala balaud 悪事、犯罪 crime Nahukman ka nga sad-an sa

salaod nga imong nahimo.

salapi salapi 金 money Wala koy salapi.

salapid sulapid 撚る、編む twist, weave Nasalapid ang akong dila.

salatan salatan 北東風、台風の north-east wind, Niigo sa among lugar ang

風 storm wind hangin nga salatan.

salawayon saway 邪悪な evil, despised Ang salawayon nga buhat dili

molungtad.

salay salay 背貟う、引っかか shoulder, hang

る

s salbahis salvajes 無慈悲な cruel, lecherous Ayaw pakigkita sa tawo nga

salbahis.

s salbar salvar 救う save Misutoy og dagan ang biktima

aron sa pagsalbar sa iyang

kinabuhi.

salga salga 口を挟む、場に interrupt, break in

入る

salibag salibag 投げる、捨てる cast, throw away Ayaw isalibay ang mga plastic

kay pwede pa kining gamiton

ug usab.

salibay salibag 投げる、捨てる cast, throw away

s salida salida ショー、見世物 TV show Nagtan-aw ko ug salida sa

telebisyon.

salig salig 信頼する trust, believe, rely Salig kaayo ko nimo busa

ampingi ko.

t saligang batas tagalog 憲法 constitution Dili buot ang mga pilipino nga

batakang balaod ilisdan ang saligang balaod sa

bag-ong administrasyon.

salikwaot salikwaut 不器用な、 awkward, queer Salikwaut ko tan-awon kon

magsuot ug sapatos nga taas

ug tikod.

salikway salikway 捨去る、横にや abandon, reject Si Mario gisalikway sa iyang

る、拒絶 pamilya.

salimbong salimbung 覆い、壁 wall, shield, Misunod siya sa pagkaligo nga

screen wa gayuy salimbong ang lawas.

salimoang salimuang 幻覚、無我夢中 illusion, delirious Nakasalimoang ta sa niining

drug.

salin salin 残り物 remains, leftover

salindot salindut 押しやる、横に shove away,

する（棚上げす shelve, put aside

salipdan salipud る）

隠れる block

salip-it salip-it くさび wedge

salipod salipud 囲い、シェルタ shield, shelter, Nidagtum ang mga panganod

ー barricade nga nakasalipud sa adlaw.;

Salipod ug kakahuyan ang

among balay .

s salir salir 出る、現れる go out, come out

salirap sulirap 椰子の葉の編物 woven coconut

fronds mat

s salmon salmon 鮭 salmon Salmon ang among sud-an

karon.

salmot salmut 出場する participate Gusto ko nga salmot sa tenis

tornament.

salo salu 取る、受取る catch magsasalo; Ako ang nakasalo

sa bola.

salo salu 共に食事する share meal

salod salud 水汲み、受ける draw water, catch

salog salug 川 river

salog salug 床、階 floor paglampaso sa salog

salohan salu 共に食事する join, share, Dali kamo, salohan ko ninyo sa

together pagkaon.

salom salum 潜る、沈む dive, sink

salop salup 日が沈む sink salop sa adlaw; Ang adlaw

mosalop sa kasadpan.

salosalo salu パーティ feast, party Nahimuot ang kada usa sa

salosalo.

sal-ot sal-ut 挿入、割り込む insert, intrude Puwede ko nga mosal-ot nimo

sa linya kay magdali man gud

ko.

salowaki saluwaki うに sea urchin

s salsa salsa ソース sauce Magluto ko ug isda nga adunay

salsa.

s salto salto ジャンプ、スキッ jump, skip, Misalto nang tawhana sa inum

プ、急停止 sudden stop sa dihang giulser na.

salum salum 飛び込む、潜る dive, swim Gusto kong moeskuwela sa

、泳ぐ pag-salum nga klase.

salumsum salumsum 黄昏 twilight Kilumkilum na pag-abot nako

sa among balay.

salup salup すくう scoop, skim

salu-salu salu 宴会、パーティ banquet, dinner Adto himoon sa usa ka hotel

party ang salu-salu sa kasal.

saluso salusu 時間前に ahead of time

sama sama ～の様な、同じ like as, same, Ang kabati sa iyang batasan

similar sama ra siya sa usa kahayop.

samad samad 怪我、怪我する injured, wound Daghan na kaayo ug samad

akong kasing-kasing.

sam-ang sam-ang お墓 cemetery

samaran samad 怪我⇒samad injury Siya samaran sa iyang kamot.

sambag sambag 助言する advise, admonish Unsay sambag sa imong

doktor?

sambag sambag タマリンド tamarind

sambingay sumbingay たとえ話 parable Daghan kitag mabasa nga mga

sambingay sa Bibliya.

sambog sambug 注入、混ぜる infusion, mix Unsay gisambog niining

gihatag nimong ilimnon?

sambol sambul ヒリヒリする、触れ sore, bother,

ると痚い discomfort

samdan samad samad の活用 wounded Samdan ko.; Gidala sa

tambalanan ang mga samdan.

sami sami キズ、くもり、汚 tarnish, smudge

sam-id sam-id れ

研ぐ whet, sharpen Imong gisam-id ang imong

kutsilyo?

samin salamin 鏡、窓ガラス mirror, window

glass

samina sinina ⇒sinina ⇒sinina

samok samuk 煩わす、悩ます bother, annoy, Samok kaayo akong kinabuhi,

disturb, molest gusto nako namatay.

samokan samuk うるさい、面倒な troublesome, Ikaw samokan kaayo ka sa

、おせっかいな meddlesome akong gibuhat.

samot samut 悪化、より強くす worsen, more Misamot kakusog ang bagyo.

る、いっそう

sampak sampak 束までいれる、

固定する

sampong sampung 妨害、ブロックす obstruct, stopper, Ayaw sampongi ang imong

る cover, encumber nawong.

sampot sangput 土台、台尻 butt, base, Gi-indiksyonan siya sa sampot.

buttocks

samtang samtang ～している間に while Samtang maghulat sa

doktor,pagbasa una ug

mantalaan.

samut samut 激化、悪化、もっ become worse,

と～になる deteriorate

sanag sanag まぶしい光、明る glare Sanag sa mata ang kolor sa

い表情 imong sinina.

sanay sanay 繁栄する flourish, thrive, Hinaut pa unta nga mosanay

multiply ang inyong negosyo.

sandayong sandayung 樋 gutter Ang sandayong namo sa balay

kusog motulo.

sandig sandig 寄りかかる recline Ayaw pagsandig sa bildo nga

bongbong.; Makasandig ka

nako biisan unsang orasa.

sandiganan sandig 背もたれ back rest

sando sandu アンダーシャツ、 sleeveless Puti nga sando ang gusto

袖なしシャツ nakong isuot.

sandok sanduk ひしゃく、すくう scoop

sandurot sandurut 親密 hospitable, Dili ko makigsandurot ug

intimate tabian.

sanga sanga 枝 branch Adunay salag sa sanga sa

kahoy.

sangag sanglag 炌る roast

sang-at sang-at 懸ける、吊るす、 put to the top, Isang-at sa kabinet ang imong

置く hang balonan.

sangay sangay 同名 same name Tulo mi sa opisina nga mga

sangay.

sangga sangga 支え、支持 support Akong gisangga sa akong mga

kamot ang imong sampot.

sangga sangga 親友 close friend

sanggab sanggab 竹の筒(椰子酒 bamboo container Sanggaba ang tubig aron dili

を貯める） mausik.

sanggot sanggut かま、なた、椰子 sickle, hatchet, get Dili ko kamao mogamit sa

樹液を採取する toddy sanggot.

t sanggunian 議会 council Ang sangguniang kabataan

nagpasiugda ug sangka sa

kalimpyo ug kaberde sa palibut.

sanghid sanghid 嘆願、許可を得 entreat, ask

る permission

sangi sangi 端っこが欠ける break off the edge

sangit sangit ひっかかる、止 snag, hold

める、遅らす

sangka sangka 競争、コンテスト contest Kinsa ang nakadaug sa sangka

、コンクール sa kaon?

sangkaay sangka 競い合う contest

sangkad sangkad 一杯にする、埋 fill, enough, broad

まる

sangkap salangkap 完備、供給する well-supplied, Unsa ang mga sangkap sa

ingredient, fully- pagluto ug pinakbet?

equipped

sangko sangku 届く、昇りつく、 reach Nasangko sa langit ang akong

間に合う kalipay sa dihang

navaledectorian ko.

sangko sa langit sangku langit 極致 apex Sangko sa langit ang kayugot

sangkoanan sangku 結果 outcome, end

sangla sangla らい病、ハンセン leprosy

病

sanglag sanglag 炌る parch, roast Nakakaon ka na ug sinanglag

nga mais?

sanglahon sangla ハンセン病患者 leprous case

sanglay sanglay 天秤で担ぎ持つ carry with a pole

sanglit sanglit というのは、一方 while, since, Tagaan na lang tika ug

instead, instance pagkaon sanglit ug kuwarta.

sanglit kay sanglit 何故なら because

sanglitanan sanglit 例 example Ang nahitabo sa imong

kinabuhi usa ka maayong

sanglitanan sa nagsobrang

sangon sangun 委ねる、任せる、 hitch, goal, saddle

ゴール

sangpit sangpit 呼び掛ける call, invoke Kung mobisita ka sa balay

sagpit lang sa akong ngalan.

sangpot sangput 結果、おしり、土 outcome, result,

台 end

sangputanan sangput 結果、効果 effect, outcome, Unsa man ang sangputanan sa

result inyong mga bisyo?

sangyad sanglad 座礁 strand, aground

sangyaw sangyaw はびこる、流布 spread, expand Atong isangyaw ang maayong

balita ngadto sa katawhan.

sanina sinina 服⇒sinina clothes, dress

sanong sanung 同意する agree, assent Misanong akong mama sa

akong gihangyo nga

moeskwela ko.

sansan sansan 機織でトントンと tamp with woof (in

詰める weaving)

santa salanta 遮断する interrupt, stop Ayaw ug santa kon dunay mag-

estorya.

santing santing 耳に残る、怒りが resonate

甦る、ちくちくす

る

santop santup 心に浮かぶ、思 come to mind, Misantop sa akong hunahuna.

いつく occurred to

s santos santo 聖 holy

saog saug 引揚げる、動か drag, move

す、興奮

sapa sapa 小川 brook, stream

sapang salapang やり spear

s sapatero zapatero 靴紐、靴屋 shoestring, Akong gipaayo sa sapatero ang

←Sp.zapatero靴 shoemaker akong guba nga sapatos.

屋

s sapatos zapato 靴 shoes Nanginahanglan ko ug sapatos

nga pangeskwela.

sapaw sapaw 上塗る、コーティ coat, layer Paugha sa ang unang sapaw

ング sa pintal una ang ikaduha.

sapayan sapayan 気に留める mind, bother, Walay sapayan.; Dili na nako

appreciation igsapayan ang nawala nga

kwarta.

sapayanon 重大な consequential

sapian sapi 金持ちの rich Dili kanunay maayo niya ang

iyang ginikanan sapian.

sapid sulapid 編み髪、足を交 braid, cross feet sapid ang dila

差する、もつれる

sapid ang dila sapid dila はっきりと話す articulate

sapigad sapigad 擦寄る snuggle

sapin sapin 靴、被る shoes, cover Mga papel lang ang gisapin sa

pagkatulog sa mga tawo sa

aseras.

saplod saplud 酸っぱい sour, tart Saplod pa kaonon ang saging.

sapnan sapun 急襲する overtake Nasapnan ko sa akong amigo

sa among lumba ug lakaw.

sapnay sapnay 抱き上げる、抱 lift into arms

え運ぶ

sapnot sapnut 粗い rough, coarse sapnot nga panit; Sapnot

hikapon ang buhok nga wala

ikondisyon.

sapon sapun 捕まえる、次 catch, next

sap-ong sap-ung 口塞ぎ、猿ぐつ gag, cover Pssst! Gisap-ongan ni Kris sa

わ、塞ぐ iyang tudlo ang baba ni Mako.

sapot saput 服、着せる、着る clothe, dress Walay sapot sa lawas ang nakit-

an nga patay sa likod sa

simbahan.

saput saput 不機嫌な grouchy Gisaput siya karon.

sapwang sapwang 抱き上げる lift into arms

sarang sarang ちょうど良い、適 fit, qualify, be able Dili ko sarang nga

格な mamahimong miyembro sa

sarap sarap 急降下、視線を dive, move line of Milingi ko kang Mituru, kini na

移す sight ang misarap sa kapanganoran.

sarap sarap おいしい delicious food

sarasay sarasay よろける、千鳥足 drunk, stagger Nisarasay sa karsada ang

hubog.

sari mixed

sarisari sarisari 雑貨屋、野菜の convenience store Sarisari nga mga prutas ang

ごった煮 akong giandam.

sarol sarul 鍬、草かき hoe Nganong imong gibiyaan ang

sarol sa hardin?

s sarsa salsa ソース sauce

s sastre sastre 仕立屋 dress maker

s satanas satan サタン、悪魔 Satan Ayaw patintal kang satanas.

saulog saulug 祝う、式典 celebrate Nagsaulog mi sa kapistahan.

sawa sawa 大蛇、蛇 big snake, python Ang dako nga sawa kaya ni

nga molamoy ug tawo.

sawan sawan ひきつけ、痙攣 convulsion, fit

saw-an salu 分かつ share, partake

saw-anay salu 分け合う sharing Magsaw-anay ta sa akong

balon nga paniudto.

saway saway 非難、酷評する censure, criticize Akong gisaway ang ilang paagi

、けなす sa pagdisiplina ug anak.

sawod salud 一杯、桶、汲む、 draw, catch, Nasawod sa akong pandungog

捉える container ang imong mga gipanulti tanan.

sawog salug 床 floor

sawom salum 飛び込む dive Ayaw pagsawom kay lawom.

saw-on salu 受ける、取る、共 catch, fest

に食べる

sawosawo salu 宴会、食事 meal, feast

sawsaw sawsaw 浸して撒く（水を dunk

布などに）

say sad もまた too, also

saya saya スカート skirt Uso na karon ang saya nga

mubo.

saya saya 陽気、楽しい joy, gaiety

sayal sayal スカート skirt

sayang sayang 残念、しまった、 regrettable,

もったいない wasteful

sayasaya saya 見せびらかす show off, swank

sayaw sayaw 踊り、踊る dance Misayaw ang akong

kasingkasing dihang gisugot

siya.

sayawan sayaw ダンスパーティ、 dance party, Mangadto mi sa usa ka

ダンス場 ballroom sayawan.

s sayes seis 六 six Pwede na mograde one ang

sayes anyos karon.

saylo saylu 省く、重なる、す omit, by-pass, Imong gisayloan ang akong

れ違う overlap ngalan sa listahan.

sayo sayu 早い early Sayo ko niabot sa opisina.

sayod sayud 知る know Wala ko masayod asa niya

gihipos ang sista.

sayon sayun 容易な easy sayon gamiton

sayop sayup 失敗、過ち fault, mistake Nasayup ako pagbuhat niana.

saypan sayup 有罪の guilty Pirme kong masaypan nga usa

ka lalaki tungod sa mubo

nakong buhok.

sayran sayud 知れる known, transpire

sayri sayud 言える、知れる tell

saysay saysay 解釈、説明する interpret, explain Isaysay ang imong bahin sa

estorya.

s saysenta seisenta 六十 sixty Kasagaran sa nag-edad ug

saysenta moretiro na sa

trabaho.

s sebo sebo 獣脂 grease Lisod tangtangon ang sebo.

s seda seda 絹 silk Nalabhan nimo ang akong

seda nga roba?

s segon segun によると according to

s segoroa seguro 間違いなく surely, ensure Seguroa ang kaluwasan sa

mga bata sa pagbiyahe.

s segun segun 言ったとおり、従 according to

って

s segundo segundo 秒 second Mapugngan nako ang akong

pagginhawa mga trayenta

segundos.

s segurado seguro きっと sure, surely Segurado ka sa imong

desisyon?

s seguridad seguridad 安全、保障 security

s seguro seguro きっと、間違いな sure, surely, Seguro imo na kong gikalimtan.

く perhaps

s sekretarya secretaria 秘書(女) secretary Pilay sweldo sa imong

sekretaryo?

s sekreto secreto 秘密の secret Sekreto ang among

pagpakasal sa Las Vegas.

e seksi sexy セクシーな sexy Batan-on ug seksi ang iyang

asawa.

s sekta secta 党派、宗派 sect Miyembro ka ba sa usa ka

relihiyosong sekta?

s sektor sector 分野、部門、セク sector, zone Gikan ka ba sa usa ka sektor

ター sa gobyerno?

s selda celda 個审、独房 cell, private room

s selensyo silencio 静寂、沈黙 silence

s selyo sello 切手 postage stamp Aduna akoy koleksyon sa

nagkalainlaing selyo.

s semana semana 週 week Pila man ka semana magpuyo

sa Hongkong?

s sementeryo cementerio 墓地 cemetery

s semento cemento セメント、コンクリ cement, concrete Napakong ang akong ulo sa

ート semento nga bungbung.

s semilya semilla 種子 seed Aduna kay semilya sa mango

apple?

s senado senado 上院 senate Anaa ko magtrabaho sa opisina

sa senado.

s seniguro seguro 確かな certain, be sure

senina sinina 服⇒sinina dress Nindot tan-awon kon magsinina

ang mga babaye.

s sensasyon sensacion 感覚、感動 sensation

s sensilyo sencillo 硬貨 coin Adunay mga sensilyo sa akong

pitaka.

s sensitibo sensitivo 感じやすい sensitive

s sensus censo 国勢調査 census, head Sumala sa sensus niadtong

count tuig 2000, ang Dakbayan sa

Sugbo may 718,821 ka mga

s sentabos centavo センタボス centavos Kulangan ug diyes sentabos

ang sukli.

s sentido sentido 分別、センス sense

s sentimos centimo セント cent Nanginahanglan ko ug upat ka

biente singko sentimos.

s sentral central 電話局 central Ang akong tito nagtrabaho isip

gwardiya sa bangko sentral.

s sentro centro 中心 center

s senyal señal 合図する signal, sign Unsa man atong gamiton nga

senyas?

s senyas señas 合図、特徴 sign Mipadaplin siya sa kilid sa

pultahan ug misenyas nako sa

pagsulod.

s Septyembre septiembre 九月 September Gisugdan sa bulan sa

Septembre ang among

s serado cerrado 閉じた shut Giserad-an dayon niya ang

pultahan.

s seradora cerradura 錠前 lock

s serbesa cervesa どぶろく（手作り home-bred beer Idalit ang bugnaw nga serbesa

発酵酒） sa mga bisita.

←Sp.cervesaビ

ール

s serbilyeta servilleta ナプキン napkin Asa man nimo gibutang ang

mga serbilyeta?

s serbisyo servicio サービス、兵役 service, army Moserbisyo ko kanimo sa

service tanang oras.

s seremonyas ceremonia 儀式 ceremony Solemne ang seremonyas sa

kasal.

s seresa cereza さくら、さくらんぼ cherry Butangi ug seresa ang ibabaw

sa sorbetes.

s sero cero ゼロ zero Sero ang akong iskor sa

e seryos serious 深刻な serious Seryos ka ba?

s setenta setenta 七十 seventy Setenta anyos na ang akong

mama.

s Setyembre septiembre 九月 September

siak siak 割れる split open, break Nasiak sa duha ka bahin ang

kawayan.

siaw siaw いたずらな、お impish, prank, Naglabad ang akong ulo sa

茶目な mischievous mga batang siaw.

siba siba 蜜を吸う sip nectar

siba siba 火をたす、油を incite, add fuel

そそぐ

sibang sibang 欠け刃 jag, nicked blade Adunay sibang ang imong mga

ngipon?

sibat sibat 逃げる run away, escape Sa dayon nang sibat sa mga

tulisan mikuha pa gyud kini sa

unom ka botilya nga gasolina

nga baligya.

sibaw sibaw 抗議の叫び clamor Unsay sibaw sa mga

s sibilisasyon civilizacion 文明化 civilization

sibo sibu ちょうど、ピッタリ just, exact Sibo nako ang imong sapatos.

sibog sibug 後退 recede, retrograde Sibog ug gamay padulong sa

tuo.

sibot sibut 網、あみ net dakong sibot nga gunitanan

sibot sibut 鼓舞する inspire

sibsib sibsib 食む、草を食べ graze, nibble Didto sa sibsibanan nanibsib

る ang kabayo.

sibsibanan sibsib 牧草地 graze land, Adunay daghang mga baka sa

pasture sibsibanan.

s sibuyas cebollas ネギ、玉葱 long onion, onion sibuyas bumbay

sibya sibya 放送する broadcast Nadungog nimo ang sibya sa

radyo?

sibyaanan sibya 放送局 radio/TV station

s sida seda 絹 silk

sid-ing sid-ing 覗き込む、一瞥 glance, look into

sidlak sidlak まばゆい、煌く brilliance, Nisidlak ang iyang kagarbo.

Sidlakan sidlak 東 east Kinahanglan mag-atubang sa

sidlakan ang imong kusina.

sidlit sidlit 噴出 squirt Nisidlit ang dugo gikan sa iyang

ulo.

sid-ok sid-uk しゃっくり hiccup Inom ug daghang tubig kon

gisid-ok ka.

sidsid sidsid へり（衣服の） hem Natangkas ang hilo sa imong

sidsid.

s sidula cedula 税、住民税、納 tax, residence tax, Kanunay ka bang mobayad sa

税証明 residence imong sidula?

certificate

siga siga 炋、光、目を丸く flame, beam, Misiga ang iyang mga mata sa

する widened eyes kahikugang.; Siga kaayo ang

suga.

s sigarilyo cigarrillo 煙草 cigarette Ayaw paduol sa tawo nga

manabako ug sigarilyo.

sigbin sigbin 架空の動物の一 mythical animal

種

s sigi seguie 続ける keep on, continue Sige na lang.

s sigidas seguidas 続けて successive,

consective

s siglo siglo 世紀 century Pila ka tuig ang usa ka siglo?



sigmit sigmit 逮捕、そっと捕ま arrest, seize

える

signit sigmit 強奪、捕まえる snatch, seize

s signos signos 兆候、症状 symptom

sigo sigu 十分、ピッタリ enough, fit, exact Nasigo ra pod ang kwarta nga

imong gipadala.

sigon sigun によると according to Sigon sa akong naobserbahan

nga hugaw ang pampulitika

karon.

sigpat sigpat ちらりと見る、見 glimpse Nasigpatan nako ang iyang

かける kaanyag.

sigpit sigpit せまい、窮屈な narrow Sigpit ang agianan padulong sa

tubod.

sigpo clutch

s sigurado seguro きっと certain, surely

s siguro seguro きっと sure

sihag sihag 透けた、透明な transparent Ibutang kana sa sihag nga

、良く見える sudlanan.

si-i すっげー Wow!, Awful!

sikad sikad 蹴る、ペダル kick, pedal

sikat sikat 有名な、はでな、 famous, popular Usa ka sikat nga mang-aawit

羨むような

sikat sa adlaw 日の出⇒pagsidl sun rise, dawn

ak

sikbit sikbit 隣接の adjacent, Kasikbit sa among balay ang

adjoining ilang tindahan.

sikdo sikdu ひじでつつく、す nudge, scoop

くう

sikit sikit 隣の close, adjoin,

coupled

sikitsikit sikit 相互連結 interconnect

siklap siklap ちょっと見る glance

siklat siklat 囲い、柵 stockade Gisulod sa siklat ang mga

dinakpan.

sikma sikma 鼻をかむ blow one's nose

sikmat sikmat 小言、叱責 reproach, snarl

siko siku 肘、肘鉄する elbow Pahiri ug daghang losyon ang

imong siko.

s sikolohiya sicologj'a 心理学 psychology Gusto kong magtuon

mahitungod sikolohiya sa

kabataan.

sikop sikup 逮捕される nabbed, arrested Nganong gisikop ang mga

tindera sa daplin ug dalan?

s sikreto secreto 秘密 secret Kanatong duha lang kining

sikreto ayaw na ug ipanulti sa

uban.

siksik siksik しらみつぶし、精 search

査

sikup sikup 逮捕する、網を arrest, capture,

はって捕らえる seize

sikwate sikwate チョコレート、徹 chocolate drink, Gusto kong mohigop ug

底的に completely sikwate panahon sa ting-ulan.

e sikyu secure 警備員 security guard

sila sila 彼らは they Sila ang nitabang sa akong

pagtuon.

silab silab 火炋、燃上がる blaze, fire, catch Nikaylap ang silab sa kalayo.

、火がつく fire

s silabiko silabico 音節 syllable

silabon labun 代わりに、实は、 instead, actually,

一方 while

silag silag 恨む、ねたむ grudge, hate Gikasilagan ko ikaw!

silak silak 光線、光のビー beam Nisidlak ang iyang kagarbo.

ム

silang silang 日が昇る sun rise Momata na ko sa dili pa

mosilang ang adlaw.

silangan silang 東 east Kon magluto ka,kinahanglan

mag-atubang ka sa silangan.

silaub daub 火炋、燃上がる blaze

silaw silaw 光線、ビーム、 beam, ray, radiate Ablihi ang bintana aron

尃す mosulod ang silaw sa adlaw.

s silbato silbato 笛、鳴らす、笛を whistle Nakadungog ka sa silbato sa

吹く pulis?

silbi silbi 仕える serve Gipadayon gihapon nako ang

pagsilbi kang Hari.

silbi sirbi いわゆる so-called Ako ang silbing inahan sa mga

bata.

silhig silhig 掃く、箒で掃く sweep, broom Nanilhig si Nanay sa taas sa

balay.

sili sili トンガラシ pepper

silik silik ヒレ fin Aduna bay silik ang tanang

isda?

silimbahon simba 崇拝できる adorable Ang imong kaanyag

silingan silingan 隣人、お隣 neighbor Magtinabangon ang among

mga silingan.

sil-ip sil-ip 覗く peep Ayaw sil-ip sa banyo kon naay

naligo.

silit silit 噴出する jet Gusto ko mosulay ug sakay sa

silit.

s silo celo いらだち、心が hurt feeling

傷つく

silong silung 低い、階下 low Hulata ko diha sa silong.

silong silung 雤宿りする、避 take shelter from Isilong ang kanding ug moulan.

難する rain, protect

silong sa balay silung balay 階下、軒下 down stair Tana, magdula kita sa silong sa

balay.

silonganan silung 蓋い、雤避け shelter Mao kini ang silonganan sa

mga baka ug kanding.

s silos celos 妬む jealous Dili ka angay magsilos sa

imong igsoong babaye.

silot silut 罰、ペナルティ penalty, punish, Unsa ang silot kon dili ko

condemn makatambong sa miting.

silsil silsil 彫る、彫刻する engrave Gisilsil sa bato ang among

duha ka ngalan.

s silya silla 椅子 chair Palihug ug tongtong sa akong

bag sa ibabaw sa silya.

s silyo sello 切手 stamp Paliti ko palihug ug silyo.

simag simag 目を見張る wide eyed

simagsimag simagsimag 怒り狂う、暴れ回 rampage Gisimagsimag sa baboy ang

る hardin sa repolyo.

simang simang それる、道を変 deviate, detour Diha ta mosimang sa tuo.

える、迂回する

simasima simusimu 尐し食べる、つ eat a little

まむ

simba simba 崇拝する、礼拝 adore, worship Atong simbahon ang Ginoo sa

する tibuok natong kasingkasing.

simbahan simba 教会 church Mosimba ka ba kada

Dominggo?

simbako simba ku とんでもない、そ God forbid Simbako! Maayo unta kon dili

りゃ、いかんよ、 mahitabo.

勘弁して！

s simenteryo cementerio 墓地 cemetery Limpyo kaayo ang mga

pribadong sementeryo.

s simento cemento コンクリート concrete Ginama sa semento ang mga

bungbong.

simhot simhut 嗅ぐ smell, sniff Pasimhota ko sa imong

pahumot.

s similya semilla 種 seed

simod simud 唇、鼻先 lip, upper lip, Nganong nagsinaw imong

snout simod?

s simpatiya simpatia 共感、好感 sympathy

simpig simpig そば、近く、寄る close, near

s sin cinc トタン、亜鉛鉄板 galvanized iron kanang sin og atop

sina sina ねたむ envy Nasina sila nimo.

sinaaran saad 受約者 promisee

sinabtanan sabut 理解力 comprehension

sinabtanay sabut 判り合う mutual Kinahanglan magsinabtanay

understanding aron walay gubot.

sinag sinag 白熱する、赤熱 glow, sheen Nisinag ang suga sa plasa.

sinagadsad sagadsad 足音、足を引き footstep, shuffling

ずる音 noise

sinagol sagul 混ぜた mixed Sinagolan ug gatas ang akong

kape.

sinagop sagup 養子 adopted child Mahal ko kaayo ikaw bisan ug

sinagop ka lang.

sinagulan sagul 混合物 mixed

sinalagma salagma 偶然に、運よく haphazard, by Sinalagma lang ang akong

chance, randomtubag sa pangutana.

sinalbahis salbahis 残酷な ruthless Sinalbahis ang imong pagtratar

sa mga mananap.

sinalibay salibay くず、ごみ、捨て trash, rubbish Ibutang kanang mga sinalibay

られたもの sa karton.

sinaligan salig 要人、委託人 key man, key Ikaw ang akong sinaligan nga

person, entrusted amigo.

person

sinalikway salikway 見捨てられた abandoned Dinhi dad-a ang mga sinalikway

nga kabataan.

sinangay sanglay おうご、天秤棒（ balance pole

で運ぶ）

sinansan sansan 点け木 kindling, firewood

sinapid sapid おさげ髪、編み braid, queue Sa gamay pa ko,kanunay nga

髪 sinapid ang akong buhok.

sinaputan saput 着ている clothed Sinaputan ug seda ang mga

mananayaw.

sinati sinati 知合いの、熟練 familiar, bosom Mora ug nasinati nako ang

した imong hitsura.

sinaw sinaw まぶしい luster, shine Butangi ug lana sa lubi ang

imong buhok aron mosinaw.

sinayuran sayud 婚約者 fiancee lalaking sinayuran

s sindicato sindicato シンジケート syndicate Nibalhin sa laing lugar ang

sindikato sa druga.

s sine cine 映画 cinema Manan-aw ta ug sine sa

siyudad.

? sinegwelas siriguylas ナツメのような果 a plum

物の名称

s sinehan cine 映画館 cinema, movie Walay sinehan sa among

theater lungsod.

s sinemana semana 毎週の、週一の weekly Sinemana kon mouli si Papa.

singabot abut 近づく approach

singgaak singgaak 怒鳴る、叫ぶ shout, bark

singgit singgit 叫ぶ shout, cry Misinggit ug kusog ang tawo.

singhag singhag 怒鳴る bawl Maglagot ko kon naay

mosinghag kanako.

singil singil 頼む（支払いを） demand, claim Iya kong gisingil sa akong

、要求する utang.

singka singka がみがみ言う、ど snarl

なる

singki singki ガチャンとする clang

singkit singkit 細い眼の slit-eyed Singkit ug mata ang mga Intsik.

s singko cinco 五 five singko mil; Tagai ko ug singko

pesos ipalit ug pan.

s singkwenta cincuenta 五十 fifty Nitambong mi sa ika-

singkwenta ka tuig nga

kasaulogan sa kasal.

singo singu 嗅ぐ whiff

singod singud 熱心に見る、聞 observe intently

singot singut く

汗、汗をかく sweat Pahiri ang singot sa imong

nawong.

singsing singsing 指輪 ring singsing sa pangako; Patan-

awa ko sa imong singsing sa

singsingan singsing 薬指 ring finger

sinikup sikup 捕虜にされた captive Buhii na ang inyong mga

sinikop.

s sinilas chinelas スリッパ slippers Nawala ang pares sa akong

sinilas.

sinina sinina 服 clothes, dress Ibutang sa aparador ang imong

mga sinina.

sinip-ak sip-ak 木っ端、破片 splinter Naigo sa sinip-ak ang akong

mata.

sinirok siruk 貪欲 stingy, selfish, Ayaw daw pagsinirok.

greedy

s siniyas señas 合図、特徴 signal, notice

s sinsero sincero sincere

s sinsilyo sencillo 硬貨 coin Kuhaa ang sinsilyo sa bulsa sa

←Sp.sencillo小 akong bag.

銭

sintak sintak 魚が引く、クッと jerk Nganong nisintak man ka?

引く

s sintas cintas ひも、リボン lace, braid, ribbon Tabangi ko ug pangita sa

sintas sa akong sapatos.

s sintoma sintoma 症状、徴候 symptom Unsa ang mga sintoma sa sakit

sa tinai?

s sinturira cinto ベルト穴 belt hole

←Sp.cintoベルト

s sinturon cinturon ベルト belt Sinturon ang gigamit sa

pagbunal kaniya.

sinugatan sugat お土産 souvenir / gift Daghan kaayo ko ug sinugatan

gikan sa Saudi.

sinugba sugba 焼き（魚） grilled Nindot ug baho ang sinugba

nga talong.

sinugdan sugud 始まり、発端 inception

sinugdanan sugud 始まり、創始 beginning, origin Unsa man ang sinugdanan sa

inyong panag-away?

sinugo sugu 使節 envoy, errand Pasudla sa simbahan sa

sinugo sa hari.

sinuhulan suhul 従業員 employee Kami ang mga sinuhulan sa

mayor aron manglimpyo sa

kadalanan.

sinulat sulat 記事 script

sinulatan sulat 書き方 way of writing, agi sa pagsulat

calligraphy

sinulayan sulay 試み trial Mao kini ang sinulayan nga

putos sa sabon.

sinulog sulug シノログ（セント ritual dance to

ニーニョに捧げ Saint Ninyo

る踊り）

sinultihan sulti 語法、言語、格 language, dialect,

言 lingo, idiom

sinumbong sumbung 被告人 defendant Aduna bay kaugalingong

abogado ang sinumbong?

sinumpayan sumpay 節、ジョイント joint Ayoha ang buslot sa

sinumpayan.

sinundalo sundalu 軍隊式 military like Sinundalo ang pagdisiplina sa

among amahan kanamo.

sinuroyan suruy 未婚の子供、遊 result of going

んだ果实 about

s sinyal señal 合図する signal, sign Nakasabot ka ba sa mga sinyal

trapiko?

s sinyas señas 合図、特徴 signal, notice

siot siut せまい、窮屈な narrow, crowded

sipa sipa 蹴る kick Kusog mosipa ang bata sulod

sa akong tiyan.

sipa sipa 大声、大音響、 loud voice, loud Unya, dihay milanog nga

耳をつんざく、轟 sound sipang mga buto-buto.

音

sip-ak sip-ak 割る、たたき切る hack, rift Nasip-ak ang dakong kahoy.

? sipala sipala 傷つける harm

sipat sipat 知ったかぶり know-it-all

s sipilis sifilis 梅每 syphilis Ang sakit nga sipilis makuha

pinaagi sa pagpakighilawas.

s sipilyo cepillo 歯ブラシ tooth brush Ang sipilyo angay ilisan kada

tulo ka bulan.

sipit sipit 足で挟む、がっ hold tightly,

しり抱える between legs

siplat siplat 一瞥する、ちらり glance Nipasiplat ko sa akong

と見る naibgan.

sipol sipul かみそり、縫製 razor, weaving

用ナイフ knife

sip-on sip-on 鼻汁、鼻かぜ mucus, snot, cold Isikma ang imong sip-on.

sipong sipung 封、袋を閉じる seal, close bag

sip-onon sip-on 鼻風邪 head cold Mora man ko ug kasip-onon.

sipsip 告げ口する tell, tip off, Si Robert nisipsip sa iyang amo

disclose nga ang iyang kauban nga

trabahante wala nagtarung sa

iyang trabaho.

sipsip sipsip 刈り込む clip, crop, mow

sipyat sipyat 失敗、傷 mistake, fault Daghan ug sipyat ang imong

trabaho.

s sira cerrar 閉じる、閉める close, shut Ang museyo sira na.

s sirado cerrado 閉じた shut Nganong sirado ang tindahan?

s siraduan cerrado 閉じること close, shut Siraduan na kining sinehan kay

law-ay ug mga pasundayag.

sirbi sirbi と見なされる be considered as

s sirena sirena サイレン siren Nakadungog ka sa sirena sa

bumbero?

s sirena sirena 人魚 mermaid Motuo ka ba nga adunay mga

sirena?

s sirhi sira

siril siril 探す、見渡す look for, look

around

sirit sirit 噴出す、勢い良 jet, spout, rush

くする

s sirko circo サーカス circus Nagtrabaho sa sirko ang akong

tiyo.

s siro cero ゼロ zero Nasiro ko sa among test karon.

sirok siruk 意地汚い、欲張 greedy, insatiable

s sirto cierto り

確かめる、確实 ascertain

s siruhano cirujano な

外科医 surgeon Wala diri ang siruhano

nagbakasyon sa Uropa.

e siryal cereal 穀物 cereal Siryal ang among kan-on para

pamahaw.

sisi sisi 引き裂く lacerate, tear Adunay sisi ang akong tuhod.

sista sista ギター guitar Naputol ang kwerdas sa akong

sista.

s sistema sistema システム、組織 system Maayo ba nga atong usbon ang

sistema sa atong

panggobyerno?

s sitar citar 召還、引用する cite

s sitio sitio 地区、字 street, area Gamay nga lugar sa baryo ang

sitio.

sitsit sitsit 野次る、シッシッ catcall, booing, Ayaw sitsiti ang dalaga.

と合図する whistle

s sitwasyon situacion 状況 situation

siwang siwang 兎口 harelip Dili angay kataw-an ang

siwil siwil 突起、突出る protrude, Nisiwil ang pistola sa imong

projection bulsa.

siwit siwit クリトリス clitoris Usa sa mga lugar nga erotika

sa babaye ang siwit.

siwitsiwit siwitsiwit うわさ gossip Dili angay tuhoan ang mga

siwitsiwit.

siya siya 彼、彼女 he, she

siyag siya ug siya+ug siya+ug siyag kauban

siyagit siyagit 悲鳴をあげる shriek, scream, Siya hadlokan kaayo ug ok-ok,

yell kung makakita gani siya ug ok-

ok mosiyagit dayon.

siyam siyam 九つ nine Tinuod ba nga dunay siyam ka

kinabuhi ang mga iring?

siyam-siyam siyam 土壇場、ぎりぎり at the last

に moment, eleventh

hour

siyaok siyarok 悲鳴をあげる shriek, scream, Nisiyaok ang akong tingog ug

yell sinyagit ug maayo.

siyaro syaru 疑惑、怪しいな disbelief

s siyempre siempre 勿論、いつでも of course, Ang anak nako guwapo,

certainly, always siyempre liwat nako.

s siyento ciento 百 hundred Siyento singkwenta ka sako sa

bugas humay ang abot namo

kada ani.

s siyudad ciudad 市 city Siyudad sa Sugbo

s sobra sobra 余分、余り extra Ang mga bisita may tulo ka

misobra sa baynte kabuok.

s sobre sobre 封筒 envelope Palihug paliti ko ug sobre nga

puti.

s sodyo sodio ナトリウム sodium Hayag kaayo ang sodyo nga

suga.

s solda soldar 溶接する、ハン weld, solder Tigsolda ug alahas ang akong

ダする ig-agaw.

s solido solido 固形、固体 solid, staunch Solido kaayo ang among

panaghigalaay.

sol-ob sul-up 着る wear Ayaw pagsol-ob ana.

s solohiya zoologia 動物学 zoology Gusto ko magtuon ug solohiya.

s sombre sombra 薄暗い somber

s sona zona 区域 zone, district Aduna kami panagtigom sa

among sona.

s sonanoy soneto ソネット sonnet Malingaw ko ug basa ug

sonanoy.

s sonata sonata ソナタ song, sonata Unsa nga sonata ang imong

gusto?

songsong sungsung 栓、栓をする plug Isongsong ang bentilador aron

moandar.

s sopa sofa ソファー、長いす sofa, couch Lingkod sa mo diha sa sopa.

sopsupon supsup 吸う suck

s sorbete sorbete アイスクリーム ice-cream, sorbet Ube nga sorbete ang akong

paborito.

s sorpresa sorpress 驚き surprise

sosama sama 類似した、相似 like, analogous

の

soso susu おっぱい breasts Kaming tanan gipasoso sa

among mama.

s sosyalista socialista 社会主義者 socialist Uyon ka ba sa usa ka

sosyalista nga gobyerno?

s sosyo socio 同僚、会員、共 partnership,

同出資者 business partner

s sosyolohiya sociologi'a 社会学 sociology Nagtrabaho ko sa

departamento sa sosyolohiya

s soya soya 大豆 soy Ang soya puno sa protena.

s strikto estricto 厳格な、ストリクト strict, rigid Nasobrahan ka strikto ang

な among superbisor.

suag suag 吐き気をもよお nauseate

suba suba す 、河

川 river Nagtukod mi ug payag sa

daplin sa suba.

suba suba 子宮出血 uterine

subak subak 野菜＋肉/魚

subang subang 日が昇る、現れ rise, appear subang sa adlaw

s subasta subasta る

競売（する） auction Gisubasta sa ahensya ang mga

alahas.

subay subay 従う、追従、沿う comply, follow subay niini

subhan subu temper

subid subid 流し釣り troll

s subida subida 持ち上げる、上 upgrade, ascent

昇

s subir subir 昇る increase, soar

subli subli 繰り返す again, repeat, Basaha ug sobli ang sulat.

renew

s submarino submarino 潜水艦 submarine Kanus-a kaha ko makasakay

ug submarino?

subo subu 哀しい、悲しむ、 lament, feel sad, Nasubo ako pag-ayo.

悲哀 regret

subo subu 沸騰、火に水を boiling, water to a

かける、焼き入 fire, quenching,

れ、初体験 initiate

subol subul 発芽する、発芽 germinate, sprout Nisubol ang mga mongos nga

akong gitanom.

s suborno soborno 賄賂 bribe Ayaw tudloi ang mga bata

mahitungod sa suborno.

s subra sobra 過剰、余り excess, very Dad-a sa inyoha ang sobra nga

pagkaon.

s subre sobre 封筒 envelope

subsob subsub しばしば、しょっ frequent, often Masubsob ang pahimagno sa

ちゅう babaye ngadto sa lalaki.

sud sulud 中の in

sud-an sula 食品、ご馳走、 viand, dish, food lami nga sud-an

おかず

sudlan sulud 含む、満たす contain, fill Sudlan nako ug mga bato

kanang sako.

sudlanan sulud 容器 container Ang bag-ong bino isulod sa

mga sudlanan nga bag-o.

sudlay sudlay 櫛、毛をすく comb Ang sudlay nako gama sa

bagal sa pawikan.

sudli sulud 満たす fill

sudlunon sulud 内地、奥まった interior

sud-ong sud-ung 所

じっくり見る、熟 view, watch, Dili siya makaako ug sud-ong

考 regard, consider nako.

sudya sudiya 非難 reproach

sug strong flow

suga suga あかり、電灯 light Palonga ang suga.

sugaan sugaan 灯火 lamp, light Nahurot na ang gas sa akong

sugaan.

sugakod sugakud 抵抗力、耐える endure, resistance Dili na makasugakod sa

paglakaw ang akong lolo.

sugal sugal ギャンブル、賭 gamble Ang kwarta dili angay usikan sa

け sugal.

sugamak sugamak ぶつかる encounter

sug-angan sug-ang ストーブ、コンロ stove Uling ang among gigamit nga

sug-angan.

sugarol sugal ギャンブラー gambler Napilde ang sugarol sa

bulangan.

sugat sugat 出会う、再会す meet, encounter Mosugat ko inig-balik nimo sa

る Pilipinas. ;Sugaton tika ugma

alas tres sa hapon.

sugatan sugat 集合場所 meeting place

sugatan sugat 出会う find, encounter Sa parke ang kasagaran nga

sugatanan sa mga

managhigugmaay.

sugba sugba あぶる、焼く broil Isugba ang lab-as nga mga

sugbahanan sugba 焼き器、焼く道 grill, gridiron Ibutang sa hardin ang atong

具 dekuryente nga sugbahanan.

Sugbo sugbu セブ市 Cebu city Adto mi sa Sugbo

magbakasyon.

sugdan sugud 当初 begin Ato nang sugdan ang atong

panagtigom.

sugid sugid 物語る narrate Isugid ang imong kaagi didto sa

kalasangan.

sugilambong sugilambung 小説 novel Daghan ako ug koleksyon sa

mga sugilambong ni Danielle

steele.

sugilanon sugid 物語、短編小説 story, short story Kahibolungan kaayo ang

sugilanon sa kinabuhi ni

Sindbad.

sugilon sugid 話す say, tell Isugilon nako nimo ang tanan. ;

pila may sugilon

suginlan sugid 話す testify, tell Gisuginlan ko sa akong amiga

nga gilugus siya sa iyang uyab.

sugkay sugkay かき混ぜる stir, scramble Ayoha pagsugkay ang akong

giluto nga maja blanca.

sugmat sugmat 再発する（病気 relapse Nisugmat na pod ang sakit sa

が） akong tiyan.

sugnib sugnib 火をつける fire, ignite, incite Gisugniban ni Robert ang mga

estudiyante pag-demonstrate.

sugnod sugnud 薪、焚付け firewood, fuel Ang imong sulti nagsugmod sa

ilang away.

sugo sugu 命令、依頼する command, bid, Sugoa siya pagkuha ug tubig.

order, errand

sugod sugud 始める start, begin Sugod na ta.

sugok suguk なだれこむ、流 intrude, invade Nganong nisugok man ka sa

れこむ among balay?

sugong sugung 小さい樽、竹筒 keg, barrel, Napuno na ba kanang sugong?

bamboo tube

sugosugoon sugu 使い走り errand

sugot sugut 同意する agree, comply Sugot ka? Sige, mosugot ko.

sugpa sugpa 血を吐く vomit blood

sugpo 海老 prawn Mas dako ang sugpo kay sa

pasayan.

sugpo sugpu 抑制する、終わ obstruct, restrain, Dili angay nga sugpoon ang

りにする end hustisya.

sugsog salugsug やじる、傷つける thorn, hurt, carve,

tease, heckle

sugta sugut

sugton sugat 会う⇒sugat ⇒sugat :meet

sugton sugut 従う⇒sugot ⇒sugot :comply

sugwak sugwak ほとばしる gush

sugyot sugyut 提案する、けし suggest, motivate, Atong paminawon ang inyong

かける、扇動す propose, incite, mga sugyot.

る instigate

s suhestiyon sugestion 暗示、提案 suggestion

suhid suhid 探す、調べる search, check, Gisuhid kon wa ba kini patak sa

scan dugo.

suhito switu 知り合い、精通 acquainted,

suhol suhul 雇う、給料 hire, pay, salary Karon ko magsuhol sa mga

panday.

suhol suhul 給料を払う、雇う hire, pay wage

suhong suhung 魔力が効かない invalid of magical

power

suhot suhut 通りぬける、(魚) path through, fish

がわなにかかる by trap

suhulan suhul 給料、賃金 wage, salary

suka suka 吐く vomit Suka kay mabdos man.

suka suka 酢 vinegar Ang suka sa lubi mao ang

aslom kaayo.

sukad sukad ～から （時間） from, since sukad sa sinugdanan; sukad sa

akong pagkabata

sukad sukad よそう、ひしゃく、 ladle Sukada na ang kan-on sa

汲む kaldero.

sukad karon sukad 今から from now Sukad karon dili na ko

magsugal sa casino.

sukad masukad sukad 絶対にない never

sukamod sukamud つまずく stumble

suk-anon suku 不機嫌な grouchy, grumpy Masuk-anon siya nga mipauli

sa ilaha.

sukaranan sukad 原理 principle Unsay sukaranan sa imong

reklamo?

sukarap sukarap よろめく、手探り stagger

する

sukdanan sukud 計量器、はかり、 scale, unit

ものさし

sukdon sukud 測る measure Akong sukdon ang imong gitas-

on.

suki suki 実、顧実 client, customer

sukip sukip 含む、挟む include, insert Isukip sa sobre ang imong

bayad.

sukit sukit 質問する quiz, question Mahadlok ko kon sukit-sukiton.

sukli sukli お釣り、つり銭 change Imo na ang sukli.



sukmag sukmag 殴る strike with a fist Sakit gihapon ang pikas mata

nako nga gisukmag niya.

sukmagay sukmag 拳闘、ボクシング fistfight Nganong imo kong gihagit ug

sukmagay?

sukmat sukmat 文句をつける、 confront Ayaw ko ug sukmati kay wala

対決する koy sala.

sukna sukna 疑問、糾す query

suko suku 怒る become angry Masuko si Nanay kon mokuyog

ko nimo.

sukod sukud サイズ、測る size, measure Unsay sukod sa imong hawak?

sukol sukul 反抗する disobey, resist Ayaw ug sukol sa imong

ginikanan.

sukot sukut 集金する collect Gisukot na ko niya sa akong

utang.

sukot sukut 質問、聞く inquire

suksuk suksuk 挿入 insert, infix Isuksuk kining kwarta sa imong

bulsa.

suktonon sukut 貸金、債権 receivable Daghan pa kaayo ko ug

suktonon.

sukud sukud 測る、寸法 measure, size

sukut sukut 疑問、詰問する question, demand

sukwahi sukwahi 不一致、逆 disagree, contrary Sukwahi ang akong panglantaw

sa imoha.

sula sula おかず（を食べ viand Bulad ang among gisula sa kan-

る） on.

sulab sulab 刃 blade Hait kaayo ang sulab sa iyang

espada.

sulabi labi 過度にする excess

sulad sulad 地獄 abyss, hell Dili ko moadto sa sulad sa mga

demonyo.

sulagma sulagma たまたま当てる、 guess, by chance, Sulagma nga nakatubag siya

偶然に coincidental sa pangutana sa maestra.

sulang sulang あご、あご先 chin, jaw

sulat sulat 書く、手紙 write, letter Sulat lang inig-abot nimo.

sulaw sulaw まぶしくする dazzling Sulaw kaayo ang imong puting

sinina.

sulay sulay 試みる try Sulayi lang.

sulaysulay sulay 試験的な tentative

sulbad sulbad 解決する、解く solve, solution Akoy naghimo sa problema ako

ra sad ang mosulbad ani.

sulbong sulbong 押し寄せる、沸き surge, zoom, Pagbuto ang bomba sa dagat

立つ boiling misulbong ang daghang tubig.



suli suli 逆の reverse

sulinga sulinga 眼を細めて見る squint Nganong sulinga man ang

、怪しそうに見る imong mata kon mobasa?

suliran suliran 。

問題 problem Ikaw ra gyud ang makasulbad

sa imong suliran.

sulirap sulirap 白目をむく、ひき convulsion, fit misulirap iyang mga mata

つけ、痙攣

sulirat sulirat 目をむいて怒る

suliyaw suliyaw 歓呼する、歓声 outcry Misuliyaw ang mga tawo

pagkabati sa balita sa

kadaugan.

sulngon sulung 攻撃 attack Sulngon nato ang atong mga

kaaway.

s sulo solo 卖独 alone Sulohon ko lang ang kanta.

sulo sulu 松明( トーチ) torch Nalingaw ko sa akong giapilan

nga parada sa sulo.

sul-ob sul-ub 着る、いれる wear, put into Angayan kaayo ka sa imong

gisul-ob nga karsones.

sulod sulud 内側、中、入れ inside, container Naa sa sulod sa pitaka nako

物 ang hulagway nimo.

sulod sa sulud 含んで、以内に including, within sulod sa tulo ka bulan

sulog sulug 潮流 current, tide

sulogoon sugu 女中 maid, servant Bayente na ka tuig nga

nagserbisyo kanamo ang

among sulogoon.

sulogsulog sulugsulug 冗談、ふざける joke Ayaw ug tuo kaniya. Sulogsulog

ra kana.

sulong sulung 攻撃する、行く attack Gisulong sa mga rebelde ang

kampo sa mga sundalo.

sulong sulung 見る look

sul-ot sul-ut 着る wear, put on Unsa imong isul-ot sa

kalingawan?

s sulpato sulfato 硫化物 sulfate Aduna bay sulpato sa tambal

nga imong gitumar?

sulsol sulsul 扇動 incite, instigate

sulti sulti 話す speak, talk Gisultihan dayon niya si Hari sa

giingon ni Eska.

sultihanay sulti 会話、話し合い talk, negotiation Gusto kong makigsultihanay

nimo ug seryoso.

sultihay sulti 対話、会話 dialogue Nagkasultihay na mi sa lider sa

unyon.

sultisulti sulti うわさ話 rumor, gossip Ayaw ug tuo nianang mga

sultisulti sa opisina.

sulud sulud 入る、内側 enter, inside Ayaw ug sulod sa mga

ginadiling lugar.

suludlan sulud 箱 box, container

sulugoon sugu 使用人、召使、 maid, servant

女中

s Suluha! solo 一人でしなさい Do you alone!

よ。

sululbaron sulbad 難問、パズル puzzle Malingaw ko ug tubag sa

sululbaron sa magazin.

sulundon sunud 理想の、模範 ideal, exemplary Nangita ka ba ug sulundon nga

bana?

s suma sumar 合計する sum up Nagsuma ko sa nagasto.

sumad sumad 記念日 anniversary Sumad karong adlawa maoy

pagkamatay sa among lolo.

sumala sumala ～によると according to, up to Sumala nila ikaw dili malipay.

～次第

sumasakay sakay 乗実 passenger Nagsakay ko ug pasahero nga

dyip.

sumasalmot salmut 参加者 participant Usa kami sa mga sumasalmot

sa tigi sa sayaw.

sumasangka sangka 競争者 contender Asa ang sunod nga

sumasangka?

sumasayaw sayaw 踊り子 dancer Kanunay nga nagbansay ang

mga sumasayaw sa sinulog.

sumay sumay 復唱する、反復 repeat Sumaya kon unsa ang akong

する gibuhat.

sumaysumay sumay 物真似する mimic Imo lang kong gisumaysumay

sa akong gisulti.

sumbag sumbag 殴る、叩く box, beat, strike Gisumbag ni Alex ang iyang

suod nga higala.

sumbagay sumbag 拳闘、ボクシング fistfight Ngano sila si Roy ug Boy

nagsumbagay.

sumbalik sumbalik 裏目に出る、振 backfire, react, Ang tanan nga imong

り戻る、聞き返す boomerang pagpasakit sa balatian sa tawo,

mosumbalik ra na nimo.

sumbanan sumbanan お手本、見本 model, pattern, Himoa ang imong kaugalingon

example nga sumbanan sa maayong

buhat sa mga estudyante.

sumbingay sumbingay 隠喩、たとえ、暗 metaphor

示

sumbohan sumbuhan 銃身 gun barrel

sumbong sumbung 告訴 accusation, Sumbong sa pulis.

prosecute

sumo sumu 食飽きる、飽きる pall, become tired

sum-ok sum-uk 突入 thrust into, plunge Nakasum-ok na ang ayroplano

sa mga panganod.

sum-ol sum-ul 食飽きる、飽きる pall, become tired Sum-ol tan-awon ang iyang

nawong.

sumpa sumpa 誓い oath, swear

sumpaki sumpaki 衝突する(利害 interfere, loathe, Nisumpaki ko sa gusto sa

が） opposite akong ginikanan.

sumpay sumpay 繋がる、加わる continuation, link Mao kini ang sumpay sa akong

estorya.

sumpayan sumpay 続く continue sumpayan pa

sumpo sumpu 止める、妨げる control Sumpoa ang maot nga batasan

sa imong anak.

sumsum sumsum 飲み食いする eat with drink

sumsuman sumsum おつまみ food with drinking, Maayo ang sashimi nga

finger food sumsuman sa bino.

sumu sumu 卖調な monotonous Sumo paminawon ang iyang

tingog.

sumusugod sugud 初心者、新参者 beginner, Dili pa kaayo siya maayo kay

neophyte sumusugod pa man.

sumusunod sunud 後継者 successor, stooge Ang prinsipe mao ang

sumusunod sa hari.

suna suna 尋ねる ask, query again

sundalisa sundalisa プロポーズ、求 marriage proposal

s sundalo soldado 婚

兵士 soldier Ang mga sundalo layo sa ilang

mga pamilya.

sundan sunud 追う、实行 pursue Gusto ko nga kanunay nga

sundan ang babayeng akong

gihigugma.

sundanan sundan 原型、模型 pattern, prototype Dad-a lang kining sundanan sa

sinina.

sundang sundang 鉈、刀 bolo

sundayag sundayag 上演 show

sundog sundug 真似る imitate Ayaw pagsundog sa imong

mga amigo.

sundon sunud 従うこと follow Ang imong sugo lisud sundon.

sungag sungag 出会う encounter, concur

sungasong sungasung 立ち向かう、もの face up to, brave

ともせず

sungay sungay 角 horn Nindot tan-awon ang sungay sa

usa kay daghang sanga.

sungay sungay 曾祖父母 great grand parent

sung-ay sung-ay 肩車する carry a child on his

shoulder

sungkab sungkab 盗み食い steal food

sungko sungku 接触 contact

sungkod sungkud 杖 cane, staff, stick Ang akong tiya migamit ug

sungkod sa paglakaw.

sungkod sungkud 曾孫 great grand parent

sungo sungu くちばし bill, beak Taas ug sungo ang langgam

nga nagpuyo duol sa tubig.

sungog sungug 苛つかせる、困 tease, vex Ikaw sige ug sungogsungog

らせる、悩ます nako.

sunod sunud 続く follow, next Ayaw kabalaka sa mosunod

nga adlaw.; sunod bulan ;

sunod ugma

sunodsunod sunud 付いて回る always follow Ang iro namo sige ug

sunodsunod nako bisag asa ko

moadto.

sunog sunug 火、燃やす、火 fire Nagsugod ang sunog sa

事 bodega.

sunoy sunuy 雄鶏 cock, rooster Ang usa ka sunoy nga binuhi ni

papa himoon kuno na niya nga

tigpasanay.

suntok suntuk 殴る、 叩く beat, strike, knock

suntokay suntuk 殴り合い fistfight

sunud sunud 続く、従う follow, comply

sunup sunup 沁みる、染みと seep, penetrate Dali ra nga gisunup sa yuta ang

おる tubig sa ulan.

suod suud 近しい、親しい close, intimate Ang mga suod nakong higala

ug paryente lamang ang

imbitado sa akong kasal.

suok suuk 隅、コーナー corner Nakita nako ang dugay nang

nawala nga pares sa areyos ni

mama sa suok sa bodega.

suon suun 似せる imitate

suot suut 着る、割込む wear, squeeze Suota na ang imong bag-o nga

through bestida.

supa supa 噛む chew Usapa pag-ayo ang imong

gikaon.

supak supak 反対する、違反 against, contradict Supak sa balaod

supang supang 太った、がっしり plump, robust Supang ka tan-awon.

した

supil supil 逆らう、反抗 against, rebel

sup-it sup-it 挟む、陰に置く、 put Gisup-it nako ang kuwarta

ilalom sa libro.

s suportahan soportar 援助 support Suportahan ka nako sa imong

mga plano.

s suportar soportar 支援する support

supot suput ビニール袋、紙 wrapper, paper Isulod sa supat ang mga

袋 bag, plastic bag purutas.

supot suput 吹き矢を放つ shoot by blowgun

supsup supsup 吸い込む、しゃ suck, absorb Iyang gisupsup ang dugo nga

ぶる migawas sa samad sa akong

liog.

s sur sur 单 south Ang akong lolo nagpuyo sa

Ilocos Sur.

sura sura からかう、じらす tease Pirme kong gisura sa akong

mga kadula.

surasura sura あざける twit, mock, ridicule Gisurasura ko sa akong mga

igsoon kay bati man ko ug

nawong.

surok suruk 騒然、泡立つ seethe Nagsurok pa ning akong duga

sa kalagot.

suroy suruy ぶらつく mosey Diin ka mosuroy gabii?

suroyan suruy 遊び好き

suroyanan suruy 散歩場所 park, place for Asa ang nindot nga suroyanan

strolling dinhi?

suroy-suroy suruy 歩き回る、散歩 travel around, Kon diha pay akong usa ka

する walk about, roam milyong pesos, nagsuroy-suroy

unta ako libot sa kalibutan.

s surpresa sorpresa 驚き、突然 surprise Nasurpresa ko pagkakita niya.

s sursi zurcir 繕う patch, stitch, darn Palihug ko ug sursi sa nagisi

nako nga karsones.

s sus Jesus なんと、ありゃ、 jeez

まあ

susama sama 同類の akin ang susamang panghitabo

masubli

sus-an susu 乳房 breast mananap nga sus-an

susi susi 調べる investigate Gisusi na sa taga City Health

ang tubig nato kung luwas ba

kini.

susihon susi 調べる inspect, check Susihon sa taga NBI ang lugar

diin nahitabo ang krimen.

s suskrisyon suscripcion 購読予約 subscription Adunay akoy usa ka tuig nga

sukrisyon sa magasin sa

kababayenhan.

suso susu 乳房、おっぱい breast

s suspetsado sospechar 疑う suspect Nadakpan na sa kapulisan ang

mga suspetsado.

s suspitsa sospecha 疑い suspect

s sustansya sustancia 栄養、物質 nutriment, Mangaon ta kanunay ug

substance masustansya nga mga

s sustento sustento 助成、育成 nourish, financial Dako kaayo ug sustento nga

support madawat si Grace sa iyang

uyab nga hapon.

s sustintohan sustento 扶養費、手当て alimony,

suta suta 調査、観察する watch, inspect, Akong nasuta kon unsa ka

survey kamatinabangon.

sutoy sutuy 速い、速める fast, sprint,

quicken

sutsut sutsut 野次る catcall, booing

suub suub 投げ槍 javelin

suud suud 近しい、親しい close, intimate

suuk suuk 隅、コーナー corner

suut suut 着物、着る clothe

suwambi suwambi 別館 annex

suwang suwang あご、あご先 chin, jaw Aduna koy alom sa akong

suwang.

suwat sulat 書く write Imong gisuwayan unsaon

paggamit ani?

suwaw sulaw dazzle, glare

suway sulay 試みる、試す try

s suweldo sueldo 給料、賃金 salary Ang akong suweldo ubos ra

kaayo.

s suwerte suerte 運 luck Swerte ko sa akong bag-ong

balay.

suweto suwito 精通する mastery, know Suwito kaayo ko ug ning lugar.

suya suya なじる、妬む、羨 twit, envy, annoy Nasuya siya kay naa koy bag-

ましい ong hinigugma.

suyak suyak 鋲、釘（をまく） spike, nail, scatter

spikes

suyla suyla 激発 gust, over burst

s suylas suela 靴裏 sole (of shoe or

slipper)

s suylas suela 鋲 tack

suyup suyup 吸う suck, absorb

suyupan suyup サイフォン siphon

swaki suwaki うに sea urchin

swaki swaki うに sea urchin

s swerte suerte 運 luck Swerte kaayo siya kay

nakadaog sa lotto.

s swertihan suerte 幸運な lucky

syagit siyagit 悲鳴をあげる⇒s scream, shout

iyagit

syaro syaru 信じられない、 feeling of disbelief

怪しいな

s syempre siempre 勿論、いつでも of course, Himuon ba nimo imong mga

certainly, always homework sa balay? Syempre.

s syensya ciencia 科学 science Daghan ug mga milagro sa

kinabuhi nga dili matuki sa

syensya.

s syento ciento 百 hundred Syento porsyen ang akong

pagsalig kanimo.

s syete siete 七 seven Mga syete ka tuig na ko nga

nagpuyo sa Bohol.

s syetenta setenta 七十 seventy Makaabot kaha ko sa edad nga

syetenta?

e syirt shirt シャツ shirt Puti ang paborito ko nga kolor

sa syirt.

ta kita kitaの省略形 ab. kita

taak taak 降りる、踏みいれ step down, set Mahadlok ko motaak sa lapok

る foot on sa humayan kay daghan ug

alimatok

taas taas 高い、長い high, long Taas kaayo ug habog pa ang

balay.

taay taay 錆び、さびる rust Ang kutsilyo nga akong gihiwa

sa karneng baboy naay taay.

s tabako tobaco 煙草 tobacco Ang manghod nako mga lalaki

nakakat-on na ug tabako.

taban taban 駆け落ち elope Ang igsoon nako nga babaye

gitaban sa iyang uyab.

tabang tabang 助け help Mitabang ko sa akong pamiliya.

tab-ang tab-ang 塩気のない、淡 bland, insipid, Ang imong giandam nga kape

白な lacking of salt tab-ang.

tabangay tabang 助け合い teamwork Kinahanglan magtabangay ang

matag-usa kanato para mo-

unlad ang atong nasud.

tabangi ko tabang 助けてください help me. Tabangi ko sa akong mga

buhat sa balay.

tabanog tabanug たこ kite Ang tabanog maoy usa nga

dulaan sa ting-init.

tabas tabas 裁断する cut (a coat) Akong gitabas ang senina.

tabi tabi おしゃべりする talk, prate, rumor Maayo kaayo ang babaye

motabi ug English.

tabi sa tabi すみません、ゴメ Excuse me! Stay Tabi sa Dong kay moagi ko,

ンヨ、ちょっと away? palihug lang kay bug-at kaayo

ning akong dala.

tabian tabi お喋りな talkative Tabi-an kaayo nang bayhana.

tabil tabil カーテン、壁 curtain, wall, Butangi ug tabil ang inyong

shelter bintana.

tabili tabili トカゲ、椰子トカ lizard, coco lizard Mahadlok kaayo siya sa tabili.

