Vulkaan Proeven
Vulkanen komen het meeste voor in landen aan de rand van de Stille Oceaan. Dit komt omdat in
deze gebieden de platen sneller over elkaar schuiven en de aardkost dunner is dan elders. In de
hele wereld zijn er op elk willekeurig moment 20 vulkanen actief. Wetenschappers zijn
tegenwoordig redelijk goed in staat een uitbarsting te voorspellen. Met dit proefje ga je een
vulkaanuitbarsting nabootsen.
Materialen Stoffen
plastic flesje of potje zuiveringszout
schaal rode kleurstof
trechter afwasmiddel
theelepeltje azijn
pipet
maatcilinder
Dit moet je doen:
1. Zet het flesje of potje midden op de schaal.
2. Doe een volle theelepel zuiveringszout in het flesje; gebruik hiervoor de trechter.
3. Voeg met behulp van de pipet enkele druppels kleurstof toe.
4. Voeg enkele druppels afwasmiddel toe.
5. Meet in de maatcilinder 10 ml azijn af.
6. Schenk de azijn voorzichtig in het flesje en kijk wat er gebeurt.
Zelf frisdrank maken Proeven
Koolzuurgas zit in de meeste frisdranken. De belletjes geven limonade een frisse prikkelende
smaak, vandaar de naam frisdrank. Koolzuurgas ontstaat als zuiveringszout reageert met een zuur.
Zuiveringszout is een vorm van zout en is te koop bij de drogist of apotheker. Zuiveringszout kun
je gebruiken om je eigen priklimonade te maken. Hieronder vind je een recept om zelf
citroenlimonade te maken.
Materialen Stoffen
een citruspers 2 citroenen
een mesje poedersuiker
een eetlepel zuiveringszout
een theelepel
een kan met water
Dit moet je doen:
1. Snijd de citroenen in tweeën.
2. Pak de citruspers en pers de citroenen uit.
3. Doe twee eetlepels poedersuiker voorzichtig in een kan met 1 liter water.
4. Doe er daarna een theelepel zuiveringszout bij.
5. Roer met je lepel goed in de kan.
6. Giet 2 eetlepels citroensap uit de citruspers in de kan.
7. Nu moet je nog even goed roeren en dan is de zelfgemaakte citroenlimonade klaar.
Deze limonade kun je echt drinken!
Zelf zeep maken Proeven
Als je vuile handen hebt was je je handen met een stukje zeep. Op deze manier lost het vuil beter
op in water en worden je handen makkelijker schoon. Bij het bereiden van zeep komt meer kijken
dan je denkt. Hieronder een recept om zelf zeep te maken. Lees voordat je begint de
veiligheidsmaatregelen goed door.
Veiligheidsmaatregelen:
- Bind losse haren vast.
- Doe een labjas aan of doe een schort voor.
- Draag handschoenen en een veiligheidsbril.
- Doe rustig aan.
- Pas op met de gootsteenontstopper. Dit is vrij aggressief en reageert met alluminium.
- Gebruik dus geen alluminium pan, vormpje of wasbak.
Materialen Stoffen
een grote pan 440 gram dierlijk vet, bijvoorbeeld reuzel
een glazen kom met 0,4 liter water 150 gram plantaardig vet, bijvoorbeeld frituurvet
een afwasteil 75 gram gootsteenontstopper
een houten lepel kleur- en geurstof
een soeplepel verschillende (zand)vormpjes
huishoudfolie
een theedoek
een thermometer (tot 100 °C)
een weegschaal
een maatbeker
een fornuis
Dit moet je doen:
1. Zet de afwasteil in de gootsteen en vul deze met kokend water.
2. Doe het vet in de pan, verhit het tot 80 °C.
3. Haal de pan van het vuur en zet deze in de teil met kokend water.
4. Los de gootsteenontstopper op in 0,4 liter koud water. Pas op, de oplossing wordt vanzelf heet!
5. Giet de oplossing langzaam en heel voorzichtig bij het vet, ondertussen continu roerend.
6. Voeg nu eventueel geur- en kleurstof toe.
7. Blijf roeren totdat het mengsel crèmig en dikker begint te worden.
8. Bekleed de vormpjes met huishoudfolie en maak de folie een beetje nat.
9. Schep de vloeibare Dek zeep met behulp van een soeplepel uit de pan in de vorm.
10. de vormpjes af met een theedoek en zet deze op de verwarming (deze moet dan wel aanstaan!). Na
ca. 12 uur kun je de zeepjes voorzichtig uit de vorm halen.
11. Ze moeten nu nog wel een tijd verder drogen. Ook is de pH waarschijnlijk nog te hoog. Dit
kan worden nagemeten met een pH-papiertje. Pas als de pH onder de 8 is, mag je je
zeepje gebruiken!
Zelf drop maken Proeven
Gemiddeld eten Nederlanders zo'n twee kilo drop per jaar. Bij elkaar is dat zo'n 32 miljoen kilo
drop! Drop is er in allerlei vormen en smaken. Zoete drop is populairder dan zoute drop. Drop mag
dan in Nederland populair zijn, in andere landen vinden ze drop niet zo lekker. Hieronder vind
je een eenvoudig ouderwets recept om zelf drop te maken.
Materialen Stoffen
2 pannetjes water
een zeefje gesneden zoethout
een eetlepel stroop of bruine suiker
2 schoteltjes salmiak
een spatel gelatine blaadjes
tarwebloem
ingevet aluminiumfolie
Dit moet je doen:
1. Kook stukjes zoethout in 250 ml kraanwater.
Pas op dat het niet overkookt!
2. Schenk na 5 minuten het zouthoutextract door het zeefje in een ander pannetje. Zet het
nieuwe pannetje met het zoethoutextract terug op het vuur.
3. Damp het extract in tot er nog ongeveer 50 ml over is. Zet dan het vuur laag.
4. Los 3 theelepels stroop of bruine suiker op in het zoethoutextract.
5. Voeg een halve theelepel salmiak toe voor gewone drop of anderhalve theelepel salmiak
voor zoute drop.
6. Laat een vel gelatine 5 minuten op een schoteltje water weken.
7. Maak ondertussen op een ander schoteltje een papje van 3 theelepels tarwebloem en een
beetje water.
8. Voeg aan het kokende zoethoutextract de gelatine en het bloempapje toe, terwijl je blijft
roeren. Er mogen geen klonten ontstaan!
Let op het mengsel brandt snel aan.
9. Als het mengsel glad en gebonden is, giet je het op een stuk ingevet aluminiumfolie.
10. Laat de drop enkele dagen uitharden. Eet smakelijk!