ゲ

tabisay tabisay 流れ落ちる flow down Nagtabisay ang laway niya.

tabitabi tabi うわさ gossip Ayaw dayon ug tuo sa imong

nadungog nga istorya kay tabi-

tabi lang na.

s tabla tabla 板 board Ang tabla maayo usab nga

himoong salog sa balay.

s tablado tablado 舞台、壇 stage Nindot kaayo ang akong

dekorasyon sa entablado.

s tableta tableta 錠剤 tablet Tumara kining mga tableta

katulo sa usa kaadlaw.

tabo tabu 集まる⇒tabu gather, collect,

assemble

tabok tabuk 通る、越える move, pass, Ayaw ug tabok sa sapa kay

across lalom pa ang tubig.

tabol tabul 白さぎ、鷺 egret, heron Ang mga tabol gusto mokaon

ug isda.

tabon tabun 覆う、覆い cover Tabon sa kaldero.

tabontabon tabuntabun まぶた eyelid Ang tabontabon sa mata sa

mga Hapon dili lawom mabaw

tabtab tabtab ずたずたに切る slash, hack Gitabtaban sa akong mama

ang akong balon sa

tabu tabu 集合する meeting, meet for Sa dominggo adunay tabu sa

dealing kahayopan.

tabuan tabu 市、マーケット market Sa tabuan didto mo mapalit

ang barato nga utanon.

tabuanan tabuan 市場、マーケット market 1

tabugok tabuguk たこ octopus Dili ko kahibalo manakop ug

tabugok.

tabunok tabunuk 肥沃な fertile

tabunon tabunun 褐色の肌色、褐 brownish color Ang mga Pilipino tabunon

色 kasagaran ang kolor sa panit.

tabyog tabyug 前後に揺れる、 sway Ang pagtabyog sa duyan sa

揺らす batang gamay maoy

makapatulog sa bata dayon.

tabyogtabyog tabyug 前後に揺れる、 sway, swing

揺らす

tadlas tadlas 刈る cut tadlas sa balilihon

tadlas tadlas 横切る、通る pass, traverse, Lisod ang pagtadlas sa hagip-

cross ot nga agianan.

tadtad tadtad きざむ mince, hash Saguli ug tinadtad nga ahos

ang sud-an.

tadyaw tadyaw つぼ、鉢 jar Ibutang sa tadyaw ang tubig.

taga taga ～から from taga bukid, Taga diin ka?

tagaan hatag 与える given

tagad tagad 世話する、注目 take care, treat, Ayoha pagtagad ang mga

する attention bisita.

tagadawat dawat 受取人 recipient Ihatag sa mga tagadawat ang

angay kanila.

tagai hatag 与える(hatag) given Taga-i siya

tagak tagak 落ちる（实等が） fall down Natagak ang mga luha sa iyang

mga mata.

tagaktak tagaktak パタパタする patter Nakadungog ko sa kusog nga

tinagaktak sa sapatos.

tagal tagal 任期 dead line, term Kanus-a ang tagal sa proyekto

sa Siyensya?

tagaliog liug 首までつかる、 up to the neck Tagaliog ko sa mga utang.

陥る

tagalog tagalug タガログ tagalog

tagam tagam 懲りる deter, refrain

tagamtam tagamtam 経験 experience

tagamtaman tagamtam 経験 experience Natagamtanan nako ang kapait

sa kinabuhi.

tag-an tag-an 当てる、推測す guess Siya nag-ampo nga makatag-

る an sa pangutana sa Sphinx.

tagana tagana 準備する prepare, reserve Ako kining gitagana para

kanimo.

tagan-an tagana 取っておく、用 reserve

意する

tagapag- taga 接辞　～をする tagapag-ulat; tagapagbalita

tag-as tag-as 人

高い high, long Nindot tan-awon ang mga

babaye nga tag-as ug buhok.

tagaw tagaw 無知 ignorant

tagay tagay 注ぐ（酒を）飲む pour, jag Tagayi ug bino ang akong

tagaytay tagaytay 尾根、峰 ridge Magsuroy ta sa tagaytay.

tagbantay bantay 番人 keeper Moabot karon ang tagbantay sa

among balay pahuwayanan.

tagbaw tagbaw 満足する、渇き quench, satisfy Patagbawa una ang mga bata

をいやす thirst ug dula.

tagbiya biya 根性なし quitter Ang mga tagbiya dili gyud

modaog.

tagbo tagbu 出遭う、出くわす encounter, concur Sa likod sa simbahan kanunay

magtagbo ang akong igsoon

nga lalaki ug ang iyang uyab.

tagboanan tagbu 待ち合わせ場所 rendezvous Ang sinehan maoy sagad

tagboanan sa mga manag-

tagbu tagbu 出会う meet Tagboa ko sa terminal kay

daghan ko ug dala.

tagbuhat buhat 製図家、創作家 drawer, creator, Ang Ginoo ang bagbuhat sa

、加害者 perpetrator tanang butang sa kalibutan.

tagbulag bulag 根性なし quitter

tagda tagda 気にする mind Ayaw tagda ang mga tabitabi.

tagdala dala 運び屋 carrier, bearer Himoa lang ko nga tigdala sa

imong butang.

tagdemanda dimanda 原告 plaintiff Wala niabot ang abogado sa

tagdemanda.

tagdon tagdun 無視できる negligible

tagdumala dumala 管理人 Management Gusto kong makig-estorya sa

tagdumala niining restawran.

taggukud gukud 追跡者 pursuer Akong gilikayan ang akong

mga taggukod.

taghap taghap 推定する guess, surmise Taghap ra man kadtong akong

tubag.

taghigugma gugma 愛人 lover Ikaw ang una nakong

taghimo himu 演技者、实行者 performer

taghoy taghuy 口笛、口笛を吹 whistle Kusog kaayo motaghoy siya

く bisan ug pangag.

taghoy-taghoy taghuy 口笛 whistle

taghuput huput 維持者 keeper, occupant

tagidyot diyut gradual

tagik tagik 組み立てる compose, create, Nagtagik ang musikero ug usa

weave ka awit.

tagiktik tagiktik カチカチする click, tick

tagilma lima ５重の quintuplet Panagsa ra ang manganak ug

tagilma.

tagilungsod lungsud 住民 community Ang mga tagilungsod nagtapok

atubangan sa simbahan.

tagingting tingting チャリンと音する jingle, reverberate Nitagingting ang mga sensilyo

sa akong bulsa.

tag-iya iya 持ち主 owner Siguro usa ka adlaw ako na

sad ang tag-iya ug tindahan.

tag-iya iya 保有する、持つ possess, own Ako ang tag-iya ning dako ug

halapad nga yuta.

tagluto lutu 料理する人 cook Kinsa ang tigluto sa inyong

balay?

tagna tagna 推定する、見抜 guess Gitagna nako kining agi tungod

く sa Dinosaur.

tagna tagna 予言する prophesy Adunay tagna nga mahuman

kuno ang kalibutan una

mahuman ang mga tuig 2000.

tago tagu 隠す hide Ayaw pagtago.

tagohipos tagu hipus file

tagok taguk 樹液 sap, tap a tree Ang tagok pwedeng ipapilit sa

papel himoong envelope.



tagolilong tagu lillung 不可視の魔術（ invisible

透明人間）

tagpila pila 幾らですか how much Tag-pila ang usa?

tagpilaw pilaw 一眠り、うつらう quick nap

つら

tagpod tagpud もろい、砕けや crisp, crunchy Ang biskwet nga bag-ong luto

すい tagpod.

tagsa ra tagsa まれに⇒talagsa seldom, rarely Ang akong amigo nga Hapon

ra tagsa ra mobisita nako.

tagsala sala 罪人 culprit

tagsatagsa tagsa 各人、それぞれ each person Tagsatagsa nga gipangutana

ang mga aplikante sa trabaho.

tagsok tagsuk ぎゅうぎゅう詰め pack tightly Nagtinagsok ang mga tawo sa

maong department store.

tagsulat sulat 著者、作家 writer, author

tagtungod tungud 当事者、該当者 relatives, Ang nakit-an nga patayng

、責任者 concerned party, lawas sa dalan wala pay

owner tatungod.

tagudtagod tagudtagud きざむ mince, hash

tag-usa usa 一つづつ Ang gipanghatag nga tsokolate

sa mga lalaki, tag-usa ra ni

Hanako.

taha taha 恐がる、恥ずか intimidated, feel Mataha ko sa imong kagwapa.

しがる shyness

tahan tahan 身を委ねる、投 surrender, bond Mitahan sa iyang kaugalingon

降する、担保 ang kriminal ngadto sa mga

police.

tahap tahap 疑う doubt

tahas tahas 任務、苦行 role, mission,

initiation, self-

sacrifice

tahi tahi 縫う sew Palihug ko ug tahi sa nagisi nga

kurtina.

tahianan tahi 洋服店 tailor's shop Dili tanan nga tahianan maayo

motahi.

taho tahu 発表する（ニュー announce, tell Ang channel 3 mas maayo

スなど）、話す motaho ug balita kay sa

channel 7.

tahod tahud 敬意を払う、挨 obey, respect, Mas maayo nga tudluan ang

拶、尊敬、従う greeting mga bata kanunay sa pagtahud

sa mga tigulang.

tahum tahum きれい beautiful, pretty, Matahum kaayo ang imong

nice, lovely panagway.

tahup tahup 籾殻 chaff Tagpila na karon ang usa ka

sako nga tahop?

tai tai 排泄物 feces, excrement Bubui ang mga tai sa kasilyas.



taka tika 君⇒tika you

takad takad 踏み出す、一線 step on Kining batuha imong takaran

を越える aron makaabut ka sa bunga.

takandal takandal

tak-ang tak-ang 火にかける put on the stove

takas takas 逃げる escape

takboy takbuy しがみつく、伝染 infect, cling

る

takda takda 任期、期限 deadline, set a Sa katapusan sa mayo maoy

date takda para ilisan ang leader.

takda takda しるしをつける、 signature, mark, Gitakda na ang petsa sa

サイン、日程を set a date, among kasal.

決める schedule

takdan takud 伝染る、影響さ infected

れる

takdo takdu 明確 precise, coincide

takdol daktul 満月 full moon

takig takig 悪寒 ague

takilid takilid 横向きに寝る lie on ones side Mitakilid siya samtang natulog.

takin takin 腰に付ける、腰 attach to belt, Ang seatbelt importante gyud

袋 carry, tote nga itakin sa hawak una

molarga.

takla takla 舌打ち click tongue

takli takli 移す、気をそら transfer

takna takna す

時間 time Ang takna para sa pamauli alas

5 sa hapon.

taknaan takna 時計

takob takub 変装する、覆う cap, cover

takoban takub 変装、仮面 disguise, mask,

camouflage

takod takud 伝染する、影響 infect, infection,

する。 influence

tak-om tak-um 口を閉じる close mouth, keep Kuwarta ray makapatak-um sa

silent iyang baba.

tak-op tak-up 閉じる shut, close Nagtak-op nga palid nga

amakan sa pultahan

takos takus 測る、量目、目 measurement, Usa ka tasa ang takos sa kan-

安 standard on para sa pagdiyeta.

takos takus 競う compete, vie Ang mga politiko nagtakus sa

miaging piliay.

takos takus 素質、腕前、能 ability, aptitude,

力を測る、競う fitness

taksanan takus 計量カップ measuring vessel

taktak taktak 振い落とす shake off Gitaktak ug maayo ang kahon

para makuha ang mga abog sa

sulod.

takulahaw takulahaw 予想外、思いが unexpected

けず

takup tak-up 閉じる shut, close

takusay takus 競い合う compete Nahuman na ang takosay sa

pagkanta.

tala tala 行こう Let's go Tala na. = Tana.

tala tala 記録する score, list down

talaadlawan tala adlaw 日記 diary

talaan tala 表、リスト list

talaba talaba 牡蠣 oyster

talad talad テーブル table

talad-kan-anan talad kaun 食卓 dining table

talagsa tagsa たまに、時に seldom, rare Ang mga tawo nga dili bakakon

talagsaon na kaayo.

talagsaon talagsa 類稀な、めずら unusual, rare

しい

talan-awon tan-aw 景色 view, scene Sa Bohol adunay daghan kaayo

nga talan-awon nga nindot para

sa turista.

talandogon tandug 重篤、危篤 critical, serious

talatala talatala 馬鹿 （女性の） fool Talatala kaaya ko.

talaw talaw 臆病な、恐がる coward, frighten Ang akong amiga talawan ug

bitin.

talay talay 列 row, range Usa ka talay sa mga ilaga

mipaingon sa sapa.

tali tali の間に、結ぶ between, bind tali nato

tali tali 勘定、記録 record, note, tally Natali ba nimo kung unsang

orasa nagsugod ang meeting?

taligsik taligsik 夕立、小雤 shower, drizzle Nagtalisik kusog ganihang

buntag.

talikala talikala チェーン chain

talikod talikud 通りすぎる、背を leave behind, turn Di ko motalikod sa akong

向ける、転換 around kaakohan.

talinis talinis 鋭い sharp

talinugo dugu 子宮出血 uterine

talirong shell, husk

talirungan dungan 同い年、同時に contemporary

talisay talisay アーモンド（木の umbrella tree,

一種） almond tree

talithi talithi 夕立、小雤 shower, drizzle

taliti talithi 夕立、小雤 shower

taliwad-an taliwala サンドウィッチ sandwich

taliwala taliwala 真中、中心 center Ang dagko nga balay

nahimutang taliwala sa

kahumayan.

taliwan taliwan 終焉、終り demise, death Mitaliwan kanako ang kalipay

pagtalikod nimo.

taliwtiw taliwtiw 鋭い、切れる、ほ taper, keen, sharp

っそり

taliwtiwon taliwtiw 先細の、切れあ tapering, keen Taliwtiwon ang iyang ilong ug

がった malulot ang iyang mga mata.

talong talung 茄子 eggplant Dili siya mokaon ug talong.

tal-op tal-up 栓をする、覆う plug

taluktok taluktuk 打ち付ける、釘、 peg, stake Gilibutan niyag taliktuk ang bag-

ピン ong turok nga liso.

tamak tamak 踏みつける、踏 step, tread

む

taman taman まで=hangtod till Kuhai ko ug hulagway taman ra

sa abaga.

tamastamas tamastamas 冒涜する violate

tamates tamatis トマト⇒kamatistomato->kamates

tamay tamay 見下す despise, mock Ang mga datu motamay mga

pobre.

tambag tambag 忠告、助言 advice, advise,

admonish

tambal tambal 薬 medicine Tumara ning tambal.

tambalanan tambal 医院 hospital, clinic

tamban tamban イワシ sardine

tambasakan tambasakan ハゼ mudskipper

tambayayong yayung 共同作業、割り helping each Dili siya motambayayong sa

勘 other, collaborate, buluhaton sa balay.

tambis tambis 果物の一種 water apple?

tambo tambu 窓から覗く、窓か peer through the

ら身を乗り出す window

tambog tambug 落ちる、投げ落と fall down, jettison

す

tambok tambuk 太った fat Ang isda nga akong napalit

tambok.

tambong tambung 参加する attend, participate Ako ang motambong sa

meeting.

tambutso tambutsu 煙突、排ガスパ exhaust pipe,

イプ chimney

tamdan tamud 従順、予定メモ obedience,

schedule

taming taming 盾、防御具 shield

tam-is tam-is 甘い、デザート sweet

tamnan tanum 植えること⇒tanu plant Akong tamnan ang among

m nataran ug mga bulak.

tam-ok tam-uk heap

tamparos tamparus なぶる、なぐる、 lick, slap

叩く

tampi tampi 縁取る、裾を付 skirt Akong gitampi ang akong

ける sayal.

tampihak tampihak こめかみ temple

tampo tampu 割り勘、寄与 share, contribution Wala koy lain nga ikatampo

para sa pag-salosalo kundi ang

paghalad ug kanta.

e tamtaks thumbtack 画鋲 thumbtack

tamud tamud 評価する、一目 appreciate, Nagtamod ko sa mga

置く、従う、メモ respect, obey, pahimagno sa akong mga

mark ginikanan.

tamus tamus しゃぶる suck, absorb

tana tala na さあ、行こう let's go Tana, adto na ta sa sayawan.

tanaman tanum 園 garden Ang tanaman sa Eden

tanan tanan 全部 all Palihug manindog ang tanan.

tanang butang tanan butang 全部 everything Ang tanang butang sa balay

akoy nagpalit.

tan-aw tan-aw 見る watch, look Mitan-aw ang tanan sa iyang

katumba.

tan-awon tan-aw 見える look

tanday tanday 足を絡ませる leg hug

tandi tandi 比べる compare

tando tangdu うなづく、了承す nod, consent Tandua nang iyang paghalad.

る

tandog tandug 感動させる、動 move, touch, Natandog ang flower base,

かす movable maong nahulog ug nabuak kini.

tandogon tandug sensitive, ticklish

tanga tanga さそり scorpion

tanga tanga 役立たず、無頓 incompetent,

着 inattentive

tang-an tangu 犬歯、牙 fang, canine tooth

tangdo tangdu うなづく、了承す nod, consent Mitangdo siya ingon sa miuyon

る apan magduka diay.

tanggong tanggung 囲む enclose Gitugyan ang suspek ngadto sa

kapulisan ug gitanggong na

karon sa detention cell.

tanghon tanghun 麺 noodle

tangka tangka 着手、番（順番） undertake,

tangkal tangkal 鳥かご cage

tangkas tangkas ほどける rip off, unfasten

tangkihod tangkihud limp

tangkob tangkub 本や衣類につく silverfish, louse

虫（虱の様な）

tangkugo tangkugu 襟首 nape Ang tangkugo maoy mosakit

kung atakihon sa alta prisyon.

tang-on tang-un 止む cease, stop

tangtang tangtang はずす take off, detach Natangtang ang akong

sapatos, mihigda dayon ko.

tanlag tanlag 良心 conscience Paminawa ang imong tanlag

una ka mohukom.

tanod tanud 見張り人 watcher barangay tanud

tan-og tan-ug 取っておく store

tanom tanum 植える⇒tanum plant Nagtanom ko ug talong.

tanos tanus 真っ直ぐ straight

s tanto tanto それほど、それ so much Sa tanto niyang hinilak

ほど多くの gilunupan ang salog.

tanto tantu 利息 interest

tanum tanum 植物、植える plant Ang tanum dako kaayo ang

ikatabang para sa limpyo nga

hangin nga atong hingoson.

tanyag tanyag 申し出、提供 proposal, offer Wala nako dawata ang iyang

tanyag nga magpakasal mi.

taob taub 上潮、満潮 high tide

taod taud 取付ける put, set, fix Ang mitaod ug bomba

taodtaod taudtaud しばらく、暫時 briefly

taol taul 吠える bark

taop taup 詰まる、刺さる stick, stuck

tapad tapad 横、隣 adjacent, beside

tapay tapay とさか cock's comb Daling mamula ang iyang tapay

ug makainom.

tapaytapay tapaytapay 足長蜘蛛

tapdas tapdas 無視する disregard

taphaw taphaw おざなりの、表面 corny, shallow,

上 artificial,

tapi tapi ゆがんだ、逸ら crooked, parry,

す、かわす、さわ touch

tapig tapig る

隠す hide

tapis tapis 布切れ cloth

tapok tapuk 集める、集まる come together, Nagtapok ang mga langgam sa

gather, pile up ibabaw sa kahoy. ; Mitapok ang

mga bata sa mga kahoy.

tapol tapul 怠惰になる be lazy

tapon tapun 移る、向こう側に move, move to

移動する opposite

tapon

tapot taput しがみつく、くっ cling, fasten, hold

つく on

taptap taptap 面 mask, veil

tapuko tipuku 上に乗る clime on, Mitapuko akong manghod sa

congregate akong likod tungod sa

tapulan tapul 怠惰な lazy Tapulan nga empeyado o

kugihan nga empeyado

tapus tapus 終わる、卒業す graduate, finish, Wala ko makatapus sa akong

る、終了する complete pag-eskwela.

tara na tala na 行きましょう⇒tal let's go Tara na.

a na, tana

taral taral 引張っていく、し draw, lure

ょっぴく

s tarantar taranta 当惑、狼狽、パ bewilderment,

ニック panic

s tarapo trapo 布切れ rag

taras taras マナー、態度 manner, mode

tarbaho trabahu 仕事⇒trabaho employment, job,

work

s tarheta tarjeta カード（招待状、 greeting card

グリーティングカ

ード）

tari tari 鉤 hook, gaff

tarog tarug handle

tarok taruk 建てる build, erect Karon umaabut desyembre,

magpatarok ko ug balay.

tarokan taruk site

tarong tarung 正す、正しい correct Tarung ba?

s tartanilya tartanilla 馬車、牛車 carriage Nanaog sila sa tartanilya.

tarugo tarugu 杭、ペニス peg, penis

tarungan tarung 理屈を言う far-fetched,

s tasa taza 茶碗、ティーカッ tea cup

プ

tasi tasi little terror

tasik tasik 濃い塩水 spatter, highly

saline seawater

taslak taslak 怠ける loaf

taslakan taslak 怠惰な、臆病な lazy, cowardly

taspok taspuk 怠ける、ぶらぶら laze, loaf

する

taspokan taspuk 怠惰な lazy

tatak tatak 象徴、ラベル、 sign, trademark,

刺青 label

tataw tataw 透明、明白 lucid, obvious Tataw kaayo ang tuyo nimo.

tatay tatay お父さん father

tatot tatut お前（子供に） baby!

tatsa tatsa 欠点、傷 blemish, flaw

taud taud 取り付ける attach

taudtaud taudtaud しばらくして、暫 after a while Taudtaud na nga nawala akong

時 binuhi nga iro.

taup taup 刺さる、消える stuck, pierce, fade Nitaup ang kutsilyo sa ibabaw

nga bahin sa dughan.

tawag tawag 呼ぶ call Tawagi ko palihug.

tawga tawag 呼べ⇒tawag called Tawga lang kog 'JJ'.

tawgi tawgi もやし bean sprouts

tawhana tawu その人 particular person

tawhanon tawu 人、方 person tawhanong katungod

tawo tawu 男、人 man, person Ang tawo usahay huyang.

tawon tawun 可哀想、どうか、 utterly, pitiful, Malooy tawon ka nako, wala na

やっと、何とか somehow nako buhata.; Kamao tawon ko

ana.

tawong talung 茄子⇒talong eggplant

taya taya 錆び、さびる rust

tay-an taya

tayaon taya 錆びた、錆びや rusty

すい

tayhop tayhup 吹く　風が） blow

e taympa time pa ちょっと待って wait for a while Taympa ha? Magilis sa ko.

(time+pa)

tay-og tay-ug 衝撃、激震、揺 swing, shock, Natay-ug among balay.

れる quiver

taytay taytay 山脈、橋 mountain range,

bridge

taytayan taytay 橋 bridge

s tekla tecla 鍵、鍵盤 key

s tela tela 布、反物、綿 cloth, cotton Ang tela nga gihapin sa lamesa

binulakan.

s tema tema テーマ、議題 theme

s tendero tendero 店番(男） shopkeeper, Sa eskina sa dalan adunay

retailer tendero ug mga basahon.

s tendor de libro tendor de libros 簿記、経理屋 accountant Nakakita na siya ug trabaho

isip usa ka tendor de libro.

s tenedor tenedor フォーク fork

s teniyente teniente 長、指導者 captain Teniyente sa kapolisa ang

akong tiyo.

s tental tentar 誘惑 entice, temptation

s tental tentar 誘惑する tempt, entice

s tentasiyon tentacion 誘惑 temptation

s terno terno 背広、三つ揃い three-piece suit

s testigo testigo 証人、目撃者 witness

s testimoniya testimonia 証言する testimony

s teyoriya teoria 学説、意見 theory

tiaw tiaw からかう、冗談を joke Tiaw ra gani.; dili tiaw

言う

tiaw tiaw 幽霊 ghost

tiaw-tiaw tiaw からかい、冗談 joke

tiayon ayun 結婚する marry

tiba tiba こぼれる spill out

tibaw tibaw 視察 visit, inspection

tibawas tibawas 済ます liquidate, finish

tibhang tibhang 削る、除く、減ら diminish, lessen,

す take a part off

tibi tibi ふくれっつら、泣 pout

き顔

tibo tibu 大量、一度にす bargain,

る、集まる wholesale, total,

tibugol bugul 固体、しこり solid, lump

tibugsok bugsuk 急落 plummet

tibulaag tibulaag 方〄に、ちりじり separated

tibuok buuk 全体、固体 all, whole, solid Ang tibuuk pilipinas nagsaulog

sa

tibway tibway 終わらせる commit

tidlom tidlum 潜る、突っこむ dive, plunge

tig- tig ～をする人 one who do

something

tig- tig くせで（習慣をあ be used to

らわす）

tig-a tig-a 固める、しっかり hard, firm

した

tig-akoako aku 自己中心者 egotist

tig-alagad alagad ホスト、世話する host, care taker Tig-alagad siya sa akong mga

bata.

tigayon tigayun 栄える prosper

tigbak tigbak 精算 liquidate

tigbakay tigbak 闘鶏 cock fighting

tigbas tigbas めった打ち、切り hack, slash

つける

tigdayeg dayig 賞賛者 admirer

tiggama gama 製造者 manufacturer

tighinlo hinlu 守衛、門番、面 guard,

倒見る人 gatekeeper,

tighulog hulug 落ちる(水滴等が drop down

）

tigi tigi 競う contest, compete Magtigi ta kon kinsay taas ug

utong.

tig-ik tig-ik ギャッ、短い叫び short cry, shriek

声

tigkabo kabu 水を汲んで来る water fetcher

者

tigkubot kubut 持っている者 owner

tigkul tigkul 頑固、聞く耳をも stubborn, turn

たない deaf ears

tiglom tiglum 潜る =tidlom

plunge, sink, dive

tigluto lutu 料理する人 the one who cook Lami kaayo moluto ang tigluto

sa Sakura Restawran.

tigmahal mahal ファン、賞賛者 fan, admirer

tigmi tigni うすら寒い、汚い chilly, filthy Tigni kaayo kining kasilyas.

tigom tigum 集める、貯める gather, save, Nakatigum kog daghan sa

assemble akong paglangyaw.

tigpada dala 発送人 sender

tigpadala dala 発送人 sender

tigpakaon kaun 食事を与える人 caterer

tigpaluyo luyu 指導者、黒幕 mastermind

tigpamaba baba 代弁者 speaker,

spokesman

tigpasanay sanay 種、飼育者 breeder

tigpatanto tantu 金貸し money lender

tigpatik patik 出版者、印刷屋 publisher

tigsibya sibya アナウンサー announcer,

broadcaster

tigson tigsun 堅い、丈夫、形 hard, firm, dried tigsong saging

良い soil

tigulang gulang 老人、老いた old person, old

tigum tigum 集める、集まる、 assemble, gather,

貯める save

tihik tihik けち、吝嗇 miserly, stingy

s tihiras tijeras はさみ、折りたた scissors, cot,

みベッド・椅子 collapsible bed,

chair

tiid tiid 観察する、盗み observe, spy Dunay naniid nato.

見

tiil tiil 足、脚、蹴る foot, leg, kick Unom ka tiil ang akong gitas-

tika ta ikaw あなたに、お前 to you, for you = tikaw, ta ikaw, ta ka, ko ikaw

tikad tikad を

耕す、鉱山を開 farm, cultivate, PMSC ang nagtikad sa Alcoy

く mine Dolomite Mine.

tikang tikang 上る、踏みあが step up Paspas kaayo ang pagtikang

る nako sa hagdanan.

tikarol tikarul カワセミ kingfisher

tikas tikas だます cheat, trick,

defraud

tikasan tikas 恐喝者、ゆする racketeer

人

tikaw ta ikaw あなたに、お前 to you, for you Sige, tabangan tikaw.

tikawtikaw tikawtikaw を

生き残り、わづか in existence Sama sa kami rang duha ang

に動いているも nagtikawtikaw sa kalibotan.

tikay-ang tikay-ang の

ひっくり返る upturned

e tiket ticket 切符 ticket

tiki tiki やもり gecko, lizard Ang ikog sa tiki naputol.

tikig tikig 硬い、こわばる rigid, firm, stiff tikig sa liog

tiklo tiklu kill, catch

tikod tikud かかと heel Ang tikod sa imong sapatos

taas. ; Sakit ang akong tikod sa

tiil.

tiktik tiktik 密偵 spy

tikubo tikubo かがむ hunch, stoop,

tikuka tikuka 咳、せき cough

tikuskos tikuskus 丸くなる curl up

tikwi tikwi たか(の鳴声)、 hawk (scream),

死後硬直 rigor mortis

tikyaub tikyaub ひっくり返る capsize

tikyop tikyup 暗くなる、閉じる darken, fold

tila tila なめる lick Gitilaan sa iro ang iyang nuka.

til-ab til-ab げっぷ belch

tilagak tilagak 味わう savor

tilaw tilaw 味見、つまみ食 eat a little in Ang maong lalaki maoy

い secret, taste posibleng unang makatilaw sa

bala sa akong pistola.

tiliis tiliis 金切り声 shrill

tilimad-on timala 徴候、きざし symptom, omen

tilingban tingub 評議会 council

tilingtiling tilingtiling 鳴る、ベル（の音 ring, sound of a

） bell, bell

tilok tiluk 使い切る consume, use up

s tima tema 議題 theme

timaan timaan 覚え、記憶、合 remember, sign, “Sshh,” ni Sonya pa nga ang

図、意味 token iyang tudlo gipatindog nga giali

sa iyang baba, timaan nga dili

na lang niya paangalon.

timailhan paila 合図、標識、しる remark, sign, Walay timailhan nga may mga

し、記号 symbol, emblem tawo nga nagpahipi sa palibot.

timala timala 合図 sign, symptom

timan-an timaan 覚えている remember

timan-i timaan 覚え、しるし mark, signify

tim-aw tim-aw 現れる show up

timawa timawa 窮乏者 pauper, poor

timbakuwas timbakuwas 起き上がる rise up Hayag na sa pagtimbakuwas

niya.

timbang timbang 計る(重さを） weigh

timbangan timbang 量り、計量機 weigh

timbaya timbaya 迎える 、挨拶 greet

timbol timbul 薄める、混ぜる dilute, mix

s timbre timbre 消印、印紙 postmark, seal timbre sa koreyo

timgas timgas はっきり clear, firm, white

timik timik つぶやき murmur walay timik

timing timing fish trap

timo timu おやつ snack

timog timug 東風、北東風 east wind

timon tmun 舵、操舵、ハンド helm, steering

ル wheel

timos timus コオロギ cricket

tim-os tim-us 純粋、全面的に wholly, pure

timpasaw timpasaw パチャパチャす dabble

る

s timpla templar 調整する、加減 flavor, temper,

、調味料 modify, seasoning

s timplada templada 調味したもの、 tempered Husto kaayo sa kalami ang

料理 templada niini sa bingka.

s timprano temprano 早い early

timtim timtim ちびりちびり飲 nip

e tin tin む

缶、錫 tin can, tin

tinaas taas 長方形 oblong

tinabangay tabang 助け合い、協力 cooperate, mutual

help

tinabas tabas 布切れ rag

tinabla tabla 厚板 slab

tinagaktak tagaktak コツコツする（歩 patter

く、叩く、音を出

す）

tinagaw tagaw 不条理な absurd

tinagdan tagad 扱い treatment

tinaghap taghap 当てずっぽう guesswork, by

chance

tinagidyot diyut 一度に尐しづつ gradual

tinagilma lima 五人組 quintuplet

tinag-iya tag-iya 保有された possessed, owned

tinago tagu 秘密の secret

tinagoan tagu 秘密 secret

tinagsa tagsa 別〄に扱う、個 individualize

〄に

tinagsip tagsip 破片 fragment, splinter

tinagurha duha 二重、対 twofold, double,

pair

tinahian tahi 繋ぎ seam, joint

tinahod tahud 挨拶、儀礼、敬 reverend,

礼 respectable

tinai tai 腸 intestine, gut dakong tinae; gamay nga tinae

tinakdoan takdu 節 node

tinaksanay takus 能力テスト test of strength

tinalikdan talikdan 見捨てられた abandoned,

tinalinsan talinis 研ぎ澄ました sharpened

tinal-op tal-up 覆う、塞ぐ plug, cover, Nagtinal-opay ang among mga

suffocate dila.

tinamban tamban 指折り数える count with fingers

tinamod tamud 顕著 distinguished,

respectable

tinan-aw tan-aw 見る -> tan-aw look

tinan-awan tan-aw 視線 look

tinapay tapa パン bread

tinapok tapuk 収集物 collection Ila nang gidaoban ang tinapok

nga sagbot.

tin-aw tin-aw 澄んだ、透き通 clear Ang mineral water mas tin-aw,

った tan-awon kay sa gikan sa gripo

nga tubig.

tinda tinda 商品 merchandise

tindahan tinda 店 store

tindak tindak 蹴る、ペダルを kick, stamp

踏む

tindakanan tindak ペダル、踏み板 treadle, pedal

s tindera tendera 店番（女） shopkeeper,

retailer

tindog tindug 立ち上がる stand up Tindog kadiyot.

tinga tinga 断末魔の苦しみ throe

ting-ab ting-ab あえぐ gasp

tingad-on tingala 驚く wonder Matingad-on siyang miduol

nako.

tingala tingala 驚く、驚異 wonder

tingali tingali おそらく、多分 maybe, perhaps Dili maniguro, maningali lang

ting-ani ani 収穫期 harvest time Ting-ani aron sa mais.

tingbon tingug まとめて⇒tingob

together, Tingbon ra nako ug laba ang

concentrate mga sanina nga labhunon.

tingdagdag dagdag 秋 fall, autumn

tingga tingga 鉛、測鉛 lead

tinggarol トーチ、聖火ラン torch, flame Tinggarol ang kasagaran nga

ナー gigamit sa mga tawo sa bukid.

tinggil tinggil クリトリス clitoris

tinggutom gutum 飢饉 famine

tingil tingil 料金、使用料 toll

ting-init init 夏、暑い季節 summer Kung ting-init daghang mga

turista sa Cebu.

tingkad tingkad 済ます？

tingkag tingkag 聞き耳をたてる prick ones ears

tingkagol tingkagol 入牢 imprison

tingkoy tingkuy うなじ nape

tingob tingub 集中する、集ま concentrate,

る、一度にする collect, devote

tingog tingug 音、声 voice, sound

tingpamulak bulak 春 、花の季節 spring Dinhi sa pilipinas walay "spring"

pero naa ang tingpamulak

tibuuk tuig.

tingsi tingsi クスクス笑う、一 chuckle, grin

人笑い、にやり

tingting tingting 鳴る、ベル（の音 ring, sound of a

） bell, bell

tingtugnaw tugnaw 冬、寒い季節 winter Walay tingtugnaw dinhi sa

pilipinas, kay tig-ulan ug tig-init

ra man sa among panahon.

tinguha kuha 欲する、欲求 wish, desire Iyang gitinguha nga

makahuman sa iyang kurso

nga engineering sa sulod sa

tinguhaon kuha 欲求、望み wish, desire

ting-ulan ulan 雤季、雤の季節 rainy season

tinib-anay tibu 全て一緒に all together

s tinidor tenedor フォーク fork

tinigom tigum 貯金 saving

tiniil tiil はだし barefoot

tinil possess

tinindogan tindug スタンス、立ち方 stance

tinipak tipak 破片 fragment, splinter

tinipigan tipig 貯金 deposit (money), tinipigan nga kwarta sa bangko

saving

s tinir tener 所有する、持つ possess, own

tino tinu 確認する、確实 ascertain, make

にする sure, secure

tinoohan tinu 教義、信条 tenet, belief, creed

s tinta tinta インク ink

s tintal tentar 誘惑、誘惑する tempt, temptation

tintin tintin チンチン penis

tinubdan tubud 源泉 source, origin,

beginning

tinuboy tubuy 著名な、高邁な eminent, exalted

tinud-anay tuud 純正、真剣な genuine, sincere Tinuod-anay tong ilang away, di

drama.

tinughong tughong 再料理したおか recooked porridge

ゆ

tinugyanan tugyan 警察、当局 police, emissary,

key man,

commissioner

tinuig tuig 年一度の、毎年 yearly Ang tubo maoy singko

、例年の porsyento nga tinuig.

tinukodtukod tukud つくりごと fiction, figment

tinula tula 汁、シチュー fish stew

tinulis tulis 盗品、略奪品 loot, booty

tinulo tulu 三倍の triple

tinulo tulu 滴 drop

tinun-an tuun 生徒 student

tinunaw tunaw 溶けた、融けた liquid

tinunglo tunglu 呪われた accursed

tinunto tuntu だます、馬鹿に deceive, cheat Gitunto ni Pedro si Juan.

する⇒tunto

tinunu-an tunu dish of coconut

milk

tinuod tuud 本当に、真实 really, true Tinuod man nga wala ko

makasala.

tinuohan tuu 信仰、宗教 belief, religion Buddism ug Shinto maoy

tinuohan nga Hapon.

tinupsan tupus 吸いカス pulp after sucking tinupsan nga tubu

tinutukay tutuk 見つめあう stare each otrher

tinuud tuud 確かに、本当の certainly, genuine,

true

tinuyo tuyu 故意に intentional, Ang pagkabangga sa eroplano

deliberate sa usa ka bilding tinuyo kadto

sa mga terorista.

tinuyoan tuyu 意図的、自発的 voluntary,

intentional

tinuyok tuyuk 風車、水車 water wheel, wind

wheel

s tinyente teniente 尐尉、中尉 lieutenant

tion tiun 的、まと、狙う aim, point

tipak tipak 部分 part Tagai ko ug usa ka tipak sa

yuta.

tipak tipak かけら、細分す fragment, fiction

tipaka tipaka る

殻 shell, husk tipaka o parte sa bomba; tipaka

sa itlog;

tipangulitawo ulitawu 求婚者（男） suitor

tipas tipas 落伍、外れる deviate

tipdas tipdas はしか measles

tipi tipi 殺す kill

tipig tipig 預ける、貯める、 deposit, save Nag-tipig man pero ngano man

隠す money kulangan mangihapon.

tipiganan tipig 保管所、受託者 depository

tipik tipik かけら,部分 part, piece,

s tipo tipo タイプ、型 type

tipon tipun 合わせる、一緒 join Ikaw, ako ug siya puwedeng

になる magtipon ug puyo sa balay

para itipon sad atong abang.

tipuko tipuku 上に乗る get on top of st

tipuso tipusu 小像 statuette

s tira tirar 撃つ shoot, throw Gitirahan nako ang langgam.

s tirador tirador パチンコ（石を弾 slingshot

く）

←Sp.tirador尃

手

s tisa tiza かわら、タイル tile

s tisas tiza 白墨、チョーク chalk

e tisert t-shirt T-シャツ T-shirt

s tisis tisis 結核 tuberculosis

tislaob tislaub 水の中に落ちる fall in

tislaop （息をつめて）潜 dive, suffocating Mitislaop ang pato ilalom sa

る tubig.

tiso tisu 堅苦しい frigid, formal

tisok tisuk 植込む、植えつ plant, implant

ける

tistis tistis 冗談、おどけ,道 jest, chaff, joke

化

tita tita 叔母 aunt

titi titi 兄貴 elder brother

titi titi 使い果す drain, dissipate,

consume

titik titik スペル、綴り spell

tito titu 叔父 uncle

s titulado titulado 学位の、資格あ entitled

s titulo titulo る

学位 degree

tiunay unay 生来の、本当の innate, native, true

、心の奥深く

tiurok tiuruk 転落、急降下、 downfall, nosedive

真っ逆さま

tiwas tiwas 終える、完了す finish, complete

s tiya tia る

叔母 aunt

tiya tiya 叔母 aunt Si tiya Flor ang

kinamaguwangan nga igsoon

sa akong mama.

tiyabaw tiyabaw 大声で叫ぶ outcry, scream

tiyan tiyan 腹 stomach Itom kaayo ang sulod sa imong

tiyan.

tiyanggihan tiyanggi 市場 market

s tiyo tio 叔父 uncle Si tiyo Bobby, siya ra ang

bugtong anak nga lalaki sa

akong lola.

to adtu adtoの省略形 abbr of adto

to kadto kadto, ab. kadto, nato

natoの省略形

toa kadto そこへ、そこの there, over there

s toalya toalla タオル towel

s todas toda 壊滅 totally lost

tog-ab tug-ag げっぷ belch

s tokador tocador 鏡台、ドレッサー dresser salamin sa iyang tokador

s tokar tocar 弾く、鳴らす play, touch

s tokaron tocar 演奏 music to be played

s tokayo tokayo 同名の人 namesake

toktogaok tuktugauk コケコッコー cockadoodledoo

toktok tuktuk トントン叩く、ノッ knock Toktok una sa pultahan dayon

クする sulod.

s tolda toldo テント tent

s tolerante tolerante 許容できる tolerant

tolotaas tulu taas 三角形 triangle

toloy kilid tulu kilid 三角形 triangle

s tomar tomar 服用する take medicine

←Sp.tomar取る

s tonada tonada イントネーション accent, intonation

ton-anan tuun 研究审 study

s tonelada tonelada トン ton

tong-its tung-its カードゲームの a card game

名前

tongtonganan tungtung 台座 pedestal

s tono tono 旋律、音調 melody, tone

tonto tuntu 馬鹿 idiot, crazy

tonton tuntun 垂直の vertical

too tuu 信ずる believe

too tuu 右 right

tootoo tuu 幻覚 hallucination

topsan tupus 吸う suck

s torista turista 観光実、ツーリス tourist

ト

? torjak 交尾 sexual intercourse

s tornilyo tornillo ネジ釘 screw

s toro toro 牛、雄牛 ox

s torta torta ケーキ、お菓子 cake

s tortilya tortilla オムレツ omelet

s tosta tostar トーストする、焼 toast

s tostada tostado く

トースト、焼いた toasted bread Ang akong ganahan tostadang

パン pan ug itlog gimantikaan.

s tostahanan tostador トースター toaster

totoy tutuy おっぱい、乳房( breasts Nagtutoy pa ang bata

を吸う） pagkamatay sa iyang inahan.

toyu tuyu 醤油 soy sauce

s trabahador trabajador 労働者 laborer

s trabahante trabajar 労働者 worker

s trabaho trabajo 仕事 job Mangita nalang ko ug trabaho.

s trahedya tragedia 悲劇 tragedy

s trambiya tranvia トロリー、市電 trolley

s trangka tranca 錠、かんぬき lock, bar, bolt Importante nga trangkahan ug

doble ang portahan sa bodega

para dili makawatan.

s trangkaso trancazo 流感、インフル flu

エンザ

s trapiko trafico 交通 traffic

s trapo trapo 拭く, ぼろ、雑巾 wipe, rag Trapohi ang lamesa.

s tratado tratado 取決め、協定 treaty

s tratamento tratamiento 待遇、扱い treatment

s trato trato フィアンセ←Sp.t fiancee, boy

rato交際 friend, girl friend

s traydor traidor 裏切り者 traitor, betrayer

s trayenta treinta 三十 thirty

s tren tren 列車 train

s tres tres 三 three

s trese trece 十三 thirteen

s tribu tribu 部族 race, tribe

s trigo trigo 麦 wheat

s tripulante tripulante 乗組員、クルー crew

s triyo trio トリオ、三人組 trio

s tryenta trinta 三十 thirty

s trysikol triciclo 三輪車、トライシ tricycle

クル

chtsa 茶 tea

s tsamba chamba まぐれ、フロック luck, fluke

s tsamporado champurrado chocolate drink

e tsansan chance 好機 chance

s tsapa chapa 徽章、バッジ badge

s tseke cheque 小切手 check

tsikinini キスマーク kiss mark

e tsiks chicks ひよこ chicks

s tsinelas chinelas スリッパ slipper

s tsino chino 中国人 Chinese

e tsirman chairman 社長、議長 chairman

s tsismis chismes うわさ話 hearsay, gossip

s tsitsaron chicharron 揚豚皮 fried pork

s tsokolate chocolate チョコレート chocolate Gikan kuno sa tsokolate ang

Chocolate hills.

tua tua そこへ、そこに there

tua ra tua そこだ there

tuang tuang おさまる、もどる subside Mituang na ang ulan.

tuasik tuasik 飛び散る scatter, spatter Natuasik ang tubig.

tuaw tuaw 叫ぶ exclaim, shout

tuba tuba 椰子酒 coconut drink,

toddy

tubaan tuba tubaを飲ます店 tuba drink house

tubag tubag 答え answer Tubag! Tubaga na ako.

tubatuba tuba 潅木の一種 croton plant

tubay tubay 耐える、し続ける persevere, keep

tubig tubig 水 water

tubigan tubig ダムの水 dam

tubiganan tubig 貯水所 reservoir

tubigon tubig 水のような、水っ watery

ぽい

tubil tubil 満たす fill up, put Ang sakyanan natubilan na ug

gasolina.

tubo tubu サトウキビ、管、 sugarcane, pipe

くだ

tubo tubu 利益、利息 profit, interest Nang-utang ko ug kwarta sa

bangko apan dako ug tubo.

tubo tubu 成長、育てられ fostered, grow,

る、増える increase

tubod tubud 泉、湧き水 spring

tubol tubul 便秘 constipation

tuboy tubuy 昇進させる、高 exalt, uphold

める

tubud tubud 泉、湧出る ooze, flow, spring

tubus tubus 買い戻す、救い redeem, ransom

出す

tudlo tudlu 教える teach Tudlo-i nang mga bata sa

katarung.

tudlo tudlu 指、ひとさし指 finger Ang akong usa ka tudlo sa

kamot nasamad.

tudluan tudlu ⇒tudlo teach

tuga tuga 授ける bestow, endow

tugahi tuga 授ける bestow, endow

tug-an tug-an 打ち明ける disclose, reveal Gitug-anan akong gibati.

tugas tugas オーク、柏、黒檀 ebony, oak

=morabi

tugaw tugaw 乱す、騒がす disturb

tugbang tugbang 反対の、逆の opposite tugbang pulong

tugbong tugbung 町に下りる go down to the

town

tughok tughuk ナンキンムシ bedbug

tughong tughung 残飯等を水と砂 recook remains

糖等で再料理す with water and

る sugar or salt

tugkad tugkad 測る（水深）（意 fathom

図を）

tugkaran tugkad 庭、敶地 garden, lot, site

tugkaron tugkad 計る fathom

tugna tugun used, instructed

tugnaw tugnaw 寒い、冷たい（風 cool Dili ko makaligo kon tugnaw.

が、態度が）

、涼しい

tugob tugub 一杯、沢山 full, abundance

tugon tugun ことづて、お使い errand, message,

instruction

tugot tugut 許可する、是認 permit, approve, Hatagi kami ug tugot sa

admit pagtugpa.

tugpa tugpa 着陸する land Ang eroplano motugpa sa

airport, ang langgam motugpa

sa sanga ug sa dagat mitugpa

ang nahulog nga kometa.

tugpahan tugpa 飛行場、着陸場 landing ground

所

tugpo tugpu ポイと投げる toss (coin etc.)

tugsad tugsad 着地する、乗る put on, land

tugsaw tugsaw 浸ける、水に投 plunge, submerge Natugsaw ang baki sa lim-aw.

げ込む

tugsoy tugsuy 長くなった、突き elongated,

出た protruded

tugtog tugtug 演奏する play music

tugub tugub 豊富な abundant

tugun tugun 指図 instruction, order

tugway tugway 放牧する、草を graze, pasture

食わせる

tugwayanan tugway 牧場 graze land

tugyan tugyan 降参する、捧げ surrender, devote, Gikatugyan ko na sa ginoo ang

る entrust akong kaluwasan.

tuhak tuhak 啄ばむ peck, pick at nanuhaktuhak

tuhik tuhik 啄ばむ peck, pick at

tuhil tuhil つっつく poke

tuhoan tuu 信ずる believe

tuhod tuhud 膝 knee Pataas sa tuhod paa.

tuhog tuhug 焼き串、串刺し skewer

にする

tuig tuig 年 year

tuis tuis ねじる、捻じ曲げ pervert, twist

る

tuka tuka 啄ばむ、鳥の餌 peck, bird feed

tuka tuka 首を絞める、喉 strangle, choke

につまる

s tukadur tocador 化粧台 dresser

tuk-an tuuk 息が詰まる choked Mora'g natuk-an ko sa gisulti

niya.

s tukar tocar 音楽、弾く music, play

tukas tuklas 覆いを取る、開 unveil, open

ける

tukaw tukaw

tukbil tukbil 触れる discuss, talk

about, touch

tukbilon tukbil 微妙な、際どい temperamental,

ticklish

tukboy talukbuy 手渡す hand

tukbunon tukub 餌食 prey

tuki tuki 質問する、分析 ask, analyze,

、調査 investigete

tukib tukib つぶさに述べる describe detail Dili matukib ang akong

completly paghigugma kaniya.

tuklod tuklud 押す jerk, push Ayaw ko ug ituklod.

tukma tukma 正しい、正確な、 exact, correct,

同時に accurate, coincide

tukmod tukmud 急に押す、押し jerk, push

つぶす

tukob tukub むさぼる devour

tukod tukud 建てる build, construct

tukodtukod tukud つくりごと、フィク figment

ション

tukol tukul 従わない、無視 disobey, neglect

tuktok tuktuk ノックする、コツ knock, peck Kung ikaw mosulod sa kuwarto

コツ panuktuk sa pultahan una ka

mosulod.

tuktok tuktuk 啓蒙する enlighten

tula tula 餌をやる feed

tula tula 魚、鳥のシチュ stew of fish or

ー chicken

tulay tulay 橋 bridge

tuldok tudluk アクセント、点 accent, point

tuli tuli 割礼する circumcision

tul-id tul-id 直す、真っ直ぐ。 correct, straight Itul-id imong tiil.

tulin tulin 素速い swift, quick, rapid

tulingan tulingan マグロ（縞の） tuna

tulis tulis 強盗する、強奪 rob, steal Nakabalita ka sa tulis nga

する nahitabo?

tulisan tulis 強盗、盗人 robber Nadakpan na ang mga tulisan.

tulisok tulisuk せかす、悩ます spur, bother Gitulisok ko sa akong tanlag sa

akong pagpamakak sa akong

mama.

tulo tulu 漏れる、しずく leak, drip, drop Human sa pagbutang ug babag

sa buho nga atop, wala na

magtulo sa ulan.

tulo tulu 三つ three

tulobagon tubag 責任ある answerable

tulod tulud 押す push Akong itulod ang kabinit.

tulog tulug 寝かせる let sleep, put to Nagtulog siya sa iyang anak

sleep nga nagahilak.

tulog tulug 寝る、眠る sleep Matulog ko sa yuta, gamiton

nimo katre.

tulogkaron tugkad 深さを測る、神 measure,

tulomanon tuman 秘

番組、式順 program

tulon tulun 飲込む swallow

tulonghaan tungha 学校 school

tulos tulus 精液 sperm, semen

tulotulo tulu 滴る。 drop

tulpok tulpuk 突き刺す、点を prick, press key

打つ、キーを打

tultol tultul 道を示す、道を lead the way, find Giunsa nimo pagtultol sa akong

見つける the way gipuy-an?

tulugkaron tugkad 計り知れない、 mystery

不可思議

tulunggon tunug 楽器 musical

tulunghaan tungha 学校 institution,

academy

tuma tuma ノミ、蚤、しらみ flea, lice

tuman tuman 成す、従う comply, obey, Ayaw pagtuman sa imong

achieve, carry out gusto.

tuman tuman 全くの、非常な very, sheer sa tuman

tumana tuman 従え comply, fulfill Tumana akong sugo.

tumaw tumaw 現れる、出てくる emerge, arise

tumba tumba 転ぶ tumble Natumba ko.

s tumbaga tumbaga 銅、真鍮、ブロン copper, brass

ズ

tumbaling tumbaling 配慮、重視 pay attention

tumban tunub 踏みつけられる step on

tumbas tumbas 比肩、同等 Way makatumbas sa iyang

kaanyag.

tumbatumba tumba rocker

tumbok tumbuk 指差す、差す pinpoint, point

tumod tumud 輸出、配送 transport

tumog tumug 濡れた、湿った wet, moist, damp

tumong tumung 目指す、目標 aim, target, point Tumonga ang lubi sa imong

second shot.

tumotumo tumutumu 勝手に、無許可 liberty, arbitrary,

で feign

tumoy tumuy 天辺、頂点 vertex, edge Tua sa tumoy niining dalana

ang among balay.

tumpag tumpag demolish, raze

tumpak tumpak やった！ bingo!

tumpang tumpang 言い返す answer back

tumpawak tumpawak スランプ、落込 slump

tumpi tumpi む

積上げる pile

tumuran tumod 輸送車

tuna tuna 水の中で転げま wallow

わる(水牛が）

tunaan tuna 水牛の水浴場 wallowing pit

tun-an tuun 研究 study

tunaw tunaw 溶かす melt, dissolve

tunay tunay 純粋な、 true, pure Ang gisul-ob nga kuwentas

nimo tunay nga bulawan apan

ang imong mga gipanulty tanan

dili tunay.

tunga tunga 真ん中 middle, center

tunga tunga 顔を出す、現れ

tungab tungab る

がぶ飲み、ラッ quaff, drink from

パのみする bottle

tungang gabii tunga 真夜中 midnight Tungan gabii sa dihang ang

sakyanan nausab ug kalabasa.

tungas tungas 登る climb

tungatunga tunga 真ん中、半分に midst, medium

する

tungha tungha 現れる、出席す emerge, appear, Motungha ang kahayag.

る show

tunghaan tungha 学校 school

tunghanan tungha 大学 college

tungkalo tungkalu ぼんやり腰掛け sit down idly

ている

tunglo tunglu ののしる malediction,

damn, curse

tungod tungud なぜなら、ため because, due to

tungod tungud に

下に、近く、に関 beneath, about

して

tungod sa tungud のために、何故 because of

なら

tungodtungod tungud 言い寄る make advances

tungog tungug マングローブ、キ mangrove, bark

ナ皮

tungok tunguk じっとしている motionless

tungtong tungtung 上にたどり着く step on top, reach

tungura tungud 時（例文以外に time, then Niadtong tungora,

あまり使わない）

tunhay tunhay 成功した、不滅 proper, everlasting Motunhay ning sapatos kay lig-

の on.

tun-i tuun 学ぶ study

s tuno tono 旋律、音調 melody, tone

tuno tunu ココミルク coconut juice

tunob tunub 足跡、足音、踏 step, foot print

む

tunog tunug 鳴る resonate

tun-og tun-ug 寒さ、露 cold, dew

tunok tunuk 棘 throne

tunol tunul 渡す、与える give, hand, Itunol ang tubig.

transmit

tunong tunung 狙う、ターゲット aim, target, point

tunto tuntu 馬鹿 idiot, crazy

tunton tuntun 下げる、沈める lower, sink

tunukon tunuk 棘をさす thorny, prickly

tuo tuu 信ずる believe Daghan nituo nga

magmalampuson ang tinguha

sa presitente.

tuo tuu 右⇒too right Ako sa tuo nga kamot mosulat,

apan ikaw wala nga kamot

mosulat.

tuod tuud 本当、实際、確 right, really, Dakong katingalahan nga wala

かに actually tuod langgam o manok nga

miduol sa gibulad nga palay.

tuod tuud 枯れ木のかけら stub, stub of tree

、切り株⇒tuud trunk, stump

tuohon tuu 右利き right-handed

tuok tuuk 窒息させる choke, suffocate

tuon tuun 集中 focus

tuon tuun 勉強する、研究 study Nagtuon ka na?

する

tuotuo tuu 迷信 superstition Daghan ug tootoo ang mga

Pilipino.

tuotuo tuu 迷信 superstition

tupad tupad 横に、並んで side of, abreast Ang balay namo tupad sa

bakery ug sa pikas tupad

simbahan.

tupad sa tupad ～の横に side of

tupi tupi 散髪 haircut

tupi tupi 同高 level

tuplok tulpuk 突き刺す、点を prick, press key

打つ、キーを打

tuplok tupluk いたずらっ子 mischievous,

tupo tupu カップルにする match making

tupong tupung 同等、同高 level, even, match

tupos tupus 吸う suck

tupos tupus 補う take over, make

tupotupo tupu 似合いの二人 matching couples

tupsan tupus 吸う suck Nasamad ang kamot ni Jose

ug nagdugo unya iyang

gitopsan aron mohonong ang

pagdugo niini.

turatoy turatuy 形振り構わずに go without regards Mipaturatoy siyag paglakaw

行く bisag akong gitawag.

turok turuk 発芽する、芽 sprout, germinate

turos turus ひねりつぶす squash

tusak tuslak 刺す、穴を開け puncture, pierce

tuskig tuskig る

凝った、硬直し stiff

tuslak tuslak た

突き通す pierce

tuslok tusluk 刺す、突っこむ stick, poke

tuso tusu 上手に騙す clever to deceiving

tusok tusluk 刺す、突っこむ stick, poke Natusok akong kamot sa

lansang.

tutho taluthu 唾 spit

tutok tutuk 見詰める stare, gaze Ang kanang tigulang kusog

mitutok nimo.

tutok tutuk 真っ直ぐ立つ、 stand up, stand

自立する straightly

tutol tutl 反対する protest, object Tutol ko sa pagkamatay sa

akong igsoon.

tutoy tutuy 乳房 breast

tutunlan tulun 喉 throat

tuwad tuwad ひっくり返す overturn

tuwang tuwang 傾く tilt

tuwangtuwang tuwang 揺れるもの seesaw, rocker tuwangtuwang silya

tuwaw tuaw 叫ぶ、泣き叫ぶ exclaim, shout Unsay gituwawan nimo?

tuway tuway 貝殻、貝、貝をと shell Nanuway mi sa katunggan.

る

tuwaytuway tuwaytuway 切れてぶら下が dangling loosely

る

tuwaytuway tuwaytuway 膝頭 kneecap

tuya tuya 揺れる sway, rock

tuybo tuybu 突出、突き出る project,

prominence

tuybo tuybu 飛び出る、突き protrude

出る

tuyhad tuyhad 体を伸ばす stretch body

tuyhakaw tuyhakaw 首を伸ばす、背 stretch, crane

伸びする one's neck

tuyo tuyu 意図する、用 intend, intent Wala nako gituyo.

tuyo tuyu 醤油 soy sauce

tuyok tuyuk 回る turn, circle, round Tulo ka tuyok ang najoging sa

oval.

tuyom tuyum ウニ sea urchin

uban uban つれ、連れにな accompany, Miuban ko nila.

る、一緒に行く others, join

uban pa uban その他 etcetera

uban sa uban と共に with trabaho uban sa singot

ubanan uban 付添 accompany

ubang uban nga もうひとつの、他 another, other Ang ubang mga tawo dili kini

の makasabut ug ininglis kon dili

sila makaeskwela.

ubanon uban グレイヘアー gray-haired

s ubas uvas 葡萄 grape, waste food

ubaub ubaub 眉毛、まぶた、こ eyebrow, eyelid,

めかみ temple

ubay ubay 沿う along with, parallel

ubay-ubay ubay-ubay たくさん、かなり plenty

ubi ubi イモ、紫いも yam ubi nga kinampay

e ubir over 越える over

ubo ubu 腹ばい lie down on the

stomach

ubo ubu 咳 cough Ang ubo sa akong anak grabe

na kaayo ug usa ka buwan na

kini.

ubod ubud ココナッツの頭、 heart of coconut,

若芽 bud

ubog ubug ぬかるみを歩く wade

ubol-ubol ubul-ubul 喉仏 Adam's apple

ubos ubus 低い low, humble, ubos sa kondisyon nga …

s ubra obra 働く、効く、成果 work Gikan sa ubra, padung sa

、作品 trabaho

ubsan ubus 下げる lower

ubus ubus 低い low, humble, ubus sa tanlag

udhak udhak 咳き込む cough

udlan udlan 巣箱（蜜蜂の） hive

udto udto お昼 noon Maayong udto.

ug ug ～を to, with, for

ug ug ～と、そして and

uga uga 乾いた dry

ugahip ugahip 水虫、白癬 ringworm

t ugali habit, attitude

ugaling ugaling だったが、それ but still, maybe, be

でも、恐らく＝ga afraid of

ugangan ugangan ni

義父母 parents in law Ang ugangan nako kanunay

lang nga dili mi magkasinabot,

naglisud ko ug adyas nila.

ugat ugat 血管、筋、筋肉 blood vessel, vein, Ang ugat nga kinagamayan sa

nerve, muscle utok naputol kanunay sa dihang

moinum ta ug vino.

ugay ugay 愛撫する、さする fondle, caress

ugay-ugay ugay 愛撫する、撫で caress Giugay-ugay nako ang iro.

ugbok ugbuk る

立てる build, erect

ugbon ugbun 小山、灰になる mound, burn to

ashes

ugda ugda 創始、最初にす intiate

る

ugdang ugdang まじめな、おごそ solemn, matured

かな

ugdaw ugdaw 燃え尽きる burn

ugdo ugdu 盛り土、盛上げ hill, bulky

ugha uga る

乾かせ⇒uga dry-up Ugha ang basa nga trapo.

ugkat ugkat ほじくり出す unearth, dig out

ugma ugma 明日 tomorrow Molakaw ta sayo sa buntag

ugma.

ugmad ugmad 耕す till, cultivate

ugnat ugnat 運動 stretch

ug-og ug-ug ガタつく jar, jog, jolt Ug-og kaayo sulod sa

sakyanan kon moagi sa libaong

ugok uguk 短首の short-necked

ugom ugum 口に含む keep inside the

mouth

ugong ugung 独楽を回す spin a top

ugsad ugsad 着地、大きく揺 land, bounce

れる（でこぼこ道

ugtas ugtas 疲れる exhaust

ug-ug ug-ug 上下に動く、が jig

たつく

uhaw uhaw 喉が乾いた thirsty Giuhaw ako.

uhay uhay 穁 spike, ear uhay sa humay

uhong uhung 白いきのこ mushroom

uhut uhut わら straw

ukab ukab めくる、開ける turn over, roll up, Giukab ang lungon.

open

ukang ukang はずす、はがす detach Ang mahalon nga sapatos nga

akong napalit usa pa lang ka

semana ang iyang lapalapa

naukang na.

ukat ugkat ほじくり返す、古 dig out

傷にさわる

ukay ukay 探し回る、引っか rummage Nadapit ang akong pagtagad

き探す sa mga kustomer nga

nangukay sa mga libro.

ukay-ukay ukay 中古品、大安売 used,

り、古物セール secondhand,

ukban ukban みかん tangerine

ukit ukit 詮索する、皮を search, pry, peel

はぐ off

ukitan ukit せんさく好きの nosy

uknol uknul 驚く、困惑する surprised,

bewildered,

hesitate

uknol-uknol uknul 上下する、前後 bounce up and

に揺れる down, back and

forth

ukob ukub 噛み付く、しがみ bite, cling, stick Wala ko makalikay dihang

つく、ピッタリつく giukoban niya ang akong

uk-ok uk-uk ごきぶり cockroach

uk-ok uk-uk 引込める、縮み shrink, draw back

こむ

ukon-ukon ukun-ukun ためらう、まよう hesitate

s ukopar ocupar 占拠する occupy

ukoy ukuy 忍び歩く、うろつ prowl, sneak,

く snoop

ukoy ukuy 人魚（男）海ガッ merman

パ

ulag ulag 情欲 sexual desire

ulagan ulag 好色な、みだら lecherous, lewd,

な lustful

ulahi ulahi 遅れた late, delay, last Naulahi ko sa biyahe. ; ulahi

apan dili ubos

ulan ulan 雤、雤がふる rain

ulang ulang 吠える howl Miuwang ang iro gabii.

ulang ulang 妨げる hamper, hinder, Kurtina ra ang miulang sa

impede duha.

ulang ulang ロブスター lobster, prawn

ulanon ulan 雤模様、雤の rainy

ulan-ulan ulan 霧雤 drizzle

ulat ulat 傷跡 scar Ang nasamad sa buak nga

samin naa gyoy dakong ulat.

ulaw ulaw 恥じる、恥ずかし feel ashamed Naulaw siya sa iyang hugaw

がる nga sapot.

ulaw-ulaw ulaw 恥ずかしがる shy

ulay ulay 純潔の、独身の single, virgin

ulbo ulbu 爆発する explode, gust Dili gyod maayo nga

manigarilyo duol sa

gasolinahan kay kuyaw kini nga

uli uli 帰る、戻る、戻す repay, restore,

、返す、返金す reimburse

ulian uli る

補償、買い戻す indemnify

uling uling 炭、炭火 coal

ulipon ulipun 農奴、支配する serf, slave

ulit ulit 怒る angry

ulitan ulit 気難しい ill-tempered

ulitawhay ulitawu 尐年時代、独身 adolescence

時代（男）

ulitawo ulitawu 独身男性、チョ bachelor

ンガー

ulo ulu 頭 head

ulod ulud 虫 worm ulod sa langaw

ulog-ulog ulug-ulug お世辞を言う、 flatter, fawn

へつらう

ulohan ulu 表題、見出し title, heading

ulon ulun 枕する rest Nag-ulon imong asawa sa

imong paa samtang ikaw

ulos ulus 借りる borrow Mangulos ko ug libro.

ulot ulut 境する、隣接す bound

uloulo ulug-ulug る

ulpot ulput 飛上る、跳ね返 impulse

る、ドキドキする

uma uma 農業をする、農 farm

umaabot abut 場

来つつある、未 coming, future Moadto ta sa sine sa umaabot

来 Dominggo.

umaagi agi 通行人 passer by

umaagi agi はかない fleeting, brief

umagad agad 義子 child in law

umagaron agad 義子 child in law

umahan uma 農場 farm

umalagi agi はかない、すぐ transient

過ぎる

umang umang かたつむり snail

umangkon pag-umangkun

umay-umay umay-umay 物まねする mimic

umbaw umbaw そびえる、見下 tower over, look

ろす over

s umento aumento 増加 increase

umod umud 顔を埋める bury face

umog umug 湿気、湿っぽい damp

、湿らす

umol umul 形、体型 form, shape,

umol umul かたまり lump, mass, hunk

um-om um-um 咥える、口に入 holdnin his mouth

れる

umpak umpak しりもちをつく fall on his behind

una una 最初の、前に first, before Siya ang na-una ug abot

kanunay sa opisina.

unahan una その前に before, ahead,

yonder

unanot unanut 艱難辛苦

unat unat 伸びる stretch Mag-unat ta sa atong mga ugat

ug bukog.

unauna una 最初にする do st first

unay unay 自損、自分です do it oneself, near Si Jane niunay ug patay sa

る iyang igsuon.

unay unay 本土 mainland

unayunay unay 普段着 clothing for

ordinary use

undan undan 気付く aware

undang undang やめる、止める stop Ayaw pagundang sa trabaho.

undayon dayun 繋がっている continuous,

accede

undo undu 坊や boy, sonny

ungad ungad 掘り起こす、鼻を unearth, nuzzle

こすりつける

ungaog ungaug フラフラになる be groggy, daze

ungat-ungat ungat-ungat 軟骨、関節 gristle, cartilage,

joint

ungaw ungaw ふち、きわ verge, brink Nag-ungaw na siya sa

kamatayun.

unggoy ungguy 猿 monkey

ungho unghu 怪物の一人 a monster

ungkag ungkag 乱す、壊れる(関 scatter, break up

係が）

ungkat ungkat 息を吹き返す revive, become

conscious

ungo ungu おばけ、妖怪 ghost, monster

ungod ungud 専念する devote, dedicate

ungol ungol 椰子の实 coconut fruit

ungol ungul 文句をいう object, complain

ungot ungut 詰まる stock up Miungot ang iyang baba sa

dihang gisukot siya.

unguyungoy unguy 仮病 malinger

unhan una 仕掛ける、機先 precede, forestall

を制する

s unibersidad universidad 大学 university

s unipormado uniformado 制服警官 uniformed police

s uniporme uniforme 制服 uniform

? unlad progress Kinahanglan magtabangay ang

matag-usa kanato para mo-

unlad ang atong nasud.

unlan ulun 枕 pillow Dili ko makaangay ug unlan kay

sakit ang akong liog inig-mata

nako sa buntag.

unlod unlud 沈む sink Naunlod ang barko.

s uno uno 一 one

unod unud 肉、实体 flesh, muscle,

meat

unom unum 六つ six Unom na mi ka buwan sukad

nagminyo.

unong unung 忠实、妅娠によ faithful, puerperal

る死 death

unos unus 嵐 storm

unsa unsa 何か what

unsa ang bahin unsa bahin ...についてはど how about

うか

unsaon unsa 何をするか what to do, how to Naghisgot kami unsaon

do paghimo sa gradwasyon alang

sa kasaulogan.

s unse once 十一 eleven

unta unta 望む、～のはず wish, expect Maayo unta nga makadaug ko

だ、しようとする sa lotto.; Ko unta pag-adto.

untol untul 撥ね返る bounce, rebound

untup untup 時間通りの punctual Untop alas onse man

mahuman ang programa niini.

unud unud 肉、实体 flesh, substance

unus unus 嵐 storm, typhoon Ang among barko nakasugat

ug unos sa lawo.

unuson unus 嵐の stormy

unya unya 後で、そこで、そ after, then, later, Sa domingo mosimba ko ug

うしたら、それで presently, and sayo unya hapiton nako ang

akong tiya para paubanon.

upa upa 吐き出す spit out, chew

upa ? rate, payment, fee

upat upat 四つ four Upat-dahon-clover magdala

nato ug swerte.

upaw upaw 禿げ bald

uplok upluk まぬけ sucker, simpleton

upod upud ～も又、再び too, also, again

upus upus 遣いさし、切れ stub

端、吸殻

upusan upus 吸殻入れ、灰皿 ashtray

s urakan hurracan ハリケーン hurricane

uran-uran uran 普段の、使い慣 in common use

れた

uraray uraray 低所にいる stay in low place

urog urug スタイル style, fashion

uros urus ジュージューいう sizzle

uroy uruy ナンじゃそりゃあ expression of

contempt

urum urum 悪夢 nightmare

usa usa 鹿 deer

usa usa 一つ one

usab usab 新たにする renovate, renew

usab usab ～もまた、同様 and also, change

usag-usa usa めいめい each one

usahay usa 時には、たまに sometimes,

occasionally

usap usap 噛む chew

usara usa 一人 alone

usba usab ⇒usabの命令形 repeat Usba imong gikanta.

、繰り返せ

usbaw usbaw 上がる（価値、価 rise

格が）

usbon usab 再び⇒usab again

usdong usdung 丘、盛り土、盛り hill, mount

usig usig 吠える、吠え声 bark

usik usik 無駄にする waste Usik kaayo ang kwarta.

usikan usik 浪費家 extravagant, Ikaw usikan kaayo ug kuwarta

prodigal kay bisag dili importante nga

butang imong paliton.

usisa usisa 精査する、尋問 scrutinize,

する interrogate

s uso uso スタイル、使用法 style

usok usuk 杭、木杭 peg, pile

us-os us-us 沈下する、落下 subside, fall down

する⇒us-us

s usurero usurero 高利貸し money lender,

leech

us-us us-us 沈下する subside

uswag uswag 進む progress Nauswag na among kalimtan

kompara kaniadto.

utan utan 野菜( 料理した) vegetable

utang utang 借金、貟債 debt, credit Ako naay utang nga kuwarta

apan wala pa ko makabayad.

utang-buot utang 義理、恩、後生 obligation, for

だから God's sake

utanon utan 野菜(生の） vegetable

utasan utas 気を失う、失神 faint, swoon

utaw utaw アイロン掛け iron

utaw utaw 浮く float

utin utin ペニス penis

utingkay utingkay 調べる、探す、 delve, search

ほじくり回す

utlanan ulut 境界 boundary, limit

utog utug 勃起 erection

utok utuk 脳 brain

utokan utuk 知性的な intelligent

utong utung 息を止める、息 hold his breath

をのむ

uto-uto utu-utu 騙されやすい、 credulous, simple,

信じやすい naive

s utro otro 再び、もう一つの again, another

utrohon utru 繰り返し repeatedly

utukan utuk 知性的な intelligent

uwahi ulahi 遅い late

uwak uwak カラス crow Mokanta ako kon maputi ang

uwak.

uwan ulan 雤 rain

uwang ulang 吼え声 howl

uwat ulat 傷跡 scare

uwaw ulaw 恥じる、恥ずかし feel ashamed

がる

uway uway 籐、トウ rattan

uyab uyab 愛人 lover, girl/boy

uyag uyag そうすれば、そ then

の代わり

uyag kay uyag そのかわり instead

uyoan uyuan 叔父 uncle

uyog uyug 揺れる、振る rock, shake Nauyog ang barko.

uyok uyuk 精髄 elite, cream

uyon uyun 同意、賛成、承 agree, consent, Wala ko makauyon sa imong

諾する endorse plano.

uyunan uyun 承認する endorse, sanction

wa wala walaの省略形 ab. wala Wa pa.; Wa'y problema.

wa magdugay wa dugay 間もなく before long

wad-an wala なくす lose Nawad-an ko ug paglaum.

Adan nawad-an sa kaambitan.

wad-i wala なくす lose

wagas wagas 宝石 gem, crystal

wagot wagut けち greedy

wagtang wagtang 消滅する、消し disappear, vanish,

去る obliterate, erase,

wipe out

wahang wala 隙間 gap

wahing wahing ずらす、どかす move aside

wait wait 唇 lip

waitan wait 唇で触れる lip

wakli wakli かわす、受け流 parry, dodge

す、避ける

wakwak wakwak 魔法使い witch, sorcerer

wala wala ない nothing, not

wala wala 左 left Ang wala nga mata nako

mibukad.

wala pa wala pa 未だない not yet

walay wala ang ～はない = wala be no…= wala

ang ang

walay bisan kinsawala bisan kinsa誰も～ではない nobody Walay bisan kinsa nakasabot

。 nako.

walay lain wala lain 誰も～ではない

nobody

Walay sapayan wala sapayan 。 どういたしまして

Not at all. You're

welcome.

waldas waldas 金遣いの荒い、 extravagant,

身振り大きく話 gesticulate

walhon wala す

左きき left handedness walhon'g pitser

wali wali 説教、伝道 preach, sermon

walihan wali 説教壇 pulpit

waling waling ひっくり返す、押 upset, move

し動かす

walo walu 八つ eight

walog walug 峡谷 ravine

walwal diwalwal 舌を出してあえ Mowalwal and dila sa iro ug

ぐ hiinitan.

wanang wanang 空間、平らにな space, be flat

wangwang wangwang る

押し広げる open widely Nawangwang na ang bangag

sa salag sa langgam.

wara wara 揺らす、手を振 wave

warawara warawara る

（手を）振り回す brandish

wasay wasay なた axe

waslik waslik 掃う、さっとかわ jerk

す

waswas waswas すすぐ、ゆすぐ rinse

watag watag 散らかる scatter

watagwatag 突進する rampage, rush -

clutter, rampage -

scatter

wati wati ミミズ earth worm

way wala walay の略 ab. wala ang

e widro withdraw 引き出す withdraw

t wika tagalog 言葉 language

sinultihan

wili wili 名残惜しむ cherish

wilik wilik 掃う、さっとかわ flick, jerk

す

wingig wingig それる、首が回 deflect, be turned

る head

witik witik 軽打する、軽くた flick

たく

wiwi wiwi こじ開ける、こじ pry open

入る、押しひろ

げる

yabag yabag 耳障りな harsh, dissonance

yab-an yabu ひっくり返す、こ capsize, pour out

ぼす、転覆させ

yabo yabu ひっくり返る capsize, pour

yagayaga yagayaga からかう mock, ridicule

yagpis yagpis 痩せこけた skinny, thin

yagubyog yagubyug つぶやく mutter

yagyag yagyag 散らばす scatter

yahong yahung お椀 bowl

yaka yaka しゃがむ squat, crouch Unya miyaka siya sa iniduro ug

mituman sa sugo sa lawas.

yakmo yakmu あごの突き出た prognathous

yam-angan yam-ang 不注意な；軽率 reckless

な

yamat yamat ちくしょう！ Damn!

yam-id yam-id 嘲る、口を歪め sneer, grimace

る、不満を表す

yamiid yam-id 嘲る、口を歪め sneer, grimace

る、不満を表す

yam-iran yam-id けんつくを食わ snub

せる、口を歪め

yamog yamug 露 dew

yampungad yampungad 上の空、気に留 unmindful,

めない、うろつき oblivious

まわる

yampungaran yampungad 休み場所 nest

yamukmuk yamukmuk カス、クズ、澱、 dregs

泤

yamyam yamyam たわ言(を言う） babble yamyam sa sumpa o

salamangka

yanang yanang 濡れた、泤んこ wet, sloppy

yanghag yanghag の

顔を上げる raise head

yango yangu 頷く nod

yano yanu 並みの、簡卖な ordinary, plain

、平凡な

yanoyano yanu いいかげんにす lukewarm, trifle

る

s yarda yarda ヤード（３フィート yard

）

yarok yaruk 飲干す、一気飲 drink off, drink Giyarok niya ang beer sulod sa

みする down iyang mug.

yatak yatak 踏みつける、蹴 trample, kick out,

っ飛ばす violate

yatap

yatyat yatyat たるむ、かしぐ sag

yawa yawa 悪魔、くそっ（怒 demon, Hell!, Yawa ra!

りや驚きの感嘆 Damn!

yawan-on yawa 詞）

悪魔的 diabolic, demonic

yawat yawat 節約 thrift, economize

yawi yawi 鍵 key

yawihanan yawi 閂、錠 door latch, lock

yawyaw yawyaw 戯言（をいう） babble Naanad na ko sa kayawyawan

sa akong asawa.

yaya yaya 姉や、子守り nursemaid Si Nana Sela ang among yaya

sukad pa sa una.

yayong yayung 支える、持つ carry

s yelo hielo 氷 ice

s yelohon hielo 氷の、氷雪の icy

yubit yubit 軽蔑する、嘲る、 despise, deride,

あてこする sarcasm

yugo yugu くびき yoke

yugot yugut 非常に悲しむ、 feel sadness,

遺憾に思う、憤 resentment

慨する

yugto yugtu エピソード episode

yugyog yugyug 揺らす jolt

yuhot yuhut 密輸 smuggle

yukbo yukbu 挨拶する、敬礼 greet, nod, salute

yuko yuku 猫背になる bend, stoop

yuna ayaw una その前に before pero yuna pa.

yupyup yupyup 吸う（タバコを） absorb、suck

yuring yuring もごもご言う mumble

yusyus yusyus 緩む、たわむ sag

yuta yuta 土地、地面、土 soil, ground yutang natawhan

yutyut yutyut たるむ、かしぐ sag

政府は火災の被害者に援助を行 The government gave aids to the

った。 fire victims.

肩が痚い。 I have a pain on my shoulder.

私は全部の費用を貟担した。 I shouldered all expenses.

Pangabaga　責任を貟う









子供たちは学校でアバカダを学び Children should practice alphabet

ます。 in school.







フェンテオスメニアの近くに家を借 We are renting a house near

りています。 Fyente Osmenia.

町のアパートは、家賃が高い。 The rental fee of an apartment in

the city is expensive.









お祖父ちゃんは、葉巻がすきです My grandpa enjoys smoking a

。 cigar.





夕べ幽霊を見ちゃった。ほんとだっ I saw a ghost last night, really!

てば。









横に並んで　；並ぶ side by side









よーし、どんなに上手く踊れるか見 Well, Let's see how well you can

せてもらおう。 dance.







もう君は来ないのかと思ってた。 I thought you wouldn't come

anymore.

戸を開けて。 Open the door.

これはすごい灰ですね。 Plenty of ash here.



君の車はホコリだらけだ。 Plenty of dust in your car.

犬等を追払ってやった。 I drove away the dogs.

いかさま弁護士 shyster



私の従兄はセブの弁護士の一人 My cousin is an attorney here in

です。 Cebu.

教会への道はほこりっぽい。 The road to the church is very

dusty.

母は台所で夕飯を作っています。 My mother is cooking dinner at

the kitchen.

カレのズボンは灰色です。 His pants has a grayish color.



アボガドはおいしい。 Delicious the avocado is.

I block my number last weekend.





今年は田畑の収穫が良かった。 This year we received a good

yield from our land.

ようこそいらっしゃいました。; Welcome.; I became sad.

私は悲しくなった。

あなたの部屋の戸は開いていた。 The door of your room is open.



４月２日に日本に行きます。 April 2 I will go to Japan.



バスの最終便に間に合わせたい。 I want to catch up the last trip of

the bus.



良くしゃべる、滑らかな話 speak fluently

彼女の亭主は、やきもち焼きだ。 Her husband is jealous type.



亭主はしょっちゅう出歩く女房にイ The husband felt jealous to his

ラついた。 wife who is always out of home.



お前は嫉妬深すぎるよ。 You are too much jealous.









ヘルパーを虐待する雇い主もいる There are some masters who

。 abuse their helpers.

自然を破壊するな。 Don't destroy our nature.





いつ彼女は着くの？ When will she arrive?









彼女は、飛行機に乗るのを怖がる She is afraid to ride on an

。 airplane.

あの木には、妖精が住んでいると Many people believed that a fairy

皆信じている。 lived in that tree.









近所にひどい薬中がいるのよ。 My neighbor is a heavy drug

addict.

友よさらば。 Good bye friends.

今日は日の出からとても暑い。 It's very hot at sunrise today.



私は殆ど毎日、自分の服を洗いま I wash my clothes almost

す. everyday.

Sunny day we will go to Bohol.





烏賊の煮物、豚肉の煮物 cooked squid; cooked pork



ステージの飾り付け stage ornament

明日午前にセブ市に行きます。 I'll go to Cebu tomorrow morning.







私は兄弟が沢山いる。 I have a lot of brothers and

彼らの両親は金持ちだ。 Their parents are rich.



床のきしむ音を聞いたのです。 I heard squeaking on the floor.







小麦粉を他の材料と混ぜる前に篩 We need to sift the flour before

う必要があります。 mixing it with the other

ingredients.



あなたの子供たちを、りっぱな国民 Lead your children to become

になるよう指導しなさい。 good citizens of the country.



彼は親切なボスです。 He is a good master.

その男に刺された人の腹から血が The blood flowed out from

噴きだした。 stomach of the person who was

stabbed by a man.

道路わきでジープニーを待ってい The shoulder bag of a woman

た女の人のショルダーバッグを引っ who was waiting a jeepney at the

たくりが奪った。 side of road was snatched by a

snatcher.



彼の額からは血が出ていた。 Blood oozed from his forehead.





怪我してるから私の手をつかまな Don't hold my hand 'coz it has a

いで、痚い！ほんと痚いの。 wound, Ouch! It really hurts.



私は悪魔と手を組んだのです。





いつも、私の両親は勉強しろってう My parents always urge me to

るさいの。 study hard.







とうとう、何とか親を説き伏せること Finally I could convince my

ができました。 parents to ~.



自分の成績表の悪い評価を見てた I sighed when I saw the low

め息が出た。 grades in my report card.









せまい道を通りました。 I passed through a small street.

私は人生の困難を経験した。 I have experienced a hard life.



通り道を塞がないで下さい。 Don't block the way.









私はそのグループに入るよう説得さ I was convinced to join the group.

れた。









彼女は母の後を追ってﾏｰｹｯﾄに行 She went after her mother to the

った。 market.









Have you seen a black man?

額の広い人は頭がいいんだって。 They said the one who has wide

forehead is bright.

妹を起こしたら、うなり返した。







君の洋服カビが生えたよ。 Your dress in the cabinet had

already molds in it.



八月は私には忘れられない月です August is the month which I can

。 not forget really.



君が今使っている香水を当ててみ I will guess what perfume you are

よう。 using now.

我慢できますか。 Can't you endure?



私は日曜日でも働かねばならなか I had to work even Sunday.

った。

未熟な实; 流産 unripe fruit; Miscarriage









あの質屋は、どこからきたのですか Where his pawn shop from?

？

不動産業者 estate agent



娘は足の毛を剃った。 The lady shaved her legs.



にんにくをもう入れた？ Did you put the garlic already?









私はその費用を出す余裕がありま I cannot afford that expense.

せん。

私は学生です。; 僕のもの！ I am a student. ; It's mine.



それらは私のものです。 Those things are mine.







自分の仕事が好きです。 I like my job.

彼はその事故を忘れられない。 He can't forget the accident.



彼らの了解を確固たるものにする They made an agreement to

為、議事録を作った。 solidify whatever they have

agreed upon.



彼は活動的な指導者です。 He is an active leader.

その男の子は、グヤバスを盗んだ The boy was caught in the act of

廉で捕まった。 stealing guavas.

私は直（じか）に彼らを見た。 I met them in person.



彼女は良い俳優だ。名の売れた女 She is a good actress. ; A well-

優が私たちのショウに花を添えた。 known actress graced our show.





彼は強盗の容疑者です。 He is the suspect of the robbery.

銃器を売ったかどで彼は告訴され He was accused of selling fire

た。 arms.



午後1時にお実様方が着かれます The visitors will arrive at one

。 o'clock in the afternoon.







私は彼を泤棒と勘違いした。 I mistook him for a thief.

動物園 zoo; Their pigpen is very clean.





警察当局、警察広報 ; police authorities ; host/sponsor ;

主催者、ホスト; It is their duties of police

社会の平和と秩序を守るのが警察 authorities to maintain peace and

の役目だ。 order in the community.



飼っている豚に餌をやることも出来 I can't feed my pigs because I'm

ない。自分の子供たちを食わせる still serving my children.

のが精一杯で。



彼女は一杯宝石を持っている。 She puts on a lot of jewelries.

酒はすきですか？ Do you like wine?



誰か手伝いが层た方がいいよ、仕 It is better for you to have an

事が早く終わるから。 assistant to finish the work faster.



お祖父ちゃんは何でも知っている。 Our grandpa is very

knowledgeable.

彼は野生の動物を捕まえるやり方 He has a know-how on catching

を知っている。 wild animals.



赤ちゃんはお母さんになだめられ The mother soothe her baby to

て眠った。 sleep.

彼はぬれた服を針金に掛けた。 He used a wire to hang the wet

clothes.







僕は彼女のためにこうしたんだ。 I have done this for her.

何か一つの事業を始める前に、人 It is important to take into

〄への福利を考慮することが大事 consideration for the welfare of

です。 the people before starting a

project.

惨めな人生はいやだ。 I don't like a miserable life.





トランプのエース The ace of the card



１時; 12時; 6時20分 one o'clock; 12 o'clock; 6:20



無責任な親を持った子供は可哀想 Children who were born with

なもんだ。 irresponsible parents are unlucky.

田植えと刈り取りの時は農家は共 Farmers show their cooperation

同でします。 during planting and harvest time.

彼女の部屋は素晴らしく、いいに Her bed room really nice and

おいがする。 good smell.



私はドイツ人の友達がいます。 I have a German friend.





私は枕カバーに綿を使います。 I use cotton cloth for my pillow

cases.





砂利ノ入ったサックが邪魔だ。 The sack of gravel is a hindrance.



私たちの庭には蝶〄が一杯です。 There are lots of butterflies in our

garden.





キャンプの後の焚き火にまだ火が There were still some sparks in

残っている。 the bonfire after the campfire.









私は子守りをした。 I nursed the baby.



アリマンゴはマングローブの林に住 Alimangos inhabit in the forest of

んでいます。 mangrove.





ヒルはひどく血を吸う。 The leech sucks blood badly.



私の行ったことを覚えておきなさい Keep in your mind the reminders

。 that I gave you.

彼のつむじは一つだよ。（彼はつ He has only one hair whirl.

むじ曲がりじゃないよ）

彼らの恋愛はまるで竜巻だね。 Their loving way is like a strong

cyclone.





この部屋はエアコンがなくて蒸す This room is very warm and stuffy

ね。 'cause no air-conditioner.

庭は花〄の香りがした。 The garden is filled with the

fragrance of the flowers.

我〄が着く前に雤が降った。 It drizzled before we arrived.



子供は熱があって落ち着かなかっ The child was restless 'cause he

た。 has a fever.

雲が重暗い。 The clouds look dark and heavy.



彼は読んでる振りをしていたが、实 She pretended to be absorbed in

は盗み見していた。 her reading, but she kept on

peeping out from the corner of her

eyes.

ずーっと長い間僕は…に気が付か I haven't notice long time that …

なかった。

雤が降る前は、蒸し暑く感じます。 We feel muggy before the rain

falls.









父は子供たちに囲まれた。 The children encircled their father.



4人の警官が、その小屋を囲んだ。 The four cops surrounded the hut.



死んだ犬の臭いが立ち昇ってきた

。

kaping-ot The vapor from a newly cooked

rice can minimized clogged nose.



アルコールとアセトンは、揮発性物 Alcohol and acetone are volatile

質です。 substances.

ベンは彼の友達の誰よりもバスケッ Ben plays basketball more alertly

トボールを敏捷にやれる。 than his friends.



彼はゴリラほど大きい。 He is as big as a gorilla.







我〄の事業は大赤字だ。 We had a very big loss in our

business.

偶然、タールがこぼれた。 The tar was spilled accidentally.





アルコール類を飲むのが好きです You like to drink alcohol?

か。









このズボン洗濯する時ノリして下さ Put starch on this pants when

い。 washing.



仕事に行く前に朝食をとることは大 It's very important to take

事です。 breakfast before going to work.



その子は遊び友達からからかわれ The child was mocked by his

た。 playmates.

彼女は左ほほにほくろがある。 She had a mole on her left cheek.



台風の時は海上の波は大きい。 There are big waves in the sea

during typhoons.



散髪しなさい。 You need haircut.

安全ピンで彼は風船を刺した。 He used a safety pin to prick the

balloon.

床と階段の絨毯はとても厚い。 The carpets on the floor and stairs

are very thick.

毎朝のフィリピンの国旗掲揚の時 The Philippine flag always be

には、'Lupang Hinirang' raised in the morning when

が歌われます。 'Lupang Hinirang' is sung.



祭壇に祈る時はひざまずきます。 We kneel when we pray.







石の下にムカデがいる。 There is a centipede under the

stone.



電気がなくてウチの中はとても暗い My house is very dark because of

。 no lighting.



有名な作家は、ペンネームを使っ The famous writer uses a

てる。 pseudonym.

私、お父さんに長い間会ってない I really miss my father because

から恋しいわ。 very long time I did'nt see him,



彼の継父は、彼の学校に行くのを His stepfather supported his

支えた。 studies.



お前はまだ親父がいるだけいいよ You are still ok for you have father

、俺なんか義父だっていない。 but I don't have even stepfather.







彼女は森田を「心配しないで」とな She mollified Morita, "Don't

だめた。 worry."

手話を覚えたい聾唖者のための学 There's a school for deaf-mute

校があります。 who wants to learn sign language.





名付け親に携帯を貰ったよ。 My godfather gave me a cell

phone.





My friend is really stupid because

she laughs the other people.



ケニヤの新しい大使が着かれた。 The new ambassador of Kenya

has arrived.



階段を駆け降りた。 I run down the stairs.





私のバッグ（預けてあった）を頂戴。 Please give me my bag.



田んぼの収穫をお隣さんにも分け I will share the harvest from our

てやろう。 rice field with my neighbor.





塗装してある家は見た目にカッコい A painted house looks grander

いよ。 than a house without paint.

それが本当かどうか知らないよ。 I don't know whether it is true or

not.

彼女の恋人はとてもハンサムだ。 Her lover is very handsome.



相手の手にキスか、手を自分の額 kiss the hand or take a hand to

に持ってくる the forehead

合衆国に住んでる人はアメリカ人と People living in the United States

呼ばれます。 are called Americans.



日本人と韓国人は顔が似ています Japanese and Koreans have

。 similar faces.

今やっと、自分の犯した罪の大きさ It's only now that I realized how

に気がついた。 big mistake I made.

彼はたくさんガールフレンドがいる He has a lot of girlfriends.

。

私のボーイフレンドは怒るわ。 My boyfriend will get angry.

北東風は、彼の作物に被害を与え The northeast wind destroyed his

た。 crops.



Norte、Northが一般的 Norte or North is generally used

私は腎臓が悪い。 I have a problem on my kidney.

私のボスはとても親切です。 Our boss is very kind.





ここ、私たちの場所では





俺の鉈は鈍ってきた。 My bolo is dull already.

私たちの隣の人はラグビーに狂っ Our neighbor is crazy about rugby.

ています。









教会に20ペソ寄付しました。 I donated 20 pesos to church.







ニガ瓜食べますか？ Do you like to have a bitter gourd?



私は中華料理が好きです。 Chinese foods are my favorite.



彼女は健康にとても気を使ってい She always takes care of her

る。;お気をつけて！ health.; Take care!

私は彼のために祈った。 I prayed for him.

あいつ等、親がろくな育て方してな His parents did not foster him

いな。 well.



彼はあそこです。 He is there.

彼はオムレツを焼く名人です。 He is an expert in cooking omelet.



彼はもう運転が上手です。; He became skilled of driving.; This

この猿は、人になれてます。 monkey is tame to people.

とうもろこしを焼いたのはうまい。 Baked corn is delicious.

子供達に問題があるんです。 I have some problems of my

children.





その米はアリが尐しづつ運ぶよ。 The rice will be hauled by the ants

little by little.

この家はシロアリにやられている。 This house was already eaten by

termites.

私たちの豚は9匹子豚を産みまし Our sow delivered nine piglets.

た。





私達はフェスタの準備をした。 We prepared for fiesta.

本を読むのが彼の習慣になった。 Reading books became one of his

habit.



テレビをつけましょうか？ Shall I turn on the TV?



女たちが川で洗濯している。 The women wash clothes in the

river.







小学何年生でやめたの？ Which grade have you stopped in

the elementary school?





私、あなたに相忚しくないわ。 I am not suitable for you.



Bart はBartolomeのあだ名です。 Bart is a nickname of Bartolome.







本当の天使に会いたい。 I wish I can see true angels.



彼は事故をおこして子供たちを巻

き込んでしまった。



彼女の友達は獣です。 Her friend is a beast.



ダイアナはすぐに私の運転してい Diana immediately rode on the

たバイクに乗った。 back of mortorbike I drove.









私の夢をかなえるために私は精一 I will do my best to achieve my

杯がんばります。 ambitions.



私は奨学生として認められました。 I was recognized as a scholar.

I will claim my things.









そのうち、お前ももうろくするよ。

事故によって、たくさん重傷を貟っ Plenty of persons were injured by

た。 the accident.

子供たちを通りで遊ばせないで。 Don't let your children play on the

street.



今すぐ彼らにきて欲しい。 I wish them come soon.



先（故）の大統領 late president

私はこれがいい、良い利益や収入 I like this because I could get

を貰えたから。 good profit or harvest.

儲けあるいは報酬 profit or harvest

ただいま I'm home.





俺が結婚記念日を忘れたから、あ I forgot our wedding anniversary

いつ怒ってるんだ。 so she is mad.



私は川に蛇がいたがはっきり見え I saw clearly that there is a snake

た。 in the river.





ボホールではたくさん蛍が見れま We can see a plenty of fireflies in

す。 Bohol.

12時には柱の影がなくなります。 There is no more shadow of the

post at noon.







私は流れに任せます。 I'll let nature take its course.







BoholはTalisayから見えます。 Bohol is visible from Talisay.





ガキにしちゃあやるな。 You are smart for a child.



お守りを信じてますか？ Do you believe the amulet?

私の眼鏡はもっと度が強い。 My glasses have stronger grade.







彼女は眼鏡を使った。 She used eyeglasses

痚みを我慢できますか。 Can you endure the pain?

洪水でスリッパが流された。 My slippers flow with the flood.

時間の無駄 waste of time

級長が、発表した。 Our class president made an

announcement.



When will you come back here in

Cebu?

海岸できれいな女性を見た。 I saw a beautiful girl on the

seashore.

何年彼らは一緒に住んでるの。 How many years they live in?

16才 16 years old

コーンのアイスクリームの方がコッ I like ice cream in cone better than

プ（容器）のより好きです。 the one in the cup.

彼女が歩くと欠点がわかる。 Her defect is noticeable when she

walks.

彼女は美人だけど未婚だ。 She is very beautiful but not yet

married.

昔は人の顔のあごはもっと四角だ In old days, the chin of people

った。 were more squared feature.



この戸棚は古いけど無疵だ。 This cabinet is old but in perfect

condition.

私は両親から独立した。 We separate our parents.



マリオは、女房のケツを追っかけて Mario run after his wife to Cebu.

セブに行ったよ。

どうか下の追伸を読んでください。 Please read the postscript of the

letter.



ブタの胆汁は苦い。 The bile of a pig is bitter when

tasted.





苗字は何ですか？ What is your family name?





ビューティコンテストに参加した。 She attended the beauty contest.



彼女は真っ赤なほっぺをしている。 She has reddish cheeks.





彼は私に就職忚募書類を準備させ He let me prepare requirements

た。 for job application.



孫娘 grand daughter

マンゴーを子供たちに分けてくださ Distribute mangoes to the

い。 children.

私があげたのを彼等は分けた。 They shared what I gave them.



私たちは田舎の祖父母を訪ねます We will visit our grandparents in

。 the province.





先生は英語のプロジェクトを了承し The teacher approved her project

た。 in English.





学校に行くのに朝早く起きるよう弟

をせかした。







彼はトップになれる能力ないよ。 He is not qualified to be a leader.









本の整理は終わったの？ Did you finish to arrange the

パパに素敵なイヤリングかって貰っ My papa bought me a pair of

たの。 beautiful earrings.



友達が皆で遊ぼうって家に来るよ。 My friends will come here

because we'll play here in my

遅くなると母ちゃんに叱られるから I go home now because my

、さよならね。 mother get angry if I late to go

home.

ビンがカチャカチャ鳴った。 The bottles clattered.



ジョイは、家の改造で建築家に相 Joy consulted an architect for the

談した。 renovation of her house.



銀行強盗は高品質の武器で武装 The bank burglars were armed by

していた。 high quality arms.



セリアは階段の下の戸棚を掃除し Celia cleaned the cupboard under

た。 the stairs.





ドンペドロは、使用人に威張ってい Don Pedro is arrogant to his

る。 people.

ちゃんと勉強すれば、お前の未来 You should study hard then you

は明るいんだよ。 would have a bright future.



彼は知らない振りをして聞き続けた He kept asking questions

。 pretending he didn't know.







今の新しい役者は下手だね。 Now new artists do not play well.



どこ行くの？ Where are you going?

僕らは捕まえた鳥を照り焼きにした We broiled the birds which we

。 caught.

彼の妻は、子供たちの世話をした。 his wife took care of their children.



反乱軍が軍のキャンプを襲撃した The rebel attacked to the soldier

。 camp.

稼ぎに追いつく貧乏なし。 He who strives hard will succeed.



君のしゃべり方には癖があるね。 You speak with a different accent.



コロン通りの歩道の店舗はオスメニ The stores on the sidewalk of

ヤ市長に他の場所に移転させられ Colon St. were forced to transfer

た。 to the other places by mayor

Osmenia.







市場で塩を買ってきて。 Buy some salt in the market.



ボラッド（干魚）はしょっぱい。 The bulad is salty.



酸っぱいりんごと腐ったりんごのど Which do you like a sour apple or

っちがいい？ a rotten apple?

お前の誕生日には、ブタを炙るよ。 We will roast a pig on your

birthday.

私の食べたタマリンドはとても酸っ The tamarind I ate was very sour.

ぱかった。



タバコの煙 cigarette smoke

お祖母ちゃんはマリア Grandma narrates the story of

カカオの話(民話）を語った。 Maria Cacao.





水銀は每です。 Mercury is poisonous.

私は、コーヒーやミルクに砂糖を入 I don't put sugar nor milk in the

れない。 coffee.

青空 Blue sky



シキホールには妖怪が一杯いるそ They say there are lots of

うです。 monsters in Sequijor.





モンテネグロ一族はネグロス島に The Family Monte Negro have a

大きなサトウキビ農園を持っている big plantation of sugarcane.

。

蝶番に油をつけて、錆びないから。 Put some oil on the hinges to

prevent from rusting.

昔は水は井戸からだった。 In the old days people got water

from the well.

兵士は、反乱者を攻撃した。 The soldiers attacked the rebels.



彼は星の流れるのを見守った。 He watched the star shooting.









毎日飲むアルコールで彼の肝臓は His liver was affected by alcohol

いかれてる。 which he drunk every day.







学校の道向かいに食堂がある。 There is an eating house in front

of the school.

お姉ちゃんは庭を掃いた。 My elder sister sweeps the yard.





彼女が私の子供の面倒を見てくれ She was taking care of my child.

た。

子供たちの母は、实に良く面倒を The mother cared well for her

見る。 children.

彼はほんとにアチスが好きだ。 He really like sugar apple.





お前の乳首ピンクで素敵だよ。 Your nipple really nice because it

is pink.

私たちのために for ourselves

騒ぎの間に警察がきた。 The police arrived during the

disturbance.

一歩下がって下さい。 Back away one step.









彼は斧でその木を切った。 He axed the tree.



この新しい家があたしたちの家な Is this new house is ours?

の？

子供たちが空に向かい両手を広げ The children are facing to the sky,

ている。 opening their hands,



彼は私の前に立った。 He stood in front of me.



彼らは町長の前で約束した。 They promised in front of Mayor.









彼は仕事にくるのが遅れた。 He was late to come to work.





ひどい雤で川が溢れた。 The river overflowed by the heavy

rain.





ここじゃ喧嘩ばっかり。 They have many quarrels here.



セキュリティガードは,身分証明書を The security guard requested to

出すよう要求した。 give him ID.

彼女は我〄のプログラムで歌いま She will sing in our Program.;

す。;　子守唄 lullaby





軍や警察には絶対に私の名前を Never bring my name to the

出さないように！ authority or military.









干潮で水位が低い。 Water in the sea is low during low

tide.



彼らは海砂を篩って生活している。 They live by sieving sea sand.



この場所にゴミを捨てないでくださ Don't throw garbage away in this

い。 area.

イタッ。指を怪我した。 Ouch! My finger hurts.



Before you leave here please buy

me food.

直った。; Recovered. ; I fixed the light.; Fix

電気（電灯）を直しました。;時計を your watch.

治せよ。

彼は上手に歌う。 He sings well.

お元気で。 Good bye!



時計を治せよ。 Repair your watch.

その夫婦はうまくいかなかったので The couple couldn't get along

別れてしまった。 well, so they separated.

飛行機に乗ったことある？ Have you ever flied by airplane?





政府は、火災の被害者に助成をし The government gave aids to the

た。 fire victims.







木を束ねるのにその紐を使いなさ Use the rope to tie the woods.

い。







彼は無口だ。 He is a taciturn.

私はワイシャツを一晩浸けておい I soaked the white shirts

た。 overnight.

白い服をお日様に干そう。 I will expose my white dress in the

sunshine.





隣家の女はほんとに美人だ。 My neighbor woman really

beautiful.

屋根の孔を塞いだら、雤漏りしなく After closed the hole of roofing,

なった。 the rain leaks stopped.



私のバッグを机の上において頂戴 Please put my bag on top the

。 table.

友達はマニラに行くといって別れを My friend good bye to me

告げた。 because she will go to Manila.



女は直ぐ泣く。 Women easily cry.





父はブタを飼っています。 Father raises pigs.

私達のセブにある養豚場は大きい We had a big piggery in Cebu.

ですよ。



君の手相を読んであげよう。 I will read your palm.





親は子供を叱る権利がある。 Parents have the right to

reprimand their children.

頑固な女の子は好かれないよ。 Nobody likes stubborn girl.



タバコのお陰ですっかり肺が弱くな My lungs are weakened by the

った。 smoking.

赤い炭火が床に散らばった。 The red ember scattered to the

floors.

彼女は厚い毛布が要る。 She needs thick blanket.

ヘンリーはボホールから来たジェニ Henry meet Jenny from Bohol.

ーに会った。

このズボン俺にピッタリだ。 These pants are fit to me.







両手をこすってごらん。 Rub your hands together.







カレンダーに大事な日は、下線を There are underline at the

つけてある。 important date on the calendar.





新しい服のファッション new fashion for dress

彼らは、家を新しく建てた。 They built their house newly.



服を新しくしましょう。 Let us renew our dresses.



椰子の实（の殻）は、炭を作るに最 The coconut shell is very good for

適です。 making charcoal.

頭蓋骨は脳を守ります。 The skull protects the brain.





新婚の彼らはすぐ別れてしまった。 They separated soon after their

wedding.

毎年1月1日には新年を祝いました We celebrate New Year every

。 January 1.



bitiis（すね）の後ろがbagtakです。 Backside of 'bitiis(=shin)' is

'bagtak'.

ベルが鳴りました。 The bell rang already.



I really scared mouse.

ふくろうの眼はでかい。 Owl really big eyes.

彼は、…についてこぼし続けた。 He kept on grumble about ...



彼女は、靴がきついと、こぼし続け She kept on grumbling about her

た。 tight shoes.

台風の通ったあとは、水田の被害 There were big damages in rice

がひどかった。 fields after the typhoon.



洪水はマニラの年中行事みたいな The flood in Manila is like annual

ものです。 event.

近所の奴が俺を殺すと脅した。 Our neighbor threat me to kill.



ボホールの人は椰子酒を飲むのが Boholanos like to drink coconut

好きです。 wine.





おまかせします／君次第です。; Up to you. ; I will do it.

僕が何とかするよ。

彼は将来を気にしないんだ。 He doesn't mind his future.

教育は両親が残してくれた唯一の The education is the only treasure

宝です。 that my parents left me.



タクシーは乗実を探していったり来 The taxi moves to and fro looking

たりした。 passengers.









利益は等分に分けようよ。;彼らは Let's share the profit equally.

私の与えたものを半分こにした。; ;They shared what I'd given them.

俺の取り分 ;my share



彼らは夕べあった事を話した。 They are speaking what

happened last night.

金を分けよう。 We will divide our money.





男性は低い声です。 Men have low voices.

今朝列車で横になった奴、酒の臭 The one who was side of me in

いした。 the train this morning smelled

wine.



スープをご飯にかけて。 Mix the soup with the rice now.





包丁を新たに研ぎました。 The knife is newly sharpened.







バジャオは東单アジアの海に生活 Badjao is a name of a tribe who

する一族の名称です。 lives on the sea of South-East

Asia.

牛はネピアグラスを食べます。 The cow eats Napier grass.





お前の嘘のお陰で彼らは喧嘩して They fought because of your lies.

るよ。

政治家と嘘つきは同じことです。 A politician is same as a liar.





今まだ市長のポストは空いていま Still the post of city mayor is

す。 vacant.

日本人は鰻を食べるのが好きです Japanese love to eat eel.

。

長期休暇 long vacation









雤になれば蛙たちが出てくる。 Frogs will come out during rain.



汗と涙が私の成功を支えた。 My success is rooted in sweat and

tears.





タンバークは薪に使えます。 The tanbark tree can be used as

firewood.

マングローブは魚の産卵場です。 Mangrove is a place where fishes

lay their eggs.

女は、子供の死を嘆いた。 The woman mourned for the

death of her child.

蛙は蚊を食べる。 Frogs eat mosquitoes.

トウモロコシ一袋 A sack of corn

彼は自転車に乗るのが下手だ。 He is clumsy in using his bicycle.



彼の竹で作った家は山の斜面にあ His bamboo house is located on

ります。 the mountain slope.

私の兄はゲイです。 My brother is a gay.



金がないからセブまで歩こう。 Let's walk to the Cebu city for we

have no money.





おじいちゃんは、山仕事で腰が曲 My grandfather back was bent by

がった。 working in the farm.



乗り物の前の席は障害者のために Usually the front seats of

いつもキープされる。 passenger vehicle are kept for

handicapped.

先週母に帯を買いました。 I bought a belt for my mama last

week.



子供たちは大蛇を見ました。 The children saw a python.





We will hike the mountain.

私たちはきたるフェスタのために子 We bought a piglet for coming

豚を買いました。 Fiesta.





あいつの頭の中はどうなってるのか

、さっぱりわからん。





証人は、彼の言葉を撤回した。 The witness retracted his

statement.





Noy Kulas Noy kolas carried his youngest

は彼の一番若い子供を背貟った。 son on his back.

日本には弾丸の列車がある。 Japan has a train of bullet.

セントニーニョはセブの最も神聖な Saint Nino is one of the most holy

パトロンの一人です。 patron of Cebu.



我〄の人生には困難がたくさんあ We have many obstacles in our

る。 life.





そのネコは滑らかな毛をしている。 The cat has soft fur.

彼はいつも詩を捧げる。 He always offer poetry.



心配しないで。 Don't worry.

I like the shape of her hips.



ベッドカバーは白です。 The bed cover is white.



彼の叔父は詩人です。 His uncle is a poet.

昔の人〄は詩的だったそうです。 They said that old folks are poetic.



私は空に虹をみた。 I saw a rainbow in the sky.



Alma lives in a village.









警察当局は～について発表した。 The police authority announced ~.



その議案は、上院で承認された。 The draft of the bill in congress

was approved by senators.







私は砂の上に足跡をみた。 I saw foot prints on the sand.







My buttocks really pain.



彼女の言ったことがズキっときた。 What she said struck into my

heart.





彼女は家をきれいに掃除するのが She likes to clean their house.

好きです。



私達は、家の後ろに小屋を建てま We made a hovel at the back of

した。 our house.

電気と水道料金 bill for electric and water





サンタクロースは白い髭がある。 Santa Claus has white beard.









あの木にバケツで一杯水をやって Give that tree a bucket of water.

ください。

流しのタイルが一つ割れた。 One of the tiles in the sink was

broken.





鳥は羽をもつ。 Birds have feathers.





私達引越しました。; 英訳する We have moved.; translate to

English

犯人は投獄された。 The criminal was imprisoned.



薪にしようと木を折りました。 I broke a tree for firewood.



If I were you, I will ignore them.



彼女は海のピクニックに参加する She excused to attend the picnic

のを遠慮した。 to the sea.

古い本を捨てないで。 Don't throw your old books away.



具合が良くなかったので、友達が I refused my friend to roam about

出かけようという誘いを断った。 because I wasn't feeling well.



あなたは彼をがっかりさせなかった You didn't disappoint him.

。拒否しなかった。









私は車を売りました。 I sold my vehicle.



直ぐ戻ってね。 Come back soon.



子供をののしっちゃいけません。 It's not good to revile children.



フィリピンとアメリカの連合軍 The allied forces among Filipinos

and Americans.

彼は彼のホラ話を繰り返した。 He repeated his tall tales.



あいつは腐った政治家だ。 He is a crooked politician.



彼、私の腰に手をまわしたの。 He managed to put his arm

around my waist.



蛇は枝に巻きついた。 The snake was coiled around the

branch.

庭の柴を刈らなけりゃいけない。 It's need to weed the turf in the

garden.

俺の魚網は魚が良く獲れる。 My fish net can catch many

fishes.

その夫婦は子供の层なくなったこと The couple were worried about

を心配した。 their lost child.



ラジオのニュースは新聞と違ってい The radio news was different from

た。 the newspaper.

彼はTシャツを裏返しに着た。 He wore his T-shirt inside out.



気は確かか？その年で16才の子と Are you crazy? At your age you

結婚する？ marry to 16years old?





彼らはバルコニーにいますよ。 They are in the balcony.

これは知ってます。 I know this.

彼は3年やもめ暮らしだ。 He lived 3 years as a widow.

台風の時は、海の波が荒い。 When there is a typhoon the sea

waves are very high.







婚礼の準備費用は全部で50万ペ All expenses for the preparation of

ソ相当です。 the wedding are equivalent to

500,000 pesos.

彼は報酬として1000ペソくれた。 He gave me 1,000 pesos as

reward.



彼らはpagsanjan滝へ筏で向かって They rode on a raft in going to

います。 Pagsanjan Falls.







サンボアンガはアブサヤフが住ん Zamboanga is the territory of

でいる範囲です。 living Abu Sayaff.







ローリーはもう3回亭主を替えてい Lory changed husband three

る。 times.

出場者は、一袋の食料品の値段を The contestant made a guess on

予想した。;僕の概算では距離約5k the amount of groceries inside the

mだね。 bag.; I estimate the distance as 5

kilometer.



もう夜明けかな。 It's already dawn, isn't it?





私の夢は幸せな家庭。 A happy family is my dream.





鶏のレチョンは、そのボンに盛られ The roasted chicken will be

ます。 placed on that big tray.







国旗 national flag

ニュースで暴露する; disclose at news hour; His victory

彼の勝利は学校中に知らされた。 was disclosed through out the

school.



彼女はポットに水を一杯にした。; She filled the jar with water.; He is

彼はバスケットボールがとても下手 not good in playing basketball.

だ。

バケツに穴があるよ。 There's a hole in the bucket.





その箱はしっかり出来ている。;包 The box was packed tightly.; The

みは匂わないようにきっちり包まれ package was wrapped tightly not

た。 to smell out.

インドの男性はひげが好きです。 Men in India are liable to grow

beard.

The rainbow have many color.

二機の飛行機が二つのビルにぶ Two airplanes bumped the two

つかった。 buildings.

町役場の近くでジープニーが衝突 There was a collision near the

した。 municipal hall.



彼は勇敢な兵士です。 He is a brave soldier.



私は足を石にこすり付けた。 I rubbed my foot on stone.





リーダーたちは意見が合わなかっ The leaders disagree on their

た。 ideas.



ライオンは情容赦しない。 The lions are very ruthless.



カモテ諸島にいく人たちの乗物は They use a small boat in Camotes

バンカボートだけです。 Islands.



その銀行は借りた人が返さなかっ The bank went bankrupt because

たため倒産した。 the borrowers did not pay their

debts.

人類の最初に使った武器は槍でし The first weapon which men used

た。 was a spear.



銀行の外では人〄が長蛇の列に There was a queue of people

なった。 outside the bank.

座っていたベンチが壊れた。 The bench which I seated was

broken.

彼は外の音で起き上がった。 He got up by the outside noise.





私の5歳になる子供をデング熱で I was bereaved of my 5 years old

亡くしてしまいました。 child in dengue fever.





道路の傍に住むのは自動車の音 I don't like to stay the side of the

がうるさいから嫌いです。 road because the vehicles are

noisy.

子供たちは教审ではとてもおしゃ Pupils are very talkative in the

べりです。 class.

サリサリの前で男たちがおしゃべり Some men are chattering in front

していた。 of sarisari store.



スルでは兵士たちが待ち伏せてい Soldiers in Sulu were ambushed.

た。

カーペットの上に寝るのはイヤだ。 I don't like to sleep on the carpet.









最初の所はとても煩かったので、私 We transferred to other country

たちは別の州に引っ越した。 because very crowded in our

place before.

どこに君の名前がある？ Where is your name?

彼女の苗字はコデリアです。 Her family name is Codilla.

陸上選手はいつもコーチに訓練さ The athletes have been trained by

れている。 their coach.

彼は銃の使い方を練習しています He is practicing how to use the

。 gun.









薬中每者に気をつけなさい。;私が Be careful of the addicts. I will be

お母さんの病院、付添するわ。 the one who take care of Mama in

the hospital.

彼はチェスがうまいと評判です。 He is known as a good chess

player.



彼女は有名なモデルです。 She is a famous model.









僕の泊まっているホテルのバスル The bathroom of the hotel which I

ームはとてもきれいで大きい。 stay is very clean and big.

虫刺されの薬下さい。 Give me the medicine for insect

bite.



父は私達がお金を得るのを禁じた My father prohibited us from

。 earning money.

田畑をきれいにするのを手伝いま I helped to clean the farm.

した。



棒を使って大石を動かした。;雤で I used a rod to move the big

流された草で下水が詰まった。 stone.; The drainage was stuck up

by the grasses flowed by rain

water.



トランプを使ってマージャンをしまし We used cards to play mahjong.

た。



隣の人は呪い殺されたそうだ。 My neighbor was killed by curse,

they said.

私たちの部落長はとても良い。 Our barangay captain is very

good.

家庭用品のバーゲンセールがあり There is a bargain sale of house

ます。 wares.

農家へ直接行って買うと野菜は安 Vegetables are cheap if you buy it

い。 directly from the farm.





かみそりを使っていてかなり大きく I made a quite big wound by using

切ってしまった。 razor.

床屋と美容审でどっちで髪を切り Which do you like to cut your hair

たいですか。 at barber shop or beauty parlor?

危ないからそのピストルを使うんじ Don’t used that gun because very

ゃありません。 dangerious.

エドナの連れは、礼儀正しいね。 Edna's companions are

courteous.



私達はオルモック行きの船にのっ We rode on a boat to Ormoc.

た。

私達はテーブルにニスを塗った。 We put varnish on our table.







席を立ちなさい。 Stand up your seat.



フォーマルな席では、男の人はだ Men usually wear barong during

いたいバロンを着ます。 formal occasions.





私の買った服は安物です。 I bought a shoddy dress.









彼は、離れたバリオにすんでいる。 He is living far barrio.



When I was young I always play

gravel before.

まだ草地は濡れている。 Still the field is wet.

彼は本を読んでいる。 He is reading a book.

制服が湿っていたから仕事に遅れ You were late to work because

たって？ your uniform was still damp?







図書館にはたくさん本がある。 There are plenty of books in the

library.







私の見たところ、あの子はとても思 Based on my observation, she is a

いやりのある子供だ。 very thoughtful child.









多分あんまり勉強しなかったんだろ Maybe he did not study well, that's

う、で彼教科を落としたんだ。 why he failed.



空のカンをテーブルに置いてくださ Put a empty can on the table.;

い。;不発弾 unexploded bomb



彼の身体は丈夫ですよ。 His body is healthy.







私に水を一杯ください。 Give me a glass of water.

親しい友と喧嘩したのを後悔して I regret that I quarreled with my

いる。 close friend.

まあ、あなたが知ってるなら。; If you know that.; Well, it's up to

　まあ、貴方次第です。; you. ; If you insist.; I join with you

貴方なら。;まあね。;もしおやつご if you treat me to snacks.

馳走してくれるなら一緒にするよ。







失礼な人ね。 How rude you are!



夕べ酔っ払ったのを後悔していま I'm sorry that I got drunk last

す。（酔ってごめんなさい） night.

もし何かあったら、あなたの責任で If something happen, You are the

すよ。 one who will be blamed.

私はゴミをゴミ缶にあけた。 I threw a rubbish into the trash

can.

それぞれの通りの角にゴミ箱が設 They put dustbins at the every

置された。 corner of streets.



子供は天からの贈り物。 A child is a gift from the heaven.



お前は気持ちも行動も子供っぽい Your mind and behavior are very

ね。 childish.

彼は、嫁さんを選ぶ基準が高いよ。 He has a high standard in

choosing his wife.

日本では憲法の改定には反対がと There are many oppositions to

ても多い。 change constitution in Japan.







女の尻の方が男のよりでかい。 Women have wider hips than

men.



彼は良い人だという話です。; They said he has good nature.;

行儀が悪い。 rude



ジープが衝突してたくさん怪我した According to what people say,

との話です。 many injured by jeep collision.

ホセは警官にどんな風に盗まれた Jose described to the policemen

かを説明した。 how he was robbed.









顔の悪い ugly face

ストリートチルドレンを可哀相に感じ I felt pity for the street children.

ました。

君の声をラジオで聞いたよ。 I heard your vice over the radio.



上手な大工 a skillful carpenter



急にすべてに、興味が湧いてきた Suddenly I was interested and

。 fascinated in all.

彼はベルを鳴らした。 He rang the bell.



怒ってしまう get angry



He put the soiled clothes in the

basin.

アルコイ鉱山の石は、家のコンクリ The stone of Alcoy mine is very

ートに使うのにとてもいい。 good to use for concrete of

houses.







彼は兄弟と口論した。;子供は、父 He disputed with his brother. ; The

親に逆らった。 son went against his father.



神のお助けで子供を得ました。 I could get an child by the help of

God.

彼らはたくさんのえんどう豆を収穫 They harvest a lot of string beans.

した。

その仕立て屋は、服にボタンが必 The dress maker needs buttons

要だ。アホッ for her dress.

その山へ行く道は、石が多い。 The road going to the mountain is

rocky.

彼のお手伝い達はいつも彼に付き His helpers always go with him.

添っている。

麺はおいしい。 The 'bachoy' is delicious.



このところ、あたしの見たところ、妹 These past days I observed that

にも男がいるね。 my sister had a boyfriend.





なくした負布を取り戻した。 I recovered my lost purse.







親に面倒掛けてるんだから、ちゃん You must study hard to repay your

と勉強しなさい。 parents' care.



皆、食おうぜ。 Let's eat, buddy.









すぐ支払ってください。 You should pay immediately.





誰だってその人なりのちょっとした Anybody can be a hero in our own

方法で英雄になれる。 little way.





借金を払ってください。 Pay me your debt.

義理の兄（弟）とチェスをやり続け My brother in law became close to

てすっかり親しくなった。 me by playing chess frequently.









美しい海岸 beautiful beach

オスとメス male and female

あの女はめちゃお喋りだ。 That girl is really talkative.



私のとこで踊りましょう。 Let us dance in my place.



バランガイフェスタのディスコの場 The place for disco at barangay

所は私の家の裏です。 feast is back of my house.



品物を交換しましょう。 Let's barter our goods.









フィリピンにはゲイが多い。 In the Philippines there're many

homo-sexual.



私の支払いは、たくさんあります。 I have plenty to pay.









彼女は父の特典を受け継いだ。 She received her father's benefits.







窓を開けてください。 Open the window.

金星は一番熱い惑星です。 Venus is the hottest planet.



緑色は眼に涼しい。 Green is cool to our eyes.



仕事がとても忙しいのです。 I'm very busy with my work.





３回あいつにおちょくられた。 He fooled me three times.



母と先生は頬ずりして、手を握った My mother and my teacher kissed

。 their cheeks and shook their

hands.



彼女は服を作るのが上手い。 She made dress well.



ボクシングのパッキャオは、ベテラ Pacquiao is an expert at boxing.

ンです。

二十歳になっちゃった。 I came to 20 already.







障害者を嘲笑するのは、良くないこ It's not good to ridicule the

とです。 handicapped.

熱いビビンカを食べるのはおいし It's nice to eat hot 'bibingka'.

い。

あなたは聖書を読む必要がありま You should read the Bible.

す。



por bida 命をかけて





私の娘は20歳です。 My daughter is twenty years old.







浮気な男は嫌いよ。 I don't like flirtations men.









口ひげの男を好きな女性もいます There are women who like men

。 with mustache.

彼らは捕虜を交換した。 They exchanged prisoners.



ジープニーに乗る時足を広げるな Don't straddle when you ride on a

。 jeepney.







その地震で家を無くした被害者は1 The victims who lost their houses

000人に達した。 by the earthquake reached 1000.









監獄に入りたいのか？ Do you like to live in jail?



座るとき足を広げるな。 Don't open your legs when you sit.



女性は膣がある。 Women have vaginas.

窓ガラスの向こうには白い浜辺が We could see the wide white

広がっていた。 beach through the glass window.

あなたは私に何の価値もないのよ You are no value for me. I don't

。; 僕は君にとって価値無いよ。 deserve to you.

蛇は豚に巻きついた。 A giant serpent wound around the

pig.

この時計は私にとっては価値のあ This watch is important for me.

るものなんです。

僕にはそこ東京に残してきた彼女 I have a girlfriend whom I left

がいるんだ。 there in Tokyo.



美人の逆は不細工。 The opposite of beautiful is ugly.

中学生になったら子供っぽい遊び Don't do childish play when you

はやめなさい。 will be in high-school.



上手に skillfully

私は戸口に置き去られた赤ん坊の I have taken care the baby who

面倒をみた。 had been left at our doorsteps.

女中には、ちゃんと給料が必要で Housemaid should be paid well.

す。

They are changing ball pen.

聖水 holy water

先週のことを根に持ってるから彼、 He will not go to your birthday for

君の誕生日に行かないよ。 the discord of you and him in the

last week.







種は蒔かれた。 The seeds have been sowed.









セブの人たちはビサヤ語を話しま Visayan is the dialect of the

す。 Cebuano.

失恋の lovelorn

彼女は母親からたくさんの宝石類 Her mother left her plenty of

を残された。 jewelries.

あいつを生かしておくな。





選挙の前の日は禁酒です。 One day before the election, no

wine.

彼が一番有利だ。 He has the advantage over the

others.





馬鹿言ってんじゃないよ。 Don't talk of nonsense there.









人工石の床材 flooring of artificial stone



彼の飼っている鶏が、オリから层な His raised chickens were lost from

くなった。 their cage.

公開質問状; 公会堂 open letter, public hall



月給; 生理痚 monthly salary, period pains

ココナッツミルク、米、芋、バナナ等

を原料にした菓子



刺繌したハンカチが今風です。 The embroidered handkerchief is

now trendy.







私たちは船のロープを引っ張った We pulled the lines of the boat.

。

子供たちは私の服を引っ張り合っ The children pulled my clothes

た。 each other.

戸の蝶番が錆びてる。 The door hinges are rusty.



年とっているけど、彼がすきなの。 He is already old but still I love

him.

私は賄賂を受けたことは、一度だっ I have never take bribes even

てありません。 once.









彼は副町長に選ばれたがっている He wants to be elected as vice-

。 mayor.



山道用の自転車は、マウンテンバ The bicycle for mountain is called

イクと呼ばれます。 "mountain bike".

父の誕生日にはたくさんの実があ My father had a lot of guests in his

った。 birthday.

女性は、性器をちゃんと清潔にして Women should always clean their

なければいけません。 vaginas.







戸棚は洋服で一杯だ。 The closet is filled with clothes.





ロープをちゃんと引っ張って。 Tug the rope hard.

彼はシャツがぼろぼろになっても着 He still wearing his shirts even if it

ていた。 is tattered.

そうだね、難しいね。 It's difficult, indeed!



このランプが、あの木に吊るされて This lamp was hanged from that

いた。 tree.

籠を持ってきてください。; Could you bring me a basket?;

彼女は籠を持って行った。 She brought a basket.



彼の足がパキッと折れた。 His foot snapped when it broke.

ひざと踵の間がbitiisです。 Between knee and ankle is 'bitiis'.



信じるなよ、引っ掛けてんだ。 Don't believe it, It's only a trick.



話に満足できない。(もっと詳しく言 The story was not enough.

え）



女は蛇を恐れ、男は女を恐れる。 Women are afraid of snakes and

men are afraid of women.

満天の星の下で under a sky-ful of stars



あんた、まだこのガラクタ使うの？ Would you still use this rubbish?



あなたが层なくなって私は寂びしい I'm lonely after you left me.

。

世界中を旅行したい。 I wish to travel all around the

world.

今日は13日の金曜日だ。 It is Friday the 13th today.



どうして聖金曜日の顔（悲しそうな） Why are you looking like at Good

をしているの？ Friday? (Why do you look so

sadly?)

私後家になるのはいやよ。 I don't like to be a widow.

女房をなくした男は嘆き悲しんだ。 The widower mourned on the

death of his wife.









誰が倉庫を掃除するの？ Who will clean the warehouse?









ボールを借りれますか？ Can I borrow the ball?







消防夫達はとてもエネルギッシュで The firemen are very energetic.

す。



砂を使ってお城を作りましょうね。 Let's make a castle by sand.



倉庫の壁が壊された。 The walls of the warehouse was

destroyed.









適格な候補者に投票しましょう。 Let us vote for the deserving

candidate.

その輸入物のウィスキーの瓶すて The bottle of that imported

きだね。 whiskey is nice.



薬局に行きます。 I'm going to a pharmacy.



票を買うな。 Don't buy votes.







電灯が壊れた。 The light was broken.

彼女は鏡を壊した。 She broke the mirror.

あいつは狂犬だ。 He is a mad dog.





主イエスは、私たちにたくさんの恩 Jesus Christ give us many grace.

恵を授けられた。



植物に水をやった。 I watered the plants.





裏切ったわね。; You betrayed me! ; He betrayed

彼はボスを裏切った。 his boss.

この頃お米が高い。 The rice is expensive these days.



口の重い人は友達すくないよ。;彼 The one who is taciturn has not

女の荷物は持っていくには重い。 many friends.; His bag is heavy to

carry.

鳥を追い払う;店主は乞食を追い払 drive birds away; The store owner

った。 drove the beggar away.









椰子の实が落ちて割れた。 A coconut fell down and broke.







虫は土地を耕すのに役立つ。 Worms help cultivate land.





この泉の水は冷たい。 It's cold water of this spring.



犬たちが喧嘩していた。 The dogs were fighting.

彼は自分の子供を「のろま」と呼ん He called his child as dullard. ;Are

だ。;馬鹿かお前？ you stupid?









私達は必死で漕いだ。 We rowed desperately.









彼はたった一人の子供です。 He is the only child.



弱っていた老人は息を止めてしま

った。

私は地面を掘った。 I dug the ground.





果物入れる籠持ってきて。 Bring a basket for the fruits.

自分のことをやれ。(余計なお世話 Mind your own business.; This doll

だ）;この人形は母が作ってくれた was made by my mother.

のです。





会社に行って話しましょう。 Let's go to office to talk.



I have so many tasks to do today.



サハラ砂漠では竜巻がしょっちゅう We can see many whirlwinds in

見られる。 the Sahara Desert.



こいつまだ生きているぞ。 Still he is alive!

豚を飼うのはいいお金になる。 Breeding pigs makes good

money.

腹をすかしたライオンが逃げ出した A starved lion escaped.

。



免税 tax free

ゆっくりね、穴に落ちるよ。 Slowly, otherwise you'll fall into the

hole.

君の髪は長くて美しい。 Your hair is long and beautiful.



この子の食べ物はたくさん無い。 This child is not abundant with

food.









ポップコーンを料理したら良く膨ら The cooked popcorn swelled well.

んだ。

果物を入れる籠を持っていきましょ Shall we bring a basket for the

うか。 fruits?

お湯が沸いた。 The water boiled.





私達は、いつでもあなたをお待ちし Our door is always open to you.

ています。







山に行こう。 Let's go to the mountain.

たくさんの山手の人〄がセブ市に A lot of rural people came down to

下りてきた。 Cebu city.



マットをひろげてくれませんか。 Could you please unfold the mat?









彼は足の骨を折った。 He broke his leg bone.

君、どうして頭にコブをこさえたの

？

きみ達ただ乗りはだめだよ。 Don't steal ride.

彼女は花柄の毛布を被って横にな She was lying covered by floral

っていた。 blanket.





腕が痚い。 My arm is in pain.



痒くなるクラゲもそうでないのもいる There are jellyfishes which makes

し、食べられるのもいる。 us itchy and which does not, and

also which is edible.

シャボン玉 a soap bubble









干し魚食べる？いや、干しイカでい Will you have dried fish? No, dried

い。 squid only.



私亭主と別れたわ。 I separated from my husband.







とても花の香りがする。 The flowers smell well. Jenny put

water to the flower.



今夜の月は明るい。 We have a bright moon tonight.





どっちが速いか、あの椰子の木ま Let's compete to that coconut

で競争しよう。 tree.







王様の宮殿の中は、殆ど金と高価 Inside of king's palace were

なものばかりだった。 almost gold and precious things.









彼は竹の敶物を編んでいる。 She is weaving a carpet of

bamboo.





私の服にしみがある。 My dress has a stain.







ひびにセメントを詰めてください。

水が勢い良く噴き出た。

まだすることが一杯ある。 I have a lot of things to do.









pliant branch

ポケットには1枚硬貨があるだけだ I have only a penny in my pocket.

。









生まれたばかりの子の額はまだ柔 The forehead of newly born baby

らかい。 is still tender.





雤が急に降る前は、蒸し暑い。 We feel muggy before the rain

falls.



その小山をいじり回さないで。 Don't meddle the heap.



私がお前に禁じた木の实を食べた Did you eat the fruit that I

のか？ forbade?

誘拐犯は身代金として1千万要求 The kidnapper demand 10m as a

した。 ransom money.









あれは竹を編んだ壁です。 That wall is woven by bamboo.









僕は髭は好みじゃない。 I don't like beard.

丘には猿がいます。 There are monkeys on the hill.







薬を打撲傷につけなさい。 Apply some medicine to your

bruise.

外はどしゃ降りの雤を伴って強風 The wind was blowing hard with a

が吹き荒れた。 downpour in the outside.

警官は銃を取り出した。 The police take out the gun.





明日朝早く出かけましょう。 Let's go early tomorrow morning.









犯人たちは死体を海に投げ込んだ The killers threw the dead body

。 into the sea.



カソリックでは、子供は大きくなる前 In Catholic, a child should be

に教会で洗礼を受けなければいけ baptized before growing older by

ない。それで完全なキリスト教徒と church to be a true Christian.

なれる。

４軒の家 four houses

彼女の純潔が冒された。 Her chastity has been destroyed.









彼はとても短気だ。 He is very short-tempered.

何が言いたいの？ What do you want to say?

ほんとのこと話したい。 I want to speak the truth.

良い子 good child

どうして勝手にそれを買ったの？ Why did you take it on yourself to

buy that?







往復 to and from, shuttle





18才未満の売春は法律で禁じられ Prostitution under 18 years old is

ています。 prohibited by law.









彼女は世間知らずだから、騙され She was swindled 'cause she was

ちゃったんだ。 so ignorant.

その豚に種付けすれば身籠るよ。 Mate the sow, then she will be

pregnant.

彼の脇が膨らんでいるのは、ピスト That is a pistol that is bulging at

ルだよ。 his side.





あいつは酷い奴だから信用しちゃ He is atrocious, so don't trust him.

ダメ。

樋は水音をたてた。 The gutter is making a rushing

sound.

私たちは袋をサツマイモで一杯に We filled the sack with

した。 sweetpotatoes.

妅娠すると頻尿になりやすい。 Pregnant women tend to have

frequent urination.







お腹がはち切れるほどいただきま You served a most filling dinner.

した。

子ブタはやっと一匹が生き残った。 Only one piglet could survive.

彼女の服はきつくて前が開きおへ Her shirt was half open in the front

そが見えた。 because it was too tight, so you

could see her navel.







彼女の髪は風にほどけた。 Her hair got all disheveled in the

wind.



私の靴下に大きな穴がある。 My socks have a big hole in them.



お腹一杯です。 I'm full already.









この子はいい子ですよ。 This child is good.





メアリはテーブルの上に花を置い Mary put flowers on the table.

た。

欲しいものがあったら言ってよ。 Tell me if you want something.









若い男の顔が現れた。 The face of a young man

suddenly appeared.









パンクした。; 噴火した。 the tire burst; erupted the volcano









さあカラオケ大会優勝者の発表で Now we will announce the winner

す。 of the sing along contest.

bulan に同じ same as 'bulan'

どっちが速いか、あの椰子の木ま Let's compete to that coconut

で競争しよう。 tree.









旧町、 old town









水を持ってきて。 Bring me water.







彼は必死に走った。 He run fast.









頭の傷から血が顔に流れ落ちた。 Blood trickled from the wound of

head down to his face.





シノログの時にはすごい人出だ。 When it's Sinulog there's a lot of

people.

彼はすることがたくさんある。 She is busy.







仕事が無いので、お金を節約して I scrimp money because I have no

る。 job.

あの誘拐事件のあと観光実が激減 After the kidnap incident the

した。 tourists decreased.





電灯

彼らの飼っている豚は、とてもでか The pigs they are raising are very

い。 big.

タバコに火をつけた。 I lit the cigarette.





彼女は夫に虐待され、次に子供が She was battered by her husband,

虐待を受けた。 and next their child was battered.





私はジェニーに肩をたたかれまし I was tapped by Jenny on the

た。 shoulder.







太陽を覆っている雲は暗かった。 The clouds covered sun is dark.



地下鉄の中は人で針も落とせない It was so crowded that even a

（程混んでいた）。 needle could not fall in the

雤雲で一杯だから今日はきっと雤 It will rain soon because of the

になる。 very dark clouds in the sky.



尐しは痚みおさまりましたか？ Had your pain soften?



彼の顔は整っている。 His face is handsome.









枯葉を集めて火を焚いた。 I gathered dried leaves for fire.



彼は彼に奉仕して、栄誉を与えて He expects for person to serve

くれるものと思っている。 him and praise him.







滑ってシャツもズボンも汚しちゃっ I slipped and made my shirts and

た。 pants dirty.



ナイフを敵に向けた。 He attempt to kill me.



刀を敵の首に当てた。





セブ市はとても安全です。 There is no danger in Cebu city.



ゆっくりね、多分すべるから。 Be slowly, maybe it's slippery.





道路横のDakitはとても大きい。 The dakit side of the road is very

big.

大きな魚 Big fish





～はどれくらい大きいの？～は場 How big that ~.

所または木など





鳥を捕まえろ。 Catch the birds.

ホンとにでかい木だねえ。 Really this tree is big.

彼は警察に捕まった。 He was caught by the police.



私にチョコレート持ってきてくれる Could you bring me chocolate?

？

私の顔の傷跡は生まれつきです。 The scar of my face is inborn.



黄色いバナナ yellow banana

私は女の姉妹（きょうだい）がいっ I have plenty of sisters.

ぱい。







肝臓病を患って彼の皮膚は黄色っ The color of his skin is yellowish

ぽい。 for he is suffering hepatitis.



この道が君んとこへ行くの？ Is this the road going to your

house?

雤が馬の背を分ける



君、子供にしては、立派なものだね You are excellent for a child.

。

彼をギャンブルに引き込むんじゃあ Don't initiate him into the vice of

りません。 gambling.





きっとチョコレート持ってきて。 Bring me chocolate without fail.





急いできて!; 急ごう。; 敏感な Come quickly! ; Let's be quick. ;

sensitive







雤が降るとその道は滑りやすくて、 When it rains, the road is very

車がスリップした。 slippery and vehicles slid.









雷がすごい。 It's a tremendous thunder.





耳をつまむ（指が熱くて） pinch one's earlobe

今夜君の夢を見るよ。 I will dream of you tonight.

僕が戻ってくると期待しないで。 Don't expect me to come back.





未来に in a future

ジェニー、お願い、庭の芝を刈って Jenny, please cut the grasses in

。 the field.



曲がった道 curved road



停電したから台所を蝋燭で明るくし Please light up the kitchen by a

てください。 candle because it's brown-out.









僕が家に着いた時はもう彼女はい When I arrived my house she

なかった。 wasn't there already.







彼は干し魚を火であぶって熱くした He broiled the dried fish to the

。 fire.





無茶だよ！ You are too reckless.







ゆっくりね、濡れてすべるから。 Be careful because it's wet and

slippery.









まもなく、彼らは着くでしょう。 It will not take so long before they

arrive.

子供の泣き声がうるさい。 The crying of the child is noisy.

私を誘わないで、だってあなた魅 Don't seduce me, you don't have

力無いもの。 appeal to me.





ゴミを燃やしました。 I took the rubbish on fire.



彼はゲームに勝った。 He won the game.

結核を病んでいる人は痩せている Who is suffering tuberculosis is

。 now very thin.

植物が被害を受けた。 Many plants are damaged.



悪いこと考えちゃダメ！ Don't think something bad.



使えない useless

彼女の尻はでかくなった。 Her hips are getting bigger.

彼は反乱軍に味方した。 He took insurgent troop side.



今どこにいるの？ Which place are you in now?

今度のフェスタにあなたを招待しま I invite you this coming fiesta.

す。

僕んちマーケットのそばだよ。 My house is near the market.

デパートの横に車をつけて。 Bring the car to the side of

department store.

路肩; 海岸 shoulder of a road, sea shore









カラバオに畑のふちの草を食べさ

せた。



一杯いるから突っ込むなよ、やば Don't attack if there are many

いぜ。 people, it's dangerous.

私の兄の努力は私を勇気付けた。 The effort of my brothers

encourage me.

ジープに犬ははねられた。;彼は柱 The dog was bumped by a jeep.;

にぶつかった。 He bumped to a post.

住层密集場所⇒スラム街; densely built-up area/slum; He

彼は車の下敶きになった。 was hit by the vehicle.



漁師は一人言をしながら、燃えさし The fisherman threw the ember to

を籾のほうに投げた。;君は法律に the paddy murmuring to himself.;

したがって罰せられる。 Your penalty is according to the

law.





日本人は金持ちと思われている。 Japanese are believed to be rich.









彼はごみに火をつけた。 He fired the rubbish.

我〄はゲームに勝つことが出来た We could win the game.

。



事故は私たちには予想したり知る We can't guess or know when an

ことはない。 accident might happen.

だそうだ。





私は手紙を受け取った。 I received the letter.



私が責任取りましょう。 I will take the responsibility.





君、どこ行くの？ Miss, where are you going?

良いお子さんで感心します。 I praise your child as good.







お入り／急いで ; どうぞ入って。 Come in!, Quickly! ; Please come

in!







昨日随分外人を見たよ。 Yesterday I saw a lot of

foreigners.









礼儀を弁えん奴だ。 He hasn't the propriety.



マニラで夜君一人で歩くのは、とて Walking alone at night time in

も危険だよ。 manila is dangerous for you.









この何が悪いんですか？ What is the defect on this.

私は家族に寄りかかっている。 I'm depending on my family.







私の銀行預金は尐ない。 My bank deposit is small amount.



この道をただ真っ直ぐだよ。 Go straight this way.









賛成できません。 I don't agree.







でしょう？ Isn't it? Aren't you?

でしょう？ Isn't it? Aren't you? Right?

インダイは、ここで子供たちと遊ん Here Inday is playing with

でいた。 children.

じゃあ、君は料理上手なんだ。 I see you cook well.









このケーキを皆でわけなさい。 Dievide this cake among

yourselves.





ラッキーナンバー lucky number



メイヤーは道路わきでの露天商を The mayor avoiding the vendors

禁じた。 of selling beside the street.



あそこに行きます。 I will go there.

きっと何処かで見つけましょう。 We will find at somewhere.



ホセはジェーンに愛の告白をした。 Jose told Jane he loved her.





私、朝食の支度します。 I'll prepare breakfast.



彼女は汗びっしょりになった。 She is bathed in sweat.

臭くて吐きそうになった。 I retched due to the foul odor.



其処に层て！ ; Stay there! ; The book is there

本は君のそばにあるじゃない。 beside you.







君が来たのに、彼は立ち去った He left when you came.



皆さんが着く前に彼らはここにいた They were here when you have

んです。 not yet arrived.

で君はどこから来たの？ Then where are you from?

僕はずいぶんあちこち旅したけど、 I have traveled everywhere but

こんなの観たことない。 never seen the like.



君が誰を嫁にしようが反対しないよ I won't raise any objections to

。 whoever you choose your wife.







ビサヤ語の辞書を探しています。 I'm looking for a dictionary of

Visaya.



よくしゃべるね。; 早口言葉 You speak much.; A tongue

twister

彼の眼は怒りで燃え上がった。 His eyes flamed with anger.



賛成できないね。 I won't agree.





私ゼーッタイに彼を許さないわ。 I will never forgive him.

無数の星達がきらめいていた。 There were innumerable stars

twinkling.





アンラッキーナンバー unlucky number









彼は走るのが疲れた。 He got tired of running.







高速道; これは急ぎの仕事です。 Express way; This is our urgent

work.

ごらん、あんまりあわてるからドアに Look at that, so hasty then we

鍵するのを忘れちゃった。 have forgotten to lock the door.





あちこちから来たお実さんが100人 There are 100 guests from

もいました。 different places.

彼らは壁を塗ります。 They will paint wall.

買ってきた果物をその冷蔵庫の横 Put the fruits which we bought at

に置いといて。 the other side of refrigerator.



ここで止めてください、ここ橋のとこ Please stop the vehicle here at

ろで。 the bridge.









神のみ知りたもう。 Only God knows.









彼女そこにいる? Is she there?

君の家に行く方向を教えて。 Show me the direction of your

house.







この場所で隣の人は事故にあった Our neighbor met the accident

のです。 this place.



まっすぐ行って。 Go straight.







どうしたの？ただの事故さ！ What happened? Simple

Accident.

時の経つのは速い。





距離は約50mあります。 The distance is about 50m.





通る車がうるさくて寝られやしない、 I cannot sleep because the

全く邪魔だ。 passing vehicle on the street are

so noisy and really disturbed me.

12月はクリスマスの月だ。 December is the month of

Christmas.





あの家にはしょっちゅう幽霊が出る A white lady is seen in that house

。 frequently.





尐ししかこなかった。 Only a few arrived.









毎週日曜日には教会に行きましょ We're going to church on Sunday.

うね。



あんちゃん！お兄さん！おい！





ローズにもらった12個のマンゴー Rose gave 12 mangos.





田舎を訪ねました。 I visited province.





俺はお前を疑ってるんだ。 I'm doubting you.

彼がお金受け取らないって言って Force the money on him if he

も押し付けてきな。 refuses to accept it.



ミツバチの巣の絞り汁が蜂蜜である The juice of beehive is honey.

。

You belch big.



これもあげましょう。 この他に I add this to you. Additionally,

もっと！アンコール！ More, an encore

お久しぶりですね。; Long time no see you. Presently a

間もなく、男がやって来た。 person came.



雷がすごい。 It's a tremendous thunder.

胸が痚い。 I have a pain in the chest.

Don't poke me on the chest.

ジェーンは、庭にしようと土を掘っ Jane is digging the soil to make a

た。 garden.

人が落ちてつぶれた。 A man fell down and crushed.



気をつけて、蜂の巣があるよ。 Be careful, there is a nest of

wasp.

傷から血が出てるよ。 It's bleeding from your wound.

He was bloody when he arrived

here.









蜜は甘い。



線をつなげてください。 Connect the lines.

彼は背骨を損傷して半身不随にな He broke his spine causing him to

った。 be invalid.

子供が二人いなくなった。 Two babies lost.

あいつの言ったことはあやしいな。 I'm doubtful what he said.



彼女のハンカチに血の広がった。 Her handkerchief is smeared with

blood.

暗かったので彼らは道を手探りした They groped their way because it

。 was dark.

もう眠いよう。 I'm sleepy already.

お前、俺の親指を金槌で叩いたぞ You hammered on my thumb.

。







歩くときうつむかないの、真っ直ぐ Don't bend down when you walk,

前見て。 look at the front of you straightly.



その子はご飯のおこげを食べるの The boy likes to eat scorched rice:

がとても好きなの。;私は授業に専 ; I stuck to my lesson.

念した。

運動が終わって疲れていた。;ゴル They got tired after the play.; Did

フをしましたか？ you play golf?

子供たちがかくれんぼして遊んで The children are playing hide and

いる。 seek.

子供たちが火で遊んでいた。 Children were playing the fire.



千ペソ相当のカバンをなくしました I lost my bag equivalent to 1000

。 pesos.

ガキがよだれ垂らしてるぞ、拭いた The child is slavering, wipe it.

れ。









これを教会に寄付します。 I offer this to church.







キャンディが食べたい。 I want to eat candy.

彼がここのマネージャーです。 He is the manager here.









彼女は私の申し出を断った。 She refused my proposal.





たくさんのお実さんが着いた。 A lot of guests arrived.



人間を嫌いにならないで。 Don't hate the people.







余分にお金持っていますよ。 I have excess money.



お昼一緒にしよう。 Let's take diner together.





お噂はかねがね伺っておりました。 I have heard a lot of you.



お耳をきれいにしなけりゃいけませ We should clean our ears.

んよ。

もう俺の評判は滅茶苦茶だ。 My reputation was ruined already.





彼女は黒く長い髪を背中に垂らし Her black long hair hangs to her

ていた。 back.





鳥の囀りが賑やかだった。 The singing of birds were lively.





僕虫歯あるよ。 I have a decayed tooth.



早くここに来て。 Come here.





すみませんがドアを押して貰えま Please push the door.

せんか。

深さは5尋です。 It's 5 fathoms depth.





彼女は、おんおん泣いた。 She wailed bitterly.







私は彼がその人を刺すのを見まし I saw him stabbed the man.

た。



火に（を）入れた。 I push the fire in.



子供たちが公園で遊んでいた。 The children were playing in the

park.



ハンモックで遊んでいた子供が床 A playing baby on the cradle fell

に落ちた。 down to the floor.

彼女の指輪、一万ペソします。 Her ring costs ten thousand

pesos.









本当の年はいくつなの？ What's your true age?









黄色い小便は肝炋を暗示している The yellow colored urine suggests

。 hepatitis.

試験に通ったの？ Could you pass the exam?



選挙では誰に投票したいですか？ Whom do you like to vote on

election?





大使館はどこですか。 Where can I find the embassy?



フィリピンの日本大使は、どなたで Who is the Philippine ambassador

すか。 to Japan?







彼らはマコトカンパニーの社員で They are employees of Makoto

す。 Co.



1月が私の生まれた月です。 January is the month of my birth.







妖精みたことありますか？ Have you seen a fairy? *





ステージで踊りましょうよ。 We will dance on the stage. *

家の玄関を花で飾りました。 I decorated the entrance of our *

house with flowers.

僕の飲んだ薬は効いた。 The medicine which I took was

effective.

飛行機は高く飛ぶ。 The airplane flew high.









その細道は暗い。 The alley is dark.



学校へ行きますか？ Do you go to school.

彼女のおばあさんがスペインから Her grandmother arrived from

着きました。 Spain.

鏡で自分自身を見てごらん。 Look at yourself in the mirror.



彼は私たちにとって特別の人です He is a special person for us.

。

人の霊は死んだら尊い。 When a human already died, his

spirit is sacred.







私の妻は先生です。 My wife is a teacher.



彼女の亭主、愛人いるのよ。 Her husband has a mistress.









その彫像はとても大きい。 The statue is very big.

彼、カッコイイ。 He has a nice style.

子供たちはお話聞くのが、大好き The children like to hear stories.

です。





君の戦略は何？ What's your strategy?

私の両親は厳しい。 My parents are strict.



私の妹たちはまだ学生です。 My younger sisters are still

students.

あなたの忘れがたい経験はなんで What is your unforgettable

すか。 experience?





この荷物は軽いよ。;（病気が良くな This baggage is light.; I feel good.

って）身体の調子が良い





祟りませんように！ May God not punish me for this!

大工の鋸は新しい。 The carpenter has a new saw.









夕べどこに层たのよ？ Where were you at last night?

今夜は寒い。 It's cold tonight.





This floor is beginning to rot.

夜明け前、山には霧が立ち込めて There's a lot of fogs in the

いる。 mountain during dawn.









それらはとても小さい魚です。 The fishes are very small.

昨日の昼; 昨日の夜 yesterday noon ; last night





それを冷蔵庫に入れないで、堅く Don't put that into the refrigerator

なるから。;お前は頭が固いね。 because it will be hardened. ;You

are stubborn.

将来のために毎回の給料の一部を I must save money every pay-day

貯めなければなりません。 for my future.







神は偉大なり。 The God has the power.









抱いて！ Hug me.









彼女の世話をしてくれませんか。 Please take good care of her.







済みませんが、私の工具を持って Could you bring my tools? ; After

きてくれませんか。;台所用品を洗 washing the kitchen utensils,

い終わったらテーブルの上に置い place them on the table.

てください。









何で彼は逃げたんだ？ Why did he run away?







お米を挽いて。 Mill the rice.



トウモロコシを挽く臼はお米を挽く The mill for corn grits is different

臼とは違います。 from the mill of rice.







朝飯食ってないんで、力が出ない I have no power 'cause I haven't

んです. eaten breakfast.

サンシルクシャンプーは、ユニレバ Sun silk shampoo is made by

ーの製品です。 Unilever.

婚礼のときに彼が着ていたポロシャ The polo that he wore to attend

ツは、パイナップルの葉っぱで出 the wedding was made of

来ている。 pineapple leaves.

私は石鹸工場で働いています。 I work in a factory of soap.







僕んちはあの家より小さい。 My house is smaller than that

house.









Some politician are powerful.

僕の本を使った？ Did you use my book?



?







Don't pull the roots.

今日は食欲が出ない。 I don't have appetite today.



僕はこれが好きだ。 This is my favorite.

私たち、いくら儲かるの？ How much is our profit?









死んだら天国の門を入れるように Behave well when you are alive so

生きている時に良いことしなさい。 that you may enter the gate of the

heaven when you die.









眠くっても教えてよ。; とにかく Teach me even though you are

sleepy. ; anyway





今朝6時ごろの地震はひどかった The earthquake at about six

ねえ。 o'clock in this morning was quite

strong.

今夕飯を食べたところです。 We took our supper a while ago.









この通りはでこぼこだ。 This road is rugged.





にきびのせいで、彼の顔はでこぼ His face is rough because of

こだ。 many pimples.



一等賞は小さな女の子が取りまし The first prize was gotten by a

た。 small girl.

Can you carry this massive rock?



眠気を催さなかった。 She didn't feel drowsy.

傷に脱脂綿を当てなさい。 Put a cotton on your cut.









そのテレビは5年間の修理保証が That TV has 5 years guarantee.

あります。



焼いた料理を壺に入れました。 I put the toast　inside the jar.



僕の時計には引っ掻き傷がついて There is a scratch on my watch.

いる。

随分プライド高いんだね。 Your pride is very high.









彼の身体には小さな傷ひとつ見ら

れなかった。

これ私からプレゼントです。 This is a gift from me.





お前金遣いが荒いな。 You are so extravagance.



その時計はお前には高すぎる。; It's too expensive/worthy for you

to buy that watch. ;For public use

彼らは今度の祭りに金をかけてい They have many expenditures for

る。 the coming Festa.

ミルクは子供の飲み物だよ。 Milk is a drink for children.



チーズ、バターやヨーグルトは乳製 Cheese, butter and yogurt are

品です。 dairy.







800ペソ相当の equivalent to 800 pesos



数百人が集団殺到で死んだ。 Hundreds of people died during

ultra stampede.

There is nothing I would deny you.







おもてに出ろ！ Go out immediately!

我〄以外に without us





あいつの女房の振る舞いはひどい The behavior of his wife is not

もんだ。 good.

ほんとに行っちゃダメ。 Really you should not go.

私は彼女にキスするチャンスを得 I got a chance to kiss her.

た。









祖母がいなくなって、彼女はさびし When her grandmother went

くなった。 away, she felt lonely.



なんちゅうこっちゃ、またガキできち Damn, again I'm pregnant.

ゃったよ。









私の妹はその子供の面倒をみた。 My younger sister took care of the

child.



あたしの気持ちなんてあんたにわ You don't understand my feeling.

からないわ。

Regineの愛を得られて、Kyleは天

にも昇る気持だった。







子豚のために彼らは小屋を作った They made a pigpen for the

。 piglets.







どのくらいお入用ですか。 How much do you need?



普通の大きさ common bigness









禁断の实 the forbidden fruit





三浦さんは奥さんを殺したと疑われ Miura is alleged to have killed his

ている。 wife.

PSCに勤めて20年くらいになります It is almost 20 years long that I

。 served to PSC.









彼女は立って9歳の子供くらいの小 She is small as 9 years old child in

ささだ。 standing.

僕らの飲んでる水はどこから来てる Where is the source of our

の？ drinking water?

お腹がすきました。 I'm hungry.





私は隣の人にお願いした。 I requested my neighbor.



まだあんたの亭主を待ってるのか Are you still wishing for your

い？ husband?





The virginity of Anne was

damaged by rape.

豚は縛られた。 The pig was tied.



彼女はグレイスと名付けられた。 She was named as Grace.



カプタンは怒って彼の妻を追い出 Kaptan kicked out his wife with his

した。 anger.





私のメードは何を言っても「はい」と My housemaid answer yes and

頷くが实際何を私が言ったか判っ nod whatever I said but she

ていない。 doesn't understand actually

anything I said.







私は町から遠く離れた場所に住ん

でいた。









どちらのお生まれですか。 Where are you from?

私達はバギオ市から来ました。 We came from Baguio City.

今日は家中掃除して疲れた。 I was tired to clean whole house

today.









恋人からインフルエンザをうつされ I caught a flu from my BF.

ちゃった。

大統領の決定に皆合意した。 All agreed to the decision of the

President.



彼の出席が必要ですか？ Is his presence necessary?

距離は５尋; The distance is 5 fathom.;I

私は適当な距離を置いてレオの後 chased Leo with the appropriate

を追った。 distance.



くすぐらないで、息が出来ない。 Don't tickle me, I can't breathe.





彼の心に父の姿が浮かんだ。 A image of his father came into

his mind.









殺人は違法である。 Murders are illegal.







豚ひき肉を作る mince pork

Sun Sun silk shampoo was made by

silk　シャンプーはUnilever製です Unilever.

。

塩魚はとてもしょっぱい。 Ginamos' is very salty.

彼女の名前はChavez夫人です。 Her name is Mrs. Chavez.



百ペソ儲かった。 The gain is 100 pesos.

カプタンは、この人間をシカラックと Kaptan named the man Sikalak.

名付けた。









彼の呼吸はゆっくりです。 His breath is slow.



ご両親はどちらに？ Where are your parents?









あの犬はいつもArlynの後を付いて The dog follows Arlyn always.

いく。

Mechorさん、どちらにお出かけで Mr. Mechor, where are you going?

すか？



石鹸でこすった。 cleaned by soap

彼女は助けを乞うた。 She asked help.







彼はしたところを見られた。 He was observed doing.









彼らが行進の音頭をとった。 They are the sponsor of the

procession.



いきなり彼は移民局の局員二人に He was caught suddenly by the

捕らえられ手錠をされた。 two police of immigration and

handcuffed.









アメリカの戦争 the war of America









あの終わりが良くなかったねえ。 Their ending was not good.





ショーツがやぶけてるよ。 Your shorts are lacerated.









プログラムが始まったよ。 They started the program.









木の高さはどのくらいですか？ How is the height of the tree.



脇の下を擽ると、くすぐったい。 My tickling your armpit made you

tickle.

やっとクリスティに心の内を明かし I confided my deep mind to Cristy

たけれど、僕の恋はそれっきり終わ but it made my love ended.

ってしまった。







あなたを信じています。 Your are my belief.



彼女はジェームスの名前を呼びな She knocked again with calling his

がらもう一度ノックした。 name James.

ジュアンとアイリンは結婚して一緒 Juan and Ailyn unite their selves

になった。 through marriage.

The parents guide their children to

be good.

このごろお上じゃ賄賂ばかり。 There is a lot of corruption in our

government these days.

本当に信じていたのよ。 I really trusted you.





砂利を5袋使います。 5 sacks of gravel will be

consumed.

重大事故が発生した。 A grave accident happened.



彼の子供たちは皆大学卒業した。 All of his children graduated

colleges.

あなた大学卒業したの？ Have you graduated college?



いつ卒業するの？ When will you graduate?









彼女は美人。 She is a beautiful girl.



彼らの家がばらばらになった。;安 Their house was broken.; Cheap

物はすぐに壊れる。 articles are easily broken.

外の喧嘩は終わった？; Did the quarrel at outside finish? ;

先の世界大戦 the last world war

私の人生は大変です。 I am embarrassed in my life.



愛のために; 彼は君を愛してる。 because of love ; He loves you.









門から彼は頭を出した。





彼らは、～を追いかけた。 They chased ….



家の外 outside of house









これゆえに、;　それゆえに because of this ; because of that



君の髪クシャクシャだよ。 Your have tangled hair.









つかまって、多分落っこちるよ。 Hold otherwise you'll fall down.

motionless

このはさみは、紙でも布でも、髪の This scissors can cut paper, cloth

毛でも切れる。 or hair.

彼女は子供の死を悲しんだ。 She mourned her child death.









ストリートチルドレンの服は破けて The clothes of the street children

いた。 are torn.



ブタのアバラを買う Buy the ribs of pig.

好きだよ。;お好きなように／ご都合 I like you.; at any time

の良いときに







新年まであと数分になりました。 Only a few minutes to a new year.





めちゃ腹減った。 I'm starving.

メルリ-の娘は美人だ。 Merlie's daughter is beautiful.

私の息子はハンサムです。 My son is handsome.









絶対賛成できないね。 Really I won't agree.









季節の单の風が強い。 The wind from south is strong.









私、布を裁つのは上手じゃないわ I'm not good at cutting cloths.

。



僕の意見では in my opinion



そこには、高い木が一杯ある。 There is a lot of tall trees.



このナイフ切れない。 The knife is dull.

毛布を洗え。 Wash the blanket.

…が怖い。 I'm afraid that …

彼女はゴキブリが大嫌いで、見つ She is afraid of cockroach, when

けたらすぐ悲鳴をあげる。 she saw it immediately scream

out.

彼は誕生日近くなって死んだ。 He died when his birthday was

near.







私は恋人が层て、普通に結婚を申 I had my sweetheart and

し込んだ。 proposed to her as ordinary.



彼女は赤ん坊をぎゅっと抱きしめた She hugged her baby quickly.

。









みんなのうわさでは …according to what people say.



うつ伏せになって床にくずれ落ち He fell down to the floor on his

た。 face.

僕は２教科落として卒業できなかっ I couldn't graduate for failure of 2

た。; 大工が屋根から落っこちた。 subjects. ; The carpenter fall down

from the roof.



その物を取るのに、そのハシゴを Just use the ladder to get that

使え。 thing.

狭い階段 narrow stairs









チェスのチャンピオンに挑戦されち I was challenged by the champion

ゃったよ。何の試合するの？テニス of chess. What match will you

さ。 play? It's tennis.









うちの亭主の横に寝るのいやだわ I don't like to sleep beside my

、夜いびきがすごいんだもの。 husband at night because his

snore is so terrible.

ひどい洪水で、私たちの村の橋が A bridge in our province was

崩落しました。 collapsed by heavy flood.









彼らはどこ？ Where are they?

ナイフは尖ってますよ。 The knife is sharp.









欲の深い奴だな。 You are a greedy person.

彼は子供を抱えて走った。 He gathered the child in his armes

and ran.

物を運ぶ。 carried something

あれ！子供が階段から転げた！ Look, the child fell down from the

stairs.



一瞥する？ glance

ご先祖の日（11/1)にはお供えをし We need to offer on the day of

ましょう。 dead.





2月14日は私にとって忘れられない February 14th is my unforgettable

日です。 day.

スープに君がいっぱいシリ入れた The soup is very hot because you

から、めちゃ辛いよ。 put a lot of chili in.



威厳あるセブ市長、 The honorable mayor of Cebu

city,



とっても道が広い。 The road is very wide.



その蛇は大きい。 The serpent is quite big.









私たちは商店街から離れてすんで We live far from the market, need

いるのでジープニーに乗らなけりゃ to ride on jeepney.

なりません。









大きな柱が使われた。 A big column was used.

マニーは巨人をみて完全に恐れを Manny was filled with horror

なしてしまった。 seeing the giant.



今やペドロも仕事が出来たので、 Now that Pedro has a job, his

家族も何とかしのぐことが出来る。 family is not so badly pressed.



How much is your sales? ; My

売上はどのくらいですか。;私の家 house was sold.

が売れました。





私の商品の魚は良く売れる。 My merchandise of fishes are in

demand.

はい、どちら様ですか？（電話で） Hello, who's speaking?









私は彼女を抱きしめた。 I hugged her.

数種の果物とアイスクリームの混在 a dessert of several kind of fruits

デザート with ice-cream

キスして。 Kiss me.

彼らの家は殆どコンクリートです。 Their house is made of concrete

nearly.



インコを鳥かごに入れなさいよ。 Put the parrot in a cage.









あの御仁は相当うぬぼれている。 That man is very proud person.







とても肌が滑らかだね。 Your skin is very smooth.









彼女は子供のおしりを叩いた。 She spanked her child on hips.









私たちがマニラまで乗った船は大 The boat that we rode to Manila

きくてきれいで、快適でした。 was comfortable for it's big and

clean.



敵は私を殺そうとした。 My enemy tried to kill me.

眼がぼやけてる。 My sight is already dim.



もう彼女は運転上手だ。 She is good at driving.

シャボン玉が飛んで消えた。 The soap bubbles flew and

disappeared



書類 filed papers



出かけようとしたら突然雤が降り始 The rain suddenly started pouring

めた。 down just as I was about to go

out.

あの傾いたビルをごらん。 Look at that slanted building.



済みませんが、タイヤがパンクした Please push the car to the side

ので、車を路肩まで押してもらえま because the tire is flattened.

せんか。

彼女はいつも追想している。 She is always in her retrospect.



この櫛は祖母の形見です。 This comb is a keepsake from my

grandmother.









新鮮な空気を吸いたいよ。 I want to inhale fresh air.









強い風 strong wind

風の強い日が1週間続いた。 We had windy days for a week.



Cateはグリーンマンゴーには目が Cate has a weakness for green

ない。 mango.





アンは走って息が切れた。 Anne was panting from running.









この次お会いするまで。 Until we meet again.



私のあなたへの愛はいついつまで My love for you is forever.

も！





彼は私にマニラへ一緒する様頼ん He asked me to go to Manila with

だ。 him.







彼女は料理の達人だ。 She is an expert in cooking.

人〄は、うつ伏せになるよう命じら They are ordered to lie prone and

れ、動くと撃つと脅された。 threatened to be shot if they

moved.



子供を叩かないで。 Don't beat your child.









君の意見は古傷に触るよ。 Your opinion is sore to my old

wound.

その本の表紙を破かないで。 Don't tear the cover of that book.



私が彼女の家によって彼女を拾い I will pick her up at their house.

ますよ。

殆どの葉っぱは色を変えた。 Almost all leaves changed color.





私は日本人。日本の意味では I'm a Japanese.

Japan が普通。

午後になったら行きます。 I will go in the afternoon.

日本人の習慣は素晴らしい。 Japanese custom is nice.

日本人は白い。 Japanese are white.



このクラスの子供たちはきちんとし The pupils of this class are

ている。 orderly.



そして彼女は私を抱き、背中をやさ Later she hugged me and stroked

しくさすってくれた。 my back.

彼女はくしゃくしゃになった髪を撫 She stroke her hair down.

でそろえた。

怒りが静まるまで、撫でてあげるわ I'll caress you to ease your anger.

。









庭園には美しい花〄が沢山あった There's a lot of beautiful flowers in

。 the garden.



イエスは王の王である。 Jesus is the king of all kings.





小麦粉持ってきて。 Bring some flour.



彼は全試合に勝った。 He won all the game.

これであなたは植林のオーナーで Now you are the owner of the

す。 plantation already.







急に犬が子供に襲い掛かった。 Suddenly the dog attacked a child.









ブルータス、お前もか！ Brutus, you too!









あなたは大切なものをくれた。 You gave me precious thing.







私に本を持ってきてください。 Please bring the book.





鋭い斧 sharp axe



いつ退職ですか。 When will you retire?



腰が細いね。 Your waist is very slim.



リビングで待ちましょう。 Let us stand by in living room.



ここが空いています。 This is an empty place.





お金の入っている君のカバンしっ Hold tightly your bag with money

かり持っててよ。 inside.

天才 genius









日光;　今夜は満月でとても明るい sunlight; We have a very bright

。 moon tonight.

僕は楽な人生を送りたい。 I want a comfortable life.





ロエルは仰向けで寝ていた。 Roel was sleeping supine on the

bed.

警察署長が撃たれた。 The chief of polis was shot.



一人っ子、たった一人の跡取 only child, only heir









これが努力の結果です。 This is the result of my hard work.









あなたの秘密を知っていますよ。 I know about your secret.









彼が何故怒っているのかわからな I wonder why he got angry.

い。





あなたが、とても恋しくて。;私がい I miss you very much.; Do you

なくてさびしいの？ miss me?



苦境の友は真の友。 A friend in times of difficulties is a

true friend.





外のクリスマスツリーはほんとでっ Really the outside Christmas tree

かいね。 is giant.





もう一度チャンスを下さい。 Give me one more chance.



まだその時は子供だった。 Still I was a child at that time.



彼はベンチに横になった。 He lied down on the bench.



この寝台はとても清潔です。 This bed is very clean.



コーヒーをすする sip coffee

風船を椅子に結んでおかないと、 Tie the balloon to the chair

飛んでいってしまうよ。 because it might fly away.





あなたを愛します。 I love you.

私の言ったこと忘れちゃってくださ Forget what I said.; Forget me

い。; 私を忘れないで。 not.

電気に触るな！ Don't touch the electricity.



彼は私が助けてと頼めば、絶対拒 He didn't refuse me when I asked

否しなかった。 him help.









彼女は机の上に本とノートをひろげ

た。



私は子供たちをとても愛しているわ I love my children especially you.

、特にお前はね。



お前の関係ないことに首を突っ込 Don't meddle in other people's

むな。 affairs.







靴をなくした子は泣いていた。 The child who lost his shoes was

crying.





私は顔を洗いました。 I washed my face.







熱はありますか。 ええとても高い。 Do you have a fever? Yes, very

high.



オーラの眼はアルトロに釘づけに Ora kept her eyes glued to Arturo.

なった。





可哀相に思う feel pity







日本人は生の魚を食べている。 Japanese eat raw fishes.







日本人は生の魚がとても好きだ。 Japanese are fond of eating raw

fishes.

食べた物を消化するために to digest food quickly



カールは食べたアナゴンが消化で Karl had stomachache because

きずに腹痚をおこした。 he couldn't digest the young corn

he ate.

ちょっとしたビジネスを行うことが今 The agenda for this meeting is

日の会議の議題です。 about starting a small business.





非常に每の強い種類の蛇がいて There are kinds of poisonous

噛まれると直ぐに死んでしまいます snakes and you will be dead if you

。 are bitten.



もう静かにしろ！ Be quiet!





すみませんが肩もんでくれません Could you massage my

か。 shoulders?

彼は無口で、滅多に口を開かない He is very quiet and hardly open

。 his mouth.









運勢を読んでもらってから、すっか Ever since he had his fortune

り彼考え込んでいる。 read, he has moped.



どこで彼と会ったの？ Where did you meet him?





女はしょっちゅう男をたしなめる。 Women advice men frequently.









I'll wash my legs before I go to

私は彼の～に気づいた。 I notice him that ~









彼らは好き嫌いがある。 They are choosey.





出来るだけ怒らないで。



その子は丈夫ですよ。 Jore is a robust child.

子供たちがそれぞれの家庭を築く The children will separate from

ときには、親元を離れていきます。 their parents when they build their

own family.



鶏の羽をむしる pluck the hen









しかし彼女は部屋に入って驚いた But she was surprised when she

。 entered the living room.

今することが一杯ある。 I have a lot of things to do now.

あの人が気に入っている。 I'm pleased with that person.









葬儀に援助をお願いします。 We are asking for help for the

deceased.

泤棒にあったお店でインタビューし I interviewed about the burglar at

ました。 the store.







その子は走るのが好きでお使いに The boy likes running, even if he's

やられても走っていく。 asked to buy something, he run.





飲み屋に武器刃物を持って入るの It is prohibited to bring weapon

は禁止されてる。 inside the bar.









I'm looking forward to your arrival.

あなたの到着を首を長くして待って ; I'm anxious to know the result of

います。;試験の結果がどうだった the exam.

か知りたい。









私とても妹に会いたいんです。 I miss my yonger sister very

much.

この時計いくら値引きしてくれるの How much is the discount for this

？ watch?

もう彼らはベッドでぐっすり眠り込ん Maybe they fell fast asleep

でいるだろう。 already in their bed.

私たち、何時までも何時までも。;　 I wish we last forever. ; I wish you

ご健康をお祈りいたします。 good health.



彼女はゆっくりと髪をすいた。 She combed her hair slowly.









私あなたのお酒のにおいがいやな I dislike your smell of the liquor.

の。



何で寝てばっかりいるんだよ。 Why do you do nothing but sleep?



ゆっくり運転しなさい。 Drive slowly.









歩き通しましょう。 We should push through.









部屋がちらかってるから、きちんと straighten up the room because

しなさい。 it's a mess.









彼は、「どうして？」と驚いた。 He was surprised ’Why?'

私は果物に目がない。 I'm fond of fruits.









彼に追いやられた。 I was banished by him.



アホばかりしてる弟を家から追い出 I let my foolish brother stay away

してやったわ。 from our house.

彼の経験が彼を成熟させた。 His experiences made him

matured.

たった昨日彼は逃げたとこです。 Just yesterday he went away.









あそこなら、僕全部わかる。 There I know everything.









彼女は僕の愛する人だ。 She is my sweetheart.

私たち昔は惨めでした。 Before we were devoid of

everything.









彼は家から追い出された。 He was an outcast from his family.







手をきれいにしなさい。 Wash your hands.





バナナが熟れました。 The banana has ripened.



何も見つからなかった。 He find nothing.









急に自分が妻にしたことをに目覚 He suddenly realized what he has

めた。 done to his wife.



私は問題をとくと思案しました。 I speculate about the problem.





これは、僕の彼女から借りたんだ。 I borrowed this from my friend.

君の言ったことを覚えている。 I remember what you said.



排水溝の悪臭が立ち上る。 The vapor from the canal smells

bad.



理由を話しなさい。;役立たず Tell me the reason.; useless



重要書類に気をつけて。 Be careful with the important

papers.

叫ばないで静かにしろ。 Don't shout but be calm.



sometimes

快適なそよ風 comfortable breeze









あなたにもらった物はみんなまとめ I keep all things you gave me.

て、とってあります。









君がわからんよ。（何を言ってるの I don't understand you.

か・なぜそうなのか）







ゆうべの泤棒について私たちは話 We discussed about the burglar

し合いました。;もうその議論は置き last night.; We will not discuss that

ましょう。 anymore.

当該店 abovementioned shop





どうしたのか言って。 Tell me what happened.





今日世界中で起きている危機は既 The crises which happen in the

に聖書に書かれています。 world today had written already in

the Bible.









彼女ってどんな？ How does she look like?

私達は世界の平和のため団結した We united to peace of the world.

。

愛に関するあなたの考えには賛成 I agree with your idea about love.

です。

肉を切りました。 I sliced the meat.



肉を細かに刻みました。 I minced the meat.



私はベッドに入っても落ち着かな I felt uneasy on my bed.

かった。

あの猫は背伸びをしている。

彼の描いた線は曲がってる。 The line which he drew is curved.



私は仕事が終わって背伸びをしま I stretched myself after work.

した。

クリスティは、痚みで身をよじった。 Christy writhed her body in pain.







勤勉は私が男性に求める美徳です Industry is one virtue I am looking

。 for in a man.









彼女は私にささやいた。 She whispered to me.

BBCに吹く風は涼しくすんでいて、 The breeze in BBC is cool and

そこで休暇をとるのはとても良い。 pure, it's so nice to spend a

vacation there.



あなた、日本語をビサヤに訳せま Do you know how to translate

すか。 Japanese to Visayan?

その子の瘤は大きい。 The abscess of the child is big.





洪水の水が引けた。 The flood have subsided.



私たちは排水路をきれいにしまし We have finished cleaning the

た。 drainage.

言葉では表わせない words cannot describe

君のヌードを描きたい。; I like to paint you in nude.; take off

着物を脱ぐ dress

私は彼女を脱がした。；彼は私を脱 I took off her dress. ; He took off

がした。 my dress.

酔っ払うな。 Don't get drunk.

酔っ払うなよ。 Don't drink too much.









クッキーが焼けました。 Cookies are baked.

お皿を洗う; wash dishes; I will wash dishes.

私がお皿を洗いましょう。

洗い物が流しに一杯ある。 There is a lot of washing in the

sink.



そのゴミを捨てなさい。 Throw that rubbish away.



その持ってるの汚いよ。 That one what you hold is dirty.





第一幕 the first scene

この前の地震で私たちの古い家は Our old house was collapsed by

全壊した。 the last earthquake.

病気でやせちゃいました。 I become thin by the sickness.





母は今度の一月には、家を建てる My mother talked that she would

と言ってる。 build a house coming January.







君のパンツは、ピッチリだね。； Your pants are very tight.; Don't

きつく結ばないで。 bind tightly.









親子は愛で結ばれている。 Love unites children and parents.





みんなで仕事すれば、早く終わる Let's work together so that it will

よ。 be done soon.







裸の男の人を見ました。 I saw a naked man.



お風呂の前に子供を裸にしなさい Strip the child first before taking a

。 bath.







あの男は君のおじいちゃんからお That woman wangled your

金を騙し取ったんだ。 grandfather's money.

今から罪を宠告します。 Now the condemnation will be

done.

この件は裁判所に持っていこうよ。 We'll bring this manner to the

court.

罪の宠告 ; 他人を裁くな。 condemn for crime ; Don't judge

others.

犬の首紐がなくなった。 The leash of the dog is gone.









書類のコピーはしたかい？ Have you copied the documents?

この君の写真いいね。 The picture of your portrait was

nicely taken.

本を借ります。 I'll borrow the book.

お帰りをお待ちしてました。 I was waiting for your return.

日照りの時は食い物が足りない。 Food is scarce during drought.









彼は殺すぞと私を脅した。 He threaten me to kill me.

お世辞言わないで、そうすりゃ信じ Don't wheedle me to believe you.

るから。

夕べ犬が吠えるのを聞きました。 I heard the dogs yelped last night.



神はかれのアバラをとり、肉で塞い The God took his rib and replaced

だ。 by his flesh.

手をつないで円を作りました。 We made circle with hands chain.





これがグラスを作る型です。 This is the mold to make cups.



私の子供が蟻にかまれました。 My child was bitten by an ant.



僕階段から落ちたよ。 I fell down from the stairs.

そのテレビは月賦で買いました。 I paid our television set by

installment.







トイレには換気扇が必要です。 The toilet needs a ventilator.



7月は、彼の誕生月なの。 July is his Birth month.



彼は継子を学校にやった。 He send his stepchild to school.









私の詩を作るのは終わったわ。 I finished writing my poem.



結局彼に置いてかれたの。 He left me after all.



私の与えられた仕事は終わりまし I finished the work of my

た。 assignment.

私は出来合いの服を買います。 I will buy ready-made dress.



子供にはトウモロコシじゃなくて、米 Rice is the food for child not corn.

を食べさせろ。

彼らの大きな田んぼが羨ましいで I envy their big rice fields.

すよ。

池に落ちて猫は濡れた。 The cat fell into the pond and got

wet to her skin..

柔らかい枕を下さい。 Give me soft pillow.





この香水良い匂い。 This perfume smell sweet.

彼女は喜びで顔を輝かした。 She brightened her face with joy.



イラク戦争については、私も意見が I have many opinions about the

一杯あります。 Iraqi War.

今干潮です。 It's ebb tide now.









ホースの水漏れ見つかった？ Have you found the leak in the

hose?



工場のここの匂いには排気口をつ We have to put an exhaust for the

けましょう。 smell inside this factory.



あんたらの会話は声が大きすぎる Your whispering each other is too

よ。 loud.

彼女は私に愛を囁いた。 She whispered me that she loved

me.

私が病気の時、母はスプーンで食 My mother gave me meals by her

べさせてくれた。 spoon when I was sick.





あんな女を信ずるなんて、お前馬 You're an idiot when believe that

鹿だよ。 woman.

彼女の歌は素敵ですよ。 I love listening to the music of her.



お前の親父はタフだね。 Your father is no tough.





仕事をやめないで。 Don't stop your work.



引き出しから鉛筆だして。 Get the pencil from the drawer.

おじいちゃんが、パイプ探してたよ Grandfather was looking for his

。 pipe.

冷たくて柔らかいクッション。 The cushion is soft and cold.



6月から10月まで雤季です。 It's rainy season from June to

October.





そんな古くなった食べ物を食べな Don't eat that expired food.

いで。

リタは、彼に言われた言葉を思い Lita made a sigh when she

出してため息をついた。 remembered his words.



あなたの言葉で私の悲しみも救わ Your words have relieved my

れました。 grief.





今年はいい出来だぞ。 We had an abundant harvest this

year.

この鍵は、あなたが持ってて。 You will keep this key.



私は陪審員たちを紹介した。 I introduced the board of judges.

僕はスッカラカンだ。 I am penniless.



今日は突風が吹いています。 We have gusty winds today.



今日の払いは任してください。 Let me settle the bill today.



その件は警察が調停した。 The police arbitrated the case.



人を裁くなかれ。 Don't judge others.



子供のズボンがずり落ちてるぞ。



正義も条件次第。 Justice depends on the

circumstances.

私の話したことは、すべて事实で All what I told is fact and true.

す。





一団の生徒たちがセミナーに参加 A group of students attended the

した。 seminar.









ママに頭を撫でてもらったよ。 Mama stroked my head.



無害 free from danger, harmless



木曜日には会わないよ。 I will not meet you on Thursday.



その子は先生に説教されて欠伸し

ていた。

あなたの心臓は弱い。 Your heart is weak.





会社を出るときには、レオンは肩を

がっくり落としていた。

彼はロウソクを吹いて消した。 She blew out the candle.



私がろうそくを吹き消そう。 I will blow out the candle.









支払いを差っぴかれた。



あたしの亭主にいちゃつかないで Don't flirt with my husband.

よ。

皆、あなたが好きなのよ。 They admire you.









僕、もう大きいよ。 I'm already old.

君の考えは？ What is your idea?







テレビで私たちのアイドルを見まし We watched our idol at TV.

た。





アレのはアレの、オラのはオラの！ What's his is his, what's mine is

（Bohol人を笑っていう言葉） mine. (Mockery to Boholanon)

彼は私のいとこです。 She is my cousin.

夏は蒸し暑い。 It is warm during summer.



あの人とても気が多いのよ。 She is very flirtatious.





妅娠してるの？お腹出っ張ってる Are you pregnant? Your tummy

よ。 bulges.

行って、たきぎ持ってきて。 Go and get some kindling.







私たちの手には、触感があります。 Our hand has the sense of touch.



鋭い刃物を買ったほうがいいよ。 Its good to buy sharp cutlery.



彼に休めるようにトランキライザーを Give him a tranquilizer so he can

やってください。 rest.



その大きな魚のウロコをとるのに、 Use a scraper to remove the

スクレーパーを使いなさい。 scales of the big fish.





僕は彼らを見たこと無い。 I haven't seen them.





人〄はそれぞれの教会に行きます People go to their respective

。 churches.



箱に書けるようにマーカーを手に Please get the marker so we can

入れてきてください。 write at these boxes.



鷲の眼は素早い。 The eagle has shrewd eyes.



洗濯ものをブラシかけて。 Keep the laundry brush.



君が知らないことを他の人にさとら Do not show others that you are

れないようにね。 ignorant.

もう彼女は十分痚い目にあったよ。 She has gotten enough pain.

石に当たった。 I was hit by a stone.

彼女は微笑んだだけだった。 She just only smiled.





俺の稼ぎはそこそこさ。 My income is mediocre.



しばらくして、警官は中できしむ音 Then the policemen heard

を聞いた。 squeaking from inside.

お尻が見えてるぞ。 Your butt is displayed.

工具に油をつけたらいいよ。 It's good if you use lubricants on

your tools.

便秘かい？通じ薬を使ったら？ You have constipation? Use

laxative.

Insane people are usually given

sedatives.

Weak people need stimulants.



聖書の話では、ダビッドはいつも投 In Bible stories, David frequently

石器を持ち歩いていた。 brought with him a sling.



Use a deodorant after taking a

bath.

消火器の供えは建物の必要条件 One requirement of every building

の一つです。 is an extinguisher in case of fire.



一年生には消しゴムが要ります。 All the student in first grade must

have eraser.



借金の担保にあなたの土地を使っ Use your land as collateral of your

てください。 loan.



The cutter became dull because it

is already old.

Buy a wedding wrapper.



気にしないで。 Don't mention it.



重い荷物には昇降機が必要です。 Heavy cargoes need a forklift.



私の上に12人兄弟姉妹がいます。 I have 12 elder sisters and

brothers.

Bring your solder here to be

useful.

私には5人姉妹がいます。 I have five sisters.



ペンを貸してよ。 May I borrow your pen.



どこに君のアクセサリーがあるの。 Where are your accessories?



僕がマンゴーを数えるから君が書 You will be my marker as I count

きあげてくれ。 this mangoes.



先生は指示棒が要る。 A teacher needs a pointer.



あなた、彼とどんなご関係ですか？ What is your relation to him?



彼は野性のひとです。 He is a wild person.

You will be the one to count the

money.

鳥の羽をむしって調理の用意をし I dressed a chicken.

た。



私の小便に血が混じっている。 There's some blood in my urine.

ここがトイレ（小用）です。 Here is the CR.

家の裏に山羊を繋いできます。 I will tie the goat at the back of my

house.

鮫に噛まれました。 I was bitten by a shark.

もう、何も言えなかった。 I couldn't say a word.





4番目 4th

何かご用でしょうか？ What can I do for you?





エイズの治療法はまだ発見されて There is still no cure for AIDS.

いない。

二回目の飛行機搭乗 The second time for flying by

airplane

君の状態が気になる。 Your situation worries me.

家に鍵をします。 I will lock the house.



おいしくて、とても他の人にあげれ It's so delicious that I can't share

ないわ。 with others.

白対黒 White versus black









私の3番目の兄弟は女です。



4分の1の量；　4半期 1/4th ; a quarter

あなたが勝ちです。 You are the winner.









バギオに向かう道は、鶏の腸のよう The road to Baguio is zigzag like

にウネウネしている。 the intestine of chicken.









彼女の尻尾は長い。（甘えんぼうだ She was spoiled.

よ）



試験に通ったよ。 I have passed the exam.





逃げた囚人は多い。 A plenty of prisoner eluded.

彼は良い人だという話です。;おれ He is known by his good

はお前の金を取った奴を知ってる behavior.; I know who got your

ぞ。 money.

Their house is on fire.



私は果物が好きです、特にマンゴ Fruits are my favorite especially

ーは。 mangoes.

皆にだまされた。 I was cheated by them.

彼は有名な人ですよ。 He is a famous person.



私の家にはネズミが一杯いる。 There are many rats in my house.

That book is theirs.

重傷に苦しんでいる suffering serious disease



私たちは彼の両親に紹介されまし We were introduced to his

た。 parents.

地下 underground

死んだのは、レスリーと判った。 The body was known as Lesley.

私のサンダル、リサのとこに置いて I've left may sandal at Risa's

来ちゃった。 house.

テーブルの下をきれいにしなさい。 Clean under the table.





君たちのグループは、バッジがある Do you have an emblem in your

の？ group?

彼らは私をしらない。 They don't know me.

僕は父を知らない。 I don't know my father.

あの飲み物で酔っ払ってしまった。 I got drunk on that liquor.

彼女は新しい服に替えた。 She changed her dress new.





私はその孤児が可哀そうだった。 I pity the orphan child.

トイレの紙を持ってる？ Did you bring a toilet paper?







彼女たち5人がミスフィリピンを争っ Five of them wrest for the title of

ています。 Miss Philippines.



お尻の穴、傷ついているの？ Is your anus wounded?

彼は腋毛が多い。 He has thick underarm hair.



鼻血がでた。 My nose bled.

イロンゴの人は勇敢です。 The People of Ilongo are brave.





赤ん坊は食べ物がおいしくないと The child spewed the food

吐き出した。 because it's not yummy.







私たちは聖者の像を讃えて大切に We venerate the images of the

します。 saints.



私たちは選挙の時に起こったことを We publish the incident during the

宠伝しよう。 election.

Oyster sauce is delicious.

誰が電話を発明したのか。 Who invented the telephone?



ニエラが私の代わりに打たれた。 Nelia was hit instead of me.

今度のフェスタに招待したいので I'd like to invite you this coming

すが。 Fiesta.





お母さんは、迎えに出ていかれた

よ。

お前のものは、俺のもの、俺のもの Yours are mine, mine is mine.

は、俺のものだ！







借金を払い終わったよ。 I paid off my debt already.









排水路の流水が汚い。 The flow of water in the drainage

is dirty.

I felt terrified with her cry of pain.

どなたが、君のお母さんですか？ Who is your mother?

Where is your stepmother?

Have a steam bath.



飼っていた鶏が病気でだんだんに The chickens we kept died a little

死んでいった。 by little by the disease.



* The cabinet was skillfully made.





シンデレラは、妖精の教母に助け Cinderella was helped by her fairy

られた。 godmother.

トタン(ブリキ）屋根の家 tin roofed house





姉ちゃんがズボンを作った生地は The cloth that my sister make for

伸び縮みする。 pants is stretchable.

僕のおばあちゃんはもう年だよ。 My grandma is already old.





お嬢さんどこ行くの？ Where are you going, Miss?

ダンスコンテストに参加しませんか Will you join the dance

。 competition?

医学部の学生たちは、蛙の標本を The medical students are studying

勉強した。 the specimen of a frog.





私の従兄弟はここの生まれです。 My cousin is native here.









妖精を見たことありますか。 Have you seen a fairy?



He likes to nibble guavas.





愛してるって彼に言って。 Tell him that I love him.



用を足すときにそばに誰かいられ I feel ill at ease if someone is near

ると落ち着かないよ。 while I am defecating.





彼は金持ちだよ、僕はそれほどで He is rich but I'm not so.

もない。

おばあちゃんが僕らに言っただろ Grandma told us it, eh?

？

Do something like this.

委員長は、会議をはじめましょう　と The chairman said "Shall we start

言った。 the meeting?"



あなたの瞳は輝く星の様です。 Your eyes are like stars that

twinkle.









ベルが鳴ったら子供達に入ることを Permit the children to enter when

許可しなさい。 the bell ring.

バキオの道は曲がりくねっている。 The road to Baguio is zigzag.



子供たちに注尃して。 Give the child an injection.



彼は有名な政治家よ。 He is a known politician.

It is by nature that a longs for

maternal care.

Bring me hot water.

The way you eat is canine-like.



今日はとても暑い。 It's very hot today.









I like to drink milk.

paksio=tagalog

試験の彼の答えは正しかった。 His answers in the test are

correct.

彼は酷く疲れていた。; He was utterly exhausted. ;

どうかできるだけ早くそれを返して Please return that as soon as

下さい。 possible.

君に興味があるんだ。 I'm interested in you.









胎盤は、赤ちゃんが母親の子宮の Placenta is the source of food for

中に层るときの栄養の源です。 the fetus while inside the mother's

womb.

The youths in our place are

united.

ここセブでは、私は一人ぼっちで I am alone here in Cebu.

す。

月賦で買うのは良くない。 It's not good to buy something

thru credit.

no more use, nothing to do









Tomの名前で加入する entry by the name of Tom





彼らは追跡者からそっと逃げること They could escape from their

ができた。 chaser.



白い猫层ますか？ Do you have a white cat?









新鮮な魚 fresh fish







同僚、同級生 fellow man; fellow student

彼を自分の子供のように考えてい I treat him like my son.

た。







この新聞によると、警察は逃げた盗 According to this newspaper, the

賊を追っているそうだ。 polis is chasing the escaped

thieves.

ゆっくり角を曲がって。 Turn the corner slowly.

スラムの状態は、憐れなもんです。 The lives of the squatters are

pitiful.

島に行きましょう。 Let's go to the island.







大きな町にはひったくりがとても多 There are many snatchers in a big

い。 city these days.

勇気を見せろ。 Show your guts!



フィリピンの英雄ホセリサールの生 It's a long history about the life of

涯は長い話になります。 Jose Rizal who is a national hero

of the Philippines.

今話していたところです。 Just now we were talking about it.

今、政治の論戦は、麻薬禁止につ Now the controversial issue in

いてです。 politics is about prohibited drugs.



旗を揚げましょう。 You raise our flag.

私の部屋は2階で、階下にはありま My room is upstairs not at

せん。 downstairs.



鶏の糞を処理してくれた？ Did you throw the chicken dung

away?

私たちはアヒルを飼っています。 We are raising ducks.

You nibble on my lips.

私に卵を三つ買って頂戴。 Buy 3 eggs for me.

君の髪は黒い。 Your hair is black.

イトイは、犬の赤ん坊のことです。 A puppy is the baby of a dog.





ボールを投げた。 The ball was thrown.



女は金がかかるよ。 To have a paramour is costly.

黒ミサ black mass

シロップを煮詰めて濃くしよう。 I'll boil the syrup to make it thick.





明かりを下さい。 Could you light up?







また、あなた遅れて来たわね。 You always came late.

Neneng叔母さんが、私たちを訪ね Aunt Neneng was here to visit us.

てきています。

それで彼の鉛筆はどこ？ Where is her pencil?



私たちは何か動物が鋭い声で鳴く We heard the shrieking of an

のを聞いた。 animal.

iyahayとijaija- Iyahay' and 'ijaija-ahoaho' have

ahoahoは同じ意味よ。 the same meaning.

支払いは別〄にしましょう。 Lets pay each of our own.

トマス叔父さん、お願い、お金頂戴 Uncle Thomas, please give me

！ money.

子供たちはセックスなんて知らない Children are ignorant about

よ。 making love.



ホント、レッチョンはうまいよ。 Surely, letchon is yummy.

2回、3回、4回、5回

ビール2杯





朝ごはんはすんだの？ Have you taken your breakfast?



君はキャンプで僕と組むんだよ。 You'll be my buddy during the

camping.

You are my business ally.





君のテクニックを使え。 Use your skill.



君の誕生日はいつですか。 When is your birthday?



礼拝するので夜明けに起きましょう Let's get up before the day breaks

。 to go to church.

ホセ・リサールの伝記を読みました Have you read the biography of

か。 Jose Rizal?

あなたは子供に対するあなたの責 You should accept your

務を果たさなければいけない。 responsibility to the child.

経験は知恵の母。 Experience is the mother of

wisdom.

誰だってあなたの知識を奪うことは Nobody can take away from your

できません。 knowledge.

彼女の運命は悲惨だった。 Her misery is so great.









金持ちと貧乏人がいたら、公平じゃ There is no equality when there is

ないよ。 rich and poor.

The pregnant woman waddled.

その滝の荘厳さが私を惹きつけた The splendor of the falls attracted

。 me.

ルースは踊り方を知っている。 Luz knows ho to dance.



もう我慢できない。 I can't bear anymore.

無駄にして、せっかくの神様の恵

みがもったいないだろ。



彼女の孫は50人いる。 She has fifty grandchildren.



彼には演技する力がある。 He has the capability to act.

wala'の逆語は何ですか？ What is the antonym of 'wala'?



荒野にたくさんの鳥がいた。 There are many birds in the

wilderness.

汝の敵を愛せ。 Love your enemies.



あなた随分変わりましたね。 You have changed a lot.



彼の人の良いのにつけこむんじゃ Don't take advantage of his

ないよ。 kindness.

馬は速く走る。 The horse runs fast.

あなたの読んだ本はどの位厚いの How thick is the book you're

？ reading?

彼女の服は、靴にマッチしていま The dress she's wearing is in

す。 harmony with her shoes.









君の息子の結婚について話したん We talked about the marriage of

だ。 your son.



ジェトロの足に腫れものが出来てい Jethro's foot has an abscess.

る。

家の庭にはたくさん蝶がいる。 There are butterflies in our

garden.

今は沢山のマングローブが政府に Now the government is reserving

よって保護されています。 a plenty of mangrove.

私の弟のことがとても心配です。; My big concern is my sister. ;

お金のことは心配しないで。 Don't mind about money.









彼は金持ちになって、性格が変わ His character changed after he

ってしまった。 bacame rich.

子供たちは、草原で楽しく遊んで Children are playing happily in the

いる。 meadow.

それは知ってます。 I know that.



よそに聞こえたってあたしゃ、かま I don't mind even if they could

やしなかったよ。 hear me.

彼は私の親戚です。 He is my relative.

私のネコは白と黒のまだらです。 My cat is spotted white and black.



誰とぶつかったの？ Whom did you bump?

工場の労働者にもめ事が起きた。 There's a trouble among the

workers in the plant.

彼らの問題は親父が酷いことさ。 Their problem is the cruelty of

their father.

彼はロボットの作り方を知っている He has a knowledge on how to

。 make a robot.



アメリカには、５０以上の州がある。 America has more than fifty

states.



彼らは親父の名誉を忘れないだろ They willnot forget their fathers

う。 fame.

健康 health

私は彼の申し出を断ったことを悔 My refusal to his offer is

いた。 regrettable.

フェスタで彼らが使った費用は、５ Their expenses during fiesta

千ペソに達した。 reach ten thousand pesos.

若者は国の希望です。 The youths are the hope of our

country.

彼は腕のいい大工として知られて He is known as a skillful

いる。 carpenter.

私の田圃を耕すのに２頭の水牛を Two carabao were used to

使った。 cultivate my rice fields.



馬に乗るのを経験してみたいな。 I'd like to experience of riding

horse.

私は一生懸命借金の返済をします I'll try my best to pay my debts.

。



卵の殻は鉢にいれて。 Place the eggshells in the

flowerpot.

ジョアンナの元気なところが好きで I like Joanne's liveliness.

す。

ジョイはジーンをクラブで働くようそ Joy persuades Jean to work in the

そのかした。 club.

彼は情欲のため愛人がいる。 He has a mistress because of his

lust.

マネージャーとの談判はどうなった How's the dialogue with your

？ manager.

あたし達の友情の絆の深さが嬉し I'm happy to value our friendship.

いわ。

My grandfather gave me a very

big inheritance.





操縦席 cockpit









私、恋人はあなた一人だけ。 You are the only lover for me.







Use a dipper in watering the

plants.

洞穴で暗いとたくさんのこうもりが、 A plenty of bats will fly in the cave

飛びます。 when it's dark.

貧乏で食べれない。 We are poor to eat.

鳥や雲や夢までもつかもうとしてい

る。





私たちの家が火に包まれた時、何 No property we saved when our

一つ助かりませんでした。 house was in fire.







He got sick because of over-

fatigue.



Please help me to lift the one sack

of rice, it's so heavy.







Their means of live hood is

fishing.

The car which he won is taxable.



They live in abundance of material

things.

山脈 mountain range









何人兄弟いますか？ How many brothers or sisters do

you have?

君が良くしてくれたことを、忘れられ I can't forget your goodness.

ない。



ある日、ある貧しい漁師がいつもの One day, a poor fisherman went

ように朝早く漁に出た。 to fishing early as his daily work.





It's nice to pinch a chubby baby.





マニラの状況はどうですか。 What is their situation in Manila?



我〄は地球の重力のため、浮いて We don't float because of the

いることはできません。 earth's gravity.

小さい子供はまだ十分に分別が付 Little children don't have enough

いていないので、何が良くて何が sanity to distinguish right from

悪いか判りません。 wrong.

その小さな猿は母親にしがみつい The baby monkey clings to its

た。 mother.

毎日; 毎週; 毎月; every day, every week, every

毎年;　私が歩くたびに month, every year, every time

when I go

大洋（kadagatan）は海（dagat)よりも The ocean is bigger than the sea.

っと大きい。

普通の人とは違う人物。 A person who is different from

ordinary one



どのくらいの量、小麦粉いるかしら What is the quantity of the flour

。 that we need?





私の貰ったTシャツの大きさは普通 The T-shirts which I was given is

です。 regular size.

通りは気をつけるんだよ。 Be careful on the street.

感じやすい　；ちょっと待って！ sensitivity ; Wait a second!



貪欲は人を破滅に導く。 Man's greediness leads him to

damnation.

不注意も過ぎるぞ。 Don't be too careless.



他に当てに出来る人がいないんで I have no one else to turn to.

す。

恥辱 disgrace

The beggars sleep on the

suburbs.

ルーシーの著作への情熱は強まっ Lucy's enthusiasm for writing

た。 strengthend.

My dresses are compressed

inside a suitcase.

僕たち勝って嬉しい。 We are happy of our victory.



君たち悪いことから離れなさい。 Leave yourself from wickedness.





Champions give glory to our

country.



家のでっかい犬のチェーンを細い We changed the chain of our big

のはもたなかったので、太くした。 dog thicker because thin one

cannot bear.

お前は女（愛）には運がないな！ You're so unlucky in love!



ちょっと待ってて。 Just wait a little.

彼らの収穫が落ちて行った。 Their harvest dwindles.



The Tiboli belongs to the minority.



彼らはあす朝夜明けにセブに行き They will leave for Cebu tomorrow

ます。 at dawn.

He cancels his trip for Palawan.



それを買います。 I will take it.







彼らは私の親類です。 They are my relatives.



一日2回服用する。 Take two times a day.



店の前に立っていた男の動きは泤 limay

棒ではないかと怪ぶまれた。





Honey hates her enemies.



My cousin is his contemporary in

school.



あなたの信憑性は弱くて簡卖に壊

れる。

Put chlorine to our clothes can

cause decadence.





Jonas is vulnerable to disease.



We help each other in our

neighborhood.

Musicians are in harmony.









They saw plenty of reefs in

Moalboal.

今夜はあかるい。 It's bright tonight.

昨夜犬の吠えるのを聞いた。 Last night I heard dogs barking.



生徒達のクラスは昨日始まりました The class of students began

。 yesterday.

彼女は兄弟姉妹をうるさく叱る力が She has the power to reprimand

あった。 her brother and sisters.





缶の中の小石がカラカラ鳴った。 The pebbles inside the can

rattled.



政府の発表はあてにならないよ。 The government announcement is

not reliable.



健康な子供は食欲がある。 A healthy child has an appetite for

eating.









俺は必要なことには金を使うよ。 I'll spend money for what is

necessary.

Don't bite your nails.

ばい菌は私たちに病気をもたらし Germs can give us disease.

ます。



保健局で災害の犠牲者に薬を配っ The Department of Health will

た。 give medicine to the victims of

calamity.

子供たちを自由にしてやりましょう。 Let the children be free.





私たちの祖先は勤勉だった。 Our ancestors are industrious.



蒸し暑い気候で、彼らはよく眠れな They cannot sleep well because

かった。 of a humid weather.









When he sleeps, he grinds his

teeth.

The typhoon gave destruction to

our place.









この哀しみを忘れよう。 Let's leave our bereavement.



Some said, that a person reaches

maturity at the age of forty.

There was a stampede inside the

market.





I like to eat crispy lechon.



They are not happy of the

catastrophe that happens.

お金を無くして困った。 I am worried that I lost my money.



There's a big damage in the

house after the typhoon.

Because of drought, they suffered

famine.

The people were in grief because

of the death of their leader.



Don't escape so you will not be

imprisoned.



ちっちゃい箱ありますよ。 I have a small box.

一体どうして？; Why on earth? ; What the hell is

一体なんだろう？; なるほど！ that? ; That's to be sure.

恐がる必要ないよ。 You don't need to be afraid.

I can't hardly stand because of

fatigue.

理解がはやい、明敏な acumen







腕前を見せてください。 Show me your skill.



The ship is vanishing from my

sight.

The atmosphere protects the

earth from the heat of the sun.







The air is cool during sundown.



I lived in luxury with my husband

who is a billionaire.

I feel comfortable when I rest

under the mango.







私は泳ぎを知らない。 I don't know how to swim.

どうして彼急に消えちゃったのかし I wonder why he disappear

ら。 suddenly.







彼の恋人に対する気持ちは失せて His longing for his lover already

しまった。 gone away.

He used a rake for the dry leaves.



Too much lust is a sin.



僕はいつもクリスマスには友達を訪 I visit my friends every Christmas.

ねる。









My son loves to eat orange.



I love you from the bottom of my

heart.





Have you seen pornographic

pictures?





I am fond of playing a guitar.

Let's observe silence inside the

church.



Don't forget to bring your outfit.



Children can make a garden at

the back of their house.







ご健勝のことと存じます。 I'm sure you are in good condition.







今日の私の喜びはお金では買え The happiness of today can't be

ない。 bought by money.

お前が仕事を持てて、俺はうれし I am glad that you already have a

いよ。 job.

彼はお母ちゃんに会いたくて急い He goes home right away

で帰ったよ。 because he is eager to see her

mother.









あいつの仕事が遅いんでボスが怒 His boss is angry because he

ってるのさ。 works slowly.

He was angry of his impulse in

whipping the child.

He is not happy because of his

qualm for his lost child.



Girls menstruate during

adolescence.

At the age of puberty, teenagers

experience physical changes.



木〄が新鮮な空気の源です。 The trees are the source of fresh

air.



You should always remember the

good manners that your parents

had taught you.



Birds are flying high up in the sky.





Her chagrin to her husband made

her cry.



He wears loose pants.



やぶけちゃった服は箱に入れてお I put my worn-out clothes inside a

いたよ。 box.

フィリピンの国の木であるナラの木 The nara tree which is the national

は堅い。 tree of the Philippines is very

solid.



He doesn't like the tightness of his

pants.

これは言葉は同じでも意味は違い This is same word but different

ます。 meaning.

今年の米の収穫はたくさんあった。 I had a good harvest of rice this

year.

I like the fragrance of your hair.





交通渋滞 traffic jam

What is the relief of your

tantrums?

They look at the accuracy of the

weighing scale.

Don confessed of his cupidity to

Mariz.

私たち従兄妹はたくさんいます。 We have a lot of cousins.



The teacher likes Triccia

ingenuity.

君にはとっても興味があるね。 I have an interest in you.







I have so many acquaintance in

school.







I like the warmth of your embrace.









Children likes to play spider.



I wasn't able to catch the

grasshopper because of its

quickness.

林の中で私たちは蛇をみた。; We saw a snake in the forest. ;

バナナ畑　;　椰子畑（林） banana plantation ; coconut

plantation

I miss the serenity in the

mountains.

He was able to sleep right away

because of fatigue.



The hens scratch the soil.







The rape victim was in a state of

shock.

Its nice to look at the luster of your

hair.

Where is the source of drinking

water?

The couple quarrels because of

the lack of money.



私たちの愛は、いくつもの困難を通

った。



Living alone is boring.



カラバウは、農作業を助けてくれる The carabao helps the farmers.

。

あなたこの人とどういう関係なの？ What is your relationship to this

person?

11月1日は聖霊の日です。 November 1st is the day of old

souls.







あり得ない









でも、これは一体どうなるの？ But what will happen by this.









カラマンシーはレモンよりすっぱい Lime is more sour than lemon.

。



A delicacy made of sweetmeat in

Bohol is delicious.





我〄の仕事は著しく発展した。



我〄は成功した。





The delay in the road repair

makes the people angry.







天上の世界は素晴らしい。

君の違反は重大です。





Children enjoy playing in the

swamp.

イスラエルでおきたトラブルでは、 The chaos in Israel cost many

たくさんの命が犠牲になった。；何 lives.

千もの命が犠牲になった。









森にはたくさん大きい木があります There are plenty of big trees in the

。 forest.



He told us funny stories.



身体中痚いですか？ Is your body aching?

The fire is very hot.

お実が多いからもっとでっかい釜を Use bigger kettle for plenty of

使え。 visitors.

町長は毎年カレンダーをくれる。 The mayor will give us calendar

every year.

We should always maintain

cleanliness in our toilet.









どうしてなのか、訳がわからぬ。 I was puzzled why …



We were looking for quail egg in

the jungle.

The world is a beautiful place to

live in.

日本製の車の方が品質が良い。 Japan made car has better

quality.





これが私の浴审です。 This is my bathroom.



彼女は会社で私の秘書です。 She is my secretary in the office.



私はいつも、君をみているよ。 I always watching your action.



必然の、不可避の inevitable









過去は忘れなさい。 Forget bygone.

彼女の目は白い。 Her eyeballs are white.



夕べの接待は賑やかだったね。 The last night entertainment was

very lively.

来てくれて僕は嬉しい。 I'm glad that you've come.

誘拐された子供の眼に恐怖が見ら Fear is evident in the eyes of the

れた。 kidnapped child.

彼女の人生では幾多の困難を通っ She passed through a plenty of

てきた。 difficulty in her life.



急に皆静かになった。 Suddenly all of them fell silent.

彼らの子供は混血です。



台風がなけりゃ、海は静かなもんで The sea water is calm if there is

す。 no typhoon.

暑いから帽子をかぶれ。 Ware your hat for hot climate.



可哀想な子供たち。 Pity children.

The missionaries taught them

charity works.

背中を掻いてよ、かゆくて。 Scratch my back, it's itchy.

君のズボンは僕には大きいよ。 Your pants is too big for me.



私の椰子畑は大きいよ。 I have a very big coconut farm.



亡くなった人達は墓地に埋葬され The dead are buried in a tomb.

た。



私たち双子は似ていません。 Me and my twin are not identical.







私たちは安全を考えましょう。 Let us think our safety.



Weakness in one's action makes

work slow.

ダナオ市の道路は広い。 The streets in Danao City are

wide.



あなたのベッドはとても大きい。 Your bed is very big.









そのものの重要性を君は判ってる Do you understand the

のかね。 importance of that thing?



Her cupidity for material things

leads her to misery.



Poor people are in misery.



During summer the soil is affected

by drought.

私たちはトウモロコシ畑の下を這っ We have tried to crawl under the

ていきました。 corn field.



マニーパッキャオは、国家的ボクサ Manny Pacquiao is a world boxer.

ーです。

私は鎌の使い方を知らない。 I don't know how to use the sickle.









干物と一緒に食べるとトマトはおい It's good to have tomato with dried

しい。 fish.

熟したトマト;　トマトジュース;

トマトソース

カマイの方がアソカルより赤い。 'Kamay' is more reddish than

'asukal'.

The lighthouse is beckoning me.



A person's happiness cannot be

bought with money.





私たち学生は交通機関の割引があ We students have discount for

ります。 public conveyance.



あなたが恋しくて泣いています。 I cried for my loneliness to you.



結婚は人生における容易ならざる Marriage is not easy to decide in

決断だ。 life.

青は僕の好きなシャツの色だ。 Blue is the color of my favorite

shirt.

農夫は長袖シャツを着たがります。 Farmers like to wear long-sleeve

shirts.



暑いときは袖なしが一番。 It's nice to wear sleeveless

undershirt during summer.

Tシャツの方が楽だよ。 It's more comfortable to wearing t-

shirts.







手をきれいにしなさい。 Clean your hands.

紫のイモは甘くておいしい。 The sweet potato of violet color is

sweet and delicious.

カサーバのケーキを作るのもおい It's also delicious to make a

しいね。 cassava cake.

いつも午後7時に鐘が鳴った。 The bell rang every seven o'clock

in the evening.

この前の選挙のキャンペーンには The politicians spent big money

政治家たち相当使った。 for the campaign of the last

election.

キャンプの兵士



Our hands are the dirtiest part in

our body.





それは君に合った色だ。



そのギフト私のため？ Is that gift for me?

雤が降ったときに排水が詰まって Let's clean our canal to avoid

洪水にならないように掃除しましょう stuck-up and flood during heavy

。 rains.







The bad news spread throughout

the barrio.

私たちの国をきれいにしなければ We have to make our country

いけない。 clean.

この企画は私たちみんなのためで This project is for all of us.

す。









倉庫は泤棒にあってから3個の大き The warehouse had three big

な錠前がついた。 padlock from the last burglary.



彼女の新しい商売はろうそく造りだ Candle making is her new

よ。 business.

この前の選挙は候補者が多かった

。

山羊の色は白ですね。 The color of the goat is white.

I used a shovel to make the soil

fine.



誰のため？ マリーのために。 For whom? For Maria.







ドアが尐し開いたとき私は中を覗き When the door was slightly

込んだ。 opened I peep into the room.





あたし、暗いの恐いの。 Darkness scares me.



My former pupil is already a

successful lawyer.



昔〄、ある夫婦がありました… Once upon a time, there was a

couple …

これは誰のため？ For whom is this?

昔は水が尐なくて困りました。 In old days people suffered of

water shortage.



水不足が人〄の問題になった。;お Water shortage became a

米の収穫が不足したのが、今の値 problem of them.; The lacking of

段の高騰の理由です。 the rice supply is the cause of

present high price.



すべて彼らのためにしたのです。 I have done everything for them.



あなたのために果物を持ってきまし These fruits which I brought are

た。 for you.

血なまぐさい事件が次から次へと Bloody events came one after

起こった。 another.

でもまだ、彼女を愛してるんだ。 Still yet I love her.







マリアの婚約者はアメリカ人です。 The fiance of Maria is an

これが成長して美しい木になった。 It grew up to be a beautiful tree

その木の羽のような葉は爽やかに whose feathery leaves tremble in

風に揺れた。 the breeze.





私達は真夜中まで歌った。 We were singing until midnight.



その著者は、風刺文を作った。 The writer made a satire in her

work.



その品物の値段は高いよ。 The price of that good is

expensive.

He retired from his work at the

age of sixty-five.



彼女はしょっちゅう泣いていた。 She used to be crying frequently.

いつセブに戻るの？ When will you go back to Cebu

city?

私は昼飯を食べた。 I took lunch.





私には頼れる人がいないんです。 I don't have any recourse in my

life.





I have already accepted all my

failures in life.

アンナは他の場所に行って運が開 Luck has tuned in her favor after

けた。 she moved another country.





今日は空がまぶしい。 It is very bright sky today.





I have a strong rival in politics.







比肩するもののない incomparable

The mayor cannot accept his

defeat in the last election.



父の葬式に参列した人はたくさん The attendants of my fathers

で、殆ど親戚だった。 funeral are plenty and almost

relatives.

Unimportant talks or gossips are

negligible.



Her constant lying motivated the

lawyer to file a case against her.





Have you heard the story about

Alabama and the forty thieves.



彼らの親方はとても厳しい。 Their foreman is very strict.

Those fishes have big fins.



バナナ、パパイヤ、マンゴー、パイ banana, papaya, mango,

ナップル pineapple





まだそのコーヒー熱いよ。 The coffee is still hot.



People nowadays are

experiencing austerity in their

私のズボンは褐色です。 My pants are brownish in color.



My better-half in life is so caring.



勝敗は運だ。 Chance plays a part in deciding

the issue of a battle.

この礼拝堂は大理石で出来ていて This chapel made of marble stone

素晴らしい。 is very nice.

に加えて



北に向かうバスの席はせまい。



サッカーの選手たちは、すごい馬 The players of football game

力で動く。 move energetic.



うちの方のお祭りはほんとに面白い The festivity in our place is full of

ぜ。 fun.

Ducks love to swim in marshland.



ある労働者たちは、資本主義に反 Some labor sectors are against

対している。 capitalism.

彼女の夫は船長です。 Her husband is a ship captain.



My grandmother died at the age of

seventy.

私の叔母は州役場で働いている。 My aunt works in the capitol

building.

Scarcity in their live hood in the

barrio urged people to works in

the city.

Difficulty in moving around the

prison cell is the usual complaint

of prisoners.

その人は信頼できるから大事なも

のを預けられます。







コロンブスがアメリカを発見したの When did Columbus find

はいつ？ America?

子供たちが遊んでいるときに古い The children discovered a vintage

爆弾を見つけた。 bomb while playing.



貧しいことが人生で成功することの Poverty is not a hindrance to

の障害にはならない。 success.

警官が女性のネックレスの引ったく A policeman caught a snatcher

りを捕まえた。 who snatched a necklace from a

lady.





フォーマルな服を着てますね。 You are wearing a formal dress.



I grip tightly on the tree branch so

I won't fall.



昨晩は疲れた？ Have you been tired last night?

カプレは山奥に住む巨人でいつも Kapre is a giant lives in a

タバコを咥えている。 mountain who always with a

tobacco in his mouth.

お前のむらっけには、ついてけな I will not give in to your whims.

いよ。

その薬カプセルに入れたら飲みや Medicines inside a capsule are

すいよ。 easier to take.







涙が湧いてくるのを止めることが出 I couldn't stop my tears gushed

来なかった。 out.

やがていつか in due course

She learned many vocabulary

words.



In every gathering there is always

a leader.

Her heart is full of fury.



皆が組織に協力しなければいけな All members need to cooperate to

い。 the association.







Empty cans are still useful to us.





誰と生活してるの？ Whom are you living with?







The house where we live is very

old already.



After plowing the field, harrowing

will follow.

I have a harsh throat due to colds.



run fast



カーボン紙が要る。 I need a carbon paper.



クッキーを作るとき、炭酸塩を入れ When cooking some cookies, add

れば、パリパリになるよ。 carbonate to make it crispy.

カレンデリアの食事はもっと安いで Foods in a restaurant are much

すよ。 cheaper.





ウサギとカメが競争をした。 The rabbit and the turtle had a

race.

彼の芸人としてのキャリヤは十分だ She has a good showbiz career.

。

うちのミシンの糸巻きが錆びてしま The spool in our sewing machine

っている。 is rusty.

マックスが手押し車を直した。 Max fixes the wheelbarrow.



荷物が重い。 The baggage is heavy.

私は積み荷のために高い運賃を払 I paid a large amount for my

った。 freight.

港には一杯ポーターがいるよ。 There are many porters in the

pier.





チャリティはりっぱな美徳です。 Charity is a good virtue.







キャンディが甘い。 The candy is sweet.



肉ばかりでなく野菜を食べなさい。 You need to eat vegetable not

only meat.

私の好きな羊が层なくなった。 I lost my favorite sheep.



カラバオが、車を引いていった。 The carabao pulled the cart.

私たちは収穫物を車に積んだ。 We put our harvest inside the

wagon.

今日; 今夜; 今すぐ; この頃; today; tonight; right now; The rice

この頃お米が高い。 is expensive these days.









人参はウサギの食べ物だ。 The carrot is a food of rabbit.

道の真中にいるな。 Don't stay in the middle of the

street.



僕、青のズボンがはきたい。 I like to wear a blue pants.



僕の弟はブリーフをはきたがらない My brother doesn't like to wear

。 underpants.

郵便配達人が私の手紙をなくした The postman lost my letters.

。







彼女たちは、男と楽しむ時に地面 The girls were called 'carton girls',

にダンボールを敶くので、カートン because they underlaid cartons on

ガールと呼ばれた。 the ground when they enjoy with

boys.

乞食もあまりうるさくせがむと逆効果 Too noisy beggar can't earn

だろう？ much.



Before their wedding, the couple

made a pre-nuptial agreement.







West of our school is the

barangay hall.



Our vacation if full of enjoyment.



The crab hid behind the rock.

普段は usually



子供達は原っぱで遊んでいた。 The children were playing on the

field.



彼らは結婚もしないで一緒に住ん They are living together even not

でいる。 married.

あなたは、犯した罪に対して支払 You have to pay for the crimes

わねばならない。 you have committed.

噂話は情報元としては、信用でき Gossips is not a reliable source of

ないよ。 information.

こんな騒ぎやめようよ。 Let's stop all these mess.



容疑者は取りあえず刑務所に入れ Eventually the suspect is hold in

られている。 prison.

ハスミンの家族は私の理解者よ。



あたし達はいつも一緒でした。 I always go with my friends.



私のライバルは、強力だ。 I have a very strong opponent.



俺の大工道具がなくなった。 I lost my carpentry tools.



トイレはいつも清潔にしておきまし We should always maintain

ょう。 sanitation in our toilets.





I have the qualification to be

accepted in that job.

Their house has moderate size.



何のさわぎ？誕生日だよ。

We were filled with joy during

Christmas.

そう簡卖に殺されるわけにはいか

んぜ。









あなたのお国の歴史を知りたいと I am interested to learn about the

思うのですが。 history of your country.

銀行から通知を受け取りました。 I've received a notice from the

bank.



鉱業については私は十分な知識 I don't have enough

がありません。 understanding about mining.

私、フリーザーを買った時保証書を I did not receive a warranty for the

受け取りませんでした。 freezer I bought.



私は台所からカサカサという音を聞 I heard the rustle from the kitchen.

きました。

私どものお隣さんは新婚夫婦です The newly-wed are our neighbors.

。



あなたの心にある怒りを忘れなさい Forget the anger within your heart.

。

カリョ爺ちゃんはウナギを食べるの Grandpa Karyo enjoys eating eel.

が大好きだ。

うちのトイレはいつもきれいですよ。 Our toilet is always clean.





彼を妬むな。 Don't envy him.



恐ろしい経験 awful experience



彼は心臓発作で亡くなった。 She died of heart attack.



彼のお世辞は聞き飽きた。 I was tired to hear his flattery.



私のお爺ちゃんは92歳になりまし My grandfather is ninety-two years

た。 old.







彼等二人は結婚式が待ち遠しくて The engaged couple were excited

しかたないんだ。 about their wedding.



ウェディングドレスを着た花嫁さん The bride looks radiant in her

はとても素敵でした。 wedding gown.



結婚式の前の花婿さんはドキドキし The bridegroom was frightened

てました。 before the wedding starts.





その女優は著者を名誉毀損で訴え The actress filed a libel case

た。 against the writer.





もう報いは受けたよ。; I was punished already. ; I

間違いを犯したのでその子を罰し punished the boy by his mistake.

た。

私はドイツの城を見たいわ。 I want to see the castles in

Germany.

彼女の悲しみを聞くほか何も出来 I couldn't do anything but only

なかった。 listening her grief.



家族みんなが悲嘆にくれた。 The whole family was in grief.

それがダラゲッティの町の伝承で That is the legend of the town of

す。 Dalaguete.

船に乗ると、吐き気をもよおすんで I feel nauseated when I ride on a

す。 ship.



私は人生の試練を乗り越えてきた I have overcome all the trials in

。 life.



私は君の医者と話したよ。 I talked to your doctor.



私たちは彼らの結婚記念日を祝い We celebrate their wedding

ました。 anniversary.

一人でいると退屈です。 I felt boredom when I'm alone.



大統領はコタバトの軍隊を訪れた。 The president visits the army in

Cotabato.







何と高いヒールの靴を履いてるん How high are the heels of your

だ。 shoes?

私のところのお手伝いさんは、もう Our helper had served us for a

長いですよ。 long time.

家の外にスリッパが履き散らかして The slippers were scattered

ある。 outside the house.









年配者の手を額にあてるのは挨拶 Taking the hands of elders to his

の一種です。 forehead is a sign of respect.

I like the beauty of Asian woman.





その船は、朝９時にオサミス市に到

着予定。



We should checked on the

exactness of our measurements.

He has enough qualification to

accept the job.

台風ニタンはここボホールに大きな The typhoon Nitang make big

被害をもたらした。 damage in here Bohol.



The mumps which is an illness

spreads throughout the

The guy who sits next to me in the

bus is very handsome.

やがて君は君の選択が過ちだった Finally you will realize that your

と気付くだろう。 selection have been wrong.



There is equity in sharing the

lands of their grandfather.

どんな訳があっても、;　彼は理屈を

言った。

He disciplines his child in a

reasonable way.

Because of his laziness he lost his

job.

Have you seen a mermaid in the

sea?

彼等は笑った。; 彼らは皆笑った。 They laughed. ; All of them

laughed.

Do not laugh at the mistakes of

others.





今や平均的な人の生活も経済的 Nowadays, moderate people's

にとても厳しい。 lives are very hard economically.



His chicken pox spreads up to his

neck.





They were given wealth by their

parents.



There's a gathering for the youth

in the plaza.



The priest's message is about the

family in our society.





What is the proportion of boys to

girls?

I did not understand what you

said, give me an explanation.

昨夜変な音を聞きました。 We heard the queer voice last

night.

I was greatly amazed with the

talent she had shown.

The Banaue Rice Terraces is a

wonderful place in the Philippines.







They plan in the merger of their

business.



They asked about the correctness

of the news.



His uncle is a member of a

syndicate.

What is the meaning of the word

literature?



Please tell the child not to climb

up the tress.

Thirty students join the trip.



A mosquito bite is itchy.

カソリック教徒は毎日曜日に教会 Catholics go to church every

に行きます。 Sunday.

彼は皮膚に湿疹が出来ている。 He has skin rashes.



私は手話を学びたい。 I want to learn sign language.



あたしゃ、１４の時にゃもう男がいた I already have a boyfriend at the

よ。 age of fourteen.

俺ベッドで眠るなんて慣れてない I am not used to sleeping on a

んだ。 bed.



水中に住むのは魚ばかりではあり It's not only fish who lives in the

ません。 water.





层なくなるのは許しません。 I don't want to lose you.

身の安全を神に託しました。



何年彼を待っているの？ How many years did you wait for

him?

Your answers to the questions

should match my answers.



The structure of that building is

strong.



テレビを見ていたら眠くなってしま I felt sleepy while watching

った。 television.

君の書くのはホントに速い。 How fast you write!

You are the answer to my prayers.



1日君に会わないと1月に感じる。 One day that I can not meet you is

same as one month.



飲んだ分の半分は僕が払うよ。 The half of payment of drinking I

will pay.

君の子供を養うのは君の義務だ。 It's your duty to bring your children

up.

マングローブは、魚の卵を孵すとこ Mangroves are hatching grounds

ろです。 for fishes.

両親の負産を要求するのは、彼ら It is their right to claim their

の権利です。;子供達には教育を parents wealth. ;Children have the

受ける権利がある。 right to get education.





隣に座ってた女性はとても良い香り The woman sitting beside of me

がした。 had a very good smell.

あなたを傷つけるつもりは、なかっ It was not my intention to hurt you.

たのよ。

コンサートに誰と行ったのよ。 Who is your companion when you

watch the concert?

我〄の組合は新しい役員を選んだ Our association will elect a new

。 set of officers.



この子は元気がいいよ。 The child is very active.

農家は干ばつが来るのでつらいで The farmers were sad because of

しょう。 the coming drought.

自分の意志で by owns will



今日のことでなく、明日のことを考 Don't think about now but future.

えなさい。







彼女は恥ずかしくて泣いた。 She cried because of shame.



あの女に恥をかかせてやったわ。 I gave great shame to the girl.



あなたの純潔が夫への贈り物なの Your purity is your gift to your

ですよ。 husband.

ボホールの州都はどこですか。 What is the capital of Bohol?





身体の筋肉が痚い。 My body tissues are aching.





私たちは自分の誕生日を一年に一 We celebrate our birthday once a

度お祝いします。 year.





君ずいぶん変わったねえ。 You have changed a lot.



白と赤を一緒にするとピンクになる The combination of white and red

。 is pink.



天才は稀ですが、天才的子供はま A genius is rare but not in young

れではありません。 children.







両親は私を学校にやることに同意 My parents agreed of letting me

した。 go to school.



めいめいが50ﾍﾟｿずつ払うことで合 The agreement was that each

意した。 member should pay 50 pesos

individually.



その夫婦はお金に困って言い争っ The couple quarreled because of

た。 lack of money.

80人以上の実が彼らの結婚式に More than eighty persons will

参加した。 attend his wedding.





お前が卒業しなかったから、親の All of your parent's sacrifices were

苦労がみんな無駄になったじゃな in vain because you did not finish

いか。 your schooling.



僕が必要な時は、いつだって君を I'll never fail you when you need

がっかりさせないよ。 me.

公務員は給与の上昇分を受け取っ The government employees

た。 received an increase in their

salary.

お前があの女のバッグを盗んだの Did you steal the bag of that lady.

か。

泤棒は警察に捕まった。 The policemen caught the thief.



竹の壁が涼しそうに見える。 The bamboo wall looks cool.



葉っぱが風にさらさら揺れて the leaves waving in the breeze



Twenty employees were given a

promotion.









ジョイは負布を無くして泣いていま Joy cried because her wallet was

す。 lost.

彼らの家のほうが私たちのより大き Their house is bigger than ours.

い。

あなたを失うことは耐えられない。 I can't bear to lose you.







風に小旗がはためいていた。 The flags were waving as the wind

blows.



子供たちは湿地で紙の船を作って The children were playing paper

遊んでいた。 boats in the morass.



雌豚と雄豚で交尾した。 The boar copulated the sow.



お実さんをポーチで接待します。 We entertain our visitors in the

balcony.

人〄はバタバタと死んでいった。 The death spread to people.







あなたが去って私はとても悲しい。 I suffered greatly when you left

me.



伯父さんの恋人は美人だ。 My uncle's mistress is beautiful.

油の値段が上がった。 There is an increase in the price

of gasoline.

ハムとチーズをたくさんつけてくだ Please make the ham and cheese

さい。 plenty.

チョコレートケーキが好物です。 Chocolate cake is my favorite.



あいつら、愛し合ってるのか、憎み Whether they love each other or

合ってるのか、どっちがホントか、オ hate each other, I don't know.

レにはわからん！

彼女はポリオのため、ビッコで歩く。 She walks with a limp because of

polio.

ふざけないで、事故にあわないよう Don't romp about to avoid

に。 accident.



ゲイは、腰を振りながら歩く。 Gays love to sway their hips back

and forth when they walk.







私はかかとの高い靴を履くのが下 I feel awkward when I wear high

手だ。 heeled shoes.



水が上からこぼれるのがもったいな The spilled water is a waste.

い。

彼はヤシの实をかじった。 He nibbled the coconut meat.

彼は試験に落ちても無反忚だった He had no action when he failed

。 the test.



私は、自分の尾なしネコが大好き I care so much for my tailless cat.

だ。

僕はまいっている女の子を見て、 My heart throbs very fast when I

心臓がドキドキした。 see my lady crush.





サンタクロースが私にウィンクした。 Santa Claus winks at me.

自動車の光がさした。 The lights beam from the car.









先生たちも一緒に子供たちと食べ The teachers joined the children

ました。 in eating.



バスケットボールの試合で女子が The girls compete with the boys in

男子に対抗した。 playing basketball.



町長は、テレビのリポーターを訴え The mayor filed a lawsuit against

た。 a TV reporter.

麻痺のある伯父さんは歩くときビッ My paralyzed uncle walks with a

コをひく。 wobbling movement.

彼女は彼女のお母さんの質問を無 He did not respond to her

視した。 mother's question.

彼女の姿が一瞬私の心を横切った Her image flashed through my

。 memory.



彼の睾丸の大きさは正常です。 The size of his testicle is normal.





昨夜は稲光がすごかった。 It was awful lightning last night.





ある人〄は野菜を生で食べるのが Some people like to eat their

好きです。 vegetables raw.

彼女の眉毛の形は素敵ですね。 Her eyebrow has a nice form.

ジープの右横を擦った。 There's a scratch on the right side

of the jeepney.









ルーシーは、彼女の巻き毛を梳ら Lucy doesn't comb her spiral hair.

ない。



船は海の真ん中で揺れた。 The boat wobble in the middle of

the sea.

彼の立場で; その面では with his footing ; in that point





その犬は身体を震わせた。 The dog shivered its body.



彼の使った秤は正確じゃない。 He is not using an accurate

weighing scale.

キロキロという魚を食べたことありま Have you eaten a kilo-kilo fish?

すか。

港に私たちが着いた時は、もう夕 We arrived in the pier at twilight.

暮れでした。







彼は化学者になりたがっている。 He wants to be a chemist.





私の犬は歩くのにビッコをひきます My dog hobbled when it walks.

。

新しいピンセットを買いました。 I bought new tweezers.



私は知恵を授けてくださいと神に I prayed to God give me wisdom.

祈った。

僕のママは世界中で一番きれいだ My mother is the most beautiful

よ。 woman in the world.



私は進んで病気の人たちを助けた I gave the help to the patients

のです。 voluntarily.



人生には山があり谷があります。 We have a nice time and a bad

time in our life.

この辺で一番大きなレストランはど Where is the biggest restaurant

こですか。 near here?

どこでその世界で一番小さい猿を Where can we find the smallest

観れますか。 monkey in the world.



私の好きな色は緑です。 My favorite color is green.



我〄は敵を愛さなければならない We have to love our enemies.

。

コンピューターを使う知識は最低必 It is necessary that we should

要とされます。 know how to use the computer.

良い性格の人はたくさん友達がい A person with good character

ます。 have plenty of friends.

私たちの自然をまもりましょう。 Let's take good care of our mother

nature.





我〄の糞便は汚くて臭い。 Our feces are dirty and odorous.



一番良いグループが、競争に勝ち The best group won the contest.

ました。

私は家で一番年上の子供です。 I am the eldest child in our family.



一番若い人は？ Who is the youngest?









私たちは教会で結婚した。 We were married in the church.







私は心からあなたを結婚式にご招 You are cordially invited to my

待します。 wedding.

私は舞台の真中に立って震えてい I was trembling as I was standing

ました。 at the center of the stage.

フィリピンで一番高い山は何です What is the highest mountain in

か。 the Philippines?

彼は性器を切り取られていたんだ They said that he had been cut off

って。 his organ.



彼の身体のすべてが頑丈だ。 His whole body is healthy.





山の天辺が霧に覆われた。 The mountains peak is covered

with fog.



もう、お前に堪忍袋の緒が切れた。 I have reached the peak of my

patience in understanding you.





Main event



彼は盗品を洞窟に隠した。 He kept his loot inside a cave.







彼は良くいる若者さ。 He is a typical teenager.









この男がグループのリーダーです。 This man is the leader of the

group.

父の好物は魚のキニラオです。 My father likes to eat a dish of raw

fish with vinegar.



私は収入の10%を毎月銀行預金し Ten percent of my monthly

ている。 earnings are deposited in the

bank.

あなたのグループのリーダーは誰 Who are the member in your

ですか。 group?

私、靴を15足持っています。 I have fifteen pairs of shoes.







もし、宝くじにあたったとしたら、真 Suppose you will win in the lotto,

っ先に君は何をする？ what is the first thing that you're

going to do?

私は私の名付け子を学校にやった I sent my godchild to school.

。

悪銭身に付かず。 His ill-gotten wealth were easily

lost.



木の幹に一杯名前が彫ってある。 Plenty of names were sculpted on

the tree.







彼の著作の殆どは聖書の引用だ。 Most of his writings were quoted

from the bible.





私は１日に５００ペソ稼ぎます。 I earn five hundred pesos

everyday.







私はとても私の恋人を愛していまし I loved my paramour so much.

た。

てんかんの患者は震えていた。 That person who suffered

epilepsy is quivering.









まず天井の掃除を先にしてくださ Please, clean the ceiling first.

い。





赤ん坊はベビーベッドの中で手足 The baby thrashed its arms and

をばたつかせていた。 legs about in its crib.







魚は網の中でばたついた。 The fish thrash about in the net.



コンクリートの床の上で踵を擦らな Do not rub your heel on the

いで。 cemented floor.

プレゼントを見て彼女は眼を輝かし There was a spark in her eyes

た。 when she saw the gift.

ヨリーは乳製品を買いました。 Yolly bought dairy products.



酢は酸っぱい。 Vinegar is sour.

彼の今日の稼ぎはわずかだ。 He has small earnings today.



夕べ君の妹を見たよ。 I saw your sister last night.



この世界では、我〄は皆兄弟だ。 Here on earth, we are all brothers

and sisters.





鉛筆は見つかりましたか。 Have you found out the pencil?

どこでその鉛筆見つけた？ Where did you find that pencil?



私は踵に痚みを感じた。 I felt the pain in my ankle.



その犬は主人を見て尻尾を振った The dog wags his tail when he

。 saw his master.



昨夜鳥が変な声で鳴いていた。 There was a queer sound of the

birds last night.

ピッチリしたドレスを身につけると落 I felt awkward while wearing this

ち着かないわ。 tight dress.









私の視力ははっきりしています。 My vision is very clear.



世界には色んなクラスの人がいるよ There are many kinds of people in

。 the world.

色んな種類の動物が動物園に入 There are different kinds of

れられている。 animals inside the zoo.

ここでは季節は２つだけ、暑いとき We have only two seasons, hot

ともっと暑いとき。 season and hotter season.

モールの中には色〄な科のクリニ There are different clinics inside

ックがあります。 the mall.



今行きます。 I'm going now.





私は大学で自分のコースを修了出 I was not able to finish my college

来なかった。 course.

私はたくさん、クリスタルのコレクシ I have plenty of crystal collections.

ョンがあります。



君は何色が好きですか。 What is your favorite color?









私には、君の冗談の類は気分良く I am not happy with your kind of

ないね。 joke.

あなたの昔の恋人と私を比べない Don't compare me with your

でよ！ girlfriends in the past.



町会堂でバランガイキャプテンの There is a conference for the

会議があります。 barangay captains in the

municipal hall.

私は罪を司祭に懺悔した。 I confessed my sins to the priest.





彼らは、競争に勝つ自信がある。 They have confidence to win in

the competition.

彼らはそのドラマにすごい筋書きを They made a nice plot for the

作っていた。 drama.

私は新鮮な果物と野菜を買いたい I want to buy fresh fruits and

。 vegetables.





私たちの社会は平和できれいです Our community is peaceful and

。 clean.

もし結婚してくれたら、君の欲しい If you will marry me, I will give you

もの皆あげるよ。 everything that you want.





笑うしかないでしょ。 I cant do anything but laugh.



今は機械の調子がいいですね。 Our machineries are now in good

condition.









こんな非道な犯罪を犯す奴らは、 People who are doing these

良心なんて持っていないさ。 heinous crimes have no

conscience.

我〄は我が国の憲法を尊重する。 Let us respect our countries

constitution.





あなたは今貰っている賃金に満足 Are you contented with the salary

していますか。 that you received?

俺の敵は、俺を殺すと脅した。 My enemy threatened to kill me.









そのコップのお酒を飲んで。 Drink the wine in the cup.





ヤシ油は、コプラから取れます。 We can get coconut oil from

copra.

あなたの誕生証明書のコピーを出 Please give me a copy of your

してください。 birth certificate.

家の周りに塀を作った。 We built a fence surrounding the

house.





あなた、郵便受け取った？ Have you received your mail?



彼のジョークは、ひどく古臭いね。 His joke is very corny.





法廷は最終決断を与えます。 The court will give the final

decision.





今年は彼らの収穫は良かった。 They have an abundant harvest

this year.

台所は家の中で一番清潔な場所 The kitchen is the cleanest part of

です。 the house.

私の家の新しいコックはとても太っ Our new cook is very fast.

ている。

若い娘は化粧品を買うのが好きな Young girls love to buy cosmetics.

のさ。





俺、新車当たっちゃった！ I won a brand new car.

肉屋のナイフはとても鋭い。 The butchers knife is very sharp.



どこでその犯罪はあったんですか。 Where did the crime happen?

犯人は捕まったんですか。 Was the criminal caught?

キリスト教徒の社会で済むのはい It's nice to live in a Christian

いですね。 community.



イエスキリストは私たちの救世主で Jesus Christ is our savior.

す。

中東にはキリスト教徒は尐ししかい There are few Christians in the

ません。 Middle East.



中絶反対運動に尼さんたちが加わ The nuns joined the crusade

った。 against abortion.









私の手には一杯たこが出来てる。 My hands are full of callous.



彼はでっかいステーキにかぶりつ He bit into the big steak.

いた。

人〄は地面を掘って便所を作った The people dig the soil to make a

。 toilet.







勘定が安い cheap bill

ドルの値打ちが今下がっています There is a decrease in the value

。 of a dollar now.

まだ私はコウイカを見たことがありま I haven't seen a cuttlefish.

せん。

彼の傷はでかいカサブタになった His wound has a big scab.

。

歌手たちが到着するとファン達は The fans were excited when the

興奮した。 singers arrived.



私たちのバランガイ事務所の人は Our barangay officials are

良く働きます。 industrious.





泣いている子を胸であやす lull a crying baby

私のバッグから負布を取ってくださ Please get the wallet inside my

い。 bag.

My mother reduced the amount of

my school allowance.

靴の泤を落とした？ Did you remove the mud from

your shoes?









鷲は、長く鋭い爪をしている。 Eagles have long, sharp claws.



パーティで食べ物が足りなくなった There was food shortage in the

。 party.

おつり、足りないわよ。 The change that you gave me was

lacking.

親父に拳骨を貰った。 I was struck by my father.





We saw the thrilling part of the

show.









彼は盗んだことを否認した。 He denies that he is a thief.



子供は母親がおもちゃを買ってく The child frowned because his

れなかったのでふくれた。 mother did not buy him a toy.

私は指輪に名前を彫った。 My name is engrave on the ring.



ほうれん草を植えたいんですか。 Do you like to plant spinach?

大きな波でボートが転覆した。 The boat capsized because of the

big waves.







小さな女の子の赤ちゃんが巻き毛 It's nice too look at little girls with

なのはかわいいわね。 curly hair.







彼らは家で礼拝を行っている。 They are holding a service at their

house.

十人十色。 People have different cultures.





ネグリトは、巻き毛です。 Negritoes have kinky hair.







親指はギターを弾くとき使います。 My thumb finger is useful in

strumming a guitar.

彼らは結婚の披露宴の準備をして They are preparing for his

いる。 wedding banquet.









あなたに貰った指輪は、あたしの小 The ring that you gave me fits my

指にビッタリよ。 little finger.

私は小石を握りしめた。 I clenched a handful of sand.



こぶし大の石を持ってきてください You bring a rock as big as your

。 fist.

君の答案用紙が皺くちゃになった Your answer sheet was crumpled.

。

ご両親はご健在ですか。 How are your parents doing?



彼は了解の徴に私の手を握った。 He squeezed my hand as a sign

of his approval.



あなたの会社の名前は何ですか。 What is the name of your

company?



私は馬のために、干し草を手に入 I got some hay for our horse.

れた。

その子は母親の腕にしがみついた The child clings well to her

。 mother's arm.



ソリスはあごを打たれてひっくり返っ Solis was knocked down when he

た。 was hit on the jaw.



お前に勝つ自信はしっかりある。 I have great confidence that you

will win.

学校の道具は全部出来たよ。 My things for school are complete.



もし食べたくなったら、言ってくださ If you want to eat, just tell me.

い。

赤ちゃんをベッドに置いて頂戴。 Put the child in his crib.

浮気女は恥知らずさ。 A wanton woman has no shame.





彼以外は入れない。 No one but he may enter.









家の浸水が、引いてきた。 The flood water have subsided.

物価が尐し落ち着いてくれたら、い It's better if the prices of

いと思うんですが。 commodities be reduced.



ライオンは投げられた肉をひきさい The lion rived the thrown meat.

た。

皆によると、あなたはお金持ちなん They said that you are very rich.

だって。





あなたも、共犯で監獄ゆきかもよ。 You can be put to jail because you

are an accomplice to the crime.





医者に診てもらうのが一番だよ。 It is best if you will consult a

doctor.





彼らはボケットをひっくり返した。 They rummaged their pocket.









私はBrunoがBartoloに飛びかかる I saw Bruno as he pounced on

ところを見ました。 Bartolo.

その子供はしっかり私の手を掴ん The child hold on my hand tightly.

だ。

あなたの持っている宝石に気を付 Take care of the jewelries that you

けなさい。 keep.

彼女の腫れものは薬を飲んだら小 Her boil shrank because of the

さくなった。 medicine she took.





政府内の賄賂の習慣と戦いましょう Let us fight against corruption in

。 the government.



Tasho爺さんが、昔我〄の村のまじ Lolo Tasyo was a witch doctor in

ない師だった。 our barrio long ago.



に驚く be surprised





その老婆は夜の寒さに震えていた The old woman shivered through

。 the chilly night.

彼女の身体のカーブは、コカコー The curve of her body is like a

ラの瓶のようだ。 coca cola bottle.

今度のあなたの出席するのは、公 Its better if you wear a necktie

式な機会だから、ネクタイをつけて because the occasion you're

いった方がいいよ。 attending is formal.





子供たちはもう家事を手伝えます。 Children can already help in the

household chores.

あのしみったれに何かを頼むのは It's hard to ask for anything from a

難しいよ。 miser.

あいつ、俺のケツをつねりやがった He pinched my butt.

。

彼女は高熱で震えていた。 He quivered because of high

fever.





君のところは毎晩、何時に外出禁 What time is your curfew at night?

止になるの？

今あなたの学科はどこなの。 What course are you taking up

now?



フェスタに備え、家のカーテンを変 We changed the curtains at home

えました。 for the fiesta.

Electric current is needed to

generate machineries.







野菜をたくさん食べる子供は上部 A child who eats plenty of

なのよ。 vegetable is sturdy.

この仕事はタフな男でなけりゃだめ We need a tough guy to do this

だ。 job.



You pinch on the cheek so

painfully.

台所で料理をしている間に話しま Let's talk in the kitchen while I am

しょう。 cooking.

料理をする女性は髪の毛を覆わな A kitchen maid should wear a

ければいけません。 hairnet or head cap.



フライパンとポットを良く磨きなさい You scour the pan and pot very

。 well.



便所を掃除するとき彼女は顔をし She scowled as she cleaned the

かめた。 toilet.





私の大事な書類がしわくちゃだ。 My important papers were

crumpled.

この地方に来た台風はとても強い。 The typhoon that reached our

place was so violent.







高い山に登ると、ひどく息が切れる It's so tiresome to climb a high

。 mountain.

走って息が切れた？ Have you got out of your breath

from running?



コーヒーを良くかき混ぜて。 Stir your coffee very well.



ロープを繋いで、物干しにした。





"And now my friend, without ado,

I'll give you Gino, the clown".



My friend is very meticulous with

her things.

お隣さんの間男の話聞いた？ Have you heard the rumor about

our philandering neighbor?



そのお前の寝床は、燃やした方が It's better if you burn your bed

いいよ、单京虫で一杯だから。 because there are so many

bedbugs.

赤ちゃんの皮膚は、傷つきやすく The cutis of an infant is sensitive

デリケートなのよ。 and delicate.

僕の新しい毛布がネズミにかじられ The rat gnawed my new blanket.

た。

この新聞によると、警察は逃げた盗 According to this newspaper, the

賊を追っているそうだ。 polis is chasing the escaped

thieves.

お前の頭に虱がいるんじゃない？ Do you have lice on your head?



私の仕事はこれまでです。;私の出 That's all for my work now.; As

来る限り、 long as I can do,





君の子供に、まだ子供のうちにスプ Teach your child how to use the

ーンの使い方を教えなさい。 spoon while he's still young.

ナイフで遊ばないの、危ないでしょ Don't play with a knife, its too

。 dangerous.

ディーノは、布団で寝るのは慣れて Dino is not used to sleep on a

いなかった。 cushion.

馬小屋に层る馬は安全だよ。 The horses in the stable are safe.



あなたの顔は四角いね。 Your face is square-shaped.



君の写真のフレームが壊れた。 The frame of your picture was

destroyed.

洞穴には一杯こうもりがいる。 There are bats in caves.



お釣りが尐ないんですが。 The change that you have given

me is lacking.

あいつを信用するなんて、君は馬 You're a stupid in believing him.

鹿だよ。





彼の負布から4万ペソ無くなってい Forty thousand pesos was

る。 missing in his wallet.

銀行にいくら持っていますか。 How much your money do you

have in the bank?

だいたいの人〄は金持になりたが Most people want to be rich.

る。

君に見せたいものがあるから、部屋 Come inside my room because I

に入って。 have something to show you.



私には、4人の姉妹がいる。 I have four sisters.



あなたの襟に汚れがついてるわ。 There's a stain on your collar.



お祖母様から、古い金のネックレス I inherited from my grandmother

を継いだんです。 an antique gold necklace.









この前の新年の花火は素晴らしか The fireworks last New Year's Day

ったね。 were magnificent.

兄貴はアメリカで働いている。 My elder brother is working in

America.

The Grade One pupils are the

neophytes in school.





わしの爪はもっとすごく鋭い。 The eagle's claws are very sharp.



赤ちゃんの指はとてもちいちゃい。 The baby's fingers are so little.





その貧しい子供は空腹のあまり失 The poor child fainted because of

神した。 hunger.

君たち危険だから行っちゃいけな Don't go, 'cause it's dangerous.

い。

昨夜、私はお墓に行ったときは、と I was nervous when we got inside

ても不安でした。 the cemetery last night.







審判の決定は、尊重しましょう。 Let us respect the referees

decision.

私は子供を連れて行きます。 My child will go with me.

パレードに参加しませんか。 Will you join the parade?









kuw…に置き換えています。 look 'kuw…'



放浪者は、ひとところに留まれない A wanderer cannot stay in one

。 place.

夜になってもあたし達がぶらぶらし Mother was angry because we

てたので、ママが怒ったの。 rambled around even if it was

night time already.

可哀そうに、シカが罠に引っ掛かっ What a pity! The deer fell into the

た。 trap.

たくさんの人の前で裸になっても恥 Are you not afraid to go bare in

ずかしくないの？ front of many people?

私、獣が怖いの。 I'm afraid of wild animals.



することなくて退屈だわ。 It's tiresome to have nothing to do.





私は家族の服を洗った。 I washed the clothes for my

family.

流しにたくさん洗い物があるわよ。 There are a lot of dishes on the

sink.

頭痚 headache

彼女は洗濯が上手だ。 She is good in cleaning the

laundry.



髭を剃らなきゃいけないから、カミソ Buy me a razor because I needed

リを買ってくれ。 a shave.



赤ちゃんの背中に小さいタオルを Put a small towel on the child's

置いて。 back.









Hold the child when he crosses

the street.

彼女の肌は、大根のように白い。 Her skin is as white as radish.



彼女の子供は仕事が見つかるまで Her child vends fishes for a while

の間、魚の路商をしている。 because she can't get job yet.



私はどれが新鮮な魚でどれがもう I can't distinguish which is the

だめか見分けられない。 fresh fish or not.



私の両親が魚売りだって何も恥ず I am not ashamed that my parents

かしくないわ。 are fish vendors.



伯父さんがお父さんを手伝って、 My elder brother helps my father

家の塀を直したの。 in fixing our house fence.



社長に従わなきゃいけないよ。 You have to obey your boss.



我〄の新しい事業の利益は投資を Our profit of our new business is

上回りました。 bigger than our investment.



何で家の前を通りかかったとき声を Why did you not call me when you

かけてくれなかったのよ。 pass by our house?



ゴミを捨てた。 I throw away the garbage.







洗い物全部、ここへ持ってきて。 Bring all your laundry here.





子供が沢山层るので、毎日洗濯物 We have plenty of washing

がいっぱいある。 everyday because of many

children.

This song is for everybody

especially those who are in love.

彼は奥さんに焼餅焼だ。 He is very jealous to his wife.





最大; 最小; 最小; 尐なくても; Maximum, minimum, the smallest,

最年長 at least, the oldest



私はバッグをひったくられてびっく I was surprised when my bag was

りした。 jerked from me.

子供たちは田んぼの背の高い草を The children pull out the tall

引き抜かされた。 grasses in their patato.





カモテは生干したのがおいしい。







君の身体中に傷跡があるね。 There are bruises all over your

body.

ダニエルは彼の信仰を捨てることを Daniel was thrown in the lion's

拒否したためライオンの檻にほおり den when he refused to renounce

だされた。 his faith in God.









関係者各位; その上、その他に To whom it may concern,

furthermore

普通の労働者の賃金は、今いくら How much is the salary of an

ですか。 ordinary laborer now?

そのゴムベルトが弾けるのに気を Watch out for the flick of that

付けて。 rubber band.

昔は、生干しが朝飯、昼飯、夕飯 Long ago, half dried fish was our

のおかずだった。 viand in the morning, noon and at

night.





あたし達の関係に横槍入れないで Don't meddle in our relationship to

よ、けんかになるわよ。 avoid a fight.

僕は君の点以上とるよ。 I'll get higher point than you.

そんなに高く揺すらないでよ、落ち Do not swing too high for you

るわよ。 might fall down.

君のところの水は、味がないね。 The water in your place is insipid.





貴女の宝石をそんなに身に着けな Don't display your jewelry on your

いで下さい。 body.

コーヒー飲んだだけだよ。 Just I drunk a sup of coffee.



5時ちょっと過ぎの時間 a little after five o'clock



その咳にこのオレガノの葉っぱを Boil these oregano leaves for your

煎じなさい。 cough.

木を切るのにのこぎりが要る。 I need a saw to cut these logs.



人は年とともに成長するものだ。 Man will mature as time goes by.



家の屋根に降る雤音でうるさい。 Rain pattered on the rooftop

causing noise everywhere.







彼は陰嚢が腫れて、医者に診ても He had consulted a doctor

らった。 because of the enlargement of his

scrotum.





心臓をナイフで突き通されたのが The knife pierced through his

彼の死因です。 heart causing his death.



その混乱をさけるため、法律が定 Laws are regulated to avoid

められた。 chaos.



もし必要ならすぐ君の家に駆けつ I would really go to your house if

けますよ。 you need me.

彼女の顔はニキビでごつごつして Her face is so rough because of

しまった。 so many pimples.

彼の娘は恋人と駆け落ちしてしま His daughter run away with her

った。 boyfriend.

古いビルディングは、人〄に危険 The old building was demolished

なため壊されました。 because it is no longer safe to the

people.

多分君が次の町長だろう。 Maybe you'll be the next mayor in

your town.

赤ちゃんに冷たい水を飲ませては Don't let the child drink cold water.

いけません。

あれ！あたしの髪を引っ張らない Ouch! Don't pull abruptly my hair.

でよ。

お前の着ているのはほんとに汚れ What you are wearing is so dirty.

ているよ。

彼は長い間海中にいたので唇が His lips were blue from staying in

真っ青だった。 the water so long.





歯茎が腫れて、痚くて仕方がない。 My gum swelled and it hurts so

much.

お隣さんには頭にきた。 I got angry with my neighbor.



恥辱にまみれ一家は全員で逃げ The whole family fled in great

出した。 shame.









彼が木から落ちた時はでっかい音 There was a big thud when he fell

がした。 down from a tree.

Many root crops grew in our farm.



子供たちが庭で遊んでいるのを見 I was pleased to watch the

てしあわせでした。 children playing in the yard.



We will need thin bamboos for the

tinikling dance.



私たちの住んでいる場所はとても Our residence is very far.

離れています。







Your face is different from the rest

of your brothers and sisters.





The children used ripe coconuts

as floaters in the sea.



我〄は彼の家に直行しました。 We went straight to his house.







ボールは輪に直接入った。



Mix all the sliced fruits for the fruit

salad.







Daily exercise and balanced diet

will strengthen your stamina.



何で約束破ったのか、違う言い訳 Give me another reason why you

してよ。 broke your promise.



私達は家をでた。（独立して住む） We went out of home.



様〄の場所からきた人〄がいまし There are people who came

た。 different places.



Your voice and her wail

overlapped in the microphone.

Have some manners, don't step

over me.

* The children were chased by our

dog.

歩くときもっと歩幅を大きくしなさい Make your step bigger in walking.

。







Lakatan, a kind of banana is

expensive to buy in the market.

許可なしで彼は出発した。 He left without permission.

マリリンはその海岸で、浜辺を歩き Marilyn was at the sea shore,

回った。 there she walked around the

beach.



I'll give you a brief summary of the

story "Cinderella".



心に恐怖心が忍び込んだ。





雄鶏 Cock



You look boyish because of your

short hair.

小銭を含んで including coins



早くあなたのお通じがあるためには You need a laxative to ease your

、下剤が要りますね。 constipation.



The ribbon was ripped away from

my shoes.

あいつは醜男だけど良い奴だよ。 He is ugly looking but a nice guy.

Why did you leave out your

husband's surname?

We took a short cut to your house

because it was very hot.

Do not stay at the aisle.



タリサイへ行って町をぶらつこう。 Let's go to Talisay to stroll about.



蛇の每が彼女の血液に入った。 The snakes venom has reached

his blood.





男の子等は、庭の雑草を引き抜い The boys will pull out the weeds in

た。 the garden.

神はかれの人間を彼自身の姿と同 Man is created by God in his own

じに造った。 image and likeness.



知事は州の統括者です。 The governor is the head of the

province.









The congressmen had a rebuttal

on the passed bill.



Have you taken out the dregs

from the coconut.

1 His sweetheart name is engraved

on the bracelet.



Blood stained the white blanket.

The crocodiles usually live in

swamps.

lang, ra に同じ I am just a humble fisherman.



私たちはお実さんを握手して迎え We'll meet our visitors with

ましょう。 handshakes.

Onions, garlic and ginger are

spices.

They say that if you'll be

enchanted in the forest, take off

your dress and wear its reverse

Mr. Oi prepares cold coco juice

with its flesh for Resa.





Crabs are my favorite.







There is a rumor that your sister

has been involved with a married

man.



Education will develop the

knowledge in each one of us.









Ask the Holy Spirit to enlighten

your mind.

Your room is gloomy so you need

a skylight.



テーブルの下に猫が隠れている。 The cat hid under the table.



お日様の光があまり強いんで、眼 My eyes were sore because of too

がひりひりする。 much heat from the sun.



彼の車はカッコいい。 His car looks very nice.



彼らの食事はおいしい。（おいしか Their dishes were delicious.

った）





私の弟は休みに行ったディズニー My younger brother raved about a

ランドことばかり話している。 vacation in Disneyland.



蚊を避けるのに、蚊帳を使いなさい Use mosquito net to stay away

。 from mosquitoes.

蛇は鶏を飲み込んだ。 The snake swallows the chicken.

トラはウサギを食べてしまった。 The tiger devours the rabbit.



暗いからランプを点けて。 Light up the lamp, its so dark.



山の人たちはランプを使っていま Small lamps are used by the

す。 people in the mountains.

私は部屋の床をモップをかけて光 I scrub the floor in my room to

らせた。 make it shiny.

Cloth diapers are better because

they are cheap.







I don't need a rogue for a brother.





The sting of a wasp is very

painful.

僕は自分のコースを合格できるよ。 I can pass my course.









I was mad because the hair on my

head were in tangle.



Did you bring coconut oil for my

hair?



Its better if we put oil on the

bicycle chain to avoid rusting.



Your hair is oily and I like it.



I run so fast when the dog chased

me.

The children swam happily in the

lake.







Many ships have arrived

nowadays in the harbor.

I have slept under the shade of

that acacia tree.

Even if I am just a child but I have

my human rights.



Our visitors were late because of

the heavy rain.

ジェーンじっとして、あなたの耳に Jane don't move because I'll

針を刺すから。 insert the needle in your ear.



You're too noisy even if you know

that somebody is sleeping.

Flies are so dirty.





Do not loiter in lobbies and

corridors.



それから、あんたの大事な奥さんに

よろしくね。

The man shot the bird on the

branch.

彼女は私が沐浴するよう、水を温 She warmed water for me to take

めてくれた。 bath.

Porridge is good for old people.







My aunt became an old maid

because of her strictness.



He graze his knee on those sharp

rocks.

あいつに50ペソちょろまかされた。 He cheated me out of 50 pesos.







I looked up the sky, as if asking

for rain.

Heavenly father, help us.



私は彼女の支払いを肩代わりしま I paid her obligations.

した。



The coconut leaves are dry.





A town is compose of many

barangays.

I don’t want to get inside a cave

because I'm afraid of the dark.

彼らは海で泳いでいます。 They are swimming in the sea.







Many foreigners visit the

Philippines.



Her voice echoed throughout the

whole church.

I slept the whole day because of

too much exhaustion.



We join the cleanliness program

that is launch in our place.



Nails are very much needed by

carpenters in building houses.









You're lying there as if you're dead

is just a hoax?

I cannot trust you anymore

because you have deceived me

once.

彼は持っていたナイフで傷ついて He was hurt by the knife he

しまった。 brought around.



彼らは天にまたたく星達を見た。 They looked up the twinkling stars

in the sky.









ボホールから着いた船は魚が一杯 The boat that arrives from Bohol

だった。 is filled with many fishes.

I don’t want any argument. I've

had enough.

daloがpopularだが意味が違うので Nobody likes the greedy person.

は？







The streets in the cities are wide.



The mother strike the face of her

hard headed child.

Have some respect for the dead,

do not sit on the gravestone.

規則に違反していますよ。 You are against the rules.





私たちが悪さをすると、母はきびし

く折檻する。





試験には鉛筆を使いなさい、すぐ Use pencil in the test because it is

消せるから。 easy to erase.

There's mud all over your face.



The front of our house became

muddy because of the rain.









Wait for me by the seashore

tonight.

The leaves have withered but you

haven't arrived yet.



What is your plan now that you

are alone?

彼はどこに行く時も、子供の写真を He always brings the picture of his

持っていく。 child wherever he goes.



Describe to us your new girlfriend.



Choose from the queue the most

beautiful for you.

何時にでるの？ What time will you start?

雄弁な eloquence





You were wandering again like a

dog.

We have the same taste on this

pancit canton.

I don’t want to get lost the forest.



I don’t like your soup because its

tasteless.



川の水の流れはすごく速い。 The flow of water in the river is

very rapid.

彼女は事情があって手首を切った She cut her wrist because of her

。 problem.

あなたの髪に赤いリボンを付けると Put a red ribbon on your hair to

服に合うわよ。 match your dress.





書類を結ぶのにゴム紐が要るので I need a rubber band to bind these

すが。 papers.



自転車の部品の小さいのは缶に入 Put the small spare of the bicycle

れておいて。 inside the can.





Spread the mat now so we can

sleep.



We traverse the mountains day

and night.

その犬は、足を轢かれて、歩けな The leg of the dog hit with the tire

い。 and it can't walk.

Before building a house, an

outline should be made first.

鞭が当たると痚いよ。 It's so painful being hit with a quirt.

Rice cakes in Dalaguete are very

delicious especially with a lot of

syrup.

地球には緯度線があります。 The globe has latitude lines.



The coachman whipped the horse

that had gone mad.

Your parents hoped that you'll be

successful in your studies.



For me, Mother's stew is the most

delicious.

蜘蛛が巣を作っている。 A spider is spinning his web.



私は部屋で勉強しています。 I am studying in my room.

My bedroom is the most

comfortable room in the house.

An uninhabited house is full of

cobwebs.

身も心も; body and soul; obey the demands

身体の要球に従う（用を足す） of nature

You're always thinking of carnal

happiness.

The words that come out from

your mouth are vulgar.

His saliva was streaming down

when the yummy dishes were

served.









They navigated through the

oceans despite of the giant

半島は殆どが海に囲まれた土地で A peninsula is land almost

す。 surrounding by water.

私たちの船は海で嵐にあった。



豚の餌を用意してよ。 Prepare the dregs for the hogs.







人間も花のように時期が来れば枯 Man like flowers will wither when

れる。 time comes.

月桂樹は、勝利と成功の象徴です Laurel is an emblem of victory and

。 success.

The ship sank in the deepest sea.

泳げない人は深いほうに行っては Those who do not know how to

いけません。 swim should not go to the deep

park.

あなたがいない間、私が子供たち I'll just watch over the children

を見ます。 while you're gone.

The leaves can be burned

because they are already dry.

The sail of our boat was torn

because of the very strong wind.



I won't flee from here for I have no

money.

Our cat leaped out of the window.



考えが彷徨う waver



The baby slept because of her

mother's lullaby.





I will hum your favorite song so

you can sleep.

Their house is far from the

church.

Dodong was suspended in school

because he wrestled his

classmate.



彼の逮捕状を持って、警察の行動 The operation of the polis was

は合法であった。 legitimate 'cause they had warrant

of arrest.

卒業の年には、すべての教科が終 At the end of the school year, all

了していなければなりません。 lessons must be finished.





レモンのしぼり汁は、咳にいい。 Lemon juice is good for coughs.







赤ちゃんは皆ミルクが必要なんで Milk is needed by all babies.

す。

豚の丸焼き

マヨネーズをつけたレタスが私好き I like lettuce mixed with

です。 mayonnaise.

やぎは柵を飛び越えました。 The goat ha jumped fence.

Faith was hurt with the stories

behind her back.

パン屋は、イースト菌を使う。 Bakers used yeast.



Find a toilet there to shit on.



Our roads in going to the

mountains are rough.

Do not laugh at the cock-eyed

man.

I find siomai with mushroom

delicious.





I'll give you five thousand pesos

for your birthday.





We will gallivant in Ayala and SM

when we have money.



いやあ、まいったよ。何がまいった

の？

Thousands of devotees joined the

procession of St. Nino.





We move around Ayala for five

times.

惑星の軌道 the orbit of planets ; Have you

checked the racetrack for horses?





今時間あるから、一緒に映画観れ I am free now so we can see a

るよ。 movie.

ローズは、リサから本を借りた。 Rose borrowed a book from Liza.



Thousands of children enjoy the

free vaccination.



私たちは7月にバスケットボールの We will join the basketball league

リーグに加わります。 in July.

We wallowed in bed the whole

day of Sunday.





Mother likes humble man for me.



The insane patients have escaped

from the mental hospital.

バンのタイヤが一本パンクした。 A wheel of the van got flat-tire.

赤ちゃんを転がすな。 Don't trundle the baby!

As the earth revolves around the

sun, it also rotates on its axis.



８才の男の子がバンに轢かれた。 An eight-year-old boy was run

over by a van.



子供達が海水浴している。 The children are swimming in the

sea.

You go to the bathroom for your

towels are ready.

Is that rope strong for us to use?



You should make yourself strong.



No Company wants to have

slackers.

My thumb was jammed on that

door.

男と子がバイクに轢かれた。 A boy was run over by a

motorcycle.

Lets put the corn inside the grater.



We will use lever for that big rock.



Elude all vices that can cause

damage to the body.

彼はチェスが上手です。 He play chess very well.









You need to move now in order to

survive.

Your movement is too slow that is

why you fall down.

子供がいると、動き回るのに邪魔に

なる。

彼はトラブルを防いだ。 He protected from trouble.

頭のひび; コップにひびが入った。 A crack of head; The cup cracked.







色んな種類の每液があります。 Many kinds of liquid are

poisonous.

In making lumpia, roll the wrapper

with its fillings already.

木の枝に大きな蛇が巻きついてい A very big snake coiled on the

る。 branch of a tree.

ママがドーナッツを Mother rolled and rolled the

doughnuts that she made and I

enjoyed watching.

ここで回って。; 左へ曲がって。

気をつけて、この先こカーブが一 Be careful on this place because

杯あるから。 there are many curves ahead.







背中を掻いて、届かないから。 Scrub my back because I can't

reach it.

回りくどいことは言いません。 I don't talk in a roundabout way.



Can you leap and take a dive at

the center of a burning ring?





リコスはよりおいしいそうです。 They say the likos is more

delicious.



ウサギは私を見てびっくりして飛び The rabbit jumped up and run

上がり走って行った。 away briskly upon seeing me.









誰かがお風呂にいるのを除くなん You have no respect when you

て、みっともないよ。 peep on someone taking a bath

on a closed bathroom.

貰ったメダルに君の名前を彫るとい Have your name engraved on the

いよ。 medal that you received.



僕たちの名前をマンゴーの幹に彫 I'll engrave our names on the

っておくよ。 trunk of the mango tree.

今のところ、その話は母さんにはま We can hide that matter from

だ隠しておこう。 Mother for now.



僕の持ってるのは500ペソだけだ。 All I have is five hundred pesos

only.

五つ子を産むのは、危険だぜ。 It's frightening if you will give birth

to quintuplets.

助けて！子供が池に落ちた！ Help! The child fell down the

pond.





そのヤスリは硬い？貸してよ。 Is your file sharp? I'll borrow it.

彼は自由になろうと必死でもがいた He struggled to free himself.

。









女房が俺をだましたんだ。 My wife cheated on me.



一台のトラックが道路のカーブでひ A truck overturned in a curved

っくり返った。 road.

とても寒かったので赤ん坊は、厚い The baby is wrapped in a thick

毛布に包まれた。 blanket because its too cold.

田舎じゃ、ちっちゃな秘密も隠し通 You cannot keep the tiniest secret

せないよ。 in the country.

もう否認するのはやめろ。お前がや Do not deny anymore. It's very

ったのははっきりしてるんだ。 clear that you have done the

mistake.





お実さんたちに飲み物でレモネー Prepare lemonade drinks for our

ドを用意しておくれ。 visitors.

忘れないで。;私が忘れないうちに Don't forget. ; Before I forget,

、

病気を防ぐために、周囲を清潔に Let's clean our surroundings to

しましょう。 prevent diseases.



塩水でうがいしなさい。 Gargle by salt water.



貧乏な人に施しをしましたか。 Have you given alms to the poor?



お年寄りはヤシ酒が好きです。 The toddy is the favorite of old

folks.



ゴミを埋めてしまいましょう。 Let's us bury our rubbish.



洗濯したものをアイロンしなくてい No need of ironing the washed

いよ。毎日家で着る普段着だから。 clothes because it's just an

ordinary daily house wear.





フルーツの詰め合わせは、クーラ Place the mixture of fruits inside

ーに入れておいて。 the cooler.

あなたに用意したのはどれもとても The food that I set aside for you is

おいしいわよ。 especially delicious.

その女みたいな歩き方やめろ。 Stop that walking style like a girl.



The short cut to your house is to

the old cemetery.



あなたの歩き方は、私には速すぎ Your pace is too fast for me.

る。

その男っぽい髪型、君に合ってる。 Your boyish haircut looks good on

you.

私には、このスパイシーなピザがお For me, the spicy pizza pie is

いしいわ。 delicious.

ホットケーキに溶けたマーガリンを Pour the melted margarine on the

かけて。 hotcake.

色〄な缶詰がお店に売られている Different canned goods are sold in

。 stores.



今日の海は穏やかです。 The sea is calm now.



湖の水は油のようになめらかです。 The water in the lagoon is like oil.









彼は他に気をとられていて、仕事 He can't work because he worries

にならないよ。 other matters.

赤ちゃんもう眠いんだよ、あくびし The baby is sleepy already

てるよ。 because he's yawn.





You're quibbling again so you will

not be caught.

この子は落ち着きがなくてじっとし This boy is always moving about,

ていられない。 he can't keep still.





映画館で映画を見て私たちは楽し We enjoyed to watch the movie.

んだ。

明日は家でみんなゆっくりします。 We'll have an relaxation tomorrow

in our house.



ミサの始まる前に鐘が鳴る。 Ringing bell before the Mass.



言語学者と話すときには、気をつけ Beware for you are talking to a

なくちゃ。 linguist.

お前はまだ若いんだから親の言う You need to listen to your parents

ことは聞かなけりゃいかん。 because you're still young.



後ろをみてごらん。 Look at your back.

この子たちは、よそ様の家に行くと My children act wild when they are

キョロキョロして行儀が悪い。 in other people's houses.

あなたの目は丸くて玉のようだ。 Your eyes are round like balls.





イラクで人質になっていたフィリピン The Filipinos who have been

人は既に開放された。 captured by rebels Iraqi were

freed already.

皆さんどうぞお掛けください。大事 Please all sit down. I have an

なお話があります。 important topic to tell you.

木の椅子でクッションがないから、 My buttocks pain if the wooden

お尻が痚い。 chair has no cushion (foam

rubber) on it.

多分君の見間違いじゃないか。 Maybe you have saw it

mistakenly.



首を横に振るのは、同意できないと Shaking of ones head is a sign

いうしるしです。 that you don't agree.

いつもはどの言葉をつかってるの What language are you using

ですか？ always?

何千もの人〄 thousands of people

君の秘密は数日でばれるよ。 Your secret will be out in the open

one of these days.

彼らは庭をきれいにしている。 They are cleaning their garden.







強い地震 strong earthquake





お前それ壊したから、親父のカミナ Cause you broke it, you'll get hell

リ落ちるぞ。 from Dad.

今や古来のビサヤの言葉は消えつ The original and native Visayan is

つある。 fast disappearing.







船を引くロープは太くて重い。 The rope for boat is big and

heavy.



その赤ん坊はお前がアホなためだ The child is the fruit of your

。 stupidity.

煮るときあまり水を多くしないで。 Don't put too much water when

you cook.



Raping is a barbaric act.



母の料理方法はおばあちゃんの直 My mother's recipe was

伝です。 transmitted from her mother.

人〄の行列は、とても長い。 The line of people is very long.



引ったくりにあってネックレスを急に She had injured her neck because

引っ張られたため、彼女は首に怪 her necklace was jerked by the

我した。 snatcher.









でっかい雷が当たって、椰子の木

が真中で割れた。



Her business flourished because

of hard work.



蜃気楼 mirage



Oh, you're having a delusion

again that you're flying.

通りの子供たちは、チョコレートを The children on the street were

貰って大喜びだった。 happy because they were given

chocolates.

openly



裏切るなよ。; 彼は王を裏切った。 Don't betray me.; He betrayed

King.

突然めまいがした。 I felt giddy suddenly.

I sprained my ankle when I

slipped.









エンジニアライセンス license of engineer

今いろいろな種類のマンゴーの種 I'm collecting different kinds of

を集めています。 mango seeds.

Its hard to wrench the faucet

because its too tight.

Our Math examination is very

difficult.

学校に必要なものを書いたリストを Where is the list of your school

どこへやったの？ needs?

メニュー menu

彼女はクラスでとてもできる。 She is very smart in her class.







The lion fell on the trap.

My son is afraid of lightning.



Dad, please flick Kuya's nose.



Watch out for the words that you

utter.

あなたの名前をはっきりとした字で Make the letter of your name

書きなさい。 clear.

あなたの写真を頂戴。 Give me your photo.



君のコーヒーにミルクを入れなさい Put milk on your coffee.

。

野菜で一番好きなのはレタスです My most favorite vegetable is

。 lettuce.



彼女は牡蠣を食べると身体が痒く Her body becomes itchy when she

なるんだ。 eats oysters.



君はお父さんに顔や歩き方がそっ You look like your father, your

くりだね。 face and the way you walk.

ミミズは土地を肥沃にする。 Earthworm help the soil become

fertile.

家の物では揺り椅子が私のお気に The rocking chair is my favorite

入りですね。 thing in the house.









狼に食われたいのか？ Do you want to be eaten by a

I know that grandfather wants his

funeral to be orderly and solemn.



The goats ass was bleeding.

我〄の町を発展させようと、地方自 The local officials cooperated with

治体の役人も人〄と協力していま the people for our town to

す。 develop.



あたしって馬鹿ね、あんな薄情な I'm really stupid, that I continue to

男にいつまでも、、、 love such unfaithful lover.



The fool is in the market

gallivanting again.

僕はおばあちゃんのお気に入りだ I am the favorite grandchild of my

よ。 grandmother.

私の祖父はもう、亡くなりました。 My grandfather is already dead.

僕の油絵用のキャンバスは何処だ Where is the canvass for my new

？ painting?





彼の家族の状況は、同情を禁じ得 The condition of his family is really

ない。 very pity.



私の貰ったズボンはおっきくてゆる The given pants are big and loose

い。 for me.



男が殺された A man was killed

空の色が霞んだ。 The color of sky faded.



彼は腕をねじって病院に運ばれた He was brought to the hospital

。 because he twisted his arm.







椰子の木材は安い。 The coconut lumber is cheap.

3本の糸をよって丈夫にしましょう。 Let's strand the three ropes to

make it thick.



お前のお祖母ちゃんのお墓は用 The sepulcher is ready for your

意できたよ。 grandmother.





水槽が濁って中が良くみえないよ。 The aquarium became that we

couldn't see what's inside.









私は死んだ犬を埋めた。 I buried the dead dog.





蛇口のねじが緩んでいる。 The screw of the faucet is loose.





何処で会いましょうか、貴方のとこ Where shall we meet, your place

ろ、それとも私の家？ or mine?

お米の粒を無駄にしないで。 Don't waste the rice grains.



私が精米をします。 I'll polish the rice.

子供たちにチョコレートを入れてお I'll make a porridge with chocolate

粥を作ってやります。 for the child.

The pig jerked from its leash.



揺らすんじゃないよ、落ちるよ。 Do not jiggle for you might fall.







水を浴びたときに、良くこすって洗 I'll scrub myself when I take a

います。 bath.

彼は飲んで女性を犯す過ちを犯し He drunk and he commit a crime

た。 of rape to a woman.

私の親戚が、フェスタのために町に My relatives have come down

下りてきました。 from the mountain for the fiesta.



彼の目からは涙一つこぼれなかっ There were no tears from his

た。 eyes.

お前の贅沢のための金なんて俺に I don't have money for your many

はないぜ。 luxuries.

彼女は、祈るために祭壇の前に膝 He knelt as he prayed in front of

まづいた。 the altar.







返すお金がないよ。 I have no money to redeem.



小屋の屋根用にヤシの葉を手に入 We'll get some coconut leaves to

れよう。 be used as roofs for our shed.









ストリートチルドレンの状況には、が I feel pity about the situation of the

っかりする。 street children.









猫の子供達は生まれてすぐ死んだ The babies of the cat were born

。 and died soon.



寝たときのシーツ（敶布団）を丸め Roll the carpet which you lied

ておいて。 down.

Breed this kind of chicken

because this is good for cockfight.

Jump so you can reach your

towel.

家中全部クモの巣で一杯です。 The whole of the house was full of

cobwebs.



彼はいろんな国を旅行しています She is traveling in different

。 countries.

あんたの話し方でBohol出身なこと Your speaking style make clear

ははっきりしてる。 that you are native from Bohol.

お前の今感じている幸福なんて儚 That all your happiness which you

いもんで、長続きせんよ。 enjoy now is fleeting and it will not

last long.

人〄は楽しそうに通り過ぎた。 The passers by were walking

happily.

It's hard when you are bewitched

because you don't know what is

right.

それ飲むなよ、多分惚れ薬だよ。 Don't drink that for that might be a

love potion.









~区に住んでいるのですか？









彼の子供は川で溺れた。 His child was drowned in the river.









水牛は泤の中で転げまわっていた The water buffalo was wallowing

。 in the mud.

僕たちは月曜日に日本に発つ。 We'll be leaving for Japan on

Monday.







お米の入れ物にネズミがその底に There is a big hole under the rice

開けた大きな穴があります。 container that was made by the

rats.

Have you cooked the last cup of

rice?







このごろ棺桶が高くて、、、 Coffins are expensive nowadays.





A good citizen is concerned with

the improvement of his place.



町役場 municipal office



Love will endure forever and ever.



Leaves are green again because

of the rain.

月曜日に市場に出かけた。 We went to the market on

Monday.









山の木の切りすぎが豪雤の時の洪 The unlimited logging in the

水の原因になる。 mountain is the cause of flood

when it's heavy rain.





山家から、この都会にでてきたばか Just now I came down to this city

りなの。 from the mountains.





農村の生活は素朴だ。 Farm life is very simple and

peaceful.







A savage man needs no pity.



とてもクリスのことを好きだったけど Though I gave my heart to Chris, I

、あたしの気持ちは隠していたの。 didn't confess anything to him.



彼らは一緒に生活している。 They are living together.



歩道で寝ている子供たちが可哀想 I pity the children who just slept on

でした。 the street sides.



その鳥はもう飛べない。 The bird can't fly anymore.



誰だって彼女のおしゃべりには貟 Nobody can outdo her in

ける。 talkativeness.

欲深い地主は貧乏な小作人を絞り The greed land owner oppressed

上げた。 the poor farmers.







でもすぐに、恐怖はおさまった。 But soon the fear was abated.









A widespread manhunt of the

thieves has been launched.





We'll meet at the bus terminal.



透き通った水に彼女は身を沈めた

。

TVレポーターたちはマラカニヤン The TV reporters pushed through

の中へと突進した。 into the Malacanyang palace.



お前ホントに顔色悪いよ。 Really you look very pale.





All my joints are painful.







Do you know how to make

yourself float on the water?

犬の死骸が港の海に浮いている。 A dead dog is floating in the sea

of the pier.



君の料理、どうしたの？ What happened on your dishes?





兵士達はアブサヤフを追いかけた The soldier chased Abusayaf.

。







One symptom of tuberculosis is

blood in the sputum.

Use a ladle for the soup.





祖母はもう病気が治り大丈夫です。 Grand ma recovered already from

her sickness.

裁判官は宠告を言い渡した。 The judge declared.



Lola is still weak from the hospital.

父は咳の時はショーガを薬にする When my father has a cough he

だけです。 doesn't take medicine except

ginger.



そのバナナは熟れる前に採られた The bananas are too soft because

から柔かい。 they were immature when they

were cut down.









One good quality of the Filipinos is

being hospitable.



We are in need of dynamic

leaders.

Mother's are the gentle creatures

of God.

君の人生で経験することはまだ一 Still you will have a lot of

杯ある。 experience in your life.

そこから出ろ、じゃなきゃ窃盗で訴 Get out from there for you might

えてやるぞ。 be accused of stealing.

My uncle is a clever magician.



My mother is so caring to her

children.

The models look gorgeous in their

formal attire.



僕の腕時計はもう長い間壊れない My wristwatch haven't broken long

、大事にしてるからね。 time because I cherish it.



我〄の社長は従業員の扱いが公 Our boss gives equal attention to

平だ。 employees.



ボホールには一杯素敵な見どころ There are plenty of beautiful

があります。 sights in Bohol.

コンピューターを使える人 able to use computer



セブアーナは美人が多い。 Most of the Cebuanas are

beautiful.

薬を飲んでから彼の状態もだいぶ He feels better now after taking

良くなりました。 medicine.



My old aunt suffered senility.



Being unfriendly is not a good

trait.

とても良い very good

彼女は兄弟の面倒を良く見る。 She takes good care of her

brother and sisters.







彼女とても君のこと心配してるよ。 He is worrying about you.

My father who is a soldier will be

transferred in Cebu.



私の姉はあのプールは浅いから子 My sister likes to go shallow

供たちが泳げるので良いと言って swimming pool so that children

ます。 also can swim.

私は妅娠4ヶ月です。 I'm four months pregnant.





Parents are so watchful to their

children against illegal drugs.





My enemy is a traitor.

Your bag will become heavy if you

will put many things in it.



Most people want to live longer

and happy together their family.

实りある新しい年 prosperous new year



In this moment I received many

graces.



Her teeth are yellowish.



タクシーに乗りなさい、早く空港に Take a taxi to arrive quickly to the

着くように。 airport.









Alberto works eagerly on his

projects.

He talked his parents frankly

about his problem.



彼女の母は来年セブ市に任命され His mother will be assigned in

る。 Cebu City next year.



私の姉は修道女になる望だ。 My sister wants to be a nun.









私の母は学校の先生です。 My mother is a teacher.



サントス先生はとても理解がある方 Mr. Santos is a very

です。 understanding teacher.

語幹の最初の音節を繰り返し、mag

をつけると、「～をする人」の意味に

なる。









We only have one barber who

serves in our barrio.



Utada Hikaru is a very good

singer.

それを冷蔵庫に入れないで、堅く Don't put that into the refrigerator

なるから。 because it will be hardened.

がっかりした？ You should not blame your friends

if your mother scolds you.



古い服を取っておいて、雑巾に使 Keep the old clothes to use as

えるから。 rugs.



フィリピン人は、彼らの歴史に誇り Filipinos are proud of their history.

を持っています。

私の父は、誠实な営業マンです。 My father is a very honest

salesman.

The radio reporter was

ambushed.

The watcher in the tower was

missing.

The farmers were sad because of

the attacking pests.



もう魚の養殖場の管理人いないよ。 There is no more caretaker of the

fishpond.

A runner should have discipline.





Our office messenger had already

retired.

The winner in the Sinulog Festival

jumped with joy.

僕は彼女のファンの一人です。 I'm one of her admirer.

My uncle is a good draftsman.



私の学校のバスケットの選手には The players of basketball in our

授業料免除の特典がある。 school have privilege of free

tuition.



彼女が新しい会社のマネージャー She is the manager of the new

です。 company.



グレイスは、韓国人の友達の通訳 Grace is an interpreter to her

です。 Korean friend.

裁判官は判決に公平でなければ Judges must be fair in their

ならない。 decision.



私たちの町の子供は良い音楽家 Children in our town are trained to

になれるよう指導されます。 become good musicians.



あなたが決めて/君次第です。 You decide it.

両替商の生活はとても危険です。 A money changers life is very

risky.







私たちは、席に並びました。 We sit in bench side by side.



私たちは皆で一緒に禁止された薬 We should fight together against

物の乱用を止めなければいけない drug abuse.

。





私どものレストランは新しいコックが Our restaurant is in need of a new

要ります。 cook.

もし王様が公正であれば、王国は A kingdom is happy and peaceful

幸福で平和です。 if their rule is fair.



赤ちゃんたちが起きないように、うる Don't make noise so that the

さくしないで。 children will not be awaken.

どなたが検閲の方ですか。 Who are the members of the

board of censors.

The radio station needs a very

good commentator.









My nephew is a beginner in

reading.

The collector will get angry if you

will not pay.

Carole Mortimer is good writer of

Harlequin Presents.





Mel Tiangco is a good reporter.



ある日彼らは、ちょうど他の夫婦が One day, they had a quarrel as

するように、喧嘩をした。 many couples do.





Teachers need an increase in

their salary.









私は姉のことを尊敬しています。 I had a great respect for my elder

sister.

農家は農作物のために肥料を買っ The farmers bought fertilizers for

た。 their plants.



気の小さい子供には、いつも元気 A timid child needs constant

付けてあげないといけません。 encouragement.

良く切れる包丁はとてもいいね。 Its very nice to use a sharp knife.



私が香港で買った宝石は高かった The jewelry I bought in Hong

。 Kong were very expensive.



パパイヤの入ってる石鹸を使うと皮 Our skin will become smooth if we

膚が滑らかになります。 use a bath soap with papaya.



My high school graduation is a

memorable experience.



同意してくれれば、後悔させないよ You will not regret if you agree.

。



これが私の知りたかったことです。 This is what I wanted to know.

Some beerhouses presented lewd

shows.

歌うのは好き？ Is singing your favorite?

My kid sister is apt to designing

clothes.



子供たちは消化の良いものを食べ Children should eat digestible

なきゃいけません。 foods.



We need to calm that kid who's

having tantrums.

医者に行った方がいいよ。 You should see a doctor.



a robust boy won in the physical

exercises.



あなたがいつも訪ねていけば、ご Your parents will be glad if you

両親もお喜びでしょう。 always visit them.









お年よりは歩くのが遅い。 Older people are slow in their

walking.

He was impetuous in beating his

children.

She does the house hold chores

in a laggard manner.







She shared an emotional

experience with us.

It is important that we should

always listen to the news.

They will not understand you if

you will not tell the truth.





Our floor will get dirty if you get

inside with your shoes.

His parents are strict in

disciplining their children.



私達はちょっとだけ休んだ。 We took a little rest.

落ちないよう気をつけて。 Be careful not to fall in.

心優しい tender hearted



彼は知人にとても思いやりがありま He is thoughtful to his

す。 acquaintances.

僕は身体の抵抗力がないんですぐ I don't have much resistance in

病気になってしまう。 my body so I easily become sick.

Our place is warm during

summer.

彼は女の子にはシャイなんだ。 He is shy with girls.





私は、物をとても大事にします。 I treasure my own things.



この布は伸びますし、外国製です。 This cloth is elastic and imported.









このトウモロコシは粒が小さい。 This corn is small grain.



Our neighbor is a brave soldier.







可能未来形をつくる。





No one can govern me.







God is powerful.







その乞食は組織の一人だって。 They said the beggar is a member

of syndicate.

日本の神戸の地震で起きたことは It was so terrible what happened

恐ろしいものだった。 in the previous earthquake in

Kobe Japan.









We are all sinners.









道路横に一杯乞食が层る。 There're many beggars in the

sidewalk.



リサはこの学校の優秀な生徒です Lisa is a excellent student in our

。 school.









真实を話すことをためらうな。 Don’t hesitate in telling the truth.



強い台風が一つフィリピンにやって A violent storm is coming to the

きた。 Philippines.

服は皆乾いたよ。 The clothes are dried up already.









そんなに簡卖に規則やぶると、ほ If you easily violate existing law

んとに罰せられるよ。 you will be punished.



Our helper's house is far from our

place.

ひでえ野郎だ。 He is an evil one.



濡れた雑巾は乾かします。 I will dry the wet floor cloth.





私達の町は平和ですよ。 Our town is peaceful.

丸い食卓を飼いたいのですが。 I'd like to buy a round dining table.







クリスマスおめでとう。 Merry Christmas.

くらくらして吐きそう。 I feel dizzy and vomiting.



It's difficult to climb the highest

mountain.







My lola is so kind to the people

who needs her help.









A child who doesn't eat will

become weak.



僕の好きなのは、お母さんだよ。 I love my mother.



My sister works in an office as an

accountant.

We must eat breakfast before

going to work.

Bobby Nalzaro is a reporter in

Cebu.

私の犬は人を噛んだりしない良い My dog is very good because he

犬です。 doesn't bite man.







He is afraid of insects.

Plant will die if they are not

watered everyday.



私達は、实のところ関係ありません We don’t have a relation actually.

。







彼に言ったの、誰が本気か選んで I told him to choose to whom he is

と。 serious.



The laborers were asking for a

wage hike.

My friends force me to let her

borrow my dress.









同じ羽の鳥は群れをつくる。 Birds of same feather flocks

together.



私の数学の先生はお隣さんです。 My mathematics teacher is our

neighbor.



私たちは母の二人だけの子供です We are only two brother and/or

。 sister as children of our mother.

彼女は服を上手に仕立てます。 She make dress well.









One of our tailors is absent.



Don't believe to false prophets.



A runner needs a good training.





Divina knew how to sew curtains.



A commuter needs to have

patience.

良く直さない医者がたくさんいる。 There are many doctors who

doesn't cure well.

彼女がダンスコンテストの優勝者で She is the winner of the dance

す。 contest.

この森には野生の動物がたくさん We can see many wild animals in

見られます。 this forest.



彼女は踊り手たちがその踊りで腕 She saw the dancers were

前を競っているのを見た。 competing their skills on that

dance.

テクラ姉さんは未婚です。 My elder sister Tekla is a spinster.





許可無しで、夕べ真夜中にパーテ My mother got angry to me

ィーから帰ったから、母が怒ったの yesterday because I hadn't her

。 permission to be late midnight at

home for attending party.



私たちの親は、子供によく学べと言 The command of our parents to

いつけた。 their children is to study well.





トラックを操縦したことがありますか Have you operated a truck?

。









My aunt is a singer in weddings.









Guadalupe is known for their

sweet mangoes.









彼女は貧しい人〄に親切だ。 She is kind to the needy.



コラのボーイフレンドは、とても内気 The boyfriend of Cora is very shy,

でいつもじっと黙っている。 he is always silent.



私、占い師なんて信じないわ。 I don't believe fortune tellers.







ロイは私の弟ですが、私より年上に Rolly is my younger brother but he

見えます。 looks elder than me.



Richard is a well known hunter in

the region.







Your attitude is going to bad if you

with him.

この頃フィリピンに詐欺師が多くな These days there are plenty of

った。 swindler in the Philippines.

日本ではここフィリピンより進んだハ In Japan they use more advanced

イテク機器の漁法です。 devices for fishing than in the

Philippines.







時計の音でもう12時だったと気が The ringing of the clock reminded

ついた。 me that it was already noon.

溺れた男は残忍な海の生物に食 The drowning man was eaten up

べられた。 by a fierce beast of the sea









たくさんピーナツを食べるとニキビ They said that the pimples will

が出来るそうよ。 appear in our face if we eat plenty

of peanuts.









My rich godmother lives in

Bacolod City.

私はある親友の子供のゴッドファー I'm a godfather of a child of my

ザーです。 close friend.









私は弁護士になりたかったのです I wanted to be a lawyer as my

が、私の両親にはお金がありませ profession but my parents could

んでした。 not afford it.



Jesus Christ is our savior.



私の父は20羽の闘鶏用の鳥を飼っ My father has twenty bred chicken

ている。 for cock fighting.









日本のりんごはアメリカ産よりおい The apple of Japan is yummier

しい。 than that of America.

君は彼らの新しい店の広告を見た Have you read the advertisement

か。 about their new store?



あなたは毎日新聞を読んでる？ Do you read newspaper

everyday?

時〄私たちはパンにバターをつけ Sometimes, we put butter on the

ます。 bread.

ブタの脂は、他のよりコレステロー The fat of pork is richer of

ルが高い。 cholesterol than other fat.









貝拾いと釣り





女はそれを無視した。 The woman was unmoved.





彼女は、彼女のおばあさんの唯一 She is the sole heiress of her

の相続人です。 grandfather's wealth.









そうですか。; その;　それでか！ Is that so?; said ; That's why!

A liar fabricates figment stories.









My face look like Genna.







昨日のプラザのショーは良くなかっ The show in the plaza last night

たね。 was ugly.









A proud person doesn't have

friends.









受益者 I am always thankful to God for all

the blessings he gave me.





The road going to the house is

narrow.

My husband is strict.

彼は猫においで、と言った。 He said ' Come near' to the cat.



セシルの家の床は大理石です。 The floor in Cecil house is marble.







チョナさんは義歯をしています。 Chona wears her false teeth.



私の従兄はこの3月に卒業します。 My cousin will graduate this

coming March.

彼らは毎週火曜日に踊っています They have a dance practice every

。 Tuesday.







ルーベンは、リトより親切で控えめ Ruben is more kind and humble

です。 than Lito.



わかって頂けるとありがたい。 I wish your understanding.

仕事の後でマッサージはとてもい It's very good to have a massage

いね、すぐ眠れる。 after working so that we can sleep

soon.

ガーリは、若いときからのんべえで Gary was drunkard even he was

、今や病気だ。 still young bet now he is sick.









私の家のヘルパーは信頼でき、私 Our helper is very reliable of

たちが层ないときでもよく家を世話 taking care our house when we

してくれます。 are not around.

僕の友人は僕を信頼して5万ペソ My friend is really trusting me by

を預けていった。 leaving his money to me worth of

50,000 pesos.





His face is coarse because of

pimples.

さあﾏｻﾘﾔﾙを食べよう。 Let's take masariyal.



僕知らない。 I don't know.

To get good grades is not easy.





無名の、未知の unknown









彼らの二人の頬が触れた。 Their two cheeks touched.

レイに自転車を買ってやったら、リ Ryan is jealous if we will buy a

アンがやきもち焼くだろう。 bicycle for Rey.

女房にはあの物分りの良い女がい I like that understanding girl for

いなあ。 my wife.



Its easy to teach an intelligent

child.

他人を妬む人というのは、自分勝 If you are a person of envy, you

手な人です。 can be also a selfish.





ネグロス島のバコロド市の覆面祭り In Bacolod one of the city of

は、世界的にも有名です。 Negros island their "Maskara

Festival" is very popular in the

world.

Even if I don't have enough

money, still I want back to school.









お父さんがおこるわ。 My father will get angry.

The sunlight is dazzling.

どうしてそんなに悲しそうな顔をし Why is that your face sad?

てるの？



I am curious about your wedding.



Kiara's baby is very beautiful.





眠るな、起きろ！ Don't sleep, wake up!

各家庭に無料で家が与えられた。 Each family was given a free

housing.

Each person has a dream in his

life.





この私たちの部落は、通りからゴミ Our barangay is beautiful to see

がきえたので、今はとてもきれいで now since the garbage

す。 disappeared from the street.

お前は何て奴だ。 What kind of man you are.



The judge is just in his decision.









Why is your child naughty?

僕は不正を働く輩は嫌いだし、彼ら I don't like dishonest people nor to

と話すのも嫌いだ。 talk with them.









君の動きには注意していたよ。 I have noticed your motion.



Our neighbors are helpful.



Her children are obedient.





The water in our river is clear to

look at.

He is wishful that his dreams will

come true.



A truthful person can be trusted.







My second child is humorous.







いいよ、と母は言った。 "Good!" Mother said.









真实はやがて現れる。 Truth will be known finally.









早く食べないとアイスクリーム溶け Eat your ice cream right away, for

ちゃうよ！ it might melt soon.

Everything you read is true.









Their wedding ceremony is

solemn.

An immoral man is not worth

emulating.

My admirer is timid.



There is a special school for

talented children.







Elsie's helper is loyal to their

family.

無疵な; intact;

ロイのくせはアランにそっくりだ。 The habit of Roy is same as

Allan's.





お前金遣いが荒いな、要らん物ま You are so wasteful your money,

で買っている。 you keep buying even not

necessary goods.



セブは今やとても発展的で、たくさ The city of Cebu now is

んの外国資本が、投資されていま progressive already, many

す。 foreigners are investing capital for

business.

Parents in our school are yielding

about the payment of

contributions.



彼は包みを持っていった。（彼が持 He brought a package.

って行ったのは包みでした。）

彼女は新しい恋人がいます。 She has a new boy friend.









5月にはボホールでたくさんフェス Bohol celebrates many fiestas

タがあります。 during the month of may.



お金持ちの家には女中頭がいます The rich people have a head

。 female servant in their household.





小学校のときは、いつも一番でメダ In my elementary school, I was

ルを貰ったよ。 awarded a medal for the first

honor always.



マスコミは時〄ニュースの細部につ Sometimes, the media is not

いて間違っている。 accurate the details of the news.

マスコミがそのニュースの詳細をく The media will give the details of

れるだろう。 the news.

ストッキング;　ソックス stockings; socks



私は時〄人の前に立つのがとても I am sometimes quite shy to the

恥かしい。 people I faced.



メキシコに行ったことありますか。 Have you been to Mexico?



車を治すのに俺の雇った修理工は The mechanic that I hired to fix

、直ぐ直せたぜ。 the car, he fixed it right away.



教皇のフィリピン人へのメッセージ What is the Pope's message for

は、なんですか。 the Filipinos?



その間に meanwhile

私たちのところのマーケットは皆のThe market in our place has not

必要なものが満足にそろっていな complete of goods for people

い。 need.

午後のおやつにはクリームバター My favorite snacks in the

のパンデサルが好きです。 afternoon is the hot pandesal with

butter and cream.

私の祖母が、スペイン人のハーフ My grandmother is a half-breed

です。 Spanish.

あたしの亭主は、中国人とのハー My husband is a half-breed

フだよ。 Chinese.

数学を教えるのに一番いい方法は What is the best method in

、何ですか。 teaching Mathematics?



私のズボンを作るのに、２．５メータ The cloth needed for making my

ーの布が要ります。 slacks was about two and a half

meters.









My beloved wife have arrived from

Canada.

去年



彼の心の中では、 in his heart

Do you like to eat noodles?

His face turns gloomy when he

saw his enemy.

私、５万ペソ必要なんです。 I need fifty thousand pesos.



過去は忘れて、明日に生きよう。 Let's forget bygones and live for

tomorrow.

あなたの人生で奇跡が起きたこと Is there a miracle that happens in

ありますか？ your life?





そのアメリカでは、お宅から会社ま How many miles from your house

で何マイル離れているのですか？ to your office, there in America?



彼が宝くじであてたのは、１千万ペ He won ten million pesos from the

ソです。 lotto draw.

１００万長者は金持ちだ。 A millionaire has plenty of money.



うちの猫は子供を5匹産みました。 Our cat delivered five kittens.



バギオ市には金鉱山があります。 There's a gold mine in Baguio

City.

もうすぐ、あたしの恋人が日本から My sweetheart is coming home

帰ってくるわ。 soon from Japan.

The mountain people in our place

is also under the jurisdiction of the

mayor.



行儀良くしろと言っただろ！ I told you to behave well.

どうしてそんなに泣いているの？誰 Why are you wailing? Did

か亡くなったの？ someone die?

The people brought the dead man

in the funeral parlor.

Elsie was raced by her

grandmother.

ラジオを聞いた。 I listened the radio.





あなたが会ってくれないとさびしい I'm lonely if you don’t see me.

わ。



アニーは町長に敬礼した。 Anie saluted to the mayor.

She paid me with a fake money.



下院議員の尐数派のリーダーは、 Who is the minority leader in the

誰ですか？ congress?

彼は昔の政治家に重きを置いてい She has less respect for

ないよ。 traditional politicians.



What is the abbreviation of the

word attorney?

主要な、日用品の値段が下げられ They reduced the prices of prime

た。 commodities.

何分でここに来ますか。 How many minutes you came

here?

結局彼らは結婚した。 Finally they get married.



毎日曜日私はミサに参加します。 I attend Mass every Sunday.



The policeman's mistress

interrupts our conversation.





あなたは、悲しみの玄義（ロザリオ Can you still remember the

玄義）を覚えていますか。 Sorrowful Mysteries?



What is your ideal man?







ほんとにちょっとの間だけですから Just only for meanwhile.

。

水曜日には洗濯をする。 I wash my clothes on every

Wednesday.



最新の流行の服は何？ What is the new style in dresses

nowadays?







イゴロット族の衣装のスタイルは何 What is the mood of dressing of

ですか。 the Igorots?







クルスさんはハグナの住人です。 Mr. Kruz is one of a resident of

Jagna.

修道女は修道院に住んでいます。 A nun lives in a convent.



この人形は君の妹のためです。 This doll is for your sister.



This is the only money that I have.



私の新しい傘の色は紫いろです。 The color of my new umbrella is

purple.

My slippers are similar to yours.





教師は高いモラルを保たなければ Teachers must have high

なりません。 morality.



Most of our Moslem brothers live

in Mindanao.

もし蚊帳を使えれば、今夜はぐっっ I'll be able to sleep well if I use

すり眠れる。 mosquito net.





バイクに乗るときはヘルメットを着用 It is important to wear a helmet

しなければいけません。 when riding a motorcycle.



The woman's hair is short.



米国は人〄を殺す恐ろしい武器を America has created terrifying

開発した。 devices to kill people.



The child sulks because his new

break game was lost.

僕らの数学の先生はむっつりして Our teacher in mathematics is

ます。 grumpy.



ベベスは頭痚が続くとこぼしていた Bebeth grumbles that her head is

。 always aching.

遅れたら罰金だよ！ You will pay penalty if you came

late.





子供はお化けが恐いんだよ。 Children are afraid of ghost.









The mango trees will bear fruits

when sprayed with insecticides.



私たちの町はセブ州で一番清潔な Our municipality won as the

町に選ばれました。 cleanest municipality in the

province of Cebu.



おじいちゃんの冗談はホントに面 Our grandfather's jokes are very

白い。 humorous.



君のドレスの色は虹のようだね。 Her dress looks like a rainbow.



私たちの町の博物館を見られたこ Have you gone to the museum in

とありますか？ our place?

私たちは音楽の課題があった。 We are doing a project in Music.





君はイスラムの友達いますか？ Do you have a Moslem friend?





The hills are beautiful to look at.









The queen's crown have many

jewels.









My children were asleep already.



kanaの略









なんか困ったことあるの？ Do you have a problem?

The bags are right here in the

room.





It is a Filipino custom to respect

the elders.





My mother mentioned that she will

go to Dipolog.



私の家族に問題があるんです。 There is a problem in our family.

My mended wound is not painful

but itchy.

My concerned friend is thoughtful.



勉強を邪魔された。



My mother was uneasy because I

didn't went home early last night.

彼は腕のいい大工として知られて He is known as a skilled

いる。 carpenter.

I put the broken glass in the

garbage can.



How much remaining money do I

have?









彼は金に目がくらんだ。

I was attracted in her eyes.





Melona was stricken because her

attitude is bad.









生徒たちは先生の周りを囲んだ。 The students stay around their

teacher.

子供たちは紙の船を作っている。 The children are making paper

boats.

先生たちは子供たちに学校を続け The teachers encourage the

るよう励ました。 students to continue the

schooling.

永久に続く君への愛は何時だって My endless love for you is always

炋と燃えているのだ。 ablaze.



太陽の光の輝きは世界中を明るく The gleaming rays of the sun

している。 gives light to the world.



ターミナルのバスは止まっている。 The bus in the terminal are

stationary.



彼女の言ったことは全て本当だっ All she said were proven to be

た。 true.

私たちの地域の今度の選挙は、平 The nearing election in our place

和です。 is peaceful.

桟橋で釣りをした。 We fished at the pier.



死にかけている between life and death









子供が遊んでいるときにぶつかっ The children bumped each other

た。 while playing.







レラニーはいろいろの果物を買い Lelanie bought various kinds of

ました。 fruits.

私の子供のころ両親は離婚した。 My parents were separated when

I was still young.

お母さんが、あたしは遠足に参加さ My mother said that I can't go in a

せないって言うの。 field trip.

ちょっと私の気持ちをお話しただけ I am just expressing my feelings

です。 for you.

彼女は仕事を終わらすのに大忙し She's busy finishing her work.

だった。





敗者は怒り狂った。 The loser was furious.



あなたにはがっかりした。



My brother is doing foolishness

because he is drunk.



彼は部屋に閉じこもった。 He shut himself in the room.







The child is five years old.







一人の強盗は、住层の外の暗い場 One of the robber stayed in dark

所で、いわゆる見張りをした。 place outside of the house, and

act as look-out so called.



The dying old man left a message

to his child.







He was happy to see his admired

lady.





He experienced being a loser.

彼らは非常な困難をこうむっている They are suffering a big trouble.

。

She gains more knowledge by

always reading.



？



ジェーンはよくプールで泳いでいる Jane often swim in the pool.

。



I woke up because of the noise in

the surrounding.









His thirst can be compared to a

desert.

The wedding happened in haste.



文無し penniless

棘が抜けたように（気がかりが無く As if the thorn was drown, (no

なった） more disturbing)

I was shock when I might be

touch the snake.

The food that they prepared were

enough.

あの男は盗賊として知られている。 He is known as a burglar.



The cause of his illness in

unknown.

He was the last in the running

race.





彼はなくなった。 He passed away.

The water buffalo got loose.







He graduated from his studies.





The mayor's death was a

shocking event to their family.



He discovered the cure for the

new disease.

I finished an education course.







He found out the secret passage.





電線に触れた子供が感電した。 The boy was electrocuted when

he touched the live wire.









やめてよ; ダメッ; よしＯＫ; Please stop; Never do! ; OK!; It's

いいでしょう。 OK.

He was late in coming to school.



He forgot to lock the door.



くらくらして、吐き気がします。 I feel dizzy and nausea.









私の服は血で汚れた。





Hw went fishing in the sea.

悪夢をみて、怖くて叫んだら、姉に

叩かれて目が覚めたわ。









His wound has a pus inside.





I was blushed when I saw her.









I promised to go back soon.

The policeman caught the

gamblers.

盗賊は走った。 The robbers run.





Grandmother Sepa is too old to

gamblers.

Her scabies are full of pus.





Mother cooks rice cakes very well.



pangから始まる語を参照









私達は手術の成功を祈った。 We pray for success of the

operation.

Forget the past.

昨年 last year

There was no rain in the past

months.



急いで歩いたら持っていた卵が割 I walked fast when the eggs I

れてしまった。 brought were broken.



They jumped from the window

because their house is on fire.

私は兄弟姉妹を助けたい。 I wish to help my brothers and

sisters.



彼らは私のしたことを笑った。 They laughed at what I did.

They said no to what I'm pleading.



私の従妹は彼らの生活苦から逃れ

るために、お金持ちの年寄りを探し

てる。

The child hits his playmate.



Do you have extra money?







私は、昔の本をとってあります。 I kept my old book.



僕の友達が試験の最中からかうん My classmate s cheating during

だ。 the exam.

私達は山下負宝を探した。 We looked for Yamashita

treasure.

ジャックフルーツは私の好きな果物 Jackfruit is my favorite fruit.

です。

過去のことはおいときましょう。 Let bygones be bygones.

The Cuizon family had moved to

Negros.

果物を手に入れた。Nagkakuhaに We got fruits.

同。

I did the washing of my clothes

myself.

Some government officials are

corrupt.

皆に聞きました。 I asked many persons.









昨日セントニーニョにお参りしまし We went to church yesterday.

た。

何としても彼女はレストランの仕事 She wished to have the job of the

を受けたかった。 restaurant by all means.



レイモンドは必死で救済金を求め Raymond looked for benefits for

た。 his life.

遊んでいる子供たちは汗をかいて The children who are playing are

いた。 sweating.









ホセは走り始めた。 Jose is preparing himself to run.





彼らはジープニーを降りた。 They dropped from the jeepney.

水源に妖精がいるという迷信のた The projrct by Water service

めに水道局の工事がとん挫した。 Cooperative was stopped

because of the superstition that

there are fairies at the source of

water.

The parents made sure that their

children are in school.



手が穴にはまってしまった。 My hand was embedded in the

hole.

I have more than ten friends.







私達10人以上います。 We are more than ten.



病院では看護士が私の子供を見 In the hospital Nurse is taking

てくれます。 care of my child.

The children understood the

problem in their family.





The children witnessed their

parents fighting.



My heart was hurt when we broke

up to each other.

My wounded arm is still painful.



My friends are aware that we are

poor.

I was mistaken when I counted

the money.

誰が君に言ったの？ Who told you?







色〄な国の長達が話し合った。 Leaders from different countries

were having a meeting.





I was angry with her because she

lied to me.

My favorite picture was burn.



愛の舞台



My work is done.





Dona Amparo is in the garden.



卑しい生まれの; 誕生日 of humble origins; Birthday



私は1月に生まれました。; 死産 I was born in January.; stillborn

彼は来るのに遅れた。 He arrived late.



What happened for you?



どうしたの。 What happened to you?



He got a bald on his head

because he always wears a hat.







鉛筆をなくしちゃった。 I lost my pencil.

I left my bag on the chair and it

was gone.

鉛筆がなくなっちゃった。 The pencil was lost.

お前いつも厚かましく酒をねだるね You shamelessly ask wine every

。 time.



My mother is generous.



There are many Chinese

businessman in the Philippines.

君が勤勉に働けば、商売に成功す you will succeed in business if you

る。 are hardworking.



雤が降りそうだから雤具を持ってき I brought raincoat for it might be

た。 rain.

彼を見て、緊張してあがっちゃった I was nervous when I saw my

。 crush.



Her lips is very nice because it is

red.

Transfer the table to the principals

office.

彼は鐘が置いてある方に走った。 He run toward where the bell was.



結局、議論の末、彼らは許可した。 After all, over disputation, they

permitted.

The expectant mother was

walking to and fro.

君の名前は何ですか。 What is your name?

Why do you always babble in front

of your friends?









Put the boxes there, near the

door.

Please come back here next day.

She was happy that she won but

she cried.

Her name is Jenny.



Why you do this to me?

こっちに来て！ Come here!



あなたの援助をお願いしたい。 I ask your help.

悪いくせ bad manner

You wipe the table including the

edges.









白い歯は健康にみえる。 If your teeth are white, looks

healthy.

My friend smile at me.









I don't like to sleep in a dark room.





手の傷がずきずきする。 My wound of hand throbbed with

pain.



I felt the throbbing in my wound.



si の目的格 These roses are for Beth.





Lucy's comb is here in my room.



この前の土曜日 the last Saturday

At that time, the church was full of

people.



Don't buy that because it is not

delicious.

I don’t know how to use a basket

for winnowing.

殆どの黒人は巻き毛です。 Most Negros have curly hair.



Rossal flowers are rare now.



Have you seen this?

I want to imitate the way models

walk.





There's a man hiding under the

bushes.

My wound is already cured.

Those puppies are for you.







What is your mother doing at this

time?



今夜はこれからレストランで食事を Could you take dinner with me at

ご一緒しませんか。 the restaurant this evening?



その女は罪を認めた。 The woman accepted her sin.









This house that I built is yours.







The thieves submitted themselves

to the policeman.







Most lanky teenagers are tall.



３人称所有格、目的格 His/her cell phone was lost in

school.

My grandfather is ninety-two years

old.





カナダからの観光実は11月に着き Tourists from Canada will arrive

ます。 on November.







ボゴは、セブ州の北にあります。 Bogo is in the northern part of

Cebu province.





muboが普通





どうしてふくらはぎに一杯発疹がで Why does your legs have plenty of

きたの？ rashes?

I need a rag to wipe the wet floor.







You scrubbed the dirt from your

face very well.

くるみ入りのアイスクリームが好きで I like ice cream with walnuts.

す。

まだ雪を見たことも触ったこともあり I haven't seen or touched a snow.

ません。

Yes, I understand you.

Do you want to go with us or not?





君は君の仕事を終わらせなければ You are oblige to finish your work.

いけない。

君は家族に対する義務がある。 You have an obligation to your

family.

Some school children have

cough.

名作、傑作



僕の観たところ、彼は良く働く。 In my observation, he works well.



オレの女房は、美人でセクシーだ My wife is beautiful and sexy.

ぜ。

雤がなくて地面が乾いてる。 The soil is dry because there is no

rain.

明日はまた違う日になるさ。 Tomorrow is another day.

クリスマスは大事な行事です。 Christmas is an important

occasion.

いいですよ。

Cockroach is a germ carrier.



10月は、一年で10番目の月です。 October is the tenth month of the

year.



そのボクサーはオリンピックで金メ The boxer won a gold medal in

ダルを取った。 the Olympics.



A snail moves slowly.

赤ん坊は6オンスのミルクを飲んだ The baby drinks six ounces of

。 milk.

彼女は11人の兄弟姉妹がいる。 She has eleven siblings.



I haven't seen my friend for six

years.

Yes, I agree.

The doctor who will operate her

cyst has arrived.





あの機械の運転手は、良く働きま The machine operator works well.

す。

私たちの会社は、きちんとしていま Our office is neat.

す。

お前、公務員になりたいのか。 Do you want to be a government

official?



雄弁家とは、人前で上手に話す人 An orator speaks well in front of

です。 the audience.

一日は24時間あります。 There are twenty four hours in one

day.

時計は時を告げる。 A clock tells the time.



惑星はそれぞれの軌道に従う。 Planets follow their own orbits.



司教が新しい司祭を任命する。 The bishop ordains the new

priests.

私はチキンスープをオーダーした。 I have ordered chicken soup.



フィリピンでは古い教会は、普通で Old churches are common sight in

す。 the Philippines.



オルガスムは、何秒か感じるだけで An orgasm can be felt for just a

す。 few seconds.

オレンジはビタミンCが一杯なのよ An orange fruit is full of Vitamin C.

。

オーケストラの音楽を聴くのは素晴 The sound from the orchestra is

らしい。 nice to hear.

彼らは金の指輪を造っている。 They made a gold ring.



整形外科で骨の変形を治療します Orthopedics cure bone

。 deformities.



私は熊をみたのです。 I saw a bear.

病人たちは、病院に運ばれた。 Sick people are brought to the

hospital.

彼らはミサ用に聖餅を捧げた。 They offered wafer for the mass.



イモを食べると屁がくさい。 If we eat sweet potato our fart

smell bad.

80本のヤシが必要だ。 I need eighty coconuts.







My boyfriend is handsome.

Grandmother is already old.

Grandfather gave me money.



たった今;　ちょうど昨日 Just now, ; Just yesterday

Let me pass.

君、脚がすべすべだね。 How silky your legs are.

彼らは家を借りています。; They rent a house. ;　They rent a

彼らは家を貸しています。 house to someone.

私はレンタルハウスを探しています I'm looking for a house for rent.

。

ちょっと待ってて。 Just wait.





ちょっと通して。;学校は成功への Le me pass.; Going to school is

一番の道だよ。 the only way to get success.

蟹に挟まれたの？



彼の怪我は治った。

あなたにキスさせて。 Let me kiss you.



The fire victims solicit canned

goods.

He is accustomed to my way of

dressing.

She put plenty of embellishments

in her house.



My friend pretends that she knew

everything that happened.



あいつは、何でも知ってる振りをす She pretends as if she knew

る。 everything.

祖母の身体は死因が何か、解剖さ My grandmother body had been

れた。 dissected to investigate the cause

of death.

電話を直す。 Fix the cell phone.







The children are going back to

their homes.

The sick, old woman recovers

from her sickness.



I don't ask charges for my

services.

彼は家族のことは、ほって置いた。 He doesn't care of his family.







だんな、食べ物を買う50ペソを貸し Mister, lend me 50 pesos to buy

てください。 foods.





ベッドに层る; Stay in bed; Will you stay here?

君はここに层る（とどまる）？

ランプの灯心が短くなった。 The lamps tinder become shorter.



テリーに干し魚の籠を吊っておくよ Tell Terry to suspend the basket

うに言って。 full of dried fish.

もし誰も番をしないなら、家を空け Do not abandon the house if

ないで。 nobody watches it.

焼いた七面鳥はとてもおいしい。 Turkey is so delicious when it's

roasted.

どうぞ、どうか please

私の好きな日本人歌手は、宇多田 My favorite singer in Japan is

ひかるです。 Utada Hikaru.

マリキナ市には、たくさん靴の工場 There are plenty of shoe factories

があります。 in Marikina City.

彼女は一杯シャボン玉を作った。 She blew a lot of bubbles.



I will put a ribbon on my dress.



The policemen fired the prisoners

who escaped.

手紙を送る send a letter

宛先を書く write the address



The students amplify the garden

at the back of their room.



泤棒達は警察に捕まらないよ。 The burglars will not be caught by

police.

手紙を送る send a letter

Do you give bribe to your

superior?

お酒におぼれないで。 Don't be addicted to wine.



彼らは副作用のことは話題から外 They put the aftereffect to the side

した。 from their topics.

Giving bonus is one way of giving

incentives.

The lawyer disclose to us who are

the heirs of our grandparents

wealth.



いいよ、続けて。 Ok, go on.

火をつけたのは子供でした。 The child kindled the fire.







私の父は、責任ある一家の主です My father is a responsible head of

。 the family.

私の名付け親が、就職するのを助 My godfather helped me to have a

けてくれた。 good job.



今向かってます。; どこ行くの？ Now coming. ; Where are you

going?

彼はゆっくりと戸口に進んで行った He walk slowly to the door.

。

Where the farmers heading?



Don't go near a tree during

lightning.

寝るときはいつもパジャマを着てる Do you always wear pajamas

の？ when you sleep?

Newly graduates can hardly be

employed due to lesser job

opportunities.

彼は子供を学校にやった。 He is the one who sent the child to

school.

…をすること …ing

あなたのこのご恩には、神様が報 God will reward for your kindness

いてくださいます。 you gave me.

The director directs the actors

well.



Let the ice of freezer be solid for

keeping long in mixed juice.



もし君がどうしてもというなら、



フェスタでちょっとした余興をしまし Let's make a small attraction in

ょう。 feast.



今日の議題は、 The agenda for today is



病人の世話をするのはキリスト教徒 Serving the sick is one of our

としての行いです。 Christian acts.

君のご両親の教育方針はどうだっ What is the upbringing of your

たの？ parents to you?

祈りは一番の盾（守り）ですよ。 Prayers are the best weapon.



その大きな屋敶の火災で近所の家 When the large house burnt, the

も巻き添えにあった。 neighboring houses were

included.







How did you acquire the lot beside

my grandmothers house?







お米を収穫するところを見たことあ Have you seen how to harvest

るのか？ rice?

若者たちはこの国の希望ですよ。 The youth is the hope of our

country.

この頃は、嫁を貰うのも簡卖じゃな It’s not easy to get married

いよ。 nowadays.



私たちは壊れた公共市場を修復建 Let's build again up the broken

設しよう。 public market.





今朝、その母親と赤ん坊は退院し The mother and her child was

ました。 discharged from the hospital this

morning.

彼は非常に驚いた。 He was surprised very much.

To repair the destroyed things is

the work of a repairman.



They know how to dry the fishes.









Regret always happens last.

I had a feeling of hatred towards

my enemies.

？ Its not easy to run after the

snatcher.

I watched a play entitled,

"Lapulapu's Conquest in Mactan".



Baptism is one of the seven

sacraments.

It was my parents will that we will

live with them.



The employees were afraid of the

bomb explosion.

My uncle doesn't like the caprices

of his wife.



君は倹約しようと思わないのか。 Why don't you think to be thrifty?



私は中国人の子供の誘拐事件を I've seen the abduction of

見た。 Chinese child.



ここで私は、今度のフェスタに皆さ Here I invite all of you to coming

んをご招待します。 fiesta.



Don't receive candies from

strangers.

欲深はダメッ。 Never be greedy.



迷わないで、あなたの考えに従い Don't hesitate, you may follow

なさい。 whatever you think.

道路を壊すように言われた。 I was ordered to destroy the road.



早く子供たちに食べ物を持ってい Bring the food quickly to the

ってやりなさい。 children.









The children stopped when they

come in front of the beautiful

house.

犬の吠え声が邪魔だ。



君の従兄が来るまで待ちなさいよ。 Wait for your cousin here.



人を愛することは神の大切な命令 To love our fellowmen is one of

のひとつです。 the most important

commandments of God.

私は今でも彼女を愛しています。 Even now I love her still.



私は友を空港で見送った。 I saw off my friend at the airport.



ママは、私にそんなひどい亭主か My mother instructed me to

ら逃げなさいと言った。 escape from my cruel husband.

ディンドは父にディンドが誰である Dindo was forgotten by his father

か忘れられてしまった。 who s father acknowledge him.





彼はあたしの耳を鶏の羽でくすぐっ He tickle my ears using chicken

たの。 feather.



それは言わないで。 Don't say like that.



俺が一人だったころ、昔は素晴らし When I'm in solitude, I remember

かったなあ。 the good memories.



たった今 just now

一体お前はどんな階級の女だって What kind of class woman are

んだ？ you?

The girl in my dreams is very

beautiful.

Being selfish is not a good

character.

My recovery from sickness is a

great celebration.

彼は私の貞操を手に入れた。 He is the one who got my

femininity.



Is there a balance in your studies

and recreation?



心配しすぎですよ、あなたのお子さ Don't be anxious about your son,

んはもう十分大人ですし、何がよく he is adult already and he knows

て何が悪いか分かっていますよ。 what is good and what is bad.



彼はまッさかさまに木から落ちた。







私の子供は小さいとき病気がちで My son was sickly in his

した。 childhood.

We didn't like their way of

persuasion for us to transfer in

other religion.

When we fall short of viand, the

more we feel starvation.









Our existence in this world has a

reason.

よい子 very good child

What is his family's way of living?



今ベルトさんの子供たちはお年頃 Now the daughters of Mr. Berto

です。 reach the age of puberty.

Do you believe in the publicity that

they are loves?

私の買ったバナナは腐ってた。 My bought banana was rotten.

彼らの家は海のそばだ。 Their house is near the sea.



あなたのくれたチョコレートとっても The chocolate that you 'have

小さい。 given me is very small.

贈って貰ったズボンは私にぴったり The presented pantaloons are fit

です。 to me.

his rule created controversies.









その時僕は层なかった。 I was not there when it happened.

海で泳いだあとは皆疲れた。



今のところ Currently

彼は性質が悪い男だ。

The sprain on my chest is the

cause of my cough.



僕らの試験はめちゃ難しい。 Our examination is very difficult.



The cause of our transfer to the

province was when our business

gets bankrupt.

年上らしいところを見せなよ。 Show us your seniority.



彼らは皆お母さんが亡くなったのを

泣いていました。

成長して私も変わりました。 I have changed since my

adolescence.

食べ物を無駄にするな。 Don’t waste foods.

私の人生辛いわ。 My life is hard.

I asked them of their failure to

attend my wedding.



町のテニス大会で貟けて彼は泣い He lost the municipal tennis

た。 tournament and cried.



あなたの会員権はどういう種類で

すか。

父は子供の誕生を大喜びした。



The long draught causes the soil

to dry.

彼は大人になってきたら急にハン He became handsome rapidly

サムになった。 when he grew up.

無知; 無経験; ignorance; inexperience; They

彼らは飼っていた猫が层なくなった grieved for the loss of their cat.

のを悲しんだ。







Don't forget to include me in your

invitation.

It's difficult for me to escape from

the hand of the kidnapper.

私には6人のいとこがいて、4人が I have 6 cousins, 4 of them are

女で2人が男です。 girls and 2 of them are boys.





あんまり悩むのはかえって悪いよ。 It makes bad to suffer too much.



勉強のし過ぎは、身体によくない。 Too much hard study is not good

for your health.





ホラ話をきくのはいやだね。 Listening a big talk is not pleasant.









Its hard to seek a wife who is

understanding.

脅されたって、俺は動じないよ。 Your threat will not bother me at

all.





The concert's admission is free.









How did you hold the mad man

who was angry.

お婆ちゃんはいつも聞いてくる。 My lola is always asking.







生きている限りは自分を信じなさい Don't lose your belief/hope to

。 yourself while still alive.?



どうやって、禁じられた薬物をやめ

させるか。

Be sure to close your door at

night.

The arrest of the young drug

addicts made the parents happy.



We must worship God with all our

mind, heart and soul.









How did you ask my mother?



They helped in putting the extra

food in a small container.

Don't step on a muddy place.

失敗は良い教訓です。 A failure is a good lesson.





The children enjoy stepping on the

sand.

あんたを信じた私が悪かった。 I was wrong all that I believed you.



今は勉強しなさい。 Study well now.





僕の先にして／先に行って。 You go first.





私たちの家を修理するのにたくさん We need plenty of materials to

材料がいります。 renovate our house.



警察に引っ張るよ。 I will bring you to the police.

彼は口先で彼がいかにも良く働い He talked big to his boss to make

ているように社長の機嫌をとった。 him think he worked well.







友人から慰めてもらった。 I was cheered up by my friend.



被告人達に、判事の判決が下され The judge gives his verdict to the

た。 accused.



彼女はタクシーを止めてアイランド She stopped a taxi and went to

モールに向かわせた。 the Island mall.



このニュースについての彼の声明 I read his statement about the

は読みましたよ。 news.









いつセブに来られるかお知らせく Please let me know when you

ださい。 come to Cebu.

小便無用！ Don't urinate here.

彼は私の涙を拭いた。 He wiped the tears from my eyes.





機会、時間をください。 Give me the chance./Give me

some time.





My weekly massage is every

Saturday.







Parents always give advices to

their children.

この良い日の機会をお借りしまして

; 君はいいように僕を利用したね。





お前には俺の人間性を傷つけられ You were abusing me.

たよ。





彼は私達にちょっとした助言をくれ He gave us a little reminder.

た。







私はそのリンゴをティッシュで拭い I wiped the apple by tissue paper

てから、かじった。 and gave a bite.







The dog bites the child's legs.

私たちの関係について話し合いま Let us talk about our relation.

しょう。



君笑うととてもすてきだよ。 You are very nice to look when

you smile.

疲れたら休憩が必要です。 We should take a rest when we

are tired.

海辺に休む場所を作りたい。 I want to build a rest house near

the beach.

田んぼのかかしを見るのが好きで I like to watch the scarecrows in

す。 the rice field.

本を借りれますか。 Can I borrow the book?









この前のクリスマスプレゼントに、香 I received perfume as a gift last

水を貰ったの。 Christmas.







車は家の前に止めておいてくださ Please park the car in front of our

い。 house.







バスケットボールは、若者たちに人 Basketball game interests the

気があります。 youngsters.

彼女を友達に紹介して。 Introduce her to your friend.



甘い言葉に騙されないで。 Don't be swindled by sweet words.



私のことを自己紹介してよろしいで May I introduce myself?

しょうか。

貴方を母に紹介するわ。 I will introduce you to my mama.





今は、我慢しなさい。

何処行くの？ Where are you going?

利潤の30%はオーナーのとこに行き thirty percent of the profit will go to

ます。 the owner.

The backbiters excite the cousin's

quarrel.



苦瓜は、苦くてうまい。 The ampalaya has a bitter taste.

彼等二人の暮らしはすごく厳しい。









お前は信じられると思ったんだ。 I thought you were believable.









たまごを1ダース買ったら、おまけを She gave me an extra egg when I

くれたよ。 buy a dozen.







子供たちを早く寝かせなさい、早く Let children sleep early to wake

起きるのだから。 up early.



妹を馬鹿にするんじゃありません、 Do not insult your sister so she

そうすりゃ、泣かないんだから。 will not cry.



トウモロコシの芯はゴミ箱に棄てな Throw the corn cobs in the trash

さい。 can.





She stops my plan to go away.







My cousin who is a gay sways

side to side.

過去形はnakig-未来形はmakig-



The alliance of Concerned

Teachers requested for a salary

increase.



隣の奴が喧嘩を吹っかけてきた。 My neighbor pick a quarrel to me.





We need to struggle ib life in order

to live.





アダムその妻イブを知り Adam knew his wife Eve …



I learned many things when I

interview the youth.

It is important to talk to God so

God can give good condition in

our body.

恋人と同层している live together with his girlfriend

彼女の微笑を見てすっかり嬉しくな I was happy to see her smile.

った。

彼はその子供と議論を続けた。



The president made state of the

nation address.





彼に頭を下げる必要はありません。 You don't need to implore him.







The reporters made a probe about

the issue.

母にあなたの手紙を見せるよ。 I show your letter to my mother.









Lisaは専門家に彼女の病気を診て Liza consulted a specialist on her

もらった。 illness.



彼はタバコを毎日一箱吸ってしまう He can consume a small pack of

。 cigarette per day.



I unfold a new chapter in my life.



There is an abrasion on my elbow.



飛行機の翼 airplane wings

私は壁に頭をぶつけた。 I bump my head on the wall.



Please apply oil on the big axe

because its rusty.



翼があれば君のところへ飛んでい If I have wings I could go to your

って、愛をささやけるのに。 house and whisper you my love.





殆ど全員の人が賛成の拍手をした Almost all people clapped their

。 hands in support.



We remove the skin flakes of

corn.







日焼けして鼻の頭の皮がむけてし The skin on my nose peeled off

まった。 because of sunburn.



I was excited when I opened the

gift.

Watermelon is my favorite fruit.





私の夢は破れた。 I'm frustrated with my ambition.



彼女は魚をまるごと買った。 She bought the fish at a whole

price.



溝を掃除するのにスコップを使いな Use a spade to clean the canal.

さい。





Noliは酔っ払うと手がつけられない Noli, if he got drunk, is very

。 trouble some.

僕の模型飛行機のプロペラが壊れ The propeller on my toy airplane

ちゃった。 was destroyed.

彼らは金持ちだと誇示した。 They show they are rich.







Don't spend too much on

unnecessary things.



過去は捨てよう。 Let pass the bygone's.



運が無い misfortune

私は正解を見つけた。 I found the right answer.



我〄の社長は厳格でちょっとミスし Our boss is so strict that he fire

てもすぐ仕事を首にする。 immediately employee even by a

small failure.

飲兵衛の亭主を持つと女房は苦労 A drunkard husband is a wife's

する。 burden.

You have to obey the standard

operating procedure in our

company.

殆どの商品が値上げした。 Almost all commodities and goods

are raised their prices.





語源がよくわかりません。 Not sure the origin





Please accept my condolence to

お祖母さんが亡くなられてお悔や your grandmother.

み申し上げます。

How are you my beloved sister?



シミになった服をたらいにつけてお Put the soiled clothes inside the

いて。 basin.



You are the lucky winner of a

house and lot.

王と王妃は宮殿にすんでいる。 The king and queen live in a

palace.

I am disappointed for trusting you.

The boy show-off his new toy.









ほっといて！ Leave me.







世界中を駆巡ったが、マゴアヤン He scoured over the all world but

は見つからなかった。 he couldn't find Maguayan.



うわさをすれば影で、彼が玄関に He appeard in our doorway when

着いた。 we were talking about him.

I feel bewilderment sa I roam

around jungle.

ドアの取っ手



Our bathroom door got wet.



ボールを転がして。 Roll the ball.



…をして貰えませんか？ Could you please ~



私たちの家の中に煙を焚きこめて（ We use incense inside our house.

病気を追い払った）。

こんにちは（Bohol地方） Good afternoon.



夕食の買い物をした。 I bought some for dinner.

どこで安い生地を売っているかは I don't know where is the store for

っきり知らないんです。 cheap cloth.

苦瓜は血を増やして貧血に効くそ They say that vegetable ampalaya

うです。 may add blood and prevent

anemia.









キャンディを剥く







間違いなく without fail



明かりを消して。 Switch off the light.

はとを飛ばす let pigeons fly





アンが死んだが誰のせいかわから Ana died but nobody knows who

ない。 is the responsible.





あなたの夢を叶えるための方法は

なんですか。



私たちは徒歩旅行している間に新 We meet new friends with our

しい友達に会うことが出来た。 adventure.

仕事の前に朝飯を食べなさい。 Take your breakfast before going

to work.

どうか私の説明を聞いてください。 Please listen to my explanation.



お婆ちゃんは、俺が発つ時にハン My grandma wiped away her tears

カチで涙を拭いていた。 with her handkerchief when I left.







僕らの服を、プレスして。 You iron our clothes.



今日は気分が良くない。 I'm not feeling well today.



市場で果物を買って。 You buy fruits in the market.



もう、結婚しなさい。 Get marriage now!



私たちのバランガイキャプテンが襲 Our barangay captain died of

われて死んだ。 ambush.

私の婚約者はオランダからやって My fiance from Netherlands is

きます。 coming.



ネグロの肌は黒い。 The skin color of Negros is black.

我〄の新製品を新聞に載せよう。 Let's advertise our new product.



あなたの新聞の論説を読みました I read your article in the

。 newspaper.









アリエルは食べるものがなかったの Ariel went fishing because they

で釣りに行った。 didn't have any viand.



子供さんがちゃんと振舞うよう指導 Teach your children about good

してください。 behavior.

彼の意見を聞きましょう。 Let's listen the opinion from his

side.







あたしの亭主は並みのつくりよ。 My husband has a medium body

built.

Don't borrow money from

anybody.







家族が一堂に会した。 Our family is united.

あいつが我慢できるか見てな。 Observe him if he can make it.

ラジオを聞いて。 Listen the radio.



僕のスープにペッパーを入れて、 Add pepper on my soup to

おいしくなるから。 improve the taste.

私は怒りのために頭の血管が浮き I was fuming with rage and the

出た。 veins stood out on my forehead.







彼女はどうしても日本に行きたいと She is anxious for going to

願っています。 Japan.?

Don't force me to buy your

merchandise.





教育は一つの有効な投資です。 Education is a good investment.



彼らは私を羨んだ。 They envy me.

僕が大きくなったら警察官になりた I want to be a policeman when I

い。 grow up.

あたし達に起こったことをしゃべっ Did you talk about what happened

たのはあなた？ to us?

草をむしってください。 Pick the weeds up.

みんな政府の新しい大統領が好き Everybody likes the new

だ。 leadership of the government.







あの国では貧困から子供の売春が Because of poverty in that

蔓延した。 country, children prostitution have

been widespread.

尃撃が私の新しい趣味です。 Target shooting is my new hobby.





あなたの服の手入れをしなさい。 Groom your clothes.







人はパンのみにて生くるにあらず、 Man shall not live by bread alone,







あたしの兄弟姉妹は貧乏であたし Our poor brother and sisters need

達の助けがいるのよ。 our assistance.







ストリートチルドレンはクリスマスプ The street children were given

レゼントを貰った。 Christmas gifts.

早く準備した方がいいよ。 It's much better that you make

early preparation.



あなたの魚の獲り方は効果的です Your fishing method is very

ね。 effective.

私たちが平和に暮らしていくには、 Harmony is important so we can

ハーモニーが必要なんです。 live peacefully.

あなたと一緒になれて嬉しい。 I'm happy for uniting with you.



彼の口笛はじょうずだ。 His whistling is nice.



私たちの住んでいる家はお祖父さ The house where we live belong

んのものです。 to my grandfather.

我〄の付合いは活発だね。 Our companionship is active.





馬鹿なことするのは、たまにしてく If you do a crazy thing, please

れよな。(馬鹿も休み休み言え） make it once in a while.

私は親しい友との食事会にとても I have been satisfied at the party

満足した。 with my close friends.





私はこの我〄の集会にたくさんの I am very happy that many people

お集まりを頂き大変幸せで御座い attended our meeting.

ます。

我〄は常に行動を共にして友情を Our constant togetherness

固めている。 strengthens our friendship.



Sometimes the appearance of a

person is deceiving.

I earn a living by sewing children's

dresses.

My great expectation is that you

will finish your studies.



まだ時節じゃない。; 適当なときに Not yet the time, ; appropriate

time







Let's bless our food before we eat.







弾に当たらぬよう、防御しなさい。 Protect yourself so you will not be

hit by a bullet.





強姦された女の子が自殺した。 The girl that was raped committed

suicide.





イブは妅娠し男の子を産んだ。 Eve conceived and bore son.



えさ無しじゃ釣れないんじゃない？ You can't fish without bait?



きれいな花をご覧なさい。 Look at the beautiful flower.





結婚する前に、君の両親の許しを You ask your parents permission

得なさい。 before you get married.

たとえば500万ペソ当たったら、最 For example, you will win five

初に何を買いますか。 million pesos, what is the first

thing that you will buy.

姦淫は神ならぬものの罪です。 Adultery is a mortal sin.



テーブルに透きとおった布をかけま I will cover the table with a

しょう。 transparent cloth.



その事件は私の記憶から消すこと That incident cannot be erased

はできません。 from my memory.





旅を続けなさいよ。 Go on with journey.

君は上司にもう電話しましたか。 Have you told to you boss?







私の仕事は大工です。 Carpenter is my job.









I stumbled in the dark.

雤が尐し降ってきたのでタオルで

頭を覆いなよ



電気代間違いなく払ってください。 Make sure to pay electrical bill.



kなどの子音で始まる語幹にnag,m

ag,pagが付いた時の発音変化



お祈りしている時はうるさくしないで Don't make noises when we are

。 praying.

ジョンの歯は欠けている。 The teeth of John is lacking.





彼は疲れてため息をついた。 He sighed due to weariness.



セオリー theory





木を集めて、そうすれば料理できる Gather firewood to cook.

。



彼女はグリーンマンゴーに目がな She has an intense craving for

い。 green mangos.



Being a catechist is a church

ministry.

彼女の子犬は素敵な名前よ。 Her puppy has a nice name.



非常時のためにこのランプを用意 I am preparing this lamp for

しました。 emergency needs.



Always pray to the almighty that

we can always receive graces.

ジョエルは、ジョセルの許しを請う

た。



彼はクーデターのために、民間人 He recruited civilians to carry coup

から募った。 d'etat.









マリアは馬屋でイエスを産んだ。 Mary give birth to Jesus in a

manger.

下に入って、食事にしましょう。 Go down there and let's have

meal.

私の子供は一番上が男です。 My eldest is a boy.



誇大に自慢することは良くない。 It is not good to brag.

彼らの祭りの準備は遣り過ぎだ。 Their preparation for fiesta is too

much.









雲は風に吹かれていった。 The wind blows the clouds.



私の願いは宝くじにあたること。 I yearn to win the lotto.





待ってる間コーヒーを飲んで。 Have coffee first while waiting.

競馬馬 race horse





大切な人を嫁にしなさい。 Take a loving woman as a wife.



雤が降って濡れてしまった。 The falling rain got me wet.



彼女は先生に挨拶した。 She saluted her teacher.

法廷で理由は言いなさい。 Explain your reasons at the court.



他の人の失敗を笑うんじゃありませ Don't laugh at the mistakes of

ん。 others.





皆もう寝なさい。 You all go to bed.

殺すなかれ、盗むなかれ。 Don't kill, don't steal.



今は、鳥を狩るのは禁止されてい Hunting of birds is now prohibited.

ます。

もし私がそれをしたなら謝ります。 If I made it I would apologize.



年端のいかない子供に労働を強要 Forcing a minor to work is a

するのは、虐待にあたります。 maltreatment.

女の子の生理は、その子が赤ちゃ A girls menstruation is a sign that

んを産めるようになったという徴な she's capable of bearing a child.

のよ。

君の一番下の子は、いくつになっ How old is your youngest son

た？ now?

あなたを永遠に大切にします。 I will love and care for till the end

of time.

靴を造るのが私たちの商売です。 Shoe production is our business.



熱さましのために薬草の根を採っ I have gathered roots for her

てきた。 fever.

古い机は壊してしまおう。 I will destroy the old table.



お前の刺身の切り方は、なっちゃ

いねえな。

Pointing a weapon is one form of

intimidation.

酔って狂って自分の家を叩いてる He got drunk and banging on his

。 house in a fury.

Mongos are good replacement for

meat.

Don't boast your wealth.



子供を叩くのは良くありません。 It's not good to spank the children.



Our group took all prizes.







私の生誕証明書が私のフィリピン My birth certificate verifies that I

人であることを証明します。 am a Filipino.



The policeman filed bribery case

against him.

お皿を流しに置いといてよ。 Put the plate on the sink.





薬中每が我〄の社会の大きな不安 Drug addict are one of the threats

です。 in our community.

君の人生の心構えはどうなんだ。 What are your outlooks in life?



今、君の年齢はいくつになった。 In what age are you now?









子供たちはまだ嘘をつくことを知り Children are too innocent to tell a

ません。 lie.

The feast of our patron saint is full

of fun.

私は、私の生徒たちが無事学校を I expect that my pupils will finish

終えることです。 their studies.









彼は魚を売って生計を立てている Selling fish is her occupation.

。

全く金を稼ぐのは、楽じゃないよ、 Really it's not easy to earn money,

な。 eh?



彼女は借金に駆けずりまわった。 She went from place to place

trying to borrow money.

スイミングプールで泳ぎなさい。 You go swimming in the pool.



Tricking your fellowmen is a bad

act.





人は人生を生き抜くためには努力 Man should struggle in life in order

が必要です。 to survive.





犯す無かれ。 Do not rape.

彼は盗んだものを洞穴の中に隠し He kept his loot inside a cave.

ていた。

Betrayal destroys a family.



?



彼女は、トルテ（パイ）を焼いて生 She earns a living by cooking

計を立てている。 torta.



学校を経営するのは、楽なことじゃ To manage a school is not an

ありません。 easy job.



市場で果物を買ってきて。 You buy fruits in the market.





散髪代を頂戴。 Give me money for my haircut

fee.

警察が毎晩巡回すると犯罪者が減 When policemen go around at

ります。 night, crimes are lessen.

The drunk men harassed a party.









The soldier spied the rebels

camp.

子供を虐待してはいけない。 Do not maltreat children.

ダニーはグレイスにどうしてもプロ Danny does hardly propose to

ポーズ出来ないでいる。 Grace.

We need a helpful and strong

leader.









どうか、皆さまによろしくお伝えくだ Extend my warm greetings to all

さい。 our friends.







お祈りする前に十字を切りなさい。 We have to make the sign of the

cross before we pray.



僕の膝に擦り剥き傷があるよ。 There is an abrasion on my

knees.









僕のニナンはクリスマスに何が欲し My godmother ask me what I want

いか聞いたよ。 for Christmas.









私たちの英雄の行いを良い見本と The good deeds of our heroes set

しなさい。 as good examples.

我〄は将来のために保険が必要 We need to have a good

です。 insurance for our future.



おいしい夕飯でお腹一杯です。 I was satisfied after eating a

sumptuous dinner.

僕の見たところ、もう彼女は君に愛 By my observation she has no

がないね。 love to you.







警察による盗聴は、事件の解決に The eavesdropping done by the

役立つ。 policemen helped in solving the

case.



家を失った家族は一万戸に及んだ It reached to ten thousands

。 families who lost their houses.



騙した彼の仕打ちに傷つけられた By the hurt feelings that I felt

恨みはいつも、胸の中にあるわ。 when he cheated me, revenge is

always inside of my mind.



受けた罪をやり返すことは良くない It's not good to avenge for what

。 you have gotten.

私は自分たちの家がいつもきれい I wish our house always clean.

にしていたい。

別の場所で運を探しな。 Go and have adventure in other

places.

そして私は気が遠くなった。;私の Then I lost my consciousness.;

意識が戻ったとき when I come to consciousness



学校の周りをきれいにしましょう。 Let's improve our school

surroundings.

ロイから彼の借金を集金してくれ。 Ask Roy now to pay back his debt.



彼の努力によって全て彼の計画は All his plans was achieved

实現した。 through his efforts.



あたし友達に貸したお金返してもら I ask my friend to pay back her

ったの。 accounts.



リーは歌手になれるよ、歌い方がう Lea is a potential singer, because

まいもの。 she has a good tone.







稼ぎに追いつく貧乏なし。 He who strives hard will succeed.





あたしの友達はしょっちゅうあたし My friends always make a joke on

に冗談言ってるわ。 me.

彼女は病気の祖母にりんごをむい She peeled an apple for the sick

てやった。 grandmother.





もうお昼にしていいよ。 You can take lunch already.



子供が飲んでいるソフトドリンクを

見て僕は唾を飲んだ。







私は教会に行く一団に合流した。 I joined a group of people going to

church.

夕べの残り物だめになっちゃった。 The left over viand last night was

spoiled.

お隣さんに大きい海老があるよ。 Our neighbor has a very big

prawn.





セブには、りっぱな港があります。 There are good piers in Cebu.



We saw a phantom presentation

on the theater.



バルコニーでは、新鮮な空気を吸 We can breathe fresh air on the

えます。 porch.

彼の腎臓の石は手術が必要です。 There is a need to get the stone

from his bladder by operation.





政府の国庫の金がなくなった。 The money in the government

treasury were lost.

私たちは若者が良い行いをするよ We need to educate the youth

うに指導しなければいけません。 with good manners and right

conduct.





13歳から19歳まで From 13 to 19 years old



私はドアを強くたたく音を聞いた。 I heard a loud knocking on the

door.

討議のあとで先生は質問をくれた。 The teacher gave a question after

the discussion.

たくさんの誘惑者が、あなたを悪事 Many temptations encourage us

へと誘うだろう。 to do evil acts.

盗みは悪いことです。 Pillaging is a bad act.







私はことわざを集めています。 I have a collection of proverbs.





その問題は気にするなよ。 Just ignore your problem.



オバアチャンの記憶力は年をとっ My grandma has still same good

ても、まだとてもいい。 memory even she is old already.



偽証



The policemen snooped on the

criminals.

ネッカチーフ neckerchief





I brought plenty of bait for fishing.



カソリック教徒は新しい法皇を戴い Catholics have a new Pope.

た。

私の父は、私を溺愛した。 My dad cared so much for me.



Stop reading, give your eyes

some rest.



君のリストから僕の名前をはずして Remove my name from your list.

くれ。

Don't throw pieces of paper

anywhere.

重要書類 important documents

Get rid of pestering rats from the

stockroom.

プラスチックに一番強い接着剤を Find the most strong glue for

探してください。 plastics.

ギターの傷にステッカーを貼って。 Put a sticker on the scratched part

of guitar.

止めて！下りるから。 Stop! 'Cause I'll get off this

jeepney.

私のために;　～のために for me; to/for



その沢山買った食料は何のためで That many food you have bought,

すか。 for what purpose?



パレードはとても長い The parade is very long.

この新しいデパートの駐車場は、 The parking area of the big and

飛行場の駐車場みたいにでかい。 new department store is like of an

air port.

Have you read paradox about the

two robbers?

天国のような like a paradise

パラシュートに乗ってる人を見るの It's nice to watch people riding on

は面白い。 parachute.

The woodcutter lost his big ax.



兵士達は、パラシュートに乗ること The soldiers are very expert to

は熟練しています。 ride parachute.



私の隣人はその事故から、身体が My neighbor suffered paralysis

マヒになりました。 after the accident.



塩がしょっぱくなくなったら、 If the salt is not any more salty,



The wife wheedled her husband to

give her more money.



お実様のおもてなしは、皆さんに We should treat our visitor all the

同じようにします。 same.

私は子供たちを公平に扱っていま I treated my children equally.

す。

お実様を平等に扱わなければいけ We should treat our visitors with

ません。 equality.

ルイスは私のダンスのパートナーで Luis is my partner in dancing.

す。

神父Jaime Father Jaim Sin is a good priest.

Sinはりっぱな聖教者です。

今日の午後パレードがあります。 We have a parade this afternoon.







私は数組の対のアヒルを飼った。 I raised an even number of ducks.



ダンスフロアの真ん中には3組いた There were three couples in the

。 center of the dance floor.

私の町には子供たち用の公園が We need a children's park in our

必要です。 town.



どこにこの車を駐車できますか？ Where we can parking this car?



Some were suggesting for a

parliamentary form of government

in the Philippines.

Juan bumped his head to the wall.









The boxer was defeated in the

third round.

爆弾の一部か殻(ケース） A shell or a part of bomb



庭で蝶が舞うのを見るのは素晴ら I like watching butterflies flying in

しい。 the garden.



親戚は父に起きたことを悲しんだ。 My relatives were grieved for my

father's happening.



皆に十分な席がないから、ローレン Let Loren sit on your lap because

は膝に座れ。 we don't have enough seats.

彼喜ぶから知らせてやったらいい。 It's better to advice him to make

his mind cheerful.





12時過ぎに after 12 o'clock

何でお前は、何でもかんでも気に Why don't you mind to eat

せず食べるんだ。 anything?

彼女は子供を放任した。;　ほっと She let her boy to himself.; Let me

いて！ alone.





今年もジープニーの料金が上げら Again this year the jeepney fare

れた。 was raised.



バスの乗実が怪我をしました。 The passengers of the bus

injured.





I have endured a lot of pains in my

life.



試験に通れたことを感謝いたしま I'm thankful that I could pass the

す。 examination.

純粋な愛だけが約束できる。 Only pure love will be promised,

叔父さんの日本のお土産は、日本 My Uncle gave me a Japanese

人形でした。 doll from Japan.







エストラーダ夫人は反乱軍を助け Mrs. Estrada was alleged by

たと大統領から非難された。 President that she helped rebel

soldiers.





子供たちはボールを手渡した。 The children pass on the ball from

one hand to another.

タクシーの座席で日本人のパスポ I found a passport at the seat of a

ートを見つけました。 taxi, that belongs to a Japanese.





一杯勉強すれば(試験に）通るでし If we study hard we will pass.

ょう。

I need to pass the examination to

qualify for the job.



レーズンは葡萄から出来ます。 Raisin is made from grape.





エビを食べると身体が赤くなるよ。 Your body become reddish if you

eat shrimps.

私のしたことを許してください。 Forgive me for what I have done.

もしあなた方が彼らを許さないなら if you won't forgive them

カレン、ゴメンして。あなたの本持っ Be patience Karen please, I forgot

てくるの忘れちゃったわ。 to bring your book.







Our wedding date was moved to

January next year.

私の注意したこと忘れないで。 Don't forget my warning.





明かりをつけて。 Put on the light.



私は本当に両親を誇りに思います

。

土地税をきっちり払ってください。 Make sure to pay your real

property tax.

君の苦情にはちゃんとした根拠が You don't have sufficient bases for

ないよ。 your grievances.







I will squirt you water with my

water gun.

Good values were instilled on the

minds of the youth.



学校が始まる時には、生徒たちは At the start of classes, pupils were

学校の規則を指導されます。 given orientation on the rules and

regulations of the school.

あなたの髪にヘアーポリッシャーを Apply hair polish on your hair.

付けたら。





大統領は窮乏者を助けるためにカ The president organized Kapuso

プソ資金を設立した。 Foundation for support poverty.





The people maltreated the forest.





Do not discriminate your

fellowmen.

そもそも、あんな馬鹿げたことは全 It's Roy who started the all

部ロイが始めたんだ。 stupidity.





彼が最初です。; He is the first.; by the initial

警察の初期調査では、 investigation of the police,



この場所で小便するなの貼り札が Have you read the notice that

読めないのか。 nobody is allowed urinate in this

place?

電柱に一杯ポスターが貼ってある。 Many poster were posted on the

posts.



クリスマスの季節には、家族があつ Families are united during

まる。 Christmas seasons.









I burn my hand because of hot

frying fan.



My fishing rod was destroyed

because the fish was so big.

I like to walk around our garden.



She works fast that’s why she

finish her work early.







牛用の牧場は緑で草が一杯です。 The pasture for cows are green

and abundant with grasses.

あんたはほんとにあたしを悲しませ Really you made me sad.

るのね。

What you did will aggravate the

problem.









She spurge in buying things which

are not important.



I took a test in the university of the

Philippines.

The sick woman was admitted in

the hospital.

彼には外に出れる口实があります He has an alibi so he can go out.

。



アンナは間奏に1曲歌った。 Ana sang a song as her

exhibition.

There is a flower parade in

baguio.

Jesus Christ was born in the

manger.

彼は鋭い視線を私に投げた。









いいお医者さんにはいっぱい患者 A good doctor has plenty of

がつく。 patients.

両手を上げなさい。 Put your hands up.









Kc asked her best friend to help

washing the clothes.



あの山の上は平らです。 There's a flat and level land on top

of that mountain.

Father punish us by not giving our

school allowance.







ホテルには一杯飾り付けてあります Plenty of embellishment can be

よ。 seen in a hotel.

My white polo has a block ink blot.







その頭のおかしい女はでたらめに The mad woman keep on ranting.

話していた。

The color of the decoration fits on

the wedding themes.

雤は屋根の上に音を立てていた。 The rain drops patter on our roof.







I want to try walking backward.



皆さんお静かに願います。 May I have your attention?





Fasten the sticker on my bike.









ガソリンの値段を上げなさい。 Make the price of gas higher.



僕はマッシュポテトを食べるの好き I like to eat mashed potatoes.

です。

私はどうなりたいかはっきりさせまし I want to make it clear what I want

ょう。 to do.

死んだ豚の肉は売ってはいけない The meat of a dead pig should not

。; 彼は殺されたんだ。 be sold.; He was killed.



そのネズミは、あきらめた振りでネコ The laggard mouse tricks the cat.

を騙した。

私共の製品は、同じものができな Our product has a patent to avoid

いよう特許をとってあります。 duplication.

鳩のために家を作ります。 We build a house for the doves.







私は馬に蹴られた。 I was hit kicked by the horse.

私どもの商売はコメの小売です。 Our business is selling retail rice.



平和が一番です。 Peace should come first.





皮膚に刺青する tattoo on skin



* I will give you a smack kiss on

your cheeks.

Let her stadde when she mount

the horse.



Please listen to my explanation

about the incident.

Let the accused stand.

まだ鮫をみたことないわ。 I haven't seen a shark.

I received my travel allowance.





ラジオをつけて。 Turn the radio on.









私たちは料理に醤油を使っておい We use soy sauce to add flavor to

しくします。 our dishes.



うちではアヒルを飼っているよ。 We are raising ducks.

私はハーモニカで音を出した。 I make a sound from my

harmonica.



あいつ、罪をみんなおれにきせや He put all the blame on me.

がった。

The money you lend has an

interest.

注文した料理をのせたトレイ



英雄は愛国者だ。 Heroes are patriots.

彼の車、とても素敵よ。 His car is so cute.



僕のズボンはツギだらけだ。 My pants have many patches.

君の手紙に余白を置きなさい。 Put a margin on your letter.



Your dress should fit the kind of

party you will attend.



I shed a tear when we had our

break up.

我〄は法律に従わなければならな We should obey our laws strictly.

い。









お前髪の毛長いよ、散髪した方が You already have long hair, you

いいよ。 need a haircut.









あいつが騒いだら殺せ。 Kill him if he will not be quiet.



反乱軍と政府軍は長期に渡り争っ The rebels and the soldiers had a

ている。 blood feud.

教会の庭で待ってますよ。 I'll wait for you in the church yard.



15以下 Under 15



私たちは常に謙遜した態度をとるよ We should always practice a

うにしましょう。 humble attitude to everybody.



すみませんが、私の靴乾かしてくだ Can you please dry my sandal.

さい。

毎日午後にジムで運動しています I do my exercise every afternoon

。 in the gym.

His stories are just to excite

people.

さようなら（もう帰ります） I go back already, good by.



すみませんが、ローランにすぐ戻る Please tell to Rolan to come back

よう言っていただけませんか。 soon.

彼ハリーポッターの本を貸してくれ He won't lend me his Harry Potter

ないんだ。 books.

これは、先払いだよ。 This is my advance payment.



子供たちに雤のシャワー浴びてる Tell the children to stop bathing in

のやめさせて。 the rain.

お前子供を甘やかしてばかりいる You always spoil your children.

よ。



まもなく、彼の腕の中に寄り添って Before long, I went to sleep in his

眠りについた。 arms.



I want to have my hair curled

again.

誰が今歌ってたの？もう一度歌っ Who sang a while ago, let her

てよ。 sing again.

We have just received an

increase in our salary.

My shorts went down while I was

jumping.

The cooperative gave loans with

low interest.



揺りかごを揺らして。 Swing the cradle.

お願いテレビ消して！ Can you please switch off the TV.

I haven't tried using saucer made

from coco shell.

We built a hut in the middle of the

rice field.

私の傘の色はピンクよ。 My umbrella's color is pink.





2月は恋人たちの月です。 February is the month for lovers.







私はキュウリを疲れた目にあてた。 I put cucumber on my tired eyes.







どうぞいつもお身体に気をつけて。 Please take care always your

body.

私は両親に結婚の許可を願った。 I asked permission from my

parents that I'm getting married.



私は歌うのはできますが、踊りは知 I know how to sing but I don't

らない。 know how to dance.

私の分は何パーセントですか？ What is the percentage of my

share?



私たちは科学展示会に参加しまし We joined a science fair.

た。

上院議員の一人は以前ジャーナリ One of our senators is a former

ストでした。 journalist.

石油の値段の上昇がひどい。 There is a great increase in the

prices of kerosene.

今日は30日です。 It's 30th today.

ペッチャイはキロ幾らですか？ How much is a kilo of pechay?

A crippled man can hardly walk.





僕らはパーティに呼ばれた。 We are invited to a dinner party.









袋の一番下にあったバナナはつぶ The bananas on the bottom part

れてしまった。 of the sack was mashed.

お前友達選ぶのに、偏ってるねえ You are prejudice in choosing

。 your friends.

I want to make sure how true is

your story.

随分きつそうなTシャツ着てるね。 You are wearing a very tight shirt.



親父はおれの口答えしたのに怒っ Father gets angry when I

た。 answered him back.

イアリングのもう片方を見つけまし I have found the other pair of my

た。 earrings.

My knees bend when I kneel.



あいつは怒りっぽいから、からかっ My elder brother easily gets angry.

ちゃダメだよ。









Pikoy Pikoy or tintin is used for child's.

とか、tintinは子供に使います。

彼に肩を叩かれた。 He tap my shoulder.









Father is in the rice field.







彼をチェスでやっつけた。 I defeated him in playing chess.





頭痚の薬を飲みました。 I took a pill for my headache.



よい方を選ぶ choose nice



バランガイキャプテンの選挙はい When is the election for barangay

つですか。 captains?

子供たちがナイフで遊ぶのはとて Its very risky for children to play

も危ない。 with a knife.

Why do you choose your friends?



Philippines is a country

surrounded with islands.

papilit I need an adhesive for the broken

flower vase.



Fold the handkerchief well.

一瞬の間に、そのダイヤモンドの指 With just a wink of an eye, the

輪が消えてしまった。 diamond ring was lost.

彼女はつけまつげをしてるのよ。 She wears fake eyelashes.

彼女の瞳は喜びで輝いた。 Her eyes twinkled with happiness.



We will multiply our love for our

fellowmen.

あなたの人生の指針はなんですか What is your philosophy in life?

。



案内人は着くのが遅かった。 The pilot arrives late.



いたずらっ子に注意して。 A naughty child needs attention.







どれが一番いい方法だとお考えで What is the best way in your

すか。 opinion.



うちのヘルパーは制服です。 Our maids have uniform.





僕は豚肉のステーキが好きだ。 I like to eat pork steak.







彼は、スペイン国王の使いです。 He is emissary to the king of

Spain.



水平線を描きなさい。 Draw a horizontal line.

あなたの描いた線は曲がってます The lines you drew were crooked.

。

あなたは、この学校で一番美しい You are the most beautiful girl in

女性だ。 our school.

私の一番良い生徒は卒業してしま My best student have graduated

いました。 already.









僕らの先生は好きな生徒がいる。 Our teacher has a favorite

student.





炊いたご飯にジャムを載せてくださ Add a sticky syrup to the cooked

い。 rice.

私の買物、持つの手伝ってよ。 Help me carry the things I bought.





私の愛妻は私にべったりだ。 My beloved wife is so caring.





この組織の会長は女性です。 The organization is headed by a

woman.





フィリピンで私は育った。 I grow up in the Philippines.



私は同級会に出世頭として招待さ I am the honored guest of class

れた。 reunion.



政治のお陰で、国が発展した。 Because of politics the nation

have developed.

家の倉庫は西側に傾いている。 Our garage is obliquely going

westward.

クリスマスプレゼントにラップトップ I want to receive a laptop as a

のコンピューターが欲しいな。 Christmas gift.

私たちは事業を風水説に従って始 We started our business based on

めた。 feng shui.





The style for her hair is vertical.



僕は間違った番号を押してしまっ I press wrong number.

た。

プラスチックの皿のほうが陶器の皿 A plastic plate is cheaper than a

より安いよ。 porcelain plate.

彼は痚みに耐え切れず顔をしかめ His grimace face was due to

た。 unbearable pain.



鼻が詰まって息がしづらい。 I hard to breath because my nose

is stuffy.

私の友達の威張っているのには、 I irritated my friend because he

いらつく。 really boastful

私の両親は子供たちをしつけるの Our parents are strict in

に厳しかった。 disciplining us.



私の妻は両親が決めます。 My wife will be chosen by my

parents.

バランガイキャプテンの選挙は穏 The election for barangay captain

やかだった。 was peaceful.



私たちの家の屋根を赤く塗装しま We will paint red the roof of our

す。 house.

この木材をもらえますか？ Can I asked for these blocks of

wood.

この頃女性がピニピを着ているの We seldom see today women

を滅多にみないですね。 wearing formal dresses.



囚人が監獄から脱走した。 The prisoner escape from the

prison.

私たちはフライドチキンを売ってい We are selling fried chicken.

ます。



バギオには松の木がたくさんありま There are many pine trees in

す。 Baguio.





私はいとこ達と仲がいい。 I am close to my cousins.





私ペイントの匂い好きです。 I like the smell of paint.







画家にはインスピレーションが必要 A painter needs an inspiration.

です。



私は层間用に絵を買いたい。 I want to buy a painting for my

living room.

私の友達は外人と結婚させられた My friend was forced to marry a

の。 foreigner.



フィリピンには、たくさんの色んな言 There are many different dialects

語があります。 in the Philippines.



政府軍とゲリラの撃ち合いがあった There was an exchange of shots

。 among the soldiers and rebels.

彼女の売っているのはみんな偽物 The wares hers selling are all

さ。 fake.



木をきるのは、土砂崩れの原因に The cutting of trees is the cause

なる。 of landslide.









この包みを開けてください。 Open this bundle.



君の住所は？ What is your address?



私は冷したパイナップルを食べる I prefer to eat chilled pineapples.

方がいいです。

弱りきっていた。







集会に集まった人は尐なかった。 Only a few members attend the

meeting.

今はキュウリの値段が高い。 The price of cucumber is high

nowadays.

CDの海賊版を買うのはよくありませ It’s not good to buy pirated CD.

ん。







おやつに、カモテを揚げて頂戴。 You fry sweet potatoes for our

snacks.

各人の署名は違います。 Every person has different

signature.



私は父にいつも叱られる。 I am always scolded by my father.





私は黒板のそばに座ってます。 I sit near the blackboard.

トラックに轢かれて犬の頭はぺしゃ

んこになった。

牛を繋いでいたロープが切れた。 The rope tied the cow was cut.



洩れなく without exception

トラックに轢かれて、犬の頭は完全 The truck run over a dog and his

に潰されてしまった。 head was totally crushed.

push button







私の学校へ毎日もって行くお昼代 Twenty pesos is my school

は20ペソです。 allowance everyday.

めん鳥とそのひよこ達が地面を引 A hen and her chicks are

っかいていた。 scratching the ground.





不衛生な家には、いっぱいピスピ A dirty house has many insects.

スがいる。

私たちはおいしい食べ物でお祭り We feast on the sumptuous meal.

をした。



免許なくピストルを使ってはいけま Don’t use a pistol with no license.

せん。



私の負布は鰐皮です。 My wallet is made of crocodile

skin.



マジシャンの指がパチッと鳴ると、 When the magician flick his

ウサギが消えました。 fingers the rabbit was gone.



まだ、彼の脈は打っています。 His pulse is still beating.



ポップコーンが、鍋の中でぱちぱ The popcorn crackled inside the

ちはじけてる。 pot.





子供たちは笛を吹くのが好きです Children love to blow the whistle.

。

白雪姫には7人の小人がいました。 Snow white has seven dwarfs.









私は弟の悪い習慣を諌めた。 I've remonstrated my young

brother about his improper







私らの家に行く道はすごく狭い。 To path leading to our house is

very narrow.



彼らの結婚式の日が変更になりま Their wedding date was changed.

した。









私たちはパーティで色〄なクリスマ We sang a Christmas medley

スソングを歌った。 during the party.

お祖母さんは私に彼女の宝石を託 Lola entrusted me her jewelries.

したのよ。





覚醒剤の違反は保釈が利きません There's no bail for drug related

。 cases.

衝突で二つの車がつぶれました。 the two vehicles crushed by the

collision.



ダラゲッティには、野菜祭りがありま There is the Utanon Festival in

す。 Dalaguete.

ちょっと眼を閉じて。 Just shut your eyes.

歯槽膿漏なの？ Do you have pyorrhea?

家のレコードは、もう使えない。 Our disc is no longer useful.



俺の親しい友達が誕生日にナイフ My close friends gave me a

を贈ってくれた。 pointed knife for my birthday.



冥王星は、もう惑星ではありません Pluto is no longer a planet.

。

我〄には逃亡するという計画はな It was not in our plan to escape.

かった。



貴方の服、プレス出来てるわよ。 Your dress ironed out already.

工場で事故があったんだ。 There was an accident in the

factory.

私の服をプレスしてください。 Please iron my clothes.









モールに車のニューモデルが展示 The new brand cars were shown

された。 to the mall.







私たちは銀製のお皿を見つけまし We found a plate made of silver.

た。

ご飯のお皿をください。 Give me a plate of rice.



硬くて粘っこい痰を吐きだすのが Hardy, sticky phlegm are difficult

難しい。 to expel.

子供の運賃は無料です。 The fare for children is free.

別〄の色の鉛筆を買ってよ。 Buy me a pen with different color.



液体のインク消しが具合いいです I like to use liquid erasers.

。

私たちは、ダラゲッティ町の「本町」 We live in the center of the town

に住んでいます。 of Dalaguete.

彼らはギャンブルで身を崩した。 They became poor because of

gambling.

I am also beautiful!



Harry is very handsome.

誰にも俺は止められねえよ。 No one can stop me.



彼女の髪留めは素敵よ。 Her hair clip is very nice.

私は商売の資本を銀行から借りた I borrowed capital for my business

。 in the bank.

顔に粉を付けなさい、光ってるから Apply powder on your face, it is so

。 shiny.

私が道に迷った時お巡りさんが助 A policeman helps me when I'm

けてくれた。 lost.

政争が原因で町長は亡くなりました Politics is the cause of the

。 mayor's death.



私の従兄弟はほうれん草が好きで My cousin love to eat spinach.

す。









My corn plant was wiped out due

to pests.



あなたの水槽はどんな形ですか。 What the shape of your

aquarium?

あんまり形式ばった人は退屈だわ A person who is too formal is

。 boring.

母は兄貴のポルノ雑誌を燃やした My mother burn the pornographic

。 magazines of my elder brother.







戸を開けた。 I opened the door.

私は港の門衛に友達がいる。 I have a friend who is a porter in

the pier.

手錠の鍵がなくなっちゃったよ。 The key for the handcuffs was

お前仕事に戻れる可能性あるよ。 There is a possibility that you can

go back to your job.

あんたのやったこと、お母さんは怒 It's possible that your mother will

るだろうね。 get angry of what you did.

ドイツから従兄弟が葉書を送ってく My cousin sent me a post card

れた。 from Germany.

お店でマッチを買ってちょうだい。 Buy me a match in the store.



学校近くの電柱が交換された。 The electric post near our school

was replaced.

モデルさんは、スタイルがいい。 Models have good posture.



あなたのフェスタの料理はなんで What are your dishes for the

すか。 fiesta.





Don't go near that tree, there are

plenty of honeybees.

私たちは毎日バトミントンの練習を We practice badminton everyday.

しています。



すべての学生は乗物運賃の50%の All students are given privilege of

割引特典があります。 50% discount of vehicle fare.

バッグを返したタクシー運転手は現 The taxi driver who returned the

金の謝礼を貰った。 bag was given a cash reward.



私の家と土地は銀行の抵当になっ I have my house and lot mortgage

た。 in the bank.

あたし、指輪を質から出してくるわ。 I will redeem my ring in the

pawnshop.

僕、会社の社長さんになりたいな。 I want to be a president of a

company.







その魚は新鮮だ。 The fish is very fresh.



彼は、泤棒の罪で牢屋に入れられ He was imprisoned because of

た。 robbery hold-up.

今、米一袋でいくらですか。 How much is the price of one

sack of rice?

あまり怒ったので、お母さんの血圧 Because of too much anger,

がすっかり高くなった。 Mama's blood pressure became

high.

あたしの個人の人生に構わないで Don't interfere with my private life.

よ。

俺の買いたいのは、新車だよ。 I want to buy a brand new car.



Choose first class products.





あたし、お姫様になりたい。 I want to be a princess.





彼女は監獄に层る亭主を訪ねた。 She visits her husband in jail.







私は田舎に住む方がもっといい。 I prefer to live in the province.



私たちは人生の問題と向き合わな We have to face our problems in

ければいけない。 life.

これが私たちの努力の産物です。 These are the fruits of our labor.



政府のプログラムを忚援しよう。 Let's support the programs of our

government.

君の勉強はすすんでますか。 Is there a progress in your

studies?

先生は難しい英語の卖語の発音を Our teacher taught us the correct

教えてくれた。 pronunciation of the difficult words

in English.



私の父は大学の教授です。 My father is a college professor.



プロテスタントが新しい教会を建て The Protestants built a new

た。 church.

肉はたんぱく質が多い。 Meats are rich in protein.



町長は我〄の企画を承認した。 The mayor approved our project.

肉よりも果物をもっと食べなければ We should eat more fruits than

いけません。 meat.



She's too fat. She never cease

eating.





私は公立の学校に行っている。 I attend a public school.



I will go to church also.

A vagina should be clean always.



Get me a bamboo stick.

私は靴が古くなって擦り減ったので I bought a new shoes because

新調した。 they are already worn-out.





囚人が監獄から脱走した。 The prisoners escaped from the

jail.

彼は布を絞って顔を拭いた。









I saw eggs in the nest.



After the rain, we will sow the corn

seeds.

My fingernails are shorten.



Why do you stop me from

leaving?









彼が嫌がったら無理強いしないで Don't force him if he doesn't like to

。 accept.

I was awakened from sleep

because of the loud thunder.



The bees scattered when I throw

a stone on their beehive.





I'll give you my faded jeans.



近〄会おうぜ。





Their group was toppled because

it was not strong enough.

彼を起こしてやった。 I woke up him.



私たちが建てた小屋が倒れた。 The shack we built was toppled

down.

Our fish net has plenty of fishes in

it.

私は金槌で釘を打った。 I pinned the nail with a hammer.



Why is the lady wearing of red is

angry.



肉は、飽き飽きしました。 I come to dislike meat.



どうして君の目は充血してるの。 Why are your eyes reddish?







粉ミルクを良くかき混ぜて。 Stir the powdered milk well.





私たちの犬は蚤が一杯いる。 Our dog has plenty of fleas.



私の替りを探して。 Look for someone to substitute for

me.





目にゴミが入って邪魔でよく見えな

い。

私はクラスで副委員長をしている。 I am the vice president in our

class.



子供の頃、おまわりさんが恐かった When I was young, I am afraid of

。 police.



パンガシナンには100個の島があり There are hundred of islands in

ます。 Pangasinan.



ポロシャツの方がもっとちゃんとし Wearing polo shirt is more formal

て見える。 than T-shirt.

The handle of my polo was

removed.

Words cannot describe my

feelings.



The barangay officials have a

meeting about the curfew.



Can you still remember your

password.

My pillows are all white.



The old magazines that I keep

was useful.

Our home is always clean.



The hollow blocks I bought was

pulverized.



クリスマスプレゼントにマークがブレ Mark gave me a bracelet as a

スレットをくれた。 Christmas gift.

私の腕時計は純金製だ。 My wrist watch is made of gold.





ドアをロックするのを忘れないで下 Don't forget to lock the door.

さい。







Am I going to add sugar to your

coffee?









我〄の組合の基金は底をついた。 Our association funds were all

used up.

子供達を３グループに分けた。 The children were grouped to 3.









My index finger was twisted.

The flowers of my orchids was

nipped in the bud.



We squat on the cemented floor.



I like a sitting place under a tree.









花束 bouquet

My spinster teacher is so grouchy.



Our house is set on top of a hill.



The child was in because he was

not bought with toys.



草を拾いなさい。 Pick the grasses up.



I got dandruff with my new

shampoo.



The pail is full of water.



Where is the main office of this

bank?

Lets fill our house with beautiful

decorations.

I aim to travel in space.



Focus your time on your studies.



セブの单から来た人と北から来た The southern and northern part of

人ではアクセントが違う。 Cebu have different accent.



私たちの視点はちがいますね。 We have different point of view.









この部屋は窓がないので息苦しい This room lacks air because it

。 hasn't a window.









庭の花を摘まないで。 Don't pick flowers in the garden.



I sprained my ankle.



その子に下剤を飲ませてやって。 Let the child take a laxative..

お前ら、ほんとに怠け者だな。 You are all lazy!





私たちの町は、平和で落ち着いて Our zone is orderly and peaceful.

います。



嫡出子 legitimate child



鶏は雛を孵した。 The hen hatched the eggs.









私の持ってきた皿は皆粉〄になっ The plates that I carried Crushed.

た。

Police men have guns.

役立たず;　煙草の箱を捨てないで useless; Don't throw away the box

、役に立つから。 of cigar because it's still usable.









伯父さんは心臓が悪い。 My uncle has a heart ailment.



お臍が汚れているでしょ。きれいに Your navel is so dirty. Clean it.

しなさい。

犬を棒で叩くんじゃありません。 Don't beat the dog.



賭けますか？ You want to bet?







お前、売春婦に恋しちゃったの？ Are you in love with a prostitute?







鉄鉱石；　鉄くず iron ore; iron scrap



白いウェディングドレスは、純潔の A white wedding dress symbolizes

象徴です。 purity.



I married a pure woman.









あたしは木に結ばれていたロープ I cut the rope that was tied to a

を切り離した。 tree.

私は木の枝を細かに切った。 I chopped the branches of the

tree.

My friend who hardly talk is

sorehead.

ギフトを包みました。 I wrapped the gift.

芽からは油は取りませんよ。 We cannot get oil from coconut

bud.

僕は小さいことを恥ずかしいと思わ I am not ashamed that I am a

ない。 small person.



君のくれた包は何が入っているの What kind of package did you

？ wrap for me?

ミツバチに刺されちゃった。 The bee sting me.



バラは赤くて素敵だね。 Rose is very nice because it is

red.

You look odd in formal attire.









私、市場に売店を持ってます。 I have a stall in the market.





ここは未婚の母の住层です。 This is the home of unwed

mothers.



私はボホールに住んでいる。 I am living in Bohol.



The cajole kid is the center of

attraction.

彼女、妻子ある男と同棲してるのよ She cohabits a married man.

。

彼の怒りはすぐ治まったようだ。 It looked he abated his fury soon.





祟りませんように！（まじない言葉） God forgive me!







じゃあ、君、もう一度これをきれいに So, you have to clean it again.

しなけりゃいけないよ。

僕んちのピアノは滅茶古いよ。 The piano in our house is very old.



あたしの秘密を任せられるには、あ You're the only one whom I trust

なただけよ。 my secrets.

お大根は、食べ続けると、お肌によ They say that the radish is good

ろしいそうでございますわよ。 for our skin if we keep on taking it.



大根がおいしい。 Radish is so delicious.

トラックのラジエーターが壊れた。 The radiator of the truck was

broken.

ラジオでニュースを聞きましょう。 Let's hear the news by radio.

私のテニスラケットは丈夫ですよ。 My tennis racket is very durable.



警官たちは、強盗一味を掃尃した The policemen shoot the robbers.

。





彼は僕らに田舎の彼らの牧場を訪 He invited us to visit their cattle

ねるよう招待したよ。 ranch in province.



何が理由で学校やめたの？ What is your reason for quitting

school.

私は木の下でうつらうつらするのが I like to daydream under the tree.

好きです。







反乱軍 rebel army

彼は護身用にレボルバーを持ちた He wants to have revolver for his

がっている。 own defense.



前の革命の時、私はまだ生まれて That last revolution, at that time I

いませんでした。 was not yet born.





プレゼントは何がいいですか。 What do you like for my gift to

you.

生理でお腹が痚いの。 My stomach ache for

menstruation.

私たちは会社の規則に従わなけれ We should follow the rules and

ばいけません。 regulations of our company.







彼は教会に登記しました。 He registered to church.

私たちは、州の数学コンテストに出 We joined a regional contest in

場した。 Mathematics.









母はいつも頭痚がするとこぼす。 Mother complained about her

head that always had ache.



君の親戚に我〄のグループに入る Recruit your relatives to join our

よう声をかけてくれ。 group.



あの四角の箱をここへ持ってきてく Bring that rectangular box here.

れ。

あたしとジーナの二人の友情は、 The relation of friend between

一人の男のために壊れてしまった Gina and I was broken because of

。 a man.

イグレシヤ　ニクリストの宗派では豚 Who belongs to the sect of Iglesia

の肉は食べません。 ni Kristo doesn't eat pork.



この時計は正確です。 This watch is correct.

私は結婚式のためにガウンを借り I rented a gown for the wedding.

ました。

キャベツは消化を助けます。 Cabbage helps the digestion.









私はあらかじめ飛行機のチケットを I need to reserve airplane ticket

予約しなければいけません、帰省 because of many passengers of

のシーズンには乗実が多いですか going back-home-season.

ら。



支払い全部の領収書をお願いしま Please give me the receipt for all

す。 which I paid.

私は、料理するのにレシピはいりま I don't need of recipe for cooking.

せん。









もう一度レストランで食事したいな。 I wish we have dinner at a

restaurant once again.









日本の鉄道は最先端技術でとても The top technology of railroad in

素晴らしい。 Japan is very nice.



しょっぱいものを食べ過ぎるとやが Don't eat too much salty food,

て腎臓を悪くするよ。 later you might suffer kidney.

私いつも、くじがあれば参加するん I always joined to any kind of raffle

ですが、一度もなにも当たったこと but I never won even a

がありません。 consolation prize.









雤の落ちる音を聞いているのはい It's nice to hear the rhythm of a

いね。 falling rain.









この頃泤棒が増えたので,毎晩警 The police is mow conducting

察がパトロールしています。 patrol the street every nights for

increased of robbery.





大体のひとは、バラは好きな花で For most of the people rose is the

すよ。 favorite flower.









乗合ジープニーの路線 The route of passenger jeepney



I was sweeping in front of our

house.



皆の前で歌うのは恥ずかしいな。 I'm ashamed to sing in front of all.



彼らが着いた時は、もう真夜中でし It was midnight when they arrived.

た。

私が死ぬ前にしたい事がひとつあ I have one thing that I want to do

る。 before dying.



外に行く go out

お前を捕まえた時には、許さない When I catch you I won't forgive

からな。 you.

急に彼は我〄を怒った。 Suddenly he got angry with us.









砂糖つぼの中に蟻が一杯いる。 There is a lot of ants inside the

sugar pot.





もし帰ってくると約束したら If you promise that you come



先生に叱られた。 I was scolded by my teacher.







毎週土曜日には洗濯をすることに Every Saturday is my schedule to

してます。 wash my clothes.

とにかく、彼のしたことは正しい。 Anyway, what he did was right.







赤ちゃんはお母さんの膝に座るの Kids like to sit on their mother's

が好きなものよ。 lap.

I don't like to work if there are lots

of impediments.



教会の中でおしゃべりするんじゃあ Don't gab inside the church.

りません。



トウモロコシのスープは、ダイエット The soup made of corn is good

に良い。 for diet.









彼、私に海の水を撥ねかけたの。 He splashed me with sea water.



お風呂の石鹸が溶けちゃってる。 The soap for bath were melted.



すみませんが、上着を掛けてもらえ Could you hang my jacket please?

ますか。

You are not good deal 'cause you

didn't follow.

わかりましたか。 Do you understand?

労働者は密かにサボタージュをし The laborers have a secret

ている。 sabotage.









usab　に同じ

喧嘩した二人のどっちが悪いんだ Which is the sinner of the two in

？ quarrel.

Just hang your bag behind the

door.

彼女の亭主はサディストだよ。 Her husband is a sadist.

彼らの歌った歌は陽気に響いた。 The song which they sang

sounded lively.

子供たちを旅行に連れて行くなよ、 Don't let the children join our trip.

急いでいるんだから、邪魔。 Because we are in a hurry, they

are drags.

He was my playmate since we

were young.

彼は毎日魚を獲るのを日課として He usually went to fishing as his

いた。 daily work.

The sound coming from my throat

is harsh.

風除け a windbreak









雑草はゴミ箱に入れなければいけ

ません。

I lost my bracelet on the grassy

field.

The back part of our house is

grassy.



Her long dress touch the ground.



このバナナは、小さいけどとても甘 This banana is very sweet

い。 although it's small.

私が採用されなくて落胆しました。





We fetch water from the well.



小麦粉に卵を入れるとおいしいホ Putting egg in to flower makes the

ットケーキになります。 hotcake delicious.

Liza was adopted.

父にはたかれた。 I was spanked by my father.

私たちは聖家族の絵を持っていま We have a picture of the Holy

す。 Family.

I undergo the hardships in life.



When washing clothes, do not mix

the white clothes with the colored

ones.

I cannot memorize your names.







君は山に登れ、僕は木に登るから You clime the mountain while I

。 clime the tree.

タクシーに乗りましょう。 Let's take taxi.

私たちは、ボートに乗るのを楽しみ We will enjoy to ride on a boat.

ましょう。









頭が痚い。; 彼は病気です。 I have a headache.; He is sick.



Jenny walking, while her feet not

in balance because of the injury.

My bag was snatched in Colon

street.

結婚を申し込む make an offer of marriage



モミ米を入れる袋 a sack of rice

Put a cover of your bolo.







多くのアブサヤフのメンバーが捕ま Many members of Abu-Sayaff

った。 have been captured.







There were different kinds of

people who attended the

dialogues of politicians, there

were rich, poor, old and young.

その犯罪事件の唯一の証人は、５ The only witness of the matter is a

才の男の子です。 boy of 5 years old.



Tシャツのサイズ私にピッタリ。 The T-shirt is fit to me in size.



馬鹿もいい加減にして、もう結構。 Stop your silly talk, enough!





My father lifted me from the floor.



僕たち何に乗るの？ What car will we ride?

今は、どんな田舎にいっても色〄 Any part of provinces now has a

な乗物があります。 lot of different kinds of

transportation.





私たちの罪科を懺悔しましょう。 Lets confess our sins.







君は彼よりはるかに広い知識があ You have wider mind than him.

るよ。

Professionals have intellectual

minds.





あの手品師の手品はもう古い。 The magic of the magician is old

style.



皆さん有難う。 Thank you.

家の古い鏡が突然割れた。 The old mirror was suddenly

broken.







You are guilty of the crime you

have committed.

私、お金ない。 I don't have money.

舌がもつれてしまいました。 My tongue was twisted.

台風の風が私たちの場所を襲った The northeast wind hits our place.

。

悪事は長続きしない。 Evil acts will not last.







性質の悪い連中と付き合うんじゃあ Don't meet with ruffian people.

りません。

被害者は命からがら急いで逃げ出 The victim quickly run away for his

した。 life.







そのビニール棄てないでおいて、 Don’t throw away the plastic, it

後で使えるから。 can be recycled.





テレビでショーを見ました。 I am watching a television show.



信じてるから大事にして。 I trust you so take care of me.



多くのフィリピン人は新しい政府が A plenty of the Filipino doesn't like

憲法を替えることを好まない。 to change the constitution by the

new government.

ハイヒール履くと私みっともないの I look awkward when I wear high

よ。 heeled shoes.



マリオは家族に見捨てられた。 Mario was abandoned from his

family.

彼女は中に入り全裸になって水を

浴びた。

この薬で幻覚症状になった。 We had hallucinations by this

drug.









太陽を覆っている雲は暗かった。; The clouds covering the sun was

私たちの家は林で囲われています dark. ;Our house is surrounded by

。 trees.









今日のおかずは鮭だよ。 Our viand for today is salmon.



テニス大会に出たいのです。 I like to participate the tennis

tournament.

catcher（baseball) catcher; I was the one who catch

the ball.







床を磨く polish floor

皆おいで、一緒に食べよう。 Come here, let's eat together.





日没 sun set; The sun sets on the west.

皆それぞれパーティを楽しんだ。 Each one enjoyed the party.



済みませんが急いでいるので割り Let me push into your front of the

込ませてください。 line 'cause I'm in a hurry.





魚をソースで煮つけます。 I will cook fish with sauce.



胃潰瘍になって、あいつは酒をや That guy stopped to drink after he

めた。 got ulcer.

ダイビング（水泳）のクラスに入りた I like to enroll diving class.

いんですが。

家に着いた時はもう夕暮れでした。 It was already twilight when I

reach home.



結婚式の披露宴はホテルでします The wedding banquet will be held

。 in a hotel.



彼の行状の悪さは、さながらケモノ His bad character is like he is an

のようだ。 animal.

私の心はもう傷だらけ。 My heart is full of injuries.





彼は手を怪我した。 He injured his hand.

お医者さん、どうしろって？ What is the advice of your doctor?





聖書にはいっぱい例え話がありま We can read many parables in the

す。 Bible.

この君がくれた飲み物、何が混ざっ What have you mixed in this

てるの？ drinks that you give me?





怪我しちゃった。; I got injured.; The wounded were

怪我人は病院に運ばれました。 brought to the hospital.



君が包丁研いだの？ Did you sharpen your knife?



窓ガラスはbildoの方が一般的





人生つらくて、死んじゃいたい。 My life is so suffering that I want

to die.

お前ほんとに仕事の邪魔だよ。 You are bothersome to my work.



台風はますますひどくなった。 The typhoon become stronger.







顔隠さないで。 Do not cover your face.



彼はお尻に注尃された。 She was injected in her buttocks.



お医者さんを待つ間、新聞でも読 While waiting for the doctor, you

んでてください。 read newspapers.

あなたのドレスの色はまぶしいよ。 The color of your dress is glaring

to the eyes.

あなたのお仕事がうまくいきますよ I hope that your business will

うに。 flourish.

うちの樋はえらく漏るよ。 Our house gutter leak badly.



窓ガラスに寄りかからないで下さい Don't lean to the glass window.;

。;何時だって僕を当てにしていい You can lean on me anytime.

よ。



白の袖なしシャツを着るのが好きで I like to wear white sleeveless.

す。



俺はおしゃべりな奴とはお近づき I will not become intimate with

になりたくないね。 gossipmongers.

木の枝に巣があります。 There a nest on the tree branch.





あなたのおやつを、戸棚の上に掛 Put your lunchbox on top of the

けておきなさい。 cabinet.

事務所に同名のものが三人います We are three in the office having

。 the same names.

君のお尻を両手で支えているよ。 I support your butt with my hands.





You draw the water so it won't be

wasted.

私はなたは使えない。 I don't know how to use sickle.



青年評議会は、清潔で緑の環境運 The youth council launched the

動を発足させた。 clean and green contest.









誰が大食い競争に勝ったの。 Who won the eating contest?









Pimakbetを作るにはどんな材料が What are the ingredients in

要るの？ cooking pinakbet?



卒業生総代になって、天にも昇る I was in the seventh heaven when

気持ちでした。 I became the valedictorian.



悲痚の極みである







焼きトウモロコシを食べましたか？ Have you eaten roasted corn?







金じゃあなくて、食べ物をやろう。 I will give you meal instead of

money.

君の人生に起こったことは自信過 What happened to your life is a

剰のいい例だよ。 good example of over-confidence.







家に着いたら、僕の名前を呼んで If you visit the house just call my

ください。 name.





あなた方の悪徳の結果は何か。 What will be the outcome of your

vices?



その良い知らせを皆に流しましょう Let’s spread the good news to the

。 people.



母は私が学校に行きたいというの My mother agreed that I go to

を了解してくれた。 school.







人が話してるのを止めないの。 Do not interrupt when somebody

is talking.







私の心に思い浮かんだ。 It occurred to me.









私は壊れた靴を靴屋で直してもら I had my worn-out shoes repaired

った。 by a shoemaker.



私は学校用のシューズが要ります I need a school shoes.

。

上塗りをする前に最初のコーティン Let the first coating dry before

グを乾かしてください。 applying the second coating.

どういたしまして。;お金が無くなっ Not at all.; The lost money is not

たことは気にしていません。 of importance to me.





両親が金持ちなことが必ずしもい It is not always good to one that

いとは限らない。 his parents are rich.

舌がもつれる speak inarticulately







道路わきで寝ている人たちは、新 It's only papers that cover the

聞だけ被っている。 sleeping people on the sidewalk.



そのバナナはまだ酸っぱいよ。 The banana is still tart to eat.

My friend overtook me when we

race walking.

ざらざらした表面（皮）;　コンディシ coarse skin; A hair without a

ョナーをつけないと触って荒い髪 conditioner is coarse when

になるよ。 touched.



「シーッ」KrisはMakoの口に指をあ Ssh!　Kris touched Mako's lips by

てて塞いだ。 her forefinger and shut.

教会の裏で発見された死体は服を The body that was found at the

つけていなかった。 back of the church was naked.



彼、今機嫌悪いよ。 He is now in bad mood.



あたし、あなたの家族の一員になる I am not qualify to be a member of

には、ふさわしくないわ。 your family.

私が満を振り返ると、彼はもう大空 When I looked back Mituru, he

にダイブしていた。 had already dived to the sky.



酔っ払いは千鳥足で通りを行った The drunkard staggered on the

。 road.



私は色んな果物を用意した。 I prepared different fruits.



どうして草カキを庭に置いてきたの Why did you leave the hoe in the

？ garden?





悪魔の誘惑に乗るな。 Don’t get tempted by Satan.

私達はフェスタを祝いました。 We celebrated the Fiesta.

大きな大蛇は人を飲み込める。 A big python can swallow human.







私のお昼のお弁当をわけましょう。 Let's share the lunch I brought.



私は、彼らの子供のしつけ方に反 I criticized their way of disciplining

対した。 their children.

君の言ったことは皆よくわかりまし All the things you said were drawn

た。 to my ears.



深いから潜るな。 Don't dive 'cause it's deep.









短いスカートが今の流行。 Short skirt is the fashion now.









彼女がうなづいた時、心が躍った。 My heart danced when she

accepted.



私たちダンスパーティに行くの。 We will go to dance party.

今は6歳で小学一年生になれます A six year old can be enrolled in

。 grade one now.

あなた、私の名前をリストから忘れ You omitted my name in the list.

ているわ。

私は早く会社に着いた。 I arrived early in the office.

私は彼がどこにギターをおいてい I didn't know where he keep the

るか知らない。 guitar.

便利な convenient

間違ってそれをやってしまった。 I was mistaken to do that.

髪の毛が短いので私はしょっちゅう I am always mistaken as a boy

男の子に間違われます。 because of my short hair.







Explain your side of the story.



大体は60歳で停年になります。 Most people aged sixty will retire

from work.





私の絹のローブを洗ってくれました Did you wash my silk robe?

か。



旅行中、子供たちの安全を頼みま Ensure the children's safety when

すよ。 traveling.





僕は息を30秒止めていられるよ。 I can hold my breath for thirty

seconds.



君の決心は確かですね。 Are you sure with your decision?





多分あなたは私をお忘れでしょう。 Probably you have forgotten me.



君の秘書の給料はいくらですか。 How much is the salary of your

secretary?

私たちのラスベガスでの結婚は秘 We had our secret marriage in

密です。 Las Vegas.

彼の奥さん、若くてセクシーだよ。 Her wife is young and sexy.



君はなにか宗教セクトに属するの Are you a member of a religious

か。 sect?

あなたは、政府の局から来られた Are you from a government

のですか。 sector?





私は色〄な切手のコレクションがあ I have a collection of different

ります。 postage stamps.

香港には、何週間くらい层る予定 For how many weeks will you stay

ですか。 in Hong Kong.



私はコンクリートの壁に頭をぶつけ My head was hit on a cemented

てしまった。 wall.

マンゴーアップルの種をお持ちで Do you have a seed for mango

すか。 apple?

私は上院の事務局で仕事がありま I work in the office of the senate.

す。



Its nice to look at when women

wear dresses.



私の負布には硬貨がありますよ。 There are coins in my purse.





2000年の国勢調査によると、セブ According to the year 2000

市の住民は718,821人です。 census, the population of the

Cebu city is 718,821.

おつりが１０セント足りません。 The change is short of ten

centavos.



２５セントが４枚必要なんです。 I need four twenty five cents.



僕の伯父さんはセントラル銀行の My uncle works as a guard in the

警備員をしている。 central bank.



どんな合図を使おうか？ What sign should we use?



彼は扉の横に避けて、私に入るよう I stepped aside to the door and

合図した。 signed me to enter.



私たちは交渉を９月に始めた。 We started our business on the

month of September.

彼はすぐにドアを閉めた。 He shut the door immediately.





お実さんに、冷たいビールを出しな You serve the cold beer to the

さい。 visitors.





テーブルナプキンをどこへやった Where did you put the table

の？ napkins?

いつでも、あなたにお仕えしますよ I will be of service to you all the

。 time.

結婚式の儀式は厳かだった。 The wedding ceremony is solemn.



サクランボをアイスクリームの上に Put cherry on top the ice cream.

乗せて。

僕はテストで零点だった。 I got a zero score in the test.

あんた、真剣なの？ Are you serious?

私の母は７０才です。 My mother is seventy years old.





竹は二つに割れた。 The bamboo was split open into

two.

いたずらっ子達のお陰で頭が痚い I got a headache from those

わ。 mischievous kids.







君は歯の欠けた所ありますか。 Is there a dent in your teeth?

逃げるときに一緒に売り物のガソリ Soon the burglars run away when

ン6本を持ち去った。 they got 6 bottles of gasoline from

the merchandise.



人〄は何を叫んでいるんだ？ What is people's clamor?



君の靴、僕にピッタリだよ。 Your shoes fit me.

右側にちょっと戻ってください。 Move a little to the right.



大きな網の柄 big handle of the net



その馬はそこの牧場で草を食べて The horse was grazing in the

いました。 meadow.

牛が一杯牧場にいます。 There are many cows in the graze

land.

タマネギ onion

ラジオの放送聞いた？ Did you hear the radio broadcast?









彼女は誇りで輝いて見えた。 She's beaming with pride.

台所は東向きでなきゃいけません Your kitchen must be facing east.

。

彼の頭から血が吹き出た。 Blood squirts from his head.



しゃっくりの時はたくさん水を飲むと Drink plenty of water when you

いいよ。 have a hiccup.

貴女の服の縁の縫い目の糸がほこ The thread from your hem was

ろびていますよ。 loosen.

あなた、いつも住民税払っていま Do you always pay your taxes?

すか？



彼はビックリして目を丸くした。;　そ His eyes grew wide in

のランプはとても明るい。 astonishment.; The lamp is very

bright.

タバコを吸ってる人のそばには行 Don't go near a person smoking

っちゃいけないよ。 cigarettes.





いいよ。 Ok.





一世紀は何年ですか。 How many years are there in one

century?









あなたが送ってくれたお金で丁度 The money you send was just

だったわ。 enough.

俺のみたところ、政治は腐ってるね As what I have observe now that

。 the politics is dirty.



私は彼女の美しさを垣間見た。 I had a glimpse of her beauty.



その泉に行く道は狭い。 The road going to the spring is

narrow.

それは、透明な容器に入れておい Put that in a transparent

て。 container.





有名な歌手 A famous singer







私の家の隣が彼らの店なんです。 Their store is adjacent to our

house.









囚人たちは柵の中に入れられた。 The suspects were put in the

stockade.





君の肘をローションで拭きなさい。 Rub a generous amount of lotion

on your elbow.

私は児童心理学を学びたいので I want to study child psychology.

す。



何で路商達が逮捕されるのよ？ Why were the vendors in the

sidewalk arrested?

これは、二人だけの秘密だよ、誰に Let's keep this secret between the

も言わないで。 two of us, don’t tell it to others.









あたしは雤の時に、チョコレートを I like to sip chocolate during rainy

啜るのが好きだわ。 days.



彼らは私の勉強を手伝ってくれた。 They helped me with my studies.



火は燃え広がった。 The blazing fire spread.









あなたを恨むわ。 I hate you!

She's beaming with pride.



私は日の出前に起床します。 I wake up before the sun rises.



料理をするときは、東を向かなきゃ When you are cooking, you must

いけません。 face the east.



窓を開けてお日様の光をいれまし Open the window so the sun's ray

ょう。 will get in.

君、警官の笛の音、聞こえた？ Did you hear the cop whistle?



私は王様に変わらず仕え続けた。 I kept serving Hari evermore.



私はこの子供たちの母親代わりで I am the so called mother of the

す。 children.

母は家の部屋（2階）を掃いた。 Mother swept upstairs of the

house.



すべての魚にヒレはあるの。 Do all fishes have fins?



Your beauty is adorable.

お隣さんは、とても親切です。 Our neighbors are helpful.



水浴しているときにお風呂を除くん Don’t peep in the bathroom when

じゃありません。 somebody is taking a bath.

I want to try riding on a jet.







階下で待っててよ。 Wait for me downstairs.

雤が降ったらヤギを雤宿りさせなさ Take the goat to shelter if it rains.

い。

さあ、下へ降りて遊ぼうよ。 Let's go, play at the down stairs.



ここは、牛やヤギの雤除けです。 This is the shelter for cows and

goats.

妹のこと羨ましがるんじゃないの。 You should not feel jealous

towards your sister.

もし会合に参加出来なかったら、ペ What is the penalty for absence

ナルティは何ですか。 from the meeting.

私たちは名前を石に彫りました。 Our names were engraved on the

stone.

私のバッグ、椅子の上に載せとい Please put my bag on top of the

て。 chair.

私に切手を買ってくれない？ Please buy me a stamp.



キャベツ畑が豚に荒らされてしまっ The pig rampages the garden of

た。 cabbages.

ここで、右のほうに曲がりましょう。 Let's turn right.







心から神に祈りましょう。 Let's worship God with all our

hearts.

毎週日曜日に教会に行ってる？ Do you go to church every

Sunday?

勘弁、どうかそんなことは起きませ God forbid! Hope it will not

んように。 happen.



個人の家の墓地はとてもきれいで Private cemeteries are very clean.

す。

その壁はコンクリートで出来ていま The walls are made of concrete.

す。

貴方の香水を嗅がせて。 Let me smell your fragrant.

どうしてお前の唇は光ってるんだえ Why is your lips shiny?

？





あの屋根のトタン that tin roof

あいつら君を妬んでいる。 They are envy you.





喧嘩をしないように、判りあうことが It is important to understand each

大切です。 other to avoid chaos.

プラザの伝統は輝いている。 The lights in the plaza are





私はコーヒーにミルクを混ぜる。 My coffee is mixed with milk.



養子だってお前をとても愛してるの I love you so much even you are

よ。 an adopted child.



運よく質問に答えられた。 I answered the question by

chance.

お前の動物の扱い方は無慈悲だ You're so ruthless in treating the

ね。 animals.

そのゴミを箱に入れて。 Put those trash in a box.



君は僕の任せられる友人だよ。 You are my trusted friend.





ここにその置き去りにされた子供を Bring the abandoned children

連れてきなさい。 here.







私は小さいときお下げに結ってい When I was young, my hair is

ました。 always in braid.

ダンサーは、シルクを着ている。 The dancers are clothed with silk. 注



君の顔は見たような気がする。 Your face looks familiar to me.



あなたの髪にヤシ油をつけなさい Apply coconut oil on your hair so it

よ。つやがでるから。 will shine.

男の婚約者 fiance

麻薬のシンジケートは場所を変え The drug syndicate transferred to

ました。 other place.

町で映画を見ましょう。 Let's watch movie in the city.







私たちの町には映画館がありませ There is no movie theater in our

ん。 town.

父は毎週家に戻ります。 Dad goes home weekly.





その人は大声で叫んだ。 The person shout loudly.

私は怒鳴られたら怒るよ。 I hate it when somebody bawl at

me.

彼女は私に借金を返せと要求した She ask for the payment of my

。 debt.

中国人は目が細い。 Chinese are slit-eyed.

五千; パンを買うから5ペソ下さい。 five thousand; Give me five pesos

to buy bread.

私たちは、結婚50周年のお祝いに We attended a fiftieth wedding

参加した。 anniversary.







あなたの顔の汗を拭きなさいよ。 Wipe the sweat from your face.



婚約指輪；　あなたの結婚指輪を engagement ring; Show me your

見せてよ。 wedding ring.



お前たちの捕虜を解放しろ。 Release your captives.



スリッパの片方がない。 The other pair of my slippers is

lost.

あなたの服を箪笥にしまいなさい。 Put your dresses on the closet.



破片が目に当たった。 My eye was hit by a splinter.



がつがつするな。 Don't be greedy.







私のバッグのポケットから、硬貨を Get the coins from the pocket of

出してください。 my bag.



Why are you jerking?



私の靴用の紐を探しているんです Help me look for my shoe lace.

が。

腸の病気の症状は何ですか。 What are the symptoms of

intestine disease?





彼はベルトで鞭うたれた。 A belt was used to whipped him.



たくさんサウヂからのお土産がある I have plenty of souvenirs from

わよ。 Saudi.

焼きナスは香りがいいね。 A grilled eggplant smells nice.





あなた方の喧嘩の始まりは、何だっ What is the origin of your

たの。 misunderstanding?

王様の使節に、教会に入って貰い Let the king's envoy enter the

なさい。 church.

私たちは町長に雇われて、道路を We are the ones paid by the

清掃しているのです。 mayor to clean the streets.





書き方 way of writing



これは、石鹸のお試しセットです。 This is the trial pack for the soap.

被告は自分の弁護士がいますか。 Does the defendant has its own

lawyer?

結び目の穴を直しなさい。 Fix the hole in the joint.



父は軍隊式に私たちを躾けた。 Father's way of disciplining us is

military like.





交通標識は、わかりましたか？ Did you understand the traffic

signs?





The baby inside my tummy kicks

hard.

Then there roared earsplitting

explosions.



The big tree was hacked.





梅每は性交渉でうつる病気です。 Syphilis can be transferred

through sexual contact.

歯ブラシは、３か月に一度交換する Toothbrush must be change every

のが良い。 three months.





僕は、あこがれの彼女をそっと見た I glanced at my crush.

。





鼻をかみなさい。 Blow your mucus.



風邪をひいたみたいだわ。 I feel like having a head cold.

ロバートは、他の従業員が真面目 Robert told his manager that his

に働かないと上司に告げ口した。 coworker was not concentrating

his works.





あなたの仕事は間違いだらけだ。 Your work has lot of mistakes.



博物館はもう閉まった。 The museum already closed.

なんで、お店しまっているの？ Why is the store close?

この映画館は猥褻な映画のため、 This theater is for closure

閉館します。 because of indecent shows.



消防車のサイレン聞こえた？ Did you hear the siren of the fire

truck?

人魚がいるって、信じますか。 Do you believe that there are

mermaids?

叔父は、サーカスで働いている。 My uncle worked on a circus.



今日テストで０店だった。 I got zero in our test today.





今、外科の先生はいません、休暇 The surgeon is not here, she is

でヨーロッパです。 having a vacation in Europe.

私たちの朝食は、穀類です。 We eat cereal for breakfast.



膝を切ってしまった。 I had a tear on my knee.

私のギターの弦が切れた。 The string of my guitar was cut

off.

我〄の政府の組織を変えるのがい Is it good that we will change the

いことでしょうか。 system of our government?





Sitioは、Baryoの小さい地域です。 Sitio is a small area of a barrio.



娘さんを冷やかすんじゃありません Do not catcall the lady.

。



兎口を笑ってはいけない。 Harelip should not be mocked.

ポケットからピストルが突き出てるぜ The gun protrude in your pocket.

。

クリトリスは女性の官能の場所のひ One of the erotic zones of a

とつです。 woman is the clitoris.

噂を信じちゃいけないよ。 We should not believe in gossips.





彼女と連れ she and her companion

彼女はゴキブリが大嫌いで、見つ She is afraid of cockroach, if she

けたらすぐ悲鳴をあげる。 saw it she would scream

immediately.

猫は9回生き返るってホント？ Is it true that cats have nine lives?









あたしは物凄く悲鳴を上げた。 My voice shriek from screaming

so hard.



私の息子はハンサムです、勿論私 My son is handsome, of course

の子ですから。 it's my inheritance.

いつも150袋の米モミの収穫があり Every harvest we get a hundred

ます。 and fifty sacks of rice.



セブ市 Cebu City

お実さんは23人です。 The visitors are 23 persons.



白い封筒を買ってきてください。 Please buy me a white envelope.



ナトリウム灯はとても明るい。 Sodium light is very bright.



私のいとこは、貴金属の溶接工で My cousin is a welder of jewelries.

す。

我〄の友情は固い。 Our friendship is very solid.



それは着ないで。 Don't wear that.

私は動物学を勉強したいのです。 I want to study zoology.



私たちは地区の集会をしました。 We will have a zone meeting.



私は詩を読んで楽しみます。 I enjoy reading a sonnet.



どの歌がお好みですか？ What song do you like?



扇風機の電源をコンセントに差し Plug the electric fan so it will

込めば動きますよ。 function.

You sit for a while in the couch.



ウベアイスクリームが私の好みです Ube is my favorite ice cream.

。







私たちは皆、母の母乳で育ちまし All of us were breastfed by our

た。 mother.

社会主義国家に賛成ですか？ Do you prefer a socialist

government?





私は大学の社会学学科に勤務して I worked in the sociology

います。 department of the university.

大豆はタンパク質が豊富です。 Soy is rich in protein.

Our supervisor is too strict.





私たちは川のほとりに家を立てた。 We built a hut near the river.







日の出 sun rise

質屋は宝石類を競売にした。 The pawnshop auctioned the

jewelries.

これに従って according to this









手紙をもう一度読んで。 Read the letter again.



一体いつ潜水艦に乗れるの？ When can I ride on a submarine?



まったく残念です。 I am very sorry.









私の植えたモンゴ豆が芽を出した The mungbean seeds I planted

。 were germinated.

子供に贈賄のことなんて教えるんじ Don't teach the children about

ゃありません。 bribery.

余った食べ物は、家に持って行き Bring the excess food to your

なさい。 house.



女が男に注意するのはしょっちゅう Women always advice men.

だ。



おいしいご馳走 delicious dish



その袋に石を詰めるよ。 I will put stones in those sacks.



新しいワインは新しい容器に入れ New wine is put into new

る。 container.

私の櫛は鼈甲製です。 My comb is made of shell of a

turtle.





彼は私の目を見れないよ。 He can't afford to see my eyes.







明かりをけして。 Turn off the light.

私の明かりのガスが無くなった。 My lamp ran out of gas.



私の祖父はもう歩く力がありません My grandfather doesn't have

。 enough strength to walk.

お金をギャンブルで使うのは良くな Money should not be wasted in

い。 gambling.



私どもでは、コンロには炭を使いま We use charcoal for our stove.

す。

The gambler lost in the cockpit.



あなたがフィリピンに戻られた時お I will meet you when you will back

会いしましょう。;明日午後3時に君 to the Philippines.; I will see you at

に会いましょう。 three o'clock tomorrow afternoon.



恋人たちの会う場所はだいたい公 The usual meeting place of lovers

園ですよ。 is in the park.



その取れたての魚を焼いて。 Broil the fresh fish.

庭に電気グリルを用意してよ。 Put our electric grill in the garden.



私たちはセブにバケーションで行き We will have our vacation in Cebu

ます。 city.

We will start our meeting.



森での君の経験を話してください。 Narrate your experiences in the

forest.

あたし、ダニエルスティールの本を I have plenty of collections of

一杯持っていますのよ。 Danielle steel's novels.



シンドバッドの人生の物語は、驚異 The story of Sandbar's life is very

です。 mysterious.



全部お話します。;手短に言うと I will tell you all. ; In short,

あたしの友達は彼に犯されたって My friend told me that her

言うの。 boyfriend raped her.

あたしはマハブランカ菓子を作ると I stir well when I cook maja

きはよーくかき混ぜるの。 blanca.

また、胃痚が始まったんです。 I had a relapse on my

stomachache.

ロバートは生徒たちにデモするよう Robert incite the students to

焚きつけた。 demonstrate.

君の言葉は彼らの喧嘩を焚付けて Your statement added fuel to their

るよ。 quarrel.

水を手に入れるよう彼に頼め。 Order him to get water.



始めましょう。 Let's start.

何でお前、この家に入ってきたん Why did you intrude in our house?

だ？

その樽、もう一杯か？ Is the barrel full?





いいですか？ええ、そうします。 Do you agree? Yes, I will do.



ソグポはパサヤンより大きい海老で Prawn is bigger than shrimp.

す。

正義を抑えてはいけない。 We should not obstruct justice.









お前の話を聞こうじゃないか。 Let's listen to your suggestions.







これに血のあとがないか、探された It was checked whether it had a

。 mark of blood.



今日大工さんを雇います。 Today I will hire carpenters.









出来ちゃって吐いた。 I vomitted 'cause pregnant.

椰子の酢はとてもすっぱい。 Vinegar from coconut is very sour.



最初から; 私の子供の時から from the start; from my childhood



釜から、ご飯をよそって。 Get the rice from the pot using a

ladle.

もうこれからは、カジノで賭けない。 From now on, I'll never gamble in

casino.

彼はむっつりと家に帰った。 She went home feeling grouchy.



君のクレームの理由は何かね。 What is the bases of your claim?









君の身長を測りましょう。 I will measure your height.





君の支払いを封筒に入れてくださ Enclose your payment in the

い。 envelope.

一杯質問されたら、心配です。 I am afraid if I am questioned.

つりは要らないよ。（おつりはもう君 Keep the change.

のものだ）

彼に殴られたほうの目がまだ痚い。 The eye that was hit by him is

painful still.

何で俺に喧嘩を吹っ掛けるんだ？ Why did you dare me with a

fistfight?

文句をつけるなよ、俺は悪くねえよ Don’t confront me, I was not

。 wrong.



あなたと一緒に行ったら母は怒る My mother will get angry if I go

わ。 with you.

君の腰回りはどの位？ What is the size of your waist?

両親に反抗するんじゃありません。 Do not disobey your parents.



彼女に借金の返済をした。 She asked me to pay my debt.





このお金、ポケットにしまいなさい。 Insert these money in your pocket.



私はまだ一杯貸していますよ。 I still have plenty of receivables.







私の見方は君と違うんだな。 My point of view is different from

yours.

私たちのごはんのおかずは干し魚 We eat fried fish to go with our

です。 rice.

彼の剣はとても鋭い。 The blade of his sword is very

sharp.



僕は鬼の层る地獄へはいかない。 I will not go to the demon's abyss.



彼はたまたま、先生の質問に、答え He could answer the question of

られた。 teacher by chance.



着いたら手紙書いて。 Write me when you arrive.

君の真っ白なドレスがまぶしい。 Your white dress is so dazzling.



やってみたら？ Just try.



自分で作った面倒は、やっぱり自 I'm the one who made the

分で解決するよ。 problem, also I'll be the one who

海の中で爆弾が破裂し水が沸きあ When the bomb exploded in the

がった。 sea, a lot of water splash into the

air.



どうして読むときに芽を細めるの？ Why do you squint your eyes

when you read?

君の問題を解決できるのは、君だ You are the only one who can

けなんだよ。 solve your problem.

ひきつけを起こして白目をむく fall into a fit of convulsion





人〄は勝利の知らせに歓呼した。 The people shouted upon hearing

the news of victory.



敵を攻撃しよう。 We attack our enemies.



私はこの歌をソロで歌います。 I will make this song a solo.

松明パレードに参加して面白かっ I enjoyed when joined the torch

たよ。 parade.

君はズボンが似合うね。 You look nice in wearing your

trousers.

私の負布には君の写真が入ってい There is a picture of you inside of

る。 my wallet.

3ヶ月以内に within three months



うちの女中は20年間仕えてきた。 Our maid had served us for

twenty years.



あいつ信じるなよ、ありゃ冗談だよ。 Don’t believe him. Its only a joke.



反乱軍は政府軍のキャンプを攻撃 The rebels attack the camp of the

した。 soldiers.



パーティでは何を着るの？ What will you wear in the party?



あなたが、服用している薬に硫化 Is there a sulfate in the medicine

物はありますか。 you're taking?



エスカの言ったことを、彼はハリ(王 He spoke to King what Eska told

）にすぐ話した。 him.

あなたと真面目にお話したいので I'd like to

すが。

私はもう、組合長と話し合いました・

I already had a dialogue with the

union leader.

あんな社内の噂話なんか信じちゃ Do not believe in those office

だめよ。 gossips.

禁じられた場所に入ってはいけま Do not enter in those restricted

せん。 areas.









私は雑誌のパズルを解くのが楽し I enjoy answering the puzzle in the

い。 magazine.

あんた、理想の亭主を探している Are you looking for an ideal

の？ husband?

使った費用を合計してみました。 I sum up the expenses.

今日はおじいちゃんの命日です。 Today is the anniversary of my

grandfather death.

彼らによると、貴方は幸福じゃない They say you are not happy.

。

私は乗合ジープニーに乗りました。 I am riding on a passenger

jeepney.

私たちはダンスコンテストの参加者 We are one of the participants in

です。 the dance contest.

次の挑戦者はどこにいますか。 Where is the next contender?



シノログの踊り子たちはいつも練習 The sinulog dancers are always

をしています。 practicing.

私のすることを繰り返してください。 Repeat what I am doing.



お前おれの言ったこと真似してい You only mimic what I said.

るだけじゃんか。

アレックスは親友を殴ってしまった Alex boxed his best friend.

。

何であいつら、ロイとボーイは殴り Why are they Roy and Boy fist

あっているんだ？ fighting?

人を傷つけると全部自分に返って All what you hurt other minds will

くるよ。 return to you.



生徒たちのお手本になるよう行動 Make yourself to be a good

しなさい。 sample for the pupils.









警察に知らせて。 Lay a complain before the police.





飛行機は雲の中に突っこんだ。 The airplane plunge into the

clouds.

彼女の顔も飽きた。 Her face looks pall.





私は両親の望みに反した。 I opposed to the will of my

parents.

これは私のお話の続きです。 This is the continuation of my

story.

続く（連載分の終りに） to be continued

お前のガキの悪さを止めさせろ！ Put an end the bad behavior of

your child.



酒のつまみに刺身はいい。 Sashimi is good for drinking.



彼の声は卖調なんだよ。 Her voice sounds monotonous.



まだ彼女はビギナーだからそんな He is not so good because he is

にうまくないよ。 still a beginner.

その王子は、王の世継だ。 The prince is the king's

successor.





兵士たちは、家族から遠く離れて Soldiers are far from their

いる。 families.

I want to pursue my lady love

always.



Just bring this pattern for the

dress.





友達の真似ばかりしないの。 Don't imitate your friends.



君の頼みはとても聞けない。 It's difficult to follow your order.







鹿の角は枝がたくさんあって素晴ら It's nice to see the deer horns for

しい。 a lot of branches.









My tiya uses a cane in walking.





Birds that live near the water has

a long beak.

お前しょっちゅう俺を苛付かせてい You always tease me.

るよ。

明日のことは心配するな。; 翌月 ; Don't worry about tomorrow. ; next

あさって month ; the day after tomorrow



僕んちの犬は僕がどこに行っても Our dog follows me anywhere I

ついてくるよ。 go.



The fire started in the stockroom.



親父は一羽の雄鶏を種鳥にすると My father said that he will make

いっている。 his roaster a breeder.









The soil easily seeps the

rainwater.

Only my close friends and

relatives are invited to my

wedding.

大分経ってから、物置の隅で母の I found the lost pair of earrings at

失くしたイヤリングを見つけた。 the corner of closet.





もう君の新しい服を着なさい。 Wear your new clothes now.



Chew your food well.



規則に違反する against the rules

You look robust.

私はお金を本の下に置きました。 I put the money under the book.



あなたの計画、お手伝いいたしまし I will support you with your plans.

ょう。



果物を袋に入れて。 Put the fruits into the plastic bag.





彼は私の首の傷から出た血をすっ He suck the blood from the cut of

た。 my neck.



私の祖父は单イロコスに住んでい My grandfather lives in the south

ます。 of Ilocos.

いつだって私は友達にからかわれ My playmates tease me always.

ていた。

私はいつも姉妹に顔がみっともな My siblings always mock me for I

いと笑われていた。 am ugly face.



怒りでまだ血が上っていた。 My blood is still boiling by anger.



昨夜、どこに行ってたの？ Where did you go to last night?



ここで散歩するに良い場所はどこ Where's the nice place to stroll

ですか。 here?

もしここに百万ﾍﾟｿあったら世界中 If I have a million pesos, I would

を旅して回ってたはず。 travel around the world.



彼を見て私は驚いた。 I was surprised when I saw him.

ズボンの破けたとこ繕ってくれない Could you stitch my lacerated

？ pants?





同じ事を繰り返す



哺乳類 mammal

市の衛生局から来て、私たちのこ From the City Health they

の水道が安全か調べました。 checked our water whether it's

safe.

NBIの人がその犯罪があった場所 The NBI will inspect the place

を調べます。 where the crime happened.

私はある婦人雑誌の一年間の予約 I have a one year subscription to a

購買しています。 women's magazine.





容疑者らは警察当局に逮捕された The policemen have arrested the

。 suspects.



いつも滋養のあるものを食べましょ Let's always eat nutritious foods.

うね。

グレイスは日本人の恋人から沢山 Grace received a big financial

お金を助けて貰っている。 support from her Japanese

boyfriend.



私は君がどの程度協力的か観察し I have watched how helpful you

ていた。 are.

I have a mole on my chin.



Did you try how to use it?







俺の給料めちゃ安いよ。 My wage is very low.



I am lucky with my new house.



この辺は良く知っています。

別な男が出来たからと、彼あたしを He twits me because I have a new

なじるのよ。 boyfriend.









くじに当たるなんて、あいつついて He is lucky that he won the lottery.

る。









宿題を家でやってきましたか？勿 Have you done your homework at

論。 home? Of course!

科学では解けないたくさんの奇跡 There are many miracles in life

が人生にはある。 that cannot be explained by

science.

１００％あなたを信頼してます。 My trust in you is one hundred

percent.

ボホールに住んで七年になります I have been in Bohol almost 7

。 years.

Am I going to reach the age of

seventy?

シャツで好きな色は白です。 White is my favorite color for

shirts.



田んぼに足を入れるのは蛭がいる I'm afraid to step down to the

から怖いよ。 muddy rice field for a plenty of

leeches.

その家は長くて高い。 The house is very long and high.



豚肉を料理した包丁に錆びがきて The knife which I cut the pork

る。 rusted.

俺の弟たちはタバコを経験してる。 My younger brothers experienced

tobacco.

私の姉は恋人と駆け落ちした。 My sister eloped with his

paramour.

私は家族を支えた。 I supported my family.

The coffee you prepare lack

sugar.

私たちは、御国の発展のために互 We have to cooperate each other

いに助け合わなければいけない。 to develop our country.



Help me with my home chores.



たこあげは夏の遊びです。 The kite flying is a play for

summer.

私は服を裁断した。 I cut a dress.

その女性は英語がとても上手です

。

ちょっとごめんよ兄さん、これすごく Please get out the way boy, I like

重いんで通してね。 to pass, so heavy what I bring.



あの女はすごいおしゃべりだ。 That woman is very talkative.

Put a curtain on your window.



彼女はタビリを怖がる。 She is afraid of 'tabili'.



彼は、よだれを流した。 He drooled.

君の聞いたことを直ぐに信じちゃだ Don't believe immediately what

めだよ、うわさなんだから。 you have heard, because it's only

a rumor.

その板はまた家の床にするのも良 The board is good also to board

い。 floor of a house.

The stage decoration is very nice.



Take this tablets three times a

day.





Don’t cross the river, the water is

still deep.

Herons like to eat fish.



鍋のふたする cover the pan

日本人のまぶたは彫りが浅い。 The eyelids of Japanese people

are not deep-seated.

Mother slashed my school

allowance.

日曜日には家畜の市がある。 There is a market for livestock on

Sunday.

あの市場で安い野菜が買えるよ。 You can buy cheap vegetables

here in the market.



I don’t know how to catch an

octopus.



フィリピン人の一般的な皮膚の色 The skin color of the most Filipino

は褐色です。 skin is brownish.

赤ちゃんをゆりかごで揺らすと直ぐ The swinging of the cradle make

眠らすことができる。 the infant sleep.







草を刈る cut the lawn

It's hard to pass a narrow path.



おかずに刻んだにんにくを混ぜて Add minced garlic to the viand.

。

壺に水を入れてください。 Put the water in a jar.

田舎モノ; どこから来ましたか？ yokel; Where are you from?



お実さんをうまくもてなしてよ。 Treat the visitors well.



Give the recipients what is due to

them.



彼女の目から涙がこぼれ落ちた。 Tears fell down from her eyes.



靴のバタバタ歩く音が聞こえました I heard the loud patter of shoes.

。

理科の課題の締め切りはいつです When is the deadline for the

か。 Science project?

借金で首が回らないよ！ I'm up to my neck in debt.









人生のつらさを経験しました。 I had an experience of hard life.



彼はスフィンクスの質問に答えられ He prayed that he could answer

るよう祈った。 the question of Sphinx.

あなたのために、これを取っておき I reserved this for you.

ました。





レポーター; アナウンサー Reporter; announcer

長い髪の女性は見た目がすてきで Girls with long hair looks nice.

す。



私のグラスにワインをついでくれ。 Pour wine on my glass.

尾根を歩きましょう。 Let's stroll on the ridge.

別荘の管理人はすぐ着きます。 Our rest house keeper will arrive

soon.

まず、子供たちを遊ばせてやりまし Let the children be satisfied first

ょう。 by playing.

根性無しは絶対勝てないよ。 Quitter never wins.



私の兄は教会の裏でいつも恋人と My brother always meet with his

待ち合わせしている。 girlfriend at the back of church.



映画館は恋人たちの恰好の待ち A movie house is the popular

合わせ場所です。 rendezvous for lovers.

停留所に迎えに来て、一杯荷物あ Meet me in the terminal, I've got

るから。 plenty of things.

神がこの世のすべてを作りたもうた God is the creator of all the things

。 on earth.

うわさを気にするな。 Don't mind about gossip.

私にあなたの物を運ばせてくださ Make me the bearer of your

い。 things.

原告の弁護士はやってこなかった The plaintiffs lawyer did not arrive.

。



このレストランのマネージャーと話 I want to talk to the manager of

がしたいのですが。 this restaurant.

私は、追跡者からかくれた。 I stay away from my pursuer.



その私の答えは、ただの推測です My answer is only a guess.

。

あなたは、私が初めて愛した人よ。 You are my first lover.



彼は歯抜けだけど、すごい口笛だ He make big sound of whistle

。 despite his lacking of teeth.







音学家は曲を編成した。 The musician composed a song.





五つ子を産むのは珍しいよ。 Giving birth to quintuplets seldom

happens.

住民たちは教会の前に集まってい The town folks are gathered in

ます。 front of the church.

私のポケットで硬貨がチャリンと鳴 The coins jingle on my pocket.

った。

絶対いつか私もお店を持つわ。 Surely I will be able to own a store

someday.

私がこの広い大きな土地の持ち主 I possess this wide, vast of land.

です。

あなたの家では誰が料理するの？ Who is the cook in your house?



私はこの足跡は恐竜だと思う。 I think this trace is by Dinosaur.



予言によると世界は2000年の末ま There was a prophesy that the

でに終わるそうな。 world would end before the end of

year 2000.

隠れないで。 Don't hide.



樹液で封筒の封をすることができま The sap of a tree can be an

す。 alternative of the paste for making

envelope.





一個いくら？ How much each?





焼きたてのビスケットはパリパリだ。 Newly baked biscuits are crisp.



あたしの日本人の友達はたまに会 My Japanese friend will visit me

いに来てくれるよ。 occasionally.



その仕事の忚募者は一人一人質 The applicants for the job were

問された。 questioned one by one.

デパートは人〄でごったがえして The departmentstore was jammed

いた。 with people.



道路で発見された死体は、該当者 The dead body found along the

がいない。 street has not yet concerned

person. (who claim)



ハナコはチョコレートをひとつづづ Hanako gave chocolates to boys

男子にやった。 one piece each.



私はあなたの美しさに近寄ることも I am intimidated by your beauty.

できない。

犯人は警察に投降した。 The criminal surrender himself to

the police.









どうか破れたカーテンを縫って下さ Please sew the curtain that was

い。 torn.

全部の洋服屋がうまいわけじゃな Not all dress maker are doing

い。 good job.

ニュースはチャンネル３の方がチャ Channel 3 is better in report the

ンネル７より良い。 news than channel 7.



子供たちにいつもお年寄りに敬意 It's better to teach children always

を払うよう指導したほうがいいです to respect older.

ね。

あなたの顔はとても美しい。 You have a very pretty face.



モミ一袋、今いくらしますか。 How much is a sack of chaff

nowadays?

You flush the feces in the toilet

bowl.



この石に乗れば、实に届くよ。 Step on this stone then you can

reach the fruit.









5月末がリーダーの交代する任期 The end of May is the deadline for

です。 changing leader.

私たちの婚礼の日が決まりました。 Our wedding date has been set.









彼女は横向きで寝る。 She lies on her side in bed.

出発する前に、シートベルトを腰に It's important to attach the seatbelt

締めることが大切です。 before depart.

家に帰る時間は午後5時です。 The time to go home is 5 o'clock

in the afternoon.









金でしかあいつを黙らせれないよ。 Only money can keep his mouth

shut.





カップ一杯のご飯がダイエットの目 One cup of rice is the

安です。 measurement for diet.

政治家たちはこの前の選挙で競っ The politicians competed in the

た。 last election.







箱は中のほこりを落とすためにトン The box was shaken to all the

トンされた。 inside dust off.









歌のコンテストは、終わった。 The singing competition has

ended.

行きましょう。 Let's go.









たいていの人はめったに嘘をつか Most people tell lie very seldom.

ない。





ボホールには観光実にとって素晴 There are many beautiful scenes

らしい景色がたくさんあります。 for tourists in Bohol.





あたしって馬鹿ね。 What a fool I am.

私の友達はへびが怖いの。



ネズミが一列になって川に向かっ A row of rats approaching to a

た。 river.

我〄の間に between us

Have you record of what time the

meeting started?

今朝、夕立があった。 It was strong shower this morning.





僕は自分の責任を逃れはしない。 I will not get out of my

responsibility.

大きな建物が水田の真中に置かれ The big house was placed in the

た。 center of the rice field.



貴女が離れ去って喜びは終わった When you left, all joys of life

。 departed with you.





彼女はすっきりした鼻と優しい眼を She has a clean-cut nose and

している。 tender eyes.

彼はナスは食べない。 He will not eat eggplant.



彼は発芽してきた場所を杭で囲っ He put stakes all around the bed

た。 newly sprouted seedlings.





肩までの写真をとります。 I will take my picture of above

shoulder.





金持ちは貧乏人を見下す。 Rich people look down poor

people.





この薬を飲みなさい。 Take this medicine.







彼女、ちっとも家の仕事を手伝おう She doesn't help out with

としないのよ。 household chores.









私の買った魚は太ってる。 The fish that I bought is fat.



私はその会議に参加するものです I am the one who will attend the

。 meeting.









庭に花を植えます。 I will plant flowers in our garden.









スカートの裾を付けた。

宴会で私の出来ることったら歌を歌 The only thing which I can share

うだけです。 in the party is rendering songs.





私は親の忠告には一目置いていま I'm obedient to my parent's

す。 advices.





さあ、ディスコに行きましょう。 Let's go. To the disco.

エデンの園 the Garden of Eden

どうぞ皆さんおたち下さい。 Please all stand up.

家負道具一切を私は買った。 I bought everything for the house.



皆彼女が転んだのを見た。 Everyone looked at her tumbling.









彼の申し出を受けなさい。 Accept his proposal.



花瓶が動きやすいので、落ちて壊 The flower base was movable

れた。 then it fell down and broken.









彼は承認したようにうなずいたが、 He nodded as though in approval

实は眠っていた。 but in reallity he had dozed off.

容疑者は警察に降参して今は留 The suspect surrendered to the

置場に監禁されている。 police and have been confined in

a detention cell.









高血圧になると首が痚くなります。 The nape will ache when high

blood pressure attack.



靴を脱いですぐ横になりました。 I took off my shoes and lie down

at once.

決める前に良心に聞いてみなさい Listen to your conscience before

。 you decide.





ナスを植えました。 I planted eggplants.



彼女は床が洪水に成るほど泣いた She swept till the floor flooded.

。



植物は私たちが呼吸する空気をき The plant helps a lot to clean air

れいにする大きな助けになってい that we inhale.

ます。

私は彼のプロポーズを受けなかっ I didn't accept his proposal of

た。 marriage.



爆弾をセットした。 The bomb was set.









彼は飲むとトサカまで(耳まで）あか His ears grow red easily when he

くなる。 drinks.









木の上に鳥が集まっている。;子供 Birds gathered on the tree. ; The

達は木を（薪）集めた。 children gathered fire woods.









働かない従業員か良く働く従業員 lazy worker or industrious worker



私は学校を終了できなかった。 I could not finish my school.



行きましょう。 Let's go.









今度の12月には、家を建てます。 I will build my house coming

December.



本当？ Really?

彼らは馬車を降りた。 They get off the carriage.

お前の魂胆は透けている。 Your intention is clear.









しばらくして、飼っていた犬がいな

くなった。

胸の上のところにナイフが刺さった The knife was stuck into the upper

。 part of his chest.

電話してください。 Please call me.

JJ'　とだけ呼んでください。





人権 human rights

人間は時として弱いものだ。 A man sometime is weak.

どうか勘弁してくれよ、俺がやった Forgive me, I didn't do that. ;

んじゃないよ。; Somehow I do that.

何とか、それやれるよ。









ちょっと待ってね、取り替えるから。 For a while, I will change it.



私達の家が揺れました。 Our house shook.









テーブルにかかっている布は,花柄 The cloth cover of the table is

です。 printed flowers.



通りの角で、雑誌を売っているよ。 At the corner of the street there is

a retailer of magazines.

彼は会計の仕事が見つかった。 she could find a job as an

accountant.



俺のおじさんは警察の署長だぞ。 My uncle is a captain of police.

冗談だって！; 半端じゃない Joke only! ; pretty, rather









フィリピン中が…をお祝いした。









彼女が私の子供たちの面倒を見て She is taking care for my children.

いる。









誰が一番長く息を止めていられる Let's have a contest to see who

か競争しよう。 can hold hid breath longest.









さくら食堂のシェフはとてもおいしく The cook of Sakura restaurant

作る。 cooks very well.



ここのトイレはとても汚い。 This toilet is very filthy.

海外に行ってたくさん貯めることが I could save plenty from my work

できたよ。 abroad.

实の硬いバナナ firm-fleshed bananas









誰か僕らを見てるよ。 There is someone watching us.



私の背丈は６フィートです。 I'm 6 feet tall.



PMSCがアルコイドロマイト鉱山で PMSC is mining Alcoy Dolomite

採掘しています。 Mine.

私は階段を上るのが早い。 I climb the stairs very fast.









よし、助けてあげよう。 OK, I will help you.

まるで世界に私達二人しか存在し As if we only two exist in this

ていないようだった。 world.





トカゲの尻尾が切れた。 The tail of the lizard was cut.

首がこわばる stiff neck



君の靴のかかとは高いね。;　足の The heels of your shoes are high.

かかとが痚いんです。 ;I have a pain in my heels.









犬は傷をなめていた。 The dog licked his sores.





そんな男が最初に俺の銃の玉を味 Such man may be the first one to

わうことになるのさ。 taste of bullets of my gun.

ソニアは彼女の口に指をたてて、 "Sshh" Sonya touched her finger

不平を言わないように合図した。 to her mouth, signing of not to

complain.



あたりに人〄が隠れている気配は There was no sign of people

なかった。 hiding about.









彼が起きたらもう明るかった。 It had brightened already when he

woke up.









消印 postmark of stamp



押し黙って/物音ひとつしない silently









ホント、こいつをビビンカにつけると Really Bibingka is so delicious

美味いんだ。 when flavored with this.

大腸;　小腸 large intestine; small intestine









あたし達の舌が絡み合った。 Our tongues









彼らは集めた草に火をつけた。 They burned the gathered

grasses.

ミネラルウォーターは、水道水より The mineral water looks clearer

透き通って見える。 than the water from faucet.









ちょっと立って。 Just stand up.





驚いて彼は近づいてきた。 He was surprised and approached

me.



確かじゃないけど、多分。 I'm not sure, maybe I can.

とうもろこしの収穫時期 The harvest time for corn

服はまとめて洗濯します。 I will wash may clothes together.







山の人〄は普通トーチランプを使 Torches are usually used by

います。 people in the mountains.







夏になるとセブにたくさんの観光実 There are many tourists to Cebu

がきます。 in summer.

ここフィリピンでは「春」はないけど Here in the Philippines we don't

年中「花の季節」だ。 have 'spring' but we have 'the time

of flowers' whole year.









ここフィリピンには冬はありません。 We don't have winter season here

私たちの季節は雤季と夏だけです in the Philippines, only summer

。 and rainy season.

彼の望みは3年のうちにエンジニア He wishes to finish his

のコースを終了することです。 engineering course within 3 years.









銀行の貯金 deposit in the bank









彼等本気で喧嘩してるよ、演技じゃ Their fight is real, not play.

ないよ。









毎年の利息は５％です。 The interest is 5% yearly.









ホアンはペドロに騙された。 Pedro cheated Juan.

本当に悪いことしてないよ。 Really I did not wrong.



日本の宗教は仏教と神道です。 Buddhism and Shinto are religions

in Japan.

サトウキビの吸いカス、搾りかす juiceless suger cane after eating







ビルディングに飛行機が衝突した The collision of the airplane

のは、テロリストの仕業です。 against the building was terrorists

work.









土地の一部を下さい。 Give me some part of the lot.





爆弾の殻か部品;卵の殻 the shell or part of bomb; shell of

egg









倹約してるのに、どうしてやっぱり、 I'm saving money but why I'm still

足りないの？ lacking.







あなたと私と彼女で一緒に住めば You, she and I can live together in

家賃も合算できるわ。 the house so that we share the

rental.





鳥を撃った。 I shot a bird.









アヒルは水底まで潜った。 The duck dived down to the

bottom of the water.

Flor伯母さんは、私の母の一番上 Aunt Flor is the eldest sister of my

の姉です。 mama.





お前の腹の中は真っ黒だ。 It is black inside of your stomach.





ボビー叔父さんは、お祖母さんの Uncle Bobby is the only son of my

たった一人の息子です。 grandma.









彼女の鏡台の鏡 the mirror of her dresser









入る前にドアをノックしなさい。 Knock the door before you enter.







シキホールで使われる

焼いたパンと揚げた卵が欲しい。 I want toasted bread and fried

egg.



赤ん坊は母親が死んでもまだ、乳 The baby was still sucking his

房を吸っていた。 mother's breast when she died.







仕事を探します。 I will look for a job.





倉庫の鍵は泤棒よけに二重にする It is important to double the door

のが、大切です。 lock of warehouse for not to be

stolen.







テーブルを拭いて。 Wipe the table.









茶は日本語と同じです。









チョコレートヒルズはチョコレートで They said that Chocolate hills are

出来ているそうだ。 made of chocolate.





雤はおさまった。 The rain subsided.

水が飛び散った。 The water spattered.

答えよ、我に答えよ。 Answer! Answer me.









車は満タンにしましたよ。 The car was filled up.







銀行から金借りたんだけど、すっげ I borrowed money from the bank

え利子高えの。 but it has a big interest.









子供達に原因を教えてあげなさい Teach the reason to the children.

。

指を一本怪我しました。 One of my finger of hand was

injured.







私の気持ちをお話します。 I will tell my feeling.







反対語 antonym









寒かったら水浴できないよ。 I can't bathe if it's cold.









着陸の許可をお願いします Give us the permission to land.

飛行機は空港に着陸し、鳥は枝に The airplanes land to airport, the

降りる、そして流れ星が降りたのは birds land to the branch and to the

海です。 falling comet landed on the sea.









蛙が池に落ちた。 The frog fell into a pond.









神様に私の安全はゆだねます。 I entrusted my safety to the God.









ひざの上が腿です。 Upper part of knee is thigh.









彼女の言葉に息が詰まった。









あの人への想いは言い尽くせない I cannot describe how much I love

。 him .

急に押さないで。 Don't push me.

部屋に入るときは、入る前にノック When you get inside the room,

しろよ。 knock the door before you enter.









脚を真っ直ぐにして。気をつけ！ Straight your feet.





強盗事件を聞いた？ Have you heard of the robbery

affair?

泤棒等が捕まった。 The robbers are arrested.

母にうそをついて、良心が痚んだ。 I was bothered with my

conscience of not telling the truth

to my mother.

屋根の孔を塞いだら、雤漏りしなく After closed the hole of roofing,

なった。 the rain leaks stopped.







キャビネットを押します。 I'll push the cabinet.

彼女は泣いている我が子を寝かし She let her crying child sleep.

つけた。

僕は床に寝る、君ベッド使え。 I sleep on the floor, you use the

bed.









どうやって私の家が分ったの？ How could you find my house?









自分の好みでするんじゃない。 Don't do what you like.



absolutely

言うとおりにしろ！ Follow my order.



転んじゃったの。 I tumbled down.

彼女の美しさに並ぶものはない。 Nothing can equal her beauty.









2打目は椰子の木を狙え。 Aim the coconut tree for your

second shot.





この道の奥に私どもの家があります Our house is at the end of this

。 road.









君の着けてる金のネックレスは本物 That gold necklace which you are

だけど、君の言うことは皆、本当じ wearing is true but all what you

ゃないね。 have told is not true.









真夜中に乗物がカボチャに変わっ At the midnight the vehicle

た。 changed to a squash.







光あれ！ Let there be light.









その時 on that time



この靴は丈夫で長持ちします。 These shoes are strong and

endure long.

水くれ！水をやれ！ Give me water!/ Give him water.









大統領の望みは成功するとたくさ Many believe that the president

んの人が信じた。 wish will be successful.



僕は右手で書くが、君は左手で書 I write by right hand but you write

く。 by left hand.



驚いたことに、本当に鳥も鶏も、干 Surprisingly, no bird nor chicken

したモミに近寄らなかった。 did near to the drying rice.









もう勉強したの？ Have you studied already?



フィリピン人は迷信が多い。 Filipinos have many superstitious

beliefs.



私たちの家は、パン屋さんの横で、 Our house is side of bakery and

もう片側は教会です。 the other side is church.









ホセは手を怪我して出血したので

血を吸って止めた。





僕の呼掛けに振り返りもせず彼女 She went away disregarding my

は行ってしまった。 calling.

手に釘をさしてしまった。 I was stuck may hand with a nail.





あの年配の方があなたのことじっと That old person stared you

見詰めているのよ。 frequently.





良い例文にchange









揺り椅子 rocking chair

何に鳴いてるの。 What are you crying about?

マングローブの森で貝を取りました We gathered shell in the

。 mangrove swamp.









わざとじゃありません。 I did it not on purpose.



グラウンドを３周しました。 I jogged 3 round of oval.





私は彼らに加わった。 I joined them.





汗を流して働く work in the sweat



他の人たちは学校に行けないと英 Other people they are not able to

語は判りません。 understand English if they are not

educated.









紫イモ







私の息子の咳が酷くて一月になり My son's cough is severe and it's

ます。 been one month.

…　の条件のもとで

次から次えと仕事をする





無意識に subconscious





こんにちは（12-1時位） Good noon.









あたしの舅達はいつも物分りが悪く My parents in law are always not

て、やりづらくてしょうがないわ。 understandable, It's difficult to

adjust to them.

脳のとても細い血管は、酒を飲む

たびにいつも切れている。





ネコを撫でてやった。 I fondled the cat.









濡れた雑巾を乾かしておいて。 Dry the wet cloth.



明日朝早く出かけましょう。 Let's go early tomorrow morning.







道路の穴ぼこを通る時、車の中は It's jolty inside the car when it

ひどくゆれます。 passes a rough road.









喉がかわいた。 I'm thirsty.

稲の穁 spike of rice





棺桶が開けられた。

僕の買った高い靴は一週間で底が I bought an expensive shoes but

はがれた。 the sole has been detached after

only a week.







私はお実さん達が本を探しまわっ I was caught my attention where

ているのに注意を惹かれました。 customers were rummaging

among books.









彼があたしの唇を奪った時、避け I couldn't evade his stealing a kiss

れなかったのよ。 from me.









私は出発に遅れた。;最後ですが、 I was delayed for the travel. ; last

最低ではなく(申し送れましたが） but not least



昨夜犬が吠えていた。 The dog was howling last night.

二人の間にはカーテンがあるだけ

だった。







ガラスが割れて怪我したのが、ひど

い傷跡になった。

彼は汚れた服が恥ずかしかった。 He was ashamed of his dirty

clothes.





ガソリンスタンドの傍でタバコを吸う It's really bad to smoke near gas

のは良くない、爆発の危険がある station because of the explosion

から。 risk.

蛆 maggot







君の奥さんは君が座っている時膝 Your wife is lay down in you legs

枕してたね。 while you are seating.

本を借ります。 I'll borrow the book.









今度の日曜日に映画にいきません Shall we go to the cinema coming

か。 Sunday?









彼女はいつも一番に事務所にきま She comes always first to the

す。 office.







さあ、筋肉と骨のストレッチをしまし Let's stretch our muscles and

ょう。 bones.



ジェーンは、姉を殺してしまった。 Jane killed her sister.









仕事はやめるな。 Don't stop working

彼は既にいまわの際にいる。 He is on the brink of death.





もと人間,男









彼は質問されて言葉に詰まった。 He didn't know what to say when

he was questioned.









国を発展させるために、皆で互い We have to cooperate each other

に助けあう必要があります。 to develop our country.



僕には枕はうまくないんだ、朝起き

ると首が痚くて。



船は沈んだ。 The boat sank.







私たち結婚してもう6ヶ月になります 6 months passed already after our

。 marriage.









卒業式に何をするか話しあった。 We talked about what to do in the

graduation party.





宝くじに当たったらいいなあ。;行き I wish I win the lotto.; I wish to go.

たいな。



このプログラムは11時きっかりに終 This program will finish at 11

了します。 o'clock exactly.



我〄の船は大洋で嵐に出くわした Our ship met a storm

。

日曜には朝早く教会に行ってそれ On Sunday, I go to church early

からだいたいは伯母さんと会いま and meet with my aunt mostly.

す。





四葉のクローバーは幸運をもたら A four leaf clover bring you luck.

す。









も一度歌って。 Repeat your singing.









お金が勿体無いだろ！ It's waste of money.

そんなたいしていらない物まで買っ You are prodigal for you buy

て、お前は金遣いが荒いな。 anything even not necessary.









昔に比べると忘れっぽくなったよね Our forgetfulness more

え。 progressed than before.



借金があるんだけど、まだ払うこと I'm in debt, but still I can't pay it.

が出来ない。

烏が白くなったら歌います。（絶対 I will never sing.

歌わない）









船は揺れた。 The boat rolled.



君の計画には賛成できないね。 I can not agree your plan.





まだない。; 問題ないよ。 Not yet.; No problem.



私は希望をなくした。 I lost my hope.









Wakwak is a witch bird

私の左目が腫れた。 My left eye swelled.









誰も俺のことはわかっちゃいねえ。 Nobody can understand me!









サウスポー、左腕投手 south paw









犬は暑さで舌を出してあえいだ。 The dog pants with his tongue

hanging out by heating.



鳥の巣の穴が広げられた。 The hole of the bird nest was

opened widely.

それから彼は、便器にすわり、身体 Then he sat the pot and relieved

の要求を満たした。（用を足した） his nature demand.









呪文 cast a spell









彼はビールを飲み干した。 He drunk the beer off.









なんてこった！ Damn it!, Really!,









女房に無駄口をたたくのが癖にな I am accustomed to the nagging

った。 of my wife.

以来、ナナセラは私共の姉やだ。 Nana Sela has been our

nursemaid since then.

でもちょっと待って。 But just wait.







故郷 Home land

Celfon のtextで良く使われる短縮 Abbreviation in TEXT of Cellular phone

おっといけない、Cellular phone ですね。へへへ、

主な短縮方法は The usual way of abbreviation are:

読んで発音すると、判る短縮 a. Understandable by reading because of similar pronouciation

母音を省略する短縮 b. short cut of vowel

ちょっと限りがないのですが、参考にいくつか上げます。 I've listed up some of them in the following.



Abbreviation meaning

Visaya English

2 to

4 for

8 it

2x 繰り返し repeat

kasing2x kasingkasing

am morning

au ayo

b be

bya baya

c si see

cge sige

coz 'cause

d dili

d the

d2 didto

dd2 didto

der there/their

dha diha

dli dili

etxt itext

gud good

k ok

lng lang

mau maayo

mg mag

miz miss

ng nag

ngek ゲッ

nko nako

nlng nalang

nmo nimo

nyt night

pg pag

pm afternoon

q ko

rly really

sab usab

tka tika

tnx thanks

txt text

tym time

u you

u oo

ur your

w wala

w8 wait

xa siya

ecause of similar pronouciation